Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 2547 286375 265404 2026-10-31T15:58:58Z Sjgallagher2 29663 Replace thelatinlibrary version with proofread version 286375 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= In Verrem |OperaeWikiPagina= In Verrem |Annus= 70 a.C.n. |SubTitulus= Divinatio in Caecilium |Editio=1875, Lipsiae: B. G. Teubner; [[w:de:Reinhold Klotz|Reinholdus Klotz]] |Fons=[https://www.google.com/books/edition/Scripta_quae_manscrunt_omnia/b6BfAAAAMAAJ?gbpv=1&pg=PA88 google books] }} {{Liber |Ante = |AnteNomen = |Post = Actio prima |PostNomen = In Verrem/Actio prima }} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=27 to =50 /> {{Liber |Ante = |AnteNomen = |Post = Actio prima |PostNomen = In Verrem/Actio prima }} [[en:Divination against Quintus Caecilius]] 1gcum9mukh6nqgfkn6o0eyt3s3ay7ob 286376 286375 2026-10-31T16:05:26Z Sjgallagher2 29663 Update edition and source 286376 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= In Verrem |OperaeWikiPagina= In Verrem |Annus= 70 a.C.n. |SubTitulus= Divinatio in Caecilium |Liber=M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf |Editio=Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis (1916) }} {{Liber |Ante = |AnteNomen = |Post = Actio prima |PostNomen = In Verrem/Actio prima }} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=27 to =50 /> {{Liber |Ante = |AnteNomen = |Post = Actio prima |PostNomen = In Verrem/Actio prima }} [[en:Divination against Quintus Caecilius]] 312rg3gc2e5kgnz57m8wpc6hucza0m1 0 2548 286374 286322 2026-10-31T15:58:12Z Sjgallagher2 29663 286374 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= In Verrem |OperaeWikiPagina= In Verrem |Annus= 70 a.C.n. |SubTitulus= Actio prima |Liber=M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf |Editio=Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis (1916) }} {{Liber |Ante = Divinatio in Caecilium oratio |AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio |Post = Liber I |PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus }} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=51 to =71 /> {{Liber |Ante = Divinatio in Caecilium oratio |AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio |Post = Liber I |PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus }} [[en:Against Verres/First pleading]] nlppogwektatbaax95pbh5gfs1a7juo 0 5595 286342 248127 2026-10-31T12:25:18Z Saumache 27923 286342 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus=Aulularia |OperaeWikiPagina=Aulularia |Annus= saeculum II a.Ch.n. |SubTitulus= |Genera=Comoediae |Editio= |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/aulularia.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.v|v]] ⸱ [[#II.vi|vi]] ⸱ [[#II.vii|vii]] ⸱ [[#II.viii|viii]] ⸱ [[#II.ix|ix]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]] ⸱ [[#IV.vii|vii]] ⸱ [[#IV.viii|viii]] ⸱ [[#IV.ix|ix]] ⸱ [[#IV.x|x]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>LAR FAMILIARIS PROLOGVS EVCLIO SENEX STAPHYLA ANVS EVNOMIA MATRONA MEGADORVS SENEX PYTHODICVS SERVVS CONGRIO COCUS ANTHRAX COCUS STROBILVS SERVVS LYCONIDES ADVLESCENS PHAEDRIA PVELLA TIBICINAE</poem> ==<span id='argumentum.1.0'></span>ARGVMENTVM I== <poem>Senex avarus vix sibi credens Euclio domi suae defossam multis cum opibus aulam invenit, rursumque penitus conditam exanguis amens servat. Eius filiam Lyconides vitiarat. Interea senex{{r|argumentun.1.5|5}} Megadorus a sorore suasus ducere uxorem avari gnatam deposcit sibi. Durus senex vix promittit, atque aulae timens domo sublatam variis abstrudit locis. Insidias servos facit huius lyconidis{{r|argumentun.1.10|10}} qui virginem vitiarat; atque ipse obsecrat avonculum Megadorum sibimet cedere uxorem amanti. Per dolum mox Euclio cum perdidisset aulam, insperato invenit laetusque natam conlocat Lyconidi.{{r|argumentun.1.15|15}}</poem> ==<span id='argumentum.2.0'></span>ARGVMENTVM II== <poem>'''A'''ulam repertam auri plenam Euclio '''V'''i summa servat, miseris adfectus modis. '''L'''yconides istius vitiat filiam. '''V'''olt hanc Megadorus indotatam ducere, '''L'''ubensque ut faciat dat coquos cum obsonio.{{r|argumentun.2.5|5}} '''A'''uro formidat Euclio, abstrudit foris. '''R'''e omni inspecta compressoris servolus '''I'''d surpit. Illic Euclioni rem refert. '''A'''b eo donatur auro, uxore et filio.</poem> ==<span id='prologus.0.0'>PROLOGVS== <poem>'''LAR FAMILIARIS''' Ne quis miretur qui sim, paucis eloquar.{{a|1}} Ego Lar sum familiaris ex hac familia{{a|2}} unde exeuntem me aspexistis. Hanc domum{{a|3}} iam multos annos est cum possideo et colo{{a|4}} patri avoque iam huius qui nunc hic habet.{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}} Sed mi avos huius obsecrans concredidit{{a|6}} thensaurum auri clam omnis: in medio foco{{a|7}} defodit, venerans me ut id servarem sibi.{{a|8}} Is quoniam moritur — ita avido ingenio fuit—{{a|9}} numquam indicare id filio voluit suo,{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}} inopemque optavit potius eum relinquere,{{a|11}} quam eum thensaurum commonstraret filio;{{a|12}} agri reliquit ei non magnum modum,{{a|13}} quo cum labore magno et misere viveret.{{a|14}} Ubi is obiit mortem qui mihi id aurum credidit,{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}} coepi observare, ecqui maiorem filius{{a|16}} mihi honorem haberet quam eius habuisset pater.{{a|17}} Atque ille vero minus minusque impendio{{a|18}} curare minusque me impertire honoribus.{{a|19}} Item a me contra factum est, nam item obiit diem.{{r|prologus.0.20|20}}{{l|20}} Is ex se hunc reliquit qui hic nunc habitat filium{{a|21}} pariter moratum ut pater avosque huius fuit.{{a|22}} Huic filia una est. Ea mihi cottidie{{a|23}} aut ture aut vino aut aliqui semper supplicat,{{a|24}} dat mihi coronas. Eius honoris gratia{{r|prologus.0.25|25}}{{l|25}} feci, thensaurum ut hic reperiret Euclio,{{a|26}} quo illam facilius nuptum, si vellet, daret.{{a|27}} Nam eam compressit de summo adulescens loco.{{a|28}} Is scit adulescens quae sit quam compresserit,{{a|29}} illa illum nescit, neque compressam autem pater.{{r|prologus.0.30|30}}{{l|30}} Eam ego hodie faciam ut hic senex de proxumo{{a|31}} sibi uxorem poscat. Id ea faciam gratia,{{a|32}} quo ille eam facilius ducat qui compresserat.{{a|33}} Et hic qui poscet eam sibi uxorem senex,{{a|34}} is adulescentis illius est avonculus,{{r|prologus.0.35|35}}{{l|35}} qui illam stupravit noctu, Cereris vigiliis.{{a|36}} Sed hic senex iam clamat intus ut solet.{{a|37}} Anum foras extrudit, ne sit conscia.{{a|38}} Credo aurum inspicere volt, ne subreptum siet.{{a|39}}</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[EVCLIO ⸱ STAPHYLA] '''EVCLIO''' Exi, inquam. Age exi. Exeundum hercle tibi hinc est foras,{{l|40}} circumspectatrix cum oculis emissiciis.{{a|41}} '''STAPHYLA''' Nam cur me miseram verberas? '''EVCL.''' Vt misera sis{{a|42}} atque ut te dignam mala malam aetatem exigas.{{a|43}} '''STAPH.''' Nam qua me nunc causa extrusisti ex aedibus?{{r|1.1.5|5}}{{a|44}} '''EVCL.''' Tibi ego rationem reddam, stimulorum seges?{{l|45}} Illuc regredere ab ostio. Illuc sis vide,{{a|46}} ut incedit. At scin quo modo tibi res se habet?{{a|47}} Si hercle hodie fustem cepero aut stimulum in manum,{{a|48}} testudineum istum tibi ego grandibo gradum.{{r|1.1.10|10}}{{a|49}} '''STAPH.''' Vtinam me divi adaxint ad suspendium{{l|50}} potius quidem quam hoc pacto apud te serviam.{{a|51}} '''EVCL.''' At ut scelesta sola secum murmurat.{{a|52}} Oculos hercle ego istos, improba, ecfodiam tibi,{{a|53}} ne me observare possis quid rerum geram.{{r|1.1.15|15}}{{a|54}} abscede etiam nunc — etiam nunc — etiam — ohe,{{l|55}} istic astato. Si hercle tu ex istoc loco{{a|56}} digitum transvorsum aut unguem latum excesseris{{a|57}} aut si respexis, donicum ego te iussero,{{a|58}} continuo hercle ego te dedam discipulam cruci.{{r|1.1.20|20}}{{a|59}} scelestiorem me hac anu certo scio{{l|60}} vidisse numquam, nimisque ego hanc metuo male,{{a|61}} ne mi ex insidiis verba imprudenti duit{{a|62}} neu persentiscat aurum ubi est absconditum,{{a|63}} quae in occipitio quoque habet oculos pessima.{{r|1.1.25|25}}{{a|64}} Nunc ibo ut visam sitne ita aurum ut condidi,{{l|65}} quod me sollicitat plurimis miserum modis.—{{a|66}} '''STAPH.''' Noenum mecastor quid ego ero dicam meo{{a|67}} malae rei evenisse quamve insaniam,{{a|68}} queo comminisci; ita me miseram ad hunc modum{{r|1.1.30|30}}{{a|69}} decies die uno saepe extrudit aedibus.{{l|70}} Nescio pol quae illunc hominem intemperiae tenent:{{a|71}} pervigilat noctes totas, tum autem interdius{{a|72}} quasi claudus sutor domi sedet totos dies.{{a|73}} Neque iam quo pacto celem erilis filiae{{r|1.1.35|35}}{{a|74}} probrum, propinqua partitudo cui appetit,{{l|75}} queo comminisci; neque quicquam meliust mihi,{{a|76}} ut opinor, quam ex me ut unam faciam litteram{{a|77}} longam, <meum> laqueo collum quando obstrinxero.{{a|78}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[EVCLIO ⸱ STAPHYLA] '''EVCL.''' Nunc defaecato demum animo egredior domo,{{a|79}} postquam perspexi salva esse intus omnia.{{l|80}} Redi nunciam intro atque intus serva. '''STAPH.''' Quippini?{{a|81}} Ego intus servem? An ne quis aedes auferat?{{a|82}} Nam hic apud nos nihil est aliud quaesti furibus,{{r|1.2.5|5}}{{a|83}} ita inaniis sunt oppletae atque araneis.{{a|84}} '''EVCL.''' Mirum quin tua me causa faciat Iuppiter{{l|85}} Philippum regem aut Dareum, trivenefica.{{a|86}} Araneas mihi ego illas servari volo.{{a|87}} Pauper sum; fateor, patior; quod di dant fero.{{r|1.2.10|10}}{{a|88}} abi intro, occlude ianuam. Iam ego hic ero.{{a|89}} Cave quemquam alienum in aedis intro miseris.{{l|90}} Quod quispiam ignem quaerat, extingui volo,{{a|91}} ne causae quid sit quod te quisquam quaeritet.{{a|92}} Nam si ignis vivet, tu extinguere extempulo.{{r|1.2.15|15}}{{a|93}} Tum aquam aufugisse dicito, si quis petet.{{a|94}} Cultrum, securim, pistillum, mortarium,{{l|95}} quae utenda vasa semper vicini rogant,{{a|96}} fures venisse atque abstulisse dicito.{{a|97}} Profecto in aedis meas me absente neminem{{r|1.2.20|20}}{{a|98}} volo intro mitti. Atque etiam hoc praedico tibi,{{a|99}} si Bona Fortuna veniat, ne intro miseris.{{l|100}} '''STAPH.''' Pol ea ipsa credo ne intro mittatur cavet,{{a|101}} nam ad aedis nostras numquam adit, quamquam prope est.{{a|102}} '''EVCL.''' Tace atque abi intro. '''STAPH.''' Taceo atque abeo.— '''EVCL.''' Occlude sis{{r|1.2.25|25}}{{a|103}} fores ambobus pessulis. Iam ego hic ero.{{a|104}} Discrucior animi, quia ab domo abeundum est mihi.{{l|105}} nimis hercle invitus abeo. Sed quid agam scio.{{a|106}} Nam noster nostrae qui est magister curiae{{a|107}} dividere argenti dixit nummos in viros;{{r|1.2.30|30}}{{a|108}} id si relinquo ac non peto, omnes ilico{{a|109}} me suspicentur, credo, habere aurum domi.{{l|110}} Nam non est veri simile, hominem pauperem{{a|111}} pauxillum parvi facere quin nummum petat.{{a|112}} Nam nunc cum celo sedulo omnis, ne sciant,{{r|1.2.35|35}}{{a|113}} omnes videntur scire et me benignius{{a|114}} omnes salutant quam salutabant prius;{{l|115}} adeunt, consistunt, copulantur dexteras,{{a|116}} rogitant me ut valeam, quid agam, quid rerum geram.{{a|117}} Nunc quo profectus sum ibo; postidea domum{{r|1.2.40|40}}{{a|118}} me rursum quantum potero tantum recipiam.{{a|119}}</poem> ==ACTVS II== ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[EVNOMIA ⸱ MEGADORVS] '''EVNOMIA''' Velim te arbitrari med haec verba, frater,{{l|120}} meai fidei tuaique rei{{a|121}} causa facere, ut aequom est germanam sororem.{{a|122}} Quamquam haud falsa sum nos odiosas haberi;{{a|123}} nam multum loquaces merito omnes habemur,{{r|2.1.5|5}}{{a|124}} nec mutam profecto repertam ullam esse{{l|125}} <aut> hodie dicunt mulierem <aut> ullo in saeclo.{{a|126}} Verum hoc, frater, unum tamen cogitato,{{a|127}} tibi proximam me mihique esse item te;{{a|128}} ita aequom est quod in rem esse utrique arbitremur{{r|2.1.10|10}}{{a|129}} et mihi te et tibi <me> consulere et monere;{{l|130}} neque occultum id haberi neque per metum mussari,{{a|131}} quin participem pariter ego te et tu me ut facias.{{a|132}} Eo nunc ego secreto ted huc foras seduxi,{{a|133}} ut tuam rem ego tecum hic loquerer familiarem.{{r|2.1.15|15}}{{a|134}} '''MEGADORVS''' Da mi, optuma femina, manum.{{l|135}} '''EVN.''' Vbi ea est? Quis ea est nam optuma?{{a|136}} '''MEG.''' Tu. '''EVN.''' Tune ais? '''MEG.''' Si negas, nego.{{a|137}} '''EVN.''' Decet te equidem vera proloqui;{{a|138}} nam optuma nulla potest eligi:{{r|2.1.20|20}}{{a|139}} alia alia peior, frater, est. '''MEG.''' Idem ego arbitror,{{l|140}} nec tibi advorsari certum est de istac re umquam, soror.{{a|141}} '''EVN.''' Da mihi operam amabo. {{a|142}} '''MEG.''' Tuast, utere atque impera, si quid vis.{{a|143}} '''EVN.''' Id quod in rem tuam optumum esse arbitror,{{r|2.1.25|25}}{{a|144}} ted id monitum advento.{{l|145}} '''MEG.''' Soror, more tuo facis. '''EVN.''' Factum volo.{{a|146}} '''MEG.''' Quid est id, soror? '''EVN.''' Quod tibi sempiternum{{a|147}} salutare sit: liberis procreandis—{{a|148}} ita di faxint — volo te uxorem{{r|2.1.30|30}}{{a|149}} domum ducere. '''MEG.''' Ei occidi. '''EVN.''' Quid ita?{{l|150}} '''MEG.''' Quia mihi misero cerebrum excutiunt{{a|151}} tua dicta, soror: lapides loqueris.{{a|152}} '''EVN.''' Heia, hoc face quod te iubet soror. '''MEG.''' Si lubeat, faciam.{{a|153}} '''EVN.''' In rem hoc tuam est. '''MEG.''' Vt quidem emoriar prius quam ducam.{{r|2.1.35|35}}{{a|154}} sed his legibus si quam dare vis ducam:{{l|155}} quae cras veniat, perendie foras feratur;{{a|156}} his legibus dare vis? Cedo: nuptias adorna.{{a|157}} '''EVN.''' Cum maxima possum tibi, frater, dare dote;{{a|158}} sed est grandior natu: media est mulieris aetas.{{r|2.1.40|40}}{{a|159}} Eam si iubes, frater, tibi me poscere, poscam.{{l|160}} '''MEG.''' Num non vis me interrogare te? '''EVN.''' Immo, si quid vis, roga.{{a|161}} '''MEG.''' Post mediam aetatem qui media ducit uxorem domum,{{a|162}} si eam senex anum praegnatem fortuito fecerit,{{a|163}} quid dubitas, quin sit paratum nomen puero Postumus?{{r|2.1.45|45}}{{a|164}} Nunc ego istum, soror, laborem demam et deminuam tibi.{{l|165}} Ego virtute deum et maiorum nostrum dives sum satis.{{a|166}} Istas magnas factiones, animos, dotes dapsiles,{{a|167}} clamores, imperia, eburata vehicla, pallas, purpuram,{{a|168}} nil moror quae in servitutem sumptibus redigunt viros.{{r|2.1.50|50}}{{a|169}} '''E.''' Dic mihi, quaeso, quis ea est, quam vis ducere uxorem? '''M.''' Eloquar.{{l|170}} Nostin hunc senem Euclionem ex proximo pauperculum?{{a|171}} '''EVN.''' Novi, hominem haud malum mecastor. '''MEG.''' Eius cupio filiam{{a|172}} virginem mihi desponderi. Verba ne facias, soror.{{a|173}} Scio quid dictura es: hanc esse pauperem. Haec pauper placet.{{r|2.1.55|55}}{{a|174}} '''E.''' Di bene vortant. '''M.''' Idem ego spero. '''E.''' Quid me? Num quid vis? '''M.''' Vale.{{l|175}} '''EVN.''' Et tu, frater. — '''MEG.''' Ego conveniam Euclionem, si domi est.{{a|176}} Sed eccum <video>. Nescio unde sese homo recipit domum.{{a|177}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[EVCLIO ⸱ MEGADORVS] '''EVCLIO''' Praesagibat mi animus frustra me ire, quom exibam domo;{{a|178}} itaque abibam invitus; nam neque quisquam curialium{{a|179}} venit neque magister quem dividere argentum oportuit.{{l|180}} Nunc domum properare propero, nam egomet sum hic, animus domi est.{{a|181}} '''MEG.''' Salvos atque fortunatus, Euclio, semper sies.{{r|2.2.5|5}}{{a|182}} '''EVCL.''' Di te ament, Megadore. '''M.''' Quid tu? Recten atque ut vis vales?{{a|183}} '''EVCL.''' Non temerarium est, ubi dives blande appellat pauperem.{{a|184}} Iam illic homo aurum scit me habere, eo me salutat blandius.{{l|185}} '''MEG.''' Ain tu te valere? '''EVCL.''' Pol ego haud perbene a pecunia.{{a|186}} '''MEG.''' Pol si est animus aequos tibi, sat habes qui bene vitam colas.{{r|2.2.10|10}}{{a|187}} '''EVCL.''' Anus hercle huic indicium fecit de auro, perspicue palam est,{{a|188}} cui ego iam linguam praecidam atque oculos effodiam domi.{{a|189}} '''MEG.''' Quid tu solus tecum loquere? '''EVCL.''' Meam pauperiem conqueror.{{l|190}} Virginem habeo grandem, dote cassam atque inlocabilem,{{a|191}} neque eam queo locare cuiquam. '''MEG.''' Tace, bonum habe animum, Euclio.{{r|2.2.15|15}}{{a|192}} dabitur, adiuvabere a me. Dic, si quid opust, impera.{{a|193}} '''EVCL.''' Nunc petit, cum pollicetur; inhiat aurum ut devoret.{{a|194}} Altera manu fert lapidem, panem ostentat altera.{{l|195}} nemini credo qui large blandust dives pauperi:{{a|196}} ubi manum inicit benigne, ibi onerat aliqua zamia.{{r|2.2.20|20}}{{a|197}} Ego istos novi polypos, qui ubi quidquid tetigerunt tenent.{{a|198}} '''MEG.''' Da mi operam parumper. Paucis, Euclio, est quod te volo{{a|199}} de communi re appellare mea et tua. '''EVCL.''' Ei misero mihi,{{l|200}} aurum mi intus harpagatum est. Nunc hic eam rem volt, scio,{{a|201}} mecum adire ad pactionem. Verum intervisam domum.{{r|2.2.25|25}}{{a|202}} '''MEG.''' Quo abis? '''EVCL.''' Iam ad te revortar: nunc est quod visam domum.—{{a|203}} '''MEG.''' Credo edepol, ubi mentionem ego fecero de filia,{{a|204}} mi ut despondeat, sese a me derideri rebitur;{{l|205}} neque illo quisquam est alter hodie ex paupertate parcior.{{a|206}} '''EVCL.''' Di me servant, salva res est. Salvom est si quid non perit.{{r|2.2.30|30}}{{a|207}} nimis male timui. Prius quam intro redii, exanimatus fui.{{a|208}} Redeo ad te, Megadore, si quid me vis. '''MEG.''' Habeo gratiam.{{a|209}} quaeso, quod te percontabor, ne id te pigeat proloqui.{{l|210}} '''EVCL.''' Dum quidem ne quid perconteris quod non lubeat proloqui.{{a|211}} '''MEG.''' Dic mihi, quali me arbitrare genere prognatum? '''EVCL.''' Bono.{{r|2.2.35|35}}{{a|212}} '''M.''' Quid fide? '''E.''' Bona. '''M.''' Quid factis? '''E.''' Neque malis neque improbis.{{a|213}} '''MEG.''' Aetatem meam scis? '''EVCL.''' Scio esse grandem, item ut pecuniam.{{a|214}} '''MEG.''' Certe edepol equidem te civem sine mala omni malitia{{l|215}} semper sum arbitratus et nunc arbitror. '''EVCL.''' Aurum huic olet.{{a|216}} Quid nunc me vis? '''MEG.''' Quoniam tu me et ego te qualis sis scio,{{r|2.2.40|40}}{{a|217}} quae res recte vortat mihique tibique tuaeque filiae,{{a|218}} filiam tuam mi uxorem posco. Promitte hoc fore.{{a|219}} '''EVCL.''' Heia, Megadore, haud decorum facinus tuis factis facis,{{l|220}} ut inopem atque innoxium abs te atque abs tuis me inrideas.{{a|221}} Nam de te neque re neque verbis merui ut faceres quod facis.{{r|2.2.45|45}}{{a|222}} '''MEG.''' Neque edepol ego te derisum venio neque derideo,{{a|223}} neque dignum arbitror. '''EVCL.''' Cur igitur poscis meam gnatam tibi?{{a|224}} '''MEG.''' Vt propter me tibi sit melius mihique propter te et tuos.{{l|225}} '''EVCL.''' Venit hoc mihi, Megadore, in mentem, ted esse hominem divitem,{{a|226}} factiosum, me autem esse hominem pauperum pauperrimum;{{r|2.2.50|50}}{{a|227}} nunc si filiam locassim meam tibi, in mentem venit{{a|228}} te bovem esse et me esse asellum: ubi tecum coniunctus siem,{{a|229}} ubi onus nequeam ferre pariter, iaceam ego asinus in luto,{{l|230}} tu me bos magis haud respicias, gnatus quasi numquam siem.{{a|231}} Et te utar iniquiore et meus me ordo inrideat,{{r|2.2.55|55}}{{a|232}} neutrubi habeam stabile stabulum, si quid divorti fuat:{{a|233}} asini me mordicibus scindant, boves incursent cornibus.{{a|234}} Hoc magnum est periclum, ab asinis ad boves transcendere.{{l|235}} '''MEG.''' Quam ad probos propinquitate proxime te adiunxeris,{{a|236}} tam optumum est. Tu condicionem hanc accipe, ausculta mihi,{{r|2.2.60|60}}{{a|237}} atque eam desponde mi. '''EVCL.''' At nihil est dotis quod dem. '''M.''' Ne duas.{{a|238}} Dum modo morata recte veniat, dotata est satis.{{a|239}} '''EVCL.''' Eo dico, ne me thensauros repperisse censeas.{{l|240}} '''MEG.''' Novi, ne doceas. Desponde. '''EVCL.''' Fiat. Sed pro Iuppiter,{{a|241}} num ego disperii? '''M.''' Quid tibi est? '''E.''' Quid crepuit quasi ferrum modo?—{{r|2.2.65|65}}{{a|242}} '''MEG.''' Hic apud me hortum confodere iussi. Sed ubi hic est homo?{{a|243}} Abiit neque me certiorem fecit. Fastidit mei,{{l|245|244-245}} quia videt me suam amicitiam velle: more hominum facit;{{a|246}} nam si opulentus it petitum pauperioris gratiam,{{a|247}} pauper metuit congrediri, per metum male rem gerit.{{r|2.2.70|70}}{{a|248}} Idem, quando occasio illaec periit, post sero cupit.{{a|249}} '''EVCL.''' Si hercle ego te non elinguandam dedero usque ab radicibus,{{l|250}} impero auctorque <ego> sum, ut tu me cuivis castrandum loces.{{a|251}} '''MEG.''' Video hercle ego te me arbitrari, Euclio, hominem idoneum,{{a|252}} quem senecta aetate ludos facias, haud merito meo.{{r|2.2.75|75}}{{a|253}} '''EVCL.''' Neque edepol, Megadore, facio, neque, si cupiam, copia est.{{a|254}} '''MEG.''' Quid nunc? Etiam mihi despondes filiam? '''EVCL.''' Illis legibus,{{l|255}} cum illa dote quam tibi dixi. '''MEG.''' Sponden ergo? '''EVCL.''' Spondeo.{{a|256}} '''MEG.''' Di bene vertant. '''EVCL.''' Ita di faxint. Illud facito ut memineris,{{a|257}} convenisse ut ne quid dotis mea ad te afferret filia.{{r|2.2.80|80}}{{a|258}} '''MEG.''' Memini. '''EVCL.''' At scio quo vos soleatis pacto perplexarier:{{a|259}} pactum non pactum est, non pactum pactum est, quod vobis lubet.{{l|260}} '''MEG.''' Nulla controversia mihi tecum erit. Sed nuptias{{a|261}} num quae causa est quin faciamus hodie? '''EVCL.''' Immo edepol optuma.{{a|262}} '''MEG.''' Ibo igitur, parabo. Numquid me vis? '''EVCL.''' Istuc. Ei et vale.{{r|2.2.85|85}}{{a|263}} '''MEG.''' Heus, Pythodice, sequere propere me ad macellum strenue.—{{a|264}} '''EVCL.''' Illic hinc abiit. Di immortales, obsecro, aurum quid valet.{{l|265}} [Credo ego illum iam inaudivisse mi esse thensaurum domi.]{{a|266}} Id inhiat, ea affinitatem hanc obstinavit gratia.{{a|267}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[STAPHYLA ⸱ EVCLIO] Ubi tu es, quae deblateravisti iam vicinis omnibus,{{a|268}} meae me filiae daturum dotem? Heus, Staphyla, te voco.{{a|269}} Ecquid audis? Vascula intus pure propera atque elue:{{l|270}} filiam despondi ego: hodie huic nuptum Megadoro dabo.{{a|271}} '''STAPHYLA''' Di bene vortant. Verum ecastor non potest, subitum est nimis.{{r|2.3.5|5}}{{a|272}} '''EVCL.''' Tace atque abi. Curata fac sint cum a foro redeam domum;{{a|273}} atque aedis occlude; iam ego hic adero. '''STAPH.''' Quid ego nunc agam?{{a|274}} Nunc nobis prope adest exitium, mi atque erili filiae,{{l|275}} nunc probrum atque partitudo prope adest ut fiat palam;{{a|276}} quod celatum atque occultatum est usque adhuc, nunc non potest.{{r|2.3.10|10}}{{a|277}} Ibo intro, ut erus quae imperavit facta, cum veniat, sient.{{a|278}} Nam ecastor malum maerore metuo ne mixtum bibam.{{a|279}}</poem> ===<span id='2.4.0'></span>II.iv=== <poem>[PYTHODICVS ⸱ ANTHRAX ⸱ CONGRIO] '''PYTHODICVS''' Postquam obsonavit erus et conduxit coquos{{l|280}} tibicinasque hasce apud forum, edixit mihi{{a|281}} ut dispertirem obsonium hic bifariam.{{a|282}} '''ANTHRAX''' Me quidem hercle, dicam <tibi> palam, non divides;{{a|283}} si quo tu totum me ire vis, operam dabo.{{r|2.4.5|5}}{{a|284}} '''CONGRIO''' Bellum et pudicum vero prostibulum popli.{{l|285}} Post si quis vellet, te haud non velles dividi.{{a|286}} '''PYTH.''' Atque ego istuc, Anthrax, alio vorsum dixeram,{{a|287}} non istuc quo tu insimulas. Sed erus nuptias{{a|288}} meus hodie faciet. '''ANTHR.''' Cuius ducit filiam?{{r|2.4.10|10}}{{a|289}} '''PYTH.''' Vicini huius Euclionis <senis> e proximo.{{l|290}} Ei adeo obsoni hinc iussit dimidium dari,{{a|291}} cocum alterum itidemque alteram tibicinam.{{a|292}} '''ANTHR.''' Nempe huc dimidium dicis, dimidium domum?{{a|293}} '''PYTH.''' Nempe sicut dicis. '''ANTHR.''' Quid? Hic non poterat de suo{{r|2.4.15|15}}{{a|294}} senex obsonari filiai nuptiis?{{l|295}} '''PYTH.''' Vah. '''ANTHR.''' Quid negotist? '''PYTH.''' Quid negoti sit rogas?{{a|296}} Pumex non aeque est aridus atque hic est senex.{{a|297}} '''ANTHR.''' Ain tandem? '''PYTH.''' Ita esse ut dixi. Tute existuma:{{a|298}} <nowiki>* * *</nowiki>{{r|2.4.20|20}}{{l|298a}} suam rem periisse seque eradicarier.{{a|299}} Quin divom atque hominum clamat continuo fidem,{{l|300}} de suo tigillo fumus si qua exit foras.{{a|301}} Quin cum it dormitum, follem obstringit ob gulam.{{a|302}} '''ANTHR.''' Cur? '''PYTH.''' Ne quid animae forte amittat dormiens.{{r|2.4.25|25}}{{a|303}} '''ANTHR.''' Etiamne obturat inferiorem gutturem,{{a|304}} ne quid animai forte amittat dormiens?{{l|305}} '''PYTH.''' Haec mihi te ut tibi med aequom est, credo, credere.{{a|306}} '''ANTHR.''' Immo equidem credo. '''PYTH.''' At scin etiam quo modo?{{a|307}} Aquam hercle plorat, cum lavat, profundere.{{r|2.4.30|30}}{{a|308}} '''ANTHR.''' Censen talentum magnum exorari pote{{a|309}} ab istoc sene ut det, qui fiamus liberi?{{l|310}} '''PYTH.''' Famem hercle utendam si roges, numquam dabit.{{a|311}} Quin ipsi pridem tonsor unguis dempserat:{{a|312}} collegit, omnia abstulit praesegmina.{{r|2.4.35|35}}{{a|313}} '''ANTHR.''' Edepol mortalem parce parcum praedicas.{{a|314}} '''PYTH.''' Censen vero esse parcum et misere vivere?{{l|315}} Pulmentum pridem ei eripuit milvos:{{a|316}} homo ad praetorem plorabundus devenit;{{a|317}} infit ibi postulare plorans, eiulans,{{r|2.4.40|40}}{{a|318}} ut sibi liceret milvom vadarier.{{a|319}} Sescenta sunt quae memorem, si sit otium.{{l|320}} Sed uter vestrorum est celerior? Memora mihi.{{a|321}} '''ANTHR.''' Ego, et multo melior. '''PYTH.''' Cocum ego, non furem rogo.{{a|322}} '''ANTHR.''' Cocum ergo dico. '''PYTH.''' Quid tu ais? '''CONG.''' Sic sum ut vides.{{r|2.4.45|45}}{{a|323}} '''ANTHR.''' Cocus ille nundinalest, in nonum diem{{a|324}} solet ire coctum. '''CONG.''' Tun, trium litterarum homo,{{l|325}} me vituperas? Fur. '''ANTHR.''' Etiam fur, trifurcifer.{{a|326}}</poem> ===<span id='2.5.0'></span>II.v=== <poem>[PYTHODICVS ⸱ ANTHRAX ⸱ CONGRIO] '''PYTH.''' Tace nunciam tu, atque agnum hinc uter est pinguior{{a|327}} <cape atque abi intro ad nos.> '''ANTHR.''' Licet. — '''PYTH.''' Tu, Congrio,{{a|328}} <quem illic reliquit agnum,> eum sume atque abi{{l|328a}} <nowiki>* * *</nowiki> intro illuc, et vos illum sequimini.{{a|329}} Vos ceteri ite huc ad nos. '''CONG.''' Hercle iniuria{{r|2.5.5|5}}{{l|330}} dispertivisti: pinguiorem agnum isti habent.{{a|331}} '''PYTH.''' At nunc tibi dabitur pinguior tibicina.{{a|332}} I sane cum illo, Phrugia. Tu autem, Eleusium,{{a|333}} huc intro abi ad nos. '''CONG.''' O Pythodice subdole,{{a|334}} hucine detrusti me ad senem parcissimum?{{r|2.5.10|10}}{{l|335}} Ubi si quid poscam, usque ad ravim poscam prius{{a|336}} quam quicquam detur. '''PYTH.''' Stultus et sine gratia es.{{a|337}} † Tibi recte facere, quando quod facias perit.{{a|338}} '''CONG.''' Qui vero? '''PYTH.''' Rogitas? Iam principio in aedibus{{a|339}} turba istic nulla tibi erit: siquid uti voles,{{r|2.5.15|15}}{{l|340}} domo abs te adferto, ne operam perdas poscere.{{a|341}} Hic autem apud nos magna turba ac familia est,{{a|342}} supellex, aurum, vestis, vasa argentea:{{a|343}} ibi si perierit quippiam — quod te scio{{a|344}} facile abstinere posse, si nihil obviam est—{{r|2.5.20|20}}{{l|345}} dicant: coqui abstulerunt, comprehendite,{{a|346}} vincite, verberate, in puteum condite.{{a|347}} Horum tibi istic nihil eveniet: quippe qui{{a|348}} ubi quid subripias nihil est. Sequere hac me. '''CONG.''' Sequor.{{a|349}}</poem> ===<span id='2.6.0'></span>II.vi=== <poem>[PYTHODICVS ⸱ STAPHYLA ⸱ CONGRIO] '''PYTH.''' Heus, Staphyla, prodi atque ostium aperi. '''STAPHYLA''' Qui vocat?{{l|350}} '''PYTH.''' Pythodicus. '''STAPH.''' Quid vis? '''PYTH.''' Hos ut accipias coquos{{a|351}} tibicinamque obsoniumque in nuptias.{{a|352}} Megadorus iussit Euclioni haec mittere.{{a|353}} '''STAPH.''' Cererin, Pythodice, has sunt facturi nuptias?{{r|2.6.5|5}}{{a|354}} '''PYTH.''' Qui? '''STAPH.''' Quia temeti nihil allatum intellego.{{l|355}} '''PYTH.''' At iam afferetur, si a foro ipsus redierit.{{a|356}} '''STAPH.''' Ligna hic apud nos nulla sunt. '''CONG.''' Sunt asseres?{{a|357}} '''STAPH.''' Sunt pol. '''CONG.''' Sunt igitur ligna, ne quaeras foris.{{a|358}} '''STAPH.''' Quid, impurate? Quamquam Volcano studes,{{r|2.6.10|10}}{{a|359}} cenaene causa aut tuae mercedis gratia{{l|360}} nos nostras aedis postulas comburere?{{a|361}} '''CONG.''' Haud postulo. '''PYTH.''' Duc istos intro. '''STAPH.''' Sequimini.{{a|362}}</poem> ===<span id='2.7.0'></span>II.vii=== <poem>[PYTHODICVS] '''PYTH.''' Curate. Ego intervisam quid faciant coqui;{{a|363}} quos pol ut ego hodie servem, cura maxuma est.{{a|364}} Nisi unum hoc faciam, ut in puteo cenam coquant:{{l|365}} inde coctam sursum subducemus corbulis.{{a|366}} si autem deorsum comedent, si quid coxerint,{{r|2.7.5|5}}{{a|367}} superi incenati sunt et cenati inferi.{{a|368}} Sed verba hic facio, quasi negoti nil siet,{{a|369}} rapacidarum ubi tantum sit in aedibus.{{l|370}}</poem> ===<span id='2.8.0'></span>II.viii=== <poem>[EVCLIO ⸱ CONGRIO] '''EVCLIO''' Volui animum tandem confirmare hodie meum,{{a|371}} ut bene me haberem filiai nuptiis.{{a|372}} Venio ad macellum, rogito pisces: indicant{{a|373}} caros; agninam caram, caram bubulam,{{a|374}} vitulinam, cetum, porcinam: cara omnia.{{r|2.8.5|5}}{{l|375}} Atque eo fuerunt cariora, aes non erat.{{a|376}} Abeo iratus illinc, quoniam nihil est qui emam.{{a|377}} Ita illis impuris omnibus adii manum.{{a|378}} Deinde egomet mecum cogitare intervias{{a|379}} occepi: festo die si quid prodegeris,{{r|2.8.10|10}}{{l|380}} profesto egere liceat, nisi peperceris.{{a|381}} Postquam hanc rationem ventri cordique edidi,{{a|382}} accessit animus ad meam sententiam,{{a|383}} quam minimo sumptu filiam ut nuptum darem.{{a|384}} Nunc tusculum emi hoc et coronas floreas:{{r|2.8.15|15}}{{l|385}} haec imponentur in foco nostro Lari,{{a|386}} ut fortunatas faciat gnatae nuptias.{{a|387}} Sed quid ego apertas aedis nostras conspicor?{{a|388}} Et strepitust intus. Numnam ego compilor miser?{{a|389}} '''CONGRIO''' Aulam maiorem, si pote, ex vicinia{{r|2.8.20|20}}{{l|390}} pete: haec est parva, capere non quit. '''EVCL.''' Ei mihi,{{a|391}} perii hercle. Aurum rapitur, aula quaeritur.{{a|392}} Nnimirum occidor, nisi ego intro huc propere propero currere.]{{a|393}} Apollo, quaeso, subveni mi atque adiuva,{{a|394}} confige sagittis fures thensaurarios,{{r|2.8.25|25}}{{l|395}} <si> cui in re tali iam subvenisti antidhac.{{a|396}} Sed cesso prius quam prorsus perii currere?{{a|397}}</poem> ===<span id='2.9.0'></span>II.ix=== <poem>[ANTHRAX] '''ANTHRAX''' Dromo, desquama piscis. Tu, Machaerio,{{a|398}} congrum, murenam exdorsua quantum potest.{{a|399}} Ego hinc artoptam ex proximo utendam peto{{l|400}} a Congrione. Tu istum gallum, si sapis,{{a|401}} glabriorem reddes mihi quam volsus ludiust.{{r|2.9.5|5}}{{a|402}} Sed quid hoc clamoris oritur hinc ex proximo?{{a|403}} Coqui hercle, credo, faciunt officium suom.{{a|404}} Fugiam intro, ne quid turbae hic itidem fuat.{{l|405}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[CONGRIO] '''CONGRIO''' †Optati vires populares, incolae, accolae, advenae omnes,{{a|406}} date viam qua fugere liceat, facite totae plateae pateant.{{a|407}} Neque ego umquam nisi hodie ad Bacchas veni in Bacchanal coquinatum,{{a|408}} ita me miserum et meos discipulos fustibus male contuderunt.{{a|409}} Totus doleo atque oppido perii, ita me iste habuit senex gymnasium;{{r|3.1.5|5}}{{l|410}} attat, perii hercle ego miser,{{a|411}} aperit bacchanal, adest,{{l|411a}} sequitur. Scio quam rem geram: hoc{{a|412}} ipsus magister me docuit.{{l|412a}} Neque ligna ego usquam gentium praeberi vidi pulchrius,{{r|3.1.10|10}}{{a|413}} itaque omnis exegit foras, me atque hos, onustos fustibus.{{a|414}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[EVCLIO ⸱ CONGRIO] '''EVCLIO''' Redi. Quo fugis nunc? Tene, tene. '''CONG.''' Quid, stolide, clamas?{{l|415}} '''EVCL.''' Quia ad tris viros iam ego deferam nomen tuom. '''C.''' Quam ob rem?{{a|416}} '''EVCL.''' Quia cultrum habes. '''CONG.''' Cocum decet. '''EVCL.''' Quid comminatu's{{a|417}} mihi? '''CONG.''' Istud male factum arbitror, quia non latus fodi.{{a|418}} '''EVCL.''' Homo nullust te scelestior qui vivat hodie,{{r|3.2.5|5}}{{a|419}} neque quoi ego de industria amplius male plus libens faxim.{{l|420}} '''CONG.''' Pol etsi taceas, palam id quidem est: res ipsa testist;{{a|421}} ita fustibus sum mollior magis quam ullus cinaedus.{{a|422}} Sed quid tibi nos tactiost, mendice homo? '''EVCL.''' Quae res?{{a|423}} etiam rogitas? An quia minus quam aequom erat feci?{{r|3.2.10|10}}{{a|424}} '''CONG.''' Sine, at hercle cum magno malo tuo, si hoc caput sentit.{{l|425}} '''EVCL.''' Pol ego haud scio quid post fuat: tuom nunc caput sentit.{{a|426}} Sed in aedibus quid tibi meis nam erat negoti{{a|427}} me absente, nisi ego iusseram? Volo scire. '''CONG.''' Tace ergo.{{a|428}} Quia venimus coctum ad nuptias. '''EVCL.''' Quid tu, malum, curas,{{r|3.2.15|15}}{{a|429}} utrum crudum an coctum ego edim, nisi tu mi es tutor?{{l|430}} '''CONG.''' Volo scire, sinas an non sinas nos coquere hic cenam?{{a|431}} '''EVCL.''' Volo scire ego item, meae domi mean salva futura?{{a|432}} '''CONG.''' Vtinam mea mihi modo auferam, quae adtuli, salva:{{a|433}} me haud paenitet, tua ne expetam. '''EVCL.''' Scio, ne doce, novi.{{r|3.2.20|20}}{{a|434}} '''CONG.''' Quid est qua prohibes nunc gratia nos coquere hic cenam?{{l|435}} Quid fecimus, quid diximus tibi secus quam velles?{{a|436}} '''EVCL.''' Etiam rogitas, sceleste homo, qui angulos in omnis{{a|437}} mearum aedium et conclavium mihi pervium facitis?{{a|438}} Ibi ubi tibi erat negotium, ad focum si adesses,{{r|3.2.25|25}}{{a|439}} non fissile auferres caput: merito id tibi factum est.{{l|440}} Adeo ut tu meam sententiam iam noscere possis:{{a|441}} si ad ianuam huc accesseris, nisi iussero, propius,{{a|442}} ego te faciam miserrimus mortalis uti sis.{{a|443}} Scis iam meam sententiam.— '''CONG.''' Quo abis? Redi rursum.{{r|3.2.30|30}}{{a|444}} ita me bene amet Laverna, <uti> te iam, nisi reddi{{l|445}} mihi vasa iubes, pipulo hic differam ante aedis.{{a|446}} Quid ego nunc agam? Ne ego edepol veni huc auspicio malo.{{a|447}} Nummo sum conductus: plus iam medico mercedest opus.{{a|448}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>III.iii=== <poem>[EVCLIO ⸱ CONGRIO] '''EVCLIO''' Hoc quidem hercle, quoquo ibo, mecum erit, mecum feram,{{a|449}} neque isti id in tantis periclis umquam committam ut siet.{{l|450}} Ite sane nunciam omnes, et coqui et tibicinae,{{a|451}} etiam intro duce, si vis, vel gregem venalium,{{a|452}} coquite, facite, festinate nunciam quantum libet.{{r|3.3.5|5}}{{a|453}} '''CONG.''' Temperi, postquam implevisti fusti fissorum caput.{{a|454}} '''EVCL.''' Intro abite, opera huc conducta est vostra, non oratio.{{l|455}} '''CONG.''' Heus, senex, pro vapulando hercle ego abs te mercedem petam.{{a|456}} Coctum ego, non vapulatum, dudum conductus fui.{{a|457}} '''EVCL.''' Lege agito mecum. Molestus ne sis. I et cenam coque,{{r|3.3.10|10}}{{a|458}} aut abi in malum cruciatum ab aedibus. '''CONG.''' Abi tu modo.{{a|459}}</poem> ===<span id='3.4.0'></span>III.iv=== <poem>[EVCLIO] '''EVCL.''' Illic hinc abiit. Di immortales, facinus audax incipit{{l|460}} qui cum opulento pauper homine coepit rem habere aut negotium.†{{a|461}} Veluti Megadorus temptat me omnibus miserum modis,{{a|462}} qui simulavit mei honoris mittere huc causa coquos:{{a|463}} is ea causa misit, hoc qui surriperent misero mihi.{{r|3.4.5|5}}{{a|464}} Condigne etiam meus med intus gallus gallinacius,{{l|465}} qui erat anu peculiaris, perdidit paenissume.{{a|466}} Ubi erat haec defossa, occepit ibi scalpurrire ungulis{{a|467}} cirum circa. Quid opust verbis? Ita mihi pectus peracuit:{{a|468}} capio fustem, obtrunco gallum, furem manufestarium.{{r|3.4.10|10}}{{a|469}} Credo edepol ego illi mercedem gallo pollicitos coquos,{{l|470}} si id palam fecisset. Exemi ex manu † manubrium.{{a|471}} [Quid opust verbis? Facta est pugna in gallo gallinacio.]{{a|472}} Sed Megadorus meus affinis eccum incedit a foro.{{a|473}} Iam hunc non ausim praeterire, quin consistam et conloquar.{{r|3.4.15|15}}{{a|474}}</poem> ===<span id='3.5.0'></span>III.v=== <poem>[MEGADORVS ⸱ EVCLIO] '''MEGADORVS''' Narravi amicis multis consilium meum{{l|475}} de condicione hac. Euclionis filiam{{a|476}} laudant. Sapienter factum et consilio bono.{{a|477}} Nam meo quidem animo si idem faciant ceteri{{a|478}} opulentiores, pauperiorum filias{{r|3.5.5|5}}{{a|479}} ut indotatas ducant uxores domum,{{l|480}} et multo fiat civitas concordior,{{a|481}} et invidia nos minore utamur quam utimur,{{a|482}} et illae malam rem metuant quam metuont magis,{{a|483}} et nos minore sumptu simus quam sumus.{{r|3.5.10|10}}{{a|484}} In maximam illuc populi partem est optimum;{{l|485}} in pauciores avidos altercatio est,{{a|486}} quorum animis avidis atque insatietatibus{{a|487}} neque lex neque sutor capere est qui possit modum.{{a|488}} Namque hoc qui dicat 'quo illae nubent divites{{r|3.5.15|15}}{{a|489}} dotatae, si istud ius pauperibus ponitur?'{{l|490}} Quo lubeant, nubant, dum dos ne fiat comes.{{a|491}} Hoc si ita fiat, mores meliores sibi{{a|492}} parent, pro dote quos ferant, quam nunc ferunt,{{a|493}} ego faxim muli, pretio qui superant equos,{{r|3.5.20|20}}{{a|494}} sint viliores Gallicis cantheriis.{{l|495}} '''EVCL.''' Ita me di amabunt ut ego hunc ausculto lubens.{{a|496}} Nimis lepide fecit verba ad parsimoniam.{{a|497}} '''MEG.''' Nulla igitur dicat 'equidem dotem ad te adtuli{{a|498}} maiorem multo quam tibi erat pecunia;{{r|3.5.25|25}}{{a|499}} enim mihi quidem aequomst purpuram atque aurum dari,{{l|500}} ancillas, mulos, muliones, pedisequos,{{a|501}} salutigerulos pueros, vehicla qui vehar.'{{a|502}} '''EVCL.''' Vt matronarum hic facta pernovit probe.{{a|503}} Moribus praefectum mulierum hunc factum velim.{{r|3.5.30|30}}{{a|504}} '''MEG.''' Nunc quoquo venias plus plaustrorum in aedibus{{l|505}} videas quam ruri, quando ad villam veneris.{{a|506}} Sed hoc etiam pulchrum est praequam ubi sumptus petunt.{{a|507}} Stat fullo, phyrgio, aurifex, lanarius;{{a|508}} caupones patagiarii, indusiarii,{{r|3.5.35|35}}{{a|509}} flammarii, violarii, carinarii;{{l|510}} stant manulearii, stant † murobatharii,{{a|511}} propolae linteones, calceolarii;{{a|512}} sedentarii sutores diabathrarii,{{a|513}} solearii astant, astant molocinarii;{{r|3.5.40|40}}{{a|514}} [petunt fullones, sarcinatores petunt;]{{l|515}} strophiarii astant, astant semul sonarii.{{a|516}} Iam hosce absolutos censeas: cedunt, petunt{{a|517}} treceni, cum stant thylacistae in atriis{{a|518}} textores limbularii, arcularii.{{r|3.5.45|45}}{{a|519}} Ducuntur, datur aes. Iam absolutos censeas,{{l|520}} cum incedunt infectores corcotarii,{{a|521}} aut aliqua mala crux semper est, quae aliquid petat.{{a|522}} '''EVCL.''' Compellarem ego illum, ni metuam ne desinat{{a|523}} memorare mores mulierum: nunc sic sinam.{{r|3.5.50|50}}{{a|524}} '''MEG.''' Vbi nugivendis res soluta est omnibus,{{l|525}} ibi ad postremum cedit miles, aes petit.{{a|526}} Itur, putatur ratio cum argentario;{{a|527}} miles inpransus astat, aes censet dari.{{a|528}} Ubi disputata est ratio cum argentario,{{r|3.5.55|55}}{{a|529}} etiam ipsus ultro debet argentario:{{l|530}} spes prorogatur militi in alium diem.{{a|531}} Haec sunt atque aliae multae in magnis dotibus{{a|532}} incommoditates sumptusque intolerabiles.{{a|533}} Nam quae indotata est, ea in potestate est viri;{{r|3.5.60|60}}{{a|534}} dotatae mactant et malo et damno viros.{{l|535}} Sed eccum adfinem ante aedes. Quid agis, Euclio?{{a|536}}</poem> ===<span id='3.6.0'></span>III.vi=== <poem>[EVCLIO ⸱ MEGADORVS] '''EVCL.''' Nimium lubenter edi sermonem tuom.{{a|537}} '''MEG.''' An audivisti? '''EVCL.''' Vsque a principio omnia.{{a|538}} '''MEG.''' Tamen meo quidem animo aliquanto facias rectius,{{a|539}} si nitidior sis filiai nuptiis.{{l|540}} '''EVCL.''' Pro re nitorem et gloriam pro copia{{r|3.6.5|5}}{{a|541}} qui habent, meminerunt sese unde oriundi sient.{{a|542}} Neque pol, Megadore, mihi neque quoiquam pauperi{{a|543}} opinione melius res structa est domi.{{a|544}} '''MEG.''' Immo est <quod satis est>, et di faciant ut siet{{l|545}} plus plusque <et> istuc sospitent quod nunc habes.{{r|3.6.10|10}}{{a|546}} '''EVCL.''' Illud mihi verbum non placet 'quod nunc habes.'{{a|547}} Tam hoc scit me habere quam egomet. Anus fecit palam.{{a|548}} '''MEG.''' Quid tu te solus e senatu sevocas?{{a|549}} '''EVCL.''' Pol ego ut te accusem merito meditabar. '''MEG.''' Quid est?{{l|550}} '''EVCL.''' Quid sit me rogitas? Qui mihi omnis angulos{{r|3.6.15|15}}{{a|551}} furum implevisti in aedibus misero mihi,{{a|552}} qui mi intro misti in aedis quingentos coquos,{{a|553}} cum senis manibus, genere Geryonaceo;{{a|554}} quos si Argus servet, qui oculeus totus fuit,{{l|555}} quem quondam Ioni Iuno custodem addidit,{{r|3.6.20|20}}{{a|556}} is numquam servet. Praeterea tibicinam,{{a|557}} quae mi interbibere sola, si vino scatat,{{a|558}} Corinthiensem fontem Pirenam potest.{{a|559}} Tum obsonium autem — '''MEG.''' Pol vel legioni sat est.{{l|560}} Etiam agnum misi. '''EVCL.''' Quo quidem agno sat scio{{r|3.6.25|25}}{{a|561}} magis curionem nusquam esse ullam beluam.{{a|562}} '''MEG.''' Volo ego ex te scire qui sit agnus curio.{{a|563}} '''EVCL.''' Quia ossa ac pellis totust, ita cura macet.{{a|564}} Quin exta inspicere in sole ei vivo licet:{{l|565}} ita is pellucet quasi lanterna Punica.{{r|3.6.30|30}}{{a|566}} '''MEG.''' Caedundum conduxi ego illum. '''EVCL.''' Tum tu idem optumumst{{a|567}} loces efferendum; nam iam, credo, mortuost.{{a|568}} '''MEG.''' Potare ego hodie, Euclio, tecum volo.{{a|569}} '''EVCL.''' Non potem ego quidem hercle. '''MEG.''' At ego iussero{{l|570}} cadum unum vini veteris a me adferrier.{{r|3.6.35|35}}{{a|571}} '''EVCL.''' Nolo hercle, nam mihi bibere decretum est aquam.{{a|572}} '''MEG.''' Ego te hodie reddam madidum, si vivo, probe,{{a|573}} tibi cui decretum est bibere aquam. '''EVCL.''' Scio quam rem agat:{{a|574}} ut me deponat vino, eam adfectat viam,{{l|575}} post hoc quod habeo ut commutet coloniam.{{r|3.6.40|40}}{{a|576}} Ego id cavebo, nam alicubi abstrudam foris.{{a|577}} Ego faxo et operam et vinum perdiderit simul.{{a|578}} '''MEG.''' Ego, nisi quid me vis, eo lavatum, ut sacruficem.—{{a|579}} '''EVCL.''' Edepol, ne tu, aula, multos inimicos habes{{l|580}} atque istuc aurum quod tibi concreditum est.{{r|3.6.45|45}}{{a|581}} Nunc hoc mihi factu est optumum, ut ted auferam,{{a|582}} aula, in Fidei fanum: ibi abstrudam probe.{{a|583}} Fides, novisti me et ego te: cave sis tibi,{{a|584}} ne in me mutassis nomen, si hoc concreduo.{{l|585}} Ibo ad te fretus tua, Fides, fiducia.{{r|3.6.50|50}}{{a|586}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[STROBILVS] '''STROBILVS''' Hoc est servi facinus frugi, facere quod ego persequor,{{a|587}} ne morae molestiaeque imperium erile habeat sibi.{{a|588}} Nam qui ero ex sententia servire servos postulat,{{a|589}} in erum matura, in se sera condecet capessere.{{l|590}} Sin dormitet, ita dormitet, servom sese ut cogitet.{{r|4.1.5|5}}{{a|591}} [Nam qui amanti ero servitutem servit, quasi ego servio,{{a|592}} si erum videt superare amorem, hoc servi esse officium reor,{{a|593}} retinere ad salutem, non enim quo incumbat eo impellere.{{a|594}} Quasi pueri qui nare discunt scirpea induitur ratis,{{l|595}} qui laborent minus, facilius ut nent et moveant manus,{{r|4.2.10|10}}{{a|596}} eodem modo servom ratem esse amanti ero aequom censeo,{{a|597}} ut <eum> toleret, ne pessum abeat tamquam [[<nowiki>* * *</nowiki>]]]{{a|598}} † erile imperium ediscat, ut quod frons velit oculi sciant;{{a|599}} quod iubeat citis quadrigis citius properet persequi.{{l|600}} Qui ea curabit, abstinebit censione bubula,{{r|4.1.15|15}}{{a|601}} nec sua opera rediget umquam in splendorem compedes.{{a|602}} Nunc erus meus amat filiam huius Euclionis pauperis;{{a|603}} eam ero nunc renuntiatum est nuptum huic Megadoro dari.{{a|604}} Is speculatum huc misit me, ut quae fierent fieret particeps.{{l|605}} Nunc sine omni suspicione in ara hic adsidam sacra;{{r|4.1.20|20}}{{a|606}} hinc ego et huc et illuc potero quid agant arbitrarier.{{a|607}}</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[EVCLIO ⸱ STROBILVS] '''EVCLIO''' Tu modo cave quoiquam indicassis aurum meum esse istic, Fides:{{a|608}} non metuo ne quisquam inveniat, ita probe in latebris situmst.{{a|609}} Edepol ne illic pulchram praedam agat, si quis illam invenerit{{l|610}} aulam onustam auri; verum id te quaeso ut prohibessis, Fides.{{a|611}} Nunc lavabo, ut rem divinam faciam, ne affinem morer{{r|4.2.5|5}}{{a|612}} quin ubi accersat meam extemplo filiam ducat domum.{{a|613}} Vide, Fides, etiam atque etiam nunc, salvam ut aulam abs te auferam:{{a|614}} tuae fide concredidi aurum, in tuo luco et fano est situm.—{{l|615}} '''STROB.''' Di immortales, quod ego hunc hominem facinus audivi loqui:{{a|616}} se aulam onustam auri abstrusisse hic intus in fano Fide.{{r|4.2.10|10}}{{a|617}} Cave tu illi fidelis, quaeso, potius fueris, quam mihi.{{a|618}} Atque hic pater est, ut ego opinor, huius, erus quam amat, <virginis>.{{a|619}} Ibo hinc intro, perscrutabor fanum, si inveniam uspiam{{l|620}} aurum, dum hic est occupatus. Sed si repperero, o Fides,{{a|621}} mulsi congialem plenam faciam tibi fideliam.{{r|4.2.15|15}}{{a|622}} Id adeo tibi faciam; verum ego mihi bibam, ubi id fecero.{{a|623}}</poem> ===<span id='4.3.0'></span>IV.iii=== <poem>[EVCLIO] '''EVCLIO''' Non temere est quod corvos cantat mihi nunc ab laeva manu;{{a|624}} semul radebat pedibus terram et voce croccibat sua:{{l|625}} continuo meum cor coepit artem facere ludicram{{a|626}} atque in pectus emicare. Sed ego cesso currere?{{a|627}}</poem> ===<span id='4.4.0'></span>IV.iv=== <poem>[EVCLIO ⸱ STROBILVS] Foras, lumbrice, qui sub terra erepsisti modo,{{a|628}} qui modo nusquam comparebas, nunc, cum compares, peris.{{a|629}} Ego pol te, praestrigiator, miseris iam accipiam modis.{{l|630}} '''STROBILVS''' Quae te mala crux agitat? Quid tibi mecum est commerci, senex?{{a|631}} quid me adflictas? Quid me raptas? Qua me causa verberas?{{r|4.4.5|5}}{{a|632}} '''EVCL.''' Verberabilissime, etiam rogitas, non fur, sed trifur?{{a|633}} '''STROB.''' Quid tibi surrupui? '''EVCL.''' Redde huc sis. '''STROB.''' Quid tibi vis reddam? '''EVCL.''' Rogas?{{a|634}} '''STROB.''' Nil equidem tibi abstuli. '''EVCL.''' At illud quod tibi abstuleras cedo.{{l|635}} Ecquid agis? '''STROB.''' Quid agam? '''E.''' Auferre non potes. '''ST.''' Quid vis tibi?{{a|636}} '''EVCL.''' Pone. '''STROB.''' Id quidem pol te datare credo consuetum, senex.{{r|4.4.10|10}}{{a|637}} '''EVCL.''' Pone hoc sis, aufer cavillam, non ego nunc nugas ago.{{a|638}} '''STROB.''' Quid ego ponam? Quin tu eloquere quidquid est suo nomine.{{a|639}} Non hercle equidem quicquam sumpsi nec tetigi. '''EVCL.''' Ostende huc manus.{{l|640}} '''STROB.''' Em tibi, ostendi, eccas. '''EVCL.''' Video. Age ostende etiam tertiam.{{a|641}} '''STROB.''' Laruae hunc atque intemperiae insaniaeque agitant senem.{{r|4.4.15|15}}{{a|642}} Facisne iniuriam mihi? '''EVCL.''' Fateor, quia non pendes, maximam.{{a|643}} Atque id quoque iam fiet, nisi fatere. '''STROB.''' Quid fatear tibi?{{a|644}} '''EVCL.''' Quid abstulisti hinc? '''S.''' Di me perdant. Si ego tui quicquam abstuli{{l|645}} nive adeo abstulisse vellem. '''EVCL.''' Agedum, excutedum pallium.{{a|646}} '''STROB.''' Tuo arbitratu. '''E.''' Ne inter tunicas habeas. '''S.''' Tempta qua lubet.{{r|4.4.20|20}}{{a|647}} '''EVCL.''' Vah, scelestus quam benigne: ut ne abstulisse intellegam.{{a|648}} Novi sycophantias. Age rusum ostende huc manum{{a|649}} dexteram. '''S.''' Em. '''E.''' Nunc laevam ostende. '''S.''' Quin equidem ambas profero.{{l|650}} '''E.''' Iam scrutari mitto. Redde huc. '''S.''' Quid reddam? '''E.''' A, nugas agis,{{a|651}} certe habes. '''S.''' Habeo ego? Quid habeo? '''E.''' Non dico, audire expetis.{{r|4.4.25|25}}{{a|652}} Id meum, quidquid habes, redde. '''STROB.''' Insanis: perscrutatus es{{a|653}} tuo arbitratu, neque tui me quicquam invenisti penes.{{a|654}} '''EVCL.''' Mane, mane. Quis illic est? Quis hic intus alter erat tecum simul?{{l|655}} perii hercle: ille nunc intus turbat, hunc si amitto hic abierit.{{a|656}} Postremo hunc iam perscrutavi, hic nihil habet. Abi quo lubet.{{r|4.4.30|30}}{{a|657}} '''STROB.''' Iuppiter te dique perdant. '''EVCL.''' Haud male egit gratias.{{a|658}} Ibo intro atque illi socienno tuo iam interstringam gulam.{{a|659}} Fugin hinc ab oculis? Abin an non? '''S.''' Abeo. '''E.''' Cave sis † te videam.—{{l|660}}</poem> ===<span id='4.5.0'></span>IV.v=== <poem>[STROBILVS] '''STROB.''' Emortuom ego me mavelim leto malo{{a|661}} quam non ego illi dem hodie insidias seni.{{a|662}} Nam hic iam non audebit aurum abstrudere:{{a|663}} credo ecferet iam secum et mutabit locum.{{a|664}} Attat, foris crepuit. Senex eccum aurum ecfert foras.{{r|4.5.5|5}}{{l|665}} tantisper huc ego ad ianuam concessero.{{a|666}}</poem> ===<span id='4.6.0'></span>IV.vi=== <poem>[EVCLIO ⸱ STROBILVS] '''EVCLIO''' Fide censebam maxumam multo fidem{{a|667}} esse, ea sublevit os mihi paenissume:{{a|668}} ni subvenisset corvos, periissem miser.{{a|669}} Nimis hercle ego illum corvom ad me veniat velim,{{l|670}} qui indicium fecit, ut ego illi aliquid boni{{r|4.6.5|5}}{{a|671}} dicam; nam quod edit tam duim quam perduim.{{a|672}} Nunc hoc ubi abstrudam cogito solum locum.{{a|673}} Silvani lucus extra murum est avius,{{a|674}} crebro salicto oppletus. Ibi sumam locum.{{l|675}} Certumst, Silvano potius credam quam Fide.—{{r|4.6.10|10}}{{a|676}} '''STROB.''' Euge, euge, di me salvom et servatum volunt.{{a|677}} Iam ego illuc praecurram atque inscendam aliquam in arborem{{a|678}} indeque observabo, aurum ubi abstrudat senex.{{a|679}} Quamquam hic manere me erus sese iusserat;{{l|680}} certum est, malam rem potius quaeram cum lucro.{{r|4.6.15|15}}{{a|681}}</poem> ===<span id='4.7.0'></span>IV.vii=== <poem>[LYCONIDES ⸱ EVNOMIA ⸱ PHAEDRIA] '''LYCONIDES''' Dixi tibi, mater, iuxta rem mecum tenes,{{a|682}} super Euclionis filia. Nunc te obsecro{{a|683}} resecroque, mater, quod dudum obsecraveram:{{a|684}} fac mentionem cum avonculo, mater mea.{{l|685}} '''EVNOMIA''' Scis tute facta velle me quae tu velis,{{r|4.7.5|5}}{{a|686}} et istuc confido <a> fratre me impetrassere;{{a|687}} et causa iusta est, siquidem ita est ut praedicas,{{a|688}} te eam compressisse vinulentum virginem.{{a|689}} '''LYC.''' Egone ut te advorsum mentiar, mater mea?{{l|690}} '''PHAEDRIA''' Perii, mea nutrix. Obsecro te, uterum dolet.{{r|4.7.10|10}}{{a|691}} Iuno Lucina, tuam fidem! '''LYC.''' Em, mater mea,{{a|692}} tibi rem potiorem verbo: clamat, parturit.{{a|693}} '''EVN.''' Ei hac intro mecum, gnate mi, ad fratrem meum,{{a|694}} ut istuc quod me oras impetratum ab eo auferam.—{{l|695}} '''LYC.''' I, iam sequor te, mater. Sed servom meum{{r|4.7.15|15}}{{a|696}} Strobilum miror ubi sit, quem ego me iusseram{{a|697}} hic opperiri. Nunc ego mecum cogito:{{a|698}} si mihi dat operam, me illi irasci iniurium est.{{a|699}} Ibo intro, ubi de capite meo sunt comitia.—{{l|700}}</poem> ===<span id='4.8.0'></span>IV.viii=== <poem>[STROBILVS] '''STROBILVS''' Picis divitiis, qui aureos montes colunt,{{a|701}} ego solus supero. Nam istos reges ceteros{{a|702}} memorare nolo, hominum mendicabula:{{a|703}} ego sum ille rex Philippus. O lepidum diem.{{a|704}} Nam ut dudum hinc abii, multo illo adveni prior{{r|4.8.5|5}}{{l|705}} multoque prius me conlocavi in arborem{{a|706}} indeque spectabam aurum ubi abstrudebat senex.{{a|707}} Ubi ille abiit, ego me deorsum duco de arbore,{{a|708}} exfodio aulam auri plenam. Inde ex eo loco{{a|709}} video recipere se senem; ille me non videt,{{r|4.8.10|10}}{{l|710}} nam ego declinavi paululum me extra viam.{{a|711}} Attat, eccum ipsum. Ibo ut hoc condam domum.{{a|712}}</poem> ===<span id='4.9.0'></span>IV.ix=== <poem>[EVCLIO ⸱ LYCONIDES] '''EVCLIO''' Perii interii occidi. Quo curram? Quo non curram? Tene, tene. Quem? Quis?{{a|713}} nescio, nil video, caecus eo atque equidem quo eam aut ubi sim aut qui sim{{a|714}} nequeo cum animo certum investigare. Obsecro vos ego, mi auxilio,{{l|715}} oro obtestor, sitis et hominem demonstretis, quis eam abstulerit.{{a|716}} Quid est? Quid ridetis? Novi omnes, scio fures esse hic complures,{{r|4.9.5|5}}{{a|717}} qui vestitu et creta occultant sese atque sedent quasi sint frugi.{{a|718}} Quid ais tu? Tibi credere certum est, nam esse bonum ex voltu cognosco.{{a|719}} Hem, nemo habet horum? Occidisti. Dic igitur, quis habet? Nescis?{{l|720}} heu me miserum, misere perii,{{a|721}} male perditus, pessime ornatus eo:{{r|4.9.10|10}}{{l|721a}} tantum gemiti et mali maestitiaeque{{a|722}} hic dies mi optulit, famem et pauperiem.{{l|722a}} Perditissimus ego sum omnium in terra;{{a|723}} nam quid mi opust vita, qui tantum auri{{l|723a}} perdidi, quod concustodivi{{r|4.9.15|15}}{{a|724}} sedulo? Egomet me defraudavi{{l|724a}} animumque meum geniumque meum;{{l|725}} nunc eo alii laetificantur{{a|726}} meo malo et damno. Pati nequeo.{{l|726a}} '''LYCONIDES''' Quinam homo hic ante aedis nostras eiulans conqueritur maerens?{{r|4.9.20|20}}{{a|727}} atque hic quidem Euclio est, ut opinor. Oppido ego interii: palamst res,{{a|728}} scit peperisse iam, ut ego opinor, filiam suam. Nunc mi incertumst{{a|729}} abeam an maneam, an adeam an fugiam. Quid agam edepol nescio.{{l|730}}</poem> ===<span id='4.10.0'></span>IV.x=== <poem>[EVCLIO ⸱ LYCONIDES] '''EVCL.''' Quis homo hic loquitur? '''LYC.''' Ego sum miser. '''EVCL.''' Immo ego sum, et misere perditus,{{a|731}} cui tanta mala maestitudoque optigit. '''LYC.''' Animo bono es.{{a|732}} '''EVCL.''' Quo, obsecro, pacto esse possum? '''L.''' Quia istuc facinus, quod tuom{{a|733}} sollicitat animum, id ego feci et fateor. '''EVCL.''' Quid ego ex te audio?{{a|734}} '''LYC.''' Id quod verumst. '''E.''' Quid ego <de te> commerui, adulescens, mali,{{r|4.10.5|5}}{{l|735}} quam ob rem ita faceres meque meosque perditum ires liberos?{{a|736}} '''LYC.''' Deus impulsor mihi fuit, is me ad illam inlexit. '''EVCL.''' Quo modo?{{a|737}} '''LYC.''' Fateor peccavisse et me culpam commeritum scio;{{a|738}} id adeo te oratum advenio ut animo aequo ignoscas mihi.{{a|739}} '''EVCL.''' Cur id ausu's facere, ut id quod non tuom esset tangeres?{{r|4.10.10|10}}{{l|740}} '''LYC.''' Quid vis fieri? Factum est illud: fieri infectum non potest.{{a|741}} Deos credo voluisse; nam ni vellent, non fieret, scio.{{a|742}} '''EVCL.''' At ego deos credo voluisse ut apud me te in nervo enicem.{{a|743}} '''LYC.''' Ne istuc dixis. '''EVCL.''' Quid tibi ergo meam me invito tactiost?{{a|744}} '''LYC.''' Quia vini vitio atque amoris feci. '''EVCL.''' Homo audacissime,{{r|4.10.15|15}}{{l|745}} cum istacin te oratione huc ad me adire ausum, impudens!{{a|746}} nam si istuc ius est ut tu istuc excusare possies,{{a|747}} luci claro deripiamus aurum matronis palam,{{a|748}} post id si prehensi simus, excusemus ebrios{{a|749}} nos fecisse amoris causa. Nimis vilest vinum atque amor,{{r|4.10.20|20}}{{l|750}} si ebrio atque amanti impune facere quod lubeat licet.{{a|751}} '''LYC.''' Quin tibi ultro supplicatum venio ob stultitiam meam.{{a|752}} '''EVCL.''' Non mi homines placent qui quando male fecerunt purigant.{{a|753}} Tu illam scibas non tuam esse: non attactam oportuit.{{a|754}} '''LYC.''' Ergo quia sum tangere ausus, haud causificor quin eam{{r|4.10.25|25}{{l|755}}} ego habeam potissimum. '''EVCL.''' Tun habeas me invito meam?{{a|756}} '''LYC.''' Haud te invito postulo; sed meam esse oportere arbitror.{{a|757}} Quin tu iam invenies, inquam, meam illam esse oportere, Euclio.{{a|758}} '''EVCL.''' Iam quidem hercle te ad praetorem rapiam et tibi scribam dicam,{{a|759}} nisi refers. '''LYC.''' Quid tibi ego referam? '''EVCL.''' Quod surripuisti meum.{{r|4.10.30|30}}{{l|760}} '''LYC.''' Surripui ego tuom? Unde? Aut quid id est? '''E.''' Ita te amabit Iuppiter,{{a|761}} ut tu nescis. '''LYC.''' Nisi quidem tu mihi quid quaeras dixeris.{{a|762}} '''EVCL.''' Aulam auri, inquam, te reposco, quam tu confessu's mihi{{a|763}} te abstulisse. '''LYC.''' Neque edepol ego dixi neque feci. '''EVCL.''' Negas?{{a|764}} '''LYC.''' Pernego immo. Nam neque ego aurum neque istaec aula quae siet{{r|4.10.35|35}}{{l|765}} scio nec novi. '''EVCL.''' Illam, ex Silvani luco quam abstuleras, cedo.{{a|766}} I, refer. Dimidiam tecum potius partem dividam.{{a|767}} Tam etsi fur mihi es, molestus non ero. I vero, refer.{{a|768}} '''LYC.''' Sanus tu non es qui furem me voces. Ego te, Euclio,{{a|769}} de alia re rescivisse censui, quod ad me attinet;{{r|4.10.40|40}}{{l|770}} † magna est res quam ego tecum otiose, si otium est, cupio loqui.{{a|771}} '''EVCL.''' Dic bona fide: tu id aurum non surripuisti? '''LYC.''' Bona.{{a|772}} '''E.''' Neque <eum> scis qui abstulerit? '''L.''' Istuc quoque bona. '''E.''' Atque id si scies{{a|773}} qui abstulerit, mihi indicabis? '''LYC.''' Faciam. '''EVCL.''' Neque partem tibi{{a|774}} ab eo qui habet indipisces neque furem excipies? '''LYC.''' Ita.{{r|4.10.45|45}}{{l|775}} '''EVCL.''' Quid <si> fallis? '''LYC.''' Tum me faciat quod volt magnus Iuppiter.{{a|776}} '''EVCL.''' Sat habeo. Age nunc loquere quid vis. '''LYC.''' Si me novisti minus,{{a|777}} genere quo sim gnatus: hic mihi est Megadorus avonculus,{{a|778}} meus pater fuit Antimachus, ego vocor Lyconides,{{a|779}} mater est Eunomia. '''EVCL.''' Novi genus. Nunc quid vis? Id volo{{r|4.10.50|50}}{{l|780}} noscere. '''LYC.''' Filiam ex te tu habes. '''EVCL.''' Immo eccillam domi.{{a|781}} '''LYC.''' Eam tu despondisti, opinor, meo avonculo. '''EVCL.''' Omnem rem tenes.{{a|782}} '''LYC.''' Is me nunc renuntiare repudium iussit tibi.{{a|783}} '''EVCL.''' Repudium rebus paratis, exornatis nuptiis?{{a|784}} ut illum di immortales omnes deaeque quantum est perduint,{{r|4.10.55|55}}{{l|785}} quem propter hodie auri tantum perdidi infelix, miser.{{a|786}} '''LYC.''' Bono animo es, bene dice. Nunc quae res tibi et gnatae tuae{{a|787}} bene feliciterque vortat — ita di faxint, inquito.{{a|788}} '''EVCL.''' Ita di faciant. '''LYC.''' Et mihi ita di faciant. Audi nunciam.{{a|789}} Qui homo culpam admisit in se, nullust tam parvi preti,{{r|4.10.60|60}}{{l|790}} quom pudeat, quin purget sese. Nunc te obtestor, Euclio,{{a|791}} ut si quid ego erga te imprudens peccavi aut gnatam tuam,{{a|792}} ut mi ignoscas eamque uxorem mihi des, ut leges iubent.{{a|793}} Ego me iniuriam fecisse filiae fateor tuae,{{a|794}} Cereris vigiliis, per vinum atque impulsu adulescentiae.{{r|4.10.65|65}}{{l|795}} '''EVCL.''' Ei mihi, quod ego facinus ex te audio? '''LYC.''' Cur eiulas,{{a|796}} quem ego avom feci iam ut esses filiai nuptiis?{{a|797}} nam tua gnata peperit, decumo mense post: numerum cape;{{a|798}} ea re repudium remisit avonculus causa mea.{{a|799}} I intro, exquaere, sitne ita ut ego praedico. '''EVCL.''' Perii oppido,{{r|4.10.70|70}}{{l|800}} ita mihi ad malum malae res plurimae se adglutinant.{{a|801}} Ibo intro, ut quid huius verum sit sciam.— '''LYC.''' Iam te sequor.{{a|802}} Haec propemodum iam esse in vado salutis res videtur.{{a|803}} Nunc servom esse ubi dicam meum Strobilum non reperio;{{a|804}} nisi etiam hic opperiar tamen paulisper; postea intro{{r|4.10.75|75}}{{a|805}} hunc subsequar. Nunc interim spatium ei dabo exquirendi{{a|806}} meum factum ex gnatae pedisequa nutrice anu: ea rem novit.{{a|807}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[STROBILVS ⸱ LYCONIDES] '''STROBILVS''' Di immortales, quibus et quantis me donatis gaudiis.{{a|808}} Quadrilibrem aulam auro onustam habeo. Quis me est ditior?{{a|809}} quis me Athenis nunc magis quisquam est homo cui di sint propitii?{{l|810}} '''L.''' Certo enim ego vocem hic loquentis modo mi audire visus sum. '''S.''' Hem,{{a|811}} erumne ego aspicio meum? '''L.''' Videon ego hunc servom meum?{{r|5.1.5|5}}{{a|812}} '''S.''' Ipsus est. '''L.''' Haud alius est. '''S.''' Congrediar. '''L.''' Contollam gradum.{{a|813}} Credo ego illum, ut iussi, eampse anum adiisse, huius nutricem virginis.{{l|815|814-815}} '''STROB.''' Quin ego illi me invenisse dico hanc praedam [atque eloquar,]{{a|816}} igitur orabo ut manu me emittat. Ibo atque eloquar.{{a|817}} Repperi — '''LYC.''' Quid repperisti? '''STROB.''' Non quod pueri clamitant{{r|5.1.10|10}}{{a|818}} in faba se repperisse. '''LYC.''' Iamne autem, ut soles? Deludis.{{a|819}} '''S.''' Ere, mane, eloquar iam, ausculta. '''L.''' Age ergo loquere. '''S.''' Repperi hodie,{{l|820}} ere, divitias nimias. '''L.''' Vbinam? '''S.''' Quadrilibrem, inquam, aulam auri plenam.{{a|821}} '''LYC.''' Quod ego facinus audio ex te? Euclioni hic seni subripuit.{{a|822}} Ubi id est aurum? '''STROB.''' In arca apud me. Nunc volo me emitti manu. {{r|5.1.15|15}}{{a|823}} '''LYC.''' Egone te emittam manu,{{a|824}} scelerum cumulatissume?{{l|825}} '''STROB.''' Abi, ere, scio quam rem geras.{{a|826}} Lepide hercle animum tuom temptavi. Iam ut eriperes apparabas:{{a|827}} quid faceres, si repperissem? '''LYC.''' Non potes probasse nugas.{{r|5.1.20|20}}{{a|828}} I, redde aurum. '''STROB.''' Reddam ego aurum? '''LYC.''' Redde, inquam, ut huic reddatur. '''STROB.''' Vnde?{{a|829}} '''LYC.''' Quod modo fassu's esse in arca. '''S.''' Soleo hercle ego garrire nugas.{{l|830}} '''LYC.''' <nowiki>* * *</nowiki> '''STROB.''' Ita loquor. '''LYC.''' At scin quo modo?{{a|831}} <nowiki>* * *</nowiki> '''STROB.''' Vel hercle enica,{{a|832}} numquam hinc feres a me{{r|5.1.25|25}}{{a|833}} <nowiki>* * *</nowiki>{{a|834}}</poem> ===FRAGMENTA=== <poem>*[[De compendiosa doctrina/Liber XIV#538.10|Non. 538.13]]: "pro illis corcotis, strophiis, sumptu uxorio"{{l|835}} *[[Noctes Atticae/Liber VI#9.6|Gel. N.A. 6.9.6]]: "ut admemordit hominem"{{a|836}} *Non. 225M: ('''EVCL.''') "ego ecfodiebam in die denos scrobes."{{a|837}} *Non. 98M: ('''EVCL.''') "nec noctu nec diu{{r|5.1.30|30}}<br>quietus umquam <servabam> eam: nunc dormiam."{{a|838}} *Non. 120M: "qui mi holera cruda ponunt, hallec adduint."{{a|839}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} [[fr:Aulularia]] 3ret5k86kvsfipaldonsclevn1l70tu 0 40429 286341 248126 2026-10-31T12:12:40Z Saumache 27923 286341 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus=Asinaria |OperaeWikiPagina= |Liber= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Editio= |Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/asinaria.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>LIBANVS SERVVS DEMAENETVS SENEX ARGYRIPPVS ADVLESCENS CLEARETA LENA LEONIDA SERVVS MERCATOR PHILAENIVM MERETRIX DIABOLVS ADVLESCENS PARASITVS ARTEMONA MATRONA</poem> ==<span id='argumentum.1.0'></span>ARGVMENTVM== <poem>'''A'''manti argento filio auxiliarier '''S'''ub imperio vivens volt senex uxorio. '''I'''taque ob asinos relatum pretium Saureae '''N'''umerari iussit servolo Leonidae. '''A'''d amicam id fertur. Cedit noctem filius.{{r|argumentun.1.5|5}} '''R'''ivalis amens ob praereptam mulierem, '''I'''s rem omnem uxori per parasitum nuntiat. '''A'''ccurrit uxor ac virum e lustris rapit.</poem> ==<span id='prologus.0.0'></span>PROLOGVS== <poem>Hoc agite sultis, spectatores, nunciam,{{a|1}} quae quidem mihi atque vobis res vertat bene{{a|2}} gregique huic et dominis atque conductoribus.{{a|3}} Face nunciam tu, praeco, omnem auritum poplum.{{a|4}} Age nunc reside, cave modo ne gratiis.{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}} Nunc quid processerim huc et quid mihi voluerim{{a|6}} dicam: ut sciretis nomen huius fabulae;{{a|7}} nam quod ad argumentum attinet, sane brevest.{{a|8}} Nunc quod me dixi velle vobis dicere,{{a|9}} dicam: huic nomen graece Onagost fabulae;{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}} Demophilus scripsit, Maccus vortit barbare;{{a|11}} Asinariam volt esse, si per vos licet.{{a|12}} Inest lepos ludusque in hac comoedia,{{a|13}} ridicula res est. Date benigne operam mihi,{{a|14}} ut vos, ut alias, pariter nunc Mars adiuvet.{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}}</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[LIBANVS ⸱ DEMAENETVS] '''LIBANVS''' Sicut tuom vis unicum gnatum tuae{{a|16}} superesse vitae sospitem et superstitem,{{a|17}} ita ted obtestor per senectutem tuam{{a|18}} perque illam, quam tu metuis, uxorem tuam,{{a|19}} si quid med erga hodie falsum dixeris,{{r|1.1.5|5}}{{l|20}} ut tibi superstes uxor aetatem siet{{a|21}} atque illa viva vivos ut pestem oppetas.{{a|22}} '''DEMAENETVS''' Per Dium Fidium quaeris: iurato mihi{{a|23}} video necesse esse eloqui quidquid roges.{{a|24}} [Ita me obstinate adgressu's, ut non audeam{{r|1.1.10|10}}{{l|25}} profecto, percontanti quin promam omnia.]{{a|26}} Proinde actutum istuc quid sit quod scire expetis{{a|27}} eloquere: ut ipse scibo, te faciam ut scias.{{a|28}} '''LIB.''' Dic obsecro hercle serio quod te rogem,{{a|29}} cave mihi mendaci quicquam. '''DEM.''' Quin tu ergo rogas?{{r|1.1.15|15}}{{l|30}} '''LIB.''' Num me illuc ducis, ubi lapis lapidem terit?{{a|31}} '''DEM.''' Quid istuc est? Aut ubi istuc est terrarum loci?{{a|32}} '''LIB.''' [Vbi flent nequam homines, qui polentam pinsitant.]{{a|33}} Apud fustitudinas, ferricrepinas insulas,{{a|34}} ubi vivos homines mortui incursant boves.{{r|1.1.20|20}}{{l|35}} '''DEM.''' Modo pol percepi, Libane, quid istuc sit loci:{{a|36}} ubi fit polenta, te fortasse dicere. '''LIB.''' Ah,{{a|37}} neque hercle ego istuc dico nec dictum volo,{{a|38}} teque obsecro hercle ut quae locutu's despuas.{{a|39}} '''DEM.''' Fiat, geratur mos tibi. '''LIB.''' Age, age usque excrea.{{r|1.1.25|25}}{{l|40}} '''DEM.''' Etiamne? '''LIB.''' Age quaeso hercle usque ex penitis faucibus.{{a|41}} Etiam amplius. '''DEM.''' Nam quo usque? '''LIB.''' Vsque ad mortem volo.{{a|42}} '''DEM.''' Cave sis malam rem. '''LIB.''' Vxoris dico, non tuam.{{a|43}} '''DEM.''' Dono te ob istuc dictum, ut expers sis metu.{{l|45|44-45}} '''LIB.''' Di tibi dent quaecumque optes. '''DEM.''' Redde operam mihi.{{r|1.1.30|30}}{{a|46}} Cur hoc ego ex te quaeram? Aut cur miniter tibi{{a|47}} propterea quod me non scientem feceris?{{a|48}} Aut cur postremo filio suscenseam,{{a|49}} patres ut faciunt ceteri? '''LIB.''' Quid istuc novi est?{{l|50}} Demiror quid sit et quo evadat sum in metu.{{r|1.1.35|35}}{{a|51}} '''DEM.''' Equidem scio iam, filius quod amet meus{{a|52}} istanc meretricem e proxumo Philaenium.{{a|53}} Estne hoc ut dico, Libane? '''LIB.''' Rectam instas viam.{{a|54}} Ea res est. Sed eum morbus invasit gravis.{{l|55}} '''DEM.''' Quid morbi est? '''LIB.''' Quia non suppetunt dictis data.{{r|1.1.40|40}}{{a|56}} '''DEM.''' Tune es adiutor nunc amanti filio?{{a|57}} '''LIB.''' Sum vero, et alter noster est Leonida.{{a|58}} '''DEM.''' Bene hercle facitis et a me initis gratiam.{{a|59}} Verum meam uxorem, Libane, nescis qualis sit?{{l|60}} '''LIB.''' Tu primus sentis, nos tamen in pretio sumus.{{r|1.1.45|45}}{{a|61}} '''DEM.''' Fateor eam esse importunam atque incommodam.{{a|62}} '''LIB.''' Posterius istuc dicis quam credo tibi.{{a|63}} '''DEM.''' Omnes parentes, Libane, liberis suis,{{a|64}} qui mi auscultabunt, facient obsequellam†{{l|65}} quippe qui mage amico utantur gnato et benevolo.{{r|1.1.50|50}}{{a|66}} Atque ego me id facere studeo, volo amari a meis;{{a|67}} volo me patris mei similem, qui causa mea{{a|68}} nauclerico ipse ornatu per fallaciam{{a|69}} quam amabam abduxit ab lenone mulierem;{{l|70}} neque puduit eum id aetatis sycophantias{{r|1.1.55|55}}{{a|71}} struere et beneficiis me emere gnatum suom sibi.{{a|72}} Eos me decretumst persequi mores patris.{{a|73}} Nam me hodie oravit Argyrippus filius,{{a|74}} uti sibi amanti facerem argenti copiam;{{l|75}} et id ego percupio obsequi gnato meo.{{r|1.1.60|60}}{{a|76}} [Volo amori obsecutum illius, volo amet me patrem.]{{a|77}} Quamquam illum mater arte contenteque habet,{{a|78}} patres ut consueverunt: ego mitto omnia haec.{{a|79}} Praesertim quom is me dignum quoi concrederet{{l|80}} habuit, me habere honorem eius ingenio decet;{{r|1.1.65|65}}{{a|81}} quom me adiit, ut pudentem gnatum aequomst patrem,{{a|82}} cupio esse amicae quod det argentum suae.{{a|83}} '''LIB.''' Cupis id quod cupere te nequiquam intellego.{{a|84}} Dotalem servom Sauream uxor tua{{l|85}} adduxit, cui plus in manu sit quam tibi.{{r|1.1.70|70}}{{a|86}} '''DEM.''' Argentum accepi, dote imperium vendidi.{{a|87}} Nunc verba in pauca conferam quid te velim.{{a|88}} Viginti iam usust filio argenti minis:{{a|89}} face id ut paratum iam sit. '''LIB.''' Vnde gentium?{{l|90}} '''DEM.''' Me defraudato. '''LIB.''' Maxumas nugas agis:{{r|1.1.75|75}}{{a|91}} nudo detrahere vestimenta me iubes.{{a|92}} Defraudem te ego? Age sis, tu sine pennis vola.{{a|93}} Tene ego defraudem, cui ipsi nihil est in manu,{{a|94}} nisi quid tu porro uxorem defraudaveris?{{l|95}} '''DEM.''' Qua me, qua uxorem, qua tu servom Sauream{{r|1.1.80|80}}{{a|96}} potes, circumduce, aufer; promitto tibi{{a|97}} non offuturum, si id hodie effeceris.{{a|98}} '''LIB.''' Iubeas una opera me piscari in aere,{{a|99}} venari autem rete iaculo in medio mari.†{{l|100}} '''DEM.''' Tibi optionem sumito Leonidam,{{r|1.1.85|85}}{{a|101}} fabricare quidvis, quidvis comminiscere:{{a|102}} perficito, argentum hodie ut habeat filius,{{a|103}} amicae quod det. '''LIB.''' Quid ais tu, Demaenete?{{a|104}} '''DEM.''' Quid <vis>? '''LIB.''' Si forte in insidias devenero,{{l|105}} tun redimes me, si me hostes interceperint?{{r|1.1.90|90}}{{a|106}} '''DEM.''' Redimam. '''LIB.''' Tum tu igitur aliud cura quid lubet.{{a|107}} Ego eo ad forum, nisi quid vis. '''DEM.''' Ei, bene ambula.{{a|108}} Atque audin etiam? '''LIB.''' Ecce. '''DEM.''' Si quid te volam,{{a|109}} ubi eris? '''LIB.''' Vbicumque libitum erit animo meo.{{l|110}} Profecto nemo est quem iam dehinc metuam mihi{{r|1.1.95|95}}{{a|111}} ne quid nocere possit, cum tu mihi tua{{a|112}} oratione omnem animum ostendisti tuom.{{a|113}} Quin te quoque ipsum facio haud magni, si hoc patro.{{a|114}} Pergam quo occepi atque ibi consilia exordiar.{{l|115}} '''DEM.''' Audin tu? Apud Archibulum ego ero argentarium.{{r|1.1.100|100}}{{a|116}} '''LIB.''' Nempe in foro? '''DEM.''' Ibi, si quid opus fuerit. '''LIB.''' Meminero.—{{a|117}} '''DEM.''' Non esse servos peior hoc quisquam potest{{a|118}} nec magis versutus nec quo ab caveas aegrius.{{a|119}} Eidem homini, si quid recte curatum velis,{{l|120}} mandes: moriri sese misere mavolet,{{r|1.1.105|105}}{{a|121}} quam non perfectum reddat quod promiserit.{{a|122}} Nam ego illud argentum tam paratum filio{{a|123}} scio esse quam me hunc scipionem contui.{{a|124}} Sed quid ego cesso ire ad forum, quo inceperam?{{l|125}} <nowiki>* * *</nowiki> atque ibi manebo apud argentarium.—{{r|1.1.110|110}}{{a|126}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[ARGYRIPPVS] '''ARGYRIPPVS''' Sicine hoc fit? Foras aedibus me eici?{{a|127}} Promerenti optume hocin preti redditur?{{a|128}} Bene merenti mala es, male merenti bona es;{{a|129}} at malo cum tuo, nam iam ex hoc loco{{l|130}} ibo ego ad tres viros vostraque ibi nomina{{r|1.2.5|5}}{{a|131}} faxo erunt, capitis te perdam ego et filiam,{{a|132}} perlecebrae, permities, adulescentum exitium.{{a|133}} Nam mare haud est mare, vos mare acerrumum;{{a|134}} nam in mari repperi, hic elavi bonis.{{l|135}} Ingrata atque inrita esse omnia intellego{{r|1.2.10|10}}{{a|136}} quae dedi et quod bene feci, at posthac tibi{{a|137}} male quod potero facere faciam, meritoque id faciam tuo.{{a|138}} Ego pol te redigam eodem unde orta es, ad egestatis terminos,{{a|139}} ego edepol te faciam ut quae sis nunc et quae fueris scias.{{l|140}} Quae prius quam istam adii atque amans ego animum meum isti dedi,{{r|1.2.15|15}}{{a|141}} sordido vitam oblectabas pane in pannis inopia,{{a|142}} atque ea si erant, magnas habebas omnibus dis gratias;{{a|143}} eadem nunc, cum est melius, me, cuius opera est, ignoras mala.{{a|144}} Reddam ego te ex fera fame mansuetem, me specta modo.{{l|145}} Nam isti quid suscenseam ipsi? Nihil est, nihil quicquam meret;{{r|1.2.20|20}}{{a|146}} tuo facit iussu, tuo imperio paret: mater tu, eadem era es.{{a|147}} Te ego ulciscar, te ego ut digna es perdam atque ut de me meres.{{a|148}} At scelesta viden ut ne id quidem, me dignum esse existumat{{a|149}} quem adeat, quem conloquatur quoique irato supplicet?{{l|150}} Atque eccam inlecebra exit tandem; opinor hic ante ostium{{r|1.2.25|25}}{{a|151}} meo modo loquar quae volam, quoniam intus non licitum est mihi.{{a|152}}</poem> ===<span id='1.3.0'></span>I.iii=== <poem>[CLEARETA ⸱ ARGYRIPPVS] '''CLEARETA''' Vnum quodque istorum verbum nummis Philippis aureis{{a|153}} non potest auferre hinc a me si quis emptor venerit;{{a|154}} nec recte quae tu in nos dicis, aurum atque argentum merumst:{{l|155}} fixus hic apud nos est animus tuos clavo Cupidinis.{{a|156}} Remigio veloque quantum poteris festina et fuge:{{r|1.3.5|5}}{{a|157}} quam magis te in altum capessis, tam aestus te in portum refert.{{a|158}} '''ARGYR.''' Ego pol istum portitorem privabo portorio;{{a|159}} ego te dehinc ut merita es de me et mea re tractare exsequar,{{l|160}} quom tu med ut meritus sum non tractas atque eicis domo.{{a|161}} '''CLEAR.''' Magis istuc percipimus lingua dici, quam factis fore.{{r|1.3.10|10}}{{a|162}} '''ARGYR.''' Solus solitudine ego ted atque ab egestate abstuli;{{a|163}} solus si ductem, referre gratiam numquam potes.{{a|164}} '''CLEAR.''' Solus ductato, si semper solus quae poscam dabis;{{l|165}} semper tibi promissum habeto hac lege, dum superes datis.{{a|166}} '''ARGYR.''' Qui modus dandi? Nam numquam tu quidem expleri potes;{{r|1.3.15|15}}{{a|167}} modo quom accepisti, haud multo post aliquid quod poscas paras.{{a|168}} '''CLEAR.''' Quid modist ductando, amando? Numquamne expleri potes?{{a|169}} Modo remisisti, continuo iam ut remittam ad te rogas.{{l|170}} '''A.''' Dedi equidem quod mecum egisti. '''C.''' Et tibi ego misi mulierem:{{a|171}} par pari datum hostimentumst, opera pro pecunia.{{r|1.3.20|20}}{{a|172}} '''A.''' Male agis mecum. '''C.''' Quid me accusas, si facio officium meum?{{a|173}} Nam neque fictum usquamst neque pictum neque scriptum in poematis{{a|174}} ubi lena bene agat cum quiquam amante, quae frugi esse volt.{{l|175}} '''ARGYR.''' Mihi quidem te parcere aequomst tandem, ut tibi durem diu.{{a|176}} '''CLEAR.''' Non tu scis? Quae amanti parcet, eadem sibi parcet parum.{{r|1.3.25|25}}{{a|177}} Quasi piscis, itidemst amator lenae: nequam est, nisi recens;{{a|178}} is habet sucum, is suavitatem, eum quo vis pacto condias,{{a|179}} vel patinarium vel assum, verses quo pacto lubet:{{l|180}} is dare volt, is se aliquid posci, nam ibi de pleno promitur;{{a|181}} neque ille scit quid det, quid damni faciat: illi rei studet.{{r|1.3.30|30}}{{a|182}} Volt placere sese amicae, volt mihi, volt pedisequae,{{a|183}} volt famulis, volt etiam ancillis; et quoque catulo meo{{a|184}} subblanditur novos amator, se ut quom videat gaudeat.{{l|185}} Vera dico: ad suom quemque hominem quaestum esse aequomst callidum.{{a|186}} '''ARGYR.''' Perdidici istaec esse vera damno cum magno meo.{{r|1.3.35|35}}{{a|187}} '''CLEAR.''' Si ecastor nunc habeas quod des, alia verba praehibeas;{{a|188}} nunc quia nihil habes, maledictis te eam ductare postulas.{{a|189}} '''A.''' Non meum est. '''C.''' Nec meum quidem edepol, ad te ut mittam gratiis.{{l|190}} Verum aetatis atque honoris gratia hoc fiet tui,{{a|191}} quia nobis lucro fuisti potius quam decori tibi:{{r|1.3.40|40}}{{a|192}} si mihi dantur duo talenta argenti numerata in manum,{{a|193}} hanc tibi noctem honoris causa gratiis dono dabo.{{a|194}} '''A.''' Quid si non est? '''C.''' Tibi non esse credam, illa alio ibit tamen.{{l|195}} '''A.''' Vbi illaec quae dedi ante? '''C.''' Abusa. Nam si ea durarent mihi,{{a|196}} mulier mitteretur ad te, numquam quicquam poscerem.{{r|1.3.45|45}}{{a|197}} Diem aquam solem lunam noctem, haec argento non emo:{{a|198}} ceterum quae volumus uti Graeca mercamur fide.{{a|199}} Quom a pistore panem petimus, vinum ex oenopolio,{{l|200}} si aes habent, dant mercem: eadem nos discipulina utimur.{{a|201}} Semper oculatae manus sunt nostrae, credunt quod vident.{{r|1.3.50|50}}{{a|202}} Vetus est: 'nihili coactiost' — scis cuius. Non dico amplius.{{a|203}} '''ARGYR.''' Aliam nunc mi orationem despoliato praedicas,{{a|204}} longe aliam, inquam, praebes nunc atque olim, quom dabam,{{l|205}} aliam atque olim, quom inliciebas me ad te blande ac benedice.{{a|206}} Tum mi aedes quoque arridebant, cum ad te veniebam, tuae;{{r|1.3.55|55}}{{a|207}} me unice unum ex omnibus te atque illam amare aibas mihi;{{a|208}} ubi quid dederam, quasi columbae pulli in ore ambae meo{{a|209}} usque eratis, meo de studio studia erant vostra omnia,{{l|210}} usque adhaerebatis: quod ego iusseram, quod volueram{{a|211}} faciebatis, quod nolebam ac votueram, de industria{{r|1.3.60|60}}{{a|212}} fugiebatis, neque conari id facere audebatis prius.{{a|213}} Nunc neque quid velim neque nolim facitis magni, pessumae.{{a|214}} '''CLEAR.''' Non tu scis? Hic noster quaestus aucupi simillimust.{{l|215}} Auceps quando concinnavit aream, offundit cibum;{{a|216}} aves adsuescunt: necesse est facere sumptum qui quaerit lucrum;{{r|1.3.65|65}}{{a|217}} saepe edunt: semel si sunt captae, rem solvont aucupi.{{a|218}} Itidem hic apud nos: aedes nobis area est, auceps sum ego,{{l|220|219-220}} esca est meretrix, lectus inlex est, amatores aves;{{a|221}} bene salutando consuescunt, compellando blanditer,{{a|222}} osculando, oratione vinnula, venustula.{{r|1.3.70|70}}{{a|223}} Si papillam pertractavit, haud est ab re aucupis;{{a|224}} savium si sumpsit, sumere eum licet sine retibus.{{l|225}} Haecine te esse oblitum, in ludo qui fuisti tam diu?{{a|226}} '''ARGYR.''' Tua ista culpa est, quae discipulum semidoctum abs te amoves.{{a|227}} '''CLEAR.''' Remeato audacter, mercedem si eris nactus: nunc abi.{{r|1.3.75|75}}{{a|228}} '''ARGYR.''' Mane, mane, audi. Dic, quid me aequom censes pro illa tibi dare,{{a|229}} annum hunc ne cum quiquam alio sit? '''CLEAR.''' Tene? Viginti minas;{{l|230}} atque ea lege: si alius ad me prius attulerit, tu vale.{{a|231}} '''A.''' At ego est etiam prius quam abis quod volo loqui. '''C.''' Dic quod lubet.{{a|232}} '''A.''' Non omnino iam perii, est relicuom quo peream magis.{{r|1.3.80|80}}{{a|233}} Habeo unde istuc tibi quod poscis dem; sed in leges meas{{a|234}} dabo, uti scire possis, perpetuom annum hunc mihi uti serviat{{l|235}} nec quemquam interea alium admittat prorsus quam me ad se virum.{{a|236}} '''CLEAR.''' Quin, si tu voles, domi servi qui sunt castrabo viros.{{a|237}} Postremo ut voles nos esse, syngraphum facito adferas;{{r|1.3.85|85}}{{a|238}} ut voles, ut tibi lubebit, nobis legem imponito:{{a|239}} modo tecum una argentum adferto, facile patiar cetera.{{l|240}} Portitorum simillumae sunt ianuae lenoniae:{{a|241}} si adfers, tum patent, si non est quod des, aedes non patent.—{{a|242}} '''ARGYR.''' Interii, si non invenio ego illas viginti minas,{{r|1.3.90|90}}{{a|243}} et profecto, nisi illud perdo argentum, pereundum est mihi.{{a|244}} Nunc pergam ad forum atque experiar opibus, omni copia,{{l|245}} supplicabo, exobsecrabo ut quemque amicum videro,{{a|246}} dignos indignos adire atque experiri certumst mihi,†{{a|247}} nam si mutuas non potero, certumst sumam faenore.—{{r|1.3.95|95}}{{a|248}}</poem> == ACTVS II == ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[LIBANVS] '''LIBANVS''' Hercle vero, Libane, nunc te meliust expergiscier{{a|249}} atque argento comparando fingere fallaciam.{{l|250}} Iam diu est factum quom discesti ab ero atque abiisti ad forum,{{a|251}} [igitur inveniundo argento ut fingeres fallaciam.]{{a|252}} ibi tu ad hoc diei tempus dormitasti in otio.{{r|2.1.5|5}}{{a|253}} Quin tu abs te socordiam omnem reice et segnitiem amove{{a|254}} atque ad ingenium vetus versutum te recipis tuom.{{l|255}} Serva erum, cave tu idem faxis alii quod servi solent,{{a|256}} qui ad eri fraudationem callidum ingenium gerunt.{{a|257}} Unde sumam? Quem intervortam? Quo hanc celocem conferam?{{r|2.1.10|10}}{{a|258}} Impetritum, inauguratumst: quovis admittunt aves,{{a|259}} picus et cornix ab laeva, corvos parra ab dextera{{l|260}} consuadent; certum herclest vostram consequi sententiam.{{a|261}} Sed quid hoc, quod picus ulmum tundit? Non temerariumst.{{a|262}} Certe hercle ego quantum ex augurio eius pici intellego,{{r|2.1.15|15}}{{a|263}} aut mihi in mundo sunt virgae aut atriensi Saureae.{{a|264}} Sed quid illuc, quod exanimatus currit huc Leonida?{{l|265}} Metuo quom illic obscaevavit meae falsae fallaciae.{{a|266}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[LEONIDA ⸱ LIBANVS] '''LEONIDA''' Vbi ego nunc Libanum requiram aut familiarem filium,{{a|267}} ut ego illos lubentiores faciam quam Lubentiast?{{a|268}} Maximam praedam et triumphum eis adfero adventu meo.{{a|269}} Quando mecum pariter potant, pariter scortari solent,{{l|270}} hanc quidem, quam nactus, praedam pariter cum illis partiam.{{r|2.2.5|5}}{{a|271}} '''LIB.''' Illic homo aedis compilavit, more si fecit suo.{{a|272}} Vae illi, qui tam indiligenter observavit ianuam.{{a|273}} '''LEON.''' Aetatem velim servire, Libanum ut conveniam modo.{{a|274}} '''LIB.''' Mea quidem hercle opera liber numquam fies ocius.{{l|275}} '''LEON.''' Etiam de tergo ducentas plagas praegnatis dabo.{{r|2.2.10|10}}{{a|276}} '''LIB.''' Largitur peculium, omnem in tergo thensaurum gerit.{{a|277}} '''LEON.''' Nam si huic sese occasioni tempus supterduxerit,{{a|278}} numquam edepol quadrigis albis indipiscet postea;{{a|279}} erum in obsidione linquet, inimicum animos auxerit.{{l|280}} Sed si mecum occasionem opprimere hanc, quae obvenit, studet,{{r|2.2.15|15}}{{a|281}} maximas opimitates, gaudio exfertissimas{{a|282}} suis eris ille una mecum pariet, gnatoque et patri,{{a|283}} adeo ut aetatem ambo ambobus nobis sint obnoxii,{{a|284}} nostro devincti beneficio. '''LIB.''' Vinctos nescio quos ait;{{l|285}} non placet: metuo, in commune ne quam fraudem frausus sit.{{r|2.2.20|20}}{{a|286}} '''LEON.''' Perii ego oppido, nisi Libanum invenio iam, ubiubi est gentium.{{a|287}} '''LIB.''' Illic homo socium ad malam rem quaerit quem adiungat sibi.{{a|288}} Non placet: pro monstro extemplo est, quando qui sudat tremit.{{a|289}} '''LEON.''' Sed quid ego hic properans concesso pedibus, lingua largior?{{l|290}} Quin ego hanc iubeo tacere, quae loquens lacerat diem?{{r|2.2.25|25}}{{a|291}} '''LIB.''' Edepol hominem infelicem, qui patronam comprimat.{{a|292}} Nam si quid sceleste fecit, lingua pro illo perierat.{{a|293}} '''LEON.''' Adproperabo, ne post tempus praedae praesidium parem.{{a|294}} '''LIB.''' Quae illaec praeda est? Ibo advorsum atque electabo, quidquid est.{{l|295}} Iubeo te salvere voce summa, quo ad vires valent.{{r|2.2.30|30}}{{a|296}} '''LEON.''' Gymnasium flagri, salveto. '''LIB.''' Quid agis, custos carceris?{{a|297}} '''LEON.''' O catenarum colone. '''LIB.''' O virgarum lascivia.{{a|298}} '''LEON.''' Quot pondo ted esse censes nudum? '''LIB.''' Non edepol scio.{{a|299}} '''LEON.''' Scibam ego te nescire, at pol ego, qui ted expendi, scio:{{l|300}} nudus vinctus centum pondo es, quando pendes per pedes.{{r|2.2.35|35}}{{a|301}} '''LIB.''' Quo argumento istuc? '''LEON.''' Ego dicam, quo argumento et quo modo.{{a|302}} Ad pedes quando adligatumst aequom centumpondium,{{a|303}} ubi manus manicae complexae sunt atque adductae ad trabem,{{a|304}} nec dependes nec propendes — quin malus nequamque sis.{{l|305}} '''LIB.''' Vae tibi. '''LEON.''' Hoc testamento Servitus legat tibi.{{r|2.2.40|40}}{{a|306}} '''LIB.''' Verbivelitationem fieri compendi volo.{{a|307}} Quid istud est negoti? '''LEON.''' Certum est credere. '''LIB.''' Audacter licet.{{a|308}} '''LEON.''' Sis amanti subvenire familiari filio,{{a|309}} tantum adest boni improviso, verum commixtum malo:{{l|310}} omnes de nobis carnificum concelebrabuntur dies.{{r|2.2.45|45}}{{a|311}} Libane, nunc audacia usust nobis inventa et dolis.{{a|312}} Tantum facinus modo inveni ego, ut nos dicamur duo{{a|313}} omnium dignissumi esse, quo cruciatus confluant.{{a|314}} '''LIB.''' Ergo mirabar quod dudum scapulae gestibant mihi,{{l|315}} hariolari quae occeperunt, sibi esse in mundo malum.{{r|2.2.50|50}}{{a|316}} Quidquid est, eloquere. '''LEON.''' Magna est praeda cum magno malo.{{a|317}} '''LIB.''' Si quidem omnes coniurati cruciamenta conferant,{{a|318}} habeo opinor familiare tergum, ne quaeram foris.{{a|319}} '''LEON.''' Si istam firmitudinem animi optines, salvi sumus.{{l|320}} '''LIB.''' Quin si tergo res solvenda est, rapere cupio publicum:{{r|2.2.55|55}}{{a|321}} pernegabo atque obdurabo, periurabo denique.{{a|322}} '''LEON.''' Em ista virtus est, quando usust qui malum fert fortiter;{{a|323}} fortiter malum qui patitur, idem post potitur bonum.{{a|324}} '''LIB.''' Quin rem actutum edisseris? Cupio malum nanciscier.{{l|325}} '''LEON.''' Placide ergo unum quidquid rogita, ut adquiescam. Non vides{{r|2.2.60|60}}{{a|326}} me ex cursura anhelitum etiam ducere? '''LIB.''' Age, age, mansero{{a|327}} tuo arbitratu, vel adeo usque dum peris. '''LEON.''' Vbinam est erus?{{a|328}} '''LIB.''' Maior apud forumst, minor hic est intus. '''LEON.''' Iam satis est mihi.{{a|329}} '''LIB.''' Tum igitur tu dives es factus? '''LEON.''' Mitte ridicularia.{{l|330}} '''LIB.''' Mitto. <nowiki>* * *</nowiki> istuc quod adfers aures exspectant meae.{{r|2.2.65|65}}{{a|331}} '''LE.''' Animum adverte, ut aeque mecum haec scias. '''LI.''' Taceo. '''LE.''' Beas.{{a|332}} Meministin asinos Arcadicos mercatori Pellaeo{{a|333}} nostrum vendere atriensem? '''LIB.''' Memini. Quid tum postea?{{l|335|334-335}} '''LEON.''' Em ergo is argentum huc remisit, quod daretur Saureae{{a|336}} pro asinis. Adulescens venit modo, qui id argentum attulit.{{r|2.2.70|70}}{{a|337}} '''LIB.''' Vbi is homost? '''LEON.''' Iam devorandum censes, si conspexeris?{{a|338}} '''LIB.''' Ita enim vero. Sed tamen, tu nempe eos asinos praedicas{{a|339}} vetulos, claudos, quibus subtritae ad femina iam erant ungulae?{{l|340}} '''LEON.''' Ipsos, qui tibi subvectabant rure huc virgas ulmeas.{{a|341}} '''LIB.''' Teneo, atque idem te hinc vexerunt vinctum rus. '''LE.''' Memor es probe.{{r|2.2.75|75}}{{a|342}} Verum in tonstrina ut sedebam, me infit percontarier,{{a|343}} ecquem filium Stratonis noverim Demaenetum.{{a|344}} Dico me novisse extemplo et me eius servom praedico{{l|345}} esse, et aedis demonstravi nostras. '''LIB.''' Quid tum postea?{{a|346}} '''LEON.''' Ait se ob asinos ferre argentum atriensi Saureae,{{r|2.2.80|80}}{{a|347}} viginti minas, sed eum sese non nosse hominem qui siet,{{a|348}} ipsum vero se novisse callide Demaenetum.{{a|349}} Quoniam ille elocutus haec sic — '''LIB.''' Quid tum? '''LEON.''' Ausculta ergo, scies.{{l|350}} Extemplo facio facetum me atque magnificum virum,{{a|351}} dico med esse atriensem. Sic hoc respondit mihi:{{r|2.2.85|85}}{{a|352}} 'ego pol Sauream non novi neque qua facie sit scio.{{a|353}} Te non aequomst suscensere. Si erum vis Demaenetum,{{a|354}} quem ego novi, adduce: argentum non morabor quin feras.'{{l|355}} Ego me dixi erum adducturum et me domi praesto fore;{{a|356}} ille in balineas iturust, inde huc veniet postea.{{r|2.2.90|90}}{{a|357}} Quid nunc consili captandum censes? Dic. '''LIB.''' Em istuc ago,{{a|358}} quo modo argento intervortam et adventorem et Sauream.{{a|359}} Iam hoc opus est † exasceatum; nam si ille argentum prius{{l|360}} hospes huc affert, continuo nos ambo exclusi sumus.{{a|361}} Nam me hodie senex seduxit solum sorsum ab aedibus,{{r|2.2.95|95}}{{a|362}} mihi tibique interminatust nos futuros ulmeos,{{a|363}} ni hodie Argyrippo essent viginti argenti minae;{{a|364}} iussit vel nos atriensem vel nos uxorem suam{{l|365}} defraudare, dixit sese operam promiscam dare.{{a|366}} Nunc tu abi ad forum ad erum et narra haec ut nos acturi sumus:{{r|2.2.100|100}}{{a|367}} te ex Leonida futurum esse atriensem Sauream,{{a|368}} dum argentum afferat mercator pro asinis. '''LEON.''' Faciam ut iubes.{{a|369}} '''LIB.''' Ego illum interea hic oblectabo, prius si forte advenerit.{{l|370}} '''LEON.''' Quid ais? '''LIB.''' Quid vis? '''LE.''' Pugno malam si tibi percussero,{{a|371}} mox cum Sauream imitabor, caveto ne suscenseas.{{r|2.2.105|105}}{{a|372}} '''LIB.''' Hercle vero tu cavebis ne me attingas, si sapis,{{a|373}} ne hodie malo cum auspicio nomen commutaveris.{{a|374}} '''LEON.''' Quaeso, aequo animo patitor. '''L.''' Patitor tu item, cum ego te referiam.{{l|375}} '''LEON.''' Dico ut usust fieri. '''LIB.''' Dico hercle ego quoque ut facturus sum.{{a|376}} '''LEON.''' Ne nega. '''LIB.''' Quin promitto, inquam, hostire contra ut merueris.{{r|2.2.110|110}}{{a|377}} '''LEON.''' Ego abeo, tu iam, scio, patiere. Sed quis hic est? Is est,{{a|378}} ille est ipsus. Iam ego recurro huc. Tu hunc interea hic tene.{{a|379}} Volo seni narrare. '''LIB.''' Quin tuom officium facis ergo ac fugis?{{l|380}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[MERCATOR ⸱ LIBANVS] '''MERCATOR''' Vt demonstratae sunt mihi, hasce aedis esse oportet,{{a|381}} Demaenetus ubi dicitur habitare. I, puere, pulta{{a|382}} atque atriensem Sauream, si est intus, evocato huc.{{a|383}} '''LIB.''' Quis nostras sic frangit fores? Ohe, inquam, si quid audis.{{a|384}} '''MERC.''' Nemo etiam tetigit. Sanun es? '''LIB.''' At censebam attigisse{{r|2.3.5|5}}{{l|385}} propterea, huc quia habebas iter. Nolo ego fores conservas{{a|386}} meas a te verberarier. Sane ego sum amicus nostris.{{a|387}} '''MERC.''' Pol haud periclum est, cardines ne foribus effringantur,{{a|388}} si istoc exemplo omnibus qui quaerunt respondebis.{{a|389}} '''LIB.''' Ita haec morata est ianua: extemplo ianitorem{{r|2.3.10|10}}{{l|390}} clamat, procul si quem videt ire ad se calcitronem.{{a|391}} Sed quid venis? Quid quaeritas? '''MERC.''' Demaenetum volebam.{{a|392}} '''LIB.''' Si sit domi, dicam tibi. '''MERC.''' Quid eius atriensis?{{a|393}} '''LIB.''' Nihilo mage intus est. '''MERC.''' Vbi est? '''LIB.''' Ad tonsorem ire dixit.{{a|394}} '''MERC.''' Conveni. Sed post non redit? '''LIB.''' Non edepol. Quid volebas?{{r|2.3.15|15}}{{l|395}} '''MERC.''' Argenti viginti minas, si adesset, accepisset.{{a|396}} '''LIB.''' Qui pro istuc? '''MERC.''' Asinos vendidit Pellaeo mercatori{{a|397}} mercatu. '''LIB.''' Scio. Tu id nunc refers? Iam hic credo eum adfuturum.{{a|398}} '''MERC.''' Qua facie voster Saurea est? Si is est, iam scire potero.{{a|399}} '''LIB.''' Macilentis malis, rufulus aliquantum, ventriosus,{{r|2.3.20|20}}{{l|400}} truculentis oculis, commoda statura, tristi fronte.{{a|401}} '''MERC.''' Non potuit pictor rectius describere eius formam.{{a|402}} '''LIB.''' Atque hercle ipsum adeo contuor, quassanti capite incedit.{{a|403}} Quisque obviam huic occesserit irato, vapulabit.{{a|404}} '''MERC.''' Siquidem hercle Aeacidinis minis animisque expletus incedit,{{r|2.3.25|25}}{{l|405}} si med iratus tetigerit, iratus vapulabit.{{a|406}}</poem> ===<span id='2.4.0'></span>II.iv=== <poem>[LEONIDA ⸱ MERCATOR ⸱ LIBANVS] '''LEONIDA''' Quid hoc sit negoti, neminem meum dictum magni facere?{{a|407}} Libanum in tonstrinam ut iusseram venire, is nullus venit.{{a|408}} Ne ille edepol tergo et cruribus consuluit haud decore.{{a|409}} '''MERC.''' Nimis imperiosust. '''LIB.''' Vae mihi. '''LEON.''' Hodie salvere iussi{{l|410}} Libanum libertum? Iam manu emissu's? '''LIB.''' Obsecro te.{{r|2.4.5|5}}{{a|411}} '''LEON.''' Ne tu hercle cum magno malo mihi obviam occessisti.{{a|412}} Cur non venisti, ut iusseram, in tonstrinam? '''LIB.''' Hic me moratust.{{a|413}} '''LEON.''' Siquidem hercle nunc summum Iovem te dicas detinuisse{{a|414}} atque is precator adsiet, malam rem effugies numquam.{{l|415}} Tu, verbero, imperium meum contempsisti? '''LIB.''' Perii, hospes.{{r|2.4.10|10}}{{a|416}} '''MERC.''' Quaeso hercle noli, Saurea, mea causa hunc verberare.{{a|417}} '''LEON.''' Vtinam nunc stimulus in manu mihi sit. '''MERC.''' Quiesce quaeso.{{a|418}} '''LEON.''' Qui latera conteram tua, quae occalluere plagis.{{a|419}} Abscede ac sine me hunc perdere, qui semper me ira incendit,{{l|420}} cui numquam unam rem me licet semel praecipere furi,{{r|2.4.15|15}}{{a|421}} quin centiens eadem imperem atque ogganniam, itaque iam hercle{{a|422}} clamore ac stomacho non queo labori suppeditare.{{a|423}} Iussin, sceleste, ab ianua hoc stercus hinc auferri?{{a|424}} Iussin columnis deici operas araneorum?{{l|425}} Iussin in splendorem dari bullas has foribus nostris?{{r|2.4.20|20}}{{a|426}} Nihil est: tamquam si claudus sim, cum fustist ambulandum.{{a|427}} Quia triduom hoc unum modo foro operam adsiduam dedo,{{a|428}} dum reperiam qui quaeritet argentum in faenus, hic vos{{a|429}} dormitis interea domi, atque erus in hara, haud aedibus, habitat.{{l|430}} Em ergo hoc tibi. '''LIB.''' Hospes, te obsecro, defende. '''MERC.''' Saurea, oro,{{r|2.4.25|25}}{{a|431}} mea causa ut mittas. '''LEON.''' Eho, ecquis pro vectura olivi{{a|432}} rem solvit? '''LIB.''' Solvit. '''LEON.''' Cui datumst? '''LIB.''' Sticho vicario ipsi{{a|433}} tuo. '''LEON.''' Vah, delenire apparas, scio mihi vicarium esse,{{a|434}} neque eo esse servom in aedibus eri qui sit pluris quam illest.{{l|435}} Sed vina quae heri vendidi vinario Exaerambo,{{r|2.4.30|30}}{{a|436}} iam pro eis satis fecit Sticho? '''LIB.''' Fecisse satis opinor,{{a|437}} nam vidi huc ipsum adducere trapezitam Exaerambum.{{a|438}} '''LEON.''' Sic dedero. Prius quae credidi vix anno post exegi;{{a|439}} nunc satagit: adducit domum etiam ultro et scribit nummos.{{l|440}} Dromo mercedem rettulit? '''LIB.''' Dimidio minus opinor.{{r|2.4.35|35}}{{a|441}} '''LEON.''' Quid relicuom? '''LIB.''' Aibat reddere quom extemplo redditum esset;{{a|442}} nam retineri, ut quod sit sibi operis locatum efficeret.{{a|443}} '''LEON.''' Scyphos quos utendos dedi Philodamo, rettulitne?{{a|444}} '''LIB.''' Non etiam. '''LEON.''' Hem non? Si velis da <nowiki>* * *</nowiki> , commoda homini amico.{{l|445}} '''MERC.''' Perii hercle, iam hic me abegerit suo odio. '''LIB.''' Heus iam satis tu.{{r|2.4.40|40}}{{a|446}} Audin quae loquitur? '''LEON.''' Audio et quiesco. '''MERC.''' Tandem, opinor,{{a|447}} conticuit. Nunc adeam optimum est, prius quam incipit tinnire.{{a|448}} Quam mox mi operam das? '''LEON.''' Ehem, optume. Quam dudum tu advenisti?{{a|449}} Non hercle te provideram (quaeso, ne vitio vortas),{{l|450}} ita iracundia obstitit oculis. '''MERC.''' Non mirum factum est.{{r|2.4.45|45}}{{a|451}} Sed si domi est, Demaenetum volebam. '''LEON.''' Negat esse intus.{{a|452}} Verum istuc argentum tamen mihi si vis denumerare,{{a|453}} repromittam istoc nomine solutam rem futuram.{{a|454}} '''MERC.''' Sic potius, ut Demaeneto tibi ero praesente reddam.{{l|455}} '''LIB.''' Erus istunc novit atque erum hic. '''MERC.''' Ero huic praesente reddam.{{r|2.4.50|50}}{{a|456}} '''LIB.''' Da modo meo periculo, rem salvam ego exhibebo;{{a|457}} nam si sciat noster senex fidem non esse huic habitam,{{a|458}} suscenseat, quoi omnium rerum ipsus semper credit.{{a|459}} '''LEON.''' Non magni pendo. Ne duit, si non volt. Sic sine astet.{{l|460}} '''LIB.''' Da, inquam. Vah, formido miser, ne hic me tibi arbitretur{{r|2.4.55|55}}{{a|461}} suasisse, sibi ne crederes. Da, quaeso, ac ne formida:{{a|462}} salvom hercle erit. '''MERC.''' Credam fore, dum quidem ipse in manu habebo.{{a|463}} Peregrinus ego sum, Sauream non novi. '''LIB.''' At nosce sane.{{a|464}} '''MERC.''' Sit, non sit, non edepol scio. Si is est, eum esse oportet.{{l|465}} Ego certe me incerto scio hoc daturum nemini homini.{{r|2.4.60|60}}{{a|466}} '''LEON.''' Hercle istum di omnes perduint. Verbo cave supplicassis.{{a|467}} Ferox est viginti minas meas tractare sese.{{a|468}} Nemo accipit, aufer te domum, abscede hinc, molestus ne sis.{{a|469}} '''MERC.''' Nimis iracunde. Non decet superbum esse hominem servom.{{l|470}} '''LEON.''' Malo hercle iam magno tuo, ni isti nec recte dicis.{{r|2.4.65|65}}{{a|471}} '''LIB.''' Impure, nihili. Non vides irasci? '''LEON.''' Perge porro.{{a|472}} '''LIB.''' Flagitium hominis. Da, obsecro, argentum huic, ne male loquatur.{{a|473}} '''MERC.''' Malum hercle vobis quaeritis. '''LEON.''' Crura hercle diffringentur,{{a|474}} ni istum impudicum percies. '''LIB.''' Perii hercle. Age impudice,{{l|475}} sceleste, non audes mihi scelesto subvenire?{{r|2.4.70|70}}{{a|476}} '''LEON.''' Pergin precari pessimo? '''MERC.''' Quae res? Tun libero homini{{a|477}} male servos loquere? '''LEON.''' Vapula. '''MERC.''' Id quidem tibi hercle fiet,{{a|478}} ut vapules, Demaenetum simul ac conspexero hodie.{{a|479}} [In ius voco te. '''LEON.''' Non eo. '''MERC.''' Non is? Memento. '''LEON.''' Memini.{{l|480}} '''MERC.''' Dabitur pol supplicium mihi de tergo vostro. '''LEON.''' Vae te.{{r|2.4.75|75}}{{a|481}} Tibi quidem supplicium, carnufex, de nobis detur?† '''MERC.''' Atque etiam{{a|482}} pro dictis vostris maledicis poenae pendentur mi hodie.]{{a|483}} '''LEON.''' Quid, verbero? Ain tu, furcifer? Erum nos fugitare censes?{{l|485|484-485}} Ei nunciam ad erum, quo vocas, iam dudum quo volebas.{{a|486}} '''MERC.''' Nunc demum? Tamen numquam hinc feres argenti nummum, nisi me{{r|2.4.80|80}}{{a|487}} dare iusserit Demaenetus. '''LEON.''' Ita facito, age ambula ergo.{{a|488}} Tu contumeliam alteri facias, tibi non dicatur?{{a|489}} Tam ego homo sum quam tu. ME. Scilicet. Ita res est. '''LE.''' Sequere hac ergo.{{l|490}} Praefiscini hoc nunc dixerim: nemo etiam me accusavit{{a|491}} merito meo, neque me alter est Athenis hodie quisquam,{{r|2.4.85|85}}{{a|492}} cui credi recte aeque putent. '''MERC.''' Fortassis. Sed tamen me{{a|493}} numquam hodie induces, ut tibi credam hoc argentum ignoto.{{a|494}} Lupus est homo homini, non homo, quom qualis sit non novit.{{l|495}} '''LEON.''' Iam nunc secunda mihi facis. Scibam huic te capitulo hodie{{a|496}} facturum satis pro iniuria; quamquam ego sum sordidatus,{{r|2.4.90|90}}{{a|497}} frugi tamen sum, nec potest peculium enumerari.{{a|498}} '''MERC.''' Fortasse. '''LEON.''' Etiam † nunc dico Periphanes Rhodo mercator dives{{a|499}} absente ero solus mihi talentum argenti soli{{l|500}} adnumeravit et mihi credidit, nequest deceptus in eo.{{a|501}} '''MERC.''' Fortasse. '''LEON.''' Atque etiam tu quoque ipse, si esses percontatus{{r|2.4.95|95}}{{a|502}} me ex aliis, scio pol crederes nunc quod fers. '''MERC.''' Haud negassim.—{{a|503}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[CLEARETA ⸱ PHILANEVM] '''CLEARETA''' Nequeon ego ted interdictis facere mansuetem meis?{{a|504}} An ita tu es animata, ut qui matris expers imperio sies?{{l|505}} '''PHILAENIVM''' Vbi piem Pietatem, si istoc more moratam tibi{{a|506}} postulem placere, mater, mihi quo pacto praecipis?{{a|507}} ['''CLEAR.''' An decorum est adversari meis te praeceptis? '''PHIL.''' Quid est?]{{r|3.1.5|5}}{{a|508}} '''CLEAR.''' Hocine est pietatem colere, matris imperium minuere?{{a|509}} '''PHIL.''' Neque quae recte faciunt culpo neque quae delinquont amo.{{l|510}} '''CLEAR.''' Satis dicacula es amatrix. '''PHIL.''' Mater, is quaestus mihi est:{{a|511}} lingua poscit, corpus quaerit; animus orat, res monet.{{a|512}} '''CLEAR.''' Ego te volui castigare, tu mi accusatrix ades.{{r|3.1.10|10}}{{a|513}} '''PHIL.''' Neque edepol te accuso neque id me facere fas existimo.{{a|514}} Verum ego meas queror fortunas, cum illo quem amo prohibeor.{{l|515}} '''CLEAR.''' Ecqua pars orationis de die dabitur mihi?{{a|516}} '''PHIL.''' Et meam partem loquendi et tuam trado tibi;{{a|517}} ad loquendum atque ad tacendum tute habeas portisculum.{{r|3.1.15|15}}{{a|518}} Quin pol si reposivi remum, sola ego in casteria{{a|519}} ubi quiesco, omnis familiae causa consistit tibi.{{l|520}} '''CLEAR.''' Quid ais tu, quam ego unam vidi mulierem audacissimam?{{a|521}} Quotiens te votui Argyrippum filium Demaeneti{{a|522}} compellare aut contrectare, conloquive aut contui?{{r|3.1.20|20}}{{a|523}} Quid dedit? Quid ad nos iussit deportari? An tu tibi{{a|524}} verba blanda esse aurum rere, dicta docta pro datis?{{l|525}} Ultro amas, ultro expetessis, ultro ad te accersi iubes.{{a|526}} Illos qui dant, eos derides; qui deludunt, deperis.{{a|527}} An te id exspectare oportet, si quis promittat tibi{{r|3.1.25|25}}{{a|528}} te facturum divitem, si moriatur mater sua?{{a|529}} †Ecastor nobis periclum magnum et familiae portenditur,{{l|530}} dum eius exspectamus mortem, ne nos moriamur fame.{{a|531}} Nunc adeo nisi mi huc argenti adfert viginti minas,{{a|532}} ne ille ecastor hinc trudetur largus lacrumarum foras.{{r|3.1.30|30}}{{a|533}} Hic dies summust quo est apud me inopiae excusatio.{{a|534}} '''PHIL.''' Patiar, si cibo carere me iubes, mater mea.{{l|535}} '''CLEAR.''' Non voto ted amare qui dant quoia amentur gratia.{{a|536}} '''PHIL.''' Quid si hic animus occupatust, mater, quid faciam? Mone. '''C.''' Em,{{a|537}} meum caput contemples, si quidem ex re consultas tua.{{r|3.1.35|35}}{{a|538}} '''PHIL.''' Etiam opilio qui pascit, mater, alienas ovis,{{l|540|539-540}} aliquam habet peculiarem, qui spem soletur suam.{{a|541}} Sine me amare unum Argyrippum animi causa, quem volo.{{a|542}} '''CLEAR.''' Intro abi, nam te quidem edepol nihil est impudentius.{{a|543}} '''PHIL.''' Audientem dicto, mater, produxisti filiam.{{r|3.1.40|40}}{{a|544}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[LIBANVS ⸱ LEONIDA] '''LIBANVS''' Perfidiae laudes gratiasque habemus merito magnas,{{l|545}} quom nostris sycophantiis, dolis astutiisque,{{a|546}} [scapularum confidentia, virtute ulmorum freti]{{a|547}} qui advorsum stimulos, lamminas, crucesque compedesque,{{a|548}} nervos, catenas, carceres, numellas, pedicas, boias{{r|3.2.5|5}}{{l|550|549-550}} †indoctoresque acerrumos gnarosque nostri tergi,{{a|551}} [qui saepe ante in nostras scapulas cicatrices indiderunt]{{a|552}} <nowiki>* * *</nowiki>{{a|553}} eae nunc legiones, copiae exercitusque eorum{{a|554}} vi pugnando periuriis nostris fugae potiti.{{r|3.2.10|10}}{{l|555}} Id virtute huius † collegae meaque comitate{{a|556}} factumst. Qui me vir fortior ad sufferundas plagas?{{a|557}} '''LEON.''' Edepol virtutes qui tuas non possis conlaudare{{a|558}} sic ut ego possim, quae domi duellique male fecisti.{{a|559}} Ne illa edepol pro merito tuo memorari multa possunt:{{r|3.2.15|15}}{{l|560}} ubi fidentem fraudaveris, ubi ero infidelis fueris,{{a|561}} ubi verbis conceptis sciens libenter periuraris,{{a|562}} ubi parietes perfoderis, in furto ubi sis prehensus,{{a|563}} ubi saepe causam dixeris pendens adversus octo{{a|564}} artutos, audacis viros, valentis virgatores.{{r|3.2.20|20}}{{l|565}} '''LIB.''' Fateor profecto ut praedicas, Leonida, esse vera;{{a|566}} verum edepol ne etiam tua quoque malefacta iterari multa{{a|567}} et vero possunt: ubi sciens fideli infidus fueris,{{a|568}} ubi prensus in furto sies manifesto et verberatus,{{a|569}} [ubi periuraris, ubi sacro manus sis admolitus,]{{r|3.2.25|25}}{{l|570}} ubi eris damno, molestiae et dedecori saepe fueris,{{a|571}} ubi creditum quod sit tibi datum esse pernegaris,{{a|572}} [ubi amicae quam amico tuo fueris magis fidelis,]{{a|573}} ubi saepe ad languorem tua duritia dederis octo{{a|574}} validos lictores, ulmeis adfectos lentis virgis.{{r|3.2.30|30}}{{l|575}} Num male relata est gratia, ut collegam collaudavi?{{a|576}} '''LEON.''' Vt meque teque maxime atque ingenio nostro decuit.{{a|577}} '''LIB.''' Iam omitte ista atque hoc quod rogo responde. '''LEON.''' Rogita quod vis.{{a|578}} '''LIB.''' Argenti vinginti minas habesne? '''LEON.''' Hariolare.{{a|579}} Edepol senem Demaenetum lepidum fuisse nobis:{{r|3.2.35|35}}{{l|580}} ut adsimulabat Sauream med esse quam facete!{{a|581}} Nimis aegre risum contini, ubi hospitem inclamavit,{{a|582}} quod se absente mihi fidem habere noluisset.{{a|583}} Ut memoriter me Sauream vocabat atriensem!{{a|584}} '''LI.''' Mane dum. '''LE.''' Quid est? '''LI.''' Philaenium estne haec quae intus exit{{r|3.2.40|40}}{{l|585}} atque Argyrippus una? '''LEON.''' Opprime os, is est. Subauscultemus.{{a|586}} '''LIB.''' Lacrumantem lacinia tenet lacrumans. Quidnam esse dicam?{{a|587}} Taciti auscultemus. '''LEON.''' Attatae, modo hercle in mentem venit,{{a|588}} nimis vellem habere perticam. '''LIB.''' Quoi rei? '''LEON.''' Qui verberarem{{a|589}} asinos, si forte occeperint clamare hinc ex crumina.{{r|3.2.45|45}}{{l|590}}</poem> ===<span id='3.3.0'></span>III.iii=== <poem>[AGRYRIPPVS ⸱ PHILAENIVM ⸱ LIBANVS ⸱ LEONIDA] '''ARGYRIPPVS''' Cur me retentas? '''PHILAENIVM''' Quia tui amans abeuntis egeo.{{a|591}} '''ARG.''' Vale. '''PHIL.''' Aliquanto amplius valerem, si hic maneres.{{a|592}} '''ARG.''' Salve. '''PHIL.''' Salvere me iubes, quoi tu abiens offers morbum.{{a|593}} '''ARG.''' Mater supremam mihi tua dixit, domum ire iussit.{{a|594}} '''PHIL.''' Acerbum funus filiae faciet, si te carendum est.{{r|3.3.5|5}}{{l|595}} '''LIB.''' Homo hercle hinc exclusust foras. '''LEON.''' Ita res est. '''A.''' Mitte quaeso.{{a|596}} '''PHIL.''' Quo nunc abis? Quin tu hic manes? '''ARG.''' Nox, si voles, manebo.{{a|597}} '''LIB.''' Audin hunc opera ut largus est nocturna? Nunc enim esse{{a|598}} negotiosum interdius videlicet Solonem,{{a|599}} leges ut conscribat, quibus se populus teneat. Gerrae!{{r|3.3.10|10}}{{l|600}} Qui sese parere apparent huius legibus, profecto{{a|601}} numquam bonae frugi sient, dies noctesque potent.{{a|602}} '''LEON.''' Ne iste hercle ab ista non pedem discedat, si licessit,{{a|603}} qui nunc festinat atque ab hac minatur sese abire.{{a|604}} '''LIB.''' Sermoni iam finem face tuo, huius sermonem accipiam.{{r|3.3.15|15}}{{l|605}} '''ARG.''' Vale. '''PHIL.''' Quo properas? '''ARG.''' Bene vale, apud Orcum te videbo.{{a|606}} Nam equidem me iam quantum potest a vita abiudicabo.{{a|607}} '''PHIL.''' Cur tu, obsecro, immerito meo me morti dedere optas?{{a|608}} '''ARG.''' Ego te? Quam si intellegam deficere vita, iam ipse{{a|609}} vitam meam tibi largiar et de mea ad tuam addam.{{r|3.3.20|20}}{{l|610}} '''PHIL.''' Cur ergo minitaris mihi, te vitam esse amissurum?{{a|611}} Nam quid me facturam putas, si istuc quod dicis faxis?{{a|612}} Mihi certum est facere in me omnia eadem quae tu in te faxis.{{a|613}} '''ARG.''' Oh melle dulci dulcior tu es. '''PHIL.''' Certe enim tu vita es mi.{{a|614}} Complectere. '''ARG.''' Facio lubens. '''PHIL.''' Vtinam sic efferamur.{{r|3.3.25|25}}{{l|615}} '''LEON.''' O Libane, uti miser est homo qui amat. '''LIB.''' Immo hercle vero,{{a|616}} qui pendet multo est miserior. '''LEON.''' Scio qui periclum feci.{{a|617}} Circum sistamus, alter hinc, hinc alter appellemus.{{a|618}} Ere, salve. Sed num fumus est haec mulier quam amplexare?{{a|619}} '''ARG.''' Quidum? '''LEON.''' Quia oculi sunt tibi lacrumantes, eo rogavi.{{r|3.3.30|30}}{{l|620}} '''ARG.''' Patronus qui vobis fuit futurus, perdidistis.{{a|621}} '''LEON.''' Equidem hercle nullum perdidi, ideo quia numquam ullum habui.{{a|622}} '''LIB.''' Philaenium, salve. '''PHIL.''' Dabunt di quae velitis vobis.{{a|623}} '''LIB.''' Noctem tuam et vini cadum velim, si optata fiant.{{a|624}} '''ARG.''' Verbum cave faxis, verbero. '''LIB.''' Tibi equidem, non mihi opto.{{r|3.3.35|35}}{{l|625}} '''ARG.''' Tum tu igitur loquere quod lubet. '''LIB.''' Hunc hercle verberare.{{a|626}} '''LEON.''' Quisnam istuc adcredat tibi, cinaede calamistrate?{{a|627}} Tun verberes, qui pro cibo habeas te verberari?{{a|628}} '''ARG.''' Vt vostrae fortunae meis praecedunt, Libane, longe,{{a|629}} qui hodie numquam ad vesperum vivam. '''LIB.''' Quapropter, quaeso?{{r|3.3.40|40}}{{l|630}} '''A.''' Quia ego hanc amo et haec me amat, huic quod dem nusquam quicquam est,{{a|631}} hinc med amantem ex aedibus eiecit huius mater.{{a|632}} Argenti viginti minae me ad mortem appulerunt,{{a|633}} quas hodie adulescens Diabolus ipsi daturus dixit,{{a|634}} ut hanc ne quoquam mitteret nisi ad se hunc annum totum.{{r|3.3.45|45}}{{l|635}} Videtin viginti minae quid pollent quidve possunt?{{a|636}} Ille qui illas perdit salvos est, ego qui non perdo pereo.{{a|637}} '''LIB.''' Iam dedit argentum? '''ARG.''' Non dedit. '''LI.''' Bono animo es, ne formida.{{a|638}} '''LEON.''' Secede huc, Libane, te volo. '''LIB.''' Si quid vis. '''ARG.''' Obsecro vos,{{a|639}} eadem istac opera suaviust complexos fabulari.{{r|3.3.50|50}}{{l|640}} '''LIB.''' Non omnia eadem aeque omnibus, ere, suavia esse scito:{{a|641}} vobis est suave amantibus complexos fabulari,{{a|642}} ego complexum huius nil moror, meum autem hic aspernatur.{{a|643}} Proinde istud facias ipse quod faciamus nobis suades.{{a|644}} '''ARG.''' Ego vero, et quidem edepol lubens. Interea, si videtur,{{r|3.3.55|55}}{{l|645}} concedite istuc. '''LEON.''' Vin erum deludi? '''LIB.''' Dignust sane.{{a|646}} '''LEON.''' Vin faciam ut te Philaenium praesente hoc amplexetur?{{a|647}} '''LIB.''' Cupio hercle. '''LEON.''' Sequere hac. '''A.''' Ecquid est salutis? Satis locuti.{{a|648}} '''LEON.''' Auscultate atque operam date et mea dicta devorate.{{a|649}} Primum omnium servos tuos nos esse non negamus;{{r|3.3.60|60}}{{l|650}} sed tibi si viginti minae argenti proferentur,{{a|651}} quo nos vocabis nomine? '''ARG.''' Libertos. '''LEON.''' Non patronos?{{a|652}} '''ARG.''' Id potius. '''LEON.''' Viginti minae hic insunt in crumina,{{a|653}} has ego, si vis, tibi dabo. '''ARG.''' Di te servassint semper,{{a|654}} custos erilis, decus popli, thensaurus copiarum,{{r|3.3.65|65}}{{l|655}} salus interioris † corporis amorisque imperator.{{a|656}} Hic pone, hic istam colloca cruminam in collo plane.{{a|657}} '''LEON.''' Nolo ego te, qui erus sis, mihi onus istuc sustinere.{{a|658}} '''ARG.''' Quin tu labore liberas te atque istam imponis in me?{{a|659}} '''LEON.''' Ego baiulabo, tu, ut decet dominum, ante me ito inanis.{{r|3.3.70|70}}{{l|660}} '''ARG.''' Quid nunc? '''LEON.''' Quid est? '''ARG.''' Quin tradis huc cruminam pressatum umerum?{{a|661}} '''LEON.''' Hanc, cui daturu's hanc, iube petere atque orare mecum.{{a|662}} Nam istuc proclive est, quo iubes me plane collocare.{{a|663}} '''PHIL.''' Da, meus ocellus, mea rosa, mi anime, mea voluptas,{{a|664}} Leonida, argentum mihi, ne nos diiunge amantis.{{r|3.3.75|75}}{{l|665}} '''LEON.''' Dic me igitur tuom passerculum, gallinam, coturnicem,{{a|666}} agnellum, haedillum me tuom dic esse vel vitellum,{{a|667}} prehende auriculis, compara labella cum labellis.{{a|668}} '''ARG.''' Ten osculetur, verbero? '''LEON.''' Quam vero indignum visum est?{{a|669}} At qui pol hodie non feres, ni genua confricantur.{{r|3.3.80|80}}{{l|670}} '''ARG.''' Quidvis egestas imperat: fricentur. Dan quod oro?{{a|671}} '''PHIL.''' Age, mi Leonida, obsecro, fer amanti ero salutem,{{a|672}} redime istoc beneficio te ab hoc, et tibi eme hunc isto argento.{{a|673}} '''LEON.''' Nimis bella es atque amabilis, et si hoc meum esset, hodie{{a|674}} numquam me orares quin darem: illum te orare meliust,{{r|3.3.85|85}}{{l|675}} illic hanc mihi servandam dedit. Ei sane bella belle.{{a|676}} Cape hoc sis, Libane. '''ARG.''' Furcifer, etiam me delusisti?{{a|677}} '''LEON.''' Numquam hercle facerem, genua ni tam nequiter fricares.{{a|678}} Age sis tu in partem nunciam hunc delude atque amplexare hanc.{{a|679}} '''LIB.''' Taceas, me spectes. '''ARG.''' Quin ad hunc, Philaenium, adgredimur,{{r|3.3.90|90}}{{l|680}} virum quidem pol optimum et non similem furis huius?{{a|681}} '''LIB.''' Inambulandum est: nunc mihi vicissim supplicabunt.{{a|682}} '''ARG.''' Quaeso hercle, Libane, sis erum tuis factis sospitari,{{a|683}} da mi istas viginti minas. Vides me amantem egere.{{a|684}} '''LIB.''' Videbitur. Factum volo. Redito huc conticinno.{{r|3.3.95|95}}{{l|685}} Nunc istanc tantisper iube petere atque orare mecum.{{a|686}} '''PHIL.''' Amandone exorarier vis ted an osculando?{{a|687}} '''LIB.''' Enim vero utrumque. '''P.''' Ergo, obsecro, et tu utrumque nostrum serva.{{a|688}} '''ARG.''' O Libane, mi patrone, mi trade istuc. Magis decorumst{{a|689}} libertum potius quam patronum onus in via portare.{{r|3.3.100|100}}{{l|690}} '''PHIL.''' Mi Libane, ocellus aureus, donum decusque amoris,{{a|691}} amabo, faciam quod voles, da istuc argentum nobis.{{a|692}} '''LIB.''' Dic igitur med aniticulam, columbam vel catellum,{{a|693}} hirundinem, monerulam, passerculum putillum,{{a|694}} fac proserpentem bestiam me, duplicem ut habeam linguam,{{r|3.3.105|105}}{{l|695}} circumda torquem brachiis, meum collum circumplecte.{{a|696}} '''ARG.''' Ten complectatur, carnufex? '''LIB.''' Quam vero indignus videor?{{a|697}} Ne istuc nequiquam dixeris tam indignum dictum in me,{{a|698}} vehes pol hodie me, si quidem hoc argentum ferre speres.{{a|699}} '''ARG.''' Ten ego veham? '''LIB.''' Tun hoc feras argentum aliter a me?{{r|3.3.110|110}}{{l|700}} '''ARG.''' Perii hercle. Si verum quidem et decorum erum vehere servom,{{a|701}} inscende. '''LIB.''' Sic isti solent superbi subdomari.{{a|702}} Asta igitur, ut consuetus es puer olim. Scin ut dicam?{{a|703}} Em sic. Abi, laudo, nec te equo magis est equos ullus sapiens.{{a|704}} '''ARG.''' Inscende actutum. '''LIB.''' Ego fecero. Hem quid istuc est? Ut tu incedis?{{r|3.3.115|115}}{{l|705}} Demam hercle iam de hordeo, tolutim ni badizas.{{a|706}} '''ARG.''' Amabo, Libane, iam sat est. '''LIB.''' Numquam hercle hodie exorabis.{{a|707}} Nam iam calcari quadrupedo agitabo advorsum clivom,{{a|708}} postidea ad pistores dabo, ut ibi cruciere currens.{{a|709}} Asta ut descendam nunciam in proclivi, quamquam nequam es.{{r|3.3.120|120}}{{l|710}} '''ARG.''' Quid nunc, amabo? Quoniam, ut est libitum, nos delusistis,{{a|711}} datisne argentum? '''LIB.''' Si quidem mihi statuam et aram statuis{{a|712}} atque ut deo mi hic immolas bovem: nam ego tibi Salus sum.{{a|713}} '''LEON.''' Etiam tu, ere, istunc amoves abs te atque † ipse me adgredere{{a|714}} atque illa, sibi quae hic iusserat, mihi statuis supplicasque?{{r|3.3.125|125}}{{l|715}} '''ARG.''' Quem te autem divom nominem? '''LE.''' Fortunam, atque Obsequentem.{{a|716}} '''ARG.''' Iam istoc es melior. '''LIB.''' An quid est homini Salute melius?{{a|717}} '''ARG.''' Licet laudem Fortunam, tamen ut ne Salutem culpem.{{a|718}} '''PHIL.''' Ecastor ambae sunt bonae. '''ARG.''' Sciam ubi boni quid dederint.{{a|719}} '''LEON.''' Opta id quod ut contingat tibi vis. '''ARG.''' Quid si optaro? '''LE.''' Eveniet.{{r|3.3.130|130}}{{l|720}} '''ARG.''' Opto annum hunc perpetuom mihi huius operas. '''LEON.''' Impetrasti.{{a|721}} '''ARG.''' Ain vero? '''LEON.''' Certe inquam. '''LI.''' Ad me adi vicissim atque experire.{{a|722}} Exopta id quod vis maxime tibi evenire: fiet.{{a|723}} '''ARG.''' Quid ego aliud exoptem amplius nisi illud cuius inopiast,{{a|724}} viginti argenti commodas minas, huius quas dem matri.{{r|3.3.135|135}}{{l|725}} '''LIB.''' Dabuntur, animo sis bono face, exoptata optingent.{{a|726}} '''ARG.''' Vt consuevere, homines Salus frustratur et Fortuna.{{a|727}} '''LEON.''' Ego caput huic argento fui hodie reperiundo.{{a|728}} '''LIB.''' Ego pes fui. '''ARG.''' Quin nec caput nec pes sermoni apparet.{{a|729}} Nec quid dicatis scire nec me cur ludatis possum.{{r|3.3.140|140}}{{l|730}} '''LIB.''' Satis iam delusum censeo. Nunc rem ut est eloquamur.{{a|731}} Animum, Argyrippe, advorte sis. Pater nos ferre hoc iussit{{a|732}} argentum ad ted. '''ARG.''' Vt temperi opportuneque attulistis.{{a|733}} '''LIB.''' Hic inerunt viginti minae bonae, mala opera partae;{{a|734}} has tibi nos pactis legibus dare iussit. '''ARG.''' Quid id est, quaeso?{{r|3.3.145|145}}{{l|735}} '''LIB.''' Noctem huius et cenam sibi ut dares. '''ARG.''' Iube advenire quaeso:{{a|736}} meritissimo eius quae volet faciemus, qui hosce amores{{a|737}} nostros dispulsos compulit. '''LEON.''' <Patierin, Argyrippe, >{{a|738}} patrem hanc amplexari tuom? '''ARG.''' Haec faciet facile ut patiar.{{a|739}} Leonida, curre obsecro, patrem huc orato ut veniat.{{r|3.3.150|150}}{{l|740}} '''LEON.''' Iam dudum est intus. '''ARG.''' Hac quidem non venit. '''LE.''' Angiporto{{a|741}} illac per hortum circum iit clam, ne quis se videret{{a|742}} huc ire familiarium: ne uxor resciscat metuit.{{a|743}} De argento si mater tua sciat ut sit factum — '''ARG.''' Heia,{{a|744}} bene dicite. '''LIB.''' Ite intro cito. '''ARG.''' Valete. — '''LEON.''' Et vos amate.—{{r|3.3.155|155}}{{l|745}}</poem> == ACTVS IV == ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[DIABOLVS ⸱ PARASITVS] '''DIABOLVS''' Agedum istum ostende quem conscripsti syngraphum{{a|746}} inter me et amicam et lenam. Leges pellege.{{a|747}} Nam tu poeta es prorsus ad eam rem unicus.{{a|748}} '''PARASITVS''' Horrescet faxo lena, leges cum audiet.{{a|749}} '''DIAB.''' Age quaeso mi hercle translege. '''PAR.''' Audin? '''DIAB.''' Audio.{{r|4.1.5|5}}{{l|750}} '''PAR.''' 'Diabolus Glauci filius Clearetae{{a|751}} lenae dedit dono argenti viginti minas,{{a|752}} Philaenium ut secum esset noctes et dies{{a|753}} hunc annum totum.' '''DIAB.''' Neque cum quiquam alio quidem.{{a|754}} '''PAR.''' Addone? '''DIAB.''' Adde, et scribas vide plane et probe.{{r|4.1.10|10}}{{l|755}} '''PAR.''' 'Alienum hominem intro mittat neminem.{{a|756}} Quod illa aut amicum aut patronum nominet,{{a|757}} aut quod illa amicae <nowiki>* * *</nowiki> amatorem praedicet,{{a|758}} fores occlusae omnibus sint nisi tibi.{{a|759}} In foribus scribat occupatam esse se.{{r|4.1.15|15}}{{l|760}} Aut quod illa dicat peregre allatam epistulam,{{a|761}} ne epistula quidem ulla sit in aedibus{{a|762}} nec cerata adeo tabula; et si qua inutilis{{a|763}} pictura sit, eam vendat: ni in quadriduo{{a|764}} abalienarit, quo abs te argentum acceperit,{{r|4.1.20|20}}{{l|765}} tuos arbitratus sit, comburas, si velis,{{a|766}} ne illi sit cera, ubi facere possit litteras.{{a|767}} Vocet convivam neminem illa, tu voces;{{a|768}} ad eorum ne quem oculos adiciat suos.{{a|769}} Si quem alium aspexit, caeca continuo siet.{{r|4.1.25|25}}{{l|770}} Tecum una potet, aeque pocla potitet:{{a|771}} abs ted accipiat, tibi propinet, tu bibas,{{a|772}} ne illa minus aut plus quam tu sapiat.' '''DIAB.''' Satis placet.{{a|773}} '''PAR.''' 'Suspiciones omnes ab se segreget.{{a|774}} Neque illaec ulli pede pedem homini premat,{{r|4.1.30|30}}{{l|775}} cum surgat, neque <cum> in lectum inscendat proximum,{{a|776}} neque cum descendat inde, det cuiquam manum:{{a|777}} spectandum ne cui anulum det neque roget.{{a|778}} Talos ne cuiquam homini admoveat nisi tibi.{{a|779}} Cum iaciat, 'te' ne dicat: nomen nominet.{{r|4.1.35|35}}{{l|780}} Deam invocet sibi quam libebit propitiam,{{a|781}} deum nullum; si magis religiosa fuerit,{{a|782}} tibi dicat: tu pro illa ores ut sit propitius.{{a|783}} Neque illa ulli homini nutet, nictet, annuat.{{a|784}} Post, si lucerna exstincta sit, ne quid sui{{r|4.1.40|40}}{{l|785}} membri commoveat quicquam in tenebris.' '''DIAB.''' Optumest.{{a|786}} Ita scilicet facturam. Verum in cubiculo—{{a|787}} deme istuc — equidem illam moveri gestio.{{a|788}} Nolo illam habere causam et votitam dicere.{{a|789}} '''PAR.''' Scio, captiones metuis. '''DIAB.''' Verum. '''PAR.''' Ergo ut iubes{{r|4.1.45|45}}{{l|790}} tollam. '''DIAB.''' Quid ni? '''PAR.''' Audi relicua. '''DIAB.''' Loquere, audio.{{a|791}} '''PAR.''' 'Neque ullum verbum faciat perplexabile,{{a|792}} neque ulla lingua sciat loqui nisi Attica.{{a|793}} Forte si tussire occepsit, ne sic tussiat,{{a|794}} ut cuiquam linguam in tussiendo proserat.{{r|4.1.50|50}}{{l|795}} Quod illa autem simulet, quasi gravedo profluat,{{a|796}} hoc ne sic faciat: tu labellum abstergeas{{a|797}} potius quam cuiquam savium faciat palam.{{a|798}} Nec mater lena ad vinum accedat interim,{{a|799}} nec ulli verbo male dicat. Si dixerit,{{r|4.1.55|55}}{{l|800}} haec multa ei esto, vino viginti dies{{a|801}} ut careat.' '''DIAB.''' Pulchre scripsti. Scitum syngraphum.{{a|802}} '''PAR.''' 'Tum si coronas, serta, unguenta iusserit{{a|803}} ancillam ferre Veneri aut Cupidini,{{a|804}} tuos servos servet, Venerine eas det an viro.{{r|4.1.60|60}}{{l|805}} Si forte pure velle habere dixerit,{{a|806}} tot noctes reddat spurcas quot pure habuerit.'{{a|807}} Haec sunt non nugae, non enim mortualia.{{a|808}} '''DIAB.''' Placent profecto leges. Sequere intro. — '''PAR.''' Sequor.—{{a|809}}</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[DIABOLVS ⸱ PARASITVS] '''DIAB.''' Sequere hac. Egone haec patiar aut taceam? Emori{{l|810}} me malim, quam haec non eius uxori indicem.{{a|811}} Ain tu? Apud amicam munus adulescentuli{{a|812}} fungare, uxori excuses te et dicas senem?{{a|813}} Praeripias scortum amanti atque argentum obicias{{r|4.2.5|5}}{{a|814}} lenae? Suppiles clam domi uxorem tuam?{{l|815}} Suspendam potius me, quam tu haec tacita auferas.{{a|816}} Iam quidem hercle ad illam hinc ibo, quam tu propediem,{{a|817}} nisi quidem illa ante occupassit te, effliges scio,{{a|818}} luxuriae sumptus suppeditare ut possies.{{r|5.1.10|10}}{{a|819}} '''PAR.''' Ego sic faciundum censeo: me honestiust,{{l|820}} quam te palam hanc rem facere, ne illa existimet{{a|821}} amoris causa percitum id fecisse te{{a|822}} magis quam sua causa. '''DIAB.''' At pol qui dixti rectius.{{a|823}} Tu ergo fac ut illi turbas lites concias;{{r|4.2.15|15}}{{a|824}} cum suo sibi gnato unam ad amicam de die{{l|825}} potare, illam expilare <narra>. '''PAR.''' Ne mone,{{a|826}} ego istud curabo.— '''DIAB.''' At ego te opperiar domi.—{{a|827}}</poem> == ACTVS V == ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[ARGYRIPPVS ⸱ DEMAENETVS] ['''ARGYRIPPVS''' Age decumbamus sis, pater. '''DEMAENETVS''' Vt iusseris,{{a|828}} mi gnate, ita fiet. '''ARG.''' Pueri, mensam adponite.]{{a|829}} '''DEM.''' Numquidnam tibi molestumst, gnate mi, si haec nunc mecum accubat?{{l|830}} '''ARG.''' Pietas, pater, oculis dolorem prohibet. Quamquam ego istanc amo,{{a|831}} possum equidem inducere animum, ne aegre patiar quia tecum accubat.{{r|5.1.5|5}}{{a|832}} '''DEM.''' Decet verecundum esse adulescentem, Argyrippe. '''ARG.''' Edepol, pater,{{a|833}} merito tuo facere possum. '''DEM.''' Age ergo, hoc agitemus convivium{{a|834}} vino ut sermone suavi. Nolo ego metui, amari mavolo,{{l|835}} mi gnate, me abs te. '''ARG.''' Pol ego utrumque facio, ut aequom est filium.{{a|836}} '''DEM.''' Credam istuc, si esse te hilarum videro. '''A.''' An tu me tristem putas?{{r|5.1.10|10}}{{a|837}} '''D.''' Putem ego, quem videam aeque esse maestum ut quasi dies si dicta sit?{{a|838}} '''ARG.''' Ne dixis istuc. '''DEM.''' Ne sic fueris: ilico ego non dixero.{{l|840|839-840}} '''ARG.''' Em aspecta: rideo. '''DEM.''' Vtinam male qui mihi volunt sic rideant.{{a|841}} '''ARG.''' Scio equidem quam ob rem me, pater, tu tristem credas nunc tibi:{{a|842}} quia istaec est tecum. Atque ego quidem hercle ut verum tibi dicam, pater,{{r|5.1.15|15}}{{a|843}} ea res me male habet; at non eo, quia tibi non cupiam quae velis;{{a|844}} verum istam amo. Aliam tecum esse equidem facile possum perpeti.{{l|845}} '''D.''' At ego hanc volo. '''A.''' Ergo sunt quae exoptas: mihi quae ego exoptem volo.{{a|846}} '''DEM.''' Vnum hunc diem perpetere, quoniam tibi potestatem dedi,{{a|847}} cum hac annum ut esses, atque amanti argenti feci copiam.{{r|5.1.20|20}}{{a|848}} '''A.''' Em istoc me facto tibi devinxti. '''D.''' Quin te ergo hilarum das mihi?{{l|850|849-850}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[ARTEMONA ⸱ PARASITVS ⸱ ARGYRIPPVS ⸱ DEMAENETVS ⸱ PHILAENIVM] '''ARTEMONA''' Ain tu meum virum hic potare, obsecro, cum filio{{a|851}} et ad amicam detulisse argenti viginti minas{{a|852}} meoque filio sciente id facere flagitium patrem?{{a|853}} '''PARASITVS''' Neque divini neque mi humani posthac quicquam accreduas,{{a|854}} Artemona, si huius rei me mendacem inveneris.{{r|5.2.5|5}}{{l|855}} '''ART.''' At scelesta ego praeter alios meum virum † frugi rata,{{a|856}} siccum, frugi, continentem, amantem uxoris maxume.{{a|857}} '''PAR.''' At nunc dehinc scito illum ante omnes minimi mortalem preti,{{a|858}} madidum, nihili, incontinentem atque osorem uxoris suae.{{a|859}} '''ART.''' Pol ni istaec vera essent, numquam faceret ea quae nunc facit.{{r|5.2.10|10}}{{l|860}} '''PAR.''' Ego quoque hercle illum antehac hominem semper sum frugi ratus,{{a|861}} verum hoc facto sese ostendit, qui quidem cum filio{{a|862}} potet una atque una amicam ductet, decrepitus senex.{{a|863}} '''ART.''' Hoc ecastor est quod ille it ad cenam cottidie.{{a|864}} Ait sese ire ad Archidemum, Chaeream, Chaerestratum,{{r|5.2.15|15}}{{l|865}} Cliniam, Chremem, Cratinum, Diniam, Demosthenem:{{a|866}} is apud scortum corruptelae est liberis, lustris studet.{{a|867}} '''PAR.''' Quin tu illum iubes ancillas rapere sublimen domum?{{a|868}} '''ART.''' Tace modo. Ne <ego> illum ecastor miserum habebo. '''P.''' Ego istuc scio,{{a|869}} ita fore illi dum quidem cum illo nupta eris. '''ART.''' Ego censeo.{{r|5.2.20|20}}{{l|870}} †Eum etiam hominem in senatu dare operam aut clientibus,{{a|871}} ibi labore delassatum noctem totam stertere:{{a|872}} ille opere foris faciendo lassus noctu <ad me> advenit;{{a|873}} fundum alienum arat, incultum familiarem deserit.{{a|874}} Is etiam corruptus porro suom corrumpit filium.{{r|5.2.25|25}}{{l|875}} '''PAR.''' Sequere hac me modo, iam faxo ipsum hominem manifesto opprimas.{{a|876}} '''ART.''' Nihil ecastor est quod facere mavelim. '''P.''' Mane dum. '''A.''' Quid est?{{a|877}} '''PAR.''' Possis, si forte accubantem tuom virum conspexeris{{a|878}} cum corona amplexum amicam, si videas, cognoscere?{{a|879}} '''A.''' Possum ecastor. '''P.''' Em tibi hominem. '''A.''' Perii. '''P.''' Paulisper mane.{{r|5.2.30|30}}{{l|880}} Aucupemus ex insidiis clanculum quam rem gerant.{{a|881}} '''ARG.''' Quid modi, pater, amplexando facies? '''DEM.''' Fateor, gnate mi—{{a|882}} '''ARG.''' Quid fatere? '''DEM.''' Me ex amore huius corruptum oppido.{{a|883}} '''PAR.''' Audin quid ait? '''ART.''' Audio. '''DEM.''' Egon ut non domo uxori meae{{a|884}} subripiam in deliciis pallam quam habet, atque ad te deferam,{{r|5.2.35|35}}{{l|885}} non edepol conduci possum vita uxoris annua.{{a|886}} '''PAR.''' Censen tu illum hodie primum ire adsuetum esse in ganeum?{{a|887}} '''ART.''' Ille ecastor suppilabat me, quod ancillas meas{{a|888}} suspicabar atque insontis miseras cruciabam. '''ARG.''' Pater,{{a|889}} iube dari vinum; iam dudum factum est cum primum bibi.{{r|5.2.40|40}}{{l|890}} '''DEM.''' Da, puere, ab summo. Age tu interibi ab infimo da savium.{{a|891}} '''ART.''' Perii misera, ut osculatur carnufex, capuli decus.{{a|892}} '''DEM.''' Edepol animam suaviorem aliquanto quam uxoris meae.{{a|893}} '''PHIL.''' Dic amabo, an fetet anima uxoris tuae? '''DEM.''' Nauteam{{a|894}} bibere malim, si necessum sit, quam illam oscularier.{{r|5.2.45|45}}{{l|895}} '''ART.''' Ain tandem? Edepol ne tu istuc cum malo magno tuo{{a|896}} Dixisti in me. Sine, revenias modo domum, faxo ut scias{{a|897}} quid pericli sit dotatae uxori vitium dicere.{{a|898}} '''PHIL.''' Miser ecastor es. '''ART.''' Ecastor dignus est. '''ARG.''' Quid ais, pater?{{a|899}} Ecquid matrem amas? '''DEM.''' Egone illam? Nunc amo, quia non adest.{{r|5.2.50|50}}{{l|900}} '''ARG.''' Quid cum adest? '''D.''' Periisse cupio. '''P.''' Amat homo hic te, ut praedicat.{{a|901}} '''ART.''' Ne illa ecastor faenerato funditat: nam si domum{{a|902}} redierit hodie, osculando ego ulciscar potissimum.{{a|903}} '''ARG.''' Iace, pater, talos, ut porro nos iaciamus. '''DEM.''' Maxime.{{a|904}} Te, Philaenium, mihi atque uxoris mortem. Hoc Venerium est.{{r|5.2.55|55}}{{l|905}} Pueri, plaudite et mi ob iactum cantharo mulsum date.{{a|906}} '''ART.''' Non queo durare. '''PAR.''' Si non didicisti fulloniam,{{a|907}} non mirandum est. <nowiki>* * *</nowiki> in oculos invadi optumum est.{{a|908}} '''ART.''' Ego pol vivam et tu istaec hodie cum tuo magno malo{{a|909}} invocavisti. '''PAR.''' Ecquis currit pollictorem accersere?{{r|5.2.60|60}}{{l|910}} '''ARG.''' Mater, salve. '''ART.''' Sat salutis. '''PAR.''' Mortuost Demaenetus.{{a|911}} Tempus est subducere hinc me; pulchre hoc gliscit proelium.{{a|912}} Ibo ad Diabolum, mandata dicam facta ut voluerit,{{a|913}} atque interea ut decumbamus suadebo, hi dum litigant.{{a|914}} Poste demum huc cras adducam ad lenam, ut viginti minas{{r|5.2.65|65}}{{l|915}} ei det, in partem hac amanti ut liceat ei potirier.{{a|916}} Argyrippus exorari spero poterit, ut sinat{{a|917}} sese alternas cum illo noctes hac frui. Nam ni impetro,{{a|918}} regem perdidi: ex amore tantum est homini incendium.—{{a|919}} '''ART.''' Quid tibi hunc receptio ad te est meum virum? '''PHIL.''' Pol me quidem{{r|5.2.70|70}}{{l|920}} miseram odio enicavit. '''ART.''' Surge, amator, i domum.{{a|921}} '''DEM.''' Nullus sum. '''ART.''' Immo es, ne nega, omnium <unus> pol nequissimus.{{a|922}} At etiam cubat cuculus. Surge, amator, i domum.{{a|923}} '''DEM.''' Vae mihi. '''ART.''' Vera hariolare. Surge, amator, i domum.{{a|924}} '''DEM.''' Abscede ergo paululum istuc. '''ART.''' Surge, amator, i domum.{{r|5.2.75|75}}{{l|925}} '''DEM.''' Iam obsecro, uxor. '''ART.''' Nunc uxorem me esse meministi tuam?{{a|926}} Modo, cum dicta in me ingerebas, odium, non uxor eram.{{a|927}} '''DEM.''' Totus perii. '''ART.''' Quid tandem? Anima fetetne uxoris tuae?{{a|928}} '''DEM.''' Murram olet. '''ART.''' Iam subrupuisti pallam, quam scorto dares?{{a|929}} '''PHIL.''' Ecastor qui subrupturum pallam promisit tibi.{{r|5.2.80|80}}{{l|930}} '''DEM.''' Non taces? '''ARG.''' Ego dissuadebam, mater. '''ART.''' Bellum filium.{{a|931}} Istoscine patrem aequom est mores liberis largirier?{{a|932}} Nilne te pudet? '''DEM.''' Pol, si aliud nil sit, tui me, uxor, pudet.{{a|933}} '''ART.''' Cano capite te cuculum uxor ex lustris rapit.{{a|934}} '''DEM.''' Non licet manere (cena coquitur) dum cenem modo?{{r|5.2.85|85}}{{l|935}} '''ART.''' Ecastor cenabis hodie, ut dignus es, magnum malum.{{a|936}} '''DEM.''' Male cubandum est: iudicatum me uxor abducit domum.{{a|937}} '''ARG.''' Dicebam, pater, tibi, ne matri consuleres male.{{a|938}} '''PHIL.''' De palla memento, amabo. '''DEM.''' Iuben hanc hinc abscedere?{{a|939}} '''ART.''' I domum. '''PHIL.''' Da savium etiam prius quam abis. '''DEM.''' I in crucem.{{r|5.2.90|90}}{{l|940}} '''PHIL.''' Immo intro potius. Sequere hac me, mi anime. '''ARG.''' Ego vero sequor.{{a|941}} '''GREX''' Hic senex si quid clam uxorem suo animo fecit volup,{{a|942}} neque novom neque mirum fecit nec secus quam alii solent;{{a|943}} nec quisquam est tam ingenio duro nec tam firmo pectore,{{a|944}} quin ubi quicque occasionis sit sibi faciat bene.{{r|5.2.95|95}}{{l|945}} Nunc si voltis deprecari huic seni ne vapulet,{{a|946}} remur impetrari posse, plausum si clarum datis.{{a|947}} </poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} aearw5jr55fvcgwtynfc4o7cav88sua 0 40430 286343 283277 2026-10-31T13:30:56Z Saumache 27923 286343 wikitext text/x-wiki ==ACTVS I== ===<span id='fragmenta.0.0'></span>FRAGMENTA=== <poem>*Non. 342M: "quibus ingenium in animo utibilest, modicum et sine vernilitate"{{a|1}} *Non. 172M: "vincla, virgae, molae: saevitudo mala fit peior"{{a|2}} *Char. GL 1.219K: "converrite <nowiki>* * *</nowiki> scopis, agite strenue"{{a|3}} *Festus 169M: "ecquis evocat{{a|4}}<br>cum nassiterna et cum aqua istum impurissimum?"{{r|fragmenta.0.5|5}}{{l|5}} *Pomp. C. Art. Don. GL 5.199K: "sicut lacte lactis similest"{{a|6}} *Serv. A. 6.383: "'''BACCHIS''' illa mi cognominis fuit"{{a|7}} *Serv. A. 12.7: "(latro) suam qui auro vitam venditat"{{a|8}} *Prisc. GL 2.575K: "scio spiritum eius maiorem esse multo{{a|9}}<br>quam folles taurini habent, cum liquescunt{{r|fragmenta.0.10|10}}{{l|10}}<br>petrae, ferrum ubi fit. <Cuiatis tibi visust?>{{a|11}}<br>Praenestinum opino esse, ita erat gloriosus."{{a|12}} *Don. Ter. An. 1.2.34: "neque <id> haud subditiva gloria oppidum arbitror."{{a|13}} *Non. 334M: "'''PVER''' ne a quoquam acciperes alio mercedem annuam,{{a|14}}<br>nisi ab sese, nec cum quiquam limares caput."{{r|fragmenta.0.15|15}}{{l|15}} *Non. 333M: "limaces viri"{{a|16}} *Non. 173M: "cor meum, spes mea,<br>mel meum, suavitudo, cibus, gaudium."{{a|17}} *Don. Ter. Eu. 4.2.13: "sine te amem"{{a|18}} *Non. 421M, Serv. A. 4.194: "Cupidon tecum saevust anne Amor?"{{r|fragmenta.0.20|20}}{{l|20}} *Char. GL 1.201K: "Vlixem audivi fuisse aerumnosissimum,{{a|21}}<br>qui annis viginti errans a patria afuit;{{a|22}}<br>verum hic adulescens multo Vlixem anteit <nowiki>* * *</nowiki>{{a|23}}<br>qui ilico errat intra muros civicos.{{a|24}} *Serv. A. 10.493: "quidquid est nomen sibi"{{r|fragmenta.0.25|25}}{{l|25}} *Char. GL 1.229K, Non. 6M: "('''PISTOCLERVS''') quae sodalem atque me exercitos habet"{{a|26}} *Non. 102M: "nam credo cuivis excantare cor potes."{{a|27}} *Char. GL 1.200K: "sin lenocinium forte collibitum est tibi,{{a|28}}<br>videas mercedis quid tibi est aecum dari,{{a|29}}<br>ne istac aetate me sectere gratiis.{{r|fragmenta.0.30|30}}{{l|30}} *Char. GL 1.123K: "Arabus"{{a|31}}</poem> ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[BACHHIS ⸱ SOROR ⸱ PISTOCLERVS] <nowiki>* * *</nowiki> '''BACCHIS''' Quid si hoc potis est ut tu taceas, ego loquar? '''SOROR''' Lepide, licet.{{l|35}} '''BACCH.''' Vbi me fugiet memoria, ibi tu facito ut subvenias, soror.{{a|36}} '''SOR.''' Pol magis metuo, ne defuerit mi in monendo oratio.{{a|37}} '''BACCH.''' Pol ego metuo, lusciniolae ne defuerit cantio.{{a|38}} Sequere hac. '''PISTOCLERVS''' Quid agunt duae germanae meretrices cognomines?{{r|1.1.5|5}}{{a|39}} Quid in consilio consuluistis? '''BACCH.''' Bene. '''PIST.''' Pol haud meretricium est.{{l|40}} '''BACCH.''' Miserius nihil est quam mulier. '''PIST.''' Quid esse dices dignius?{{a|41}} '''BACCH.''' Haec ita me orat, sibi qui caveat aliquem ut hominem reperiam,{{a|42}} ut istunc militem — ut, ubi emeritum sibi sit, se revehat domum.{{a|43}} Id, amabo te, huic caveas. '''PIST.''' Quid isti caveam? '''B.''' Vt revehatur domum,{{r|1.1.10|10}}{{a|44}} ubi ei dediderit operas, ne hanc ille habeat pro ancilla sibi;{{l|45}} nam si haec habeat aurum quod illi renumeret, faciat lubens.{{a|46}} '''P.''' Vbi nunc is homost? '''B.''' Iam hic credo aderit. Sed hoc idem apud nos rectius{{a|47}} poteris agere; atque is dum veniat, sedens ibi opperibere.{{a|48}} Eadem biberis, eadem dedero tibi, ubi biberis, savium.{{r|1.1.15|15}}{{a|49}} '''P.''' Viscus merus vostrast blanditia. '''B.''' Quid iam? '''P.''' Quia enim intellego,{{l|50}} duae unum expetitis palumbem, † perii harundo alas verberat.{{a|51}} Non ego istuc facinus mihi, mulier, conducibile esse arbitror.{{a|52}} '''BACCH.''' Qui, amabo? '''PIST.''' Quia, Bacchis, bacchas metuo et bacchanal tuom.{{a|53}} '''BACCH.''' Quid est? Quid metuis? Ne tibi lectus malitiam apud me suadeat?{{r|1.1.20|20}}{{a|54}} '''PIST.''' Magis illectum tuom quam lectum metuo. Mala tu es bestia.{{l|55}} Nam huic aetati non conducit, mulier, latebrosus locus.{{a|56}} '''BACCH.''' Egomet, apud me <si> quid stulte facere cupias, prohibeam.{{a|57}} Sed ego apud me te esse ob eam rem, miles cum veniat, volo,{{a|58}} quia, cum tu aderis, huic mihique haud faciet quisquam iniuriam:{{r|1.1.25|25}}{{a|59}} tu prohibebis, et eadem opera tuo sodali operam dabis;{{l|60}} et ille adveniens tuam med esse amicam suspicabitur.{{a|61}} Quid, amabo, opticuisti? '''PIST.''' Quia istaec lepida sunt memoratui:{{a|62}} eadem in usu atque ubi periclum facias, aculeata sunt,{{a|63}} animum fodicant, bona distimulant, facta et famam sauciant.{{r|1.1.30|30}}{{a|64}} '''SOR.''' Quid ab hac metuis? '''PIST.''' Quid ego metuam rogitas? Adulescens homo{{l|65}} penetrem me huius modi in palaestram, ubi damnis desudascitur?{{a|66}} [Ubi pro disco damnum capiam, pro cursura dedecus?]{{a|67}} '''BACCH.''' Lepide memoras. '''PIST.''' Vbi ego capiam pro machaera turturem,{{a|68}} [ubique imponat in manum alius mihi pro cestu cantharum]{{r|1.1.35|35}}{{a|69}} pro galea scaphium, pro insigni sit corolla plectilis,{{l|70}} pro hasta talos, pro lorica malacum capiam pallium,{{a|71}} ubi mihi pro equo lectus detur, scortum pro scuto accubet?<ref>''sive'' accumbet</ref>{{a|72}} Apage a me, apage. '''B.''' Ah, nimium ferus es. '''P.''' Mihi sum. '''B.''' Malacissandus es.{{a|73}} Equidem tibi do hanc operam. '''PIST.''' Ah, nimium pretiosa es operaria.{{r|1.1.40|40}}{{a|74}} '''BACCH.''' Simulato me amare. '''PIST.''' Vtrum ego istuc iocon adsimulem an serio?{{l|75}} '''BACCH.''' Heia, hoc agere meliust. Miles quom huc adveniat, te volo{{a|76}} me amplexari. '''PIST.''' Quid eo mi opus est? '''BACCH.''' Vt ille te videat volo.{{a|77}} Scio quid ago. '''PIST.''' Et pol ego scio quid metuo. Sed quid ais? '''B.''' Quid est?{{a|78}} '''PIST.''' Quid si apud te eveniat desubito prandium aut potatio{{r|1.1.45|45}}{{a|79}} forte aut cena, ut solet in istis fieri conciliabulis,{{l|80}} ubi ego tum accumbam? '''BACCH.''' Apud me, mi anime, ut lepidus cum lepida accubet.{{a|81}} Locus hic apud nos, quamvis subito venias, semper liber est.{{a|82}} Ubi tu lepide voles esse tibi, 'mea rosa', mihi dicito{{a|83}} 'dato qui bene sit': ego ubi bene sit tibi locum lepidum dabo.{{r|1.1.50|50}}{{a|84}} '''PIST.''' Rapidus fluvius est hic, non hac temere transiri potest.{{l|85}} '''BACCH.''' Atque ecastor apud hunc fluvium aliquid perdundumst tibi.{{a|86}} Manum da et sequere. '''P.''' Aha, minime. '''B.''' Quid ita? '''P.''' Quia istoc in lecebrosius{{a|87}} fieri nil potest: nox mulier vinum homini adulescentulo.{{a|88}} '''BACCH.''' Age igitur, equidem pol nihili facio nisi causa tua.{{r|1.1.55|55}}{{a|89}} Ille quidem hanc abducet; tu nullus adfueris, si non lubet.{{l|90}} '''PIST.''' Sumne autem nihili, qui nequeam ingenio moderari meo?{{a|91}} '''B.''' Quid est quod metuas? '''P.''' Nihil est, nugae. Mulier, tibi me emancupo:{{a|92}} tuos sum, tibi dedo operam. '''B.''' Lepidu's. Nunc ego te facere hoc volo.{{a|93}} Ego sorori meae cenam hodie dare volo viaticam:{{r|1.1.60|60}}{{a|94}} eo tibi argentum iubebo iam intus ecferri foras;{{l|95}} tu facito opsonatum nobis sit opulentum opsonium.{{a|96}} '''PIST.''' Ego opsonabo, nam id flagitium meum sit, mea te gratia{{a|97}} et operam dare mi et ad eam operam facere sumptum de tuo.{{a|98}} '''BACCH.''' At ego nolo dare te quicquam. '''P.''' Sine. '''B.''' Sino equidem, si lubet.{{r|1.1.65|65}}{{a|99}} Propera, amabo. '''PIST.''' Prius hic adero quam te amare desinam.—{{l|100}} '''SOR.''' Bene me accipies advenientem, mea soror. '''BACCH.''' Quid ita, obsecro?{{a|101}} '''SOR.''' Quia piscatus meo quidem animo hic tibi hodie evenit bonus.{{a|102}} '''BACCH.''' Meus ille quidemst. Tibi nunc operam dabo de Mnesilocho, soror,{{a|103}} ut hic accipias potius aurum, quam hinc eas cum milite.{{r|1.1.70|70}}{{a|104}} '''SOR.''' Cupio. '''BACCH.''' Dabitur opera. Aqua calet: eamus hinc intro, ut laves.{{l|105}} Nam uti navi vecta es, credo timida es. '''SOR.''' Aliquantum, soror.{{a|106}} [Simul huic nescio cui, turbare qui huc it, decedamus <nowiki>* * *</nowiki>]{{a|107}} '''BACCH.''' Sequere hac igitur me intro in lectum, ut sedes lassitudinem.{{a|108}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[LYDVS ⸱ PISTOCLERVS] '''LYDVS''' Iam dudum, Pistoclere, tacitus te sequor,{{a|109}} expectans quas tu res hoc ornatu geras.{{l|110}} Namque ita me di ament, ut Lycurgus mihi quidem{{a|111}} videtur posse hic ad nequitiam adducier.{{a|112}} Quo nunc capessis ted hinc adversa via{{r|1.2.5|5}}{{a|113}} cum tanta pompa? '''PISTOCLERVS''' Huc. '''LYD.''' Quid huc? Quis istic habet?{{a|114}} '''PIST.''' Amor, Voluptas, Venus, Venustas, Gaudium,{{l|115}} Iocus, Ludus, Sermo, Suavisaviatio.{{a|116}} '''LYD.''' Quid tibi commercist cum dis damnosissimis?{{a|117}} '''PIST.''' Mali sunt homines, qui bonis dicunt male;{{r|1.2.10|10}}{{a|118}} tu dis nec recte dicis: non aequom facis.{{a|119}} '''LYD.''' An deus est ullus Suavisaviatio?{{l|120}} '''PIST.''' An non putasti esse umquam? O Lyde, es barbarus;{{a|121}} quem ego sapere nimio censui plus quam Thalem,{{a|122}} is stultior es barbaro poticio,{{r|1.2.15|15}}{{a|123}} qui tantus natu deorum nescis nomina.{{a|124}} '''LYD.''' Non hic placet mi ornatus. '''PIST.''' Nemo ergo tibi{{l|125}} haec apparavit: mihi paratum est quoi placet.{{a|126}} '''LYD.''' Etiam me advorsus exordire argutias?{{a|127}} Qui si decem habeas linguas, mutum esse addecet.{{r|1.2.20|20}}{{a|128}} '''PIST.''' Non omnis aetas, Lyde, ludo convenit.{{a|129}} Magis unum in mentemst mihi nunc, satis ut commode{{l|130}} pro dignitate opsoni haec concuret cocus.{{a|131}} '''LYD.''' Iam perdidisti te atque me atque operam meam,{{a|132}} qui tibi nequiquam saepe monstravi bene.{{r|1.2.25|25}}{{a|133}} '''PIST.''' Ibidem ego meam operam perdidi, ubi tu tuam:{{a|134}} tua disciplina nec mihi prodest nec tibi.{{l|135}} '''LYD.''' O praeligatum pectus. '''PIST.''' Odiosus mihi es.{{a|136}} Tace atque sequere, Lyde, me. '''LYD.''' Illuc sis vide,{{a|137}} non paedagogum iam me, sed Lydum vocat.{{r|1.2.30|30}}{{a|138}} '''PIST.''' Non par videtur neque sit consentaneum,{{a|139}} cum haec <qui emit> intus sit et cum amica accubet{{l|140}} cumque osculetur et convivae alii accubent,{{a|141}} praesentibus illis paedagogus una ut siet.{{a|142}} '''LYD.''' An hoc ad eas res opsonatumst, obsecro?{{r|1.2.35|35}}{{a|143}} '''PIST.''' Sperat quidem animus: quo evenat dis in manust.{{a|144}} '''LYD.''' Tu amicam habebis? '''PIST.''' Cum videbis, tum scies.{{l|145}} '''LYD.''' Immo neque habebis neque sinam. I prorsum domum.{{a|146}} '''PIST.''' Omitte, Lyde, ac cave malo. '''LYD.''' Quid? Cave malo?{{a|147}} '''PIST.''' Iam excessit mi aetas ex magisterio tuo.{{r|1.2.40|40}}{{a|148}} '''LYD.''' O barathrum, ubi nunc es? Ut ego te usurpem lubens.{{a|149}} [Video nimio iam multo plus quam volueram.]{{l|150}} Vixisse nimio satiust iam quam vivere.{{a|151}} Magistron quemquam discipulum minitarier?{{a|152}} [Nil moror discipulos mihi iam plenos sanguinis:{{r|1.2.45|45}}{{a|153}} valens afflictat me vacivom virium.]{{a|154}} '''PIST.''' Fiam, ut ego opinor, Hercules, tu autem Linus.{{l|155}} '''LYD.''' Pol metuo magis, ne Phoenix tuis factis fuam{{a|156}} teque ad patrem esse mortuom renuntiem.{{a|157}} '''PIST.''' Satis historiarumst. '''LYD.''' Hic vereri perdidit.{{r|1.2.50|50}}{{a|158}} Compendium edepol haud aetati optabile{{a|159}} fecisti, cum istanc nactu's inpudentiam.{{l|160}} Occisus hic homo est. Ecquid in mentem est tibi{{a|161}} patrem tibi esse? '''PIST.''' Tibi ego an tu mihi servos es?{{a|162}} '''LYD.''' Peior magister te istaec docuit, non ego.{{r|1.2.55|55}}{{a|163}} Nimio es tu ad istas res discipulus docilior,{{a|164}} quam ad illa quae te docui, ubi operam perdidi.{{l|165}} [Edepol fecisti furtum in aetatem malum{{a|166}} cum istaec flagitia me celavisti et patrem.]{{a|167}} '''PIST.''' Istactenus tibi, Lyde, libertas datast{{r|1.2.60|60}}{{a|168}} orationis. Satis est. Sequere hac me ac tace.—{{a|169}}</poem> ==ACTVSII == ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[CHRYSALVS] '''CHRYSALVS''' Erilis patria, salve, quam ego biennio,{{l|170}} postquam hinc in Ephesum abii, conspicio lubens.{{a|171}} Saluto te, vicine Apollo, qui aedibus{{a|172}} propinquos nostris accolis, veneroque te,{{a|173}} ne Nicobulum me sinas nostrum senem{{r|2.1.5|5}}{{a|174}} prius convenire quam sodalem viderim{{l|175}} Mnesilochi Pistoclerum, quem ad epistulam{{a|176}} Mnesilochus misit super amica Bacchide.{{a|177}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[PISTOCLERVS ⸱ CHRYSALVS] '''PISTOCLERVS''' Mirumst me ut redeam te opere tanto quaesere,{{a|178}} qui abire hinc nullo pacto possim, si velim:{{a|179}} ita me vadatum amore vinctumque adtines.{{l|180}} '''CHRYS.''' Pro di immortales, Pistoclerum conspicor.{{a|181}} O Pistoclere, salve. '''PIST.''' Salve, Chrysale.{{r|2.2.5|5}}{{a|182}} '''CHRYS.''' Compendi verba multa iam faciam tibi.{{a|183}} Venire tu me gaudes: ego credo tibi;{{a|184}} hospitium et cenam pollicere, ut convenit{{l|185}} peregre advenienti: ego autem venturum adnuo.{{a|186}} Salutem tibi ab sodali solidam nuntio:{{r|2.2.10|10}}{{a|187}} rogabis me ubi sit: vivit. '''PIST.''' Nempe recte valet?{{a|188}} '''CHRYS.''' Istuc volebam ego ex te percontarier.{{a|189}} '''PIST.''' Qui scire possum? '''CHRYS.''' Nullus plus. '''PIST.''' Quemnam ad modum?{{l|190}} '''CHRYS.''' Quia si illa inventa est, quam ille amat, recte valet;{{a|191}} si non inventa est, minus valet moribundusque est.{{r|2.2.15|15}}{{a|192}} Animast amica amanti: si abest, nullus est;{{a|193}} si adest, res nullast: ipsus est — nequam et miser.{{a|194}} Sed tu quid factitasti mandatis super?{{l|195}} '''PIST.''' Egon ut, quod ab illoc attigisset nuntius,{{a|196}} non impetratum id advenienti ei redderem?{{r|2.2.20|20}}{{a|197}} Regiones colere mavellem Acherunticas.{{a|198}} '''CHRYS.''' Eho, an invenisti Bacchidem? '''PIST.''' Samiam quidem.{{l|200|199-200}} '''CHRYS.''' Vide quaeso, ne quis tractet illam indiligens;{{a|201}} scis tu ut confringi vas cito Samium solet.{{a|202}} '''PIST.''' Iamne ut soles? '''CHRYS.''' Dic ubi ea nunc est, obsecro.{{r|2.2.25|25}}{{a|203}} '''PIST.''' Hic, exeuntem me unde aspexisti modo.{{a|204}} '''CHRYS.''' Vt istuc est lepidum: proximae viciniae{{l|205}} habitat. Ecquidnam meminit Mnesilochi? '''PIST.''' Rogas?{{a|206}} Immo unice unum plurimi pendit. '''CHRYS.''' Papae.{{a|207}} '''PIST.''' Immo ut eam credis? Misera amans desiderat.{{r|2.2.30|30}}{{a|208}} '''CHRYS.''' Scitum istuc. '''PIST.''' Immo, Chrysale, em non tantulum{{a|209}} umquam intermittit tempus quin eum nominet.{{l|210}} '''CHRYS.''' Tanto hercle melior. '''PIST.''' Immo — '''CHRYS.''' Immo hercle abiero{{a|211}} potius. '''PIST.''' Num invitus rem bene gestam audis eri?{{a|212}} '''CHRYS.''' Non res, sed actor mihi cor odio sauciat.{{r|2.2.35|35}}{{a|213}} Etiam Epidicum, quam ego fabulam aeque ac me ipsum amo,{{a|214}} nullam aeque invitus specto, si agit Pellio.{{l|215}} Sed Bacchis etiam fortis tibi visast? '''PIST.''' Rogas?{{a|216}} Ni nanctus Venerem essem, hanc Iunonem dicerem.{{a|217}} '''CHRYS.''' Edepol, Mnesiloche, ut hanc rem natam intellego,{{r|2.2.40|40}}{{a|218}} quod ames paratumst: quod des inventost opus.{{a|219}} Nam istic fortasse auro est opust. '''PIST.''' Philippeo quidem.{{l|220}} '''CHRYS.''' Atque eo fortasse iam opust. '''PIST.''' Immo etiam prius:{{a|221}} nam iam huc adveniet miles. '''CHRYS.''' Et miles quidem?{{a|222}} '''PIST.''' Qui de amittenda Bacchide aurum hic exiget.{{r|2.2.45|45}}{{a|223}} '''CHRYS.''' Veniat quando volt, atque ita ne mihi sit morae.{{a|224}} Domist: non metuo nec <ego> quoiquam supplico,{{l|225}} dum quidem hoc valebit pectus perfidia meum.{{a|226}} Abi intro, ego hic curabo. Tu intus dicito{{a|227}} Mnesilochum adesse Bacchidi. '''PIST.''' Faciam ut iubes.—{{r|2.2.50|50}}{{a|228}} '''CHRYS.''' Negotium hoc ad me adtinet aurarium.{{a|229}} Mille et ducentos Philippos attulimus aureos{{l|230}} Epheso, quos hospes debuit nostro seni.{{a|231}} Inde ego hodie aliquam machinabor machinam,{{a|232}} unde aurum efficiam amanti erili filio.{{r|2.2.55|55}}{{a|233}} Sed foris concrepuit nostra: quinam exit foras?{{a|234}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''NICOBVLVS''' Ibo in Piraeum, visam ecquae advenerit{{l|235}} in portum ex Epheso navis mercatoria.{{a|236}} Nam meus formidat animus, nostrum tam diu{{a|237}} ibi desidere neque redire filium.{{a|238}} '''CHRYS.''' Extexam ego illum pulchre iam, si di volunt.{{r|2.3.5|5}}{{a|239}} Haud dormitandumst: opus est chryso Chrysalo.{{l|240}} Adibo hunc, quem quidem ego hodie faciam hic arietem{{a|241}} Phrixi, itaque tondebo auro usque ad vivam cutem.{{a|242}} Servos salutat Nicobulum Chrysalus.{{a|243}} '''NIC.''' Pro di immortales, Chrysale, ubi mist filius?{{r|2.3.10|10}}{{a|244}} '''CHRYS.''' Quin tu salutem primum reddis quam dedi?{{l|245}} '''NIC.''' Salve. Sed ubinamst Mnesilochus? '''CHRYS.''' Vivit, valet.{{a|246}} '''NIC.''' Venitne? '''CHRYS.''' Venit. '''NIC.''' Euax, aspersisti aquam.{{a|247}} Benene usque valuit? '''CHRYS.''' Pancratice atque athletice.{{a|248}} '''NIC.''' Quid hoc? Qua causa eum in Ephesum miseram,{{r|2.3.15|15}}{{a|249}} accepitne aurum ab hospite Archidemide?{{l|250}} '''CHRYS.''' Heu, cor meum et cerebrum, Nicobule, finditur,{{a|251}} istius hominis ubi fit quomque mentio.{{a|252}} Tun hospitem illum nominas hostem tuom?{{a|253}} '''NIC.''' Quid ita, obsecro hercle? '''CHRYS.''' Quia edepol certo scio,{{r|2.3.20|20}}{{a|254}} Volcanus, Luna, Sol, Dies, dei quattuor,{{l|255}} scelestiorem nullum inluxere alterum.{{a|256}} '''NIC.''' Quamne Archidemidem? '''CHRYS.''' Quam, inquam, Archidemidem.{{a|257}} '''NIC.''' Quid fecit? '''CHRYS.''' Quid non fecit? Quin tu id me rogas?{{a|258}} Primumdum infitias ire coepit filio,{{r|2.3.25|25}}{{a|259}} negare se debere tibi triobulum.{{l|260}} Continuo antiquom hospitem nostrum sibi{{a|261}} Mnesilochus advocavit, Pelagonem senem;{{a|262}} eo praesente homini extemplo ostendit symbolum,{{a|263}} quem tute dederas, ad eum ut ferret, filio.{{r|2.3.30|30}}{{a|264}} '''NIC.''' Quid ubi ei ostendit symbolum? '''CHRYS.''' Infit dicere{{l|265}} adulterinum et non eum esse symbolum.{{a|266}} Quotque innocenti ei dixit contumelias!{{a|267}} Adulterare eum aibat rebus ceteris.{{a|268}} '''NIC.''' Habetin aurum? Id mihi dici volo.{{r|2.3.35|35}}{{a|269}} '''CHRYS.''' Postquam quidem praetor recuperatores dedit,{{l|270}} damnatus demum, vi coactus reddidit{{a|271}} ducentos et mille Philippum. '''NIC.''' Tantum debuit.{{a|272}} '''CHRYS.''' Porro etiam ausculta pugnam quam voluit dare.{{a|273}} '''NIC.''' Etiamnest quid porro? '''CHRYS.''' Em, accipitrina haec nunc erit.{{r|2.3.40|40}}{{a|274}} '''NIC.''' Deceptus sum, Autolyco hospiti aurum credidi.{{l|275}} '''CHRYS.''' Quin tu audi. '''NIC.''' Immo ingenium avidi haud pernoram hospitis.{{a|276}} '''CHRYS.''' Postquam aurum abstulimus, in navem conscendimus,{{a|277}} domi cupientes. Forte ut adsedi in stega,{{a|278}} dum circumspecto, atque ego lembum conspicor{{r|2.3.45|45}}{{a|279}} longum, strigorem maleficum exornarier.{{l|280}} '''NIC.''' Perii hercle, lembus ille mihi laedit latus.{{a|281}} '''CHRYS.''' Is erat communis cum hospite et praedonibus.{{a|282}} '''NIC.''' Adeon me fuisse fungum, ut qui illi crederem,{{a|283}} cum mi ipsum nomen eius Archidemides{{r|2.3.50|50}}{{a|284}} clamaret dempturum esse, si quid crederem?{{l|285}} '''CHRYS.''' Is lembus nostrae navi insidias dabat.{{a|286}} Occepi ego observare eos quam rem gerant.{{a|287}} Interea e portu nostra navis solvitur.{{a|288}} Ubi portu eximus, homines remigio sequi,{{r|2.3.55|55}}{{a|289}} neque aves neque venti citius. Quoniam sentio{{l|290}} quae res gereretur, navem extemplo statuimus.{{a|291}} Quoniam vident nos stare, occeperunt ratem{{a|292}} turbare in portu. '''NIC.''' Edepol mortalis malos.{{a|293}} Quid denique agitis? '''CHRYS.''' Rursum in portum recipimus.{{r|2.3.60|60}}{{a|294}} '''NIC.''' Sapienter factum a vobis. Quid illi postea?{{l|295}} '''CHRYS.''' Revorsionem ad terram faciunt vesperi.{{a|296}} '''NIC.''' Aurum hercle auferre voluere: ei rei operam dabant.{{a|297}} '''CHRYS.''' Non me fefellit, sensi, eo exanimatus fui.{{a|298}} Quoniam videmus auro insidias fieri,{{r|2.3.65|65}}{{a|299}} capimus consilium continuo; postridie{{l|300}} auferimus aurum omne illis praesentibus,{{a|301}} palam atque aperte, ut illi id factum sciscerent.{{a|302}} '''NIC.''' Scite hercle. Cedo quid illi? '''CHRYS.''' Tristes ilico,{{a|303}} quom extemplo a portu ire nos cum auro vident,{{r|2.3.70|70}}{{a|304}} subducunt lembum capitibus quassantibus.{{l|305}} Nos apud Theotimum omne aurum deposivimus,{{a|306}} qui illic sacerdos est Dianae Ephesiae.{{a|307}} '''NIC.''' Quis istic Theotimust? '''CHRYS.''' Megalobuli filius,{{a|308}} qui nunc in Ephesost Ephesiis carissimus.{{r|2.3.75|75}}{{a|309}} '''NIC.''' Ne ille hercle mihi sit multo tanto carior,{{l|310}} si me illo auro tanto circumduxerit.{{a|311}} '''CHRYS.''' Quin in eapse aede Dianai conditumst;{{a|312}} ibidem publicitus servant. '''NIC.''' Occidistis me;{{a|313}} nimio hic privatim servaretur rectius.{{r|2.3.80|80}}{{a|314}} Sed nilne attulistis inde auri domum?{{l|315}} '''CHRYS.''' Immo etiam. Verum quantum attulerit nescio.{{a|316}} '''NIC.''' Quid? Nescis? '''CHRYS.''' Quia Mnesilochus noctu clanculum{{a|317}} devenit ad Theotimum, nec mihi credere{{a|318}} nec cuiquam in navi voluit: eo ego nescio{{r|2.3.85|85}}{{a|319}} quantillum attulerit; verum haud permultum attulit.{{l|320}} '''NIC.''' Etiam dimidium censes? '''CHRYS.''' Non edepol scio;{{a|321}} verum haud opinor. '''NIC.''' Fertne partem tertiam?{{a|322}} '''CHRYS.''' Non hercle opinor; verum verum nescio.{{a|323}} Profecto de auro nil scio nisi nescio.{{r|2.3.90|90}}{{a|324}} Nunc tibimet illuc navi capiundumst iter,{{l|325}} ut illud reportes aurum ab Theotimo domum.{{a|326}} Atque heus tu. '''NIC.''' Quid vis? '''CHRYS.''' Anulum gnati tui{{a|327}} facito ut memineris ferre. '''NIC.''' Quid opust anulo?{{a|328}} '''CHRYS.''' Quia id signumst cum Theotimo, qui eum illi adferet,{{r|2.3.95|95}}{{a|329}} ei aurum ut reddat. '''NIC.''' Meminero, et recte mones.{{l|330}} Sed divesne est istic Theotimus? '''CHRYS.''' Etiam rogas?{{a|331}} Quin auro habeat soccis subpactum solum?{{a|332}} '''NIC.''' Cur ita fastidit? '''CHRYS.''' Tantas divitias habet;{{a|333}} nescit quid faciat auro. '''NIC.''' Mihi dederit velim.{{r|2.3.100|100}}{{a|334}} Sed qui praesente id aurum Theotimo datumst?{{l|335}} '''CHRYS.''' Populo praesente: nullust Ephesi quin sciat.{{a|336}} '''NIC.''' Istuc sapienter saltem fecit filius,{{a|337}} cum diviti homini id aurum servandum dedit;{{a|338}} ab eo licebit quamvis subito sumere.{{r|2.3.105|105}}{{a|339}} '''CHRYS.''' Immo em tantisper numquam te morabitur,{{l|340}} quin habeas illud quo die illuc veneris.{{a|341}} '''NIC.''' Censebam me effugisse a vita marituma,{{a|342}} ne navigarem tandem hoc aetatis senex;{{a|343}} id mi haud, utrum velim, licere intellego:{{r|2.3.110|110}}{{a|344}} ita bellus hospes fecit Archidemides.{{l|345}} Ubi nunc est ergo meus Mnesilochus filius?{{a|346}} '''CHRYS.''' Deos atque amicos iit salutatum ad forum.{{a|347}} '''NIC.''' At ego hinc ad illum, ut convenam quantum potest.—{{a|348}} '''CHRYS.''' Ille est oneratus recte et plus iusto vehit.{{r|2.3.115|115}}{{a|349}} Exorsa haec tela non male omnino mihi est:{{l|350}} ut amantem erilem copem facerem filium,{{a|351}} ita feci, ut auri quantum vellet sumeret,{{a|352}} quantum autem lubeat reddere ut reddat patri.{{a|353}} Senex in Ephesum ibit aurum arcessere,{{r|2.3.120|120}}{{a|354}} hic nostra agetur aetas in malacum modum,{{l|355}} siquidem hic relinquet neque secum abducet senex{{a|356}} med et Mnesilochum. Quas ego hic turbas dabo!{{a|357}} Sed quid futurumst, cum hoc senex resciverit,{{a|358}} cum se excucurrisse illuc frustra sciverit{{r|2.3.125|125}}{{a|359}} nosque aurum abusos? Quid mihi fiet postea?{{l|360}} Credo hercle adveniens nomen mutabit mihi{{a|361}} facietque extemplo Crucisalum me ex Chrysalo.{{a|362}} Aufugero hercle, si magis usus venerit.{{a|363}} Si ero reprehensus, macto ego illum infortunio:{{r|2.3.130|130}}{{a|364}} si illi sunt virgae ruri, at mihi tergum domist.{{l|365}} Nunc ibo, erili filio hanc fabricam dabo{{a|366}} super auro amicaque eius inventa Bacchide.—{{a|367}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[LYDVS] '''LYDVS''' Pandite atque aperite propere ianuam hanc Orci, obsecro.{{a|368}} Nam equidem haud aliter esse duco, quippe quo nemo advenit,{{a|369}} nisi quem spes reliquere omnes, esse ut frugi possiet.{{l|370}} Bacchides non Bacchides, sed bacchae sunt acerrumae.{{a|371}} Apage istas a me sorores, quae hominum sorbent sanguinem.{{r|3.1.5|5}}{{a|372}} Omnis ad perniciem instructa domus opime atque opipare—{{a|373}} quae ut aspexi, me continuo contuli protinam in pedes.{{a|374}} Egone ut haec conclusa gestem clanculum? Ut celem patrem,{{l|375}} Pistoclere, tua flagitia aut damna aut desidiabula?{{a|376}} [Quibus patrem et me teque amicosque omnes affectas tuos{{r|3.1.10|10}}{{a|377}} ad probrum, damnum, flagitium appellere una et perdere.]{{a|378}} Neque mei neque te tui intus puditumst factis quae facis,{{a|379}} quibus tuom patrem meque una, amicos, adfinis tuos{{l|380}} tua infamia fecisti gerulifigulos flagiti.{{a|381}} [Nunc prius quam malum istoc addis, certumst iam dicam patri]{{r|3.1.15|15}}{{a|382}} de me hanc culpam demolibor iam et seni faciam palam,{{a|383}} ut eum ex lutulento caeno propere hinc eliciat foras.—{{a|384}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[MNESILOCHVS] '''MNESILOCHVS''' Multimodis meditatus egomet mecum sum, et ita esse arbitror:{{l|385}} homini amico, qui est amicus ita uti nomen possidet,{{a|386}} nisi deos ei nil praestare; id opera expertus sum esse ita.{{a|387}} Nam ut in Ephesum hinc abii — hoc factumst ferme abhinc biennium—{{a|388}} ex Epheso huc ad Pistoclerum meum sodalem litteras{{r|3.2.5|5}}{{a|389}} misi, amicam ut mi inveniret Bacchidem. Illum intellego{{l|390}} invenisse, ut servos meus mi nuntiavit Chrysalus.{{a|391}} Condigne is quam techinam de auro advorsum meum fecit patrem,{{a|392}} ut mi amanti copia esset. [sed eccum video incedere.]{{a|393}} Nam pol quidem meo animo ingrato homine nihil inpensiust;{{r|3.2.10|10}}{{a|394}} malefactorem amitti satius quam relinqui beneficum;{{l|395}} nimio inpendiosum praestat te quam ingratum dicier:{{a|396}} illum laudabunt boni, hunc etiam ipsi culpabunt mali.{{a|397}} Qua me causa magis cum cura esse aecum, obvigilatost opus.{{a|398}} Nunc, Mnesiloche, specimen specitur, nunc certamen cernitur,{{r|3.2.15|15}}{{a|399}} sisne necne ut esse oportet, malus, bonus quoivis modi,{{l|400}} iustus iniustus, malignus largus, comis incommodus.{{a|401}} Cave sis te superare servom siris faciundo bene.{{a|402}} Utut eris, moneo, haud celabis. Sed eccos video incedere{{a|403}} patrem sodalis et magistrum. Hinc auscultabo quam rem agant.{{r|3.2.20|20}}{{a|404}}</poem> ===<span id='3.3.0'></span>III.iii=== <poem>[LYDVS ⸱ PHILOXENVS ⸱ MNESILOCHVS] '''LYDVS''' Nunc experiar, sitne aceto tibi cor acre in pectore.{{l|405}} Sequere. '''PHILOXENVS''' Quo sequar? Quo ducis nunc me? '''LYD.''' Ad illam quae tuom{{a|406}} perdidit, pessum dedit tibi filium unice unicum.{{a|407}} '''PHIL.''' Heia, Lyde, leniter qui saeviunt sapiunt magis.{{a|408}} Minus mirandumst, illaec aetas si quid illorum facit,{{r|3.3.5|5}}{{a|409}} quam si non faciat. Feci ego istaec itidem in adulescentia.{{l|410}} '''LYD.''' Ei mihi, ei mihi, istaec illum perdidit assentatio.{{a|411}} Nam absque te esset, ego illum haberem rectum ad ingenium bonum:{{a|412}} nunc propter te tuamque pravos factus est fiduciam{{a|413}} Pistoclerus. '''MNES.''' Di immortales, meum sodalem hic nominat.{{r|3.3.10|10}}{{a|414}} Quid hoc negoti est, Pistoclerum Lydus quod erum tam ciet?{{l|415}} '''PHIL.''' Paulisper, Lyde, est libido homini suo animo obsequi;{{a|416}} iam aderit tempus, cum sese etiam ipse oderit. Morem geras;{{a|417}} dum caveatur, praeter aequom ne quid delinquat, sine.{{a|418}} '''LYD.''' Non sino, neque equidem illum me vivo corrumpi sinam.{{r|3.3.15|15}}{{a|419}} Sed tu, qui pro tam corrupto dicis causam filio,{{l|420}} eademne erat haec disciplina tibi, cum tu adulescens eras?{{a|421}} Nego tibi hoc annis viginti fuisse primis copiae,{{a|422}} digitum longe a paedagogo pedem ut efferres aedibus.{{a|423}} Ante solem exorientem nisi in palaestram veneras,{{r|3.3.20|20}}{{a|424}} gymnasi praefecto haud mediocris poenas penderes.{{l|425}} Id quom optigerat, hoc etiam ad malum accersebatur malum:{{a|426}} et discipulus et magister perhibebantur improbi.{{a|427}} Ibi cursu luctando hasta disco pugilatu pila{{a|428}} saliendo sese exercebant magis quam scorto aut saviis:{{r|3.3.25|25}}{{a|429}} ibi suam aetatem extendebant, non in latebrosis locis.{{l|430}} Inde de hippodromo et palaestra ubi revenisses domum,{{a|431}} cincticulo praecinctus in sella apud magistrum adsideres{{a|432}} cum libro: cum legeres, si unam peccavisses syllabam,{{a|433}} fieret corium tam maculosum quam est nutricis pallium.{{r|3.3.30|30}}{{a|434}} '''MNES.''' Propter me haec nunc meo sodali dici discrucior miser;{{l|435}} innocens suspicionem hanc sustinet causa mea.{{a|436}} '''PHIL.''' Alii, Lyde, nunc sunt mores. '''LYD.''' Id equidem ego certo scio.{{a|437}} Nam olim populi prius honorem capiebat suffragio,{{a|438}} quam magistro desinebat esse dicto oboediens;{{r|3.3.35|35}}{{a|439}} at nunc, prius quam septuennis est, si attingas eum manu,{{l|440}} extemplo puer paedagogo tabula disrumpit caput.{{a|441}} Cum patrem adeas postulatum, puero sic dicit pater:{{a|442}} 'noster esto, dum te poteris defensare iniuria.'{{a|443}} Provocatur paedagogus: 'eho senex minimi preti,{{r|3.3.40|40}}{{a|444}} ne attigas puerum istac causa, quando fecit strenue.'{{l|445}} [It magister quasi lucerna uncto expretus linteo.]{{a|446}} Itur illinc iure dicto. Hocine hic pacto potest{{a|447}} inhibere imperium magister, si ipsus primus vapulet?{{a|448}} '''MNES.''' Acris postulatio haec est. Cum huius dicta intellego,{{r|3.3.45|45}}{{a|449}} mira sunt ni Pistoclerus Lydum pugnis contudit.{{l|450}} '''LYD.''' Sed quis hic est, quem astantem video ante ostium? O Philoxene,{{a|451}} deos propitios me videre quam illum <haud> mavellem mihi.{{a|452}} '''PHIL.''' Quis illic est? '''LYD.''' Mnesilochus, gnati tui sodalis [Pistocleri].{{a|453}} Haud consimili ingenio atque ille est qui in lupanari accubat.{{r|3.3.50|50}}{{a|454}} Fortunatum Nicobulum, qui illum produxit sibi.{{l|455}} '''PHIL.''' Salvos sis, Mnesiloche, salvom te advenire gaudeo.{{a|456}} '''MNES.''' Di te ament, Philoxene. '''LYD.''' Hic enim rite productust patri:{{a|457}} in mare it, rem familiarem curat, custodit domum,{{a|458}} obsequens oboediensque est mori atque imperiis patris.{{r|3.3.55|55}}{{a|459}} Hic sodalis Pistoclero iam puer puero fuit;{{l|460}} triduom non interest aetatis uter maior siet:{{a|461}} verum ingenium plus triginta annis maiust quam alteri.{{a|462}} '''PHIL.''' Cave malo et compesce in illum dicere iniuste. '''LYD.''' Tace,{{a|463}} stultus es qui illi male aegre patere dici qui facit.{{r|3.3.60|60}}{{a|464}} [Nam illum meum malum promptare malim quam peculium.{{l|465}} '''PHIL.''' Quidum? '''LYD.''' Quia, malum si promptet, in dies faciat minus.]{{a|466}} '''MNES.''' Quid sodalem meum castigas, Lyde, discipulum tuom?{{a|467}} '''LYD.''' Periit tibi sodalis. '''MNES.''' Ne di sirint. '''LYD.''' Sic est ut loquor.{{a|468}} Quin ego cum peribat vidi, non ex audito arguo.{{r|3.3.65|65}}{{a|469}} '''MNES.''' Quid factum est? '''LYD.''' Meretricem indigne deperit. '''M.''' Non tu taces?{{l|470}} '''LYD.''' Atque acerrume aestuosam: absorbet ubi quemque attigit.{{a|471}} '''M.''' Vbi ea mulier habitat? '''L.''' Hic. '''M.''' Vnde eam esse aiunt? '''L.''' Ex Samo.{{a|472}} '''M.''' Quae vocatur? '''L.''' Bacchis. '''M.''' Erras, Lyde: ego omnem rem scio{{a|473}} quem ad modumst. Tu Pistoclerum falso atque insontem arguis.{{r|3.3.70|70}}{{a|474}} Nam ille amico et benevolenti suo sodali sedulo{{l|475}} rem mandatam exsequitur. Ipsus neque amat nec tu creduas.{{a|476}} '''LYD.''' Itane oportet rem mandatam gerere amici sedulo,{{a|477}} ut ipsus in gremio osculantem mulierem teneat sedens?{{a|478}} Nullon pacto res mandata potest agi, nisi identidem{{r|3.3.75|75}}{{a|479}} manus ferat <ei> ad papillas, labra ab labris nusquam auferat?{{l|480}} Nam alia memorare quae illum facere vidi dispudet:{{a|481}} cum manum sub vestimenta ad corpus tetulit Bacchidi{{a|482}} me praesente, neque pudere quicquam. Quid verbis opust?{{a|483}} Mihi discipulus, tibi sodalis periit, huic filius;{{r|3.3.80|80}}{{a|484}} nam ego illum periisse dico quoi quidem periit pudor.{{l|485}} [Quid opust verbis? Si opperiri vellem paulisper modo,{{a|486}} ut opinor illius inspectandi mi esset maior copia,{{a|487}} plus viderem quam deceret, quam me atque illo aequom foret.]{{a|488}} '''MNES.''' Perdidisti me, sodalis. Egone ut illam mulierem{{r|3.3.85|85}}{{a|489}} capitis non perdam? Perire me malis malim modis.{{l|490}} Satin ut quem tu habeas fidelem tibi aut cui credas nescias?{{a|491}} '''LYD.''' Viden ut aegre patitur gnatum esse corruptum tuom,{{a|492}} suom sodalem, ut ipsus sese cruciat aegritudine?{{a|493}} '''PHIL.''' Mnesiloche, hoc tecum oro, ut illius animum atque ingenium regas;{{r|3.3.90|90}}{{a|494}} serva tibi sodalem et mihi filium. '''MNES.''' Factum volo.{{l|495}} '''LYD.''' Melius esset, me quoque una si cum illo relinqueres.{{a|496}} '''PHIL.''' Adfatim est. '''LYD.''' Mnesiloche, cura, ei, concastiga hominem probe,{{a|497}} qui dedecorat te, me amicosque alios flagitiis suis.{{a|498}} '''PHIL.''' In te ego hoc onus omne impono. Lyde, sequere hac me. '''L.''' Sequor.—{{r|3.3.95|95}}{{a|499}}</poem> ===<span id='3.4.0'></span>III.iv=== <poem>[MNESILOCHVS] '''MNES.''' Inimiciorem nunc utrum credam magis{{l|500}} sodalemne esse an Bacchidem, incertum admodumst.{{a|501}} Illum exoptavit potius? Habeat. Optumest.{{a|502}} Ne illa illud hercle cum malo fecit suo;{{a|503}} nam mihi divini numquam quisquam creduat,{{r|3.4.5|5}}{{a|504}} ni ego illam exemplis plurumis planeque — amo.{{l|505}} Ego faxo hau dicet nactam quem derideat.{{a|506}} Nam iam domum ibo atque — aliquid surrupiam patri.{{a|507}} Id isti dabo. Ego istanc multis ulciscar modis.{{l|507a}} Adeo ego illam cogam usque ut mendicet — meus pater.{{r|3.4.10|10}}{{a|508}} Sed satine ego animum mente sincera gero,{{a|509}} qui ad hunc modum haec hic quae futura fabulor?{{l|510}} Amo hercle opino, ut pote quod pro certo sciam.{{a|511}} Verum quam illa umquam de mea pecunia{{a|512}} ramenta fiat plumea propensior,{{r|3.4.15|15}}{{a|513}} mendicum malim mendicando vincere.{{a|514}} Numquam edepol viva me inridebit. Nam mihi{{l|515}} decretumst renumerare iam omne aurum patri.{{a|516}} Igitur mi inani atque inopi subblandibitur{{a|517}} tum quom blandiri nihilo pluris referet,{{r|3.4.20|20}}{{a|518}} quam si ad sepulcrum mortuo narres logos.{{a|519}} [Sed autem quam illa umquam meis opulentiis{{l|519a}} ramenta fiat gravior aut propensior,{{l|519b}} mori me malim excruciatum inopia.]{{l|519c}} Profecto stabilest me patri aurum reddere.{{r|3.4.25|25}}{{l|520}} Eadem exorabo, Chrysalo causa mea{{a|521}} pater ne noceat, neu quid ei suscenseat{{a|522}} mea causa de auro quod eum ludificatus est;{{a|523}} nam illi aequomst me consulere, qui causa mea{{a|524}} mendacium ei dixit. Vos me sequimini.—{{r|3.4.30|30}}{{l|525}}</poem> ===<span id='III.v.0'></span>III.v=== <poem>[PISTOCLERVS] '''PISTOCLERVS''' Rebus aliis antevortar, Bacchis, quae mandas mihi:{{a|526}} Mnesilochum ut requiram atque ut eum mecum ad te adducam simul.{{a|527}} Nam illud animus meus miratur, si a me tetigit nuntius,{{a|528}} quid remoretur. Ibo ut visam huc ad eum, si forte est domi.{{a|529}}</poem> ===<span id='III.vi.0'></span>III.vi=== <poem>[MNESILOCHVS ⸱ PISTOCLERVS] '''MNESILOCHVS''' Reddidi patri omne aurum. Nunc ego illam me velim{{l|530}} convenire, postquam inanis sum, contemptricem meam.{{a|531}} Sed veniam mihi quam gravate pater dedit de Chrysalo;{{a|532}} verum postremo impetravi, ut ne quid ei suscenseat.{{a|533}} '''PIST.''' Estne hic meus sodalis? '''MNES.''' Estne hic hostis, quem aspicio, meus?{{r|3.6.5|5}}{{a|534}} '''PIST.''' Certe is est.'''MNES.''' Is est. '''PIST.''' Adibo contra et contollam gradum.{{l|535}} Salvos sis, Mnesiloche. '''MNES.''' Salve. '''PIST.''' Salvos quom peregre advenis,{{a|536}} cena detur. '''MNES.''' Non placet mi cena quae bilem movet.{{a|537}} '''PIST.''' Numquae advenienti aegritudo obiecta est? '''MNES.''' Atque acerruma.{{a|538}} '''PIST.''' Vnde? '''MNES.''' Ab homine quem mi amicum esse arbitratus sum antidhac.{{r|3.6.10|10}}{{a|539}} '''PIST.''' Multi more isto atque exemplo vivont, quos cum censeas{{l|540}} esse amicos, reperiuntur falsi falsimoniis,{{a|541}} lingua factiosi, inertes opera, sublesta fide.{{a|542}} Nullus est quoi non invideant rem secundam optingere;{{a|543}} sibi ne invideatur, ipsi ignavia recte cavent.{{r|3.6.15|15}}{{a|544}} '''MNES.''' Edepol ne tu illorum mores perquam meditate tenes.{{l|545}} Sed etiam unum hoc: ex ingenio malo malum inveniunt suo:{{a|546}} nulli amici sunt, inimicos ipsi in sese omnis habent.{{a|547}} Ei se cum frustrantur, frustrari alios stolidi existumant.{{a|548}} Sicut est hic, quem esse amicum ratus sum atque ipsus sum mihi:{{r|3.6.20|20}}{{a|549}} ille, quod in se fuit, accuratum habuit quod posset mali{{l|550}} faceret in me, inconciliaret copias omnis meas.{{a|551}} '''PIST.''' Improbum istunc esse oportet hominem. '''MNES.''' Ego ita esse arbitror.{{a|552}} '''PIST.''' Obsecro hercle loquere, quis is est. '''MNES.''' Benevolens vivit tibi.{{a|553}} Nam ni ita esset, tecum orarem ut ei quod posses mali{{r|3.6.25|25}}{{a|554}} facere faceres. '''PIST.''' Dic modo hominem qui sit: si non fecero{{l|555}} ei male aliquo pacto, me esse dicito ignavissimum.{{a|556}} '''MNES.''' Nequam homost, verum hercle amicus est tibi. '''PIST.''' Tanto magis{{a|557}} dic quis est; nequam hominis ego parvi pendo gratiam.{{a|558}} MNES.Video non potesse quin tibi eius nomen eloquar.{{r|3.6.30|30}}{{a|559}} Pistoclere, perdidisti me sodalem funditus.{{l|560}} '''PIST.''' Quid istuc est? '''MNES.''' Quid est? Misine ego ad te ex Epheso epistulam{{a|561}} super amica, ut mi invenires? '''PIST.''' Fateor factum, et repperi.{{a|562}} '''MNES.''' Quid? Tibi non erat meretricum aliarum Athenis copia{{a|563}} quibuscum haberes rem, nisi cum illa quam ego mandassem tibi{{r|3.6.35|35}}{{a|564}} occiperes tute † amare et mi ires consultum male?{{l|565}} '''PIST.''' Sanun es? '''MNES.''' Rem repperi omnem ex tuo magistro. Ne nega.{{a|566}} Perdidisti me. '''PIST.''' Etiamne ultro tuis me prolectas probris?{{a|567}} '''MNES.''' Quid? Amas Bacchidem? '''PIST.''' Duas ergo hic intus eccas Bacchides.{{a|568}} '''M.''' Quid? Duas? '''P.''' Atque ambas sorores. '''M.''' Loqueris nunc nugas sciens.{{r|3.6.40|40}}{{a|569}} '''PIST.''' Postremo, si pergis parvam mihi fidem arbitrarier,{{l|570}} tollam ego ted in collum atque intro hinc auferam. '''M.''' Immo ibo, mane.{{a|571}} '''PIST.''' Non maneo, neque tu me habebis falso suspectum. '''M.''' Sequor.—{{a|572}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[PARASITVS] '''PARASITVS''' Parasitus ego sum hominis nequam atque improbi,{{a|573}} militis, qui amicam secum avexit ex Samo.{{a|574}} Nunc me ire iussit ad eam et percontarier,{{l|575}} utrum aurum reddat anne eat secum semul.{{a|576}} Tu dudum, puere, cum illac usque isti semul:{{r|4.1.5|5}}{{a|577}} quae harum sunt aedes, pulta. Adi actutum ad fores.{{a|578}} Recede hinc dierecte. Ut pulsat propudium!{{a|579}} Comesse panem tris pedes latum potes,{{l|580}} fores pultare nescis. Ecquis in aedibust?{{a|581}} Heus, ecquis hic est? Ecquis hoc aperit ostium?{{r|4.1.10|10}}{{a|582}} Ecquis exit?</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[PISTOCLERVS ⸱ PARASITVS] '''PISTOCLERVS''' Quid istuc? Quae istaec est pulsatio?{{a|583}} <nowiki>* * *</nowiki> quae te mala crux agitat, qui ad istunc modum{{a|584}} alieno viris tuas extentes ostio?{{l|585}} Fores paene exfregisti. Quid nunc vis tibi?{{a|586}} '''PAR.''' Adulescens, salve. '''PIST.''' Salve. Sed quem quaeritas?{{r|4.2.5|5}}{{a|587}} '''PAR.''' Bacchidem. '''PIST.''' Vtram ergo? '''PAR.''' Nil scio nisi Bacchidem.{{a|588}} Paucis: me misit miles ad eam Cleomachus,{{a|589}} vel ut ducentos Philippos reddat aureos{{l|590}} vel ut hinc in Elatiam hodie eat secum semul.{{a|591}} '''PIST.''' Non it. Negat se ituram. Abi et renuntia.{{r|4.2.10|10}}{{a|592}} Alium illa amat, non illum. Duc te ab aedibus.{{a|593}} '''PAR.''' Nimis iracunde. '''PIST.''' At scin quam iracundus siem?{{a|594}} Ne tibi hercle haud longe est os ab infortunio,{{l|595}} ita dentifrangibula haec meis manibus gestiunt.{{a|596}} '''PAR.''' Cum ego huius verba interpretor, mihi cautiost,{{r|4.2.15|15}}{{a|597}} ne nucifrangibula excussit ex malis meis.{{a|598}} Tuo ego istaec igitur dicam illi periculo.{{a|599}} '''PIST.''' Quid ais tu? '''PAR.''' Ego istuc illi dicam. '''PIST.''' Dic mihi,{{l|600}} quis tu es? '''PAR.''' Illius sum integumentum corporis.{{a|601}} '''PIST.''' Nequam esse oportet cui tu integumentum improbu's.{{r|4.2.20|20}}{{a|602}} '''PAR.''' Sufflatus ille huc veniet. '''PIST.''' Dirrumptum velim.{{a|603}} '''PAR.''' Numquid vis? '''PIST.''' Abeas. Celeriter factost opus.{{a|604}} '''PAR.''' Vale, dentifrangibule.— '''PIST.''' Et tu, integumentum, vale.{{l|605}} In eum nunc haec res venit locum, ut quid consili{{a|606}} dem meo sodali super amica nesciam,{{r|4.2.25|25}}{{a|607}} qui iratus renumeravit omne aurum patri,{{a|608}} neque nummus ullust qui reddatur militi.{{a|609}} Sed huc concedam, nam concrepuerunt fores.{{l|610}} Mnesilochus eccum maestus progreditur foras.{{a|611}}</poem> ===<span id='4.3.0'></span>IV.iii=== <poem>[MNESILOCHVS ⸱ PISTOCLERVS] '''MNESILOCHVS''' Petulans, protervo iracundo animo, indomito incogitato,{{a|612}} sine modo et modestia sum, sine bono iure atque honore,{{a|613}} incredibilis imposque animi, inamabilis inlepidus vivo,{{a|614}} malevolente ingenio natus. Postremo id mi est quod volo{{l|615}} ego esse aliis. Credibile hoc est?{{r|4.3.5|5}}{{l|615a}} Nequior nemost neque indignior quoi{{a|616}} di bene faciant neque quem quisquam{{l|616a}} homo aut amet aut adeat.{{a|617}} Inimicos quam amicos aequomst med habere,{{a|618}} malos quam bonos par magis me iuvare.{{r|4.3.10|10}}{{a|619}} Omnibus probris, quae improbis viris{{l|620}} digna sunt, dignior nullus est homo;{{a|621}} qui patri reddidi omne aurum amans, <mihi>{{a|622}} quod fuit prae manu. Sumne ego homo miser?{{a|623}} Perdidi me simulque operam Chrysali.{{r|4.3.15|15}}{{a|624}} '''PI.''' Consolandus hic mist, ibo ad eum.{{l|625}} Mnesiloche, quid fit? '''MN.''' Perii.{{a|626}} '''PI.''' Di melius faciant. '''MN.''' Perii.{{l|626a}} '''PI.''' Non taces, insipiens? '''MN.''' Taceam?{{a|627}} '''PI.''' Sanus satis non es. '''MN.''' Perii.{{r|4.3.20|20}}{{l|627a}} Multa mala mi in pectore nunc acria atque acerba eveniunt.{{a|628}} Criminin me habuisse fidem? Immerito tibi iratus fui.{{a|629}} '''PI.''' Heia, bonum habe animum. '''MN.''' Vnde habeam? Mortuos pluris pretist{{l|630}} quam ego sum. '''PI.''' Militis parasitus venerat modo aurum petere hinc,{{a|631}} eum ego meis dictis malis his foribus atque hac <platea abegi>;{{r|4.3.25|25}}{{a|632}} reppuli, reieci hominem. '''MN.''' Quid mi id prodest? <quom ipse veniet,>{{a|633}} quid faciam? Nil habeo miser. Ille quidem hanc abducet, scio.{{a|634}} '''PI.''' Si mihi sit, non pollicear. '''MN.''' Scio, dares, novi <tuom>.{{l|635}} Sed nisi ames, non habeam tibi fidem tantam; <eo quod amas tamen>{{a|636}} nunc agitas sat tute tuarum rerum; <sin liber sies>{{r|4.3.30|30}}{{a|637}} egone ut opem mi ferre posse putem inopem te? <non potest>.{{a|638}} '''PI.''' Tace modo: deus respiciet nos aliquis. '''MN.''' Nugae. <vale>.{{l|638a}} '''P.''' Mane. '''M.''' Quid est? '''P.''' Tuam copiam eccam Chrysalum video. <tace.>{{a|639}}</poem> ===<span id='4.4.0'></span>IV.iv=== <poem>[CHRYSALVS⸱ MNESILOCHVS] '''CHRYSALVS''' Hunc hominem decet auro expendi, huic decet statuam statui ex auro;{{l|640}} nam duplex hodie facinus feci, duplicibus spoliis sum adfectus.{{a|641}} Erum maiorem meum ut ego hodie lusi lepide, ut ludificatust.{{a|642}} Callidum senem callidis dolis{{a|643}} compuli et perpuli, mi omnia ut crederet.{{r|4.4.5|5}}{{a|644}} Nunc amanti ero filio senis,{{l|645}} quicum ego bibo, quicum edo et amo,{{a|646}} regias copias aureasque optuli,{{a|647}} ut domo sumeret neu foris quaereret.{{a|648}} Non mihi isti placent Parmenones, Syri,{{r|4.4.10|10}}{{a|649}} qui duas aut tris minas auferunt eris.{{l|650}} Nequius nil est quam egens consili servos, nisi{{a|651}} habet multipotens pectus:{{a|652}} ubicumque usus siet, pectore expromat suo.{{a|653}} Nullus frugi esse potest homo,{{r|4.4.15|15}}{{a|654}} nisi qui et bene et male facere tenet.{{l|655}} Improbis cum improbus sit, harpaget furibus,{{l|656|656-657}} furetur quod queat, vorsipellem frugi convenit{{a|658}} esse hominem, pectus quoi sapit:{{a|659}} bonus sit bonis, malus sit malis;{{r|4.4.20|20}}{{l|660|660-661}} utcumque res sit, ita animum habeat.{{a|662}} Sed lubet scire quantum aurum erus sibi{{a|663}} dempsit et quid suo reddidit patri.{{a|664}} Si frugi est, Herculem fecit ex patre:{{l|665}} decimam partem ei dedit, sibi novem abstulit.{{r|4.4.25|25}}{{a|666}} Sed quem quaero optume eccum obviam mihi est.{{a|667}} Num qui nummi exciderunt, ere, tibi,{{a|668}} quod sic terram optuere?{{l|668a}} Quid vos maestos tam tristesque esse conspicor?{{a|669}} Non placet nec temere est etiam. Quin mihi respondetis?{{r|4.4.30|30}}{{l|670}} '''MNES.''' Chrysale, occidi. '''CHRYS.''' Fortassis tu auri dempsisti parum?{{a|671}} '''MNES.''' Quam, malum, parum? Immo vero nimio minus multo parum.{{a|672}} '''CHRYS.''' Quid igitur, stulte? <an tu,> quoniam occasio ad eam rem fuit{{a|673}} mea virtute parta, ut quantum velles tantum sumeres,{{a|674}} sic hoc digitulis duobus sumebas primoribus?{{r|4.4.35|35}}{{l|675}} An nescibas quam eius modi homini raro tempus se daret?{{a|676}} '''MNES.''' Erras. '''CHRYS.''' At quidem tute errasti, cum parum immersti ampliter.{{a|677}} '''MNES.''' Pol tu quam nunc med accuses magis, si magis rem noveris.{{a|678}} Occidi. '''CHRYS.''' Animus iam istoc dicto plus praesagitur mali.{{a|679}} '''MNES.''' Perii. '''CHRYS.''' Quid ita? '''MNES.''' Quia patri omne cum ramento reddidi.{{r|4.4.40|40}}{{l|680}} '''CHRYS.''' Reddidisti? '''M.''' Reddidi. '''C.''' Omnene? '''M.''' Oppido. '''C.''' Occisi sumus.{{a|681}} Qui in mentem venit tibi istuc facinus facere tam malum?{{a|682}} '''MNES.''' Bacchidem atque hunc suspicabar propter crimen, Chrysale,{{a|683}} mi male consuluisse: ob eam rem omne aurum iratus reddidi{{a|684}} meo patri. '''CHRYS.''' Quid, ubi reddebas aurum, dixisti patri?{{r|4.4.45|45}}{{l|685}} '''MNES.''' Me id aurum accepisse extemplo ab hospite Archidemide. '''CHRYS.''' Em,{{a|686}} istoc dicto dedisti hodie in cruciatum Chrysalum;{{a|687}} nam ubi me aspiciet, ad carnuficem rapiet continuo senex.{{a|688}} '''MNES.''' Ego patrem exoravi. '''CHRYS.''' Nempe ergo hoc ut faceret quod loquor?{{a|689}} '''MNES.''' Immo tibi ne noceat neu quid ob eam rem suscenseat;{{r|4.4.50|50}}{{l|690}} atque aegre impetravi. Nunc hoc tibi curandumst, Chrysale.{{a|691}} '''CHRYS.''' Quid vis curem? '''MNES.''' Vt ad senem etiam alteram facias viam.{{a|692}} Compara, fabricare finge quod lubet, conglutina,{{a|693}} ut senem hodie doctum docte fallas aurumque auferas.{{a|694}} '''CHRYS.''' Vix videtur fieri posse. '''MNES.''' Perge, ac facile ecfeceris.{{r|4.4.55|55}}{{l|695}} '''CHRYS.''' Quam, malum, facile, quem mendaci prendit manufesto modo?{{a|696}} Quem si orem ut mihi nil credat, id non ausit credere.{{a|697}} '''MNES.''' Immo si audias quae dicta dixit me adversum tibi.{{a|698}} '''CHRYS.''' Quid dixit? '''MNES.''' Si tu illum solem sibi solem esse diceres,{{a|699}} se illum lunam credere esse et noctem qui nunc est dies.{{r|4.4.60|60}}{{l|700}} '''CHRYS.''' Emungam hercle hominem probe hodie, ne id nequiquam dixerit.{{a|701}} '''MNES.''' Nunc quid nos vis facere? '''CHRYS.''' Enim nil nisi ut ametis impero.{{a|702}} Ceterum quantum lubet me poscitote aurum: ego dabo.{{a|703}} Quid mihi refert Chrysalo esse nomen, nisi factis probo?{{a|704}} Sed nunc quantillum usust auri tibi, Mnesiloche? Dic mihi.{{r|4.4.65|65}}{{l|705}} '''MNES.''' Militi nummis ducentis iam usus est pro Bacchide.{{a|706}} '''CHRYS.''' Ego dabo. '''MNES.''' Tum nobis opus est sumptu. '''C.''' Ah, placide volo{{a|707}} unum quidque agamus: hoc ubi egero, tum istuc agam.{{a|708}} De ducentis nummis primum intendam ballistam in senem;{{a|709}} ea ballista si pervortam turrim et propugnacula,{{r|4.4.70|70}}{{l|710}} recta porta invadam extemplo in oppidum anticum et vetus:{{a|711}} si id capso, geritote amicis vostris aurum corbibus,{{a|712}} sicut animus sperat. '''PIST.''' Apud test animus noster, Chrysale.{{a|713}} '''CHRYS.''' Nunc tu abi intro, Pistoclere, ad Bacchidem, atque ecfer cito{{a|714}} '''PIST.''' Quid? '''C.''' Stilum, ceram et tabellas, linum. '''P.''' Iam faxo hic erunt.—{{r|4.4.75|75}}{{l|715}} '''MNES.''' Quid nunc es facturus? Id mihi dice. '''CHRYS.''' Coctumst prandium?{{a|716}} Vos duo eritis atque amica tua erit tecum tertia?{{a|717}} '''MNES.''' Sicut dicis. '''CHRYS.''' Pistoclero nulla amica est? '''M.''' Immo adest.{{a|718}} Alteram ille amat sororem, ego alteram, ambas Bacchides.{{a|719}} '''CHRYS.''' Quid tu loquere? '''MNES.''' Hoc, ut futuri sumus. '''CHRYS.''' Vbist biclinium{{r|4.4.80|80}}{{l|720}} vobis stratum? '''MNES.''' Quid id exquaeris? '''CHRYS.''' Res itast, dici volo.{{a|721}} Nescis quid ego acturus sim nec facinus quantum exordiar.{{a|722}} '''MNES.''' Cedo manum ac subsequere propius me ad fores. Intro inspice.{{a|723}} '''CHRYS.''' Euax, nimis bellus atque ut esse maxume optabam locus.{{l|725|724-725}} '''PIST.''' Quae imperavisti. Imperatum bene bonis factum ilicost.{{r|4.4.85|85}}{{a|726}} '''CHRYS.''' Quid parasti? '''PIST.''' Quae parari tu iussisti omnia.{{a|727}} '''CHRYS.''' Cape stilum propere et tabellas tu has tibi. '''MNES.''' Quid postea?{{a|728}} '''CHRYS.''' Quod iubebo scribito isti'''C.''' nam propterea <te> volo{{a|729}} scribere, ut pater cognoscat litteras quando legat.{{l|730}} Scribe. '''MNES.''' Quid scribam? '''CHRYS.''' Salutem tuo patri verbis tuis.{{r|4.4.90|90}}{{a|731}} '''PIST.''' Quid si potius morbum mortem scribat? Id erit rectius.{{a|732}} '''C.''' Ne interturba. '''M.''' Iam imperatum in cera inest. '''C.''' Dic quem ad modum.{{a|733}} '''MNES.''' 'Mnesilochus salutem dicit suo patri.' '''CHRYS.''' Adscribe hoc cito:{{a|734}} 'Chrysalus mihi usque quaque loquitur nec recte, pater,{{l|735}} quia tibi aurum reddidi et quia non te fraudaverim.'{{r|4.4.95|95}}{{a|736}} '''PIST.''' Mane dum scribit. '''CHRYS.''' Celerem oportet esse amatoris manum.{{a|737}} '''P.''' Atque † idem hercle em perdundum magis quam ad scribundumst cito.{{a|738}} '''M.''' Loquere. Hoc scriptumst. '''C.''' 'Nunc, pater mi, proin tu ab eo ut caveas tibi,{{a|739}} sycophantias componit, aurum ut abs ted auferat;{{l|740}} et profecto se ablaturum dixit.' plane adscribito.{{r|4.4.100|100}}{{a|741}} '''MNES.''' Dic modo. '''CHRYS.''' 'Atque id pollicetur se daturum aurum mihi,{{a|742}} quod dem scortis quodque in lustris comedim congraecem, pater.{{a|743}} Sed, pater, vide ne tibi hodie verba det: quaeso cave.'{{a|744}} '''M.''' Loquere porro. '''C.''' Adscribe dum etiam. '''M.''' Loquere quid scribam modo.{{l|745}} '''CHRYS.''' 'Sed, pater, quod promisisti mihi, te quaeso ut memineris,{{r|4.4.105|105}}{{a|746}} ne illum verberes; verum apud te vinctum adservato domi.'{{a|747}} Cedo tu ceram ac linum actutum. Age obliga, obsigna cito.{{a|748}} '''MNES.''' Obsecro, quid istis ad istunc usust conscriptis modum,{{a|749}} ut tibi ne quid credat atque ut vinctum te adservet domi?{{l|750}} '''CHRYS.''' Quia mi ita lubet. Potin ut cures te atque ut ne parcas mihi?{{r|4.4.110|110}}{{a|751}} Mea fiducia opus conduxi et meo periclo rem gero.{{a|752}} '''MNES.''' Aequom dicis. '''C.''' Cedo tabellas. '''M.''' Accipe. '''C.''' Animum advortite.{{a|753}} Mnesiloche et tu, Pistoclere, iam facite in biclinio{{a|754}} cum amica sua uterque accubitum eatis, ita negotiumst,{{l|755}} atque ibidem ubi nunc sunt lecti strati potetis cito.{{r|4.4.115|115}}{{a|756}} '''PIST.''' Numquid aliud? '''CHRYS.''' Hoc, atque etiam: ubi erit accubitum semel,{{a|757}} ne quoquam exsurgatis, donec a me erit signum datum.{{a|758}} '''PIST.''' O imperatorem probum! '''CHRYS.''' Iam bis bibisse oportuit.{{a|759}} '''MNES.''' Fugimus. '''CHRYS.''' Vos vostrum curate officium, ego efficiam meum.—{{l|760}}</poem> ===<span id='4.5.0'></span>IV.v=== <poem>[CHRYSALVS] Mnsanum magnum molior negotium,{{a|761}} metuoque ut hodie possiem emolirier.{{a|762}} Sed nunc truculento mi atque saevo usus senest;{{a|763}} nam non conducit huic sycophantiae{{a|764}} senem tranquillum esse ubi me aspexerit.{{r|4.5.5|5}}{{l|765}} Versabo ego illum hodie, si vivo, probe.{{a|766}} Tam frictum ego illum reddam quam frictum est cicer.{{a|767}} Adambulabo ad ostium, ut, quando exeat,{{a|768}} extemplo advenienti ei tabellas dem in manum.{{a|769}}</poem> ===<span id='5.6.0'></span>IV.vi=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''NICOBVLVS''' Nimium illaec res est magnae dividiae mihi,{{l|770}} supterfugisse sic mihi hodie Chrysalum.{{a|771}} '''CHRYS.''' Salvos sum, iratus est senex. Nunc est mihi{{a|772}} adeundi ad hominem tempus. '''NIC.''' Quis loquitur prope?{{a|773}} Atque hic quidem, opinor, Chrysalust. '''CHRYS.''' Accessero.{{r|4.6.5|5}}{{a|774}} '''NIC.''' Bone serve, salve. Quid fit? Quam mox navigo{{l|775}} in Ephesum, ut aurum repetam ab Theotimo domum?{{a|776}} Taces? Per omnis deos adiuro, ut ni meum{{a|777}} gnatum tam amem atque ei facta cupiam quae is velit,{{a|778}} ut tua iam virgis latera lacerentur probe{{r|4.6.10|10}}{{l|780|779-780}} ferratusque in pistrino aetatem conteras.{{a|781}} Omnia rescivi scelera ex Mnesilocho tua.{{a|782}} '''CHRYS.''' Men criminatust? Optimest: ego sum malus,{{a|783}} ego sum sacer, scelestus. Specta rem modo;{{a|784}} ego verbum faciam <nullum>. '''NIC.''' Etiam, carnufex,{{r|4.6.15|15}}{{l|785}} minitare? '''CHRYS.''' Nosces tu illum actutum qualis sit.{{a|786}} Nunc has tabellas ferre me iussit tibi.{{a|787}} Orabat, quod istic esset scriptum ut fieret.{{a|788}} '''NIC.''' Cedo. '''CHRYS.''' Nosce signum. '''NIC.''' Novi. Ubi ipse est? '''CHRYS.''' Nescio.{{a|789}} Nil iam me oportet scire. Oblitus sum omnia.{{r|4.6.20|20}}{{l|790}} Scio me esse servom. Nescio etiam id quod scio.{{a|791}} Nunc ab trasenna hic turdus lumbricum petit;{{a|792}} pendebit hodie pulcre, ita intendi tenus.{{a|793}} '''NIC.''' Mane dum parumper; iam exeo ad te, Chrysale.—{{a|794}} '''CHRYS.''' Vt verba mihi dat, ut nescio quam rem gerat.{{r|4.6.25|25}}{{l|795}} Servos arcessit intus qui me vinciant.{{a|796}} Bene navis agitatur, pulcre haec confertur ratis.{{a|797}} Sed conticiscam, nam audio aperiri fores.{{a|798}}</poem> ===<span id='4.7.0'></span>IV.vii=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ ARTAMO ⸱ CHRYSALVS] '''NIC.''' Constringe tu illi, '''ARTAMO''', actutum manus.{{a|799}} '''CHRYS.''' Quid feci? '''NIC.''' Impinge pugnum, si muttiverit.{{l|800}} Quid hae locuntur litterae? '''CHRYS.''' Quid me rogas?{{a|801}} Ut ab illo accepi, ad te obsignatas attuli.{{a|802}} '''NIC.''' Eho tu, <nowiki>* * *</nowiki> loquitatusne es gnato meo{{r|4.7.5|5}}{{a|803}} male per sermonem, quia mi id aurum reddidit,{{a|804}} et te dixisti id aurum ablaturum tamen{{l|805}} per sycophantiam? '''CHRYS.''' Egone istuc dixi? '''NIC.''' Ita.{{a|806}} '''CHRYS.''' Quis homost qui dicat me dixisse istuc? '''NIC.''' Tace,{{a|807}} nullus homo dicit: hae tabellae te arguont,{{r|4.7.10|10}}{{a|808}} quas tu attulisti. Em hae te vinciri iubent.{{a|809}} '''CHRYS.''' Aha, Bellorophontem tuos me fecit filius:{{l|810}} egomet tabellas tetuli ut vincirer. Sine.{{a|811}} '''NIC.''' Propterea hoc facio, ut suadeas gnato meo{{a|812}} ut pergraecetur tecum, tervenefice.{{r|4.7.15|15}}{{a|813}} '''CHRYS.''' O stulte, stulte, nescis nunc venire te;{{a|814}} atque in eopse adstas lapide, ut praeco praedicat.{{l|815}} '''NIC.''' Responde: quis me vendit? '''CHRYS.''' Quem di diligunt{{a|816}} adulescens moritur, dum valet sentit sapit.{{a|817}} Hunc si ullus deus amaret, plus annis decem,{{r|4.7.20|20}}{{a|818}} plus iam viginti mortuom esse oportuit:{{a|819}} terrai odium ambulat, iam nil sapit{{l|820}} nec sentit, tantist quantist fungus putidus.{{a|821}} '''NIC.''' Tun terrae me odium esse autumas? Abducite hunc{{a|822}} intro atque adstringite ad columnam fortiter.{{r|4.7.25|25}}{{a|823}} Numquam auferes hinc aurum. '''CHRYS.''' At qui iam dabis.{{a|824}} '''NIC.''' Dabo? '''CHRYS.''' Atque orabis me quidem ultro ut auferam,{{l|825}} cum illum rescisces criminatorem meum{{a|826}} quanto in periclo et quanta in pernicie siet.{{a|827}} Tum libertatem Chrysalo largibere;{{r|4.7.30|30}}{{a|828}} ego adeo numquam accipiam. '''NIC.''' Dic, scelerum caput,{{a|829}} dic, quo in periclo est meus Mnesilochus filius?{{l|830}} '''CHRYS.''' Sequere hac me, faxo iam scies. '''NIC.''' Quo gentium?{{a|831}} '''CHRYS.''' Tres unos passus. '''NIC.''' Vel decem. '''CHRYS.''' Agedum tu, '''ARTAMO''',{{a|832}} forem hanc pauxillum aperi; placide, ne crepa;{{r|4.7.35|35}}{{a|833}} sat est. Accede huc tu. Viden convivium?{{a|834}} '''NIC.''' Video exadvorsum Pistoclerum et Bacchidem.{{l|835}} '''CHRYS.''' Qui sunt in lecto illo altero? '''NIC.''' Interii miser.{{a|836}} '''CHRYS.''' Novistine hominem? '''NIC.''' Novi. '''CHRYS.''' Dic sodes mihi,{{a|837}} bellan videtur specie mulier? '''NIC.''' Admodum.{{r|4.7.40|40}}{{a|838}} '''CHRYS.''' Quid illam, meretricemne esse censes? '''NIC.''' Quippini?{{a|839}} '''CHRYS.''' Frustra es. '''NIC.''' Quis igitur obsecrost? '''CHRYS.''' Inveneris.{{l|840}} Ex me quidem hodie numquam fies certior.{{a|841}}</poem> ===<span id='4.8.0'></span>IV.viii=== <poem>[CLEOMACHVS ⸱ NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''CLEOMACHVS''' Meamne hic Mnesilochus, Nicobuli filius,{{a|842}} per vim ut retineat mulierem? Quae haec factiost?{{a|843}} '''NIC.''' Quis illest? '''CHRYS.''' Per tempus hic venit miles mihi.{{a|844}} '''CLEOM.''' Non me arbitratur militem, sed mulierem,{{l|845}} qui me meosque non queam defendere.{{r|4.8.5|5}}{{a|846}} Nam neque Bellona mi umquam neque Mars creduat,{{a|847}} ni illum exanimalem faxo, si convenero,{{a|848}} nive exheredem fecero vitae suae.{{a|849}} '''NIC.''' Chrysale, quis ille est qui minitatur filio?{{l|850}} '''CHRYS.''' Vir hic est illius mulieris quacum accubat.{{r|4.8.10|10}}{{a|851}} '''NIC.''' Quid, vir? '''CHRYS.''' Vir, inquam. '''NIC.''' Nuptanest illa, obsecro?{{a|852}} '''CHRYS.''' Scies haud multo post. '''NIC.''' Oppido interii miser.{{a|853}} '''CHRYS.''' Quid nunc? Scelestus tibi videtur Chrysalus?{{a|854}} Age nunc vincito me, auscultato filio.{{l|855}} Dixin tibi ego illum inventurum te qualis sit?{{r|4.8.15|15}}{{a|856}} '''NIC.''' Quid nunc ego faciam? '''CHRYS.''' Iube sis me exsolvi cito;{{a|857}} nam ni ego exsolvor, iam manufesto hominem opprimet.{{a|858}} '''CLEOM.''' Nihil est lucri quod me hodie facere mavelim,{{a|859}} quam illum cubantem cum illa opprimere, ambo ut necem.{{l|860}} '''CHRYS.''' Audin quae loquitur? Quin tu me exsolvi iubes?{{r|4.8.20|20}}{{a|861}} '''NIC.''' Exsolvite istum. Perii, pertimui miser.{{a|862}} '''CLEOM.''' Tum illam, quae corpus publicat volgo suom,{{a|863}} faxo se haud dicat nactam quem derideat.{{a|864}} '''CHRYS.''' Pacisci cum illo paulula pecunia{{l|865}} potes. '''NIC.''' Pacisce ergo, obsecro, quid tibi lubet,{{r|4.8.25|25}}{{a|866}} dum ne manifesto hominem opprimat neve enicet.{{a|867}} '''CLEOM.''' Nunc nisi ducenti Philippi redduntur mihi,{{a|868}} iam illorum ego animam amborum exsorbebo oppido.{{a|869}} '''NIC.''' Em illuc pacisce, si potes; perge obsecro,{{l|870}} pacisce quid vis. '''CHRYS.''' Ibo et faciam sedulo.{{r|4.8.30|30}}{{a|871}} Quid clamas? '''CLEOM.''' Vbi erus tuos est? '''CHRYS.''' Nusquam. Nescio.{{a|872}} Vis tibi ducentos nummos iam promittier,{{a|873}} ut ne clamorem hic facias neu convicium?{{a|874}} '''CLEOM.''' Nihil est quod malim. '''CHRYS.''' Atque ut tibi mala multa ingeram?{{l|875}} '''CLEOM.''' Tuo arbitratu. '''NIC.''' Vt subblanditur carnufex.{{r|4.8.35|35}}{{a|876}} '''CHRYS.''' Pater hic Mnesilochi est; sequere, is promittet tibi.{{a|877}} Tu aurum rogato; ceterum verbum sat est.{{a|878}} '''NIC.''' Quid fit? '''CHRYS.''' Ducentis Philippis rem pepigi. '''NIC.''' Ah, salus{{a|879}} mea, servavisti me. Quam mox dico 'dabo'?{{l|880}} '''CHRYS.''' Roga hunc tu, tu promitte hui'''C.''' '''NIC.''' Promitto, roga.{{r|4.8.40|40}}{{a|881}} '''CLEOM.''' Ducentos nummos aureos Philippos probos{{a|882}} dabin? '''CHRYS.''' 'Dabuntur' inque. Responde. '''NIC.''' Dabo.{{a|883}} '''CHRYS.''' Quid nunc, impure? Numquid debetur tibi?{{a|884}} Quid illi molestu's? Quid illum morte territas?{{l|885}} Et ego te et ille mactamus infortunio.{{r|4.8.45|45}}{{a|886}} Si tibi est machaera, at nobis veruinast domi:{{a|887}} qua quidem te faciam, si tu me inritaveris,{{a|888}} confossiorem soricina nenia.{{a|889}} Iam dudum hercle equidem sentio, suspicio{{l|890}} quae te sollicitet: eum esse cum illa muliere.{{r|4.8.50|50}}{{a|891}} '''CLEOM.''' Immo est quoque. '''CHRYS.''' Ita me Iuppiter Iuno Ceres{{a|892}} Minerva † Latona Spes Opis Virtus Venus{{a|893}} Castor Polluces Mars Mercurius Hercules{{a|894}} Summanus Sol Saturnus dique omnes ament,{{l|895}} ut ille cum illa neque cubat neque ambulat{{r|4.8.55|55}}{{a|896}} neque osculatur neque illud quod dici solet.{{a|897}} '''NIC.''' Vt iurat! Servat me ille suis periuriis.{{a|898}} '''CLEOM.''' Vbi nunc Mnesilochus ergost? '''CHRYS.''' Rus misit pater.{{a|899}} Illa autem in arcem abiit aedem visere{{l|900}} Minervae. Nunc apertast. I, vise estne ibi.{{r|4.8.60|60}}{{a|901}} '''CLEOM.''' Abeo ad forum igitur. '''CHRYS.''' Vel hercle in malam crucem.{{a|902}} '''CLEOM.''' Hodie exigam aurum hoc? '''CHRYS.''' Exige, ac suspende te:{{a|903}} ne supplicare <hunc> censeas <tibi>, nihili homo.—{{a|904}} Ille est amotus. Sine me — per te, ere, opsecro{{l|905}} deos immortales — ire huc intro ad filium.{{r|4.8.65|65}}{{a|906}} '''NIC.''' Quid eo intro ibis? '''CHRYS.''' Vt eum dictis plurumis{{a|907}} castigem, cum haec sic facta ad hunc faciat modum.{{a|908}} '''NIC.''' Immo oro ut facias, Chrysale, et ted opsecro,{{a|909}} cave parsis in eum dicere. '''CHRYS.''' Etiam me mones?{{l|910}} Satin est si plura ex me audiet hodie mala,{{r|4.8.70|70}}{{a|911}} quam audivit umquam Clinia ex Demetrio?—{{a|912}} '''NIC.''' Lippi illic oculi servos est simillimus:{{a|913}} si non est, nolis esse neque desideres;{{a|914}} si est, abstinere quin attingas non queas.{{l|915}} Nam ni illic hodie forte fortuna hic foret,{{r|4.8.75|75}}{{a|916}} miles Mnesilochum cum uxore opprimeret sua{{a|917}} atque obtruncaret moechum manufestarium.{{a|918}} Nunc quasi ducentis Philippis emi filium,{{a|919}} quos dare promisi militi: quos non dabo{{l|920}} temere etiam prius quam filium convenero.{{r|4.8.80|80}}{{a|921}} Numquam edepol quicquam temere credam Chrysalo;{{a|922}} verum lubet etiam mi has perlegere denuo:{{a|923}} aequomst tabellis consignatis credere.—{{a|924}}</poem> ===<span id='4.9.0'></span>IV.ix=== <poem>[CHRYSALVS ⸱ NICOBVLVS] '''CHRYSALVS''' Atridae duo fratres cluent fecisse facinus maxumum,{{l|925}} quom Priami patriam Pergamum divina moenitum manu{{a|926}} armis, equis, exercitu atque eximiis bellatoribus{{a|927}} mille cum numero navium decumo anno post subegerunt.{{a|928}} Non pedibus termento fuit praeut ego erum expugnabo meum{{r|4.9.5|5}}{{a|929}} sine classe sineque exercitu et tanto numero militum.{{l|930}} [Cepi expugnavi amanti erili filio aurum ab suo patre.]{{a|931}} Nunc prius quam huc senex venit, libet lamentari dum exeat.{{a|932}} O Troia, o patria, o Pergamum, o Priame periisti senex,{{a|933}} qui misere male mulcabere quadringentis Philippis aureis.{{r|4.9.10|10}}{{a|934}} Nam ego has tabellas obsignatas consignatas quas fero{{l|935}} non sunt tabellae, sed equos quem misere Achivi ligneum.{{a|936}} [Epiust Pistoclerus: ab eo haec sumptae; Mnesilochus Sino est{{a|937}} relictus, ellum non in busto Achilli, sed in lecto accubat;{{a|938}} Bacchidem habet secum: ille olim habuit ignem qui signum daret,{{r|4.9.15|15}}{{a|939}} hunc ipsum exurit; ego sum Vlixes, cuius consilio haec gerunt.]{{l|940}} Tum quae hic sunt scriptae litterae, hoc in equo insunt milites{{a|941}} armati atque animati probe. Ita res successit mi usque adhuc.{{a|942}} Atque hic equos non in arcem, verum in arcam faciet impetum:{{a|943}} exitium excidium exlecebra fiet hic equos hodie auro senis.{{r|4.9.20|20}}{{a|944}} Nostro seni huic stolido, ei profecto nomen facio ego Ilio;{{l|945}} miles Menelaust, ego Agamemno, idem Vlixes Lartius,{{a|946}} Mnesilochust Alexander, qui erit exitio rei patriae suae;{{a|947}} is Helenam avexit, cuia causa nunc facio obsidium Ilio.{{a|948}} Nam illi itidem Vlixem audivi, ut ego sum, fuisse et audacem et malum:{{r|4.9.25|25}}{{a|949}} <in> dolis ego prensus sum, ille mendicans paene inventus interiit,{{l|950}} dum ibi exquirit fata Iliorum; adsimiliter mi hodie optigit.{{a|951}} Vinctus sum, sed dolis me exemi: item se ille servavit dolis.{{a|952}} Ilio tria fuisse audivi fata quae illi forent exitio:{{a|953}} signum ex arce si periisset; alterum etiamst Troili mors;{{r|4.9.30|30}}{{a|954}} tertium, cum portae Phrygiae limen superum scinderetur:{{l|955}} paria item tria eis tribus sunt fata nostro huic Ilio.{{a|956}} Nam dudum primo ut dixeram nostro seni mendacium{{a|957}} et de hospite et de auro et de lembo, ibi signum ex arce iam abstuli.{{a|958}} Iam duo restabant fata tunc, nec magis id ceperam oppidum.{{r|4.9.35|35}}{{a|959}} Post ubi tabellas ad senem detuli, ibi occidi Troilum,{{l|960}} cum censuit Mnesilochum cum uxore esse dudum militis.{{a|961}} [Ibi vix me exsolvi: id periclum adsimilo, Vlixem ut praedicant{{a|962}} cognitum ab Helena esse proditum Hecubae; sed ut olim ille se{{a|963}} blanditiis exemit et persuasit se ut amitteret,{{r|4.9.40|40}}{{a|964}} item ego dolis me illo extuli e periclo et decepi senem.]{{l|965}} Post cum magnifico milite, urbes verbis qui inermus capit,{{a|966}} conflixi atque hominem reppuli; dein pugnam conserui seni:{{a|967}} eum ego adeo uno mendacio devici, uno ictu extempulo{{a|968}} cepi spolia. Is nunc ducentos nummos Philippos militi,{{r|4.9.45|45}}{{a|969}} quos dare se promisit, dabit.{{l|970}} Nunc alteris etiam ducentis usus est, qui dispensentur{{a|971}} Ilio capto, ut sit mulsum qui triumphent milites.{{a|972}} [Sed Priamus hic multo illi praestat: non quinquaginta modo,{{a|973}} quadringentos filios habet atque equidem omnis lectos sine probro:{{r|4.9.50|50}}{{a|974}} eos ego hodie omnis contruncabo duobus solis ictibus.{{l|975}} Nunc Priamo nostro si est quis emptor, comptionalem senem{{a|976}} vendam ego, venalem quem habeo, extemplo ubi oppidum expugnavero.]{{a|977}} Sed Priamum adstantem eccum ante portam video. Adibo atque adloquar.{{a|978}} '''NICOBVLVS''' Quoianam vox prope me sonat? '''CHRYS.''' O Nicobule. '''NIC.''' Quid fit?{{r|4.9.55|55}}{{a|979}} Quid quod te misi, ecquid egisti? '''CHRYS.''' Rogas? Congredere. '''NIC.''' Gradior.{{l|980}} '''CHRYS.''' Optumus sum orator. Ad lacrumas coegi hominem castigando{{a|981}} maleque dictis, quae quidem quivi comminisci. '''NIC.''' Quid ait? '''C.''' Verbum{{a|982}} nullum fecit: lacrumans tacitus auscultabat quae ego loquebar;{{a|983}} tacitus conscripsit tabellas, obsignatas mi has dedit.{{r|4.9.60|60}}{{a|984}} Tibi me iussit dare, sed metuo, ne idem cantent quod priores.{{l|985}} Nosce signum. Estne eius? '''NIC.''' Novi. Libet perlegere has. '''C.''' Perlege.{{a|986}} Nunc superum limen scinditur, nunc adest exitium Ilio,{{a|987}} turbat equos lepide ligneus. '''NIC.''' Chrysale, ades, dum ego has perlego.{{a|988}} '''CHRYS.''' Quid me tibi adesse opus est? '''N.''' Volo, [ut quod iubeo facias]{{r|4.9.65|65}}{{l|988a}} ut scias quae hic scripta sient.{{a|989}} '''CHRYS.''' Nil moror neque scire volo.{{l|989a}} '''NIC.''' Tamen ades. '''CHRYS.''' Quid opust? '''NIC.''' Taceas:{{l|990}} quod iubeo id facias. '''CHRYS.''' Adero.{{l|990a}} '''NIC.''' Euge litteras minutas. '''CHRYS.''' Qui quidem videat parum;{{r|4.9.70|70}}{{a|991}} verum, qui satis videat, grandes satis sunt. '''NIC.''' Animum advortito igitur.{{a|992}} '''CHRYS.''' Nolo inquam. '''NIC.''' At volo inquam. '''CHRYS.''' Quid opust? '''NIC.''' At enim id quod te iubeo facias.{{a|993}} '''CHRYS.''' Iustumst <ut> tuos tibi servos tuo arbitratu serviat.{{a|994}} '''NIC.''' Hoc age sis nunciam. '''C.''' Vbi lubet, recita: aurium operam tibi dico.{{l|995}} '''NIC.''' Cerae quidem haud parsit neque stilo;{{r|4.9.75|75}}{{a|996}} sed quidquid est, pellegere certumst.{{l|996a}} 'Pater, ducentos Philippos quaeso Chrysalo{{a|997}} da, si esse salvom vis me aut vitalem tibi.'{{a|998}} Malum quidem hercle magnum. '''CHRYS.''' Tibi dico. '''NIC.''' Quid est?{{a|999}} '''CHRYS.''' Non prius salutem scripsit? '''NIC.''' Nusquam sentio.{{r|4.9.80|80}}{{l|1000}} '''CHRYS.''' Non dabis, si sapies; verum si das maxume,{{a|1001}} ne ille alium gerulum quaerat, si sapiet, sibi:{{a|1002}} nam ego non laturus sum, si iubeas maxume.{{a|1003}} Sat sic suspectus sum, cum careo noxia.{{a|1004}} '''NIC.''' Ausculta porro, dum hoc quod scriptumst perlego.{{r|4.9.85|85}}{{l|1005}} '''CHRYS.''' Inde a principio iam inpudens epistula est.{{a|1006}} '''NIC.''' 'Pudet prodire me ad te in conspectum, pater:{{a|1007}} tantum flagitium te scire audivi meum,{{a|1008}} quod cum peregrini cubui uxore militis.'{{a|1009}} Pol haud derides; nam ducentis aureis{{r|4.9.90|90}}{{l|1010}} Philippis redemi vitam ex flagitio tuam.{{a|1011}} '''CHRYS.''' Nihil est illorum quin ego illi dixerim.{{a|1012}} '''NIC.''' 'Stulte fecisse fateor. Sed quaeso, pater,{{a|1013}} ne me, in stultitia si deliqui, deseras.{{a|1014}} Ego animo cupido atque oculis indomitis fui;{{r|4.9.95|95}}{{l|1015}} persuasumst facere quoius me nunc facti pudet.'{{a|1016}} Prius te cavisse ergo quam pudere aequom fuit.{{a|1017}} '''CHRYS.''' Eadem istaec verba dudum illi dixi omnia.{{a|1018}} '''NIC.''' 'Quaeso ut sat habeas id, pater, quod Chrysalus{{a|1019}} me obiurigavit plurumis verbis malis,{{r|4.9.100|100}}{{l|1020}} et me meliorem fecit praeceptis suis,{{a|1021}} ut te ei habere gratiam aequom sit bonam.'{{a|1022}} '''CHRYS.''' Estne istuc istic scriptum? '''NIC.''' Em specta, tum scies.{{a|1023}} '''CHRYS.''' Vt qui deliquit supplex est ultro omnibus.{{a|1024}} '''NIC.''' 'Nunc si me fas est obsecrare abs te, pater,{{r|4.9.105|105}}{{l|1025}} da mihi ducentos nummos Philippos, te obsecro.'{{a|1026}} '''CHRYS.''' Ne unum quidem hercle, si sapis. '''NIC.''' Sine perlegam.{{a|1027}} 'Ego ius iurandum verbis conceptis dedi,{{a|1028}} daturum id me hodie mulieri ante vesperum,{{a|1029}} prius quam a me abiret. Nunc, pater, ne perierem{{r|4.9.110|110}}{{l|1030}} cura atque abduce me hinc ab hac quantum potest,{{a|1031}} quam propter tantum damni feci et flagiti.{{a|1032}} Cave tibi ducenti nummi dividiae fuant;{{a|1033}} sescenta tanta reddam, si vivo, tibi.{{a|1034}} Vale atque haec cura'. Quid nunc censes, Chrysale?{{r|4.9.115|115}}{{l|1035}} '''CHRYS.''' Nihil ego tibi hodie consili quicquam dabo,{{a|1036}} neque ego haud committam ut, si quid peccatum siet,{{a|1037}} fecisse dicas de mea sententia.{{a|1038}} Verum, ut ego opinor, si ego in istoc sim loco,{{a|1039}} dem potius aurum quam illum corrumpi sinam.{{r|4.9.120|120}}{{l|1040}} Duae condiciones sunt: utram tu accipias vide:{{a|1041}} vel ut aurum perdas vel ut amator perieret.{{a|1042}} Ego neque te iubeo neque veto, neque suadeo.{{a|1043}} '''NIC.''' Miseret me illius. '''CHRYS.''' Tuos est, non mirum facis.{{a|1044}} Si plus perdundum sit, periisse suaviust,{{r|4.9.125|225}}{{l|1045}} quam illud flagitium volgo dispalescere.{{a|1046}} '''NIC.''' Ne ille edepol Ephesi multo mavellem foret,{{a|1047}} dum salvos esset, quam revenisset domum.{{a|1048}} Quid ego istic? Quod perdundumst properem perdere.{{a|1049}} Binos ducentos Philippos iam intus ecferam,{{r|4.9.130|130}}{{l|1050}} et militi quos dudum promisi miser{{a|1051}} et istos. Mane istic, iam exeo ad te, Chrysale.—{{a|1052}} '''CHRYS.''' Fit vasta Troia, scindunt proceres Pergamum.{{a|1053}} Scivi ego iam dudum fore me exitio Pergamo.{{a|1054}} Edepol qui me esse dicat cruciatu malo{{r|4.9.135|135}}{{l|1055}} dignum, ne ego cum illo pignus haud ausim dare;{{a|1056}} tantas turbellas facio. Sed crepuit foris:{{a|1057}} ecfertur praeda ex Troia. Taceam nunciam.{{a|1058}} '''NIC.''' Cape hoc tibi aurum, Chrysale, i, fer filio.{{a|1059}} Ego ad forum autem hinc ibo, ut solvam militi.{{r|4.9.140|140}}{{l|1060}} '''CHRYS.''' Non equidem accipiam. Proin tu quaeras qui ferat.{{a|1061}} Nolo ego mihi credi. '''NIC.''' Cape vero, odiose facis.{{a|1062}} '''CHRYS.''' Non equidem capiam. '''NIC.''' At quaeso. '''C.''' Dico ut res se habet.{{a|1063}} '''NIC.''' Morare. '''CHRYS.''' Nolo, inquam, aurum concredi mihi.{{a|1064}} Vel da aliquem qui servet me. '''NIC.''' Ohe, odiose facis.{{r|4.9.145|145}}{{l|1065}} '''CHRYS.''' Cedo, si necesse est. '''NIC.''' Cura ho'''C.''' iam ego huc revenero.—{{a|1066}} '''CHRYS.''' Curatum est — esse te senem miserrumum.{{a|1067}} Hoc est incepta efficere pulcre: bellule{{a|1068}} mi evenit, ut ovans praeda onustus incederem;{{a|1069}} salute nostra atque urbe capta per dolum{{r|4.9.150|150}}{{l|1070}} domum reduco integrum omnem exercitum.{{a|1071}} Sed, spectatores, vos nunc ne miremini{{a|1072}} quod non triumpho: pervolgatum est, nil moror;{{a|1073}} verum tamen accipientur mulso milites.{{a|1074}} Nunc hanc praedam omnem iam ad quaestorem deferam.}—{{r|4.9.155|155}}{{l|1075}}</poem> ===<span id='4.10.0'></span>IV.x=== <poem>[PHILOXENVS] '''PHILOXENVS''' Quam magis in pectore meo foveo quas meus filius turbas turbet,{{a|1076}} quam se ad vitam et quos ad mores praecipitem inscitus capessat,{{a|1077}} magis curae est magisque adformido, ne is pereat neu corrumpatur.{{a|1078}} Scio, fui ego illa aetate et feci illa omnia, sed more modesto;{{a|1079}} neque placitant mores quibus video volgo <in> gnatos esse parentes:{{r|4.10.5|5}}{{l|1080}} [duxi, habui scortum, potavi, dedi, donavi, sed enim id raro.]{{a|1081}} ego dare me meo gnato institui, ut animo obsequium sumere possit;{{a|1082}} aequom esse puto, sed nimis nolo desidiae ei dare ludum.{{a|1083}} Nunc Mnesilochum, quod mandavi,{{a|1084}} viso ecquid eum ad virtutem aut ad{{r|4.10.10|10}}{{l|1084a}} frugem opera sua compulerit, sic{{l|1085}} ut eum, si convenit, scio fecisse: eost ingenio natus.{{a|1086}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ PHILOXENVS] '''NICOBVLVS''' Quicumque ubi ubi sunt, qui fuerunt quique futuri sunt posthac{{a|1087}} stulti, stolidi, fatui, fungi, bardi, blenni, buccones,{{a|1088}} solus ego omnis longe antideo{{l|1089}} stultitia et moribus indoctis.{{l|1089a}} Perii, pudet: hocine me aetatis{{r|5.1.5|5}}{{l|1090}} ludos bis factum esse indigne?{{l|1090a}} Magis quam id reputo, tam magis uror{{a|1091}} quae meus filius turbavit.{{l|1091a}} Perditus sum atque eradicatus{{a|1092}} sum, omnibus exemplis excrucior.{{r|5.1.10|10}}{{l|1092a}} Omnia me mala consectantur,{{a|1093}} omnibus exitiis interii.{{l|1093a}} Chrysalus med hodie laceravit,{{a|1094}} Chrysalus me miserum spoliavit:{{l|1094a}} is me scelus auro usque attondit{{r|5.1.15|15}}{{l|1095}} dolis doctis indoctum, ut lubitumst.{{l|1095a}} Ita miles memorat meretricem esse{{a|1096}} eam quam ille uxorem esse aiebat,{{l|1096a}} omniaque ut quidque actum est memoravit,{{a|1097}} eam sibi hunc annum conductam,{{r|5.1.20|20}}{{l|1097a}} relicuom id auri factum quod ego ei{{a|1098}} stultissimus homo promisissem: hoc,{{l|1098a}} hoc est quo <cor> peracescit;{{a|1099}} hoc est demum quod percrucior,{{l|1099a}} me hoc aetatis ludificari,{{r|5.1.25|25}}{{l|1100}} [immo edepol sic ludos factum]{{l|1100a}} cano capite atque alba barba{{a|1101}} miserum me auro esse emunctum.{{l|1101a}} Perii, hoc servom meum non nauci facere esse ausum! Atque ego, si alibi{{a|1102}} plus perdiderim, minus aegre habeam minusque id mihi damno ducam.{{r|5.1.30|30}}{{a|1103}} '''PHIL.''' Certo hic prope me mihi nescio quis loqui visust; sed quem video?{{a|1104}} Hic quidemst pater Mnesilochi. '''N.''' Euge, socium aerumnae et mei mali video.{{l|1105}} Philoxene, salve. '''PHIL.''' Et tu. Unde agis? '''NIC.''' Vnde homo miser atque infortunatus.{{a|1106}} '''P.''' At pol ego ibi sum, esse ubi miserum hominem decet atque infortunatum.{{a|1107}} '''NIC.''' Igitur pari fortuna, aetate ut sumus, utimur. '''PHIL.''' Sic est. Sed tu,{{r|5.1.35|35}}{{a|1108}} quid tibist? '''NIC.''' Pol mihi par, idem est quod tibi.{{a|1109}} '''PHIL.''' Numquid nam ad filium haec aegritudo attinet?{{l|1110}} '''NIC.''' Admodum. '''PHIL.''' Idem mihi morbus in pectorest.{{a|1111}} '''NIC.''' At mihi Chrysalus optumus homo{{a|1112}} perdidit filium, me atque rem omnem meam.{{r|5.1.40|40}}{{a|1113}} '''PHIL.''' Quid tibi ex filio nam, obsecro, aegrest? '''NIC.''' Scies:{{a|1114}} id, perit cum tuo: ambo aeque amicas habent.{{l|1115}} '''PHIL.''' Qui scis? '''NIC.''' Vidi. '''PHIL.''' Ei mihi, disperii.{{a|1116}} '''NIC.''' Quid dubitamus pultare atque huc evocare ambos foras?{{a|1117}} '''PHIL.''' Haud moror. '''NIC.''' Heus Bacchis, iube sis actutum aperiri fores,{{r|5.1.45|45}}{{a|1118}} nisi mavoltis fores et postes comminui securibus.{{a|1119}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[BACCHIS ⸱ NICOBVLVS ⸱ SOROR ⸱ PHILOXENVS] '''BACCHIS''' Quis sonitu ac tumultu tanto nominat me atque pultat aedes?{{l|1120}} '''NIC.''' Ego atque hic. '''BACCH.''' Quid hoc est negoti nam, amabo?{{a|1121}} Quis has huc ovis adegit{{l|1121a}} '''NIC.''' Ovis nos vocant pessumae. '''SOROR''' Pastor harum{{a|1122}} dormit, quom haec eunt sic a pecu balitantes.{{r|5.2.5|5}}{{a|1123}} '''BACCH.''' At pol nitent, haud sordidae videntur ambae.{{a|1124}} '''SOR.''' Attonsae hae quidem ambae usque sunt. '''PHIL.''' Vt videntur{{l|1125}} deridere nos. '''NIC.''' Sine suo usque arbitratu.{{a|1126}} '''BACCH.''' Rerin ter in anno tu has tonsitari?{{a|1127}} '''SOR.''' Pol hodie altera iam bis detonsa certo est.{{r|5.2.10|10}}{{a|1128}} '''BACCH.''' Vetulae sunt, † thimiame. '''SOR.''' At bonas fuisse credo.{{a|1129}} '''BACCH.''' Viden limulis, obsecro, ut intuentur?{{l|1130}} '''SOR.''' Ecastor sine omni arbitror malitia esse.{{a|1131}} '''PHIL.''' Merito hoc nobis fit, qui quidem huc venerimus.{{a|1132}} '''BACCH.''' Cogantur quidem intro. '''SOR.''' Haud scio quid eo opus sit,{{r|5.2.15|15}}{{a|1133}} quae nec lac nec lanam ullam habent. Sic sine astent.{{a|1134}} Exsolvere quanti fuere, omnis fructus{{l|1135}} iam illis decidit. Non vides, ut palantes{{a|1136}} solae liberae{{a|1137}} grassentur? Quin aetate credo esse mutas:{{r|5.2.20|20}}{{a|1138}} ne balant quidem, quom a pecu cetero absunt.{{l|1138a}} Stultae atque haud malae videntur.{{a|1139}} '''SOR.''' Revortamur intro, soror. '''NIC.''' Ilico ambae{{l|1140}} manete: haec oves volunt vos.{{l|1140a}} '''SOR.''' Prodigium hoc quidemst: humana nos voce appellant oves.{{r|5.2.25|25}}{{a|1141}} '''NIC.''' Haec oves vobis malam rem magnam, quam debent, dabunt.{{a|1142}} '''BACCH.''' Si quam debes, te condono: tibi habe, numquam abs te petam.{{a|1143}} Sed quid est quapropter nobis vos malum minitamini?{{a|1144}} '''PHIL.''' Quia nostros agnos conclusos istic esse aiunt duos.{{l|1145}} '''NIC.''' Et praeter eos agnos meus est istic clam mordax canis:{{r|5.2.30|30}}{{a|1146}} qui nisi nobis producuntur iam atque emittuntur foras,{{a|1147}} arietes truces nos erimus, iam in vos incursabimus.{{a|1148}} '''B.''' Soror, est quod te volo secreto. '''S.''' Eho, amabo. '''N.''' Quo illaec abeunt?{{a|1149}} '''BACCH.''' Senem illum tibi dedo ulteriorem,<ref>Senem illum tibi dedo veteriorem, [[Institutiones grammaticae/Liber III#21|''Institutiones grammaticae 3.21'']]</ref> lepide ut lenitum reddas;{{l|1150}} ego ad hunc iratum adgrediar, <si> possumus nos hos intro inlicere huc.{{r|5.2.35|35}}{{a|1151}} '''S.''' Meum pensum ego lepide accurabo, quamquam odiost mortem amplexari.{{a|1152}} '''B.''' Facito ut facias. '''S.''' Taceas. Tu tuom facito: ego quod dixi haud mutabo.{{a|1153}} '''NIC.''' Quid illaec illic in consilio duae secreto consultant?{{a|1154}} '''PHIL.''' Quid ais tu, homo? '''NIC.''' Quid me vis?{{l|1155}} '''PHIL.''' Pudet dicere me tibi quiddam.{{r|5.2.40|40}}{{l|1155a}} '''N.''' Quid est quod pudeat? '''P.''' Sed amico homini tibi quod volo credere certumst.{{a|1156}} Nihili sum. '''NIC.''' Istuc iam pridem scio. Sed qui nihili es? Id memora.{{a|1157}} '''PHIL.''' Tactus sum vehementer visco;{{a|1158}} cor stimulo foditur. '''NIC.''' Pol tibi multo aequius est coxendicem.{{r|5.2.45|45}}{{a|1159}} Sed quid istuc est? Etsi iam ego ipsus quid sit probe scire puto me;{{l|1160}} verum audire etiam ex te studeo. '''PHIL.''' Viden hanc? '''NIC.''' Video. PHIL. Haud mala est mulier.{{a|1161}} '''NIC.''' Pol vero ista mala et tu nihili. '''PHIL.''' Quid multa? Ego amo. '''NIC.''' An amas? '''PHIL.''' Nai gar.{{a|1162}} '''NIC.''' Tun, homo putide, amator istac fieri aetate audes? '''PHIL.''' Qui non?{{a|1163}} '''NIC.''' Quia flagitium est. '''PHIL.''' Quid opust verbis? Meo filio non sum iratus,{{r|5.2.50|50}}{{a|1164}} neque te tuost aequom esse iratum: si amant, sapienter faciunt.{{l|1165}} '''BACCH.''' Sequere hac. '''NIC.''' Eunt eccas tandem{{a|1166}} probri perlecebrae et persuastrices.{{a|1167}} Quid nunc? Etiam redditis nobis{{l|1167a}} filios et servom? An ego experior{{r|5.2.55|55}}{{a|1168}} tecum vim maiorem? '''PHIL.''' Abin hinc?{{l|1168a}} Non homo tu quidem es, qui istoc pacto tam lepidam inlepide appelles.{{a|1169}} '''BACCH.''' Senex optime quantumst in terra, sine <me> hoc exorare abs te,{{l|1170}} ut istuc delictum desistas tanto opere ire oppugnatum.{{l|1171}} '''NIC.''' Ni abeas, quamquam tu bella es,{{r|5.2.60|60}}{{l|1171a}} malum tibi magnum dabo iam. '''BACCH.''' Patiar,{{a|1172}} non metuo, ne quid mihi doleat{{a|1173}} quod ferias. '''NIC.''' Vt blandiloquast! Ei mihi, metuo. '''SOR.''' Hic magis tranquillust.{{a|1174}} '''BACCH.''' I hac mecum intro atque ibi, si quid vis, filium concastigato.{{r|5.2.65|65}}{{l|1175}} '''N.''' Abin a me, scelus? '''B.''' Sine, mea pietas, te exorem. '''N.''' Exores tu me?{{a|1176}} '''S.''' Ego quidem ab hoc certe exorabo. '''P.''' Immo ego te oro, ut me intro abducas.{{a|1177}} '''SOR.''' Lepidum te. '''PHIL.''' At scin quo pacto me ad te intro abducas? '''SOR.''' Mecum ut sis.{{a|1178}} '''PHIL.''' Omnia quae cupio commemoras.{{r|5.2.70|70}}{{a|1179}} '''NIC.''' Vidi ego nequam homines, verum te neminem deteriorem. '''PHIL.''' Ita sum.{{l|1180}} '''BACCH.''' I hac mecum intro, ubi tibi sit lepide victibus, vino atque unguentis.{{a|1181}} '''NIC.''' Satis, satis iam vostrist convivi: me nil paenitet ut sim acceptus:{{r|5.2.75|75}}{{a|1182}} quadringentis Philippis filius me et Chrysalus circumduxerunt.{{l|1183}} Quem quidem ego ut non excruciem,{{l|1183a}} alterum tantum auri non meream. '''BACCH.''' Quid tandem, si dimidium auri{{r|5.2.80|80}}{{l|1184}} redditur, in hac mecum intro? Atque ut eis delicta ignoscas. '''PHIL.''' Faciet.{{a|1185}} '''NIC.''' Minime, nolo. Nil moror, sine sic. Malo illos ulcisci ambo.{{a|1186}} '''PHIL.''' Etiam tu, homo nihili? Quod di dant boni cave culpa tua amissis:{{r|5.2.85|85}}{{a|1187}} dimidium auri datur: accipias, potesque et scortum accumbas.{{a|1188}} '''NIC.''' Egon ubi filius corrumpatur meus, ibi potem? '''PHIL.''' Potandumst.{{l|1190}} '''NIC.''' Age iam, id ut ut est, etsi est dedecori, patiar, facere inducam animum:{{a|1191}} egon, cum haec cum illo accubet, inspectem? '''BACCH.''' Immo equidem pol tecum accumbam,{{l|1192}} te amabo et te amplexabor.{{r|5.2.90|90}}{{l|1192a}} '''NIC.''' Caput prurit, perii, vix negito. '''BACCH.''' Non tibi venit in mentem, amabo,{{a|1193}} si dum vivas tibi bene facias tam pol id quidem esse haud perlonginquom,{{l|1194}} neque, si hoc hodie amissis, post in morte eventurum esse umquam?{{r|5.2.95|95}}{{l|1195}} '''N.''' Quid ago? '''P.''' Quid agas? Rogitas etiam? '''N.''' Libet et metuo. '''B.''' Quid metuis?{{a|1196}} '''NIC.''' Ne obnoxius filio sim et servo. '''BACCH.''' Mel meum, amabo, etsi haec fiunt,{{a|1197}} tuost: unde illum sumere censes, nisi quod tute illi dederis?{{a|1198}} Hanc veniam illis sine te exorem. '''NIC.''' Vt terebrat! Aatin offirmatum{{r|5.2.100|100}}{{a|1199}} quod mihi erat, id me exorat?{{l|1200}} Tua sum opera et propter te improbior. '''BACCH.''' Neminis quam mea mavellem.{{a|1201}} Satin ego istuc habeo firmatum? '''NIC.''' Quod semel dixi haud mutabo.{{a|1202}} '''BACCH.''' It dies, ite intro accubitum,{{a|1203}} filii vos exspectant intus. '''NIC.''' Quam quidem actutum emoriamur.{{r|5.2.105|105}}{{a|1204}} '''S.''' Vesper hic est, sequimini. '''N.''' Ducite nos quo lubet tamquam quidem addictos.{{l|1205}} '''BACCH.''' Lepide ipsi hi sunt capti, suis qui filiis fecere insidias.{{a|1206}} '''GREX''' Hi senes nisi fuissent nihili iam inde ab adulescentia,{{a|1207}} non hodie hoc tantum flagitium facerent canis capitibus;{{a|1208}} neque adeo haec faceremus, ni antehac vidissemus fieri,{{r|5.2.110|110}}{{a|1209}} ut apud lenones rivales filiis fierent patres.{{l|1210}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} dxp1px249afvbiza6i1zreewf2bzlim 286344 286343 2026-10-31T13:31:19Z Saumache 27923 286344 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus=Bacchides |OperaeWikiPagina= |Liber= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Editio= |Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/bacchides.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]] ⸱ [[#IV.vii|vii]] ⸱ [[#IV.viii|viii]] ⸱ [[#IV.ix|ix]] ⸱ [[#IV.x|x]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>PISTOCLERVS ADVLESCENS SORORES MERETRICES (BACCHIS, SOROR) LYDVS PAEDAGOGVS CHRYSALVS SERVVS NICOBVLVS SENEX MNESILOCHVS ADVLESCENS PHILOXENVS SENEX PARASITVS PVER ARTAMO LORARIVS CLEOMACHVS MILES</poem> ==ACTVS I== ===<span id='fragmenta.0.0'></span>FRAGMENTA=== <poem>*Non. 342M: "quibus ingenium in animo utibilest, modicum et sine vernilitate"{{a|1}} *Non. 172M: "vincla, virgae, molae: saevitudo mala fit peior"{{a|2}} *Char. GL 1.219K: "converrite <nowiki>* * *</nowiki> scopis, agite strenue"{{a|3}} *Festus 169M: "ecquis evocat{{a|4}}<br>cum nassiterna et cum aqua istum impurissimum?"{{r|fragmenta.0.5|5}}{{l|5}} *Pomp. C. Art. Don. GL 5.199K: "sicut lacte lactis similest"{{a|6}} *Serv. A. 6.383: "'''BACCHIS''' illa mi cognominis fuit"{{a|7}} *Serv. A. 12.7: "(latro) suam qui auro vitam venditat"{{a|8}} *Prisc. GL 2.575K: "scio spiritum eius maiorem esse multo{{a|9}}<br>quam folles taurini habent, cum liquescunt{{r|fragmenta.0.10|10}}{{l|10}}<br>petrae, ferrum ubi fit. <Cuiatis tibi visust?>{{a|11}}<br>Praenestinum opino esse, ita erat gloriosus."{{a|12}} *Don. Ter. An. 1.2.34: "neque <id> haud subditiva gloria oppidum arbitror."{{a|13}} *Non. 334M: "'''PVER''' ne a quoquam acciperes alio mercedem annuam,{{a|14}}<br>nisi ab sese, nec cum quiquam limares caput."{{r|fragmenta.0.15|15}}{{l|15}} *Non. 333M: "limaces viri"{{a|16}} *Non. 173M: "cor meum, spes mea,<br>mel meum, suavitudo, cibus, gaudium."{{a|17}} *Don. Ter. Eu. 4.2.13: "sine te amem"{{a|18}} *Non. 421M, Serv. A. 4.194: "Cupidon tecum saevust anne Amor?"{{r|fragmenta.0.20|20}}{{l|20}} *Char. GL 1.201K: "Vlixem audivi fuisse aerumnosissimum,{{a|21}}<br>qui annis viginti errans a patria afuit;{{a|22}}<br>verum hic adulescens multo Vlixem anteit <nowiki>* * *</nowiki>{{a|23}}<br>qui ilico errat intra muros civicos.{{a|24}} *Serv. A. 10.493: "quidquid est nomen sibi"{{r|fragmenta.0.25|25}}{{l|25}} *Char. GL 1.229K, Non. 6M: "('''PISTOCLERVS''') quae sodalem atque me exercitos habet"{{a|26}} *Non. 102M: "nam credo cuivis excantare cor potes."{{a|27}} *Char. GL 1.200K: "sin lenocinium forte collibitum est tibi,{{a|28}}<br>videas mercedis quid tibi est aecum dari,{{a|29}}<br>ne istac aetate me sectere gratiis.{{r|fragmenta.0.30|30}}{{l|30}} *Char. GL 1.123K: "Arabus"{{a|31}}</poem> ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[BACHHIS ⸱ SOROR ⸱ PISTOCLERVS] <nowiki>* * *</nowiki> '''BACCHIS''' Quid si hoc potis est ut tu taceas, ego loquar? '''SOROR''' Lepide, licet.{{l|35}} '''BACCH.''' Vbi me fugiet memoria, ibi tu facito ut subvenias, soror.{{a|36}} '''SOR.''' Pol magis metuo, ne defuerit mi in monendo oratio.{{a|37}} '''BACCH.''' Pol ego metuo, lusciniolae ne defuerit cantio.{{a|38}} Sequere hac. '''PISTOCLERVS''' Quid agunt duae germanae meretrices cognomines?{{r|1.1.5|5}}{{a|39}} Quid in consilio consuluistis? '''BACCH.''' Bene. '''PIST.''' Pol haud meretricium est.{{l|40}} '''BACCH.''' Miserius nihil est quam mulier. '''PIST.''' Quid esse dices dignius?{{a|41}} '''BACCH.''' Haec ita me orat, sibi qui caveat aliquem ut hominem reperiam,{{a|42}} ut istunc militem — ut, ubi emeritum sibi sit, se revehat domum.{{a|43}} Id, amabo te, huic caveas. '''PIST.''' Quid isti caveam? '''B.''' Vt revehatur domum,{{r|1.1.10|10}}{{a|44}} ubi ei dediderit operas, ne hanc ille habeat pro ancilla sibi;{{l|45}} nam si haec habeat aurum quod illi renumeret, faciat lubens.{{a|46}} '''P.''' Vbi nunc is homost? '''B.''' Iam hic credo aderit. Sed hoc idem apud nos rectius{{a|47}} poteris agere; atque is dum veniat, sedens ibi opperibere.{{a|48}} Eadem biberis, eadem dedero tibi, ubi biberis, savium.{{r|1.1.15|15}}{{a|49}} '''P.''' Viscus merus vostrast blanditia. '''B.''' Quid iam? '''P.''' Quia enim intellego,{{l|50}} duae unum expetitis palumbem, † perii harundo alas verberat.{{a|51}} Non ego istuc facinus mihi, mulier, conducibile esse arbitror.{{a|52}} '''BACCH.''' Qui, amabo? '''PIST.''' Quia, Bacchis, bacchas metuo et bacchanal tuom.{{a|53}} '''BACCH.''' Quid est? Quid metuis? Ne tibi lectus malitiam apud me suadeat?{{r|1.1.20|20}}{{a|54}} '''PIST.''' Magis illectum tuom quam lectum metuo. Mala tu es bestia.{{l|55}} Nam huic aetati non conducit, mulier, latebrosus locus.{{a|56}} '''BACCH.''' Egomet, apud me <si> quid stulte facere cupias, prohibeam.{{a|57}} Sed ego apud me te esse ob eam rem, miles cum veniat, volo,{{a|58}} quia, cum tu aderis, huic mihique haud faciet quisquam iniuriam:{{r|1.1.25|25}}{{a|59}} tu prohibebis, et eadem opera tuo sodali operam dabis;{{l|60}} et ille adveniens tuam med esse amicam suspicabitur.{{a|61}} Quid, amabo, opticuisti? '''PIST.''' Quia istaec lepida sunt memoratui:{{a|62}} eadem in usu atque ubi periclum facias, aculeata sunt,{{a|63}} animum fodicant, bona distimulant, facta et famam sauciant.{{r|1.1.30|30}}{{a|64}} '''SOR.''' Quid ab hac metuis? '''PIST.''' Quid ego metuam rogitas? Adulescens homo{{l|65}} penetrem me huius modi in palaestram, ubi damnis desudascitur?{{a|66}} [Ubi pro disco damnum capiam, pro cursura dedecus?]{{a|67}} '''BACCH.''' Lepide memoras. '''PIST.''' Vbi ego capiam pro machaera turturem,{{a|68}} [ubique imponat in manum alius mihi pro cestu cantharum]{{r|1.1.35|35}}{{a|69}} pro galea scaphium, pro insigni sit corolla plectilis,{{l|70}} pro hasta talos, pro lorica malacum capiam pallium,{{a|71}} ubi mihi pro equo lectus detur, scortum pro scuto accubet?<ref>''sive'' accumbet</ref>{{a|72}} Apage a me, apage. '''B.''' Ah, nimium ferus es. '''P.''' Mihi sum. '''B.''' Malacissandus es.{{a|73}} Equidem tibi do hanc operam. '''PIST.''' Ah, nimium pretiosa es operaria.{{r|1.1.40|40}}{{a|74}} '''BACCH.''' Simulato me amare. '''PIST.''' Vtrum ego istuc iocon adsimulem an serio?{{l|75}} '''BACCH.''' Heia, hoc agere meliust. Miles quom huc adveniat, te volo{{a|76}} me amplexari. '''PIST.''' Quid eo mi opus est? '''BACCH.''' Vt ille te videat volo.{{a|77}} Scio quid ago. '''PIST.''' Et pol ego scio quid metuo. Sed quid ais? '''B.''' Quid est?{{a|78}} '''PIST.''' Quid si apud te eveniat desubito prandium aut potatio{{r|1.1.45|45}}{{a|79}} forte aut cena, ut solet in istis fieri conciliabulis,{{l|80}} ubi ego tum accumbam? '''BACCH.''' Apud me, mi anime, ut lepidus cum lepida accubet.{{a|81}} Locus hic apud nos, quamvis subito venias, semper liber est.{{a|82}} Ubi tu lepide voles esse tibi, 'mea rosa', mihi dicito{{a|83}} 'dato qui bene sit': ego ubi bene sit tibi locum lepidum dabo.{{r|1.1.50|50}}{{a|84}} '''PIST.''' Rapidus fluvius est hic, non hac temere transiri potest.{{l|85}} '''BACCH.''' Atque ecastor apud hunc fluvium aliquid perdundumst tibi.{{a|86}} Manum da et sequere. '''P.''' Aha, minime. '''B.''' Quid ita? '''P.''' Quia istoc in lecebrosius{{a|87}} fieri nil potest: nox mulier vinum homini adulescentulo.{{a|88}} '''BACCH.''' Age igitur, equidem pol nihili facio nisi causa tua.{{r|1.1.55|55}}{{a|89}} Ille quidem hanc abducet; tu nullus adfueris, si non lubet.{{l|90}} '''PIST.''' Sumne autem nihili, qui nequeam ingenio moderari meo?{{a|91}} '''B.''' Quid est quod metuas? '''P.''' Nihil est, nugae. Mulier, tibi me emancupo:{{a|92}} tuos sum, tibi dedo operam. '''B.''' Lepidu's. Nunc ego te facere hoc volo.{{a|93}} Ego sorori meae cenam hodie dare volo viaticam:{{r|1.1.60|60}}{{a|94}} eo tibi argentum iubebo iam intus ecferri foras;{{l|95}} tu facito opsonatum nobis sit opulentum opsonium.{{a|96}} '''PIST.''' Ego opsonabo, nam id flagitium meum sit, mea te gratia{{a|97}} et operam dare mi et ad eam operam facere sumptum de tuo.{{a|98}} '''BACCH.''' At ego nolo dare te quicquam. '''P.''' Sine. '''B.''' Sino equidem, si lubet.{{r|1.1.65|65}}{{a|99}} Propera, amabo. '''PIST.''' Prius hic adero quam te amare desinam.—{{l|100}} '''SOR.''' Bene me accipies advenientem, mea soror. '''BACCH.''' Quid ita, obsecro?{{a|101}} '''SOR.''' Quia piscatus meo quidem animo hic tibi hodie evenit bonus.{{a|102}} '''BACCH.''' Meus ille quidemst. Tibi nunc operam dabo de Mnesilocho, soror,{{a|103}} ut hic accipias potius aurum, quam hinc eas cum milite.{{r|1.1.70|70}}{{a|104}} '''SOR.''' Cupio. '''BACCH.''' Dabitur opera. Aqua calet: eamus hinc intro, ut laves.{{l|105}} Nam uti navi vecta es, credo timida es. '''SOR.''' Aliquantum, soror.{{a|106}} [Simul huic nescio cui, turbare qui huc it, decedamus <nowiki>* * *</nowiki>]{{a|107}} '''BACCH.''' Sequere hac igitur me intro in lectum, ut sedes lassitudinem.{{a|108}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[LYDVS ⸱ PISTOCLERVS] '''LYDVS''' Iam dudum, Pistoclere, tacitus te sequor,{{a|109}} expectans quas tu res hoc ornatu geras.{{l|110}} Namque ita me di ament, ut Lycurgus mihi quidem{{a|111}} videtur posse hic ad nequitiam adducier.{{a|112}} Quo nunc capessis ted hinc adversa via{{r|1.2.5|5}}{{a|113}} cum tanta pompa? '''PISTOCLERVS''' Huc. '''LYD.''' Quid huc? Quis istic habet?{{a|114}} '''PIST.''' Amor, Voluptas, Venus, Venustas, Gaudium,{{l|115}} Iocus, Ludus, Sermo, Suavisaviatio.{{a|116}} '''LYD.''' Quid tibi commercist cum dis damnosissimis?{{a|117}} '''PIST.''' Mali sunt homines, qui bonis dicunt male;{{r|1.2.10|10}}{{a|118}} tu dis nec recte dicis: non aequom facis.{{a|119}} '''LYD.''' An deus est ullus Suavisaviatio?{{l|120}} '''PIST.''' An non putasti esse umquam? O Lyde, es barbarus;{{a|121}} quem ego sapere nimio censui plus quam Thalem,{{a|122}} is stultior es barbaro poticio,{{r|1.2.15|15}}{{a|123}} qui tantus natu deorum nescis nomina.{{a|124}} '''LYD.''' Non hic placet mi ornatus. '''PIST.''' Nemo ergo tibi{{l|125}} haec apparavit: mihi paratum est quoi placet.{{a|126}} '''LYD.''' Etiam me advorsus exordire argutias?{{a|127}} Qui si decem habeas linguas, mutum esse addecet.{{r|1.2.20|20}}{{a|128}} '''PIST.''' Non omnis aetas, Lyde, ludo convenit.{{a|129}} Magis unum in mentemst mihi nunc, satis ut commode{{l|130}} pro dignitate opsoni haec concuret cocus.{{a|131}} '''LYD.''' Iam perdidisti te atque me atque operam meam,{{a|132}} qui tibi nequiquam saepe monstravi bene.{{r|1.2.25|25}}{{a|133}} '''PIST.''' Ibidem ego meam operam perdidi, ubi tu tuam:{{a|134}} tua disciplina nec mihi prodest nec tibi.{{l|135}} '''LYD.''' O praeligatum pectus. '''PIST.''' Odiosus mihi es.{{a|136}} Tace atque sequere, Lyde, me. '''LYD.''' Illuc sis vide,{{a|137}} non paedagogum iam me, sed Lydum vocat.{{r|1.2.30|30}}{{a|138}} '''PIST.''' Non par videtur neque sit consentaneum,{{a|139}} cum haec <qui emit> intus sit et cum amica accubet{{l|140}} cumque osculetur et convivae alii accubent,{{a|141}} praesentibus illis paedagogus una ut siet.{{a|142}} '''LYD.''' An hoc ad eas res opsonatumst, obsecro?{{r|1.2.35|35}}{{a|143}} '''PIST.''' Sperat quidem animus: quo evenat dis in manust.{{a|144}} '''LYD.''' Tu amicam habebis? '''PIST.''' Cum videbis, tum scies.{{l|145}} '''LYD.''' Immo neque habebis neque sinam. I prorsum domum.{{a|146}} '''PIST.''' Omitte, Lyde, ac cave malo. '''LYD.''' Quid? Cave malo?{{a|147}} '''PIST.''' Iam excessit mi aetas ex magisterio tuo.{{r|1.2.40|40}}{{a|148}} '''LYD.''' O barathrum, ubi nunc es? Ut ego te usurpem lubens.{{a|149}} [Video nimio iam multo plus quam volueram.]{{l|150}} Vixisse nimio satiust iam quam vivere.{{a|151}} Magistron quemquam discipulum minitarier?{{a|152}} [Nil moror discipulos mihi iam plenos sanguinis:{{r|1.2.45|45}}{{a|153}} valens afflictat me vacivom virium.]{{a|154}} '''PIST.''' Fiam, ut ego opinor, Hercules, tu autem Linus.{{l|155}} '''LYD.''' Pol metuo magis, ne Phoenix tuis factis fuam{{a|156}} teque ad patrem esse mortuom renuntiem.{{a|157}} '''PIST.''' Satis historiarumst. '''LYD.''' Hic vereri perdidit.{{r|1.2.50|50}}{{a|158}} Compendium edepol haud aetati optabile{{a|159}} fecisti, cum istanc nactu's inpudentiam.{{l|160}} Occisus hic homo est. Ecquid in mentem est tibi{{a|161}} patrem tibi esse? '''PIST.''' Tibi ego an tu mihi servos es?{{a|162}} '''LYD.''' Peior magister te istaec docuit, non ego.{{r|1.2.55|55}}{{a|163}} Nimio es tu ad istas res discipulus docilior,{{a|164}} quam ad illa quae te docui, ubi operam perdidi.{{l|165}} [Edepol fecisti furtum in aetatem malum{{a|166}} cum istaec flagitia me celavisti et patrem.]{{a|167}} '''PIST.''' Istactenus tibi, Lyde, libertas datast{{r|1.2.60|60}}{{a|168}} orationis. Satis est. Sequere hac me ac tace.—{{a|169}}</poem> ==ACTVSII == ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[CHRYSALVS] '''CHRYSALVS''' Erilis patria, salve, quam ego biennio,{{l|170}} postquam hinc in Ephesum abii, conspicio lubens.{{a|171}} Saluto te, vicine Apollo, qui aedibus{{a|172}} propinquos nostris accolis, veneroque te,{{a|173}} ne Nicobulum me sinas nostrum senem{{r|2.1.5|5}}{{a|174}} prius convenire quam sodalem viderim{{l|175}} Mnesilochi Pistoclerum, quem ad epistulam{{a|176}} Mnesilochus misit super amica Bacchide.{{a|177}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[PISTOCLERVS ⸱ CHRYSALVS] '''PISTOCLERVS''' Mirumst me ut redeam te opere tanto quaesere,{{a|178}} qui abire hinc nullo pacto possim, si velim:{{a|179}} ita me vadatum amore vinctumque adtines.{{l|180}} '''CHRYS.''' Pro di immortales, Pistoclerum conspicor.{{a|181}} O Pistoclere, salve. '''PIST.''' Salve, Chrysale.{{r|2.2.5|5}}{{a|182}} '''CHRYS.''' Compendi verba multa iam faciam tibi.{{a|183}} Venire tu me gaudes: ego credo tibi;{{a|184}} hospitium et cenam pollicere, ut convenit{{l|185}} peregre advenienti: ego autem venturum adnuo.{{a|186}} Salutem tibi ab sodali solidam nuntio:{{r|2.2.10|10}}{{a|187}} rogabis me ubi sit: vivit. '''PIST.''' Nempe recte valet?{{a|188}} '''CHRYS.''' Istuc volebam ego ex te percontarier.{{a|189}} '''PIST.''' Qui scire possum? '''CHRYS.''' Nullus plus. '''PIST.''' Quemnam ad modum?{{l|190}} '''CHRYS.''' Quia si illa inventa est, quam ille amat, recte valet;{{a|191}} si non inventa est, minus valet moribundusque est.{{r|2.2.15|15}}{{a|192}} Animast amica amanti: si abest, nullus est;{{a|193}} si adest, res nullast: ipsus est — nequam et miser.{{a|194}} Sed tu quid factitasti mandatis super?{{l|195}} '''PIST.''' Egon ut, quod ab illoc attigisset nuntius,{{a|196}} non impetratum id advenienti ei redderem?{{r|2.2.20|20}}{{a|197}} Regiones colere mavellem Acherunticas.{{a|198}} '''CHRYS.''' Eho, an invenisti Bacchidem? '''PIST.''' Samiam quidem.{{l|200|199-200}} '''CHRYS.''' Vide quaeso, ne quis tractet illam indiligens;{{a|201}} scis tu ut confringi vas cito Samium solet.{{a|202}} '''PIST.''' Iamne ut soles? '''CHRYS.''' Dic ubi ea nunc est, obsecro.{{r|2.2.25|25}}{{a|203}} '''PIST.''' Hic, exeuntem me unde aspexisti modo.{{a|204}} '''CHRYS.''' Vt istuc est lepidum: proximae viciniae{{l|205}} habitat. Ecquidnam meminit Mnesilochi? '''PIST.''' Rogas?{{a|206}} Immo unice unum plurimi pendit. '''CHRYS.''' Papae.{{a|207}} '''PIST.''' Immo ut eam credis? Misera amans desiderat.{{r|2.2.30|30}}{{a|208}} '''CHRYS.''' Scitum istuc. '''PIST.''' Immo, Chrysale, em non tantulum{{a|209}} umquam intermittit tempus quin eum nominet.{{l|210}} '''CHRYS.''' Tanto hercle melior. '''PIST.''' Immo — '''CHRYS.''' Immo hercle abiero{{a|211}} potius. '''PIST.''' Num invitus rem bene gestam audis eri?{{a|212}} '''CHRYS.''' Non res, sed actor mihi cor odio sauciat.{{r|2.2.35|35}}{{a|213}} Etiam Epidicum, quam ego fabulam aeque ac me ipsum amo,{{a|214}} nullam aeque invitus specto, si agit Pellio.{{l|215}} Sed Bacchis etiam fortis tibi visast? '''PIST.''' Rogas?{{a|216}} Ni nanctus Venerem essem, hanc Iunonem dicerem.{{a|217}} '''CHRYS.''' Edepol, Mnesiloche, ut hanc rem natam intellego,{{r|2.2.40|40}}{{a|218}} quod ames paratumst: quod des inventost opus.{{a|219}} Nam istic fortasse auro est opust. '''PIST.''' Philippeo quidem.{{l|220}} '''CHRYS.''' Atque eo fortasse iam opust. '''PIST.''' Immo etiam prius:{{a|221}} nam iam huc adveniet miles. '''CHRYS.''' Et miles quidem?{{a|222}} '''PIST.''' Qui de amittenda Bacchide aurum hic exiget.{{r|2.2.45|45}}{{a|223}} '''CHRYS.''' Veniat quando volt, atque ita ne mihi sit morae.{{a|224}} Domist: non metuo nec <ego> quoiquam supplico,{{l|225}} dum quidem hoc valebit pectus perfidia meum.{{a|226}} Abi intro, ego hic curabo. Tu intus dicito{{a|227}} Mnesilochum adesse Bacchidi. '''PIST.''' Faciam ut iubes.—{{r|2.2.50|50}}{{a|228}} '''CHRYS.''' Negotium hoc ad me adtinet aurarium.{{a|229}} Mille et ducentos Philippos attulimus aureos{{l|230}} Epheso, quos hospes debuit nostro seni.{{a|231}} Inde ego hodie aliquam machinabor machinam,{{a|232}} unde aurum efficiam amanti erili filio.{{r|2.2.55|55}}{{a|233}} Sed foris concrepuit nostra: quinam exit foras?{{a|234}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''NICOBVLVS''' Ibo in Piraeum, visam ecquae advenerit{{l|235}} in portum ex Epheso navis mercatoria.{{a|236}} Nam meus formidat animus, nostrum tam diu{{a|237}} ibi desidere neque redire filium.{{a|238}} '''CHRYS.''' Extexam ego illum pulchre iam, si di volunt.{{r|2.3.5|5}}{{a|239}} Haud dormitandumst: opus est chryso Chrysalo.{{l|240}} Adibo hunc, quem quidem ego hodie faciam hic arietem{{a|241}} Phrixi, itaque tondebo auro usque ad vivam cutem.{{a|242}} Servos salutat Nicobulum Chrysalus.{{a|243}} '''NIC.''' Pro di immortales, Chrysale, ubi mist filius?{{r|2.3.10|10}}{{a|244}} '''CHRYS.''' Quin tu salutem primum reddis quam dedi?{{l|245}} '''NIC.''' Salve. Sed ubinamst Mnesilochus? '''CHRYS.''' Vivit, valet.{{a|246}} '''NIC.''' Venitne? '''CHRYS.''' Venit. '''NIC.''' Euax, aspersisti aquam.{{a|247}} Benene usque valuit? '''CHRYS.''' Pancratice atque athletice.{{a|248}} '''NIC.''' Quid hoc? Qua causa eum in Ephesum miseram,{{r|2.3.15|15}}{{a|249}} accepitne aurum ab hospite Archidemide?{{l|250}} '''CHRYS.''' Heu, cor meum et cerebrum, Nicobule, finditur,{{a|251}} istius hominis ubi fit quomque mentio.{{a|252}} Tun hospitem illum nominas hostem tuom?{{a|253}} '''NIC.''' Quid ita, obsecro hercle? '''CHRYS.''' Quia edepol certo scio,{{r|2.3.20|20}}{{a|254}} Volcanus, Luna, Sol, Dies, dei quattuor,{{l|255}} scelestiorem nullum inluxere alterum.{{a|256}} '''NIC.''' Quamne Archidemidem? '''CHRYS.''' Quam, inquam, Archidemidem.{{a|257}} '''NIC.''' Quid fecit? '''CHRYS.''' Quid non fecit? Quin tu id me rogas?{{a|258}} Primumdum infitias ire coepit filio,{{r|2.3.25|25}}{{a|259}} negare se debere tibi triobulum.{{l|260}} Continuo antiquom hospitem nostrum sibi{{a|261}} Mnesilochus advocavit, Pelagonem senem;{{a|262}} eo praesente homini extemplo ostendit symbolum,{{a|263}} quem tute dederas, ad eum ut ferret, filio.{{r|2.3.30|30}}{{a|264}} '''NIC.''' Quid ubi ei ostendit symbolum? '''CHRYS.''' Infit dicere{{l|265}} adulterinum et non eum esse symbolum.{{a|266}} Quotque innocenti ei dixit contumelias!{{a|267}} Adulterare eum aibat rebus ceteris.{{a|268}} '''NIC.''' Habetin aurum? Id mihi dici volo.{{r|2.3.35|35}}{{a|269}} '''CHRYS.''' Postquam quidem praetor recuperatores dedit,{{l|270}} damnatus demum, vi coactus reddidit{{a|271}} ducentos et mille Philippum. '''NIC.''' Tantum debuit.{{a|272}} '''CHRYS.''' Porro etiam ausculta pugnam quam voluit dare.{{a|273}} '''NIC.''' Etiamnest quid porro? '''CHRYS.''' Em, accipitrina haec nunc erit.{{r|2.3.40|40}}{{a|274}} '''NIC.''' Deceptus sum, Autolyco hospiti aurum credidi.{{l|275}} '''CHRYS.''' Quin tu audi. '''NIC.''' Immo ingenium avidi haud pernoram hospitis.{{a|276}} '''CHRYS.''' Postquam aurum abstulimus, in navem conscendimus,{{a|277}} domi cupientes. Forte ut adsedi in stega,{{a|278}} dum circumspecto, atque ego lembum conspicor{{r|2.3.45|45}}{{a|279}} longum, strigorem maleficum exornarier.{{l|280}} '''NIC.''' Perii hercle, lembus ille mihi laedit latus.{{a|281}} '''CHRYS.''' Is erat communis cum hospite et praedonibus.{{a|282}} '''NIC.''' Adeon me fuisse fungum, ut qui illi crederem,{{a|283}} cum mi ipsum nomen eius Archidemides{{r|2.3.50|50}}{{a|284}} clamaret dempturum esse, si quid crederem?{{l|285}} '''CHRYS.''' Is lembus nostrae navi insidias dabat.{{a|286}} Occepi ego observare eos quam rem gerant.{{a|287}} Interea e portu nostra navis solvitur.{{a|288}} Ubi portu eximus, homines remigio sequi,{{r|2.3.55|55}}{{a|289}} neque aves neque venti citius. Quoniam sentio{{l|290}} quae res gereretur, navem extemplo statuimus.{{a|291}} Quoniam vident nos stare, occeperunt ratem{{a|292}} turbare in portu. '''NIC.''' Edepol mortalis malos.{{a|293}} Quid denique agitis? '''CHRYS.''' Rursum in portum recipimus.{{r|2.3.60|60}}{{a|294}} '''NIC.''' Sapienter factum a vobis. Quid illi postea?{{l|295}} '''CHRYS.''' Revorsionem ad terram faciunt vesperi.{{a|296}} '''NIC.''' Aurum hercle auferre voluere: ei rei operam dabant.{{a|297}} '''CHRYS.''' Non me fefellit, sensi, eo exanimatus fui.{{a|298}} Quoniam videmus auro insidias fieri,{{r|2.3.65|65}}{{a|299}} capimus consilium continuo; postridie{{l|300}} auferimus aurum omne illis praesentibus,{{a|301}} palam atque aperte, ut illi id factum sciscerent.{{a|302}} '''NIC.''' Scite hercle. Cedo quid illi? '''CHRYS.''' Tristes ilico,{{a|303}} quom extemplo a portu ire nos cum auro vident,{{r|2.3.70|70}}{{a|304}} subducunt lembum capitibus quassantibus.{{l|305}} Nos apud Theotimum omne aurum deposivimus,{{a|306}} qui illic sacerdos est Dianae Ephesiae.{{a|307}} '''NIC.''' Quis istic Theotimust? '''CHRYS.''' Megalobuli filius,{{a|308}} qui nunc in Ephesost Ephesiis carissimus.{{r|2.3.75|75}}{{a|309}} '''NIC.''' Ne ille hercle mihi sit multo tanto carior,{{l|310}} si me illo auro tanto circumduxerit.{{a|311}} '''CHRYS.''' Quin in eapse aede Dianai conditumst;{{a|312}} ibidem publicitus servant. '''NIC.''' Occidistis me;{{a|313}} nimio hic privatim servaretur rectius.{{r|2.3.80|80}}{{a|314}} Sed nilne attulistis inde auri domum?{{l|315}} '''CHRYS.''' Immo etiam. Verum quantum attulerit nescio.{{a|316}} '''NIC.''' Quid? Nescis? '''CHRYS.''' Quia Mnesilochus noctu clanculum{{a|317}} devenit ad Theotimum, nec mihi credere{{a|318}} nec cuiquam in navi voluit: eo ego nescio{{r|2.3.85|85}}{{a|319}} quantillum attulerit; verum haud permultum attulit.{{l|320}} '''NIC.''' Etiam dimidium censes? '''CHRYS.''' Non edepol scio;{{a|321}} verum haud opinor. '''NIC.''' Fertne partem tertiam?{{a|322}} '''CHRYS.''' Non hercle opinor; verum verum nescio.{{a|323}} Profecto de auro nil scio nisi nescio.{{r|2.3.90|90}}{{a|324}} Nunc tibimet illuc navi capiundumst iter,{{l|325}} ut illud reportes aurum ab Theotimo domum.{{a|326}} Atque heus tu. '''NIC.''' Quid vis? '''CHRYS.''' Anulum gnati tui{{a|327}} facito ut memineris ferre. '''NIC.''' Quid opust anulo?{{a|328}} '''CHRYS.''' Quia id signumst cum Theotimo, qui eum illi adferet,{{r|2.3.95|95}}{{a|329}} ei aurum ut reddat. '''NIC.''' Meminero, et recte mones.{{l|330}} Sed divesne est istic Theotimus? '''CHRYS.''' Etiam rogas?{{a|331}} Quin auro habeat soccis subpactum solum?{{a|332}} '''NIC.''' Cur ita fastidit? '''CHRYS.''' Tantas divitias habet;{{a|333}} nescit quid faciat auro. '''NIC.''' Mihi dederit velim.{{r|2.3.100|100}}{{a|334}} Sed qui praesente id aurum Theotimo datumst?{{l|335}} '''CHRYS.''' Populo praesente: nullust Ephesi quin sciat.{{a|336}} '''NIC.''' Istuc sapienter saltem fecit filius,{{a|337}} cum diviti homini id aurum servandum dedit;{{a|338}} ab eo licebit quamvis subito sumere.{{r|2.3.105|105}}{{a|339}} '''CHRYS.''' Immo em tantisper numquam te morabitur,{{l|340}} quin habeas illud quo die illuc veneris.{{a|341}} '''NIC.''' Censebam me effugisse a vita marituma,{{a|342}} ne navigarem tandem hoc aetatis senex;{{a|343}} id mi haud, utrum velim, licere intellego:{{r|2.3.110|110}}{{a|344}} ita bellus hospes fecit Archidemides.{{l|345}} Ubi nunc est ergo meus Mnesilochus filius?{{a|346}} '''CHRYS.''' Deos atque amicos iit salutatum ad forum.{{a|347}} '''NIC.''' At ego hinc ad illum, ut convenam quantum potest.—{{a|348}} '''CHRYS.''' Ille est oneratus recte et plus iusto vehit.{{r|2.3.115|115}}{{a|349}} Exorsa haec tela non male omnino mihi est:{{l|350}} ut amantem erilem copem facerem filium,{{a|351}} ita feci, ut auri quantum vellet sumeret,{{a|352}} quantum autem lubeat reddere ut reddat patri.{{a|353}} Senex in Ephesum ibit aurum arcessere,{{r|2.3.120|120}}{{a|354}} hic nostra agetur aetas in malacum modum,{{l|355}} siquidem hic relinquet neque secum abducet senex{{a|356}} med et Mnesilochum. Quas ego hic turbas dabo!{{a|357}} Sed quid futurumst, cum hoc senex resciverit,{{a|358}} cum se excucurrisse illuc frustra sciverit{{r|2.3.125|125}}{{a|359}} nosque aurum abusos? Quid mihi fiet postea?{{l|360}} Credo hercle adveniens nomen mutabit mihi{{a|361}} facietque extemplo Crucisalum me ex Chrysalo.{{a|362}} Aufugero hercle, si magis usus venerit.{{a|363}} Si ero reprehensus, macto ego illum infortunio:{{r|2.3.130|130}}{{a|364}} si illi sunt virgae ruri, at mihi tergum domist.{{l|365}} Nunc ibo, erili filio hanc fabricam dabo{{a|366}} super auro amicaque eius inventa Bacchide.—{{a|367}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[LYDVS] '''LYDVS''' Pandite atque aperite propere ianuam hanc Orci, obsecro.{{a|368}} Nam equidem haud aliter esse duco, quippe quo nemo advenit,{{a|369}} nisi quem spes reliquere omnes, esse ut frugi possiet.{{l|370}} Bacchides non Bacchides, sed bacchae sunt acerrumae.{{a|371}} Apage istas a me sorores, quae hominum sorbent sanguinem.{{r|3.1.5|5}}{{a|372}} Omnis ad perniciem instructa domus opime atque opipare—{{a|373}} quae ut aspexi, me continuo contuli protinam in pedes.{{a|374}} Egone ut haec conclusa gestem clanculum? Ut celem patrem,{{l|375}} Pistoclere, tua flagitia aut damna aut desidiabula?{{a|376}} [Quibus patrem et me teque amicosque omnes affectas tuos{{r|3.1.10|10}}{{a|377}} ad probrum, damnum, flagitium appellere una et perdere.]{{a|378}} Neque mei neque te tui intus puditumst factis quae facis,{{a|379}} quibus tuom patrem meque una, amicos, adfinis tuos{{l|380}} tua infamia fecisti gerulifigulos flagiti.{{a|381}} [Nunc prius quam malum istoc addis, certumst iam dicam patri]{{r|3.1.15|15}}{{a|382}} de me hanc culpam demolibor iam et seni faciam palam,{{a|383}} ut eum ex lutulento caeno propere hinc eliciat foras.—{{a|384}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[MNESILOCHVS] '''MNESILOCHVS''' Multimodis meditatus egomet mecum sum, et ita esse arbitror:{{l|385}} homini amico, qui est amicus ita uti nomen possidet,{{a|386}} nisi deos ei nil praestare; id opera expertus sum esse ita.{{a|387}} Nam ut in Ephesum hinc abii — hoc factumst ferme abhinc biennium—{{a|388}} ex Epheso huc ad Pistoclerum meum sodalem litteras{{r|3.2.5|5}}{{a|389}} misi, amicam ut mi inveniret Bacchidem. Illum intellego{{l|390}} invenisse, ut servos meus mi nuntiavit Chrysalus.{{a|391}} Condigne is quam techinam de auro advorsum meum fecit patrem,{{a|392}} ut mi amanti copia esset. [sed eccum video incedere.]{{a|393}} Nam pol quidem meo animo ingrato homine nihil inpensiust;{{r|3.2.10|10}}{{a|394}} malefactorem amitti satius quam relinqui beneficum;{{l|395}} nimio inpendiosum praestat te quam ingratum dicier:{{a|396}} illum laudabunt boni, hunc etiam ipsi culpabunt mali.{{a|397}} Qua me causa magis cum cura esse aecum, obvigilatost opus.{{a|398}} Nunc, Mnesiloche, specimen specitur, nunc certamen cernitur,{{r|3.2.15|15}}{{a|399}} sisne necne ut esse oportet, malus, bonus quoivis modi,{{l|400}} iustus iniustus, malignus largus, comis incommodus.{{a|401}} Cave sis te superare servom siris faciundo bene.{{a|402}} Utut eris, moneo, haud celabis. Sed eccos video incedere{{a|403}} patrem sodalis et magistrum. Hinc auscultabo quam rem agant.{{r|3.2.20|20}}{{a|404}}</poem> ===<span id='3.3.0'></span>III.iii=== <poem>[LYDVS ⸱ PHILOXENVS ⸱ MNESILOCHVS] '''LYDVS''' Nunc experiar, sitne aceto tibi cor acre in pectore.{{l|405}} Sequere. '''PHILOXENVS''' Quo sequar? Quo ducis nunc me? '''LYD.''' Ad illam quae tuom{{a|406}} perdidit, pessum dedit tibi filium unice unicum.{{a|407}} '''PHIL.''' Heia, Lyde, leniter qui saeviunt sapiunt magis.{{a|408}} Minus mirandumst, illaec aetas si quid illorum facit,{{r|3.3.5|5}}{{a|409}} quam si non faciat. Feci ego istaec itidem in adulescentia.{{l|410}} '''LYD.''' Ei mihi, ei mihi, istaec illum perdidit assentatio.{{a|411}} Nam absque te esset, ego illum haberem rectum ad ingenium bonum:{{a|412}} nunc propter te tuamque pravos factus est fiduciam{{a|413}} Pistoclerus. '''MNES.''' Di immortales, meum sodalem hic nominat.{{r|3.3.10|10}}{{a|414}} Quid hoc negoti est, Pistoclerum Lydus quod erum tam ciet?{{l|415}} '''PHIL.''' Paulisper, Lyde, est libido homini suo animo obsequi;{{a|416}} iam aderit tempus, cum sese etiam ipse oderit. Morem geras;{{a|417}} dum caveatur, praeter aequom ne quid delinquat, sine.{{a|418}} '''LYD.''' Non sino, neque equidem illum me vivo corrumpi sinam.{{r|3.3.15|15}}{{a|419}} Sed tu, qui pro tam corrupto dicis causam filio,{{l|420}} eademne erat haec disciplina tibi, cum tu adulescens eras?{{a|421}} Nego tibi hoc annis viginti fuisse primis copiae,{{a|422}} digitum longe a paedagogo pedem ut efferres aedibus.{{a|423}} Ante solem exorientem nisi in palaestram veneras,{{r|3.3.20|20}}{{a|424}} gymnasi praefecto haud mediocris poenas penderes.{{l|425}} Id quom optigerat, hoc etiam ad malum accersebatur malum:{{a|426}} et discipulus et magister perhibebantur improbi.{{a|427}} Ibi cursu luctando hasta disco pugilatu pila{{a|428}} saliendo sese exercebant magis quam scorto aut saviis:{{r|3.3.25|25}}{{a|429}} ibi suam aetatem extendebant, non in latebrosis locis.{{l|430}} Inde de hippodromo et palaestra ubi revenisses domum,{{a|431}} cincticulo praecinctus in sella apud magistrum adsideres{{a|432}} cum libro: cum legeres, si unam peccavisses syllabam,{{a|433}} fieret corium tam maculosum quam est nutricis pallium.{{r|3.3.30|30}}{{a|434}} '''MNES.''' Propter me haec nunc meo sodali dici discrucior miser;{{l|435}} innocens suspicionem hanc sustinet causa mea.{{a|436}} '''PHIL.''' Alii, Lyde, nunc sunt mores. '''LYD.''' Id equidem ego certo scio.{{a|437}} Nam olim populi prius honorem capiebat suffragio,{{a|438}} quam magistro desinebat esse dicto oboediens;{{r|3.3.35|35}}{{a|439}} at nunc, prius quam septuennis est, si attingas eum manu,{{l|440}} extemplo puer paedagogo tabula disrumpit caput.{{a|441}} Cum patrem adeas postulatum, puero sic dicit pater:{{a|442}} 'noster esto, dum te poteris defensare iniuria.'{{a|443}} Provocatur paedagogus: 'eho senex minimi preti,{{r|3.3.40|40}}{{a|444}} ne attigas puerum istac causa, quando fecit strenue.'{{l|445}} [It magister quasi lucerna uncto expretus linteo.]{{a|446}} Itur illinc iure dicto. Hocine hic pacto potest{{a|447}} inhibere imperium magister, si ipsus primus vapulet?{{a|448}} '''MNES.''' Acris postulatio haec est. Cum huius dicta intellego,{{r|3.3.45|45}}{{a|449}} mira sunt ni Pistoclerus Lydum pugnis contudit.{{l|450}} '''LYD.''' Sed quis hic est, quem astantem video ante ostium? O Philoxene,{{a|451}} deos propitios me videre quam illum <haud> mavellem mihi.{{a|452}} '''PHIL.''' Quis illic est? '''LYD.''' Mnesilochus, gnati tui sodalis [Pistocleri].{{a|453}} Haud consimili ingenio atque ille est qui in lupanari accubat.{{r|3.3.50|50}}{{a|454}} Fortunatum Nicobulum, qui illum produxit sibi.{{l|455}} '''PHIL.''' Salvos sis, Mnesiloche, salvom te advenire gaudeo.{{a|456}} '''MNES.''' Di te ament, Philoxene. '''LYD.''' Hic enim rite productust patri:{{a|457}} in mare it, rem familiarem curat, custodit domum,{{a|458}} obsequens oboediensque est mori atque imperiis patris.{{r|3.3.55|55}}{{a|459}} Hic sodalis Pistoclero iam puer puero fuit;{{l|460}} triduom non interest aetatis uter maior siet:{{a|461}} verum ingenium plus triginta annis maiust quam alteri.{{a|462}} '''PHIL.''' Cave malo et compesce in illum dicere iniuste. '''LYD.''' Tace,{{a|463}} stultus es qui illi male aegre patere dici qui facit.{{r|3.3.60|60}}{{a|464}} [Nam illum meum malum promptare malim quam peculium.{{l|465}} '''PHIL.''' Quidum? '''LYD.''' Quia, malum si promptet, in dies faciat minus.]{{a|466}} '''MNES.''' Quid sodalem meum castigas, Lyde, discipulum tuom?{{a|467}} '''LYD.''' Periit tibi sodalis. '''MNES.''' Ne di sirint. '''LYD.''' Sic est ut loquor.{{a|468}} Quin ego cum peribat vidi, non ex audito arguo.{{r|3.3.65|65}}{{a|469}} '''MNES.''' Quid factum est? '''LYD.''' Meretricem indigne deperit. '''M.''' Non tu taces?{{l|470}} '''LYD.''' Atque acerrume aestuosam: absorbet ubi quemque attigit.{{a|471}} '''M.''' Vbi ea mulier habitat? '''L.''' Hic. '''M.''' Vnde eam esse aiunt? '''L.''' Ex Samo.{{a|472}} '''M.''' Quae vocatur? '''L.''' Bacchis. '''M.''' Erras, Lyde: ego omnem rem scio{{a|473}} quem ad modumst. Tu Pistoclerum falso atque insontem arguis.{{r|3.3.70|70}}{{a|474}} Nam ille amico et benevolenti suo sodali sedulo{{l|475}} rem mandatam exsequitur. Ipsus neque amat nec tu creduas.{{a|476}} '''LYD.''' Itane oportet rem mandatam gerere amici sedulo,{{a|477}} ut ipsus in gremio osculantem mulierem teneat sedens?{{a|478}} Nullon pacto res mandata potest agi, nisi identidem{{r|3.3.75|75}}{{a|479}} manus ferat <ei> ad papillas, labra ab labris nusquam auferat?{{l|480}} Nam alia memorare quae illum facere vidi dispudet:{{a|481}} cum manum sub vestimenta ad corpus tetulit Bacchidi{{a|482}} me praesente, neque pudere quicquam. Quid verbis opust?{{a|483}} Mihi discipulus, tibi sodalis periit, huic filius;{{r|3.3.80|80}}{{a|484}} nam ego illum periisse dico quoi quidem periit pudor.{{l|485}} [Quid opust verbis? Si opperiri vellem paulisper modo,{{a|486}} ut opinor illius inspectandi mi esset maior copia,{{a|487}} plus viderem quam deceret, quam me atque illo aequom foret.]{{a|488}} '''MNES.''' Perdidisti me, sodalis. Egone ut illam mulierem{{r|3.3.85|85}}{{a|489}} capitis non perdam? Perire me malis malim modis.{{l|490}} Satin ut quem tu habeas fidelem tibi aut cui credas nescias?{{a|491}} '''LYD.''' Viden ut aegre patitur gnatum esse corruptum tuom,{{a|492}} suom sodalem, ut ipsus sese cruciat aegritudine?{{a|493}} '''PHIL.''' Mnesiloche, hoc tecum oro, ut illius animum atque ingenium regas;{{r|3.3.90|90}}{{a|494}} serva tibi sodalem et mihi filium. '''MNES.''' Factum volo.{{l|495}} '''LYD.''' Melius esset, me quoque una si cum illo relinqueres.{{a|496}} '''PHIL.''' Adfatim est. '''LYD.''' Mnesiloche, cura, ei, concastiga hominem probe,{{a|497}} qui dedecorat te, me amicosque alios flagitiis suis.{{a|498}} '''PHIL.''' In te ego hoc onus omne impono. Lyde, sequere hac me. '''L.''' Sequor.—{{r|3.3.95|95}}{{a|499}}</poem> ===<span id='3.4.0'></span>III.iv=== <poem>[MNESILOCHVS] '''MNES.''' Inimiciorem nunc utrum credam magis{{l|500}} sodalemne esse an Bacchidem, incertum admodumst.{{a|501}} Illum exoptavit potius? Habeat. Optumest.{{a|502}} Ne illa illud hercle cum malo fecit suo;{{a|503}} nam mihi divini numquam quisquam creduat,{{r|3.4.5|5}}{{a|504}} ni ego illam exemplis plurumis planeque — amo.{{l|505}} Ego faxo hau dicet nactam quem derideat.{{a|506}} Nam iam domum ibo atque — aliquid surrupiam patri.{{a|507}} Id isti dabo. Ego istanc multis ulciscar modis.{{l|507a}} Adeo ego illam cogam usque ut mendicet — meus pater.{{r|3.4.10|10}}{{a|508}} Sed satine ego animum mente sincera gero,{{a|509}} qui ad hunc modum haec hic quae futura fabulor?{{l|510}} Amo hercle opino, ut pote quod pro certo sciam.{{a|511}} Verum quam illa umquam de mea pecunia{{a|512}} ramenta fiat plumea propensior,{{r|3.4.15|15}}{{a|513}} mendicum malim mendicando vincere.{{a|514}} Numquam edepol viva me inridebit. Nam mihi{{l|515}} decretumst renumerare iam omne aurum patri.{{a|516}} Igitur mi inani atque inopi subblandibitur{{a|517}} tum quom blandiri nihilo pluris referet,{{r|3.4.20|20}}{{a|518}} quam si ad sepulcrum mortuo narres logos.{{a|519}} [Sed autem quam illa umquam meis opulentiis{{l|519a}} ramenta fiat gravior aut propensior,{{l|519b}} mori me malim excruciatum inopia.]{{l|519c}} Profecto stabilest me patri aurum reddere.{{r|3.4.25|25}}{{l|520}} Eadem exorabo, Chrysalo causa mea{{a|521}} pater ne noceat, neu quid ei suscenseat{{a|522}} mea causa de auro quod eum ludificatus est;{{a|523}} nam illi aequomst me consulere, qui causa mea{{a|524}} mendacium ei dixit. Vos me sequimini.—{{r|3.4.30|30}}{{l|525}}</poem> ===<span id='III.v.0'></span>III.v=== <poem>[PISTOCLERVS] '''PISTOCLERVS''' Rebus aliis antevortar, Bacchis, quae mandas mihi:{{a|526}} Mnesilochum ut requiram atque ut eum mecum ad te adducam simul.{{a|527}} Nam illud animus meus miratur, si a me tetigit nuntius,{{a|528}} quid remoretur. Ibo ut visam huc ad eum, si forte est domi.{{a|529}}</poem> ===<span id='III.vi.0'></span>III.vi=== <poem>[MNESILOCHVS ⸱ PISTOCLERVS] '''MNESILOCHVS''' Reddidi patri omne aurum. Nunc ego illam me velim{{l|530}} convenire, postquam inanis sum, contemptricem meam.{{a|531}} Sed veniam mihi quam gravate pater dedit de Chrysalo;{{a|532}} verum postremo impetravi, ut ne quid ei suscenseat.{{a|533}} '''PIST.''' Estne hic meus sodalis? '''MNES.''' Estne hic hostis, quem aspicio, meus?{{r|3.6.5|5}}{{a|534}} '''PIST.''' Certe is est.'''MNES.''' Is est. '''PIST.''' Adibo contra et contollam gradum.{{l|535}} Salvos sis, Mnesiloche. '''MNES.''' Salve. '''PIST.''' Salvos quom peregre advenis,{{a|536}} cena detur. '''MNES.''' Non placet mi cena quae bilem movet.{{a|537}} '''PIST.''' Numquae advenienti aegritudo obiecta est? '''MNES.''' Atque acerruma.{{a|538}} '''PIST.''' Vnde? '''MNES.''' Ab homine quem mi amicum esse arbitratus sum antidhac.{{r|3.6.10|10}}{{a|539}} '''PIST.''' Multi more isto atque exemplo vivont, quos cum censeas{{l|540}} esse amicos, reperiuntur falsi falsimoniis,{{a|541}} lingua factiosi, inertes opera, sublesta fide.{{a|542}} Nullus est quoi non invideant rem secundam optingere;{{a|543}} sibi ne invideatur, ipsi ignavia recte cavent.{{r|3.6.15|15}}{{a|544}} '''MNES.''' Edepol ne tu illorum mores perquam meditate tenes.{{l|545}} Sed etiam unum hoc: ex ingenio malo malum inveniunt suo:{{a|546}} nulli amici sunt, inimicos ipsi in sese omnis habent.{{a|547}} Ei se cum frustrantur, frustrari alios stolidi existumant.{{a|548}} Sicut est hic, quem esse amicum ratus sum atque ipsus sum mihi:{{r|3.6.20|20}}{{a|549}} ille, quod in se fuit, accuratum habuit quod posset mali{{l|550}} faceret in me, inconciliaret copias omnis meas.{{a|551}} '''PIST.''' Improbum istunc esse oportet hominem. '''MNES.''' Ego ita esse arbitror.{{a|552}} '''PIST.''' Obsecro hercle loquere, quis is est. '''MNES.''' Benevolens vivit tibi.{{a|553}} Nam ni ita esset, tecum orarem ut ei quod posses mali{{r|3.6.25|25}}{{a|554}} facere faceres. '''PIST.''' Dic modo hominem qui sit: si non fecero{{l|555}} ei male aliquo pacto, me esse dicito ignavissimum.{{a|556}} '''MNES.''' Nequam homost, verum hercle amicus est tibi. '''PIST.''' Tanto magis{{a|557}} dic quis est; nequam hominis ego parvi pendo gratiam.{{a|558}} MNES.Video non potesse quin tibi eius nomen eloquar.{{r|3.6.30|30}}{{a|559}} Pistoclere, perdidisti me sodalem funditus.{{l|560}} '''PIST.''' Quid istuc est? '''MNES.''' Quid est? Misine ego ad te ex Epheso epistulam{{a|561}} super amica, ut mi invenires? '''PIST.''' Fateor factum, et repperi.{{a|562}} '''MNES.''' Quid? Tibi non erat meretricum aliarum Athenis copia{{a|563}} quibuscum haberes rem, nisi cum illa quam ego mandassem tibi{{r|3.6.35|35}}{{a|564}} occiperes tute † amare et mi ires consultum male?{{l|565}} '''PIST.''' Sanun es? '''MNES.''' Rem repperi omnem ex tuo magistro. Ne nega.{{a|566}} Perdidisti me. '''PIST.''' Etiamne ultro tuis me prolectas probris?{{a|567}} '''MNES.''' Quid? Amas Bacchidem? '''PIST.''' Duas ergo hic intus eccas Bacchides.{{a|568}} '''M.''' Quid? Duas? '''P.''' Atque ambas sorores. '''M.''' Loqueris nunc nugas sciens.{{r|3.6.40|40}}{{a|569}} '''PIST.''' Postremo, si pergis parvam mihi fidem arbitrarier,{{l|570}} tollam ego ted in collum atque intro hinc auferam. '''M.''' Immo ibo, mane.{{a|571}} '''PIST.''' Non maneo, neque tu me habebis falso suspectum. '''M.''' Sequor.—{{a|572}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[PARASITVS] '''PARASITVS''' Parasitus ego sum hominis nequam atque improbi,{{a|573}} militis, qui amicam secum avexit ex Samo.{{a|574}} Nunc me ire iussit ad eam et percontarier,{{l|575}} utrum aurum reddat anne eat secum semul.{{a|576}} Tu dudum, puere, cum illac usque isti semul:{{r|4.1.5|5}}{{a|577}} quae harum sunt aedes, pulta. Adi actutum ad fores.{{a|578}} Recede hinc dierecte. Ut pulsat propudium!{{a|579}} Comesse panem tris pedes latum potes,{{l|580}} fores pultare nescis. Ecquis in aedibust?{{a|581}} Heus, ecquis hic est? Ecquis hoc aperit ostium?{{r|4.1.10|10}}{{a|582}} Ecquis exit?</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[PISTOCLERVS ⸱ PARASITVS] '''PISTOCLERVS''' Quid istuc? Quae istaec est pulsatio?{{a|583}} <nowiki>* * *</nowiki> quae te mala crux agitat, qui ad istunc modum{{a|584}} alieno viris tuas extentes ostio?{{l|585}} Fores paene exfregisti. Quid nunc vis tibi?{{a|586}} '''PAR.''' Adulescens, salve. '''PIST.''' Salve. Sed quem quaeritas?{{r|4.2.5|5}}{{a|587}} '''PAR.''' Bacchidem. '''PIST.''' Vtram ergo? '''PAR.''' Nil scio nisi Bacchidem.{{a|588}} Paucis: me misit miles ad eam Cleomachus,{{a|589}} vel ut ducentos Philippos reddat aureos{{l|590}} vel ut hinc in Elatiam hodie eat secum semul.{{a|591}} '''PIST.''' Non it. Negat se ituram. Abi et renuntia.{{r|4.2.10|10}}{{a|592}} Alium illa amat, non illum. Duc te ab aedibus.{{a|593}} '''PAR.''' Nimis iracunde. '''PIST.''' At scin quam iracundus siem?{{a|594}} Ne tibi hercle haud longe est os ab infortunio,{{l|595}} ita dentifrangibula haec meis manibus gestiunt.{{a|596}} '''PAR.''' Cum ego huius verba interpretor, mihi cautiost,{{r|4.2.15|15}}{{a|597}} ne nucifrangibula excussit ex malis meis.{{a|598}} Tuo ego istaec igitur dicam illi periculo.{{a|599}} '''PIST.''' Quid ais tu? '''PAR.''' Ego istuc illi dicam. '''PIST.''' Dic mihi,{{l|600}} quis tu es? '''PAR.''' Illius sum integumentum corporis.{{a|601}} '''PIST.''' Nequam esse oportet cui tu integumentum improbu's.{{r|4.2.20|20}}{{a|602}} '''PAR.''' Sufflatus ille huc veniet. '''PIST.''' Dirrumptum velim.{{a|603}} '''PAR.''' Numquid vis? '''PIST.''' Abeas. Celeriter factost opus.{{a|604}} '''PAR.''' Vale, dentifrangibule.— '''PIST.''' Et tu, integumentum, vale.{{l|605}} In eum nunc haec res venit locum, ut quid consili{{a|606}} dem meo sodali super amica nesciam,{{r|4.2.25|25}}{{a|607}} qui iratus renumeravit omne aurum patri,{{a|608}} neque nummus ullust qui reddatur militi.{{a|609}} Sed huc concedam, nam concrepuerunt fores.{{l|610}} Mnesilochus eccum maestus progreditur foras.{{a|611}}</poem> ===<span id='4.3.0'></span>IV.iii=== <poem>[MNESILOCHVS ⸱ PISTOCLERVS] '''MNESILOCHVS''' Petulans, protervo iracundo animo, indomito incogitato,{{a|612}} sine modo et modestia sum, sine bono iure atque honore,{{a|613}} incredibilis imposque animi, inamabilis inlepidus vivo,{{a|614}} malevolente ingenio natus. Postremo id mi est quod volo{{l|615}} ego esse aliis. Credibile hoc est?{{r|4.3.5|5}}{{l|615a}} Nequior nemost neque indignior quoi{{a|616}} di bene faciant neque quem quisquam{{l|616a}} homo aut amet aut adeat.{{a|617}} Inimicos quam amicos aequomst med habere,{{a|618}} malos quam bonos par magis me iuvare.{{r|4.3.10|10}}{{a|619}} Omnibus probris, quae improbis viris{{l|620}} digna sunt, dignior nullus est homo;{{a|621}} qui patri reddidi omne aurum amans, <mihi>{{a|622}} quod fuit prae manu. Sumne ego homo miser?{{a|623}} Perdidi me simulque operam Chrysali.{{r|4.3.15|15}}{{a|624}} '''PI.''' Consolandus hic mist, ibo ad eum.{{l|625}} Mnesiloche, quid fit? '''MN.''' Perii.{{a|626}} '''PI.''' Di melius faciant. '''MN.''' Perii.{{l|626a}} '''PI.''' Non taces, insipiens? '''MN.''' Taceam?{{a|627}} '''PI.''' Sanus satis non es. '''MN.''' Perii.{{r|4.3.20|20}}{{l|627a}} Multa mala mi in pectore nunc acria atque acerba eveniunt.{{a|628}} Criminin me habuisse fidem? Immerito tibi iratus fui.{{a|629}} '''PI.''' Heia, bonum habe animum. '''MN.''' Vnde habeam? Mortuos pluris pretist{{l|630}} quam ego sum. '''PI.''' Militis parasitus venerat modo aurum petere hinc,{{a|631}} eum ego meis dictis malis his foribus atque hac <platea abegi>;{{r|4.3.25|25}}{{a|632}} reppuli, reieci hominem. '''MN.''' Quid mi id prodest? <quom ipse veniet,>{{a|633}} quid faciam? Nil habeo miser. Ille quidem hanc abducet, scio.{{a|634}} '''PI.''' Si mihi sit, non pollicear. '''MN.''' Scio, dares, novi <tuom>.{{l|635}} Sed nisi ames, non habeam tibi fidem tantam; <eo quod amas tamen>{{a|636}} nunc agitas sat tute tuarum rerum; <sin liber sies>{{r|4.3.30|30}}{{a|637}} egone ut opem mi ferre posse putem inopem te? <non potest>.{{a|638}} '''PI.''' Tace modo: deus respiciet nos aliquis. '''MN.''' Nugae. <vale>.{{l|638a}} '''P.''' Mane. '''M.''' Quid est? '''P.''' Tuam copiam eccam Chrysalum video. <tace.>{{a|639}}</poem> ===<span id='4.4.0'></span>IV.iv=== <poem>[CHRYSALVS⸱ MNESILOCHVS] '''CHRYSALVS''' Hunc hominem decet auro expendi, huic decet statuam statui ex auro;{{l|640}} nam duplex hodie facinus feci, duplicibus spoliis sum adfectus.{{a|641}} Erum maiorem meum ut ego hodie lusi lepide, ut ludificatust.{{a|642}} Callidum senem callidis dolis{{a|643}} compuli et perpuli, mi omnia ut crederet.{{r|4.4.5|5}}{{a|644}} Nunc amanti ero filio senis,{{l|645}} quicum ego bibo, quicum edo et amo,{{a|646}} regias copias aureasque optuli,{{a|647}} ut domo sumeret neu foris quaereret.{{a|648}} Non mihi isti placent Parmenones, Syri,{{r|4.4.10|10}}{{a|649}} qui duas aut tris minas auferunt eris.{{l|650}} Nequius nil est quam egens consili servos, nisi{{a|651}} habet multipotens pectus:{{a|652}} ubicumque usus siet, pectore expromat suo.{{a|653}} Nullus frugi esse potest homo,{{r|4.4.15|15}}{{a|654}} nisi qui et bene et male facere tenet.{{l|655}} Improbis cum improbus sit, harpaget furibus,{{l|656|656-657}} furetur quod queat, vorsipellem frugi convenit{{a|658}} esse hominem, pectus quoi sapit:{{a|659}} bonus sit bonis, malus sit malis;{{r|4.4.20|20}}{{l|660|660-661}} utcumque res sit, ita animum habeat.{{a|662}} Sed lubet scire quantum aurum erus sibi{{a|663}} dempsit et quid suo reddidit patri.{{a|664}} Si frugi est, Herculem fecit ex patre:{{l|665}} decimam partem ei dedit, sibi novem abstulit.{{r|4.4.25|25}}{{a|666}} Sed quem quaero optume eccum obviam mihi est.{{a|667}} Num qui nummi exciderunt, ere, tibi,{{a|668}} quod sic terram optuere?{{l|668a}} Quid vos maestos tam tristesque esse conspicor?{{a|669}} Non placet nec temere est etiam. Quin mihi respondetis?{{r|4.4.30|30}}{{l|670}} '''MNES.''' Chrysale, occidi. '''CHRYS.''' Fortassis tu auri dempsisti parum?{{a|671}} '''MNES.''' Quam, malum, parum? Immo vero nimio minus multo parum.{{a|672}} '''CHRYS.''' Quid igitur, stulte? <an tu,> quoniam occasio ad eam rem fuit{{a|673}} mea virtute parta, ut quantum velles tantum sumeres,{{a|674}} sic hoc digitulis duobus sumebas primoribus?{{r|4.4.35|35}}{{l|675}} An nescibas quam eius modi homini raro tempus se daret?{{a|676}} '''MNES.''' Erras. '''CHRYS.''' At quidem tute errasti, cum parum immersti ampliter.{{a|677}} '''MNES.''' Pol tu quam nunc med accuses magis, si magis rem noveris.{{a|678}} Occidi. '''CHRYS.''' Animus iam istoc dicto plus praesagitur mali.{{a|679}} '''MNES.''' Perii. '''CHRYS.''' Quid ita? '''MNES.''' Quia patri omne cum ramento reddidi.{{r|4.4.40|40}}{{l|680}} '''CHRYS.''' Reddidisti? '''M.''' Reddidi. '''C.''' Omnene? '''M.''' Oppido. '''C.''' Occisi sumus.{{a|681}} Qui in mentem venit tibi istuc facinus facere tam malum?{{a|682}} '''MNES.''' Bacchidem atque hunc suspicabar propter crimen, Chrysale,{{a|683}} mi male consuluisse: ob eam rem omne aurum iratus reddidi{{a|684}} meo patri. '''CHRYS.''' Quid, ubi reddebas aurum, dixisti patri?{{r|4.4.45|45}}{{l|685}} '''MNES.''' Me id aurum accepisse extemplo ab hospite Archidemide. '''CHRYS.''' Em,{{a|686}} istoc dicto dedisti hodie in cruciatum Chrysalum;{{a|687}} nam ubi me aspiciet, ad carnuficem rapiet continuo senex.{{a|688}} '''MNES.''' Ego patrem exoravi. '''CHRYS.''' Nempe ergo hoc ut faceret quod loquor?{{a|689}} '''MNES.''' Immo tibi ne noceat neu quid ob eam rem suscenseat;{{r|4.4.50|50}}{{l|690}} atque aegre impetravi. Nunc hoc tibi curandumst, Chrysale.{{a|691}} '''CHRYS.''' Quid vis curem? '''MNES.''' Vt ad senem etiam alteram facias viam.{{a|692}} Compara, fabricare finge quod lubet, conglutina,{{a|693}} ut senem hodie doctum docte fallas aurumque auferas.{{a|694}} '''CHRYS.''' Vix videtur fieri posse. '''MNES.''' Perge, ac facile ecfeceris.{{r|4.4.55|55}}{{l|695}} '''CHRYS.''' Quam, malum, facile, quem mendaci prendit manufesto modo?{{a|696}} Quem si orem ut mihi nil credat, id non ausit credere.{{a|697}} '''MNES.''' Immo si audias quae dicta dixit me adversum tibi.{{a|698}} '''CHRYS.''' Quid dixit? '''MNES.''' Si tu illum solem sibi solem esse diceres,{{a|699}} se illum lunam credere esse et noctem qui nunc est dies.{{r|4.4.60|60}}{{l|700}} '''CHRYS.''' Emungam hercle hominem probe hodie, ne id nequiquam dixerit.{{a|701}} '''MNES.''' Nunc quid nos vis facere? '''CHRYS.''' Enim nil nisi ut ametis impero.{{a|702}} Ceterum quantum lubet me poscitote aurum: ego dabo.{{a|703}} Quid mihi refert Chrysalo esse nomen, nisi factis probo?{{a|704}} Sed nunc quantillum usust auri tibi, Mnesiloche? Dic mihi.{{r|4.4.65|65}}{{l|705}} '''MNES.''' Militi nummis ducentis iam usus est pro Bacchide.{{a|706}} '''CHRYS.''' Ego dabo. '''MNES.''' Tum nobis opus est sumptu. '''C.''' Ah, placide volo{{a|707}} unum quidque agamus: hoc ubi egero, tum istuc agam.{{a|708}} De ducentis nummis primum intendam ballistam in senem;{{a|709}} ea ballista si pervortam turrim et propugnacula,{{r|4.4.70|70}}{{l|710}} recta porta invadam extemplo in oppidum anticum et vetus:{{a|711}} si id capso, geritote amicis vostris aurum corbibus,{{a|712}} sicut animus sperat. '''PIST.''' Apud test animus noster, Chrysale.{{a|713}} '''CHRYS.''' Nunc tu abi intro, Pistoclere, ad Bacchidem, atque ecfer cito{{a|714}} '''PIST.''' Quid? '''C.''' Stilum, ceram et tabellas, linum. '''P.''' Iam faxo hic erunt.—{{r|4.4.75|75}}{{l|715}} '''MNES.''' Quid nunc es facturus? Id mihi dice. '''CHRYS.''' Coctumst prandium?{{a|716}} Vos duo eritis atque amica tua erit tecum tertia?{{a|717}} '''MNES.''' Sicut dicis. '''CHRYS.''' Pistoclero nulla amica est? '''M.''' Immo adest.{{a|718}} Alteram ille amat sororem, ego alteram, ambas Bacchides.{{a|719}} '''CHRYS.''' Quid tu loquere? '''MNES.''' Hoc, ut futuri sumus. '''CHRYS.''' Vbist biclinium{{r|4.4.80|80}}{{l|720}} vobis stratum? '''MNES.''' Quid id exquaeris? '''CHRYS.''' Res itast, dici volo.{{a|721}} Nescis quid ego acturus sim nec facinus quantum exordiar.{{a|722}} '''MNES.''' Cedo manum ac subsequere propius me ad fores. Intro inspice.{{a|723}} '''CHRYS.''' Euax, nimis bellus atque ut esse maxume optabam locus.{{l|725|724-725}} '''PIST.''' Quae imperavisti. Imperatum bene bonis factum ilicost.{{r|4.4.85|85}}{{a|726}} '''CHRYS.''' Quid parasti? '''PIST.''' Quae parari tu iussisti omnia.{{a|727}} '''CHRYS.''' Cape stilum propere et tabellas tu has tibi. '''MNES.''' Quid postea?{{a|728}} '''CHRYS.''' Quod iubebo scribito isti'''C.''' nam propterea <te> volo{{a|729}} scribere, ut pater cognoscat litteras quando legat.{{l|730}} Scribe. '''MNES.''' Quid scribam? '''CHRYS.''' Salutem tuo patri verbis tuis.{{r|4.4.90|90}}{{a|731}} '''PIST.''' Quid si potius morbum mortem scribat? Id erit rectius.{{a|732}} '''C.''' Ne interturba. '''M.''' Iam imperatum in cera inest. '''C.''' Dic quem ad modum.{{a|733}} '''MNES.''' 'Mnesilochus salutem dicit suo patri.' '''CHRYS.''' Adscribe hoc cito:{{a|734}} 'Chrysalus mihi usque quaque loquitur nec recte, pater,{{l|735}} quia tibi aurum reddidi et quia non te fraudaverim.'{{r|4.4.95|95}}{{a|736}} '''PIST.''' Mane dum scribit. '''CHRYS.''' Celerem oportet esse amatoris manum.{{a|737}} '''P.''' Atque † idem hercle em perdundum magis quam ad scribundumst cito.{{a|738}} '''M.''' Loquere. Hoc scriptumst. '''C.''' 'Nunc, pater mi, proin tu ab eo ut caveas tibi,{{a|739}} sycophantias componit, aurum ut abs ted auferat;{{l|740}} et profecto se ablaturum dixit.' plane adscribito.{{r|4.4.100|100}}{{a|741}} '''MNES.''' Dic modo. '''CHRYS.''' 'Atque id pollicetur se daturum aurum mihi,{{a|742}} quod dem scortis quodque in lustris comedim congraecem, pater.{{a|743}} Sed, pater, vide ne tibi hodie verba det: quaeso cave.'{{a|744}} '''M.''' Loquere porro. '''C.''' Adscribe dum etiam. '''M.''' Loquere quid scribam modo.{{l|745}} '''CHRYS.''' 'Sed, pater, quod promisisti mihi, te quaeso ut memineris,{{r|4.4.105|105}}{{a|746}} ne illum verberes; verum apud te vinctum adservato domi.'{{a|747}} Cedo tu ceram ac linum actutum. Age obliga, obsigna cito.{{a|748}} '''MNES.''' Obsecro, quid istis ad istunc usust conscriptis modum,{{a|749}} ut tibi ne quid credat atque ut vinctum te adservet domi?{{l|750}} '''CHRYS.''' Quia mi ita lubet. Potin ut cures te atque ut ne parcas mihi?{{r|4.4.110|110}}{{a|751}} Mea fiducia opus conduxi et meo periclo rem gero.{{a|752}} '''MNES.''' Aequom dicis. '''C.''' Cedo tabellas. '''M.''' Accipe. '''C.''' Animum advortite.{{a|753}} Mnesiloche et tu, Pistoclere, iam facite in biclinio{{a|754}} cum amica sua uterque accubitum eatis, ita negotiumst,{{l|755}} atque ibidem ubi nunc sunt lecti strati potetis cito.{{r|4.4.115|115}}{{a|756}} '''PIST.''' Numquid aliud? '''CHRYS.''' Hoc, atque etiam: ubi erit accubitum semel,{{a|757}} ne quoquam exsurgatis, donec a me erit signum datum.{{a|758}} '''PIST.''' O imperatorem probum! '''CHRYS.''' Iam bis bibisse oportuit.{{a|759}} '''MNES.''' Fugimus. '''CHRYS.''' Vos vostrum curate officium, ego efficiam meum.—{{l|760}}</poem> ===<span id='4.5.0'></span>IV.v=== <poem>[CHRYSALVS] Mnsanum magnum molior negotium,{{a|761}} metuoque ut hodie possiem emolirier.{{a|762}} Sed nunc truculento mi atque saevo usus senest;{{a|763}} nam non conducit huic sycophantiae{{a|764}} senem tranquillum esse ubi me aspexerit.{{r|4.5.5|5}}{{l|765}} Versabo ego illum hodie, si vivo, probe.{{a|766}} Tam frictum ego illum reddam quam frictum est cicer.{{a|767}} Adambulabo ad ostium, ut, quando exeat,{{a|768}} extemplo advenienti ei tabellas dem in manum.{{a|769}}</poem> ===<span id='5.6.0'></span>IV.vi=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''NICOBVLVS''' Nimium illaec res est magnae dividiae mihi,{{l|770}} supterfugisse sic mihi hodie Chrysalum.{{a|771}} '''CHRYS.''' Salvos sum, iratus est senex. Nunc est mihi{{a|772}} adeundi ad hominem tempus. '''NIC.''' Quis loquitur prope?{{a|773}} Atque hic quidem, opinor, Chrysalust. '''CHRYS.''' Accessero.{{r|4.6.5|5}}{{a|774}} '''NIC.''' Bone serve, salve. Quid fit? Quam mox navigo{{l|775}} in Ephesum, ut aurum repetam ab Theotimo domum?{{a|776}} Taces? Per omnis deos adiuro, ut ni meum{{a|777}} gnatum tam amem atque ei facta cupiam quae is velit,{{a|778}} ut tua iam virgis latera lacerentur probe{{r|4.6.10|10}}{{l|780|779-780}} ferratusque in pistrino aetatem conteras.{{a|781}} Omnia rescivi scelera ex Mnesilocho tua.{{a|782}} '''CHRYS.''' Men criminatust? Optimest: ego sum malus,{{a|783}} ego sum sacer, scelestus. Specta rem modo;{{a|784}} ego verbum faciam <nullum>. '''NIC.''' Etiam, carnufex,{{r|4.6.15|15}}{{l|785}} minitare? '''CHRYS.''' Nosces tu illum actutum qualis sit.{{a|786}} Nunc has tabellas ferre me iussit tibi.{{a|787}} Orabat, quod istic esset scriptum ut fieret.{{a|788}} '''NIC.''' Cedo. '''CHRYS.''' Nosce signum. '''NIC.''' Novi. Ubi ipse est? '''CHRYS.''' Nescio.{{a|789}} Nil iam me oportet scire. Oblitus sum omnia.{{r|4.6.20|20}}{{l|790}} Scio me esse servom. Nescio etiam id quod scio.{{a|791}} Nunc ab trasenna hic turdus lumbricum petit;{{a|792}} pendebit hodie pulcre, ita intendi tenus.{{a|793}} '''NIC.''' Mane dum parumper; iam exeo ad te, Chrysale.—{{a|794}} '''CHRYS.''' Vt verba mihi dat, ut nescio quam rem gerat.{{r|4.6.25|25}}{{l|795}} Servos arcessit intus qui me vinciant.{{a|796}} Bene navis agitatur, pulcre haec confertur ratis.{{a|797}} Sed conticiscam, nam audio aperiri fores.{{a|798}}</poem> ===<span id='4.7.0'></span>IV.vii=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ ARTAMO ⸱ CHRYSALVS] '''NIC.''' Constringe tu illi, '''ARTAMO''', actutum manus.{{a|799}} '''CHRYS.''' Quid feci? '''NIC.''' Impinge pugnum, si muttiverit.{{l|800}} Quid hae locuntur litterae? '''CHRYS.''' Quid me rogas?{{a|801}} Ut ab illo accepi, ad te obsignatas attuli.{{a|802}} '''NIC.''' Eho tu, <nowiki>* * *</nowiki> loquitatusne es gnato meo{{r|4.7.5|5}}{{a|803}} male per sermonem, quia mi id aurum reddidit,{{a|804}} et te dixisti id aurum ablaturum tamen{{l|805}} per sycophantiam? '''CHRYS.''' Egone istuc dixi? '''NIC.''' Ita.{{a|806}} '''CHRYS.''' Quis homost qui dicat me dixisse istuc? '''NIC.''' Tace,{{a|807}} nullus homo dicit: hae tabellae te arguont,{{r|4.7.10|10}}{{a|808}} quas tu attulisti. Em hae te vinciri iubent.{{a|809}} '''CHRYS.''' Aha, Bellorophontem tuos me fecit filius:{{l|810}} egomet tabellas tetuli ut vincirer. Sine.{{a|811}} '''NIC.''' Propterea hoc facio, ut suadeas gnato meo{{a|812}} ut pergraecetur tecum, tervenefice.{{r|4.7.15|15}}{{a|813}} '''CHRYS.''' O stulte, stulte, nescis nunc venire te;{{a|814}} atque in eopse adstas lapide, ut praeco praedicat.{{l|815}} '''NIC.''' Responde: quis me vendit? '''CHRYS.''' Quem di diligunt{{a|816}} adulescens moritur, dum valet sentit sapit.{{a|817}} Hunc si ullus deus amaret, plus annis decem,{{r|4.7.20|20}}{{a|818}} plus iam viginti mortuom esse oportuit:{{a|819}} terrai odium ambulat, iam nil sapit{{l|820}} nec sentit, tantist quantist fungus putidus.{{a|821}} '''NIC.''' Tun terrae me odium esse autumas? Abducite hunc{{a|822}} intro atque adstringite ad columnam fortiter.{{r|4.7.25|25}}{{a|823}} Numquam auferes hinc aurum. '''CHRYS.''' At qui iam dabis.{{a|824}} '''NIC.''' Dabo? '''CHRYS.''' Atque orabis me quidem ultro ut auferam,{{l|825}} cum illum rescisces criminatorem meum{{a|826}} quanto in periclo et quanta in pernicie siet.{{a|827}} Tum libertatem Chrysalo largibere;{{r|4.7.30|30}}{{a|828}} ego adeo numquam accipiam. '''NIC.''' Dic, scelerum caput,{{a|829}} dic, quo in periclo est meus Mnesilochus filius?{{l|830}} '''CHRYS.''' Sequere hac me, faxo iam scies. '''NIC.''' Quo gentium?{{a|831}} '''CHRYS.''' Tres unos passus. '''NIC.''' Vel decem. '''CHRYS.''' Agedum tu, '''ARTAMO''',{{a|832}} forem hanc pauxillum aperi; placide, ne crepa;{{r|4.7.35|35}}{{a|833}} sat est. Accede huc tu. Viden convivium?{{a|834}} '''NIC.''' Video exadvorsum Pistoclerum et Bacchidem.{{l|835}} '''CHRYS.''' Qui sunt in lecto illo altero? '''NIC.''' Interii miser.{{a|836}} '''CHRYS.''' Novistine hominem? '''NIC.''' Novi. '''CHRYS.''' Dic sodes mihi,{{a|837}} bellan videtur specie mulier? '''NIC.''' Admodum.{{r|4.7.40|40}}{{a|838}} '''CHRYS.''' Quid illam, meretricemne esse censes? '''NIC.''' Quippini?{{a|839}} '''CHRYS.''' Frustra es. '''NIC.''' Quis igitur obsecrost? '''CHRYS.''' Inveneris.{{l|840}} Ex me quidem hodie numquam fies certior.{{a|841}}</poem> ===<span id='4.8.0'></span>IV.viii=== <poem>[CLEOMACHVS ⸱ NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''CLEOMACHVS''' Meamne hic Mnesilochus, Nicobuli filius,{{a|842}} per vim ut retineat mulierem? Quae haec factiost?{{a|843}} '''NIC.''' Quis illest? '''CHRYS.''' Per tempus hic venit miles mihi.{{a|844}} '''CLEOM.''' Non me arbitratur militem, sed mulierem,{{l|845}} qui me meosque non queam defendere.{{r|4.8.5|5}}{{a|846}} Nam neque Bellona mi umquam neque Mars creduat,{{a|847}} ni illum exanimalem faxo, si convenero,{{a|848}} nive exheredem fecero vitae suae.{{a|849}} '''NIC.''' Chrysale, quis ille est qui minitatur filio?{{l|850}} '''CHRYS.''' Vir hic est illius mulieris quacum accubat.{{r|4.8.10|10}}{{a|851}} '''NIC.''' Quid, vir? '''CHRYS.''' Vir, inquam. '''NIC.''' Nuptanest illa, obsecro?{{a|852}} '''CHRYS.''' Scies haud multo post. '''NIC.''' Oppido interii miser.{{a|853}} '''CHRYS.''' Quid nunc? Scelestus tibi videtur Chrysalus?{{a|854}} Age nunc vincito me, auscultato filio.{{l|855}} Dixin tibi ego illum inventurum te qualis sit?{{r|4.8.15|15}}{{a|856}} '''NIC.''' Quid nunc ego faciam? '''CHRYS.''' Iube sis me exsolvi cito;{{a|857}} nam ni ego exsolvor, iam manufesto hominem opprimet.{{a|858}} '''CLEOM.''' Nihil est lucri quod me hodie facere mavelim,{{a|859}} quam illum cubantem cum illa opprimere, ambo ut necem.{{l|860}} '''CHRYS.''' Audin quae loquitur? Quin tu me exsolvi iubes?{{r|4.8.20|20}}{{a|861}} '''NIC.''' Exsolvite istum. Perii, pertimui miser.{{a|862}} '''CLEOM.''' Tum illam, quae corpus publicat volgo suom,{{a|863}} faxo se haud dicat nactam quem derideat.{{a|864}} '''CHRYS.''' Pacisci cum illo paulula pecunia{{l|865}} potes. '''NIC.''' Pacisce ergo, obsecro, quid tibi lubet,{{r|4.8.25|25}}{{a|866}} dum ne manifesto hominem opprimat neve enicet.{{a|867}} '''CLEOM.''' Nunc nisi ducenti Philippi redduntur mihi,{{a|868}} iam illorum ego animam amborum exsorbebo oppido.{{a|869}} '''NIC.''' Em illuc pacisce, si potes; perge obsecro,{{l|870}} pacisce quid vis. '''CHRYS.''' Ibo et faciam sedulo.{{r|4.8.30|30}}{{a|871}} Quid clamas? '''CLEOM.''' Vbi erus tuos est? '''CHRYS.''' Nusquam. Nescio.{{a|872}} Vis tibi ducentos nummos iam promittier,{{a|873}} ut ne clamorem hic facias neu convicium?{{a|874}} '''CLEOM.''' Nihil est quod malim. '''CHRYS.''' Atque ut tibi mala multa ingeram?{{l|875}} '''CLEOM.''' Tuo arbitratu. '''NIC.''' Vt subblanditur carnufex.{{r|4.8.35|35}}{{a|876}} '''CHRYS.''' Pater hic Mnesilochi est; sequere, is promittet tibi.{{a|877}} Tu aurum rogato; ceterum verbum sat est.{{a|878}} '''NIC.''' Quid fit? '''CHRYS.''' Ducentis Philippis rem pepigi. '''NIC.''' Ah, salus{{a|879}} mea, servavisti me. Quam mox dico 'dabo'?{{l|880}} '''CHRYS.''' Roga hunc tu, tu promitte hui'''C.''' '''NIC.''' Promitto, roga.{{r|4.8.40|40}}{{a|881}} '''CLEOM.''' Ducentos nummos aureos Philippos probos{{a|882}} dabin? '''CHRYS.''' 'Dabuntur' inque. Responde. '''NIC.''' Dabo.{{a|883}} '''CHRYS.''' Quid nunc, impure? Numquid debetur tibi?{{a|884}} Quid illi molestu's? Quid illum morte territas?{{l|885}} Et ego te et ille mactamus infortunio.{{r|4.8.45|45}}{{a|886}} Si tibi est machaera, at nobis veruinast domi:{{a|887}} qua quidem te faciam, si tu me inritaveris,{{a|888}} confossiorem soricina nenia.{{a|889}} Iam dudum hercle equidem sentio, suspicio{{l|890}} quae te sollicitet: eum esse cum illa muliere.{{r|4.8.50|50}}{{a|891}} '''CLEOM.''' Immo est quoque. '''CHRYS.''' Ita me Iuppiter Iuno Ceres{{a|892}} Minerva † Latona Spes Opis Virtus Venus{{a|893}} Castor Polluces Mars Mercurius Hercules{{a|894}} Summanus Sol Saturnus dique omnes ament,{{l|895}} ut ille cum illa neque cubat neque ambulat{{r|4.8.55|55}}{{a|896}} neque osculatur neque illud quod dici solet.{{a|897}} '''NIC.''' Vt iurat! Servat me ille suis periuriis.{{a|898}} '''CLEOM.''' Vbi nunc Mnesilochus ergost? '''CHRYS.''' Rus misit pater.{{a|899}} Illa autem in arcem abiit aedem visere{{l|900}} Minervae. Nunc apertast. I, vise estne ibi.{{r|4.8.60|60}}{{a|901}} '''CLEOM.''' Abeo ad forum igitur. '''CHRYS.''' Vel hercle in malam crucem.{{a|902}} '''CLEOM.''' Hodie exigam aurum hoc? '''CHRYS.''' Exige, ac suspende te:{{a|903}} ne supplicare <hunc> censeas <tibi>, nihili homo.—{{a|904}} Ille est amotus. Sine me — per te, ere, opsecro{{l|905}} deos immortales — ire huc intro ad filium.{{r|4.8.65|65}}{{a|906}} '''NIC.''' Quid eo intro ibis? '''CHRYS.''' Vt eum dictis plurumis{{a|907}} castigem, cum haec sic facta ad hunc faciat modum.{{a|908}} '''NIC.''' Immo oro ut facias, Chrysale, et ted opsecro,{{a|909}} cave parsis in eum dicere. '''CHRYS.''' Etiam me mones?{{l|910}} Satin est si plura ex me audiet hodie mala,{{r|4.8.70|70}}{{a|911}} quam audivit umquam Clinia ex Demetrio?—{{a|912}} '''NIC.''' Lippi illic oculi servos est simillimus:{{a|913}} si non est, nolis esse neque desideres;{{a|914}} si est, abstinere quin attingas non queas.{{l|915}} Nam ni illic hodie forte fortuna hic foret,{{r|4.8.75|75}}{{a|916}} miles Mnesilochum cum uxore opprimeret sua{{a|917}} atque obtruncaret moechum manufestarium.{{a|918}} Nunc quasi ducentis Philippis emi filium,{{a|919}} quos dare promisi militi: quos non dabo{{l|920}} temere etiam prius quam filium convenero.{{r|4.8.80|80}}{{a|921}} Numquam edepol quicquam temere credam Chrysalo;{{a|922}} verum lubet etiam mi has perlegere denuo:{{a|923}} aequomst tabellis consignatis credere.—{{a|924}}</poem> ===<span id='4.9.0'></span>IV.ix=== <poem>[CHRYSALVS ⸱ NICOBVLVS] '''CHRYSALVS''' Atridae duo fratres cluent fecisse facinus maxumum,{{l|925}} quom Priami patriam Pergamum divina moenitum manu{{a|926}} armis, equis, exercitu atque eximiis bellatoribus{{a|927}} mille cum numero navium decumo anno post subegerunt.{{a|928}} Non pedibus termento fuit praeut ego erum expugnabo meum{{r|4.9.5|5}}{{a|929}} sine classe sineque exercitu et tanto numero militum.{{l|930}} [Cepi expugnavi amanti erili filio aurum ab suo patre.]{{a|931}} Nunc prius quam huc senex venit, libet lamentari dum exeat.{{a|932}} O Troia, o patria, o Pergamum, o Priame periisti senex,{{a|933}} qui misere male mulcabere quadringentis Philippis aureis.{{r|4.9.10|10}}{{a|934}} Nam ego has tabellas obsignatas consignatas quas fero{{l|935}} non sunt tabellae, sed equos quem misere Achivi ligneum.{{a|936}} [Epiust Pistoclerus: ab eo haec sumptae; Mnesilochus Sino est{{a|937}} relictus, ellum non in busto Achilli, sed in lecto accubat;{{a|938}} Bacchidem habet secum: ille olim habuit ignem qui signum daret,{{r|4.9.15|15}}{{a|939}} hunc ipsum exurit; ego sum Vlixes, cuius consilio haec gerunt.]{{l|940}} Tum quae hic sunt scriptae litterae, hoc in equo insunt milites{{a|941}} armati atque animati probe. Ita res successit mi usque adhuc.{{a|942}} Atque hic equos non in arcem, verum in arcam faciet impetum:{{a|943}} exitium excidium exlecebra fiet hic equos hodie auro senis.{{r|4.9.20|20}}{{a|944}} Nostro seni huic stolido, ei profecto nomen facio ego Ilio;{{l|945}} miles Menelaust, ego Agamemno, idem Vlixes Lartius,{{a|946}} Mnesilochust Alexander, qui erit exitio rei patriae suae;{{a|947}} is Helenam avexit, cuia causa nunc facio obsidium Ilio.{{a|948}} Nam illi itidem Vlixem audivi, ut ego sum, fuisse et audacem et malum:{{r|4.9.25|25}}{{a|949}} <in> dolis ego prensus sum, ille mendicans paene inventus interiit,{{l|950}} dum ibi exquirit fata Iliorum; adsimiliter mi hodie optigit.{{a|951}} Vinctus sum, sed dolis me exemi: item se ille servavit dolis.{{a|952}} Ilio tria fuisse audivi fata quae illi forent exitio:{{a|953}} signum ex arce si periisset; alterum etiamst Troili mors;{{r|4.9.30|30}}{{a|954}} tertium, cum portae Phrygiae limen superum scinderetur:{{l|955}} paria item tria eis tribus sunt fata nostro huic Ilio.{{a|956}} Nam dudum primo ut dixeram nostro seni mendacium{{a|957}} et de hospite et de auro et de lembo, ibi signum ex arce iam abstuli.{{a|958}} Iam duo restabant fata tunc, nec magis id ceperam oppidum.{{r|4.9.35|35}}{{a|959}} Post ubi tabellas ad senem detuli, ibi occidi Troilum,{{l|960}} cum censuit Mnesilochum cum uxore esse dudum militis.{{a|961}} [Ibi vix me exsolvi: id periclum adsimilo, Vlixem ut praedicant{{a|962}} cognitum ab Helena esse proditum Hecubae; sed ut olim ille se{{a|963}} blanditiis exemit et persuasit se ut amitteret,{{r|4.9.40|40}}{{a|964}} item ego dolis me illo extuli e periclo et decepi senem.]{{l|965}} Post cum magnifico milite, urbes verbis qui inermus capit,{{a|966}} conflixi atque hominem reppuli; dein pugnam conserui seni:{{a|967}} eum ego adeo uno mendacio devici, uno ictu extempulo{{a|968}} cepi spolia. Is nunc ducentos nummos Philippos militi,{{r|4.9.45|45}}{{a|969}} quos dare se promisit, dabit.{{l|970}} Nunc alteris etiam ducentis usus est, qui dispensentur{{a|971}} Ilio capto, ut sit mulsum qui triumphent milites.{{a|972}} [Sed Priamus hic multo illi praestat: non quinquaginta modo,{{a|973}} quadringentos filios habet atque equidem omnis lectos sine probro:{{r|4.9.50|50}}{{a|974}} eos ego hodie omnis contruncabo duobus solis ictibus.{{l|975}} Nunc Priamo nostro si est quis emptor, comptionalem senem{{a|976}} vendam ego, venalem quem habeo, extemplo ubi oppidum expugnavero.]{{a|977}} Sed Priamum adstantem eccum ante portam video. Adibo atque adloquar.{{a|978}} '''NICOBVLVS''' Quoianam vox prope me sonat? '''CHRYS.''' O Nicobule. '''NIC.''' Quid fit?{{r|4.9.55|55}}{{a|979}} Quid quod te misi, ecquid egisti? '''CHRYS.''' Rogas? Congredere. '''NIC.''' Gradior.{{l|980}} '''CHRYS.''' Optumus sum orator. Ad lacrumas coegi hominem castigando{{a|981}} maleque dictis, quae quidem quivi comminisci. '''NIC.''' Quid ait? '''C.''' Verbum{{a|982}} nullum fecit: lacrumans tacitus auscultabat quae ego loquebar;{{a|983}} tacitus conscripsit tabellas, obsignatas mi has dedit.{{r|4.9.60|60}}{{a|984}} Tibi me iussit dare, sed metuo, ne idem cantent quod priores.{{l|985}} Nosce signum. Estne eius? '''NIC.''' Novi. Libet perlegere has. '''C.''' Perlege.{{a|986}} Nunc superum limen scinditur, nunc adest exitium Ilio,{{a|987}} turbat equos lepide ligneus. '''NIC.''' Chrysale, ades, dum ego has perlego.{{a|988}} '''CHRYS.''' Quid me tibi adesse opus est? '''N.''' Volo, [ut quod iubeo facias]{{r|4.9.65|65}}{{l|988a}} ut scias quae hic scripta sient.{{a|989}} '''CHRYS.''' Nil moror neque scire volo.{{l|989a}} '''NIC.''' Tamen ades. '''CHRYS.''' Quid opust? '''NIC.''' Taceas:{{l|990}} quod iubeo id facias. '''CHRYS.''' Adero.{{l|990a}} '''NIC.''' Euge litteras minutas. '''CHRYS.''' Qui quidem videat parum;{{r|4.9.70|70}}{{a|991}} verum, qui satis videat, grandes satis sunt. '''NIC.''' Animum advortito igitur.{{a|992}} '''CHRYS.''' Nolo inquam. '''NIC.''' At volo inquam. '''CHRYS.''' Quid opust? '''NIC.''' At enim id quod te iubeo facias.{{a|993}} '''CHRYS.''' Iustumst <ut> tuos tibi servos tuo arbitratu serviat.{{a|994}} '''NIC.''' Hoc age sis nunciam. '''C.''' Vbi lubet, recita: aurium operam tibi dico.{{l|995}} '''NIC.''' Cerae quidem haud parsit neque stilo;{{r|4.9.75|75}}{{a|996}} sed quidquid est, pellegere certumst.{{l|996a}} 'Pater, ducentos Philippos quaeso Chrysalo{{a|997}} da, si esse salvom vis me aut vitalem tibi.'{{a|998}} Malum quidem hercle magnum. '''CHRYS.''' Tibi dico. '''NIC.''' Quid est?{{a|999}} '''CHRYS.''' Non prius salutem scripsit? '''NIC.''' Nusquam sentio.{{r|4.9.80|80}}{{l|1000}} '''CHRYS.''' Non dabis, si sapies; verum si das maxume,{{a|1001}} ne ille alium gerulum quaerat, si sapiet, sibi:{{a|1002}} nam ego non laturus sum, si iubeas maxume.{{a|1003}} Sat sic suspectus sum, cum careo noxia.{{a|1004}} '''NIC.''' Ausculta porro, dum hoc quod scriptumst perlego.{{r|4.9.85|85}}{{l|1005}} '''CHRYS.''' Inde a principio iam inpudens epistula est.{{a|1006}} '''NIC.''' 'Pudet prodire me ad te in conspectum, pater:{{a|1007}} tantum flagitium te scire audivi meum,{{a|1008}} quod cum peregrini cubui uxore militis.'{{a|1009}} Pol haud derides; nam ducentis aureis{{r|4.9.90|90}}{{l|1010}} Philippis redemi vitam ex flagitio tuam.{{a|1011}} '''CHRYS.''' Nihil est illorum quin ego illi dixerim.{{a|1012}} '''NIC.''' 'Stulte fecisse fateor. Sed quaeso, pater,{{a|1013}} ne me, in stultitia si deliqui, deseras.{{a|1014}} Ego animo cupido atque oculis indomitis fui;{{r|4.9.95|95}}{{l|1015}} persuasumst facere quoius me nunc facti pudet.'{{a|1016}} Prius te cavisse ergo quam pudere aequom fuit.{{a|1017}} '''CHRYS.''' Eadem istaec verba dudum illi dixi omnia.{{a|1018}} '''NIC.''' 'Quaeso ut sat habeas id, pater, quod Chrysalus{{a|1019}} me obiurigavit plurumis verbis malis,{{r|4.9.100|100}}{{l|1020}} et me meliorem fecit praeceptis suis,{{a|1021}} ut te ei habere gratiam aequom sit bonam.'{{a|1022}} '''CHRYS.''' Estne istuc istic scriptum? '''NIC.''' Em specta, tum scies.{{a|1023}} '''CHRYS.''' Vt qui deliquit supplex est ultro omnibus.{{a|1024}} '''NIC.''' 'Nunc si me fas est obsecrare abs te, pater,{{r|4.9.105|105}}{{l|1025}} da mihi ducentos nummos Philippos, te obsecro.'{{a|1026}} '''CHRYS.''' Ne unum quidem hercle, si sapis. '''NIC.''' Sine perlegam.{{a|1027}} 'Ego ius iurandum verbis conceptis dedi,{{a|1028}} daturum id me hodie mulieri ante vesperum,{{a|1029}} prius quam a me abiret. Nunc, pater, ne perierem{{r|4.9.110|110}}{{l|1030}} cura atque abduce me hinc ab hac quantum potest,{{a|1031}} quam propter tantum damni feci et flagiti.{{a|1032}} Cave tibi ducenti nummi dividiae fuant;{{a|1033}} sescenta tanta reddam, si vivo, tibi.{{a|1034}} Vale atque haec cura'. Quid nunc censes, Chrysale?{{r|4.9.115|115}}{{l|1035}} '''CHRYS.''' Nihil ego tibi hodie consili quicquam dabo,{{a|1036}} neque ego haud committam ut, si quid peccatum siet,{{a|1037}} fecisse dicas de mea sententia.{{a|1038}} Verum, ut ego opinor, si ego in istoc sim loco,{{a|1039}} dem potius aurum quam illum corrumpi sinam.{{r|4.9.120|120}}{{l|1040}} Duae condiciones sunt: utram tu accipias vide:{{a|1041}} vel ut aurum perdas vel ut amator perieret.{{a|1042}} Ego neque te iubeo neque veto, neque suadeo.{{a|1043}} '''NIC.''' Miseret me illius. '''CHRYS.''' Tuos est, non mirum facis.{{a|1044}} Si plus perdundum sit, periisse suaviust,{{r|4.9.125|225}}{{l|1045}} quam illud flagitium volgo dispalescere.{{a|1046}} '''NIC.''' Ne ille edepol Ephesi multo mavellem foret,{{a|1047}} dum salvos esset, quam revenisset domum.{{a|1048}} Quid ego istic? Quod perdundumst properem perdere.{{a|1049}} Binos ducentos Philippos iam intus ecferam,{{r|4.9.130|130}}{{l|1050}} et militi quos dudum promisi miser{{a|1051}} et istos. Mane istic, iam exeo ad te, Chrysale.—{{a|1052}} '''CHRYS.''' Fit vasta Troia, scindunt proceres Pergamum.{{a|1053}} Scivi ego iam dudum fore me exitio Pergamo.{{a|1054}} Edepol qui me esse dicat cruciatu malo{{r|4.9.135|135}}{{l|1055}} dignum, ne ego cum illo pignus haud ausim dare;{{a|1056}} tantas turbellas facio. Sed crepuit foris:{{a|1057}} ecfertur praeda ex Troia. Taceam nunciam.{{a|1058}} '''NIC.''' Cape hoc tibi aurum, Chrysale, i, fer filio.{{a|1059}} Ego ad forum autem hinc ibo, ut solvam militi.{{r|4.9.140|140}}{{l|1060}} '''CHRYS.''' Non equidem accipiam. Proin tu quaeras qui ferat.{{a|1061}} Nolo ego mihi credi. '''NIC.''' Cape vero, odiose facis.{{a|1062}} '''CHRYS.''' Non equidem capiam. '''NIC.''' At quaeso. '''C.''' Dico ut res se habet.{{a|1063}} '''NIC.''' Morare. '''CHRYS.''' Nolo, inquam, aurum concredi mihi.{{a|1064}} Vel da aliquem qui servet me. '''NIC.''' Ohe, odiose facis.{{r|4.9.145|145}}{{l|1065}} '''CHRYS.''' Cedo, si necesse est. '''NIC.''' Cura ho'''C.''' iam ego huc revenero.—{{a|1066}} '''CHRYS.''' Curatum est — esse te senem miserrumum.{{a|1067}} Hoc est incepta efficere pulcre: bellule{{a|1068}} mi evenit, ut ovans praeda onustus incederem;{{a|1069}} salute nostra atque urbe capta per dolum{{r|4.9.150|150}}{{l|1070}} domum reduco integrum omnem exercitum.{{a|1071}} Sed, spectatores, vos nunc ne miremini{{a|1072}} quod non triumpho: pervolgatum est, nil moror;{{a|1073}} verum tamen accipientur mulso milites.{{a|1074}} Nunc hanc praedam omnem iam ad quaestorem deferam.}—{{r|4.9.155|155}}{{l|1075}}</poem> ===<span id='4.10.0'></span>IV.x=== <poem>[PHILOXENVS] '''PHILOXENVS''' Quam magis in pectore meo foveo quas meus filius turbas turbet,{{a|1076}} quam se ad vitam et quos ad mores praecipitem inscitus capessat,{{a|1077}} magis curae est magisque adformido, ne is pereat neu corrumpatur.{{a|1078}} Scio, fui ego illa aetate et feci illa omnia, sed more modesto;{{a|1079}} neque placitant mores quibus video volgo <in> gnatos esse parentes:{{r|4.10.5|5}}{{l|1080}} [duxi, habui scortum, potavi, dedi, donavi, sed enim id raro.]{{a|1081}} ego dare me meo gnato institui, ut animo obsequium sumere possit;{{a|1082}} aequom esse puto, sed nimis nolo desidiae ei dare ludum.{{a|1083}} Nunc Mnesilochum, quod mandavi,{{a|1084}} viso ecquid eum ad virtutem aut ad{{r|4.10.10|10}}{{l|1084a}} frugem opera sua compulerit, sic{{l|1085}} ut eum, si convenit, scio fecisse: eost ingenio natus.{{a|1086}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ PHILOXENVS] '''NICOBVLVS''' Quicumque ubi ubi sunt, qui fuerunt quique futuri sunt posthac{{a|1087}} stulti, stolidi, fatui, fungi, bardi, blenni, buccones,{{a|1088}} solus ego omnis longe antideo{{l|1089}} stultitia et moribus indoctis.{{l|1089a}} Perii, pudet: hocine me aetatis{{r|5.1.5|5}}{{l|1090}} ludos bis factum esse indigne?{{l|1090a}} Magis quam id reputo, tam magis uror{{a|1091}} quae meus filius turbavit.{{l|1091a}} Perditus sum atque eradicatus{{a|1092}} sum, omnibus exemplis excrucior.{{r|5.1.10|10}}{{l|1092a}} Omnia me mala consectantur,{{a|1093}} omnibus exitiis interii.{{l|1093a}} Chrysalus med hodie laceravit,{{a|1094}} Chrysalus me miserum spoliavit:{{l|1094a}} is me scelus auro usque attondit{{r|5.1.15|15}}{{l|1095}} dolis doctis indoctum, ut lubitumst.{{l|1095a}} Ita miles memorat meretricem esse{{a|1096}} eam quam ille uxorem esse aiebat,{{l|1096a}} omniaque ut quidque actum est memoravit,{{a|1097}} eam sibi hunc annum conductam,{{r|5.1.20|20}}{{l|1097a}} relicuom id auri factum quod ego ei{{a|1098}} stultissimus homo promisissem: hoc,{{l|1098a}} hoc est quo <cor> peracescit;{{a|1099}} hoc est demum quod percrucior,{{l|1099a}} me hoc aetatis ludificari,{{r|5.1.25|25}}{{l|1100}} [immo edepol sic ludos factum]{{l|1100a}} cano capite atque alba barba{{a|1101}} miserum me auro esse emunctum.{{l|1101a}} Perii, hoc servom meum non nauci facere esse ausum! Atque ego, si alibi{{a|1102}} plus perdiderim, minus aegre habeam minusque id mihi damno ducam.{{r|5.1.30|30}}{{a|1103}} '''PHIL.''' Certo hic prope me mihi nescio quis loqui visust; sed quem video?{{a|1104}} Hic quidemst pater Mnesilochi. '''N.''' Euge, socium aerumnae et mei mali video.{{l|1105}} Philoxene, salve. '''PHIL.''' Et tu. Unde agis? '''NIC.''' Vnde homo miser atque infortunatus.{{a|1106}} '''P.''' At pol ego ibi sum, esse ubi miserum hominem decet atque infortunatum.{{a|1107}} '''NIC.''' Igitur pari fortuna, aetate ut sumus, utimur. '''PHIL.''' Sic est. Sed tu,{{r|5.1.35|35}}{{a|1108}} quid tibist? '''NIC.''' Pol mihi par, idem est quod tibi.{{a|1109}} '''PHIL.''' Numquid nam ad filium haec aegritudo attinet?{{l|1110}} '''NIC.''' Admodum. '''PHIL.''' Idem mihi morbus in pectorest.{{a|1111}} '''NIC.''' At mihi Chrysalus optumus homo{{a|1112}} perdidit filium, me atque rem omnem meam.{{r|5.1.40|40}}{{a|1113}} '''PHIL.''' Quid tibi ex filio nam, obsecro, aegrest? '''NIC.''' Scies:{{a|1114}} id, perit cum tuo: ambo aeque amicas habent.{{l|1115}} '''PHIL.''' Qui scis? '''NIC.''' Vidi. '''PHIL.''' Ei mihi, disperii.{{a|1116}} '''NIC.''' Quid dubitamus pultare atque huc evocare ambos foras?{{a|1117}} '''PHIL.''' Haud moror. '''NIC.''' Heus Bacchis, iube sis actutum aperiri fores,{{r|5.1.45|45}}{{a|1118}} nisi mavoltis fores et postes comminui securibus.{{a|1119}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[BACCHIS ⸱ NICOBVLVS ⸱ SOROR ⸱ PHILOXENVS] '''BACCHIS''' Quis sonitu ac tumultu tanto nominat me atque pultat aedes?{{l|1120}} '''NIC.''' Ego atque hic. '''BACCH.''' Quid hoc est negoti nam, amabo?{{a|1121}} Quis has huc ovis adegit{{l|1121a}} '''NIC.''' Ovis nos vocant pessumae. '''SOROR''' Pastor harum{{a|1122}} dormit, quom haec eunt sic a pecu balitantes.{{r|5.2.5|5}}{{a|1123}} '''BACCH.''' At pol nitent, haud sordidae videntur ambae.{{a|1124}} '''SOR.''' Attonsae hae quidem ambae usque sunt. '''PHIL.''' Vt videntur{{l|1125}} deridere nos. '''NIC.''' Sine suo usque arbitratu.{{a|1126}} '''BACCH.''' Rerin ter in anno tu has tonsitari?{{a|1127}} '''SOR.''' Pol hodie altera iam bis detonsa certo est.{{r|5.2.10|10}}{{a|1128}} '''BACCH.''' Vetulae sunt, † thimiame. '''SOR.''' At bonas fuisse credo.{{a|1129}} '''BACCH.''' Viden limulis, obsecro, ut intuentur?{{l|1130}} '''SOR.''' Ecastor sine omni arbitror malitia esse.{{a|1131}} '''PHIL.''' Merito hoc nobis fit, qui quidem huc venerimus.{{a|1132}} '''BACCH.''' Cogantur quidem intro. '''SOR.''' Haud scio quid eo opus sit,{{r|5.2.15|15}}{{a|1133}} quae nec lac nec lanam ullam habent. Sic sine astent.{{a|1134}} Exsolvere quanti fuere, omnis fructus{{l|1135}} iam illis decidit. Non vides, ut palantes{{a|1136}} solae liberae{{a|1137}} grassentur? Quin aetate credo esse mutas:{{r|5.2.20|20}}{{a|1138}} ne balant quidem, quom a pecu cetero absunt.{{l|1138a}} Stultae atque haud malae videntur.{{a|1139}} '''SOR.''' Revortamur intro, soror. '''NIC.''' Ilico ambae{{l|1140}} manete: haec oves volunt vos.{{l|1140a}} '''SOR.''' Prodigium hoc quidemst: humana nos voce appellant oves.{{r|5.2.25|25}}{{a|1141}} '''NIC.''' Haec oves vobis malam rem magnam, quam debent, dabunt.{{a|1142}} '''BACCH.''' Si quam debes, te condono: tibi habe, numquam abs te petam.{{a|1143}} Sed quid est quapropter nobis vos malum minitamini?{{a|1144}} '''PHIL.''' Quia nostros agnos conclusos istic esse aiunt duos.{{l|1145}} '''NIC.''' Et praeter eos agnos meus est istic clam mordax canis:{{r|5.2.30|30}}{{a|1146}} qui nisi nobis producuntur iam atque emittuntur foras,{{a|1147}} arietes truces nos erimus, iam in vos incursabimus.{{a|1148}} '''B.''' Soror, est quod te volo secreto. '''S.''' Eho, amabo. '''N.''' Quo illaec abeunt?{{a|1149}} '''BACCH.''' Senem illum tibi dedo ulteriorem,<ref>Senem illum tibi dedo veteriorem, [[Institutiones grammaticae/Liber III#21|''Institutiones grammaticae 3.21'']]</ref> lepide ut lenitum reddas;{{l|1150}} ego ad hunc iratum adgrediar, <si> possumus nos hos intro inlicere huc.{{r|5.2.35|35}}{{a|1151}} '''S.''' Meum pensum ego lepide accurabo, quamquam odiost mortem amplexari.{{a|1152}} '''B.''' Facito ut facias. '''S.''' Taceas. Tu tuom facito: ego quod dixi haud mutabo.{{a|1153}} '''NIC.''' Quid illaec illic in consilio duae secreto consultant?{{a|1154}} '''PHIL.''' Quid ais tu, homo? '''NIC.''' Quid me vis?{{l|1155}} '''PHIL.''' Pudet dicere me tibi quiddam.{{r|5.2.40|40}}{{l|1155a}} '''N.''' Quid est quod pudeat? '''P.''' Sed amico homini tibi quod volo credere certumst.{{a|1156}} Nihili sum. '''NIC.''' Istuc iam pridem scio. Sed qui nihili es? Id memora.{{a|1157}} '''PHIL.''' Tactus sum vehementer visco;{{a|1158}} cor stimulo foditur. '''NIC.''' Pol tibi multo aequius est coxendicem.{{r|5.2.45|45}}{{a|1159}} Sed quid istuc est? Etsi iam ego ipsus quid sit probe scire puto me;{{l|1160}} verum audire etiam ex te studeo. '''PHIL.''' Viden hanc? '''NIC.''' Video. PHIL. Haud mala est mulier.{{a|1161}} '''NIC.''' Pol vero ista mala et tu nihili. '''PHIL.''' Quid multa? Ego amo. '''NIC.''' An amas? '''PHIL.''' Nai gar.{{a|1162}} '''NIC.''' Tun, homo putide, amator istac fieri aetate audes? '''PHIL.''' Qui non?{{a|1163}} '''NIC.''' Quia flagitium est. '''PHIL.''' Quid opust verbis? Meo filio non sum iratus,{{r|5.2.50|50}}{{a|1164}} neque te tuost aequom esse iratum: si amant, sapienter faciunt.{{l|1165}} '''BACCH.''' Sequere hac. '''NIC.''' Eunt eccas tandem{{a|1166}} probri perlecebrae et persuastrices.{{a|1167}} Quid nunc? Etiam redditis nobis{{l|1167a}} filios et servom? An ego experior{{r|5.2.55|55}}{{a|1168}} tecum vim maiorem? '''PHIL.''' Abin hinc?{{l|1168a}} Non homo tu quidem es, qui istoc pacto tam lepidam inlepide appelles.{{a|1169}} '''BACCH.''' Senex optime quantumst in terra, sine <me> hoc exorare abs te,{{l|1170}} ut istuc delictum desistas tanto opere ire oppugnatum.{{l|1171}} '''NIC.''' Ni abeas, quamquam tu bella es,{{r|5.2.60|60}}{{l|1171a}} malum tibi magnum dabo iam. '''BACCH.''' Patiar,{{a|1172}} non metuo, ne quid mihi doleat{{a|1173}} quod ferias. '''NIC.''' Vt blandiloquast! Ei mihi, metuo. '''SOR.''' Hic magis tranquillust.{{a|1174}} '''BACCH.''' I hac mecum intro atque ibi, si quid vis, filium concastigato.{{r|5.2.65|65}}{{l|1175}} '''N.''' Abin a me, scelus? '''B.''' Sine, mea pietas, te exorem. '''N.''' Exores tu me?{{a|1176}} '''S.''' Ego quidem ab hoc certe exorabo. '''P.''' Immo ego te oro, ut me intro abducas.{{a|1177}} '''SOR.''' Lepidum te. '''PHIL.''' At scin quo pacto me ad te intro abducas? '''SOR.''' Mecum ut sis.{{a|1178}} '''PHIL.''' Omnia quae cupio commemoras.{{r|5.2.70|70}}{{a|1179}} '''NIC.''' Vidi ego nequam homines, verum te neminem deteriorem. '''PHIL.''' Ita sum.{{l|1180}} '''BACCH.''' I hac mecum intro, ubi tibi sit lepide victibus, vino atque unguentis.{{a|1181}} '''NIC.''' Satis, satis iam vostrist convivi: me nil paenitet ut sim acceptus:{{r|5.2.75|75}}{{a|1182}} quadringentis Philippis filius me et Chrysalus circumduxerunt.{{l|1183}} Quem quidem ego ut non excruciem,{{l|1183a}} alterum tantum auri non meream. '''BACCH.''' Quid tandem, si dimidium auri{{r|5.2.80|80}}{{l|1184}} redditur, in hac mecum intro? Atque ut eis delicta ignoscas. '''PHIL.''' Faciet.{{a|1185}} '''NIC.''' Minime, nolo. Nil moror, sine sic. Malo illos ulcisci ambo.{{a|1186}} '''PHIL.''' Etiam tu, homo nihili? Quod di dant boni cave culpa tua amissis:{{r|5.2.85|85}}{{a|1187}} dimidium auri datur: accipias, potesque et scortum accumbas.{{a|1188}} '''NIC.''' Egon ubi filius corrumpatur meus, ibi potem? '''PHIL.''' Potandumst.{{l|1190}} '''NIC.''' Age iam, id ut ut est, etsi est dedecori, patiar, facere inducam animum:{{a|1191}} egon, cum haec cum illo accubet, inspectem? '''BACCH.''' Immo equidem pol tecum accumbam,{{l|1192}} te amabo et te amplexabor.{{r|5.2.90|90}}{{l|1192a}} '''NIC.''' Caput prurit, perii, vix negito. '''BACCH.''' Non tibi venit in mentem, amabo,{{a|1193}} si dum vivas tibi bene facias tam pol id quidem esse haud perlonginquom,{{l|1194}} neque, si hoc hodie amissis, post in morte eventurum esse umquam?{{r|5.2.95|95}}{{l|1195}} '''N.''' Quid ago? '''P.''' Quid agas? Rogitas etiam? '''N.''' Libet et metuo. '''B.''' Quid metuis?{{a|1196}} '''NIC.''' Ne obnoxius filio sim et servo. '''BACCH.''' Mel meum, amabo, etsi haec fiunt,{{a|1197}} tuost: unde illum sumere censes, nisi quod tute illi dederis?{{a|1198}} Hanc veniam illis sine te exorem. '''NIC.''' Vt terebrat! Aatin offirmatum{{r|5.2.100|100}}{{a|1199}} quod mihi erat, id me exorat?{{l|1200}} Tua sum opera et propter te improbior. '''BACCH.''' Neminis quam mea mavellem.{{a|1201}} Satin ego istuc habeo firmatum? '''NIC.''' Quod semel dixi haud mutabo.{{a|1202}} '''BACCH.''' It dies, ite intro accubitum,{{a|1203}} filii vos exspectant intus. '''NIC.''' Quam quidem actutum emoriamur.{{r|5.2.105|105}}{{a|1204}} '''S.''' Vesper hic est, sequimini. '''N.''' Ducite nos quo lubet tamquam quidem addictos.{{l|1205}} '''BACCH.''' Lepide ipsi hi sunt capti, suis qui filiis fecere insidias.{{a|1206}} '''GREX''' Hi senes nisi fuissent nihili iam inde ab adulescentia,{{a|1207}} non hodie hoc tantum flagitium facerent canis capitibus;{{a|1208}} neque adeo haec faceremus, ni antehac vidissemus fieri,{{r|5.2.110|110}}{{a|1209}} ut apud lenones rivales filiis fierent patres.{{l|1210}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} lxghkjjvgij2ympj41899xv91v2qhyn 286345 286344 2026-10-31T13:32:33Z Saumache 27923 /* V.ii */ 286345 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus=Bacchides |OperaeWikiPagina= |Liber= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Editio= |Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/bacchides.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]] ⸱ [[#IV.vii|vii]] ⸱ [[#IV.viii|viii]] ⸱ [[#IV.ix|ix]] ⸱ [[#IV.x|x]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>PISTOCLERVS ADVLESCENS SORORES MERETRICES (BACCHIS, SOROR) LYDVS PAEDAGOGVS CHRYSALVS SERVVS NICOBVLVS SENEX MNESILOCHVS ADVLESCENS PHILOXENVS SENEX PARASITVS PVER ARTAMO LORARIVS CLEOMACHVS MILES</poem> ==ACTVS I== ===<span id='fragmenta.0.0'></span>FRAGMENTA=== <poem>*Non. 342M: "quibus ingenium in animo utibilest, modicum et sine vernilitate"{{a|1}} *Non. 172M: "vincla, virgae, molae: saevitudo mala fit peior"{{a|2}} *Char. GL 1.219K: "converrite <nowiki>* * *</nowiki> scopis, agite strenue"{{a|3}} *Festus 169M: "ecquis evocat{{a|4}}<br>cum nassiterna et cum aqua istum impurissimum?"{{r|fragmenta.0.5|5}}{{l|5}} *Pomp. C. Art. Don. GL 5.199K: "sicut lacte lactis similest"{{a|6}} *Serv. A. 6.383: "'''BACCHIS''' illa mi cognominis fuit"{{a|7}} *Serv. A. 12.7: "(latro) suam qui auro vitam venditat"{{a|8}} *Prisc. GL 2.575K: "scio spiritum eius maiorem esse multo{{a|9}}<br>quam folles taurini habent, cum liquescunt{{r|fragmenta.0.10|10}}{{l|10}}<br>petrae, ferrum ubi fit. <Cuiatis tibi visust?>{{a|11}}<br>Praenestinum opino esse, ita erat gloriosus."{{a|12}} *Don. Ter. An. 1.2.34: "neque <id> haud subditiva gloria oppidum arbitror."{{a|13}} *Non. 334M: "'''PVER''' ne a quoquam acciperes alio mercedem annuam,{{a|14}}<br>nisi ab sese, nec cum quiquam limares caput."{{r|fragmenta.0.15|15}}{{l|15}} *Non. 333M: "limaces viri"{{a|16}} *Non. 173M: "cor meum, spes mea,<br>mel meum, suavitudo, cibus, gaudium."{{a|17}} *Don. Ter. Eu. 4.2.13: "sine te amem"{{a|18}} *Non. 421M, Serv. A. 4.194: "Cupidon tecum saevust anne Amor?"{{r|fragmenta.0.20|20}}{{l|20}} *Char. GL 1.201K: "Vlixem audivi fuisse aerumnosissimum,{{a|21}}<br>qui annis viginti errans a patria afuit;{{a|22}}<br>verum hic adulescens multo Vlixem anteit <nowiki>* * *</nowiki>{{a|23}}<br>qui ilico errat intra muros civicos.{{a|24}} *Serv. A. 10.493: "quidquid est nomen sibi"{{r|fragmenta.0.25|25}}{{l|25}} *Char. GL 1.229K, Non. 6M: "('''PISTOCLERVS''') quae sodalem atque me exercitos habet"{{a|26}} *Non. 102M: "nam credo cuivis excantare cor potes."{{a|27}} *Char. GL 1.200K: "sin lenocinium forte collibitum est tibi,{{a|28}}<br>videas mercedis quid tibi est aecum dari,{{a|29}}<br>ne istac aetate me sectere gratiis.{{r|fragmenta.0.30|30}}{{l|30}} *Char. GL 1.123K: "Arabus"{{a|31}}</poem> ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[BACHHIS ⸱ SOROR ⸱ PISTOCLERVS] <nowiki>* * *</nowiki> '''BACCHIS''' Quid si hoc potis est ut tu taceas, ego loquar? '''SOROR''' Lepide, licet.{{l|35}} '''BACCH.''' Vbi me fugiet memoria, ibi tu facito ut subvenias, soror.{{a|36}} '''SOR.''' Pol magis metuo, ne defuerit mi in monendo oratio.{{a|37}} '''BACCH.''' Pol ego metuo, lusciniolae ne defuerit cantio.{{a|38}} Sequere hac. '''PISTOCLERVS''' Quid agunt duae germanae meretrices cognomines?{{r|1.1.5|5}}{{a|39}} Quid in consilio consuluistis? '''BACCH.''' Bene. '''PIST.''' Pol haud meretricium est.{{l|40}} '''BACCH.''' Miserius nihil est quam mulier. '''PIST.''' Quid esse dices dignius?{{a|41}} '''BACCH.''' Haec ita me orat, sibi qui caveat aliquem ut hominem reperiam,{{a|42}} ut istunc militem — ut, ubi emeritum sibi sit, se revehat domum.{{a|43}} Id, amabo te, huic caveas. '''PIST.''' Quid isti caveam? '''B.''' Vt revehatur domum,{{r|1.1.10|10}}{{a|44}} ubi ei dediderit operas, ne hanc ille habeat pro ancilla sibi;{{l|45}} nam si haec habeat aurum quod illi renumeret, faciat lubens.{{a|46}} '''P.''' Vbi nunc is homost? '''B.''' Iam hic credo aderit. Sed hoc idem apud nos rectius{{a|47}} poteris agere; atque is dum veniat, sedens ibi opperibere.{{a|48}} Eadem biberis, eadem dedero tibi, ubi biberis, savium.{{r|1.1.15|15}}{{a|49}} '''P.''' Viscus merus vostrast blanditia. '''B.''' Quid iam? '''P.''' Quia enim intellego,{{l|50}} duae unum expetitis palumbem, † perii harundo alas verberat.{{a|51}} Non ego istuc facinus mihi, mulier, conducibile esse arbitror.{{a|52}} '''BACCH.''' Qui, amabo? '''PIST.''' Quia, Bacchis, bacchas metuo et bacchanal tuom.{{a|53}} '''BACCH.''' Quid est? Quid metuis? Ne tibi lectus malitiam apud me suadeat?{{r|1.1.20|20}}{{a|54}} '''PIST.''' Magis illectum tuom quam lectum metuo. Mala tu es bestia.{{l|55}} Nam huic aetati non conducit, mulier, latebrosus locus.{{a|56}} '''BACCH.''' Egomet, apud me <si> quid stulte facere cupias, prohibeam.{{a|57}} Sed ego apud me te esse ob eam rem, miles cum veniat, volo,{{a|58}} quia, cum tu aderis, huic mihique haud faciet quisquam iniuriam:{{r|1.1.25|25}}{{a|59}} tu prohibebis, et eadem opera tuo sodali operam dabis;{{l|60}} et ille adveniens tuam med esse amicam suspicabitur.{{a|61}} Quid, amabo, opticuisti? '''PIST.''' Quia istaec lepida sunt memoratui:{{a|62}} eadem in usu atque ubi periclum facias, aculeata sunt,{{a|63}} animum fodicant, bona distimulant, facta et famam sauciant.{{r|1.1.30|30}}{{a|64}} '''SOR.''' Quid ab hac metuis? '''PIST.''' Quid ego metuam rogitas? Adulescens homo{{l|65}} penetrem me huius modi in palaestram, ubi damnis desudascitur?{{a|66}} [Ubi pro disco damnum capiam, pro cursura dedecus?]{{a|67}} '''BACCH.''' Lepide memoras. '''PIST.''' Vbi ego capiam pro machaera turturem,{{a|68}} [ubique imponat in manum alius mihi pro cestu cantharum]{{r|1.1.35|35}}{{a|69}} pro galea scaphium, pro insigni sit corolla plectilis,{{l|70}} pro hasta talos, pro lorica malacum capiam pallium,{{a|71}} ubi mihi pro equo lectus detur, scortum pro scuto accubet?<ref>''sive'' accumbet</ref>{{a|72}} Apage a me, apage. '''B.''' Ah, nimium ferus es. '''P.''' Mihi sum. '''B.''' Malacissandus es.{{a|73}} Equidem tibi do hanc operam. '''PIST.''' Ah, nimium pretiosa es operaria.{{r|1.1.40|40}}{{a|74}} '''BACCH.''' Simulato me amare. '''PIST.''' Vtrum ego istuc iocon adsimulem an serio?{{l|75}} '''BACCH.''' Heia, hoc agere meliust. Miles quom huc adveniat, te volo{{a|76}} me amplexari. '''PIST.''' Quid eo mi opus est? '''BACCH.''' Vt ille te videat volo.{{a|77}} Scio quid ago. '''PIST.''' Et pol ego scio quid metuo. Sed quid ais? '''B.''' Quid est?{{a|78}} '''PIST.''' Quid si apud te eveniat desubito prandium aut potatio{{r|1.1.45|45}}{{a|79}} forte aut cena, ut solet in istis fieri conciliabulis,{{l|80}} ubi ego tum accumbam? '''BACCH.''' Apud me, mi anime, ut lepidus cum lepida accubet.{{a|81}} Locus hic apud nos, quamvis subito venias, semper liber est.{{a|82}} Ubi tu lepide voles esse tibi, 'mea rosa', mihi dicito{{a|83}} 'dato qui bene sit': ego ubi bene sit tibi locum lepidum dabo.{{r|1.1.50|50}}{{a|84}} '''PIST.''' Rapidus fluvius est hic, non hac temere transiri potest.{{l|85}} '''BACCH.''' Atque ecastor apud hunc fluvium aliquid perdundumst tibi.{{a|86}} Manum da et sequere. '''P.''' Aha, minime. '''B.''' Quid ita? '''P.''' Quia istoc in lecebrosius{{a|87}} fieri nil potest: nox mulier vinum homini adulescentulo.{{a|88}} '''BACCH.''' Age igitur, equidem pol nihili facio nisi causa tua.{{r|1.1.55|55}}{{a|89}} Ille quidem hanc abducet; tu nullus adfueris, si non lubet.{{l|90}} '''PIST.''' Sumne autem nihili, qui nequeam ingenio moderari meo?{{a|91}} '''B.''' Quid est quod metuas? '''P.''' Nihil est, nugae. Mulier, tibi me emancupo:{{a|92}} tuos sum, tibi dedo operam. '''B.''' Lepidu's. Nunc ego te facere hoc volo.{{a|93}} Ego sorori meae cenam hodie dare volo viaticam:{{r|1.1.60|60}}{{a|94}} eo tibi argentum iubebo iam intus ecferri foras;{{l|95}} tu facito opsonatum nobis sit opulentum opsonium.{{a|96}} '''PIST.''' Ego opsonabo, nam id flagitium meum sit, mea te gratia{{a|97}} et operam dare mi et ad eam operam facere sumptum de tuo.{{a|98}} '''BACCH.''' At ego nolo dare te quicquam. '''P.''' Sine. '''B.''' Sino equidem, si lubet.{{r|1.1.65|65}}{{a|99}} Propera, amabo. '''PIST.''' Prius hic adero quam te amare desinam.—{{l|100}} '''SOR.''' Bene me accipies advenientem, mea soror. '''BACCH.''' Quid ita, obsecro?{{a|101}} '''SOR.''' Quia piscatus meo quidem animo hic tibi hodie evenit bonus.{{a|102}} '''BACCH.''' Meus ille quidemst. Tibi nunc operam dabo de Mnesilocho, soror,{{a|103}} ut hic accipias potius aurum, quam hinc eas cum milite.{{r|1.1.70|70}}{{a|104}} '''SOR.''' Cupio. '''BACCH.''' Dabitur opera. Aqua calet: eamus hinc intro, ut laves.{{l|105}} Nam uti navi vecta es, credo timida es. '''SOR.''' Aliquantum, soror.{{a|106}} [Simul huic nescio cui, turbare qui huc it, decedamus <nowiki>* * *</nowiki>]{{a|107}} '''BACCH.''' Sequere hac igitur me intro in lectum, ut sedes lassitudinem.{{a|108}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[LYDVS ⸱ PISTOCLERVS] '''LYDVS''' Iam dudum, Pistoclere, tacitus te sequor,{{a|109}} expectans quas tu res hoc ornatu geras.{{l|110}} Namque ita me di ament, ut Lycurgus mihi quidem{{a|111}} videtur posse hic ad nequitiam adducier.{{a|112}} Quo nunc capessis ted hinc adversa via{{r|1.2.5|5}}{{a|113}} cum tanta pompa? '''PISTOCLERVS''' Huc. '''LYD.''' Quid huc? Quis istic habet?{{a|114}} '''PIST.''' Amor, Voluptas, Venus, Venustas, Gaudium,{{l|115}} Iocus, Ludus, Sermo, Suavisaviatio.{{a|116}} '''LYD.''' Quid tibi commercist cum dis damnosissimis?{{a|117}} '''PIST.''' Mali sunt homines, qui bonis dicunt male;{{r|1.2.10|10}}{{a|118}} tu dis nec recte dicis: non aequom facis.{{a|119}} '''LYD.''' An deus est ullus Suavisaviatio?{{l|120}} '''PIST.''' An non putasti esse umquam? O Lyde, es barbarus;{{a|121}} quem ego sapere nimio censui plus quam Thalem,{{a|122}} is stultior es barbaro poticio,{{r|1.2.15|15}}{{a|123}} qui tantus natu deorum nescis nomina.{{a|124}} '''LYD.''' Non hic placet mi ornatus. '''PIST.''' Nemo ergo tibi{{l|125}} haec apparavit: mihi paratum est quoi placet.{{a|126}} '''LYD.''' Etiam me advorsus exordire argutias?{{a|127}} Qui si decem habeas linguas, mutum esse addecet.{{r|1.2.20|20}}{{a|128}} '''PIST.''' Non omnis aetas, Lyde, ludo convenit.{{a|129}} Magis unum in mentemst mihi nunc, satis ut commode{{l|130}} pro dignitate opsoni haec concuret cocus.{{a|131}} '''LYD.''' Iam perdidisti te atque me atque operam meam,{{a|132}} qui tibi nequiquam saepe monstravi bene.{{r|1.2.25|25}}{{a|133}} '''PIST.''' Ibidem ego meam operam perdidi, ubi tu tuam:{{a|134}} tua disciplina nec mihi prodest nec tibi.{{l|135}} '''LYD.''' O praeligatum pectus. '''PIST.''' Odiosus mihi es.{{a|136}} Tace atque sequere, Lyde, me. '''LYD.''' Illuc sis vide,{{a|137}} non paedagogum iam me, sed Lydum vocat.{{r|1.2.30|30}}{{a|138}} '''PIST.''' Non par videtur neque sit consentaneum,{{a|139}} cum haec <qui emit> intus sit et cum amica accubet{{l|140}} cumque osculetur et convivae alii accubent,{{a|141}} praesentibus illis paedagogus una ut siet.{{a|142}} '''LYD.''' An hoc ad eas res opsonatumst, obsecro?{{r|1.2.35|35}}{{a|143}} '''PIST.''' Sperat quidem animus: quo evenat dis in manust.{{a|144}} '''LYD.''' Tu amicam habebis? '''PIST.''' Cum videbis, tum scies.{{l|145}} '''LYD.''' Immo neque habebis neque sinam. I prorsum domum.{{a|146}} '''PIST.''' Omitte, Lyde, ac cave malo. '''LYD.''' Quid? Cave malo?{{a|147}} '''PIST.''' Iam excessit mi aetas ex magisterio tuo.{{r|1.2.40|40}}{{a|148}} '''LYD.''' O barathrum, ubi nunc es? Ut ego te usurpem lubens.{{a|149}} [Video nimio iam multo plus quam volueram.]{{l|150}} Vixisse nimio satiust iam quam vivere.{{a|151}} Magistron quemquam discipulum minitarier?{{a|152}} [Nil moror discipulos mihi iam plenos sanguinis:{{r|1.2.45|45}}{{a|153}} valens afflictat me vacivom virium.]{{a|154}} '''PIST.''' Fiam, ut ego opinor, Hercules, tu autem Linus.{{l|155}} '''LYD.''' Pol metuo magis, ne Phoenix tuis factis fuam{{a|156}} teque ad patrem esse mortuom renuntiem.{{a|157}} '''PIST.''' Satis historiarumst. '''LYD.''' Hic vereri perdidit.{{r|1.2.50|50}}{{a|158}} Compendium edepol haud aetati optabile{{a|159}} fecisti, cum istanc nactu's inpudentiam.{{l|160}} Occisus hic homo est. Ecquid in mentem est tibi{{a|161}} patrem tibi esse? '''PIST.''' Tibi ego an tu mihi servos es?{{a|162}} '''LYD.''' Peior magister te istaec docuit, non ego.{{r|1.2.55|55}}{{a|163}} Nimio es tu ad istas res discipulus docilior,{{a|164}} quam ad illa quae te docui, ubi operam perdidi.{{l|165}} [Edepol fecisti furtum in aetatem malum{{a|166}} cum istaec flagitia me celavisti et patrem.]{{a|167}} '''PIST.''' Istactenus tibi, Lyde, libertas datast{{r|1.2.60|60}}{{a|168}} orationis. Satis est. Sequere hac me ac tace.—{{a|169}}</poem> ==ACTVSII == ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[CHRYSALVS] '''CHRYSALVS''' Erilis patria, salve, quam ego biennio,{{l|170}} postquam hinc in Ephesum abii, conspicio lubens.{{a|171}} Saluto te, vicine Apollo, qui aedibus{{a|172}} propinquos nostris accolis, veneroque te,{{a|173}} ne Nicobulum me sinas nostrum senem{{r|2.1.5|5}}{{a|174}} prius convenire quam sodalem viderim{{l|175}} Mnesilochi Pistoclerum, quem ad epistulam{{a|176}} Mnesilochus misit super amica Bacchide.{{a|177}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[PISTOCLERVS ⸱ CHRYSALVS] '''PISTOCLERVS''' Mirumst me ut redeam te opere tanto quaesere,{{a|178}} qui abire hinc nullo pacto possim, si velim:{{a|179}} ita me vadatum amore vinctumque adtines.{{l|180}} '''CHRYS.''' Pro di immortales, Pistoclerum conspicor.{{a|181}} O Pistoclere, salve. '''PIST.''' Salve, Chrysale.{{r|2.2.5|5}}{{a|182}} '''CHRYS.''' Compendi verba multa iam faciam tibi.{{a|183}} Venire tu me gaudes: ego credo tibi;{{a|184}} hospitium et cenam pollicere, ut convenit{{l|185}} peregre advenienti: ego autem venturum adnuo.{{a|186}} Salutem tibi ab sodali solidam nuntio:{{r|2.2.10|10}}{{a|187}} rogabis me ubi sit: vivit. '''PIST.''' Nempe recte valet?{{a|188}} '''CHRYS.''' Istuc volebam ego ex te percontarier.{{a|189}} '''PIST.''' Qui scire possum? '''CHRYS.''' Nullus plus. '''PIST.''' Quemnam ad modum?{{l|190}} '''CHRYS.''' Quia si illa inventa est, quam ille amat, recte valet;{{a|191}} si non inventa est, minus valet moribundusque est.{{r|2.2.15|15}}{{a|192}} Animast amica amanti: si abest, nullus est;{{a|193}} si adest, res nullast: ipsus est — nequam et miser.{{a|194}} Sed tu quid factitasti mandatis super?{{l|195}} '''PIST.''' Egon ut, quod ab illoc attigisset nuntius,{{a|196}} non impetratum id advenienti ei redderem?{{r|2.2.20|20}}{{a|197}} Regiones colere mavellem Acherunticas.{{a|198}} '''CHRYS.''' Eho, an invenisti Bacchidem? '''PIST.''' Samiam quidem.{{l|200|199-200}} '''CHRYS.''' Vide quaeso, ne quis tractet illam indiligens;{{a|201}} scis tu ut confringi vas cito Samium solet.{{a|202}} '''PIST.''' Iamne ut soles? '''CHRYS.''' Dic ubi ea nunc est, obsecro.{{r|2.2.25|25}}{{a|203}} '''PIST.''' Hic, exeuntem me unde aspexisti modo.{{a|204}} '''CHRYS.''' Vt istuc est lepidum: proximae viciniae{{l|205}} habitat. Ecquidnam meminit Mnesilochi? '''PIST.''' Rogas?{{a|206}} Immo unice unum plurimi pendit. '''CHRYS.''' Papae.{{a|207}} '''PIST.''' Immo ut eam credis? Misera amans desiderat.{{r|2.2.30|30}}{{a|208}} '''CHRYS.''' Scitum istuc. '''PIST.''' Immo, Chrysale, em non tantulum{{a|209}} umquam intermittit tempus quin eum nominet.{{l|210}} '''CHRYS.''' Tanto hercle melior. '''PIST.''' Immo — '''CHRYS.''' Immo hercle abiero{{a|211}} potius. '''PIST.''' Num invitus rem bene gestam audis eri?{{a|212}} '''CHRYS.''' Non res, sed actor mihi cor odio sauciat.{{r|2.2.35|35}}{{a|213}} Etiam Epidicum, quam ego fabulam aeque ac me ipsum amo,{{a|214}} nullam aeque invitus specto, si agit Pellio.{{l|215}} Sed Bacchis etiam fortis tibi visast? '''PIST.''' Rogas?{{a|216}} Ni nanctus Venerem essem, hanc Iunonem dicerem.{{a|217}} '''CHRYS.''' Edepol, Mnesiloche, ut hanc rem natam intellego,{{r|2.2.40|40}}{{a|218}} quod ames paratumst: quod des inventost opus.{{a|219}} Nam istic fortasse auro est opust. '''PIST.''' Philippeo quidem.{{l|220}} '''CHRYS.''' Atque eo fortasse iam opust. '''PIST.''' Immo etiam prius:{{a|221}} nam iam huc adveniet miles. '''CHRYS.''' Et miles quidem?{{a|222}} '''PIST.''' Qui de amittenda Bacchide aurum hic exiget.{{r|2.2.45|45}}{{a|223}} '''CHRYS.''' Veniat quando volt, atque ita ne mihi sit morae.{{a|224}} Domist: non metuo nec <ego> quoiquam supplico,{{l|225}} dum quidem hoc valebit pectus perfidia meum.{{a|226}} Abi intro, ego hic curabo. Tu intus dicito{{a|227}} Mnesilochum adesse Bacchidi. '''PIST.''' Faciam ut iubes.—{{r|2.2.50|50}}{{a|228}} '''CHRYS.''' Negotium hoc ad me adtinet aurarium.{{a|229}} Mille et ducentos Philippos attulimus aureos{{l|230}} Epheso, quos hospes debuit nostro seni.{{a|231}} Inde ego hodie aliquam machinabor machinam,{{a|232}} unde aurum efficiam amanti erili filio.{{r|2.2.55|55}}{{a|233}} Sed foris concrepuit nostra: quinam exit foras?{{a|234}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''NICOBVLVS''' Ibo in Piraeum, visam ecquae advenerit{{l|235}} in portum ex Epheso navis mercatoria.{{a|236}} Nam meus formidat animus, nostrum tam diu{{a|237}} ibi desidere neque redire filium.{{a|238}} '''CHRYS.''' Extexam ego illum pulchre iam, si di volunt.{{r|2.3.5|5}}{{a|239}} Haud dormitandumst: opus est chryso Chrysalo.{{l|240}} Adibo hunc, quem quidem ego hodie faciam hic arietem{{a|241}} Phrixi, itaque tondebo auro usque ad vivam cutem.{{a|242}} Servos salutat Nicobulum Chrysalus.{{a|243}} '''NIC.''' Pro di immortales, Chrysale, ubi mist filius?{{r|2.3.10|10}}{{a|244}} '''CHRYS.''' Quin tu salutem primum reddis quam dedi?{{l|245}} '''NIC.''' Salve. Sed ubinamst Mnesilochus? '''CHRYS.''' Vivit, valet.{{a|246}} '''NIC.''' Venitne? '''CHRYS.''' Venit. '''NIC.''' Euax, aspersisti aquam.{{a|247}} Benene usque valuit? '''CHRYS.''' Pancratice atque athletice.{{a|248}} '''NIC.''' Quid hoc? Qua causa eum in Ephesum miseram,{{r|2.3.15|15}}{{a|249}} accepitne aurum ab hospite Archidemide?{{l|250}} '''CHRYS.''' Heu, cor meum et cerebrum, Nicobule, finditur,{{a|251}} istius hominis ubi fit quomque mentio.{{a|252}} Tun hospitem illum nominas hostem tuom?{{a|253}} '''NIC.''' Quid ita, obsecro hercle? '''CHRYS.''' Quia edepol certo scio,{{r|2.3.20|20}}{{a|254}} Volcanus, Luna, Sol, Dies, dei quattuor,{{l|255}} scelestiorem nullum inluxere alterum.{{a|256}} '''NIC.''' Quamne Archidemidem? '''CHRYS.''' Quam, inquam, Archidemidem.{{a|257}} '''NIC.''' Quid fecit? '''CHRYS.''' Quid non fecit? Quin tu id me rogas?{{a|258}} Primumdum infitias ire coepit filio,{{r|2.3.25|25}}{{a|259}} negare se debere tibi triobulum.{{l|260}} Continuo antiquom hospitem nostrum sibi{{a|261}} Mnesilochus advocavit, Pelagonem senem;{{a|262}} eo praesente homini extemplo ostendit symbolum,{{a|263}} quem tute dederas, ad eum ut ferret, filio.{{r|2.3.30|30}}{{a|264}} '''NIC.''' Quid ubi ei ostendit symbolum? '''CHRYS.''' Infit dicere{{l|265}} adulterinum et non eum esse symbolum.{{a|266}} Quotque innocenti ei dixit contumelias!{{a|267}} Adulterare eum aibat rebus ceteris.{{a|268}} '''NIC.''' Habetin aurum? Id mihi dici volo.{{r|2.3.35|35}}{{a|269}} '''CHRYS.''' Postquam quidem praetor recuperatores dedit,{{l|270}} damnatus demum, vi coactus reddidit{{a|271}} ducentos et mille Philippum. '''NIC.''' Tantum debuit.{{a|272}} '''CHRYS.''' Porro etiam ausculta pugnam quam voluit dare.{{a|273}} '''NIC.''' Etiamnest quid porro? '''CHRYS.''' Em, accipitrina haec nunc erit.{{r|2.3.40|40}}{{a|274}} '''NIC.''' Deceptus sum, Autolyco hospiti aurum credidi.{{l|275}} '''CHRYS.''' Quin tu audi. '''NIC.''' Immo ingenium avidi haud pernoram hospitis.{{a|276}} '''CHRYS.''' Postquam aurum abstulimus, in navem conscendimus,{{a|277}} domi cupientes. Forte ut adsedi in stega,{{a|278}} dum circumspecto, atque ego lembum conspicor{{r|2.3.45|45}}{{a|279}} longum, strigorem maleficum exornarier.{{l|280}} '''NIC.''' Perii hercle, lembus ille mihi laedit latus.{{a|281}} '''CHRYS.''' Is erat communis cum hospite et praedonibus.{{a|282}} '''NIC.''' Adeon me fuisse fungum, ut qui illi crederem,{{a|283}} cum mi ipsum nomen eius Archidemides{{r|2.3.50|50}}{{a|284}} clamaret dempturum esse, si quid crederem?{{l|285}} '''CHRYS.''' Is lembus nostrae navi insidias dabat.{{a|286}} Occepi ego observare eos quam rem gerant.{{a|287}} Interea e portu nostra navis solvitur.{{a|288}} Ubi portu eximus, homines remigio sequi,{{r|2.3.55|55}}{{a|289}} neque aves neque venti citius. Quoniam sentio{{l|290}} quae res gereretur, navem extemplo statuimus.{{a|291}} Quoniam vident nos stare, occeperunt ratem{{a|292}} turbare in portu. '''NIC.''' Edepol mortalis malos.{{a|293}} Quid denique agitis? '''CHRYS.''' Rursum in portum recipimus.{{r|2.3.60|60}}{{a|294}} '''NIC.''' Sapienter factum a vobis. Quid illi postea?{{l|295}} '''CHRYS.''' Revorsionem ad terram faciunt vesperi.{{a|296}} '''NIC.''' Aurum hercle auferre voluere: ei rei operam dabant.{{a|297}} '''CHRYS.''' Non me fefellit, sensi, eo exanimatus fui.{{a|298}} Quoniam videmus auro insidias fieri,{{r|2.3.65|65}}{{a|299}} capimus consilium continuo; postridie{{l|300}} auferimus aurum omne illis praesentibus,{{a|301}} palam atque aperte, ut illi id factum sciscerent.{{a|302}} '''NIC.''' Scite hercle. Cedo quid illi? '''CHRYS.''' Tristes ilico,{{a|303}} quom extemplo a portu ire nos cum auro vident,{{r|2.3.70|70}}{{a|304}} subducunt lembum capitibus quassantibus.{{l|305}} Nos apud Theotimum omne aurum deposivimus,{{a|306}} qui illic sacerdos est Dianae Ephesiae.{{a|307}} '''NIC.''' Quis istic Theotimust? '''CHRYS.''' Megalobuli filius,{{a|308}} qui nunc in Ephesost Ephesiis carissimus.{{r|2.3.75|75}}{{a|309}} '''NIC.''' Ne ille hercle mihi sit multo tanto carior,{{l|310}} si me illo auro tanto circumduxerit.{{a|311}} '''CHRYS.''' Quin in eapse aede Dianai conditumst;{{a|312}} ibidem publicitus servant. '''NIC.''' Occidistis me;{{a|313}} nimio hic privatim servaretur rectius.{{r|2.3.80|80}}{{a|314}} Sed nilne attulistis inde auri domum?{{l|315}} '''CHRYS.''' Immo etiam. Verum quantum attulerit nescio.{{a|316}} '''NIC.''' Quid? Nescis? '''CHRYS.''' Quia Mnesilochus noctu clanculum{{a|317}} devenit ad Theotimum, nec mihi credere{{a|318}} nec cuiquam in navi voluit: eo ego nescio{{r|2.3.85|85}}{{a|319}} quantillum attulerit; verum haud permultum attulit.{{l|320}} '''NIC.''' Etiam dimidium censes? '''CHRYS.''' Non edepol scio;{{a|321}} verum haud opinor. '''NIC.''' Fertne partem tertiam?{{a|322}} '''CHRYS.''' Non hercle opinor; verum verum nescio.{{a|323}} Profecto de auro nil scio nisi nescio.{{r|2.3.90|90}}{{a|324}} Nunc tibimet illuc navi capiundumst iter,{{l|325}} ut illud reportes aurum ab Theotimo domum.{{a|326}} Atque heus tu. '''NIC.''' Quid vis? '''CHRYS.''' Anulum gnati tui{{a|327}} facito ut memineris ferre. '''NIC.''' Quid opust anulo?{{a|328}} '''CHRYS.''' Quia id signumst cum Theotimo, qui eum illi adferet,{{r|2.3.95|95}}{{a|329}} ei aurum ut reddat. '''NIC.''' Meminero, et recte mones.{{l|330}} Sed divesne est istic Theotimus? '''CHRYS.''' Etiam rogas?{{a|331}} Quin auro habeat soccis subpactum solum?{{a|332}} '''NIC.''' Cur ita fastidit? '''CHRYS.''' Tantas divitias habet;{{a|333}} nescit quid faciat auro. '''NIC.''' Mihi dederit velim.{{r|2.3.100|100}}{{a|334}} Sed qui praesente id aurum Theotimo datumst?{{l|335}} '''CHRYS.''' Populo praesente: nullust Ephesi quin sciat.{{a|336}} '''NIC.''' Istuc sapienter saltem fecit filius,{{a|337}} cum diviti homini id aurum servandum dedit;{{a|338}} ab eo licebit quamvis subito sumere.{{r|2.3.105|105}}{{a|339}} '''CHRYS.''' Immo em tantisper numquam te morabitur,{{l|340}} quin habeas illud quo die illuc veneris.{{a|341}} '''NIC.''' Censebam me effugisse a vita marituma,{{a|342}} ne navigarem tandem hoc aetatis senex;{{a|343}} id mi haud, utrum velim, licere intellego:{{r|2.3.110|110}}{{a|344}} ita bellus hospes fecit Archidemides.{{l|345}} Ubi nunc est ergo meus Mnesilochus filius?{{a|346}} '''CHRYS.''' Deos atque amicos iit salutatum ad forum.{{a|347}} '''NIC.''' At ego hinc ad illum, ut convenam quantum potest.—{{a|348}} '''CHRYS.''' Ille est oneratus recte et plus iusto vehit.{{r|2.3.115|115}}{{a|349}} Exorsa haec tela non male omnino mihi est:{{l|350}} ut amantem erilem copem facerem filium,{{a|351}} ita feci, ut auri quantum vellet sumeret,{{a|352}} quantum autem lubeat reddere ut reddat patri.{{a|353}} Senex in Ephesum ibit aurum arcessere,{{r|2.3.120|120}}{{a|354}} hic nostra agetur aetas in malacum modum,{{l|355}} siquidem hic relinquet neque secum abducet senex{{a|356}} med et Mnesilochum. Quas ego hic turbas dabo!{{a|357}} Sed quid futurumst, cum hoc senex resciverit,{{a|358}} cum se excucurrisse illuc frustra sciverit{{r|2.3.125|125}}{{a|359}} nosque aurum abusos? Quid mihi fiet postea?{{l|360}} Credo hercle adveniens nomen mutabit mihi{{a|361}} facietque extemplo Crucisalum me ex Chrysalo.{{a|362}} Aufugero hercle, si magis usus venerit.{{a|363}} Si ero reprehensus, macto ego illum infortunio:{{r|2.3.130|130}}{{a|364}} si illi sunt virgae ruri, at mihi tergum domist.{{l|365}} Nunc ibo, erili filio hanc fabricam dabo{{a|366}} super auro amicaque eius inventa Bacchide.—{{a|367}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[LYDVS] '''LYDVS''' Pandite atque aperite propere ianuam hanc Orci, obsecro.{{a|368}} Nam equidem haud aliter esse duco, quippe quo nemo advenit,{{a|369}} nisi quem spes reliquere omnes, esse ut frugi possiet.{{l|370}} Bacchides non Bacchides, sed bacchae sunt acerrumae.{{a|371}} Apage istas a me sorores, quae hominum sorbent sanguinem.{{r|3.1.5|5}}{{a|372}} Omnis ad perniciem instructa domus opime atque opipare—{{a|373}} quae ut aspexi, me continuo contuli protinam in pedes.{{a|374}} Egone ut haec conclusa gestem clanculum? Ut celem patrem,{{l|375}} Pistoclere, tua flagitia aut damna aut desidiabula?{{a|376}} [Quibus patrem et me teque amicosque omnes affectas tuos{{r|3.1.10|10}}{{a|377}} ad probrum, damnum, flagitium appellere una et perdere.]{{a|378}} Neque mei neque te tui intus puditumst factis quae facis,{{a|379}} quibus tuom patrem meque una, amicos, adfinis tuos{{l|380}} tua infamia fecisti gerulifigulos flagiti.{{a|381}} [Nunc prius quam malum istoc addis, certumst iam dicam patri]{{r|3.1.15|15}}{{a|382}} de me hanc culpam demolibor iam et seni faciam palam,{{a|383}} ut eum ex lutulento caeno propere hinc eliciat foras.—{{a|384}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[MNESILOCHVS] '''MNESILOCHVS''' Multimodis meditatus egomet mecum sum, et ita esse arbitror:{{l|385}} homini amico, qui est amicus ita uti nomen possidet,{{a|386}} nisi deos ei nil praestare; id opera expertus sum esse ita.{{a|387}} Nam ut in Ephesum hinc abii — hoc factumst ferme abhinc biennium—{{a|388}} ex Epheso huc ad Pistoclerum meum sodalem litteras{{r|3.2.5|5}}{{a|389}} misi, amicam ut mi inveniret Bacchidem. Illum intellego{{l|390}} invenisse, ut servos meus mi nuntiavit Chrysalus.{{a|391}} Condigne is quam techinam de auro advorsum meum fecit patrem,{{a|392}} ut mi amanti copia esset. [sed eccum video incedere.]{{a|393}} Nam pol quidem meo animo ingrato homine nihil inpensiust;{{r|3.2.10|10}}{{a|394}} malefactorem amitti satius quam relinqui beneficum;{{l|395}} nimio inpendiosum praestat te quam ingratum dicier:{{a|396}} illum laudabunt boni, hunc etiam ipsi culpabunt mali.{{a|397}} Qua me causa magis cum cura esse aecum, obvigilatost opus.{{a|398}} Nunc, Mnesiloche, specimen specitur, nunc certamen cernitur,{{r|3.2.15|15}}{{a|399}} sisne necne ut esse oportet, malus, bonus quoivis modi,{{l|400}} iustus iniustus, malignus largus, comis incommodus.{{a|401}} Cave sis te superare servom siris faciundo bene.{{a|402}} Utut eris, moneo, haud celabis. Sed eccos video incedere{{a|403}} patrem sodalis et magistrum. Hinc auscultabo quam rem agant.{{r|3.2.20|20}}{{a|404}}</poem> ===<span id='3.3.0'></span>III.iii=== <poem>[LYDVS ⸱ PHILOXENVS ⸱ MNESILOCHVS] '''LYDVS''' Nunc experiar, sitne aceto tibi cor acre in pectore.{{l|405}} Sequere. '''PHILOXENVS''' Quo sequar? Quo ducis nunc me? '''LYD.''' Ad illam quae tuom{{a|406}} perdidit, pessum dedit tibi filium unice unicum.{{a|407}} '''PHIL.''' Heia, Lyde, leniter qui saeviunt sapiunt magis.{{a|408}} Minus mirandumst, illaec aetas si quid illorum facit,{{r|3.3.5|5}}{{a|409}} quam si non faciat. Feci ego istaec itidem in adulescentia.{{l|410}} '''LYD.''' Ei mihi, ei mihi, istaec illum perdidit assentatio.{{a|411}} Nam absque te esset, ego illum haberem rectum ad ingenium bonum:{{a|412}} nunc propter te tuamque pravos factus est fiduciam{{a|413}} Pistoclerus. '''MNES.''' Di immortales, meum sodalem hic nominat.{{r|3.3.10|10}}{{a|414}} Quid hoc negoti est, Pistoclerum Lydus quod erum tam ciet?{{l|415}} '''PHIL.''' Paulisper, Lyde, est libido homini suo animo obsequi;{{a|416}} iam aderit tempus, cum sese etiam ipse oderit. Morem geras;{{a|417}} dum caveatur, praeter aequom ne quid delinquat, sine.{{a|418}} '''LYD.''' Non sino, neque equidem illum me vivo corrumpi sinam.{{r|3.3.15|15}}{{a|419}} Sed tu, qui pro tam corrupto dicis causam filio,{{l|420}} eademne erat haec disciplina tibi, cum tu adulescens eras?{{a|421}} Nego tibi hoc annis viginti fuisse primis copiae,{{a|422}} digitum longe a paedagogo pedem ut efferres aedibus.{{a|423}} Ante solem exorientem nisi in palaestram veneras,{{r|3.3.20|20}}{{a|424}} gymnasi praefecto haud mediocris poenas penderes.{{l|425}} Id quom optigerat, hoc etiam ad malum accersebatur malum:{{a|426}} et discipulus et magister perhibebantur improbi.{{a|427}} Ibi cursu luctando hasta disco pugilatu pila{{a|428}} saliendo sese exercebant magis quam scorto aut saviis:{{r|3.3.25|25}}{{a|429}} ibi suam aetatem extendebant, non in latebrosis locis.{{l|430}} Inde de hippodromo et palaestra ubi revenisses domum,{{a|431}} cincticulo praecinctus in sella apud magistrum adsideres{{a|432}} cum libro: cum legeres, si unam peccavisses syllabam,{{a|433}} fieret corium tam maculosum quam est nutricis pallium.{{r|3.3.30|30}}{{a|434}} '''MNES.''' Propter me haec nunc meo sodali dici discrucior miser;{{l|435}} innocens suspicionem hanc sustinet causa mea.{{a|436}} '''PHIL.''' Alii, Lyde, nunc sunt mores. '''LYD.''' Id equidem ego certo scio.{{a|437}} Nam olim populi prius honorem capiebat suffragio,{{a|438}} quam magistro desinebat esse dicto oboediens;{{r|3.3.35|35}}{{a|439}} at nunc, prius quam septuennis est, si attingas eum manu,{{l|440}} extemplo puer paedagogo tabula disrumpit caput.{{a|441}} Cum patrem adeas postulatum, puero sic dicit pater:{{a|442}} 'noster esto, dum te poteris defensare iniuria.'{{a|443}} Provocatur paedagogus: 'eho senex minimi preti,{{r|3.3.40|40}}{{a|444}} ne attigas puerum istac causa, quando fecit strenue.'{{l|445}} [It magister quasi lucerna uncto expretus linteo.]{{a|446}} Itur illinc iure dicto. Hocine hic pacto potest{{a|447}} inhibere imperium magister, si ipsus primus vapulet?{{a|448}} '''MNES.''' Acris postulatio haec est. Cum huius dicta intellego,{{r|3.3.45|45}}{{a|449}} mira sunt ni Pistoclerus Lydum pugnis contudit.{{l|450}} '''LYD.''' Sed quis hic est, quem astantem video ante ostium? O Philoxene,{{a|451}} deos propitios me videre quam illum <haud> mavellem mihi.{{a|452}} '''PHIL.''' Quis illic est? '''LYD.''' Mnesilochus, gnati tui sodalis [Pistocleri].{{a|453}} Haud consimili ingenio atque ille est qui in lupanari accubat.{{r|3.3.50|50}}{{a|454}} Fortunatum Nicobulum, qui illum produxit sibi.{{l|455}} '''PHIL.''' Salvos sis, Mnesiloche, salvom te advenire gaudeo.{{a|456}} '''MNES.''' Di te ament, Philoxene. '''LYD.''' Hic enim rite productust patri:{{a|457}} in mare it, rem familiarem curat, custodit domum,{{a|458}} obsequens oboediensque est mori atque imperiis patris.{{r|3.3.55|55}}{{a|459}} Hic sodalis Pistoclero iam puer puero fuit;{{l|460}} triduom non interest aetatis uter maior siet:{{a|461}} verum ingenium plus triginta annis maiust quam alteri.{{a|462}} '''PHIL.''' Cave malo et compesce in illum dicere iniuste. '''LYD.''' Tace,{{a|463}} stultus es qui illi male aegre patere dici qui facit.{{r|3.3.60|60}}{{a|464}} [Nam illum meum malum promptare malim quam peculium.{{l|465}} '''PHIL.''' Quidum? '''LYD.''' Quia, malum si promptet, in dies faciat minus.]{{a|466}} '''MNES.''' Quid sodalem meum castigas, Lyde, discipulum tuom?{{a|467}} '''LYD.''' Periit tibi sodalis. '''MNES.''' Ne di sirint. '''LYD.''' Sic est ut loquor.{{a|468}} Quin ego cum peribat vidi, non ex audito arguo.{{r|3.3.65|65}}{{a|469}} '''MNES.''' Quid factum est? '''LYD.''' Meretricem indigne deperit. '''M.''' Non tu taces?{{l|470}} '''LYD.''' Atque acerrume aestuosam: absorbet ubi quemque attigit.{{a|471}} '''M.''' Vbi ea mulier habitat? '''L.''' Hic. '''M.''' Vnde eam esse aiunt? '''L.''' Ex Samo.{{a|472}} '''M.''' Quae vocatur? '''L.''' Bacchis. '''M.''' Erras, Lyde: ego omnem rem scio{{a|473}} quem ad modumst. Tu Pistoclerum falso atque insontem arguis.{{r|3.3.70|70}}{{a|474}} Nam ille amico et benevolenti suo sodali sedulo{{l|475}} rem mandatam exsequitur. Ipsus neque amat nec tu creduas.{{a|476}} '''LYD.''' Itane oportet rem mandatam gerere amici sedulo,{{a|477}} ut ipsus in gremio osculantem mulierem teneat sedens?{{a|478}} Nullon pacto res mandata potest agi, nisi identidem{{r|3.3.75|75}}{{a|479}} manus ferat <ei> ad papillas, labra ab labris nusquam auferat?{{l|480}} Nam alia memorare quae illum facere vidi dispudet:{{a|481}} cum manum sub vestimenta ad corpus tetulit Bacchidi{{a|482}} me praesente, neque pudere quicquam. Quid verbis opust?{{a|483}} Mihi discipulus, tibi sodalis periit, huic filius;{{r|3.3.80|80}}{{a|484}} nam ego illum periisse dico quoi quidem periit pudor.{{l|485}} [Quid opust verbis? Si opperiri vellem paulisper modo,{{a|486}} ut opinor illius inspectandi mi esset maior copia,{{a|487}} plus viderem quam deceret, quam me atque illo aequom foret.]{{a|488}} '''MNES.''' Perdidisti me, sodalis. Egone ut illam mulierem{{r|3.3.85|85}}{{a|489}} capitis non perdam? Perire me malis malim modis.{{l|490}} Satin ut quem tu habeas fidelem tibi aut cui credas nescias?{{a|491}} '''LYD.''' Viden ut aegre patitur gnatum esse corruptum tuom,{{a|492}} suom sodalem, ut ipsus sese cruciat aegritudine?{{a|493}} '''PHIL.''' Mnesiloche, hoc tecum oro, ut illius animum atque ingenium regas;{{r|3.3.90|90}}{{a|494}} serva tibi sodalem et mihi filium. '''MNES.''' Factum volo.{{l|495}} '''LYD.''' Melius esset, me quoque una si cum illo relinqueres.{{a|496}} '''PHIL.''' Adfatim est. '''LYD.''' Mnesiloche, cura, ei, concastiga hominem probe,{{a|497}} qui dedecorat te, me amicosque alios flagitiis suis.{{a|498}} '''PHIL.''' In te ego hoc onus omne impono. Lyde, sequere hac me. '''L.''' Sequor.—{{r|3.3.95|95}}{{a|499}}</poem> ===<span id='3.4.0'></span>III.iv=== <poem>[MNESILOCHVS] '''MNES.''' Inimiciorem nunc utrum credam magis{{l|500}} sodalemne esse an Bacchidem, incertum admodumst.{{a|501}} Illum exoptavit potius? Habeat. Optumest.{{a|502}} Ne illa illud hercle cum malo fecit suo;{{a|503}} nam mihi divini numquam quisquam creduat,{{r|3.4.5|5}}{{a|504}} ni ego illam exemplis plurumis planeque — amo.{{l|505}} Ego faxo hau dicet nactam quem derideat.{{a|506}} Nam iam domum ibo atque — aliquid surrupiam patri.{{a|507}} Id isti dabo. Ego istanc multis ulciscar modis.{{l|507a}} Adeo ego illam cogam usque ut mendicet — meus pater.{{r|3.4.10|10}}{{a|508}} Sed satine ego animum mente sincera gero,{{a|509}} qui ad hunc modum haec hic quae futura fabulor?{{l|510}} Amo hercle opino, ut pote quod pro certo sciam.{{a|511}} Verum quam illa umquam de mea pecunia{{a|512}} ramenta fiat plumea propensior,{{r|3.4.15|15}}{{a|513}} mendicum malim mendicando vincere.{{a|514}} Numquam edepol viva me inridebit. Nam mihi{{l|515}} decretumst renumerare iam omne aurum patri.{{a|516}} Igitur mi inani atque inopi subblandibitur{{a|517}} tum quom blandiri nihilo pluris referet,{{r|3.4.20|20}}{{a|518}} quam si ad sepulcrum mortuo narres logos.{{a|519}} [Sed autem quam illa umquam meis opulentiis{{l|519a}} ramenta fiat gravior aut propensior,{{l|519b}} mori me malim excruciatum inopia.]{{l|519c}} Profecto stabilest me patri aurum reddere.{{r|3.4.25|25}}{{l|520}} Eadem exorabo, Chrysalo causa mea{{a|521}} pater ne noceat, neu quid ei suscenseat{{a|522}} mea causa de auro quod eum ludificatus est;{{a|523}} nam illi aequomst me consulere, qui causa mea{{a|524}} mendacium ei dixit. Vos me sequimini.—{{r|3.4.30|30}}{{l|525}}</poem> ===<span id='III.v.0'></span>III.v=== <poem>[PISTOCLERVS] '''PISTOCLERVS''' Rebus aliis antevortar, Bacchis, quae mandas mihi:{{a|526}} Mnesilochum ut requiram atque ut eum mecum ad te adducam simul.{{a|527}} Nam illud animus meus miratur, si a me tetigit nuntius,{{a|528}} quid remoretur. Ibo ut visam huc ad eum, si forte est domi.{{a|529}}</poem> ===<span id='III.vi.0'></span>III.vi=== <poem>[MNESILOCHVS ⸱ PISTOCLERVS] '''MNESILOCHVS''' Reddidi patri omne aurum. Nunc ego illam me velim{{l|530}} convenire, postquam inanis sum, contemptricem meam.{{a|531}} Sed veniam mihi quam gravate pater dedit de Chrysalo;{{a|532}} verum postremo impetravi, ut ne quid ei suscenseat.{{a|533}} '''PIST.''' Estne hic meus sodalis? '''MNES.''' Estne hic hostis, quem aspicio, meus?{{r|3.6.5|5}}{{a|534}} '''PIST.''' Certe is est.'''MNES.''' Is est. '''PIST.''' Adibo contra et contollam gradum.{{l|535}} Salvos sis, Mnesiloche. '''MNES.''' Salve. '''PIST.''' Salvos quom peregre advenis,{{a|536}} cena detur. '''MNES.''' Non placet mi cena quae bilem movet.{{a|537}} '''PIST.''' Numquae advenienti aegritudo obiecta est? '''MNES.''' Atque acerruma.{{a|538}} '''PIST.''' Vnde? '''MNES.''' Ab homine quem mi amicum esse arbitratus sum antidhac.{{r|3.6.10|10}}{{a|539}} '''PIST.''' Multi more isto atque exemplo vivont, quos cum censeas{{l|540}} esse amicos, reperiuntur falsi falsimoniis,{{a|541}} lingua factiosi, inertes opera, sublesta fide.{{a|542}} Nullus est quoi non invideant rem secundam optingere;{{a|543}} sibi ne invideatur, ipsi ignavia recte cavent.{{r|3.6.15|15}}{{a|544}} '''MNES.''' Edepol ne tu illorum mores perquam meditate tenes.{{l|545}} Sed etiam unum hoc: ex ingenio malo malum inveniunt suo:{{a|546}} nulli amici sunt, inimicos ipsi in sese omnis habent.{{a|547}} Ei se cum frustrantur, frustrari alios stolidi existumant.{{a|548}} Sicut est hic, quem esse amicum ratus sum atque ipsus sum mihi:{{r|3.6.20|20}}{{a|549}} ille, quod in se fuit, accuratum habuit quod posset mali{{l|550}} faceret in me, inconciliaret copias omnis meas.{{a|551}} '''PIST.''' Improbum istunc esse oportet hominem. '''MNES.''' Ego ita esse arbitror.{{a|552}} '''PIST.''' Obsecro hercle loquere, quis is est. '''MNES.''' Benevolens vivit tibi.{{a|553}} Nam ni ita esset, tecum orarem ut ei quod posses mali{{r|3.6.25|25}}{{a|554}} facere faceres. '''PIST.''' Dic modo hominem qui sit: si non fecero{{l|555}} ei male aliquo pacto, me esse dicito ignavissimum.{{a|556}} '''MNES.''' Nequam homost, verum hercle amicus est tibi. '''PIST.''' Tanto magis{{a|557}} dic quis est; nequam hominis ego parvi pendo gratiam.{{a|558}} MNES.Video non potesse quin tibi eius nomen eloquar.{{r|3.6.30|30}}{{a|559}} Pistoclere, perdidisti me sodalem funditus.{{l|560}} '''PIST.''' Quid istuc est? '''MNES.''' Quid est? Misine ego ad te ex Epheso epistulam{{a|561}} super amica, ut mi invenires? '''PIST.''' Fateor factum, et repperi.{{a|562}} '''MNES.''' Quid? Tibi non erat meretricum aliarum Athenis copia{{a|563}} quibuscum haberes rem, nisi cum illa quam ego mandassem tibi{{r|3.6.35|35}}{{a|564}} occiperes tute † amare et mi ires consultum male?{{l|565}} '''PIST.''' Sanun es? '''MNES.''' Rem repperi omnem ex tuo magistro. Ne nega.{{a|566}} Perdidisti me. '''PIST.''' Etiamne ultro tuis me prolectas probris?{{a|567}} '''MNES.''' Quid? Amas Bacchidem? '''PIST.''' Duas ergo hic intus eccas Bacchides.{{a|568}} '''M.''' Quid? Duas? '''P.''' Atque ambas sorores. '''M.''' Loqueris nunc nugas sciens.{{r|3.6.40|40}}{{a|569}} '''PIST.''' Postremo, si pergis parvam mihi fidem arbitrarier,{{l|570}} tollam ego ted in collum atque intro hinc auferam. '''M.''' Immo ibo, mane.{{a|571}} '''PIST.''' Non maneo, neque tu me habebis falso suspectum. '''M.''' Sequor.—{{a|572}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[PARASITVS] '''PARASITVS''' Parasitus ego sum hominis nequam atque improbi,{{a|573}} militis, qui amicam secum avexit ex Samo.{{a|574}} Nunc me ire iussit ad eam et percontarier,{{l|575}} utrum aurum reddat anne eat secum semul.{{a|576}} Tu dudum, puere, cum illac usque isti semul:{{r|4.1.5|5}}{{a|577}} quae harum sunt aedes, pulta. Adi actutum ad fores.{{a|578}} Recede hinc dierecte. Ut pulsat propudium!{{a|579}} Comesse panem tris pedes latum potes,{{l|580}} fores pultare nescis. Ecquis in aedibust?{{a|581}} Heus, ecquis hic est? Ecquis hoc aperit ostium?{{r|4.1.10|10}}{{a|582}} Ecquis exit?</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[PISTOCLERVS ⸱ PARASITVS] '''PISTOCLERVS''' Quid istuc? Quae istaec est pulsatio?{{a|583}} <nowiki>* * *</nowiki> quae te mala crux agitat, qui ad istunc modum{{a|584}} alieno viris tuas extentes ostio?{{l|585}} Fores paene exfregisti. Quid nunc vis tibi?{{a|586}} '''PAR.''' Adulescens, salve. '''PIST.''' Salve. Sed quem quaeritas?{{r|4.2.5|5}}{{a|587}} '''PAR.''' Bacchidem. '''PIST.''' Vtram ergo? '''PAR.''' Nil scio nisi Bacchidem.{{a|588}} Paucis: me misit miles ad eam Cleomachus,{{a|589}} vel ut ducentos Philippos reddat aureos{{l|590}} vel ut hinc in Elatiam hodie eat secum semul.{{a|591}} '''PIST.''' Non it. Negat se ituram. Abi et renuntia.{{r|4.2.10|10}}{{a|592}} Alium illa amat, non illum. Duc te ab aedibus.{{a|593}} '''PAR.''' Nimis iracunde. '''PIST.''' At scin quam iracundus siem?{{a|594}} Ne tibi hercle haud longe est os ab infortunio,{{l|595}} ita dentifrangibula haec meis manibus gestiunt.{{a|596}} '''PAR.''' Cum ego huius verba interpretor, mihi cautiost,{{r|4.2.15|15}}{{a|597}} ne nucifrangibula excussit ex malis meis.{{a|598}} Tuo ego istaec igitur dicam illi periculo.{{a|599}} '''PIST.''' Quid ais tu? '''PAR.''' Ego istuc illi dicam. '''PIST.''' Dic mihi,{{l|600}} quis tu es? '''PAR.''' Illius sum integumentum corporis.{{a|601}} '''PIST.''' Nequam esse oportet cui tu integumentum improbu's.{{r|4.2.20|20}}{{a|602}} '''PAR.''' Sufflatus ille huc veniet. '''PIST.''' Dirrumptum velim.{{a|603}} '''PAR.''' Numquid vis? '''PIST.''' Abeas. Celeriter factost opus.{{a|604}} '''PAR.''' Vale, dentifrangibule.— '''PIST.''' Et tu, integumentum, vale.{{l|605}} In eum nunc haec res venit locum, ut quid consili{{a|606}} dem meo sodali super amica nesciam,{{r|4.2.25|25}}{{a|607}} qui iratus renumeravit omne aurum patri,{{a|608}} neque nummus ullust qui reddatur militi.{{a|609}} Sed huc concedam, nam concrepuerunt fores.{{l|610}} Mnesilochus eccum maestus progreditur foras.{{a|611}}</poem> ===<span id='4.3.0'></span>IV.iii=== <poem>[MNESILOCHVS ⸱ PISTOCLERVS] '''MNESILOCHVS''' Petulans, protervo iracundo animo, indomito incogitato,{{a|612}} sine modo et modestia sum, sine bono iure atque honore,{{a|613}} incredibilis imposque animi, inamabilis inlepidus vivo,{{a|614}} malevolente ingenio natus. Postremo id mi est quod volo{{l|615}} ego esse aliis. Credibile hoc est?{{r|4.3.5|5}}{{l|615a}} Nequior nemost neque indignior quoi{{a|616}} di bene faciant neque quem quisquam{{l|616a}} homo aut amet aut adeat.{{a|617}} Inimicos quam amicos aequomst med habere,{{a|618}} malos quam bonos par magis me iuvare.{{r|4.3.10|10}}{{a|619}} Omnibus probris, quae improbis viris{{l|620}} digna sunt, dignior nullus est homo;{{a|621}} qui patri reddidi omne aurum amans, <mihi>{{a|622}} quod fuit prae manu. Sumne ego homo miser?{{a|623}} Perdidi me simulque operam Chrysali.{{r|4.3.15|15}}{{a|624}} '''PI.''' Consolandus hic mist, ibo ad eum.{{l|625}} Mnesiloche, quid fit? '''MN.''' Perii.{{a|626}} '''PI.''' Di melius faciant. '''MN.''' Perii.{{l|626a}} '''PI.''' Non taces, insipiens? '''MN.''' Taceam?{{a|627}} '''PI.''' Sanus satis non es. '''MN.''' Perii.{{r|4.3.20|20}}{{l|627a}} Multa mala mi in pectore nunc acria atque acerba eveniunt.{{a|628}} Criminin me habuisse fidem? Immerito tibi iratus fui.{{a|629}} '''PI.''' Heia, bonum habe animum. '''MN.''' Vnde habeam? Mortuos pluris pretist{{l|630}} quam ego sum. '''PI.''' Militis parasitus venerat modo aurum petere hinc,{{a|631}} eum ego meis dictis malis his foribus atque hac <platea abegi>;{{r|4.3.25|25}}{{a|632}} reppuli, reieci hominem. '''MN.''' Quid mi id prodest? <quom ipse veniet,>{{a|633}} quid faciam? Nil habeo miser. Ille quidem hanc abducet, scio.{{a|634}} '''PI.''' Si mihi sit, non pollicear. '''MN.''' Scio, dares, novi <tuom>.{{l|635}} Sed nisi ames, non habeam tibi fidem tantam; <eo quod amas tamen>{{a|636}} nunc agitas sat tute tuarum rerum; <sin liber sies>{{r|4.3.30|30}}{{a|637}} egone ut opem mi ferre posse putem inopem te? <non potest>.{{a|638}} '''PI.''' Tace modo: deus respiciet nos aliquis. '''MN.''' Nugae. <vale>.{{l|638a}} '''P.''' Mane. '''M.''' Quid est? '''P.''' Tuam copiam eccam Chrysalum video. <tace.>{{a|639}}</poem> ===<span id='4.4.0'></span>IV.iv=== <poem>[CHRYSALVS⸱ MNESILOCHVS] '''CHRYSALVS''' Hunc hominem decet auro expendi, huic decet statuam statui ex auro;{{l|640}} nam duplex hodie facinus feci, duplicibus spoliis sum adfectus.{{a|641}} Erum maiorem meum ut ego hodie lusi lepide, ut ludificatust.{{a|642}} Callidum senem callidis dolis{{a|643}} compuli et perpuli, mi omnia ut crederet.{{r|4.4.5|5}}{{a|644}} Nunc amanti ero filio senis,{{l|645}} quicum ego bibo, quicum edo et amo,{{a|646}} regias copias aureasque optuli,{{a|647}} ut domo sumeret neu foris quaereret.{{a|648}} Non mihi isti placent Parmenones, Syri,{{r|4.4.10|10}}{{a|649}} qui duas aut tris minas auferunt eris.{{l|650}} Nequius nil est quam egens consili servos, nisi{{a|651}} habet multipotens pectus:{{a|652}} ubicumque usus siet, pectore expromat suo.{{a|653}} Nullus frugi esse potest homo,{{r|4.4.15|15}}{{a|654}} nisi qui et bene et male facere tenet.{{l|655}} Improbis cum improbus sit, harpaget furibus,{{l|656|656-657}} furetur quod queat, vorsipellem frugi convenit{{a|658}} esse hominem, pectus quoi sapit:{{a|659}} bonus sit bonis, malus sit malis;{{r|4.4.20|20}}{{l|660|660-661}} utcumque res sit, ita animum habeat.{{a|662}} Sed lubet scire quantum aurum erus sibi{{a|663}} dempsit et quid suo reddidit patri.{{a|664}} Si frugi est, Herculem fecit ex patre:{{l|665}} decimam partem ei dedit, sibi novem abstulit.{{r|4.4.25|25}}{{a|666}} Sed quem quaero optume eccum obviam mihi est.{{a|667}} Num qui nummi exciderunt, ere, tibi,{{a|668}} quod sic terram optuere?{{l|668a}} Quid vos maestos tam tristesque esse conspicor?{{a|669}} Non placet nec temere est etiam. Quin mihi respondetis?{{r|4.4.30|30}}{{l|670}} '''MNES.''' Chrysale, occidi. '''CHRYS.''' Fortassis tu auri dempsisti parum?{{a|671}} '''MNES.''' Quam, malum, parum? Immo vero nimio minus multo parum.{{a|672}} '''CHRYS.''' Quid igitur, stulte? <an tu,> quoniam occasio ad eam rem fuit{{a|673}} mea virtute parta, ut quantum velles tantum sumeres,{{a|674}} sic hoc digitulis duobus sumebas primoribus?{{r|4.4.35|35}}{{l|675}} An nescibas quam eius modi homini raro tempus se daret?{{a|676}} '''MNES.''' Erras. '''CHRYS.''' At quidem tute errasti, cum parum immersti ampliter.{{a|677}} '''MNES.''' Pol tu quam nunc med accuses magis, si magis rem noveris.{{a|678}} Occidi. '''CHRYS.''' Animus iam istoc dicto plus praesagitur mali.{{a|679}} '''MNES.''' Perii. '''CHRYS.''' Quid ita? '''MNES.''' Quia patri omne cum ramento reddidi.{{r|4.4.40|40}}{{l|680}} '''CHRYS.''' Reddidisti? '''M.''' Reddidi. '''C.''' Omnene? '''M.''' Oppido. '''C.''' Occisi sumus.{{a|681}} Qui in mentem venit tibi istuc facinus facere tam malum?{{a|682}} '''MNES.''' Bacchidem atque hunc suspicabar propter crimen, Chrysale,{{a|683}} mi male consuluisse: ob eam rem omne aurum iratus reddidi{{a|684}} meo patri. '''CHRYS.''' Quid, ubi reddebas aurum, dixisti patri?{{r|4.4.45|45}}{{l|685}} '''MNES.''' Me id aurum accepisse extemplo ab hospite Archidemide. '''CHRYS.''' Em,{{a|686}} istoc dicto dedisti hodie in cruciatum Chrysalum;{{a|687}} nam ubi me aspiciet, ad carnuficem rapiet continuo senex.{{a|688}} '''MNES.''' Ego patrem exoravi. '''CHRYS.''' Nempe ergo hoc ut faceret quod loquor?{{a|689}} '''MNES.''' Immo tibi ne noceat neu quid ob eam rem suscenseat;{{r|4.4.50|50}}{{l|690}} atque aegre impetravi. Nunc hoc tibi curandumst, Chrysale.{{a|691}} '''CHRYS.''' Quid vis curem? '''MNES.''' Vt ad senem etiam alteram facias viam.{{a|692}} Compara, fabricare finge quod lubet, conglutina,{{a|693}} ut senem hodie doctum docte fallas aurumque auferas.{{a|694}} '''CHRYS.''' Vix videtur fieri posse. '''MNES.''' Perge, ac facile ecfeceris.{{r|4.4.55|55}}{{l|695}} '''CHRYS.''' Quam, malum, facile, quem mendaci prendit manufesto modo?{{a|696}} Quem si orem ut mihi nil credat, id non ausit credere.{{a|697}} '''MNES.''' Immo si audias quae dicta dixit me adversum tibi.{{a|698}} '''CHRYS.''' Quid dixit? '''MNES.''' Si tu illum solem sibi solem esse diceres,{{a|699}} se illum lunam credere esse et noctem qui nunc est dies.{{r|4.4.60|60}}{{l|700}} '''CHRYS.''' Emungam hercle hominem probe hodie, ne id nequiquam dixerit.{{a|701}} '''MNES.''' Nunc quid nos vis facere? '''CHRYS.''' Enim nil nisi ut ametis impero.{{a|702}} Ceterum quantum lubet me poscitote aurum: ego dabo.{{a|703}} Quid mihi refert Chrysalo esse nomen, nisi factis probo?{{a|704}} Sed nunc quantillum usust auri tibi, Mnesiloche? Dic mihi.{{r|4.4.65|65}}{{l|705}} '''MNES.''' Militi nummis ducentis iam usus est pro Bacchide.{{a|706}} '''CHRYS.''' Ego dabo. '''MNES.''' Tum nobis opus est sumptu. '''C.''' Ah, placide volo{{a|707}} unum quidque agamus: hoc ubi egero, tum istuc agam.{{a|708}} De ducentis nummis primum intendam ballistam in senem;{{a|709}} ea ballista si pervortam turrim et propugnacula,{{r|4.4.70|70}}{{l|710}} recta porta invadam extemplo in oppidum anticum et vetus:{{a|711}} si id capso, geritote amicis vostris aurum corbibus,{{a|712}} sicut animus sperat. '''PIST.''' Apud test animus noster, Chrysale.{{a|713}} '''CHRYS.''' Nunc tu abi intro, Pistoclere, ad Bacchidem, atque ecfer cito{{a|714}} '''PIST.''' Quid? '''C.''' Stilum, ceram et tabellas, linum. '''P.''' Iam faxo hic erunt.—{{r|4.4.75|75}}{{l|715}} '''MNES.''' Quid nunc es facturus? Id mihi dice. '''CHRYS.''' Coctumst prandium?{{a|716}} Vos duo eritis atque amica tua erit tecum tertia?{{a|717}} '''MNES.''' Sicut dicis. '''CHRYS.''' Pistoclero nulla amica est? '''M.''' Immo adest.{{a|718}} Alteram ille amat sororem, ego alteram, ambas Bacchides.{{a|719}} '''CHRYS.''' Quid tu loquere? '''MNES.''' Hoc, ut futuri sumus. '''CHRYS.''' Vbist biclinium{{r|4.4.80|80}}{{l|720}} vobis stratum? '''MNES.''' Quid id exquaeris? '''CHRYS.''' Res itast, dici volo.{{a|721}} Nescis quid ego acturus sim nec facinus quantum exordiar.{{a|722}} '''MNES.''' Cedo manum ac subsequere propius me ad fores. Intro inspice.{{a|723}} '''CHRYS.''' Euax, nimis bellus atque ut esse maxume optabam locus.{{l|725|724-725}} '''PIST.''' Quae imperavisti. Imperatum bene bonis factum ilicost.{{r|4.4.85|85}}{{a|726}} '''CHRYS.''' Quid parasti? '''PIST.''' Quae parari tu iussisti omnia.{{a|727}} '''CHRYS.''' Cape stilum propere et tabellas tu has tibi. '''MNES.''' Quid postea?{{a|728}} '''CHRYS.''' Quod iubebo scribito isti'''C.''' nam propterea <te> volo{{a|729}} scribere, ut pater cognoscat litteras quando legat.{{l|730}} Scribe. '''MNES.''' Quid scribam? '''CHRYS.''' Salutem tuo patri verbis tuis.{{r|4.4.90|90}}{{a|731}} '''PIST.''' Quid si potius morbum mortem scribat? Id erit rectius.{{a|732}} '''C.''' Ne interturba. '''M.''' Iam imperatum in cera inest. '''C.''' Dic quem ad modum.{{a|733}} '''MNES.''' 'Mnesilochus salutem dicit suo patri.' '''CHRYS.''' Adscribe hoc cito:{{a|734}} 'Chrysalus mihi usque quaque loquitur nec recte, pater,{{l|735}} quia tibi aurum reddidi et quia non te fraudaverim.'{{r|4.4.95|95}}{{a|736}} '''PIST.''' Mane dum scribit. '''CHRYS.''' Celerem oportet esse amatoris manum.{{a|737}} '''P.''' Atque † idem hercle em perdundum magis quam ad scribundumst cito.{{a|738}} '''M.''' Loquere. Hoc scriptumst. '''C.''' 'Nunc, pater mi, proin tu ab eo ut caveas tibi,{{a|739}} sycophantias componit, aurum ut abs ted auferat;{{l|740}} et profecto se ablaturum dixit.' plane adscribito.{{r|4.4.100|100}}{{a|741}} '''MNES.''' Dic modo. '''CHRYS.''' 'Atque id pollicetur se daturum aurum mihi,{{a|742}} quod dem scortis quodque in lustris comedim congraecem, pater.{{a|743}} Sed, pater, vide ne tibi hodie verba det: quaeso cave.'{{a|744}} '''M.''' Loquere porro. '''C.''' Adscribe dum etiam. '''M.''' Loquere quid scribam modo.{{l|745}} '''CHRYS.''' 'Sed, pater, quod promisisti mihi, te quaeso ut memineris,{{r|4.4.105|105}}{{a|746}} ne illum verberes; verum apud te vinctum adservato domi.'{{a|747}} Cedo tu ceram ac linum actutum. Age obliga, obsigna cito.{{a|748}} '''MNES.''' Obsecro, quid istis ad istunc usust conscriptis modum,{{a|749}} ut tibi ne quid credat atque ut vinctum te adservet domi?{{l|750}} '''CHRYS.''' Quia mi ita lubet. Potin ut cures te atque ut ne parcas mihi?{{r|4.4.110|110}}{{a|751}} Mea fiducia opus conduxi et meo periclo rem gero.{{a|752}} '''MNES.''' Aequom dicis. '''C.''' Cedo tabellas. '''M.''' Accipe. '''C.''' Animum advortite.{{a|753}} Mnesiloche et tu, Pistoclere, iam facite in biclinio{{a|754}} cum amica sua uterque accubitum eatis, ita negotiumst,{{l|755}} atque ibidem ubi nunc sunt lecti strati potetis cito.{{r|4.4.115|115}}{{a|756}} '''PIST.''' Numquid aliud? '''CHRYS.''' Hoc, atque etiam: ubi erit accubitum semel,{{a|757}} ne quoquam exsurgatis, donec a me erit signum datum.{{a|758}} '''PIST.''' O imperatorem probum! '''CHRYS.''' Iam bis bibisse oportuit.{{a|759}} '''MNES.''' Fugimus. '''CHRYS.''' Vos vostrum curate officium, ego efficiam meum.—{{l|760}}</poem> ===<span id='4.5.0'></span>IV.v=== <poem>[CHRYSALVS] Mnsanum magnum molior negotium,{{a|761}} metuoque ut hodie possiem emolirier.{{a|762}} Sed nunc truculento mi atque saevo usus senest;{{a|763}} nam non conducit huic sycophantiae{{a|764}} senem tranquillum esse ubi me aspexerit.{{r|4.5.5|5}}{{l|765}} Versabo ego illum hodie, si vivo, probe.{{a|766}} Tam frictum ego illum reddam quam frictum est cicer.{{a|767}} Adambulabo ad ostium, ut, quando exeat,{{a|768}} extemplo advenienti ei tabellas dem in manum.{{a|769}}</poem> ===<span id='5.6.0'></span>IV.vi=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''NICOBVLVS''' Nimium illaec res est magnae dividiae mihi,{{l|770}} supterfugisse sic mihi hodie Chrysalum.{{a|771}} '''CHRYS.''' Salvos sum, iratus est senex. Nunc est mihi{{a|772}} adeundi ad hominem tempus. '''NIC.''' Quis loquitur prope?{{a|773}} Atque hic quidem, opinor, Chrysalust. '''CHRYS.''' Accessero.{{r|4.6.5|5}}{{a|774}} '''NIC.''' Bone serve, salve. Quid fit? Quam mox navigo{{l|775}} in Ephesum, ut aurum repetam ab Theotimo domum?{{a|776}} Taces? Per omnis deos adiuro, ut ni meum{{a|777}} gnatum tam amem atque ei facta cupiam quae is velit,{{a|778}} ut tua iam virgis latera lacerentur probe{{r|4.6.10|10}}{{l|780|779-780}} ferratusque in pistrino aetatem conteras.{{a|781}} Omnia rescivi scelera ex Mnesilocho tua.{{a|782}} '''CHRYS.''' Men criminatust? Optimest: ego sum malus,{{a|783}} ego sum sacer, scelestus. Specta rem modo;{{a|784}} ego verbum faciam <nullum>. '''NIC.''' Etiam, carnufex,{{r|4.6.15|15}}{{l|785}} minitare? '''CHRYS.''' Nosces tu illum actutum qualis sit.{{a|786}} Nunc has tabellas ferre me iussit tibi.{{a|787}} Orabat, quod istic esset scriptum ut fieret.{{a|788}} '''NIC.''' Cedo. '''CHRYS.''' Nosce signum. '''NIC.''' Novi. Ubi ipse est? '''CHRYS.''' Nescio.{{a|789}} Nil iam me oportet scire. Oblitus sum omnia.{{r|4.6.20|20}}{{l|790}} Scio me esse servom. Nescio etiam id quod scio.{{a|791}} Nunc ab trasenna hic turdus lumbricum petit;{{a|792}} pendebit hodie pulcre, ita intendi tenus.{{a|793}} '''NIC.''' Mane dum parumper; iam exeo ad te, Chrysale.—{{a|794}} '''CHRYS.''' Vt verba mihi dat, ut nescio quam rem gerat.{{r|4.6.25|25}}{{l|795}} Servos arcessit intus qui me vinciant.{{a|796}} Bene navis agitatur, pulcre haec confertur ratis.{{a|797}} Sed conticiscam, nam audio aperiri fores.{{a|798}}</poem> ===<span id='4.7.0'></span>IV.vii=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ ARTAMO ⸱ CHRYSALVS] '''NIC.''' Constringe tu illi, '''ARTAMO''', actutum manus.{{a|799}} '''CHRYS.''' Quid feci? '''NIC.''' Impinge pugnum, si muttiverit.{{l|800}} Quid hae locuntur litterae? '''CHRYS.''' Quid me rogas?{{a|801}} Ut ab illo accepi, ad te obsignatas attuli.{{a|802}} '''NIC.''' Eho tu, <nowiki>* * *</nowiki> loquitatusne es gnato meo{{r|4.7.5|5}}{{a|803}} male per sermonem, quia mi id aurum reddidit,{{a|804}} et te dixisti id aurum ablaturum tamen{{l|805}} per sycophantiam? '''CHRYS.''' Egone istuc dixi? '''NIC.''' Ita.{{a|806}} '''CHRYS.''' Quis homost qui dicat me dixisse istuc? '''NIC.''' Tace,{{a|807}} nullus homo dicit: hae tabellae te arguont,{{r|4.7.10|10}}{{a|808}} quas tu attulisti. Em hae te vinciri iubent.{{a|809}} '''CHRYS.''' Aha, Bellorophontem tuos me fecit filius:{{l|810}} egomet tabellas tetuli ut vincirer. Sine.{{a|811}} '''NIC.''' Propterea hoc facio, ut suadeas gnato meo{{a|812}} ut pergraecetur tecum, tervenefice.{{r|4.7.15|15}}{{a|813}} '''CHRYS.''' O stulte, stulte, nescis nunc venire te;{{a|814}} atque in eopse adstas lapide, ut praeco praedicat.{{l|815}} '''NIC.''' Responde: quis me vendit? '''CHRYS.''' Quem di diligunt{{a|816}} adulescens moritur, dum valet sentit sapit.{{a|817}} Hunc si ullus deus amaret, plus annis decem,{{r|4.7.20|20}}{{a|818}} plus iam viginti mortuom esse oportuit:{{a|819}} terrai odium ambulat, iam nil sapit{{l|820}} nec sentit, tantist quantist fungus putidus.{{a|821}} '''NIC.''' Tun terrae me odium esse autumas? Abducite hunc{{a|822}} intro atque adstringite ad columnam fortiter.{{r|4.7.25|25}}{{a|823}} Numquam auferes hinc aurum. '''CHRYS.''' At qui iam dabis.{{a|824}} '''NIC.''' Dabo? '''CHRYS.''' Atque orabis me quidem ultro ut auferam,{{l|825}} cum illum rescisces criminatorem meum{{a|826}} quanto in periclo et quanta in pernicie siet.{{a|827}} Tum libertatem Chrysalo largibere;{{r|4.7.30|30}}{{a|828}} ego adeo numquam accipiam. '''NIC.''' Dic, scelerum caput,{{a|829}} dic, quo in periclo est meus Mnesilochus filius?{{l|830}} '''CHRYS.''' Sequere hac me, faxo iam scies. '''NIC.''' Quo gentium?{{a|831}} '''CHRYS.''' Tres unos passus. '''NIC.''' Vel decem. '''CHRYS.''' Agedum tu, '''ARTAMO''',{{a|832}} forem hanc pauxillum aperi; placide, ne crepa;{{r|4.7.35|35}}{{a|833}} sat est. Accede huc tu. Viden convivium?{{a|834}} '''NIC.''' Video exadvorsum Pistoclerum et Bacchidem.{{l|835}} '''CHRYS.''' Qui sunt in lecto illo altero? '''NIC.''' Interii miser.{{a|836}} '''CHRYS.''' Novistine hominem? '''NIC.''' Novi. '''CHRYS.''' Dic sodes mihi,{{a|837}} bellan videtur specie mulier? '''NIC.''' Admodum.{{r|4.7.40|40}}{{a|838}} '''CHRYS.''' Quid illam, meretricemne esse censes? '''NIC.''' Quippini?{{a|839}} '''CHRYS.''' Frustra es. '''NIC.''' Quis igitur obsecrost? '''CHRYS.''' Inveneris.{{l|840}} Ex me quidem hodie numquam fies certior.{{a|841}}</poem> ===<span id='4.8.0'></span>IV.viii=== <poem>[CLEOMACHVS ⸱ NICOBVLVS ⸱ CHRYSALVS] '''CLEOMACHVS''' Meamne hic Mnesilochus, Nicobuli filius,{{a|842}} per vim ut retineat mulierem? Quae haec factiost?{{a|843}} '''NIC.''' Quis illest? '''CHRYS.''' Per tempus hic venit miles mihi.{{a|844}} '''CLEOM.''' Non me arbitratur militem, sed mulierem,{{l|845}} qui me meosque non queam defendere.{{r|4.8.5|5}}{{a|846}} Nam neque Bellona mi umquam neque Mars creduat,{{a|847}} ni illum exanimalem faxo, si convenero,{{a|848}} nive exheredem fecero vitae suae.{{a|849}} '''NIC.''' Chrysale, quis ille est qui minitatur filio?{{l|850}} '''CHRYS.''' Vir hic est illius mulieris quacum accubat.{{r|4.8.10|10}}{{a|851}} '''NIC.''' Quid, vir? '''CHRYS.''' Vir, inquam. '''NIC.''' Nuptanest illa, obsecro?{{a|852}} '''CHRYS.''' Scies haud multo post. '''NIC.''' Oppido interii miser.{{a|853}} '''CHRYS.''' Quid nunc? Scelestus tibi videtur Chrysalus?{{a|854}} Age nunc vincito me, auscultato filio.{{l|855}} Dixin tibi ego illum inventurum te qualis sit?{{r|4.8.15|15}}{{a|856}} '''NIC.''' Quid nunc ego faciam? '''CHRYS.''' Iube sis me exsolvi cito;{{a|857}} nam ni ego exsolvor, iam manufesto hominem opprimet.{{a|858}} '''CLEOM.''' Nihil est lucri quod me hodie facere mavelim,{{a|859}} quam illum cubantem cum illa opprimere, ambo ut necem.{{l|860}} '''CHRYS.''' Audin quae loquitur? Quin tu me exsolvi iubes?{{r|4.8.20|20}}{{a|861}} '''NIC.''' Exsolvite istum. Perii, pertimui miser.{{a|862}} '''CLEOM.''' Tum illam, quae corpus publicat volgo suom,{{a|863}} faxo se haud dicat nactam quem derideat.{{a|864}} '''CHRYS.''' Pacisci cum illo paulula pecunia{{l|865}} potes. '''NIC.''' Pacisce ergo, obsecro, quid tibi lubet,{{r|4.8.25|25}}{{a|866}} dum ne manifesto hominem opprimat neve enicet.{{a|867}} '''CLEOM.''' Nunc nisi ducenti Philippi redduntur mihi,{{a|868}} iam illorum ego animam amborum exsorbebo oppido.{{a|869}} '''NIC.''' Em illuc pacisce, si potes; perge obsecro,{{l|870}} pacisce quid vis. '''CHRYS.''' Ibo et faciam sedulo.{{r|4.8.30|30}}{{a|871}} Quid clamas? '''CLEOM.''' Vbi erus tuos est? '''CHRYS.''' Nusquam. Nescio.{{a|872}} Vis tibi ducentos nummos iam promittier,{{a|873}} ut ne clamorem hic facias neu convicium?{{a|874}} '''CLEOM.''' Nihil est quod malim. '''CHRYS.''' Atque ut tibi mala multa ingeram?{{l|875}} '''CLEOM.''' Tuo arbitratu. '''NIC.''' Vt subblanditur carnufex.{{r|4.8.35|35}}{{a|876}} '''CHRYS.''' Pater hic Mnesilochi est; sequere, is promittet tibi.{{a|877}} Tu aurum rogato; ceterum verbum sat est.{{a|878}} '''NIC.''' Quid fit? '''CHRYS.''' Ducentis Philippis rem pepigi. '''NIC.''' Ah, salus{{a|879}} mea, servavisti me. Quam mox dico 'dabo'?{{l|880}} '''CHRYS.''' Roga hunc tu, tu promitte hui'''C.''' '''NIC.''' Promitto, roga.{{r|4.8.40|40}}{{a|881}} '''CLEOM.''' Ducentos nummos aureos Philippos probos{{a|882}} dabin? '''CHRYS.''' 'Dabuntur' inque. Responde. '''NIC.''' Dabo.{{a|883}} '''CHRYS.''' Quid nunc, impure? Numquid debetur tibi?{{a|884}} Quid illi molestu's? Quid illum morte territas?{{l|885}} Et ego te et ille mactamus infortunio.{{r|4.8.45|45}}{{a|886}} Si tibi est machaera, at nobis veruinast domi:{{a|887}} qua quidem te faciam, si tu me inritaveris,{{a|888}} confossiorem soricina nenia.{{a|889}} Iam dudum hercle equidem sentio, suspicio{{l|890}} quae te sollicitet: eum esse cum illa muliere.{{r|4.8.50|50}}{{a|891}} '''CLEOM.''' Immo est quoque. '''CHRYS.''' Ita me Iuppiter Iuno Ceres{{a|892}} Minerva † Latona Spes Opis Virtus Venus{{a|893}} Castor Polluces Mars Mercurius Hercules{{a|894}} Summanus Sol Saturnus dique omnes ament,{{l|895}} ut ille cum illa neque cubat neque ambulat{{r|4.8.55|55}}{{a|896}} neque osculatur neque illud quod dici solet.{{a|897}} '''NIC.''' Vt iurat! Servat me ille suis periuriis.{{a|898}} '''CLEOM.''' Vbi nunc Mnesilochus ergost? '''CHRYS.''' Rus misit pater.{{a|899}} Illa autem in arcem abiit aedem visere{{l|900}} Minervae. Nunc apertast. I, vise estne ibi.{{r|4.8.60|60}}{{a|901}} '''CLEOM.''' Abeo ad forum igitur. '''CHRYS.''' Vel hercle in malam crucem.{{a|902}} '''CLEOM.''' Hodie exigam aurum hoc? '''CHRYS.''' Exige, ac suspende te:{{a|903}} ne supplicare <hunc> censeas <tibi>, nihili homo.—{{a|904}} Ille est amotus. Sine me — per te, ere, opsecro{{l|905}} deos immortales — ire huc intro ad filium.{{r|4.8.65|65}}{{a|906}} '''NIC.''' Quid eo intro ibis? '''CHRYS.''' Vt eum dictis plurumis{{a|907}} castigem, cum haec sic facta ad hunc faciat modum.{{a|908}} '''NIC.''' Immo oro ut facias, Chrysale, et ted opsecro,{{a|909}} cave parsis in eum dicere. '''CHRYS.''' Etiam me mones?{{l|910}} Satin est si plura ex me audiet hodie mala,{{r|4.8.70|70}}{{a|911}} quam audivit umquam Clinia ex Demetrio?—{{a|912}} '''NIC.''' Lippi illic oculi servos est simillimus:{{a|913}} si non est, nolis esse neque desideres;{{a|914}} si est, abstinere quin attingas non queas.{{l|915}} Nam ni illic hodie forte fortuna hic foret,{{r|4.8.75|75}}{{a|916}} miles Mnesilochum cum uxore opprimeret sua{{a|917}} atque obtruncaret moechum manufestarium.{{a|918}} Nunc quasi ducentis Philippis emi filium,{{a|919}} quos dare promisi militi: quos non dabo{{l|920}} temere etiam prius quam filium convenero.{{r|4.8.80|80}}{{a|921}} Numquam edepol quicquam temere credam Chrysalo;{{a|922}} verum lubet etiam mi has perlegere denuo:{{a|923}} aequomst tabellis consignatis credere.—{{a|924}}</poem> ===<span id='4.9.0'></span>IV.ix=== <poem>[CHRYSALVS ⸱ NICOBVLVS] '''CHRYSALVS''' Atridae duo fratres cluent fecisse facinus maxumum,{{l|925}} quom Priami patriam Pergamum divina moenitum manu{{a|926}} armis, equis, exercitu atque eximiis bellatoribus{{a|927}} mille cum numero navium decumo anno post subegerunt.{{a|928}} Non pedibus termento fuit praeut ego erum expugnabo meum{{r|4.9.5|5}}{{a|929}} sine classe sineque exercitu et tanto numero militum.{{l|930}} [Cepi expugnavi amanti erili filio aurum ab suo patre.]{{a|931}} Nunc prius quam huc senex venit, libet lamentari dum exeat.{{a|932}} O Troia, o patria, o Pergamum, o Priame periisti senex,{{a|933}} qui misere male mulcabere quadringentis Philippis aureis.{{r|4.9.10|10}}{{a|934}} Nam ego has tabellas obsignatas consignatas quas fero{{l|935}} non sunt tabellae, sed equos quem misere Achivi ligneum.{{a|936}} [Epiust Pistoclerus: ab eo haec sumptae; Mnesilochus Sino est{{a|937}} relictus, ellum non in busto Achilli, sed in lecto accubat;{{a|938}} Bacchidem habet secum: ille olim habuit ignem qui signum daret,{{r|4.9.15|15}}{{a|939}} hunc ipsum exurit; ego sum Vlixes, cuius consilio haec gerunt.]{{l|940}} Tum quae hic sunt scriptae litterae, hoc in equo insunt milites{{a|941}} armati atque animati probe. Ita res successit mi usque adhuc.{{a|942}} Atque hic equos non in arcem, verum in arcam faciet impetum:{{a|943}} exitium excidium exlecebra fiet hic equos hodie auro senis.{{r|4.9.20|20}}{{a|944}} Nostro seni huic stolido, ei profecto nomen facio ego Ilio;{{l|945}} miles Menelaust, ego Agamemno, idem Vlixes Lartius,{{a|946}} Mnesilochust Alexander, qui erit exitio rei patriae suae;{{a|947}} is Helenam avexit, cuia causa nunc facio obsidium Ilio.{{a|948}} Nam illi itidem Vlixem audivi, ut ego sum, fuisse et audacem et malum:{{r|4.9.25|25}}{{a|949}} <in> dolis ego prensus sum, ille mendicans paene inventus interiit,{{l|950}} dum ibi exquirit fata Iliorum; adsimiliter mi hodie optigit.{{a|951}} Vinctus sum, sed dolis me exemi: item se ille servavit dolis.{{a|952}} Ilio tria fuisse audivi fata quae illi forent exitio:{{a|953}} signum ex arce si periisset; alterum etiamst Troili mors;{{r|4.9.30|30}}{{a|954}} tertium, cum portae Phrygiae limen superum scinderetur:{{l|955}} paria item tria eis tribus sunt fata nostro huic Ilio.{{a|956}} Nam dudum primo ut dixeram nostro seni mendacium{{a|957}} et de hospite et de auro et de lembo, ibi signum ex arce iam abstuli.{{a|958}} Iam duo restabant fata tunc, nec magis id ceperam oppidum.{{r|4.9.35|35}}{{a|959}} Post ubi tabellas ad senem detuli, ibi occidi Troilum,{{l|960}} cum censuit Mnesilochum cum uxore esse dudum militis.{{a|961}} [Ibi vix me exsolvi: id periclum adsimilo, Vlixem ut praedicant{{a|962}} cognitum ab Helena esse proditum Hecubae; sed ut olim ille se{{a|963}} blanditiis exemit et persuasit se ut amitteret,{{r|4.9.40|40}}{{a|964}} item ego dolis me illo extuli e periclo et decepi senem.]{{l|965}} Post cum magnifico milite, urbes verbis qui inermus capit,{{a|966}} conflixi atque hominem reppuli; dein pugnam conserui seni:{{a|967}} eum ego adeo uno mendacio devici, uno ictu extempulo{{a|968}} cepi spolia. Is nunc ducentos nummos Philippos militi,{{r|4.9.45|45}}{{a|969}} quos dare se promisit, dabit.{{l|970}} Nunc alteris etiam ducentis usus est, qui dispensentur{{a|971}} Ilio capto, ut sit mulsum qui triumphent milites.{{a|972}} [Sed Priamus hic multo illi praestat: non quinquaginta modo,{{a|973}} quadringentos filios habet atque equidem omnis lectos sine probro:{{r|4.9.50|50}}{{a|974}} eos ego hodie omnis contruncabo duobus solis ictibus.{{l|975}} Nunc Priamo nostro si est quis emptor, comptionalem senem{{a|976}} vendam ego, venalem quem habeo, extemplo ubi oppidum expugnavero.]{{a|977}} Sed Priamum adstantem eccum ante portam video. Adibo atque adloquar.{{a|978}} '''NICOBVLVS''' Quoianam vox prope me sonat? '''CHRYS.''' O Nicobule. '''NIC.''' Quid fit?{{r|4.9.55|55}}{{a|979}} Quid quod te misi, ecquid egisti? '''CHRYS.''' Rogas? Congredere. '''NIC.''' Gradior.{{l|980}} '''CHRYS.''' Optumus sum orator. Ad lacrumas coegi hominem castigando{{a|981}} maleque dictis, quae quidem quivi comminisci. '''NIC.''' Quid ait? '''C.''' Verbum{{a|982}} nullum fecit: lacrumans tacitus auscultabat quae ego loquebar;{{a|983}} tacitus conscripsit tabellas, obsignatas mi has dedit.{{r|4.9.60|60}}{{a|984}} Tibi me iussit dare, sed metuo, ne idem cantent quod priores.{{l|985}} Nosce signum. Estne eius? '''NIC.''' Novi. Libet perlegere has. '''C.''' Perlege.{{a|986}} Nunc superum limen scinditur, nunc adest exitium Ilio,{{a|987}} turbat equos lepide ligneus. '''NIC.''' Chrysale, ades, dum ego has perlego.{{a|988}} '''CHRYS.''' Quid me tibi adesse opus est? '''N.''' Volo, [ut quod iubeo facias]{{r|4.9.65|65}}{{l|988a}} ut scias quae hic scripta sient.{{a|989}} '''CHRYS.''' Nil moror neque scire volo.{{l|989a}} '''NIC.''' Tamen ades. '''CHRYS.''' Quid opust? '''NIC.''' Taceas:{{l|990}} quod iubeo id facias. '''CHRYS.''' Adero.{{l|990a}} '''NIC.''' Euge litteras minutas. '''CHRYS.''' Qui quidem videat parum;{{r|4.9.70|70}}{{a|991}} verum, qui satis videat, grandes satis sunt. '''NIC.''' Animum advortito igitur.{{a|992}} '''CHRYS.''' Nolo inquam. '''NIC.''' At volo inquam. '''CHRYS.''' Quid opust? '''NIC.''' At enim id quod te iubeo facias.{{a|993}} '''CHRYS.''' Iustumst <ut> tuos tibi servos tuo arbitratu serviat.{{a|994}} '''NIC.''' Hoc age sis nunciam. '''C.''' Vbi lubet, recita: aurium operam tibi dico.{{l|995}} '''NIC.''' Cerae quidem haud parsit neque stilo;{{r|4.9.75|75}}{{a|996}} sed quidquid est, pellegere certumst.{{l|996a}} 'Pater, ducentos Philippos quaeso Chrysalo{{a|997}} da, si esse salvom vis me aut vitalem tibi.'{{a|998}} Malum quidem hercle magnum. '''CHRYS.''' Tibi dico. '''NIC.''' Quid est?{{a|999}} '''CHRYS.''' Non prius salutem scripsit? '''NIC.''' Nusquam sentio.{{r|4.9.80|80}}{{l|1000}} '''CHRYS.''' Non dabis, si sapies; verum si das maxume,{{a|1001}} ne ille alium gerulum quaerat, si sapiet, sibi:{{a|1002}} nam ego non laturus sum, si iubeas maxume.{{a|1003}} Sat sic suspectus sum, cum careo noxia.{{a|1004}} '''NIC.''' Ausculta porro, dum hoc quod scriptumst perlego.{{r|4.9.85|85}}{{l|1005}} '''CHRYS.''' Inde a principio iam inpudens epistula est.{{a|1006}} '''NIC.''' 'Pudet prodire me ad te in conspectum, pater:{{a|1007}} tantum flagitium te scire audivi meum,{{a|1008}} quod cum peregrini cubui uxore militis.'{{a|1009}} Pol haud derides; nam ducentis aureis{{r|4.9.90|90}}{{l|1010}} Philippis redemi vitam ex flagitio tuam.{{a|1011}} '''CHRYS.''' Nihil est illorum quin ego illi dixerim.{{a|1012}} '''NIC.''' 'Stulte fecisse fateor. Sed quaeso, pater,{{a|1013}} ne me, in stultitia si deliqui, deseras.{{a|1014}} Ego animo cupido atque oculis indomitis fui;{{r|4.9.95|95}}{{l|1015}} persuasumst facere quoius me nunc facti pudet.'{{a|1016}} Prius te cavisse ergo quam pudere aequom fuit.{{a|1017}} '''CHRYS.''' Eadem istaec verba dudum illi dixi omnia.{{a|1018}} '''NIC.''' 'Quaeso ut sat habeas id, pater, quod Chrysalus{{a|1019}} me obiurigavit plurumis verbis malis,{{r|4.9.100|100}}{{l|1020}} et me meliorem fecit praeceptis suis,{{a|1021}} ut te ei habere gratiam aequom sit bonam.'{{a|1022}} '''CHRYS.''' Estne istuc istic scriptum? '''NIC.''' Em specta, tum scies.{{a|1023}} '''CHRYS.''' Vt qui deliquit supplex est ultro omnibus.{{a|1024}} '''NIC.''' 'Nunc si me fas est obsecrare abs te, pater,{{r|4.9.105|105}}{{l|1025}} da mihi ducentos nummos Philippos, te obsecro.'{{a|1026}} '''CHRYS.''' Ne unum quidem hercle, si sapis. '''NIC.''' Sine perlegam.{{a|1027}} 'Ego ius iurandum verbis conceptis dedi,{{a|1028}} daturum id me hodie mulieri ante vesperum,{{a|1029}} prius quam a me abiret. Nunc, pater, ne perierem{{r|4.9.110|110}}{{l|1030}} cura atque abduce me hinc ab hac quantum potest,{{a|1031}} quam propter tantum damni feci et flagiti.{{a|1032}} Cave tibi ducenti nummi dividiae fuant;{{a|1033}} sescenta tanta reddam, si vivo, tibi.{{a|1034}} Vale atque haec cura'. Quid nunc censes, Chrysale?{{r|4.9.115|115}}{{l|1035}} '''CHRYS.''' Nihil ego tibi hodie consili quicquam dabo,{{a|1036}} neque ego haud committam ut, si quid peccatum siet,{{a|1037}} fecisse dicas de mea sententia.{{a|1038}} Verum, ut ego opinor, si ego in istoc sim loco,{{a|1039}} dem potius aurum quam illum corrumpi sinam.{{r|4.9.120|120}}{{l|1040}} Duae condiciones sunt: utram tu accipias vide:{{a|1041}} vel ut aurum perdas vel ut amator perieret.{{a|1042}} Ego neque te iubeo neque veto, neque suadeo.{{a|1043}} '''NIC.''' Miseret me illius. '''CHRYS.''' Tuos est, non mirum facis.{{a|1044}} Si plus perdundum sit, periisse suaviust,{{r|4.9.125|225}}{{l|1045}} quam illud flagitium volgo dispalescere.{{a|1046}} '''NIC.''' Ne ille edepol Ephesi multo mavellem foret,{{a|1047}} dum salvos esset, quam revenisset domum.{{a|1048}} Quid ego istic? Quod perdundumst properem perdere.{{a|1049}} Binos ducentos Philippos iam intus ecferam,{{r|4.9.130|130}}{{l|1050}} et militi quos dudum promisi miser{{a|1051}} et istos. Mane istic, iam exeo ad te, Chrysale.—{{a|1052}} '''CHRYS.''' Fit vasta Troia, scindunt proceres Pergamum.{{a|1053}} Scivi ego iam dudum fore me exitio Pergamo.{{a|1054}} Edepol qui me esse dicat cruciatu malo{{r|4.9.135|135}}{{l|1055}} dignum, ne ego cum illo pignus haud ausim dare;{{a|1056}} tantas turbellas facio. Sed crepuit foris:{{a|1057}} ecfertur praeda ex Troia. Taceam nunciam.{{a|1058}} '''NIC.''' Cape hoc tibi aurum, Chrysale, i, fer filio.{{a|1059}} Ego ad forum autem hinc ibo, ut solvam militi.{{r|4.9.140|140}}{{l|1060}} '''CHRYS.''' Non equidem accipiam. Proin tu quaeras qui ferat.{{a|1061}} Nolo ego mihi credi. '''NIC.''' Cape vero, odiose facis.{{a|1062}} '''CHRYS.''' Non equidem capiam. '''NIC.''' At quaeso. '''C.''' Dico ut res se habet.{{a|1063}} '''NIC.''' Morare. '''CHRYS.''' Nolo, inquam, aurum concredi mihi.{{a|1064}} Vel da aliquem qui servet me. '''NIC.''' Ohe, odiose facis.{{r|4.9.145|145}}{{l|1065}} '''CHRYS.''' Cedo, si necesse est. '''NIC.''' Cura ho'''C.''' iam ego huc revenero.—{{a|1066}} '''CHRYS.''' Curatum est — esse te senem miserrumum.{{a|1067}} Hoc est incepta efficere pulcre: bellule{{a|1068}} mi evenit, ut ovans praeda onustus incederem;{{a|1069}} salute nostra atque urbe capta per dolum{{r|4.9.150|150}}{{l|1070}} domum reduco integrum omnem exercitum.{{a|1071}} Sed, spectatores, vos nunc ne miremini{{a|1072}} quod non triumpho: pervolgatum est, nil moror;{{a|1073}} verum tamen accipientur mulso milites.{{a|1074}} Nunc hanc praedam omnem iam ad quaestorem deferam.}—{{r|4.9.155|155}}{{l|1075}}</poem> ===<span id='4.10.0'></span>IV.x=== <poem>[PHILOXENVS] '''PHILOXENVS''' Quam magis in pectore meo foveo quas meus filius turbas turbet,{{a|1076}} quam se ad vitam et quos ad mores praecipitem inscitus capessat,{{a|1077}} magis curae est magisque adformido, ne is pereat neu corrumpatur.{{a|1078}} Scio, fui ego illa aetate et feci illa omnia, sed more modesto;{{a|1079}} neque placitant mores quibus video volgo <in> gnatos esse parentes:{{r|4.10.5|5}}{{l|1080}} [duxi, habui scortum, potavi, dedi, donavi, sed enim id raro.]{{a|1081}} ego dare me meo gnato institui, ut animo obsequium sumere possit;{{a|1082}} aequom esse puto, sed nimis nolo desidiae ei dare ludum.{{a|1083}} Nunc Mnesilochum, quod mandavi,{{a|1084}} viso ecquid eum ad virtutem aut ad{{r|4.10.10|10}}{{l|1084a}} frugem opera sua compulerit, sic{{l|1085}} ut eum, si convenit, scio fecisse: eost ingenio natus.{{a|1086}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[NICOBVLVS ⸱ PHILOXENVS] '''NICOBVLVS''' Quicumque ubi ubi sunt, qui fuerunt quique futuri sunt posthac{{a|1087}} stulti, stolidi, fatui, fungi, bardi, blenni, buccones,{{a|1088}} solus ego omnis longe antideo{{l|1089}} stultitia et moribus indoctis.{{l|1089a}} Perii, pudet: hocine me aetatis{{r|5.1.5|5}}{{l|1090}} ludos bis factum esse indigne?{{l|1090a}} Magis quam id reputo, tam magis uror{{a|1091}} quae meus filius turbavit.{{l|1091a}} Perditus sum atque eradicatus{{a|1092}} sum, omnibus exemplis excrucior.{{r|5.1.10|10}}{{l|1092a}} Omnia me mala consectantur,{{a|1093}} omnibus exitiis interii.{{l|1093a}} Chrysalus med hodie laceravit,{{a|1094}} Chrysalus me miserum spoliavit:{{l|1094a}} is me scelus auro usque attondit{{r|5.1.15|15}}{{l|1095}} dolis doctis indoctum, ut lubitumst.{{l|1095a}} Ita miles memorat meretricem esse{{a|1096}} eam quam ille uxorem esse aiebat,{{l|1096a}} omniaque ut quidque actum est memoravit,{{a|1097}} eam sibi hunc annum conductam,{{r|5.1.20|20}}{{l|1097a}} relicuom id auri factum quod ego ei{{a|1098}} stultissimus homo promisissem: hoc,{{l|1098a}} hoc est quo <cor> peracescit;{{a|1099}} hoc est demum quod percrucior,{{l|1099a}} me hoc aetatis ludificari,{{r|5.1.25|25}}{{l|1100}} [immo edepol sic ludos factum]{{l|1100a}} cano capite atque alba barba{{a|1101}} miserum me auro esse emunctum.{{l|1101a}} Perii, hoc servom meum non nauci facere esse ausum! Atque ego, si alibi{{a|1102}} plus perdiderim, minus aegre habeam minusque id mihi damno ducam.{{r|5.1.30|30}}{{a|1103}} '''PHIL.''' Certo hic prope me mihi nescio quis loqui visust; sed quem video?{{a|1104}} Hic quidemst pater Mnesilochi. '''N.''' Euge, socium aerumnae et mei mali video.{{l|1105}} Philoxene, salve. '''PHIL.''' Et tu. Unde agis? '''NIC.''' Vnde homo miser atque infortunatus.{{a|1106}} '''P.''' At pol ego ibi sum, esse ubi miserum hominem decet atque infortunatum.{{a|1107}} '''NIC.''' Igitur pari fortuna, aetate ut sumus, utimur. '''PHIL.''' Sic est. Sed tu,{{r|5.1.35|35}}{{a|1108}} quid tibist? '''NIC.''' Pol mihi par, idem est quod tibi.{{a|1109}} '''PHIL.''' Numquid nam ad filium haec aegritudo attinet?{{l|1110}} '''NIC.''' Admodum. '''PHIL.''' Idem mihi morbus in pectorest.{{a|1111}} '''NIC.''' At mihi Chrysalus optumus homo{{a|1112}} perdidit filium, me atque rem omnem meam.{{r|5.1.40|40}}{{a|1113}} '''PHIL.''' Quid tibi ex filio nam, obsecro, aegrest? '''NIC.''' Scies:{{a|1114}} id, perit cum tuo: ambo aeque amicas habent.{{l|1115}} '''PHIL.''' Qui scis? '''NIC.''' Vidi. '''PHIL.''' Ei mihi, disperii.{{a|1116}} '''NIC.''' Quid dubitamus pultare atque huc evocare ambos foras?{{a|1117}} '''PHIL.''' Haud moror. '''NIC.''' Heus Bacchis, iube sis actutum aperiri fores,{{r|5.1.45|45}}{{a|1118}} nisi mavoltis fores et postes comminui securibus.{{a|1119}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[BACCHIS ⸱ NICOBVLVS ⸱ SOROR ⸱ PHILOXENVS] '''BACCHIS''' Quis sonitu ac tumultu tanto nominat me atque pultat aedes?{{l|1120}} '''NIC.''' Ego atque hic. '''BACCH.''' Quid hoc est negoti nam, amabo?{{a|1121}} Quis has huc ovis adegit{{l|1121a}} '''NIC.''' Ovis nos vocant pessumae. '''SOROR''' Pastor harum{{a|1122}} dormit, quom haec eunt sic a pecu balitantes.{{r|5.2.5|5}}{{a|1123}} '''BACCH.''' At pol nitent, haud sordidae videntur ambae.{{a|1124}} '''SOR.''' Attonsae hae quidem ambae usque sunt. '''PHIL.''' Vt videntur{{l|1125}} deridere nos. '''NIC.''' Sine suo usque arbitratu.{{a|1126}} '''BACCH.''' Rerin ter in anno tu has tonsitari?{{a|1127}} '''SOR.''' Pol hodie altera iam bis detonsa certo est.{{r|5.2.10|10}}{{a|1128}} '''BACCH.''' Vetulae sunt, † thimiame. '''SOR.''' At bonas fuisse credo.{{a|1129}} '''BACCH.''' Viden limulis, obsecro, ut intuentur?{{l|1130}} '''SOR.''' Ecastor sine omni arbitror malitia esse.{{a|1131}} '''PHIL.''' Merito hoc nobis fit, qui quidem huc venerimus.{{a|1132}} '''BACCH.''' Cogantur quidem intro. '''SOR.''' Haud scio quid eo opus sit,{{r|5.2.15|15}}{{a|1133}} quae nec lac nec lanam ullam habent. Sic sine astent.{{a|1134}} Exsolvere quanti fuere, omnis fructus{{l|1135}} iam illis decidit. Non vides, ut palantes{{a|1136}} solae liberae{{a|1137}} grassentur? Quin aetate credo esse mutas:{{r|5.2.20|20}}{{a|1138}} ne balant quidem, quom a pecu cetero absunt.{{l|1138a}} Stultae atque haud malae videntur.{{a|1139}} '''SOR.''' Revortamur intro, soror. '''NIC.''' Ilico ambae{{l|1140}} manete: haec oves volunt vos.{{l|1140a}} '''SOR.''' Prodigium hoc quidemst: humana nos voce appellant oves.{{r|5.2.25|25}}{{a|1141}} '''NIC.''' Haec oves vobis malam rem magnam, quam debent, dabunt.{{a|1142}} '''BACCH.''' Si quam debes, te condono: tibi habe, numquam abs te petam.{{a|1143}} Sed quid est quapropter nobis vos malum minitamini?{{a|1144}} '''PHIL.''' Quia nostros agnos conclusos istic esse aiunt duos.{{l|1145}} '''NIC.''' Et praeter eos agnos meus est istic clam mordax canis:{{r|5.2.30|30}}{{a|1146}} qui nisi nobis producuntur iam atque emittuntur foras,{{a|1147}} arietes truces nos erimus, iam in vos incursabimus.{{a|1148}} '''B.''' Soror, est quod te volo secreto. '''S.''' Eho, amabo. '''N.''' Quo illaec abeunt?{{a|1149}} '''BACCH.''' Senem illum tibi dedo ulteriorem,<ref>Senem illum tibi dedo veteriorem, [[Institutiones grammaticae/Liber III#21|''Institutiones grammaticae 3.21'']]</ref> lepide ut lenitum reddas;{{l|1150}} ego ad hunc iratum adgrediar, <si> possumus nos hos intro inlicere huc.{{r|5.2.35|35}}{{a|1151}} '''S.''' Meum pensum ego lepide accurabo, quamquam odiost mortem amplexari.{{a|1152}} '''B.''' Facito ut facias. '''S.''' Taceas. Tu tuom facito: ego quod dixi haud mutabo.{{a|1153}} '''NIC.''' Quid illaec illic in consilio duae secreto consultant?{{a|1154}} '''PHIL.''' Quid ais tu, homo? '''NIC.''' Quid me vis?{{l|1155}} '''PHIL.''' Pudet dicere me tibi quiddam.{{r|5.2.40|40}}{{l|1155a}} '''N.''' Quid est quod pudeat? '''P.''' Sed amico homini tibi quod volo credere certumst.{{a|1156}} Nihili sum. '''NIC.''' Istuc iam pridem scio. Sed qui nihili es? Id memora.{{a|1157}} '''PHIL.''' Tactus sum vehementer visco;{{a|1158}} cor stimulo foditur. '''NIC.''' Pol tibi multo aequius est coxendicem.{{r|5.2.45|45}}{{a|1159}} Sed quid istuc est? Etsi iam ego ipsus quid sit probe scire puto me;{{l|1160}} verum audire etiam ex te studeo. '''PHIL.''' Viden hanc? '''NIC.''' Video. PHIL. Haud mala est mulier.{{a|1161}} '''NIC.''' Pol vero ista mala et tu nihili. '''PHIL.''' Quid multa? Ego amo. '''NIC.''' An amas? '''PHIL.''' Nai gar.{{a|1162}} '''NIC.''' Tun, homo putide, amator istac fieri aetate audes? '''PHIL.''' Qui non?{{a|1163}} '''NIC.''' Quia flagitium est. '''PHIL.''' Quid opust verbis? Meo filio non sum iratus,{{r|5.2.50|50}}{{a|1164}} neque te tuost aequom esse iratum: si amant, sapienter faciunt.{{l|1165}} '''BACCH.''' Sequere hac. '''NIC.''' Eunt eccas tandem{{a|1166}} probri perlecebrae et persuastrices.{{a|1167}} Quid nunc? Etiam redditis nobis{{l|1167a}} filios et servom? An ego experior{{r|5.2.55|55}}{{a|1168}} tecum vim maiorem? '''PHIL.''' Abin hinc?{{l|1168a}} Non homo tu quidem es, qui istoc pacto tam lepidam inlepide appelles.{{a|1169}} '''BACCH.''' Senex optime quantumst in terra, sine <me> hoc exorare abs te,{{l|1170}} ut istuc delictum desistas tanto opere ire oppugnatum.{{l|1171}} '''NIC.''' Ni abeas, quamquam tu bella es,{{r|5.2.60|60}}{{l|1171a}} malum tibi magnum dabo iam. '''BACCH.''' Patiar,{{a|1172}} non metuo, ne quid mihi doleat{{a|1173}} quod ferias. '''NIC.''' Vt blandiloquast! Ei mihi, metuo. '''SOR.''' Hic magis tranquillust.{{a|1174}} '''BACCH.''' I hac mecum intro atque ibi, si quid vis, filium concastigato.{{r|5.2.65|65}}{{l|1175}} '''N.''' Abin a me, scelus? '''B.''' Sine, mea pietas, te exorem. '''N.''' Exores tu me?{{a|1176}} '''S.''' Ego quidem ab hoc certe exorabo. '''P.''' Immo ego te oro, ut me intro abducas.{{a|1177}} '''SOR.''' Lepidum te. '''PHIL.''' At scin quo pacto me ad te intro abducas? '''SOR.''' Mecum ut sis.{{a|1178}} '''PHIL.''' Omnia quae cupio commemoras.{{r|5.2.70|70}}{{a|1179}} '''NIC.''' Vidi ego nequam homines, verum te neminem deteriorem. '''PHIL.''' Ita sum.{{l|1180}} '''BACCH.''' I hac mecum intro, ubi tibi sit lepide victibus, vino atque unguentis.{{a|1181}} '''NIC.''' Satis, satis iam vostrist convivi: me nil paenitet ut sim acceptus:{{r|5.2.75|75}}{{a|1182}} quadringentis Philippis filius me et Chrysalus circumduxerunt.{{l|1183}} Quem quidem ego ut non excruciem,{{l|1183a}} alterum tantum auri non meream. '''BACCH.''' Quid tandem, si dimidium auri{{r|5.2.80|80}}{{l|1184}} redditur, in hac mecum intro? Atque ut eis delicta ignoscas. '''PHIL.''' Faciet.{{l|1185}} '''NIC.''' Minime, nolo. Nil moror, sine sic. Malo illos ulcisci ambo.{{a|1186}} '''PHIL.''' Etiam tu, homo nihili? Quod di dant boni cave culpa tua amissis:{{r|5.2.85|85}}{{a|1187}} dimidium auri datur: accipias, potesque et scortum accumbas.{{a|1188}} '''NIC.''' Egon ubi filius corrumpatur meus, ibi potem? '''PHIL.''' Potandumst.{{l|1190}} '''NIC.''' Age iam, id ut ut est, etsi est dedecori, patiar, facere inducam animum:{{a|1191}} egon, cum haec cum illo accubet, inspectem? '''BACCH.''' Immo equidem pol tecum accumbam,{{l|1192}} te amabo et te amplexabor.{{r|5.2.90|90}}{{l|1192a}} '''NIC.''' Caput prurit, perii, vix negito. '''BACCH.''' Non tibi venit in mentem, amabo,{{a|1193}} si dum vivas tibi bene facias tam pol id quidem esse haud perlonginquom,{{l|1194}} neque, si hoc hodie amissis, post in morte eventurum esse umquam?{{r|5.2.95|95}}{{l|1195}} '''N.''' Quid ago? '''P.''' Quid agas? Rogitas etiam? '''N.''' Libet et metuo. '''B.''' Quid metuis?{{a|1196}} '''NIC.''' Ne obnoxius filio sim et servo. '''BACCH.''' Mel meum, amabo, etsi haec fiunt,{{a|1197}} tuost: unde illum sumere censes, nisi quod tute illi dederis?{{a|1198}} Hanc veniam illis sine te exorem. '''NIC.''' Vt terebrat! Aatin offirmatum{{r|5.2.100|100}}{{a|1199}} quod mihi erat, id me exorat?{{l|1200}} Tua sum opera et propter te improbior. '''BACCH.''' Neminis quam mea mavellem.{{a|1201}} Satin ego istuc habeo firmatum? '''NIC.''' Quod semel dixi haud mutabo.{{a|1202}} '''BACCH.''' It dies, ite intro accubitum,{{a|1203}} filii vos exspectant intus. '''NIC.''' Quam quidem actutum emoriamur.{{r|5.2.105|105}}{{a|1204}} '''S.''' Vesper hic est, sequimini. '''N.''' Ducite nos quo lubet tamquam quidem addictos.{{l|1205}} '''BACCH.''' Lepide ipsi hi sunt capti, suis qui filiis fecere insidias.{{a|1206}} '''GREX''' Hi senes nisi fuissent nihili iam inde ab adulescentia,{{a|1207}} non hodie hoc tantum flagitium facerent canis capitibus;{{a|1208}} neque adeo haec faceremus, ni antehac vidissemus fieri,{{r|5.2.110|110}}{{a|1209}} ut apud lenones rivales filiis fierent patres.{{l|1210}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} g1veog7qjdgqmu8osftyr0o7vd4dgxy 102 47038 286389 274622 2026-11-01T08:39:24Z Demetrius Talpa 13304 /* Opera */ 286389 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Graece '''Ὅμηρος''' |Natio=Graecia |PostNationem=; auctorem ''Iliadis'' et ''Odysseae'' esse putatur, sed res vitae suae incertissimae sunt }} == Opera == *[[Ilias]] ** [[Ilias (Marsuppini)|Versio libri primi]] [[Scriptor:Carolus Aretinus|Caroli Aretini]] ** [[Iliadis Homerice libri quatuor|Versio librorum II-V]] [[Scriptor:Angelus Politianus|Angeli Politiani]] ** [[Ilias (Valla)|Versio aliquot librorum]]<ref>III-V, XIII (vv. 1-600), XVIII, XIX (vv. 1-18), XX (vv. 1-503), XXII, XXIII (vv. 1-449), XXIV.</ref> [[Scriptor:Nicolaus Valla|Nicolai Vallae]] ** [[Ilias (Hessus)|Versio plena]] [[Scriptor:Helius Eobanus Hessus|Helii Eobani Hessi]]<ref>CAMENA: [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/hessus3/hessusilias1_6.html I–VI], [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/hessus3/hessusilias7_12.html VII–XII], [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/hessus3/hessusilias13_18.html XIII–XVIII], [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/hessus3/hessusilias19_24.html XIX–XXIV]).</ref> ** [[Ilias (Cunichius)|Versio plena]] [[Scriptor:Raymundus Cunichius|Raymundi Cunichii]] ([[Liber:Cunichii Ilias.pdf|liber]]) ** [[Ilias (Alegrius)|Versio plena]] [[Scriptor:Franciscus Alegrius|Francisci Xaverii Alegrii]] ([[Liber:Francisci Xaverii Alegre Homeri Ilias Latina.pdf|liber]]) * Odyssea: **[[Odyssea (Volaterranus)|Versio]] [[Scriptor:Raphael Volaterranus|Raphaelis Volaterrani]] ([[Liber:Homeri Odysseae libri 24 Raphaele Volaterrano interprete.pdf|liber]]) **[[Odyssea (Lemnius)|Versio]] [[Scriptor:Simon Lemnius|Simonis Lemnii]] **[[Odyssea (Zamagna)|Versio]] [[Scriptor:Bernardus Zamagna|Bernardi Zamagnae]] ===Opera minora ei adscripta=== * [[Hymni Homerici]] * [[Batrachomyomachia]]: **[[Batrachomyomachia (Marsuppini)|Versio]] [[Scriptor:Carolus Aretinus|Caroli Aretini]] **[[Batrachomyomachia (Lemnius)|Versio]] [[Scriptor:Simon Lemnius|Simonis Lemnii]] **[[Batrachomyomachia (Alegrius)|Versio]] [[Scriptor:Franciscus Alegrius|Francisci Xaverii Alegrii]] ***Cf. [[Batrachomyomachia (Balde)|imitationem]] [[Scriptor:Iacobus Balde|Iacobi Balde]] * Epigrammata ===Notae=== <small><references /></small> duy59vlvk2f4cnsixm1kkhcn7r6u5hd 102 71076 286390 231190 2026-11-01T08:40:53Z Demetrius Talpa 13304 286390 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Nomen= |IndicisNomen= Volaterranus, Raphael |Natio=Italicus }} *[[Odyssea (Volaterranus)|Odysseae]] [[Scriptor:Homerus|Homeri]] versio ([[Liber:Homeri Odysseae libri 24 Raphaele Volaterrano interprete.pdf|liber]]) j5tl57fqrfhlfi32ffhei0ltqyolw1g 2 83430 286384 285901 2026-10-31T19:02:33Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Paginae a me creatae */ 286384 wikitext text/x-wiki == De me == In Pannonia Savia occidentali habito, ubi flumen Crapina fluit. == Propositum meum == Opera Croatica et extera ab aevo medio ad hodiernum diem, Latine scripta vel Latine a me versa, recenseo atque conservo. == Paginae a me creatae == * [[Poetae Latini Croatici]] * [[Scriptor:Coronus Tenebrosius]] * [[Contemplationes Metaphysicae]] * [[Puteus Chaosi]] * [[Carmina non adlecta]] * [[Scriptor:Janko Polić Kamov]] * [[Maledictio]] * [[Charta lacerata]] * [[Scriptor:Friedrich Hölderlin]] * [[Ad Parcas]] * [[Olim et nunc]] * [[Curriculum vitae]] * [[Brevitas]] * [[Dimidium vitae]] * [[Aetas vitae]] * [[Maturi sunt, igne immersi, decocti]] * [[Scriptor:Ivan Gundulić]] * [[Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus]] * [[Elegia (de Frangipanibus)]] * [[Privilegium ducis Tirpimiri]] * [[De situ Chroatiae Albae sive Magnae]] == [[Usor:Coronus Tenebrosius/Taberna Experimentaria sive Harenarium Tenebrosianum|Taberna Experimentaria sive Harenarium Tenebrosianum]] == 9a63qnxxmltqliw9xhwynqwu62ve3vl 2 86137 286379 286329 2026-10-31T16:15:43Z Sjgallagher2 29663 286379 wikitext text/x-wiki Salve, my name is Sam, I'm a history of science and mathematics enthusiast who translates and annotates Latin and French, mostly from Early Modern sources. I have a website at [https://histomathsci.blogspot.com/ histomathsci.blogspot.com]. '''Projects started:''' * Sacrobosco, [[De Sphaera Mundi]] - Complete * Gauss, [[Theoria interpolationis methodo nova tractata]] - Complete * Cotes, [[Logometria]] - Complete (but other parts of the Harmonia Mensurarum are still incomplete) * Leibniz, [[Historia inventionis phosphori]] - Complete * Leibniz, [[Annotatio de quibusdam Ludis|Annotatio de quibusdam Ludis; inprimis de Ludo quodam Sinico, differentiaeque Scachici & Latrundulorum, & novo genere Ludi Navalis]] - Complete * Leibniz, Annotatio de quibusdam Ludis, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Remarks_on_Certain_Games English translation] - Complete * Leibniz, [[Quod Ens Perfectissimum existit]] (1676) - Short essay; critical notes excluded * Leibniz, Quod Ens Perfectissimum existit, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:That_a_Most_Perfect_Being_Exists English translation] - Complete * Vieta, [[Liber:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf]] - Complete * Schott, [[Cursus Mathematicus]] - Large, already transcribed by Camena project, slowly adding those pages and formatting them '''Projects of Interest:''' * Praetorius, [[Syntagma_musicum/Tomus_primus|Syntagma musicum I]] - Second reading * More, [[Utopia]], [[Liber:Utopia,_More,_1518.djvu]] * Descartes, [[Principia philosophiae]] - Needs a scan * Descartes, [[Meditationes de prima philosophia]], [[Liber:Cartesius_-_Meditationes_de_prima_philosophia.djvu]] * Created proofread version of [[In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio]] and [[In Verrem/Actio I]] based on this [[Liber:M._Tulli_Ciceronis_Orationes-_Divinatio_in_Q._Caecilium._In_C._Verrem_(IA_abr4565.0001.001.umich.edu).pdf|1916 version]] gdqrs5adr219mq1q64twobzk7cdytva 104 87688 286386 285634 2026-10-31T20:12:25Z EnaldoSS 18086 286386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="EnaldoSS" />{{rh|56|{{sc|Gvilielmi Pisonis}}|}}</noinclude><section begin="III"/>{{pt|pas|ve{{s}}pas}} melliferas {{et}} non melliferas, pluraque alia in{{s}}ecta {{s}}imilia, de quibus in In{{s}}ectorum Hi{{s}}toria dicetur, qu{{ae}} nimis quam multa Bra{{s}}ilia nutrit, viatoribus {{et}} armentis infe{{s}}ti{{s}}{{s}}ima, nunc pr{{ae}}tereo. Indu{{s}}tria atque u{{s}}us pr{{ae}}{{s}}tantia, c{{ae}}teris omnibus in{{s}}ectis alatis, pr{{ae}}cellunt facile Apes mellificantes, quarum duodecim ad minimum genera ob{{s}}ervantur, ut {{s}}unt ''Amanacay-miri, Amanacayneu, Aibu, Mumbuca, Pixuna, Vrutuetra, Tubuna, Tuiuba, Eirucu, Eixu, Cubiara, Curupireira'', quarum ultima ''Curupireira'' à Bra{{s}}ilien{{s}}ibus contemnitur. Qu{{ae}} autem inter illas omnes merito ob{{s}}ervand{{ae}}, {{s}}unt poti{{s}}{{s}}imum h{{ae}} {{s}}equentes. Primo ''Eiriricu'', grandiores, non pungentes, qu{{ae}} bonum faciunt mel, licet non quotidiani u{{s}}us. In concavitatibus arborum nidificant, è quibus veluti alveariis Bra{{s}}iliani arte {{et}} dolo mel eliciunt per ductus aliquos ut foras emanet. Deinde ''Eixu'' {{et}} ''Copÿ'' apes minores, nigricantes, exterius in cortice nidum affabre con{{s}}tructum componunt in{{s}}tar alvearii, favis ex arte {{et}} concinne di{{s}}po{{s}}itis, ac propoli {{et}} cera candida ve{{s}}titis, è quibus optimum mel colligitur, {{s}}ed minore quantitate, {{et}} quia in{{s}}igniter aculeo appropinquantes infe{{s}}tant, minus expetitum. Denique apes ''Munbuca'' flav{{ae}} {{et}} exigu{{ae}} in arboribus nidificant: optimum hoc mel, de quo poti{{s}}{{s}}imum ago, {{et}} {{s}}aluberrimum producentes, quod ab Indigenis arbores proceras con{{s}}cendentibus, ad Europ{{ae}}os incolas, magna quantitate, exiguoque pretio affertur. Maxima autem copia hujus reperitur in In{{s}}ula Maranhon, cum multa cera nigra, ubi copio{{s}}ius colligitur, va{{s}}i{{s}}que integris completis, {{ae}}{{s}}tate, cum flores Silve{{s}}tres maxime vire{{s}}cere {{s}}olent, {{s}}ervatur. Inter ho{{s}}ce flores reperitur unicus in arbore ''Tapuraiba'' flos, quem po{{s}}tquam apes gu{{s}}tarunt, mel amarum conficiunt, {{s}}icut de apibus in Syria Ab{{s}}inthio in{{s}}identibus te{{s}}tantur Authores. Qualitate {{et}} dignitate, nihil hercle hoc Europ{{ae}}o melli concedit, in {{s}}ecundo gradu calidum, con{{s}}i{{s}}tentia admodum fluida, clara {{et}} tenui, odore {{s}}uavi quidem, {{s}}ed Silve{{s}}tri, nec nimia aut ingrata dulcedine, nau{{s}}eam parit, {{s}}ed grati{{s}}{{s}}imo acore, oxymelis in{{s}}tar, palatum afficit. Ab{{s}}ter{{s}}oria qualitate, partiumque tenuitate, tantum {{s}}tomachum, vi{{s}}co{{s}}is humoribus ob{{s}}itum ab{{s}}tergit, quantum calidâ, languidum con{{s}}ortat. Inte{{s}}tina imprimis {{et}} renes, {{s}}ive {{s}}uperius, {{s}}ive inferius exhibitum à cruditatibus vindicat, atque urinas promovet. Tum {{et}} infantibus ad ab{{s}}tergenda {{et}} demulcenda vi{{s}}cera, à reliquiis variolarum {{et}} morbillorum ob{{s}}ita, {{s}}ummopere prode{{s}}t. Simplex vel compo{{s}}itum (ut in capite de Mulierum morbis dictum e{{s}}t) uteri intemperiei frigid{{ae}} {{s}}ummum adfert {{s}}olatium. Long{{ae}} durationis {{et}} magn{{ae}} dignitatis vinum quoddam inde confici {{s}}olet, forti{{s}}{{s}}imum quidem {{et}} admodum ab{{s}}tergens. Sin temperatius placeat, hydromel vel mul{{s}}um ex aqua fontana, {{s}}ine coctione rori nocturno exponitur. Pharmaca denique non {{s}}olum, {{s}}ed {{et}} cibos potu{{s}}que quotidianos ingreditur decantatum hoc trium apum mel, {{s}}icut in Tractatu de aëre, aquis {{et}} locis dictum e{{s}}t: meritoque de illo idem pr{{ae}}dicare licet quod Plinius lib. {{sc|xxii}}. cap. 24. te{{s}}tatur. Mellis naturam talem e{{s}}{{s}}e, qu{{ae}} corpora putre{{s}}cere non {{s}}inat: tum, multos ex{{s}}titi{{s}}{{s}}e qui {{s}}enectam longam mul{{s}}i tantum nutritu toleraverunt. Hac tantum adhibita cautione, ne bilio{{s}}is, hepatis, renum {{et}} {{s}}tomachi ardore laborantibus, ni{{s}}i {{s}}umme dilutum exhibeatur. Cera ejus, qu{{ae}} nigricans e{{s}}t, Europ{{ae}}{{ae}} po{{s}}tponenda quidem, {{s}}ed ad empla{{s}}tra emollientia {{et}} digerentia, contra mala è frigore nata, utili{{s}}{{s}}ima habetur. <section end="III"/> {{dhr}} <section begin="IV"/>{{c|{{sc|Cap. IV.}}}} {{c|{{larger|''De Copaiba.'' }}}} {{Is|P}}Rovinci{{ae}} Bra{{s}}ili{{ae}} varia Bal{{s}}ama producunt, quorum facile princeps e{{s}}t quod vocant de ''Copaiba'', à nomine arboris è qua emanat. ''Copaiba'' autem arbor e{{s}}t {{s}}ilve{{s}}tris {{et}} procera, cortice cinereo, qu{{ae}} {{s}}uperius in ramos di{{s}}pe{{s}}citur. Folia habet {{s}}emipedem longa, majora quoque {{et}} minora, duo {{s}}ibi invicem oppo{{s}}ita, in extremitate autem duo conjuncta: oblonga, acuminata, nervo {{et}} venis paulum rufe{{s}}centibus, {{s}}uperius viridiora, inferius dilutiora. In extremitate ramorum majorum multi ramuli conge{{s}}ti {{s}}unt, quibus folia frondium figura in{{s}}ident; ubi {{et}} flores ena{{s}}cuntur; quos {{s}}equuntur fructus bacc{{ae}} lauri magnitudine {{et}} figura, initio virides, po{{s}}t maturitatem nigri, cum pauci{{s}}{{s}}ima carne, {{s}}ubdulcis {{s}}aporis, à qua nigra cutis facile {{s}}eparatur, qu{{ae}} cra{{s}}{{s}}ior e{{s}}t, ut in pruni {{s}}ilve{{s}}tris fructu: lapidem continet ovalem, durum, qui nucleum album in {{s}}e habet farinacei {{s}}aporis, {{s}}ed non edulem. Fructus, qui men{{s}}e Aprili mature{{s}}cit, comeditur à Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, qui {{s}}uccum ex{{s}}ugunt {{et}} ex{{s}}puunt cutem. Simi{{ae}} valde illis fructibus delectantur. Has ip{{s}}e men{{s}}e Junio collegi baccas, {{et}} mox {{s}}emigerminatas, mandavi terr{{ae}}, l{{ae}}teque provenerunt. Pinguis autem {{et}} odoriferus ille liquor, quo<noinclude>{{rh|||va{{s}}ta}}</noinclude> eczqps3ewf37s0th4cbkbtjspcvixw3 106 87963 286346 286222 2026-10-31T14:12:03Z Sjgallagher2 29663 286346 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=M. Tulli Ciceronis Orationes - Divinatio in Q. Caecilium et In C. Verrem |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Marcus Tullius Cicero]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Gulielmus Peterson |Address=Oxonii |Year=1917 |Source= |Image=7 |Progress=X |Pages=<pagelist 1=Cover 2to4=— 5to8=FM 9=3 9to26=roman 27=1 491to493=Advert. 494to497=— 498=Cover /> |Remarks=[[In_Verrem/Actio_I]] |Header= |Footer= }} [[Categoria:Orationes]] qsw05p8271sph4c6eds15qgeun2wngx 104 87990 286347 286251 2026-10-31T15:38:30Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude> {{c| {{x-larger|M. TVLLI CICERONIS<br/>IN Q. CAECILIVM ORATIO<br/>QVAE DIVINATIO DICITVR}} }} {{pn|p1|1}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s1|1}}}}}} Si quis vestrum, iudices, aut eorum qui adsunt, forte miratur<ref>mirantur ''Plerique codd.'': ''Num'' mirabitur? (''Cl. Rev.'' xviii. 440) qui per tot (''Quint.'' iv. 1. 49) ''G2L''</ref> me, qui tot annos in causis iudiciisque publicis ita sim<ref>sim ita π</ref> versatus ut defenderim<ref>defenderem ''Codd.''</ref> multos, laeserim neminem, subito nunc mutata voluntate ad accusandum descendere, is, si mei consili causam rationemque cognoverit, una et id quod facio probabit, et in hac causa profecto neminem praeponendum mihi esse actorem putabit. {{pn|p2|2}}Cum quaestor in Sicilia fuissem, iudices, itaque ex ea provincia decessissem<ref>decessissem ''πB'' (i, §52): discessissem ''DΥ''</ref> ut Siculis omnibus iucundam diuturnamque memoriam quaesturae nominisque mei relinquerem, factum est uti cum summum in veteribus patronis multis, tum non nullum etiam in me praesidium suis fortunis constitutum esse arbitrarentur. Quare<ref>Quare ''DG2KZ'': qui π ''Et plerique codd.''</ref> nunc populati atque vexati cuncti ad me publice<ref>publice saepe ''Codd.'': saepe ''Om. R, del. Bake'': supplices saepe ''J. Paulson''</ref> saepe venerunt, ut suarum fortunarum<ref>fortunarum suarum (''Sed cum signis transp.'') ''D, item G2LK'' (§31 ''Infra'')</ref> omnium causam defensionemque susciperem. Me saepe esse<ref>esse ''Om. P''</ref> pollicitum, saepe ostendisse dicebant, si quod tempus accidisset, quo tempore aliquid a me requirerent, commodis eorum me non defuturum. {{pn|p3|3}}Venisse tempus aiebant non iam ut commoda sua<ref>sua ''Et'' ut ''Om. P''</ref>, sed ut vitam salutemque totius<noinclude></noinclude> ke5uytwh916fvss15623tmfyxdstnel 104 87991 286348 286252 2026-10-31T15:39:23Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>provinciae defenderem; sese iam ne deos quidem in suis urbibus ad quos confugerent habere, quod eorum<ref>''Num'' quod deorum? (iv, §151)</ref> simulacra sanctissima C. Verres ex delubris religiosissimis sustulisset; quas res luxuries in flagitiis, crudelitas in suppliciis, avaritia in rapinis, superbia in contumeliis efficere potuisset, eas omnis sese hoc uno praetore per triennium pertulisse; rogare et orare ne illos supplices aspernarer quos me incolumi nemini supplices esse oporteret. {{pn|p4|4}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s2|2}}}}}}Tuli graviter et acerbe, iudices, in eum me locum adduci ut aut eos homines spes falleret qui opem a me atque auxilium petissent, aut ego, qui me ad defendendos homines ab ineunte adulescentia dedissem, tempore atque officio coactus ad accusandum traducerer. Dicebam habere eos<ref>habere eos ''Prδ Quint.'' ix. 2. 59: eos habere ''DΥ''</ref> actorem Q. Caecilium, qui praesertim quaestor in eadem<ref>eadem ''PrG1'': sua ''DL'': illa ''Hirschfelder'': Sicilia ''Mueller''</ref> provincia post me quaestorem<ref>post me quaestorem πδ: ''Om. DΥ. Haec verba requirere videtur vocabulum illud'' praesertim: ''J. Ph.'' xxx, 173.</ref> fuisset. Quo<ref>Quo ''Codd.'': sed quo ''Coni. Ruhnkon, fort, recte''</ref> ego adiumento sperabam hanc a me posse molestiam demoveri<ref>demoveri ''Prδ'': dimov. ''DΥQ'' (amoveri ''L'')</ref>, id<ref>idem id ''DΥ''</ref> mihi erat adversarium maxime; nam illi multo mihi hoc facilius remisissent si istum non nossent, aut si iste apud eos quaestor non fuisset. {{pn|p5|5}}Adductus<ref>Ita adductus ''Pluygers''</ref> sum, iudices, officio, fide, misericordia, multorum bonorum exemplo, vetere<ref>veteri ''D al.'' π</ref> consuetudine institutoque maiorum, ut onus huius laboris atque offici non ex meo, sed ex meorum necessariorum tempore mihi suscipiendum putarem. Quo in negotio tamen illa me res<ref>illa me res ''D al.'' π: illa res me ''G3''</ref>, iudices, consolatur, quod haec quae videtur esse accusatio mea non potius accusatio quam defensio est existimanda. Defendo enim multos mortalis, multas civitates, provinciam Siciliam totam; quam ob rem, quia<ref>quia ''DΥ'' (cum ''L''): si ''Prδ'' (etiamsi?)</ref> mihi unus est accusandus, prope modum<noinclude></noinclude> dmawlc4slqpxzsm4br8eg9i5hzvs1em 286349 286348 2026-10-31T15:41:31Z Sjgallagher2 29663 286349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>provinciae defenderem; sese iam ne deos quidem in suis urbibus ad quos confugerent habere, quod eorum<ref>''Num'' quod deorum? (iv, §151)</ref> simulacra sanctissima C. Verres ex delubris religiosissimis sustulisset; quas res luxuries in flagitiis, crudelitas in suppliciis, avaritia in rapinis, superbia in contumeliis efficere potuisset, eas omnis sese hoc uno praetore per triennium pertulisse; rogare et orare ne illos supplices aspernarer quos me incolumi nemini supplices esse oporteret. {{pn|p4|4}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s2|2}}}}}}Tuli graviter et acerbe, iudices, in eum me locum adduci ut aut eos homines spes falleret qui opem a me atque auxilium petissent, aut ego, qui me ad defendendos homines ab ineunte adulescentia dedissem, tempore atque officio coactus ad accusandum traducerer. Dicebam habere eos<ref>habere eos ''prδ Quint.'' ix. 2. 59: eos habere ''DΨ''</ref> actorem Q. Caecilium, qui praesertim quaestor in eadem<ref>eadem ''PrG1'': sua ''DL'': illa ''Hirschfelder'': Sicilia ''Mueller''</ref> provincia post me quaestorem<ref>post me quaestorem πδ: ''Om. DΨ. Haec verba requirere videtur vocabulum illud'' praesertim: ''J. Ph.'' xxx, 173.</ref> fuisset. Quo<ref>Quo ''Codd.'': sed quo ''Coni. Ruhnkon, fort, recte''</ref> ego adiumento sperabam hanc a me posse molestiam demoveri<ref>demoveri ''prδ'': dimov. ''DΨQ'' (amoveri ''L'')</ref>, id<ref>idem id ''DΨ''</ref> mihi erat adversarium maxime; nam illi multo mihi hoc facilius remisissent si istum non nossent, aut si iste apud eos quaestor non fuisset. {{pn|p5|5}}Adductus<ref>Ita adductus ''Pluygers''</ref> sum, iudices, officio, fide, misericordia, multorum bonorum exemplo, vetere<ref>veteri ''D al.'' π</ref> consuetudine institutoque maiorum, ut onus huius laboris atque offici non ex meo, sed ex meorum necessariorum tempore mihi suscipiendum putarem. Quo in negotio tamen illa me res<ref>illa me res ''D al.'' π: illa res me ''G3''</ref>, iudices, consolatur, quod haec quae videtur esse accusatio mea non potius accusatio quam defensio est existimanda. Defendo enim multos mortalis, multas civitates, provinciam Siciliam totam; quam ob rem, quia<ref>quia ''DΨ'' (cum ''L''): si ''prδ'' (etiamsi?)</ref> mihi unus est accusandus, prope modum<noinclude></noinclude> pxce75on60licwc2sk3bwmhhxb2og7y 286350 286349 2026-10-31T15:41:51Z Sjgallagher2 29663 286350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>provinciae defenderem; sese iam ne deos quidem in suis urbibus ad quos confugerent habere, quod eorum<ref>''Num'' quod deorum? (iv, §151)</ref> simulacra sanctissima C. Verres ex delubris religiosissimis sustulisset; quas res luxuries in flagitiis, crudelitas in suppliciis, avaritia in rapinis, superbia in contumeliis efficere potuisset, eas omnis sese hoc uno praetore per triennium pertulisse; rogare et orare ne illos supplices aspernarer quos me incolumi nemini supplices esse oporteret. {{pn|p4|4}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s2|2}}}}}}Tuli graviter et acerbe, iudices, in eum me locum adduci ut aut eos homines spes falleret qui opem a me atque auxilium petissent, aut ego, qui me ad defendendos homines ab ineunte adulescentia dedissem, tempore atque officio coactus ad accusandum traducerer. Dicebam habere eos<ref>habere eos ''prδ Quint.'' ix. 2. 59: eos habere ''DΨ''</ref> actorem Q. Caecilium, qui praesertim quaestor in eadem<ref>eadem ''PrG1'': sua ''DL'': illa ''Hirschfelder'': Sicilia ''Mueller''</ref> provincia post me quaestorem<ref>post me quaestorem πδ: ''Om. DΨ. Haec verba requirere videtur vocabulum illud'' praesertim: ''J. Ph.'' xxx, 173.</ref> fuisset. Quo<ref>Quo ''Codd.'': sed quo ''Coni. Ruhnkon, fort, recte''</ref> ego adiumento sperabam hanc a me posse molestiam demoveri<ref>demoveri ''prδ'': dimov. ''DΨQ'' (amoveri ''L'')</ref>, id<ref>idem id ''DΨ''</ref> mihi erat adversarium maxime; nam illi multo mihi hoc facilius remisissent si istum non nossent, aut si iste apud eos quaestor non fuisset. {{pn|p5|5}}Adductus<ref>Ita adductus ''Pluygers''</ref> sum, iudices, officio, fide, misericordia, multorum bonorum exemplo, vetere<ref>veteri ''D al.'' π</ref> consuetudine institutoque maiorum, ut onus huius laboris atque offici non ex meo, sed ex meorum necessariorum tempore mihi suscipiendum putarem. Quo in negotio tamen illa me res<ref>illa me res ''D al.'' π: illa res me ''G3''</ref>, iudices, consolatur, quod haec quae videtur esse accusatio mea non potius accusatio quam defensio est existimanda. Defendo enim multos mortalis, multas civitates, provinciam Siciliam totam; quam ob rem, quia<ref>quia ''DΨ'' (cum ''L''): si ''prδ'' (etiamsi?)</ref> mihi unus est accusandus, prope modum<noinclude></noinclude> 4s3n79ugfhywam80btvrwofvymmo3fm 104 87992 286351 286253 2026-10-31T15:44:07Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>manere in instituto meo videor et<ref>videor et ''PrG1'': video me et ''DΨ''</ref> non omnino a defendendis hominibus sublevandisque discedere. {{pn|p6|6}}Quodsi hanc causam tam idoneam, tam inlustrem, tam gravem non haberem,— si aut hoc a me Siculi non petissent aut mihi cum Siculis causa tantae necessitudinis non intercederet, et hoc quod facio me rei publicae causa facere profiterer, ut homo singulari cupiditate, audacia, scelere praeditus, cuius furta atque flagitia non in Sicilia solum, sed in Achaia, Asia, Cilicia, Pamphylia, Romae denique ante oculos omnium maxima turpissimaque nossemus, me agente in iudicium vocaretur,—quis tandem<ref>tamen ''Hotoman''</ref> esset qui meum factum aut consilium posset reprehendere? {{pn|p7|7}}{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s3|3}}}}}} Quid est, pro deum hominumque fidem, in quo ego rei publicae plus hoc tempore prodesse possim? Quid est quod aut populo Romano gratius esse debeat, aut sociis exterisque nationibus optatius esse possit, aut saluti fortunisque omnium magis accommodatum sit? Populatae, vexatae, funditus eversae provinciae, socii stipendiariique populi Romani adflicti, miseri, iam non<ref>non iam ''L''</ref> salutis spem sed solacium exiti<ref>exitii sol. ''prδ''</ref> quaerunt. {{pn|p8|8}}Qui iudicia manere apud ordinem senatorium volunt, queruntur accusatores se idoneos non habere: qui accusare possunt, iudiciorum severitatem desiderant. Populus Romanus interea, tametsi multis incommodis difficultatibusque adfectus est, tamen nihil aeque in re publica atque illam veterem iudiciorum vim gravitatemque requirit. Iudiciorum<ref>vim grav. req. iud. ''Om. Ex homoeoteleuto DLK, suppl. S. L. P2''</ref> desiderio tribunicia potestas efflagitata est, iudiciorum levitate<ref>lenitate ''DG12''</ref> ordo quoque alius ad res iudicandas postulatur, iudicum culpa atque dedecore etiam censorium nomen, quod asperius antea populo videri solebat, id nunc poscitur, id iam populare et plausibile factum est. {{pn|p9|9}}In hac libidine hominum nocentissimorum, in populi Romani cotidiana querimonia,<noinclude></noinclude> bobcnumrkh5iglkf29qud8d4brtpntc 104 87993 286352 286254 2026-10-31T15:44:47Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>iudiciorum infamia, totius ordinis offensione, cum hoc unum his tot incommodis remedium esse arbitrarer, ut homines idonei atque integri causam rei publicae legumque susciperent, fateor me salutis omnium causa ad eam partem accessisse rei publicae sublevandae<ref>sublevandam ''Vrsinus''</ref> quae maxime laboraret. {{pn|p10|10}}Nunc quoniam quibus rebus adductus ad causam accesserim demonstravi, dicendum necessario est de contentione nostra, ut in constituendo accusatore quid sequi possitis habeatis. Ego sic intellego, iudices: cum de pecuniis repetundis nomen cuiuspiam deferatur, si certamen inter aliquos sit cui potissimum delatio detur, haec duo in primis spectari oportere, quem maxime velint actorem esse ii quibus factae esse dicantur iniuriae, et quem minime<ref>minime ''πZG1'' (''Cap.'' vii, ''Ad init.''): maxime ''DΨ''</ref> velit is qui eas iniurias fecisse arguatur. {{pn|p11|11}}{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s4|4}}}}}} In hac causa, iudices, tametsi utrumque esse arbitror perspicuum, tamen de utroque dicam, et de eo prius quod apud vos plurimum debet valere, hoc est de voluntate eorum quibus iniuriae factae sunt; quorum causa iudicium de pecuniis repetundis est constitutum. Siciliam provinciam C. Verres per triennium depopulatus esse, Siculorum civitates vastasse, domos exinanisse, fana spoliasse dicitur. Adsunt, queruntur Siculi universi; ad meam fidem, quam habent spectatam iam et cognitam<ref>et diu cogn. ''P2rG1δ''</ref>, confugiunt; auxilium sibi per me a vobis atque a populi Romani legibus petunt; me defensorem calamitatum suarum, me ultorem iniuriarum, me cognitorem iuris sui, me actorem causae totius esse voluerunt<ref>volunt ''G2LK''</ref>. {{pn|p12|12}}Vtrum, Q. Caecili, hoc dices<ref>dicis ''DΨπ'' (ii, §44)</ref>, me non Siculorum rogatu ad causam accedere, an optimorum fidelissimorumque sociorum voluntatem apud hos gravem esse non oportere? Si id audebis dicere, quod C. Verres, cui te inimicum esse simulas, maxime existimari<noinclude></noinclude> m88m5ggpvdlh6wsnga7s48ki8nx9k3z 104 87994 286353 286255 2026-10-31T15:45:22Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>vult, Siculos hoc a me non petisse, primum causam inimici tui sublevabis, de quo non praeiudicium, sed plane iudicium iam factum putatur, quod ita percrebruit, Siculos omnis actorem suae causae contra illius iniurias quaesisse. {{pn|p13|13}}Hoc si tu, inimicus eius, factum negabis, quod ipse, cui maxime haec res obstat, negare non audet, videto ne nimium familiariter inimicitias exercere videare. Deinde sunt testes viri clarissimi nostrae civitatis, quos omnis a me nominari non est necesse: eos qui adsunt appellabo, quos, si mentirer, testis esse impudentiae meae minime vellem. Scit is qui est in consilio, C. Marcellus, scit is quem adesse video, Cn. Lentulus Marcellinus; quorum fide atque praesidio Siculi maxime nituntur<ref>nituntur ''Manutius'': utuntur ''Codd.''</ref>, quod omnino Marcellorum nomini tota illa provincia adiuncta est. {{pn|p14|14}}Hi sciunt hoc non modo a me petitum esse, sed ita saepe et ita vehementer esse petitum ut aut causa mihi suscipienda fuerit aut officium necessitudinis repudiandum. Sed quid ego his testibus utor, quasi res dubia aut obscura sit? Adsunt homines ex tota provincia nobilissimi, qui praesentes vos orant atque obsecrant, iudices, ut in actore causae suae deligendo vestrum iudicium ab suo<ref>ab suo ''Dp et rell. Praeter G2KZ'' (a suo)</ref> iudicio ne discrepet. Omnium civitatum totius Siciliae legationes adsunt praeter duas<ref>praeter duas (''S.'' duarum) quarum si ''Rinkes, A. Eberhard''</ref> civitates; quarum duarum si adessent, duo crimina vel maxima minuerentur quae cum his<ref>his ''Dp'': is (''I. E.'' iis) ''Probus, K.'' iv. ''P.'' 41</ref> civitatibus C. Verri communicata sunt. {{pn|p15|15}}At enim cur a me potissimum hoc praesidium petiverunt<ref>petierunt π</ref>? Si esset dubium petissent<ref>petissent a me praesidium ''G1rδ''</ref> necne, dicerem cur petissent: nunc vero, cum<ref>cum ''Om.'' π id ''Om. G2LKZ''</ref> id ita perspicuum sit ut oculis iudicare possitis, nescio cur hoc mihi detrimento esse debeat, si id mihi obiciatur, me potissimum<noinclude></noinclude> f1clpky2uqy1pd5aprjg9ixb0k6iwke 286354 286353 2026-10-31T15:46:00Z Sjgallagher2 29663 286354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>vult, Siculos hoc a me non petisse, primum causam inimici tui sublevabis, de quo non praeiudicium, sed plane iudicium iam factum putatur, quod ita percrebruit, Siculos omnis actorem suae causae contra illius iniurias quaesisse. {{pn|p13|13}}Hoc si tu, inimicus eius, factum negabis, quod ipse, cui maxime haec res obstat, negare non audet, videto ne nimium familiariter inimicitias exercere videare. Deinde sunt testes viri clarissimi nostrae civitatis, quos omnis a me nominari non est necesse: eos qui adsunt appellabo, quos, si mentirer, testis esse impudentiae meae minime vellem. Scit is qui est in consilio, C. Marcellus, scit is quem adesse video, Cn. Lentulus Marcellinus; quorum fide atque praesidio Siculi maxime nituntur<ref>nituntur ''Manutius'': utuntur ''Codd.''</ref>, quod omnino Marcellorum nomini tota illa provincia adiuncta est. {{pn|p14|14}}Hi sciunt hoc non modo a me petitum esse, sed ita saepe et ita vehementer esse petitum ut aut causa mihi suscipienda fuerit aut officium necessitudinis repudiandum. Sed quid ego his testibus utor, quasi res dubia aut obscura sit? Adsunt homines ex tota provincia nobilissimi, qui praesentes vos orant atque obsecrant, iudices, ut in actore causae suae deligendo vestrum iudicium ab suo<ref>ab suo ''Dp et rell. Praeter G2KZ'' (a suo)</ref> iudicio ne discrepet. Omnium civitatum totius Siciliae legationes adsunt praeter duas<ref>praeter duas (''S.'' duarum) quarum si ''Rinkes, A. Eberhard''</ref> civitates; quarum duarum si adessent, duo crimina vel maxima minuerentur quae cum his<ref>his ''Dp'': is (''i. e.'' iis) ''Probus, K.'' iv. ''P.'' 41</ref> civitatibus C. Verri communicata sunt. {{pn|p15|15}}At enim cur a me potissimum hoc praesidium petiverunt<ref>petierunt π</ref>? Si esset dubium petissent<ref>petissent a me praesidium ''G1rδ''</ref> necne, dicerem cur petissent: nunc vero, cum<ref>cum ''Om.'' π id ''Om. G2LKZ''</ref> id ita perspicuum sit ut oculis iudicare possitis, nescio cur hoc mihi detrimento esse debeat, si id mihi obiciatur, me potissimum<noinclude></noinclude> lhr0nf4ajkjxyafd5misw9e68xmopw2 104 87995 286355 286256 2026-10-31T15:46:41Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>esse delectum. {{pn|p16|16}}Verum id mihi non sumo, iudices, et hoc non modo in oratione mea non pono, sed ne in opinione quidem cuiusquam relinquo, me omnibus patronis esse praepositum. Non ita est; sed unius cuiusque temporis, valetudinis, facultatis ad agendum ducta ratio est. Mea fuit semper haec in hac re voluntas et sententia, quemvis ut hoc mallem de iis qui essent idonei suscipere quam me, me ut mallem quam neminem. {{pn|p17|17}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s5|5}}}}}} Reliquum est iam ut illud quaeramus, cum hoc constet, Siculos a me petisse, ecquid hanc rem apud vos animosque vestros valere oporteat, ecquid auctoritatis apud vos in suo iure repetundo<ref>repetundo ''Dp'': repetendo ''LKZ''</ref> socii populi Romani, supplices vestri, habere debeant. De quo quid ego plura commemorem? Quasi vero dubium sit quin tota lex de pecuniis repetundis sociorum causa constituta sit; {{pn|p18|18}}nam civibus cum sunt ereptae<ref>ereptae sunt ''Z''</ref> pecuniae, civili fere actione et privato iure repetuntur. Haec lex socialis est, hoc ius nationum exterarum est, hanc habent arcem, minus aliquanto nunc quidem munitam quam antea, verum tamen si qua reliqua spes est quae sociorum animos consolari possit, ea tota in hac lege posita est; cuius legis non modo a populo Romano, sed etiam ab ultimis nationibus iam pridem severi custodes requiruntur. {{pn|p19|19}}Quis ergo<ref>ergo ''DΨ'': igitur ''prδ''</ref> est qui neget oportere eorum arbitratu lege agi quorum causa lex sit constituta? Sicilia tota si una voce loqueretur, hoc diceret: Quod auri, quod argenti, quod ornamentorum in meis urbibus, sedibus, delubris fuit<ref>fuit ''PrG1δ Gellius'': ''Om. DΨ''</ref>, quod in una quaque re beneficio senatus populique Romani iuris habui, id mihi tu, C. Verres, eripuisti atque abstulisti; quo nomine abs te sestertium miliens ex lege repeto. Si universa, ut dixi, provincia loqui posset, hac voce uteretur: quoniam id non poterat, harum rerum actorem quem idoneum esse arbitrata est ipsa delegit. {{pn|p20|20}}In eius modi re quis-<noinclude></noinclude> bj1usmslrkshapbutvru0a22brgn88v 104 87996 286356 286257 2026-10-31T15:47:15Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quam tam impudens reperietur qui ad alienam causam, invitis iis quorum negotium est, accedere aut adspirare audeat? {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s6|6}}}}}}Si tibi, Q. Caecili, hoc Siculi dicerent: Te non novimus, nescimus qui sis<ref>quis sis ''L''</ref>, numquam te antea vidimus; sine nos per eum nostras fortunas defendere cuius fides est nobis cognita, nonne id dicerent quod cuivis probare deberent? Nunc hoc dicunt, utrumque se nosse; alterum se cupere defensorem esse fortunarum suarum, alterum plane nolle. {{pn|p21|21}}Cur nolint, etiamsi taceant<ref>taceant ''DΨπ'': tacent ''Asc.'': tacerent δ</ref>, satis dicunt; verum non tacent. Tamen iis invitissimis te offeres? Tamen in aliena causa loquere? Tamen eos defendes qui se ab omnibus desertos potius quam abs te defensos esse malunt? Tamen iis operam tuam pollicebere qui te neque velle sua causa<ref>sua causa ''DΔ Rufinianus'': sui causa ''K'' (iii, §121): suam causam ''Pr, unde'' suam causam tueri, defendere δ</ref> nec, si cupias, posse arbitrantur? Cur eorum spem exiguam reliquarum fortunarum, quam habent in legis et in iudici severitate positam, vi extorquere conaris? Cur te interponis invitissimis iis quibus maxime lex consultum esse vult? Cur, de quibus in provincia non optime es meritus, eos nunc plane fortunis omnibus conaris evertere? Cur iis non modo persequendi iuris sui, sed etiam deplorandae calamitatis adimis potestatem? {{pn|p22|22}}Nam te actore quem eorum adfuturum putas, quos intellegis non ut per te alium, sed ut per alium<ref>alium ''Om. prδ''</ref> aliquem te ipsum ulciscantur laborare? {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s7|7}}}}}}At enim solum id est, ut me Siculi maxime velint: alterum illud, credo, obscurum est, a quo Verres minime se accusari velit. Ecquis umquam tam palam de honore, tam vehementer de salute sua contendit quam ille atque illius amici ne<ref>ut ne ''prδ''</ref> haec mihi delatio detur? Sunt multa quae Verres in me esse arbitratur, quae scit in te, Caecili<ref>Caecili ''DΨPq'': Q. Caecili ''R ed. Rom.'' (i, §§45, 60; ''Am. J. Ph.'' xxvi. ''P.'' 412)</ref>, non esse; quae cuius modi in utroque nostrum sint, paulo post com-<noinclude></noinclude> r0u3h1m3tfq03y1gc6pfg9040qzih5a 104 87997 286357 286258 2026-10-31T15:47:52Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>memorabo; {{pn|p23|23}}nunc tantum id dicam quod tacitus tu mihi adsentiare, nullam rem in me esse quam ille contemnat, nullam in te quam pertimescat. Itaque magnus ille defensor et amicus eius tibi suffragatur, me oppugnat; aperte ab iudicibus<ref>a iud. ''DΨ''</ref> petit ut tu mihi anteponare, et ait hoc se honeste sine ulla invidia ac sine ulla offensione contendere. Non enim, inquit<ref>enim inquit ''Om. DG2 al.''</ref>, Illud peto quod soleo, cum vehementius contendi, impetrare: reus ut absolvatur non peto, sed ut potius ab hoc<ref>ab hoc potius ''prδ''</ref> quam ab illo accusetur, id peto. Da mihi hoc; concede quod facile est, quod honestum<ref>honestum est ''G3K''</ref>, quod non invidiosum; quod cum dederis, sine ullo tuo periculo, sine infamia illud dederis, ut is<ref>is ''Om. DΨ''</ref> absolvatur cuius ego causa laboro. {{pn|p24|24}}Et ait idem, ut aliquis metus adiunctus sit ad gratiam, certos esse in consilio quibus ostendi tabellas velit; id esse perfacile; non enim singulos ferre sententias<ref>sententiam ''LK Asc.''</ref>, sed universos constituere; ceratam uni cuique tabellam dari cera legitima, non illa infami ac nefaria. Atque is non tam propter Verrem laborat quam quod eum minime res tota delectat; videt enim, si a pueris nobilibus, quos adhuc elusit, si a quadruplatoribus, quos non sine causa contempsit semper ac pro nihilo putavit, accusandi voluntas ad viros fortis spectatosque homines translata sit, sese in iudiciis diutius dominari non posse. {{pn|p25|25}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s8|8}}}}}}Huic ego homini iam ante denuntio, si a me causam hanc vos agi volueritis, rationem illi defendendi totam esse mutandam, et ita mutandam<ref>et ita mutandam ''Heraeus'' (ii, §53): et ita tamen mutandam ''P s. L., item qr'' (tN ''Per dittographiam, credo''): et ita causam (cām) mutandam ''G1 Par.'' 7822 δ: ''Om. DΨB''</ref> ut, meliore et honestiore condicione<ref>condicione sit ''Asc.'' ipse vult uti ''Scripsi, pqr secutus in quibus eZZZ'' ut ''Ante'' imitetur (''Cl. Rev.'' xix. 160): ipse esse vult ''PG1 Par.'' 7822 δ</ref> quam qua ipse vult uti, imitetur homines eos quos ipse vidit amplissimos, L. Crassum et M. Antonium, qui nihil se arbitrabantur ad<noinclude></noinclude> ikoeo4vtk0507bke4w8v1kt0sy0e55d 1 88019 286377 286330 2026-10-31T16:09:42Z Sjgallagher2 29663 /* Proofread version of act I */ Reply 286377 wikitext text/x-wiki == Proofread version of act I == Using this 1916 edition: [[Liber:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf]] and starting from the text at [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0012%3atext%3dVer. Perseus] which was transcribed from the same text, I went through page-by-page and reformatted everything for Wikisource while keeping to the source text's layout (e.g. with respect to paragraphs). The smaller numbering is done with 'paragraph number' templates and sections are in sidenotes. Critical notes I moved to tooltips to avoid clutter. I did this all manually, but since Perseus provides xml, it could be scripted to a head start on other texts, to get them proofread. [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 02:08, 31 Octobris 2026 (UTC) :For [[In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio|Divinatio in Caecilium oratio]] I used a Python script to parse the Perseus XML from `phi0474.phi004.perseus-lat2.xml` into wikitext. One tradeoff of the scripted approach is that it's harder to automatically correct capitalization, and it's harder to use tooltips, since ideally the tooltip would include all the words impacted by the critical note, which can't be hard-coded. As a compromise, I used <nowiki><ref>s. </nowiki> :Since this is a scripted approach, most of the work comes from matching transcription text to the pages, and correcting any paragraph separation differences, capitalization, and remaining typos that may be present. Sections are anchored with "p1", "p2" etc for paragraphs/parts, and "s1" for chapters/sections. [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 16:09, 31 Octobris 2026 (UTC) t4t1750626a06zhafbrf4zrrfuenxmq 286378 286377 2026-10-31T16:15:01Z Sjgallagher2 29663 /* Proofread version of act I */ Reply 286378 wikitext text/x-wiki == Proofread version of act I == Using this 1916 edition: [[Liber:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf]] and starting from the text at [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0012%3atext%3dVer. Perseus] which was transcribed from the same text, I went through page-by-page and reformatted everything for Wikisource while keeping to the source text's layout (e.g. with respect to paragraphs). The smaller numbering is done with 'paragraph number' templates and sections are in sidenotes. Critical notes I moved to tooltips to avoid clutter. I did this all manually, but since Perseus provides xml, it could be scripted to a head start on other texts, to get them proofread. [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 02:08, 31 Octobris 2026 (UTC) :For [[In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio|Divinatio in Caecilium oratio]] I used a Python script to parse the Perseus XML from `phi0474.phi004.perseus-lat2.xml` into wikitext. One tradeoff of the scripted approach is that it's harder to automatically correct capitalization, and it's harder to use tooltips, since ideally the tooltip would include all the words impacted by the critical note, which can't be hard-coded. As a compromise, I used <nowiki><ref>s. </nowiki> :Since this is a scripted approach, most of the work comes from matching transcription text to the pages, and correcting any paragraph separation differences, capitalization, and remaining typos that may be present. Sections are anchored with "p1", "p2" etc for paragraphs/parts, and "s1" for chapters/sections. [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 16:09, 31 Octobris 2026 (UTC) ::Script is in a gist here: https://gist.github.com/sjgallagher2/861000d71613ac237b40507d89c0e325 [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 16:15, 31 Octobris 2026 (UTC) szvqe9amgrcyk8l3xoclqrm440i0ce6 104 88024 286358 2026-10-31T15:48:50Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>iudicia causasque amicorum praeter fidem et ingenium adferre oportere. Nihil erit quod me agente arbitretur iudicium sine magno multorum periculo posse corrumpi. {{pn|p26|26}}Ego in hoc iudicio mihi Siculorum causam receptam, populi Romani susceptam esse arbitror, ut mihi non unus<ref>non unus ''Prb Asc.'': non nisi unus ''DG1KZ'': non tantum unus ''G2L. Cf.'' v, §170</ref> homo<ref>homo ''Om. Asc. Fort.'' non unus ''Modo'' improbus: ''Cl. Rev.'' xvii. 198</ref> improbus opprimendus sit, id quod Siculi petiverunt, sed omnino omnis<ref>omnino omnis ''Iannoctianus Garatonii'' (''Zumpt Praef. P.'' xxvi), ''Steph., Lamb.'': omnino ''Codd.'': omnis ''Asc.''</ref> improbitas, id quod populus Romanus iam diu flagitat, exstinguenda atque delenda sit: in quo ego<ref>ego ''πBδ'': ''Om. DΨ''</ref> quid eniti aut quid efficere possim, malo in aliorum spe relinquere quam in oratione mea ponere. {{pn|p27|27}}Tu vero, Caecili, quid potes? Quo tempore aut qua in re non modo ceteris specimen aliquod dedisti, sed tute tui periculum fecisti? In mentem tibi non venit quid negoti sit causam publicam sustinere, vitam alterius totam explicare atque eam non modo in animis iudicum, sed etiam in oculis conspectuque omnium exponere, sociorum salutem, commoda provinciarum, vim legum, gravitatem iudiciorum defendere? {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s9|9}}}}}}Cognosce ex me, quoniam hoc primum tempus discendi nactus es, quam multa esse oporteat in eo qui alterum accuset; ex quibus si unum aliquod<ref>aliquod ''πG1'': ''Om. DΨ''</ref> in te cognoveris, ego iam tibi ipse istuc<ref>istud ''G2LKZ''</ref> quod expetis mea voluntate concedam. Primum integritatem atque innocentiam singularem; nihil est enim quod minus ferendum sit quam rationem ab altero vitae reposcere eum qui non possit suae reddere. {{pn|p28|28}}Hic ego de te plura non dicam: unum illud credo omnis animum advertere<ref>animum advertere π: animadvertere ''Rell., edd.'' (v, §105)</ref>, te adhuc a nullis nisi ab<ref>ab nullis ''prδ''</ref> Siculis<ref>ab Siculis ''DG1π'': a Sic. Υ ''Asc.''</ref> potuisse cognosci; Siculos hoc dicere, cum eidem sint irati cui tu te<noinclude></noinclude> nibzsf3yhqn8gitu69r839cmszr6crm 104 88025 286359 2026-10-31T15:49:18Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>inimicum esse dicis, sese tamen te actore ad iudicium non adfuturos. Quare negent ex me non audies: hos patere id suspicari quod necesse est. Illi quidem, ut est hominum genus nimis<ref>nimis ''Om. G2LK''</ref> acutum et suspiciosum, non te ex Sicilia litteras in Verrem deportare velle arbitrantur, sed, quod<ref> Quodcum ''Rδ''</ref> isdem litteris illius praetura et tua quaestura consignata sit, asportare te velle ex Sicilia litteras suspicantur. {{pn|p29|29}}Deinde accusatorem firmum verumque esse oportet. Eum ego si te putem cupere esse, facile intellego esse non posse<ref>non esse posse ''DΨ''</ref>. Nec ea dico, quae si dicam tamen infirmare non possis, te, antequam de Sicilia decesseris, in gratiam redisse cum Verre; Potamonem, scribam et familiarem tuum, retentum esse a Verre in provincia, cum tu decederes; M. Caecilium, fratrem tuum, lectissimum atque ornatissimum adulescentem, non modo non adesse neque tecum tuas iniurias persequi, sed esse cum Verre et cum illo familiarissime atque amicissime vivere. Sunt et haec et alia in te falsi accusatoris signa permulta, quibus ego nunc non utor: hoc dico, te, si maxime cupias, tamen verum accusatorem esse non posse. {{pn|p30|30}}Video enim permulta esse crimina quorum tibi societas cum Verre eius modi est ut ea in accusando attingere non audeas. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s10|10}}}}}}Queritur Sicilia tota C. Verrem ab aratoribus, cum frumentum sibi in cellam imperavisset, et cum esset tritici modius HS Ii, pro frumento in modios singulos duodenos sestertios exegisse. Magnum crimen, ingens pecunia, furtum impudens, iniuria non ferenda! Ego hoc uno crimine illum condemnem necesse est: tu, {{pn|p31|31}}Caecili, quid facies? Utrum hoc tantum crimen praetermittes an obicies? Si obicies, idne alteri crimini dabis quod eodem tempore in eadem provincia tu ipse fecisti? Audebis ita accusare alterum ut quo minus tute condemnere recusare non possis? Sin praetermittes<ref>praetermittis ''D π al.''</ref>, qualis erit tua ista<ref>ista tua (''Sed cum signis transp.'') ''D, item G2K al.'' (§2 ''Supra'')</ref><noinclude></noinclude> eggg8dqio3s3eqktia504i6c0jth7la 104 88026 286360 2026-10-31T15:50:00Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>accusatio, quae domestici periculi metu certissimi et maximi criminis non modo sponsionem<ref>sponsionem ''Scripsi'' (''Cl. Rev.'' xvii. 199): suspicionem ''Codd.'': subscriptionem ''Madvig'': susceptionem ''A. Eberhard'': expositionem ''Luterbacher'': suspicionem ''Et'' mentionem ''Voluit transponere Pluygers''</ref>, verum etiam mentionem ipsam pertimescat? {{pn|p32|32}}Emptum est ex senatus consulto frumentum ab Siculis praetore Verre, pro quo frumento pecunia omnis soluta non est. Grave est hoc crimen in Verrem, grave me agente, te accusante nullum; eras enim tu quaestor, pecuniam publicam tu tractabas, ex qua, etiamsi cuperet praetor, tamen ne qua deductio fieret magna ex parte tua potestas erat. Huius quoque igitur criminis te accusante mentio nulla fiet: silebitur toto iudicio de maximis et notissimis illius furtis et iniuriis. Mihi crede, Caecili, non potest in accusando socios vere defendere is qui cum reo criminum societate coniunctus est. {{pn|p33|33}}Mancipes a civitatibus pro frumento pecuniam exegerunt. Quid? Hoc Verre praetore factum est solum? Non, sed etiam quaestore Caecilio. Quid igitur? Daturus es huic crimini quod et potuisti prohibere ne fieret et debuisti, an totum id relinques? Ergo id omnino Verres in iudicio suo non audiet quod, cum faciebat, quem ad modum defensurus esset non reperiebat. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s11|11}}}}}}Atque ego haec quae in medio posita sunt commemoro: sunt alia magis occulta furta, quae ille, ut istius, credo, animos atque impetus retardaret, benignissime cum quaestore suo communicavit. {{pn|p34|34}}Haec tu scis ad me esse delata; quae si velim proferre, facile omnes intellegent vobis inter vos non modo voluntatem fuisse coniunctam, sed ne praedam quidem adhuc esse divisam. Quapropter si tibi indicium postulas dari quod tecum una fecerit, concedo, si id lege permittitur; sin autem de accusatione dicimus, concedas oportet iis qui nullo suo peccato impediuntur quo minus alterius peccata demonstrare possint. {{pn|p35|35}}Ac vide quan-<noinclude></noinclude> 3a65lsbl3qndyswcit2b80k2vhn6805 104 88027 286361 2026-10-31T15:51:02Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>tum interfuturum sit inter meam tuamque<ref>tuamque ''Dp et plerique'': et tuam ''G1'': atque tuam δ</ref> accusationem. Ego etiam quae tu sine Verre commisisti Verri crimini daturus sum, quod te non prohibuerit, cum summam ipse haberet potestatem: tu contra ne quae ille quidem fecit obicies, ne qua ex parte coniunctus cum eo reperiare. Quid? Illa, Caecili, contemnendane tibi videntur esse, sine quibus causa sustineri, praesertim tanta, nullo modo potest? Aliqua facultas agendi, aliqua dicendi consuetudo, aliqua in foro, iudiciis, legibus aut ratio aut exercitatio? {{pn|p36|36}}Intellego quam scopuloso difficilique in loco verser; nam cum omnis adrogantia odiosa est, tum illa ingeni atque eloquentiae multo molestissima. Quam ob rem nihil dico de meo ingenio; neque est quod possim dicere, neque si esset dicerem; aut enim id mihi satis est quod est de me opinionis, quidquid est, aut, si id<ref>id ''Om. G2''</ref> parum est, ego maius id commemorando facere non possum. {{pn|p37|37}}{{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s12|12}}}}}} De te, Caecili,—iam mehercule hoc extra hanc<ref>haec ''G2L''</ref> contentionem certamenque nostrum familiariter tecum loquar,—tu ipse quem ad modum existimes vide etiam atque etiam, et tu te collige, et qui sis<ref>quis sis ''DG12KZ''</ref> et quid facere possis considera. Putasne te posse de maximis acerbissimisque rebus, cum causam sociorum fortunasque provinciae, ius populi Romani, gravitatem<ref>gravitatemque ''DΨ''</ref> iudici legumque susceperis<ref>susceperis ''Edd.'': susciperis ''R'': susciperes ''Dp et pler.''</ref>, tot res<ref>res ''Om. DG2K, post'' varias ''Habet L''</ref> tam gravis, tam varias voce, memoria, consilio, ingenio sustinere? {{pn|p38|38}}Putasne te posse<ref>posse ''Codd. Praeter b'' (te posse) eius modi ''Dp et pler.'': huius modi ''G1, tres Lgg., ed. Rom.'' (i, §17)</ref> quae C. Verres in quaestura, quae in legatione, quae in praetura, quae Romae, quae in Italia, quae in Achaia, Asia Pamphyliaque peccarit, ea, quem ad modum locis temporibusque divisa sint, sic criminibus et oratione distinguere? Putasne posse, id quod in eius modi reo maxime neces-<noinclude></noinclude> qjjbg16cdhvfpxyckbxtrfoilwwzx4m 104 88028 286362 2026-10-31T15:51:40Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>sarium est, facere ut, quae ille libidinose, quae nefarie, quae crudeliter fecerit, ea aeque acerba et indigna videantur esse his qui audient atque illis visa sunt qui senserunt? {{pn|p39|39}}Magna sunt ea quae dico, mihi crede; noli haec contemnere. Dicenda, demonstranda, explicanda sunt omnia, causa non solum exponenda, sed etiam graviter copioseque agenda est; perficiendum est, si quid agere aut proficere vis, ut homines te non solum audiant, verum etiam libenter studioseque audiant. In quo si te multum natura adiuvaret, si optimis a pueritia disciplinis atque artibus studuisses et in his elaborasses<ref>laborasses π</ref>, si litteras Graecas Athenis non Lilybaei, Latinas Romae non in Sicilia didicisses, tamen esset magnum tantam causam, tam exspectatam, et diligentia consequi et memoria complecti et oratione expromere<ref>exponere δ</ref> et voce ac<ref>ac ''Dp et pler.'': et ''G2LK''</ref> viribus sustinere. {{pn|p40|40}}Fortasse dices: 'Quid ergo? Haec in te sunt omnia?' Vtinam quidem essent! Verum tamen ut esse possent magno studio mihi a pueritia est elaboratum. Quodsi ego haec propter magnitudinem rerum ac difficultatem adsequi non potui, qui in omni vita nihil aliud egi, quam longe tu te ab his rebus abesse arbitrare, quas non modo antea numquam cogitasti, sed ne nunc quidem, cum in eas ingrederis, quae et quantae sint suspicari potes? {{pn|p41|41}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s13|13}}}}}} Ego qui, sicut omnes sciunt, in foro iudiciisque<ref>in iudiciisque π</ref> ita verser<ref>versor ''G2L''</ref> ut eiusdem aetatis aut nemo aut pauci pluris causas defenderint, et qui omne tempus quod mihi ab amicorum negotiis datur in his studiis laboribusque consumam, quo paratior ad usum forensem promptiorque esse possim, tamen ita mihi deos velim propitios ut, cum illius mihi temporis<ref>illius mihi temporis π: illius temporis mihi ''DΨB. Vtramque lectionem tuetur Priscianus''</ref> venit in mentem quo die<ref>die ''Om. L''</ref> citato reo mihi dicendum sit, non<noinclude></noinclude> goikn44gvwgmfl1um1r5zsq514kdopp 104 88029 286363 2026-10-31T15:52:22Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>solum commoveor animo, sed etiam toto corpore perhorresco. {{pn|p42|42}}Iam nunc mente et cogitatione prospicio quae tum studia hominum, qui concursus futuri sint, quantam exspectationem magnitudo iudici sit adlatura, quantam auditorum multitudinem infamia C. Verris concitatura, quantam denique audientiam orationi meae improbitas illius factura sit. Quae cum cogito, iam nunc timeo quidnam pro offensione hominum, qui illi inimici infensique sunt, et exspectatione omnium et magnitudine rerum dignum eloqui possim. {{pn|p43|43}}Tu horum nihil metuis, nihil cogitas, nihil laboras: si quid<ref>si quid ''DΨπB'': et si quid δ ''Edd.''</ref> ex vetere aliqua oratione, Iovem ego Optimum Maximum, aut Vellem, si fieri potuisset, iudices, aut aliquid eius modi ediscere potueris, praeclare te paratum in iudicium venturum arbitraris. {{pn|p44|44}}Ac si<ref>At si ''LKZ''</ref> tibi nemo responsurus esset, tamen ipsam causam, ut ego arbitror, demonstrare non posses: nunc ne illud<ref>nec illud π</ref> quidem cogitas, tibi cum homine disertissimo et ad dicendum paratissimo futurum esse certamen, quicum modo disserendum, modo omni ratione pugnandum certandumque sit. Cuius ego ingenium ita laudo ut non pertimescam, ita probo ut me<ref>me ''Om. D al.''</ref> ab eo delectari facilius quam decipi putem posse. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s14|14}}}}}}Numquam ille me opprimet consilio, numquam ullo artificio pervertet, numquam ingenio me suo<ref>suo me ''G2LZ''</ref> labefactare atque infirmare conabitur; novi omnis hominis petitiones rationesque dicendi; saepe in isdem, saepe in contrariis causis versati sumus; ita contra me ille dicet, quamvis sit ingeniosus, ut non nullum etiam de suo ingenio iudicium fieri arbitretur. {{pn|p45|45}}Te vero, Caecili, quem ad modum sit elusurus, quam omni ratione iactaturus, videre iam videor; quotiens ille tibi potestatem optionemque facturus sit ut eligas utrum velis—factum esse necne, verum esse an<noinclude></noinclude> l91v0cn8lfde98ckg8d75jgvx4bp1fw 104 88030 286364 2026-10-31T15:52:50Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>falsum—utrum dixeris, id contra te futurum. Qui tibi aestus, qui error, quae tenebrae, di immortales, erunt, homini minime malo! Quid? Cum accusationis tuae membra dividere coeperit et in digitis suis singulas partis causae constituere? Quid? Cum unum quidque transigere, expedire, absolvere? Ipse profecto metuere incipies ne innocenti periculum facessieris<ref>facessieris ''Pq'' (''Quam formam in quibusdam codd. Iam tum exstare testatur Priscianus''): facessiveris ''Zielinski'': facesseris ''Plerique codd.''</ref>. {{pn|p46|46}}Quid? Cum commiserari, conqueri, et ex illius invidia deonerare aliquid et in te traicere coeperit, commemorare quaestoris cum praetore necessitudinem constitutam, morem maiorum, sortis religionem<ref>morem... religionem ''Codd.'' (i, §37): more... Religione ''Gronovius, edd.'': more... Religionem ''Kayser''</ref>, poterisne eius orationis subire invidiam? Vide modo, etiam atque etiam considera. Mihi enim videtur periculum fore ne ille non modo verbis te obruat, sed gestu ipso ac motu corporis praestringat aciem ingeni tui, teque ab institutis tuis cogitationibusque abducat. {{pn|p47|47}}Atque huiusce rei iudicium iam continuo video futurum. Si enim mihi hodie respondere ad haec quae dico potueris, si ab isto libro, quem tibi magister ludi nescio qui ex alienis orationibus compositum dedit, verbo uno discesseris, posse te et illi quoque iudicio non deesse et causae atque officio tuo satis facere arbitrabor; sin mecum in hac prolusione nihil fueris, quem te in ipsa pugna cum acerrimo adversario fore putemus? {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s15|15}}}}}}Esto, ipse nihil est, nihil potest; at venit paratus cum subscriptoribus exercitatis et disertis. Est tamen hoc aliquid, tametsi non est satis; omnibus<ref>in omnibus ''Asc.''</ref> enim rebus is qui princeps in agendo est ornatissimus et paratissimus esse debet. Verum tamen L. Appuleium esse video proximum subscriptorem, hominem non aetate sed usu forensi atque<noinclude></noinclude> 2c67llkmtdhrhe660pp166w19dwssyc 104 88031 286365 2026-10-31T15:53:20Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>exercitatione tironem. {{pn|p48|48}}Deinde, ut opinor, habet Alienum<ref>T. Alienum ''E. F. Eberhard''</ref>, hunc tamen a subselliis<ref>a subselliis ''Dp et plerique'': ab subs. ''Qr Asc.''</ref>; qui quid in dicendo posset<ref>posset ''Dp et pler.'': possit ''G1LKrδ''</ref> numquam satis attendi, in clamando quidem video eum esse bene robustum atque exercitatum. In hoc spes tuae sunt omnes; hic, si tu eris actor constitutus, totum iudicium sustinebit. Ac<ref>Ac ''DG2π'': at ''G1 al.''</ref> ne is quidem tantum contendet in dicendo quantum potest, sed consulet laudi et existimationi tuae, et ex eo quod ipse potest in dicendo aliquantum remittet, ut tu tamen aliquid esse videare. Vt in actoribus Graecis fieri videmus, saepe illum qui est secundarum aut tertiarum partium, cum possit aliquanto clarius dicere quam ipse primarum, multum submittere, ut ille princeps quam maxime excellat, sic faciet Alienus; tibi serviet, tibi lenocinabitur, minus aliquanto contendet quam potest. {{pn|p49|49}}Iam hoc considerate, cuius modi accusatores in tanto iudicio simus habituri, cum et ipse Alienus ex ea facultate, si quam habet, aliquantum detracturus sit, et Caecilius tum denique se aliquid<ref>aliquid se ''Qr''</ref> futurum<ref>facturum ''G1''</ref> putet, si Alienus minus vehemens fuerit et sibi primas in dicendo partis concesserit. Quartum quem sit habiturus non video, nisi quem forte ex illo grege moratorum<ref>moratorum ''P, quod ex Asc. Coniecerat Cuiacius'': meritorum ''L'': meatorum ''DG2KZ'': oratorum ''G1rδ''</ref>, qui subscriptionem sibi postularunt cuicumque vos delationem dedissetis: {{pn|p50|50}}ex quibus alienissimis hominibus ita paratus venis ut tibi hospes aliquis sit recipiendus. Quibus ego non sum tantum honorem habiturus ut ad ea quae dixerint certo loco aut singillatim uni cuique respondeam: sic breviter, quoniam non consulto sed casu in eorum mentionem incidi, quasi praeteriens satis faciam universis. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s16|16}}}}}}Tantane vobis inopia videor esse amicorum ut mihi non ex his quos mecum adduxerim, sed de populo subscriptor addatur? Vobis autem tanta inopia reorum est<noinclude></noinclude> f31esthv78pptctn2pjtx0n34tqeodp 104 88032 286366 2026-10-31T15:54:06Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ut mihi causam praeripere conemini potius quam aliquos ad columnam Maeniam<ref>ad columnam Maeniam ''Asc.'': a columna aenea, ''S.'' enea, ''S.'' aerea ''Codd.''</ref> vestri ordinis reos reperiatis? Custodem, inquit, Tullio me adponite. {{pn|p51|51}}Quid? Mihi quam multis custodibus opus erit, si te semel ad meas capsas admisero? Qui non solum ne quid enunties, sed etiam ne quid auferas custodiendus sis. Sed de isto custode toto sic vobis brevissime respondebo, non esse hos talis viros commissuros ut ad causam tantam a me susceptam, mihi creditam, quisquam subscriptor me invito adspirare possit; etenim fides mea custodem repudiat, diligentia speculatorem reformidat. Verum ut ad te, Caecili, redeam, quam multa te deficiant vides: quam multa sint in te quae reus nocens in accusatore suo cupiat esse, profecto iam intellegis. {{pn|p52|52}}Quid ad haec dici potest? Non enim quaero quid tu<ref>tu ''Om. D al.''</ref> dicturus sis; video mihi non te, sed hunc librum esse responsurum, quem monitor tuus hic tenet; qui si te recte monere volet, suadebit tibi ut hinc discedas neque mihi verbum ullum respondeas. Quid enim dices? An id quod dictitas, iniuriam tibi fecisse Verrem? Arbitror; neque enim esset<ref>est ''Coni. Halm''</ref> veri simile, cum omnibus Siculis faceret iniurias, te illi unum eximium cui consuleret fuisse. {{pn|p53|53}}Sed ceteri Siculi ultorem suarum iniuriarum invenerunt; tu dum tuas iniurias per te, id quod non potes, persequi conaris, id agis ut ceterorum quoque iniuriae sint impunitae atque inultae; et hoc te praeterit, non id solum spectari solere, qui debeat, sed etiam illud, qui possit ulcisci; in quo utrumque sit, eum superiorem esse, in quo alterutrum<ref>alterutrum ''DLKpq'': alterum utrum ''G2'': alterum ''G1Zbr edd.'' (''Cl. Rev.'' xvii. 199)</ref>, in eo non quid is velit, sed quid facere possit, quaeri solere. {{pn|p54|54}}Quodsi ei potissimum censes permitti oportere accusandi potestatem cui maximam C. Verres iniuriam fecerit, utrum tandem<noinclude></noinclude> cwo80cpmb9yymdfeby06iowre0e7h2l 104 88033 286367 2026-10-31T15:54:32Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>censes hos iudices<ref>hos iudices ''PG1 et'' (''Corr. Ex'' hoc iud.) ''R'': nos iud. ''D'': nos inde ''G2LKZ et in mg. D2'': iudices ''Secl. Bake''</ref> gravius ferre oportere, te ab illo esse<ref>esse ''Om. D al.''</ref> laesum, an provinciam Siciliam esse vexatam ac perditam? Opinor, concedes multo hoc et<ref>et (''Ante'' esse) ''Om. In ras. D G1s''</ref> esse gravius et ab omnibus ferri gravius oportere. Concede igitur ut tibi anteponatur in accusando provincia; nam provincia accusat cum is agit causam quem sibi illa defensorem sui iuris, ultorem iniuriarum, actorem causae totius adoptavit<ref>tota adoptavit ''Zielinski''</ref>. {{pn|p55|55}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s17|17}}}}}}At eam tibi C. Verres fecit iniuriam quae ceterorum quoque animos possit<ref>possit ''PqL'': posset ''DKZr'' (i §§99, 105, 116, 158)</ref> alieno incommodo commovere. Minime; nam id quoque ad rem pertinere arbitror, qualis iniuria dicatur quae causa inimicitiarum proferatur. Cognoscite ex me; nam iste eam profecto, nisi plane nihil sapit, numquam proferet. Agonis quaedam est Lilybitana<ref>Lilybitana ''Ut cum inscript. Et nummis Th. Mommsen, ita Dp cod. Victor.'': lilibitana ''G12KZr'': Lilybaetana ''Edd.''</ref>, liberta Veneris Erycinae, quae mulier ante hunc quaestorem copiosa plane et locuples fuit. Ab hac praefectus Antoni quidam symphoniacos servos abducebat per iniuriam, quibus se in classe uti velle dicebat. Tum illa, ut mos in Sicilia est omnium Veneriorum et eorum qui a Venere se liberaverunt, ut praefecto illi religionem Veneris nomine<ref>nomenque ''G1'' et omnia sua ''PrG1δ''</ref> obiceret, dixit et se et sua Veneris esse. {{pn|p56|56}}Vbi hoc quaestori Caecilio<ref>quaestori Caecilio ''Pluygers, E. F. Eberhard'': Q Caecilio ''Ant. Augustinus''</ref>, viro optimo et homini aequissimo, nuntiatum est, vocari ad se Agonidem iubet; iudicium dat statim, SI PARET<ref>paret (parret ''P'') eam ''Pr'' (''Et Burneianus Musei Britannici'' 158): parre theam ''D al.''</ref> EAM SE ET SVA VENERIS ESSE DIXISSE. Iudicant recuperatores id quod necesse erat; neque enim erat cuiquam dubium quin illa dixisset. Iste in possessionem bonorum mulieris intrat<ref>intrat ''DG1KZ'': mittit ''prδ. Habet D supra lineam'' † (= vel) mittat: ''Unde'' intrat vel mittit ''G2''</ref>, ipsam Veneri in servitutem<noinclude></noinclude> 8lcahnxztmm3lx2pb7o18sa8wy98itu 104 88034 286368 2026-10-31T15:55:12Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>adiudicat; deinde bona vendit, pecuniam redigit. Ita<ref>Ita ''Dp et pler.'': ista ''G2L'': illa ''Al.'': ita illa ''Pluygers''</ref> dum pauca mancipia Veneris nomine Agonis<ref>Agonis ''Kays. Pluyg.'': Agonidis ''DΨ''</ref> ac religione retinere vult, fortunas omnis libertatemque suam istius iniuria perdidit. Lilybaeum Verres venit postea; rem cognoscit, factum improbat, cogit quaestorem suum pecuniam, quam ex Agonidis bonis redegisset, eam mulieri omnem adnumerare et reddere. {{pn|p57|57}}Est adhuc, id quod vos omnis admirari video, non Verres, sed Q. Mucius. Quid enim facere potuit elegantius ad<ref>ad Colligendam hom. Exist. ''E. Eberhard, Pluyg.'': ''Malim'' ad hom. Exist. Conciliandam</ref> hominum existimationem, aequius ad levandam mulieris calamitatem, vehementius ad quaestoris libidinem coercendam? Summe haec omnia mihi videntur esse laudanda. Sed repente<ref>repente ''Non habet Priscianus'': ''Secl. Kays. Pluyg.''</ref> e vestigio<ref>e vestigio ''Om. Rufinianus, secl. Halm.''</ref> ex homine tamquam aliquo Circaeo<ref>Circaeo ''πB'': Circe ''DZ'': Cerceo ''G1'': Circes ''G2LK Asc.''</ref> poculo factus est Verres; rediit<ref>rediit ''G1 Prisc.'': redit ''Rell.''</ref> ad se atque ad mores suos; nam ex illa pecunia magnam partem ad se vertit<ref>vertit ''Codd.,'' averrit ''Lamb.,'' verrit ''Gruter,'' avertit ''Zumpt'' (ii §19: iii §137)</ref>, mulieri reddidit quantulum visum est. {{pn|p58|58}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s18|18}}}}}}Hic tu si laesum te a Verre esse dicis<ref>dicis ''PG1K Asc.'': dices ''D et pler.''</ref>, patiar et concedam; si iniuriam tibi factam quereris, defendam et negabo; denique de<ref>deinde ''G1Lδ''</ref> iniuria quae tibi facta sit neminem nostrum graviorem iudicem esse oportet quam te ipsum, cui facta dicitur. Si tu cum illo postea in gratiam redisti, si domi illius aliquotiens fuisti, si ille apud te postea cenavit, utrum te perfidiosum an prevaricatorem existimari mavis? Video esse necesse alterutrum, sed ego tecum in eo non pugnabo quo minus utrum velis eligas. {{pn|p59|59}}Quodsi<ref>Quodsi ''DΨ et corr. P'': quid? Sí ''Rell.''</ref> ne iniuriae quidem, quae tibi ab illo facta sit, causa remanet, quid habes quod possis dicere quam ob rem non modo mihi, sed cuiquam anteponare? nisi forte<noinclude></noinclude> j199u4t2uo2v7ofxohhrqrkp02h6nn7 104 88035 286369 2026-10-31T15:55:38Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>illud, quod dicturum te<ref>dicturum te ''DKZ al.'': te ''Ante'' dicturum ''Suppl. S. L. P1'': te dicturum ''QrG1L''</ref> esse audio, quaestorem illius fuisse. Quae causa gravis esset, si certares mecum uter nostrum illi amicior esse deberet: in contentione suscipiendarum inimicitiarum ridiculum est putare causam necessitudinis ad inferendum periculum iustam videri oportere. {{pn|p60|60}}Etenim si plurimas a tuo praetore<ref>tuo praetore ''Dp rell. Praeter G1'' (praet. Tuo)</ref> iniurias accepisses, tamen eas ferendo maiorem laudem quam ulciscendo mererere; cum vero nullum illius in vita rectius factum sit quam id quod tu iniuriam appellas, hi statuent hanc causam, quam ne in alio quidem probarent, in te iustam ad necessitudinem violandam videri? Qui si summam iniuriam ab illo accepisti, tamen, quoniam quaestor eius fuisti, non potes eum sine ulla vituperatione accusare; si vero non ulla tibi facta est<ref>est ''Dp et pler.'': sit ''G3K''</ref> iniuria, sine scelere eum accusare non potes. Quare cum incertum sit<ref>cum iam certum sit ''Eberhard'': cum iam actum sit ''Kays.'': etiamsi incertum esset ''Hachtmann''</ref> de iniuria, quemquam horum esse putas qui non malit te sine vituperatione quam cum scelere discedere? {{pn|p61|61}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s19|19}}}}}}Ac vide quid differat inter meam opinionem<ref>criminationem ''L''</ref> ac tuam<ref>et tuam ''G1''</ref>. Tu cum omnibus rebus inferior sis, hac una in<ref>in ''Secl. Hotom., om. Nohl''</ref> re te mihi anteferri putas oportere, quod quaestor illius fueris: ego, si superior omnibus rebus<ref>omnibus rebus ''DG2L'': ceteris rebus ''prδ'': omnibus ceteris rebus ''G1''</ref> esses, hanc unam ob causam te accusatorem<ref>accusatorem ''Secl. Kays.''</ref> repudiari putarem oportere. Sic enim a maioribus nostris accepimus, praetorem quaestori suo parentis loco esse oportere; nullam neque iustiorem neque graviorem causam necessitudinis posse reperiri<ref>reperiri posse π</ref> quam coniunctionem sortis, quam provinciae, quam offici, quam publici muneris societatem. {{pn|p62|62}}Quam ob rem si iure posses eum<ref>iure eum posses ''Pδ'': eum iure posse ''R''</ref> accusare, tamen, cum is tibi parentis numero fuisset,<noinclude></noinclude> 8z6fohtpvun8r60v6wag6po43saqua6 104 88036 286370 2026-10-31T15:55:58Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude> id pie facere non posses; cum vero neque iniuriam acceperis et praetori tuo periculum crees, fatearis necesse est te illi iniustum impiumque bellum inferre conari. Etenim ista quaestura ad eam rem valet, ut elaborandum tibi in ratione reddenda sit quam ob rem qui quaestor eius fueris<ref>qui quaestor eius fueris ''DΨPrb'': cui quaestor fueris ''Pler. Lgg., Rau, fort. Recte'': cum cui quaestor fueris, ''S''. Eum cui qu. F. ''Lg.'' 5 ''Et Matritensis Asconii''</ref> accuses, non ut ob eam ipsam causam postulandum sit ut tibi potissimum accusatio detur. Neque fere umquam venit in contentionem de accusando qui quaestor fuisset, quin repudiaretur. {{pn|p63|63}}Itaque neque L. Philoni<ref>Philoni ''B, ed. Rom'': Pithoni ''DKZ'': pythoni ''Pq'': pyloni ''R''</ref> in C. Servilium nominis deferendi potestas est data, neque M. Aurelio Scauro in L. Flaccum, neque Cn. Pompeio in T. Albucium; quorum nemo propter indignitatem repudiatus est, sed ne libido violandae necessitudinis auctoritate iudicum comprobaretur. Atque ille Cn. Pompeius ita cum C. Iulio contendit, ut tu mecum; quaestor enim Albuci fuerat, ut tu Verris; Iulius hoc secum auctoritatis ad accusandum adferebat quod, ut hoc tempore nos ab Siculis, sic tum ille ab Sardis rogatus ad causam accesserat. Semper haec causa plurimum valuit, semper haec ratio accusandi fuit honestissima, pro sociis, pro salute provinciae, pro exterarum nationum commodis inimicitias suscipere, ad periculum accedere, operam, studium, laborem interponere. {{pn|p64|64}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s20|20}}}}}} Etenim si probabilis est eorum causa qui iniurias suas persequi volunt (qua in re dolori suo, non rei publicae commodis serviunt), quanto illa honestior causa est<ref>causa est ''DΨPr'': est causa ''Q'': est ''Om. δ''</ref>, quae non solum probabilis videri sed etiam grata esse debet, nulla privatim accepta iniuria sociorum atque amicorum populi Romani dolore atque iniuriis commoveri! Nuper cum in P. Gabinium vir fortissimus et innocentissimus L. Piso delationem nominis postularet, et contra<noinclude></noinclude> e4meapg45wa19vyj2vv2jpvfg0sdyvo 104 88037 286371 2026-10-31T15:56:23Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Q. Caecilius peteret isque se veteres inimicitias iam diu susceptas persequi diceret, cum auctoritas<ref>ac ''πB''</ref> et dignitas Pisonis valebat plurimum, tum illa erat causa<ref>causa erat ''G2K''</ref> iustissima, quod eum sibi Achaei patronum adoptarant. {{pn|p65|65}}Etenim cum lex ipsa de pecuniis repetundis sociorum atque amicorum populi Romani patrona sit, iniquum est non eum legis iudicique actorem idoneum maxime putari quem actorem causae suae socii defensoremque fortunarum suarum potissimum esse voluerunt<ref>volunt ''L''</ref>. An quod ad commemorandum est honestius, id ad probandum non multo videri debet aequius? Vtra igitur est splendidior, utra inlustrior commemoratio, Accusavi eum cui quaestor fueram, quicum me sors consuetudoque maiorum, quicum me deorum hominumque iudicium coniunxerat,<ref>coniunxerat ''Pr'': -ant ''DΨ''</ref> an Accusavi rogatu sociorum atque amicorum, delectus sum ab universa provincia qui eius iura fortunasque defenderem? Dubitare quisquam potest quin honestius sit eorum causa apud quos quaestor fueris, quam eum cuius quaestor fueris accusare? {{pn|p66|66}}Clarissimi viri nostrae civitatis temporibus optimis hoc sibi amplissimum pulcherrimumque ducebant, ab hospitibus clientibusque suis, ab exteris nationibus, quae in amicitiam populi Romani dicionemque<ref>amicitia... dicioneque ''A. Eberhard''</ref> essent<ref>essent ''Codd.'' (ii §67: v §98): Receptae essent ''Novak'': venissent ''Cod.'' (?) ''Vrsini''</ref>, iniurias propulsare eorumque fortunas defendere. M. Catonem illum Sapientem, clarissimum virum et prudentissimum, cum multis gravis inimicitias gessisse accepimus propter Hispanorum, apud quos consul fuerat, iniurias. {{pn|p67|67}}Nuper Cn. Domitium scimus M. Silano<ref>M. ''Hotom. E'' ii. §118: decimo ''D al. Pr.''</ref> diem dixisse propter unius hominis Aegritomari, paterni amici atque hospitis, iniurias. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s21|21}}}}}}Neque enim magis animos hominum nocentium res umquam ulla commovit quam haec maiorum consue-<noinclude></noinclude> b32oo041yky13780bxn7l2hhze7kns8 104 88038 286372 2026-10-31T15:56:48Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>tudo longo intervallo repetita ac relata, sociorum querimoniae delatae ad hominem non inertissimum, susceptae ab eo qui videbatur eorum fortunas fide diligentiaque sua posse defendere. {{pn|p68|68}}Hoc timent homines<ref>homines ''Secl. A. Eberhard''</ref>, hoc laborant, hoc institui atque adeo institutum referri ac renovari moleste ferunt; putant fore ut, si<ref>uti ''G1al.''</ref> paulatim haec consuetudo serpere ac prodire coeperit, per homines honestissimos virosque fortissimos, non imperitos adulescentulos aut illius modi quadruplatores leges iudiciaque administrentur. {{pn|p69|69}}Cuius consuetudinis atque instituti patres maioresque nostros non paenitebat tum cum P. Lentulus, is qui princeps senatus fuit, accusabat M’. Aquilium subscriptore C. Rutilio Rufo, aut cum P. Africanus, homo virtute, fortuna, gloria, rebus gestis amplissimus, posteaquam bis consul et censor fuerat, L. Cottam in iudicium vocabat. Iure tum florebat populi Romani nomen, iure auctoritas huius imperi civitatisque maiestas gravis habebatur. Nemo mirabatur in Africano illo, quod in me nunc, homine parvis opibus ac facultatibus praedito, simulant sese mirari, cum moleste ferunt: {{pn|p70|70}}Quid sibi iste vult? Accusatoremne se existimari, qui antea defendere consuerat<ref>consuerat ''Dπ'': consueverat ''KZ al.''</ref>, nunc praesertim, ea iam aetate, cum aedilitatem petat? Ego vero et aetatis non modo meae sed multo etiam superioris, et honoris amplissimi puto esse et accusare improbos et miseros calamitososque defendere. Et profecto aut hoc remedium est aegrotae<ref>aegrote ''DG1KZp'': egrotae ''Rb'': egrotanti ''L'': aegrotante ''G2''</ref> ac prope desperatae rei publicae iudiciisque corruptis et contaminatis<ref>et contam. ''Lq2r Asc.'': ac contam. ''G1 al.'': et incontaminatis ''D al. Pq1''</ref> paucorum vitio ac turpitudine, homines ad legum defensionem iudiciorumque auctoritatem quam honestissimos et integerrimos diligentissimosque accedere; aut, si ne hoc quidem prodesse poterit, profecto nulla umquam medicina his tot<noinclude></noinclude> b6fah5rpq4lntzhxo3898e6k9l2g0iy 104 88039 286373 2026-10-31T15:57:13Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>incommodis reperietur. {{pn|p71|71}}Nulla salus rei publicae maior est quam eos qui alterum accusant non minus de laude, de honore, de fama sua quam illos qui accusantur de capite ac fortunis suis pertimescere. Itaque semper ii diligentissime laboriosissimeque accusarunt qui se ipsos in discrimen existimationis venire arbitrati sunt. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s22|22}}}}}}Quam ob rem hoc statuere, iudices, debetis, Q. Caecilium, de quo nulla umquam opinio fuerit nullaque in hoc ipso iudicio exspectatio futura sit, qui neque ut ante collectam famam conservet neque uti reliqui temporis spem confirmet laborat, non nimis hanc causam severe, non nimis accurate, non nimis diligenter acturum. Habet enim nihil quod in offensione deperdat; ut turpissime flagitiosissimeque discedat, nihil de suis veteribus ornamentis requiret<ref>requirit ''D et pler.''</ref>. {{pn|p72|72}}A nobis multos obsides habet populus Romanus, quos ut incolumis conservare, tueri, confirmare ac recuperare<ref>reciperare λ: recipere ''Pδ''</ref> possimus, omni ratione erit dimicandum. Habet honorem quem petimus, habet spem quam propositam nobis habemus, habet existimationem multo sudore labore vigiliisque collectam, ut, si in hac causa nostrum officium ac diligentiam<ref>gentiamque ''L''</ref> probaverimus, haec quae dixi retinere per populum Romanum incolumia ac salva possimus; si tantulum offensum titubatumque sit, ut ea quae singillatim ac diu collecta sunt uno tempore universa perdamus. {{pn|p73|73}}Quapropter, iudices, vestrum est deligere<ref>diligere ''P1G2K''</ref> quem existimetis facillime posse magnitudinem causae ac iudici sustinere fide, diligentia, consilio, auctoritate. Vos si mihi Q. Caecilium anteposueritis, ego me dignitate superatum non arbitrabor: populus Romanus ne tam honestam, tam severam diligentemque accusationem neque vobis<ref>nobis ''PG1''</ref> placuisse neque ordini vestro<ref>''K'': nostro ''D al. π''</ref> placere arbitretur, providete.<noinclude></noinclude> mtckhts646f5f48y9jhgljwmn6y9tb4 14 88040 286380 2026-10-31T16:20:44Z Ionas Callensis 33010 Paginam instituit, scribens '[[De incertitudine et uanitate scientiarum atque artium declamatio inuectiua]] [[Declamatio de nobilitate et praecellentia foeminei sexus]] [[De occulta philosophia libri tres]]' 286380 wikitext text/x-wiki [[De incertitudine et uanitate scientiarum atque artium declamatio inuectiua]] [[Declamatio de nobilitate et praecellentia foeminei sexus]] [[De occulta philosophia libri tres]] ftrr06vat0fw5u878eqrralnbc4eph6 10 88041 286381 2026-10-31T16:57:39Z EnaldoSS 18086 Paginam instituit, scribens '{{#invoke:Table|table}}' 286381 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Table|table}} ebfxck5qe2kh1plrzoh0tkqof9r3wxc 286383 286381 2026-10-31T17:11:46Z EnaldoSS 18086 286383 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Table|table}}<noinclude> == Usage == This template creates one entry of a table of contents (or similar list): an optional section number on the left, a title, a dotted leader line, and an optional page number on the right. <pre> {{table|title=Title|section=Section|page=Page}} </pre> == Parameters == {| class="wikitable" ! Parameter !! Description !! Default |- | <code>1</code> (unnamed) || Set to <code>nodots</code> to remove the dotted leader line and the opaque backgrounds. || ''(empty)'' |- | <code>title</code> || The text of the entry. || ''(empty)'' |- | <code>section</code> || Section number or label, shown on the left of the title. || ''(none)'' |- | <code>page</code> || Page number, shown on the right at the end of the dotted line. || ''(none)'' |- | <code>section-width</code> || Minimum width of the section column, in pixels. Enter the number only, without a unit. || <code>45</code> |- | <code>section-align</code> || Text alignment of the section number (<code>left</code>, <code>right</code> or <code>center</code>). || <code>right</code> |- | <code>page-width</code> || Space reserved on the right for the page number, in pixels. Enter the number only, without a unit. || <code>0</code> |- | <code>text-align</code> || Text alignment of the title (<code>left</code>, <code>right</code>, <code>center</code> or <code>justify</code>). || ''(not set)'' |- | <code>indent</code> || Indentation of the title. A positive value indents the first line; a negative value creates a hanging indent. || <code>0</code> |- | <code>indent-unit</code> || CSS unit used for <code>indent</code> (for example <code>em</code> or <code>px</code>). || <code>em</code> |- | <code>width</code> || Maximum width of the whole entry, as a CSS value (for example <code>20em</code> or <code>80%</code>). || ''(full width)'' |- | <code>align</code> || Set to <code>left</code> or <code>right</code> to align the entry to that side. Otherwise it is centered. || ''(centered)'' |- | <code>space</code> || Vertical margin above and below the entry, as a CSS value. || <code>.125em</code> |- | <code>color</code> || Text color and dotted line color, as a CSS value. || ''(inherited)'' |- | <code>bg-color</code> || Background color, as a CSS value. It hides the dotted line behind the section, title and page number. || <code>var(--background-color-base, #fff)</code> |} == Examples == '''Title, section and page number:''' <pre> {{table|title=Introduction|section=I.|page=12}} </pre> {{table|title=Introduction|section=I.|page=12}} '''Without dots:''' <pre> {{table|nodots|title=Introduction|section=I.|page=12}} </pre> {{table|nodots|title=Introduction|section=I.|page=12}} '''Hanging indent for a long title:''' <pre> {{table|title=A very long title that continues on a second line|section=II.|page=25|indent=-1|width=15em}} </pre> {{table|title=A very long title that continues on a second line|section=II.|page=25|indent=-1|width=15em}} == Notes == * The dotted line and the page number have the class <code>ws-noexport</code>, so they are left out when the page is exported. * With <code>nodots</code>, the background color is only applied if <code>bg-color</code> is set explicitly. * This template uses [[Module:Table]].</noinclude> 47ec1xzb8chvkxjmhzyqdgo97xktpg2 828 88042 286382 2026-10-31T16:58:27Z EnaldoSS 18086 Paginam instituit, scribens '-- Adaptation of [[:fr:Modèle:Table]], derived from the table and table2 templates by Verdy_p and Faager function build_table( frame ) local args = frame.args local not_nodots = args[1] == nil or mw.text.trim( args[1] ) ~= 'nodots' -- General container (relative and with a non-transparent background) to position the table local text = string.format( '<div class="tableItem" style="position:relative;margin:%s auto;',...' 286382 Scribunto text/plain -- Adaptation of [[:fr:Modèle:Table]], derived from the table and table2 templates by Verdy_p and Faager function build_table( frame ) local args = frame.args local not_nodots = args[1] == nil or mw.text.trim( args[1] ) ~= 'nodots' -- General container (relative and with a non-transparent background) to position the table local text = string.format( '<div class="tableItem" style="position:relative;margin:%s auto;', out_arg( args["space"], ".125em" ) ) if args.align == 'left' or args.align == 'right' then text = text .. string.format('margin-%s:0;', args.align) end if args["width"] and args["width"] ~= '' then text = text .. string.format('max-width:%s;', args["width"]) end if args["bg-color"] and args["bg-color"] ~= '' then text = text .. string.format('background:%s;', args["bg-color"]) elseif not_nodots then text = text .. 'background:var(--background-color-base, #fff);' end if args["color"] and args["color"] ~= '' then text = text .. string.format('color:%s;', args["color"]) elseif not_nodots then -- the default color is the inherited one -- text = text .. 'color:#000;' end text = text .. 'line-height:normal">' -- End of the opening tag of the outer div -- Table of contents: container with section + title + page (only needed if there is a page number) if args["page"] and args["page"] ~= '' then text = text .. string.format( '<div style="margin-right:%spx">', out_arg( args["page-width"], "0" ) ) -- LEFT+CENTER: left-floating container with section+title (only needed if there is a page number) text = text .. '<div style="float:left;width:100%">' end -- LEFT: left-floating container for the section number (non-transparent if dotted) if args["section"] and args["section"] ~= '' then text = text .. string.format( '<div style="float:left; z-index:2; min-width:%spx; text-indent:0; text-align:%s; white-space:nowrap">', out_arg( args["section-width"], 45), out_arg( args["section-align"], 'right') ) if not_nodots then text = text .. string.format( '<span style="background:%s">', out_arg( args["bg-color"], 'var(--background-color-base, #fff)' ) ) end text = text .. args["section"] .. '&nbsp;' if not_nodots then text = text .. '</span>' end text = text .. '</div>' -- CENTER: container for the title and the dotted lines text = text .. string.format( '<div style="position:relative;margin-left:%spx">', out_arg(args["section-width"], 45) ) end -- Optional inner container to handle the negative indent margin if tonumber( out_arg(args["indent"], 0 ) ) < 0 then text = text .. string.format( '<div style="margin-left:%s%s;text-indent:%s%s">', -args["indent"], out_arg(args["indent-unit"], "em"), args["indent"], out_arg(args["indent-unit"], "em" ) ) end -- The title itself (justifiable, indentable), at the top of the CENTER container (non-transparent if dotted) text = text .. '<div style="position:relative;z-index:2;' if args["text-align"] then text = text .. string.format( 'text-align:%s;', args["text-align"] ) end if tonumber( out_arg(args["indent"], 0 ) ) > 0 then text = text .. string.format( 'text-indent:%s%s', args["indent"], out_arg(args["indent-unit"], "em" ) ) end text = text .. '">' if not_nodots then text = text .. string.format( '<span style="background:%s">', out_arg( args["bg-color"], 'var(--background-color-base, #fff)' ) ) end text = text .. out_arg(args["title"], '' ) if not_nodots then text = text .. '&nbsp;</span>' end text = text .. '</div>' -- End of the optional inner container for the negative indent margin if tonumber( out_arg(args["indent"], 0 ) ) < 0 then text = text .. '</div>' end -- Dotted line, if any (overlaid at the bottom, requires absolute positioning in the CENTER container) if not_nodots then text = text .. '<div class="ws-noexport" style="position:relative;' text = text .. string.format( 'margin-left:%d%s">', math.abs( tonumber( out_arg( args["indent"], "0" ) ) ) + 1, out_arg( args["indent-unit"], "em" ) ) text = text .. '<div style="position:absolute;z-index:1;bottom:.3em;width:100%;border-bottom:0.135em dotted' -- The default color for the dots is the inherited one text = text .. out_arg( args["color"], '' ) .. '"></div>' --text = text .. out_arg( args["color"], ' #000' ) .. '"></div>' text = text .. '</div>' end -- CENTER: end of the container for the title and the dotted lines if args["section"] and args["section"] ~= '' then text = text .. '</div>' -- Extends the left float vertically (section number) text = text .. '<div style="clear:both"></div>' end if args["page"] and args["page"] ~= '' then -- LEFT+CENTER: end of the container with section+title (only needed if there is a page number) text = text .. '</div>' -- RIGHT: right-floating container for the page number (only needed if there is a page number) text = text .. '<div class="ws-noexport" style="float:right">' -- The number, unbreakable, is positioned vertically at the bottom of the float (non-transparent if dotted) text = text .. '<div style="position:absolute; z-index:2; bottom:0; right:0; text-indent:0; text-align:right; white-space:nowrap">' if not_nodots then text = text .. string.format( '<span style="background:%s">', out_arg( args["bg-color"], 'var(--background-color-base, #fff)' ) ) -- only to avoid sticking to the dots text = text .. '&nbsp;' end text = text .. args["page"] if not_nodots then text = text .. '</span>' end text = text .. '</div>' -- RIGHT: end of the container for the page number float (only needed if there is a page number) text = text .. '</div>' -- Extends the right float vertically (to push the page number down) text = text .. '<div style="clear:both"></div>' -- Table of contents: end of the container with section+title+page (only needed if there is a page number) text = text .. '</div>' end -- OUTER: end of the container text = text .. '</div>' return text end function out_arg( arg, default ) if arg and arg ~= '' then return arg end return default end local p = {} -- Helps with debugging: returns the generated code as an encoded string -- and as html. function p.table_as_string( frame ) return mw.text.encode( build_table( frame ) ) .. '<div style="clear:both"></div>' .. build_table( frame ) end function p.table( frame ) return build_table( frame:getParent() ) end return p tcvol8sreb81hzxab7sm730adngk4pm 104 88043 286385 2026-10-31T19:48:14Z Apopassolou 33587 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ppoem| Et nunc vaticinans irato haec funera Phoebo Missa canis genti Danaum, dimittere captam Quod non sustinui Chryseïda. quippe Mycenis Optabam nostros coleret captiva penates; Illa Clytemnestra melior, quam corpore, mente Quam celeri longe praestat, manuumque labore. Nec tamen abnuero, si rerum pendet ab illa Certa salus, Chrysam duci, reddique parenti: Nec populi exitio laetor, dirisque meorum Funeribus: contra sed vos mihi digna parate... 286385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Apopassolou" /></noinclude>{{ppoem| Et nunc vaticinans irato haec funera Phoebo Missa canis genti Danaum, dimittere captam Quod non sustinui Chryseïda. quippe Mycenis Optabam nostros coleret captiva penates; Illa Clytemnestra melior, quam corpore, mente Quam celeri longe praestat, manuumque labore. Nec tamen abnuero, si rerum pendet ab illa Certa salus, Chrysam duci, reddique parenti: Nec populi exitio laetor, dirisque meorum Funeribus: contra sed vos mihi digna parate Praemia confestim, donis ego solus Achivum Ne caream. nam quod mihi muneris obtigit, ecce Dilapsum fluit e manibus longeque recedit. Vix ea fatus erat, paribus cum dius Achilles It contra dictis, & magno haec pectore fatur: Inclute rex Atride, animo qui tantus habendi Gliscit amor? praedae non ulla intacta Pelasgis Pars superat. victis quae capta ex urbibus olim, Partiti ad naves tulimus, sua quisque, laboris Exiguum ingentis pretium; nec didita castris Cogi iterum, partemque tibi deducier aequum est. Verum, age, poscenti Phoebo concede puellam: At nos tergeminis aequi pensabimus olim Jacturam donis, si quando Jupiter urbe Annuat Iliaca tandem, gazaque potiri. Tum sic Atrides: Nequidquam vana per artem Moliris, Pelida, dolis & cuncta videntem Fallere vis tectis. partis tu nempe fruare Dives? ego famula doleam fraudatus adempta: Audi ergo, & mea dicta memor sub pectore conde. Vel mihi pro rapta dignum Chryseïde munus Sponte dabunt Graji, dare vel si forte recusent }}<noinclude></noinclude> oajfakc8zsv8trokf60ht50lx8c2n07 104 88044 286387 2026-10-31T20:16:55Z EnaldoSS 18086 /* Incerta */ 286387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" /></noinclude>{{c|<span style="letter-spacing:0.6em;">{{larger|INDEX}}</span>}} {{c|<span style="letter-spacing:0.3em;">RERVM ET VERBORVM.</span>}} {{dhr}} {{c|A.}} {{Table |nodots |title=A''Baremo temo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIX#77|77]] }} {{Table |nodots |title=''Acaja arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVI#68|68]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Acaiu arbor, {{et}} illius fructus''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VI#57|57]] }} {{Table |nodots |title=''Acaricob{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }} {{Table |nodots |title=''Afric{{ae}} fluctuum vici{{s}}{{s}}itudo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }} {{Table |nodots |title=''Aguape Nymphe{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#91|91]] }} {{Table |nodots |title=''Aguaracuinha-acu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }} {{Table |nodots |title=''Aguaraquiya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }} {{Table |nodots |title=''Aguaxima herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }} {{Table |nodots |title=''Aboay fructus venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#49|49]] }} {{Table |nodots |title=''Albara planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }} {{Table |nodots |title=''Amenduin{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Ambaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXII#72|72]] }} {{Table |nodots |title=''Ambua centipes hir{{s}}utus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }} {{Table |nodots |title=''Amongeaba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/C#120|120]] }} {{Table |nodots |title=''Ananas eju{{s}}que qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVI#87|87]] }} {{Table |nodots |title=''Anda arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIII#72|72]] }} {{Table |nodots |title=''Andira Ibaiariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }} {{Table |nodots |title=''Angelin arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }} {{Table |nodots |title=''Anhuiba arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }} {{Table |nodots |title=''Aninga frutex'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#103|103]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#104|104]] }} {{Table |nodots |title=''Aninga peri herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCII#116|116]] }} {{Table |nodots |title=''Ant{{ae}} quadrupedes''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }} {{Table |nodots |title=''Aquarum di{{s}}crimen {{et}} u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]] }} {{Table |nodots |title=''Arabo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=''Aracaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXV#74|74]] }} {{Table |nodots |title=''Araticu pana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Arbores haud altas radices agunt in Bra{{s}}ilia''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]] }} {{Table |nodots |title=''Aroeira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XI#64|64]] }} {{Table |nodots |title=''Ati{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVIII#69|69]] }} {{Table |nodots |title=''Aurantiorum creber u{{s}}us {{s}}alubris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }} {{dhr}} {{c|B.}} {{Table |nodots |title=B''Acoba {{et}} Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#75|75]] }} {{Table |nodots |title=''Bal{{s}}amum Cabureiba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]] }} {{Table |nodots |title=''Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#76|76]] }} {{Table |nodots |title=''Ba{{s}}ourinha herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }} {{Table |nodots |title=Batata de purga ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Batat{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=Betigas ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }} {{Table |nodots |title=''Betys, {{s}}ive Betre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVII#88|88]] }} {{Table |nodots |title=''Bibora {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|Bicho ''morbus Lu{{s}}itanis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''vermiculus''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }} {{Table |nodots |title=''Boicininga {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Boiguacu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Boiobi {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Boitiapo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Bra{{s}}ili{{ae}} aëris temperies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]]. ''{{s}}itus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|ibid.]] ''anni tempe{{s}}tates'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]]. ''{{s}}erenitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]]. ''{{ae}}quoris facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|ibid.]] ''{{ae}}{{s}}tus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|4]]. ''ejus Pr{{ae}}fectur{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''Soli facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''nemora {{et}} {{s}}ylv{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]]. ''{{s}}alubritas {{et}} incolarum long{{ae}}vitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#6|6]]. Medicina, [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]]. ''Incolarum diver{{s}}itas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]]. ''animantia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]]. ''ob{{s}}onium'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''potus u{{s}}itati{{s}}{{s}}imus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]]. ''progno{{s}}tica'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#14|14]]. ''Endemii morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''{{et}} {{s}}eqq''.}} |page= }} {{dhr}} {{c|C.}} {{Table |nodots |title=C''Aapi{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIX#90|90]] }} {{Table |nodots |title=''Caataya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXI#110|110]] }} {{Table |nodots |title=''Caacica herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }} {{Table |nodots |title=''Caaeo {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }} {{Table |nodots |title=''Caajanduvan herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }} {{Table |nodots |title=''Caapeb{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }} {{Table |nodots |title=''Caapomonga herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }} {{Table |nodots |title=''Caaroba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIX#70|70]] }} {{Table |nodots |title=''Cabureiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]]. ''bal{{s}}amum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Cacaboya {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Caiatia herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }} {{Table |nodots |title=''Camara juba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLV#86|86]] }} {{Table |nodots |title=''Cambui myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }} {{Table |nodots |title=''Caninana {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Canna Indica''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }} {{Table |nodots |title=''Canna {{s}}ilve{{s}}tris, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIX#109|109]] }} {{Table |nodots |title=''Cannarum Sacchari cultura''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }} {{Table |nodots |title=''Caopia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IX#60|60]] }} {{Table |nodots |title=''Capiipuba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }} {{Table |nodots |title=''Caraguat{{ae}} vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXII#111|111]] }} {{Table |nodots |title=''Cara radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Caranaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }} {{Table |nodots |title=''Ca{{s}}cavel {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Catharri in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }} {{Table |nodots |title=''Cebipira guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXI#78|78]] }} {{Table |nodots |title=''Cera{{s}}us Bra{{s}}iliana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }} {{Table |nodots |title=Chabecos ''morbus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }} {{Table |nodots |title=''Chalybis u{{s}}us laudatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }} {{Table |nodots |title=''Chin{{ae}} radicis {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }} {{Table |nodots |title=''Cholera morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]] }} {{Table |nodots |title=Cipo de Cobras ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }} {{Table |nodots |title=Cobre de Cipo ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=Cobre de Veado ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=Cobre de Corais ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=Cobre Vèrde ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Cocoeiro palma''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }} {{Table |nodots |title=''Copaiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#56|56]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#57|57]] }} {{Table |nodots |title=''Copuerucu i {{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }} {{Table |nodots |title=''Corallium album Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIV#122|122]] }} {{Table |nodots |title=''Cotora rana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }} {{Table |nodots |title=''Crocodylus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Cuapomonga {{s}}ecunda herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVIII#109|109]] }} {{Table |nodots |title=''Cucuraciu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=''Cucurucu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Cupouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIX#83|83]] }} {{Table |nodots |title=Curimentos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }} {{Table |nodots |title=''Cururu-ape herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVIII#114|114]] }} {{Table |nodots |title=''Cururu bufo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }} {{dhr}} {{c|D.}} {{Table |nodots |title=D''I{{ae}}ta Medicorum Bra{{s}}ilien{{s}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }} {{Table |nodots |title={{Gothica|Drunploop}} ''Belgis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }} {{Table |nodots |title=''Dy{{s}}enteria morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]] }} {{dhr}} {{c|E.}} {{Table |nodots |title=E''Irirucu apes grandiores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Eiruba Bra{{s}}ilien{{s}}ibus apes'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]]. ''earum {{s}}pecies''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }} {{Table |nodots |title=''Eixu apes minores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Embira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }} {{Table |nodots |title=Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }} {{Table |nodots |title=Erva d'Amor ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIII#112|112]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Capitaon ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Rato ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }} {{Table |nodots |title=Erva de no{{s}}{{s}}a Senhora ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }} {{Table |nodots |title=Erva dos Cobres ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Bicho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Figado ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }} {{Table |nodots |title=Erva dos Feridos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }} {{Table |nodots |title=Erva d'Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }} {{dhr}} {{c|F.}} {{Table |nodots |title=FAi{{s}}aons d'Empige ''Lu{{s}}itan''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVIII#119|119]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Febres continu{{ae}} in Bra{{s}}ilia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''quotidian{{ae}} rari{{s}}{{s}}im{{ae}}''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }} {{Table |nodots |title=''Fedago{{s}}o herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }} {{Table |nodots |title=Figuero d'inferno ''herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }} {{Table |nodots |title=''F{{oe}}min{{ae}} Bra{{s}}ili{{ae}} facund{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]] }} {{Table |nodots |title=''Fluxus ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]] }} {{Table |nodots |title=''Fulgura crebra in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }} {{Table |nodots |title=''Fungi Bra{{s}}ilien{{s}}es''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]] }} {{dhr}} {{c|G.}} {{Table |nodots |title=G''Arap{{ae}} abu{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }} {{Table |nodots |title=''Getycoroya arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }} {{Table |nodots |title=''Globulus bovinus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIII#121|121]] }} {{Table |nodots |title=''Gonorrh{{ae}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }} {{Table |nodots |title=''Guabi pocaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }} {{Table |nodots |title=''Guajaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVI#75|75]] }} {{Table |nodots |title=''Guaparaiba mange {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#114|114]] }} {{Table |nodots |title=''Guaiana-timbo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }} {{Table |nodots |title=''Guabiraba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIV#73|73]] }} {{Table |nodots |title=''Guetys arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }} {{Table |nodots |title=''Gummi Ietaib{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }} {{dhr}} {{c|H.}} {{Table |nodots |title=H''Epaticus alvi fluxus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]] }} {{Table |nodots |title=''Herba ca{{s}}ta, {{s}}ive Mimo{{s}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }} {{Table |nodots |title=''Herba lanugino{{s}}a, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXV#113|113]] }} {{Table |nodots |title=''Hydropis con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]] }} {{dhr}} {{c|I.}} {{Table |nodots |title=I''Aborandi herb. qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIX#97|97]] }} {{Table |nodots |title=''Iacape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }} {{Table |nodots |title=''Iacuacanga qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }} {{Table |nodots |title=''Iamacaru planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#99|99]] }} {{Table |nodots |title=''Ianipaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XV#67|67]] }} {{Table |nodots |title=''Ianiparandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CII#121|121]] }} {{Table |nodots |title=''Iaracatia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }} {{Table |nodots |title=''Iararaca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Iava ab intermittentibus febribus immunis''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]] }} {{Table |nodots |title=''Ibaraee arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXI#71|71]] }} {{Table |nodots |title=''Ibipitanga arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }} {{Table |nodots |title=''Ibirarema herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }} {{Table |nodots |title=''Ibiboboca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=''Ibijara {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Ibiracoa {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Icicariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|59]] }} {{Table |nodots |title=''Icica re{{s}}ina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Ietaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }} {{Table |nodots |title=''Ijboja {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Iira Bra{{s}}ilien{{s}}ibus mel {{s}}ilve{{s}}tre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }} {{Table |nodots |title=''Iiticucu radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Iito arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }} {{Table |nodots |title=''Inflammatio ani''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#31|31]] }}<noinclude></noinclude> b09i18sc2neuig7bjokq7rxpqcvoysc 286388 286387 2026-10-31T20:38:16Z EnaldoSS 18086 286388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="EnaldoSS" /></noinclude>{{c|{{xx-larger|{{spatium|0.5em|INDEX}}}}}} {{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|RERVM ET VERBORVM}}.}}}}}} {{dhr}} {{Multicol |line=1px solid black}}{{c|A.}} {{Table |nodots |title={{Im|A}}''Baremo temo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIX#77|77]] }} {{Table |nodots |title=''Acaja arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVI#68|68]] }} {{Table |nodots |title=''Acaiu arbor, {{et}} illius fructus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VI#57|57]] }} {{Table |nodots |title=''Acaricob{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }} {{Table |nodots |title=''Afric{{ae}} fluctuum vici{{s}}{{s}}itudo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }} {{Table |nodots |title=''Aguape Nymphe{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#91|91]] }} {{Table |nodots |title=''Aguaracuinha-acu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }} {{Table |nodots |title=''Aguaraquiya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }} {{Table |nodots |title=''Aguaxima herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }} {{Table |nodots |title=''Aboay fructus venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#49|49]] }} {{Table |nodots |title=''Albara planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }} {{Table |nodots |title=''Amenduin{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Ambaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXII#72|72]] }} {{Table |nodots |title=''Ambua centipes hir{{s}}utus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }} {{Table |nodots |title=''Amongeaba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/C#120|120]] }} {{Table |nodots |title=''Ananas eju{{s}}que qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVI#87|87]] }} {{Table |nodots |title=''Anda arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIII#72|72]] }} {{Table |nodots |title=''Andira Ibaiariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }} {{Table |nodots |title=''Angelin arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }} {{Table |nodots |title=''Anhuiba arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }} {{Table |nodots |title=''Aninga frutex'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#103|103]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#104|104]] }} {{Table |nodots |title=''Aninga peri herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCII#116|116]] }} {{Table |nodots |title=''Ant{{ae}} quadrupedes''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }} {{Table |nodots |title=''Aquarum di{{s}}crimen {{et}} u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]] }} {{Table |nodots |title=''Arabo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=''Aracaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXV#74|74]] }} {{Table |nodots |title=''Araticu pana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }} {{Table |nodots |title=''Arbores haud altas radices agunt in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]] }} {{Table |nodots |title=''Aroeira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XI#64|64]] }} {{Table |nodots |title=''Ati{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVIII#69|69]] }} {{Table |nodots |title=''Aurantiorum creber u{{s}}us {{s}}alubris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }} {{dhr}} {{c|B.}} {{Table |nodots |title={{Im|B}}''Acoba {{et}} Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#75|75]] }} {{Table |nodots |title=''Bal{{s}}amum Cabureiba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]] }} {{Table |nodots |title=''Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#76|76]] }} {{Table |nodots |title=''Ba{{s}}ourinha herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }} {{Table |nodots |title=Batata de purga ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Batat{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=Betigas ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }} {{Table |nodots |title=''Betys, {{s}}ive Betre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVII#88|88]] }} {{Table |nodots |title=''Bibora {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|Bicho ''morbus Lu{{s}}itanis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''vermiculus''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }} {{Table |nodots |title=''Boicininga {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Boiguacu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Boiobi {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Boitiapo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Bra{{s}}ili{{ae}} aëris temperies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]]. ''{{s}}itus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|ibid.]] ''anni tempe{{s}}tates'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]]. ''{{s}}erenitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]]. ''{{ae}}quoris facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|ibid.]] ''{{ae}}{{s}}tus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|4]]. ''ejus Pr{{ae}}fectur{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''Soli facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''nemora {{et}} {{s}}ylv{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]]. ''{{s}}alubritas {{et}} incolarum long{{ae}}vitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#6|6]]. Medicina, [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]]. ''Incolarum diver{{s}}itas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]]. ''animantia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]]. ''ob{{s}}onium'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''potus u{{s}}itati{{s}}{{s}}imus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]]. ''progno{{s}}tica'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#14|14]]. ''Endemii morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''{{et}} {{s}}eqq''.}} |page= }} {{dhr}}{{Multicol-break}} {{c|C.}} {{Table |nodots |title={{Im|C}}''Aapi{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIX#90|90]] }} {{Table |nodots |title=''Caataya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXI#110|110]] }} {{Table |nodots |title=''Caacica herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }} {{Table |nodots |title=''Caaeo {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }} {{Table |nodots |title=''Caajanduvan herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }} {{Table |nodots |title=''Caapeb{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }} {{Table |nodots |title=''Caapomonga herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }} {{Table |nodots |title=''Caaroba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIX#70|70]] }} {{Table |nodots |title=''Cabureiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]]. ''bal{{s}}amum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Cacaboya {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Caiatia herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }} {{Table |nodots |title=''Camara juba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLV#86|86]] }} {{Table |nodots |title=''Cambui myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }} {{Table |nodots |title=''Caninana {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Canna Indica''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }} {{Table |nodots |title=''Canna {{s}}ilve{{s}}tris, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIX#109|109]] }} {{Table |nodots |title=''Cannarum Sacchari cultura''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }} {{Table |nodots |title=''Caopia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IX#60|60]] }} {{Table |nodots |title=''Capiipuba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }} {{Table |nodots |title=''Caraguat{{ae}} vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXII#111|111]] }} {{Table |nodots |title=''Cara radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Caranaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }} {{Table |nodots |title=''Ca{{s}}cavel {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Catharri in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }} {{Table |nodots |title=''Cebipira guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXI#78|78]] }} {{Table |nodots |title=''Cera{{s}}us Bra{{s}}iliana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }} {{Table |nodots |title=Chabecos ''morbus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }} {{Table |nodots |title=''Chalybis u{{s}}us laudatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }} {{Table |nodots |title=''Chin{{ae}} radicis {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }} {{Table |nodots |title=''Cholera morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]] }} {{Table |nodots |title=Cipo de Cobras ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }} {{Table |nodots |title=Cobre de Cipo ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=Cobre de Veado ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=Cobre de Corais ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=Cobre Vèrde ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Cocoeiro palma''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }} {{Table |nodots |title=''Copaiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#56|56]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#57|57]] }} {{Table |nodots |title=''Copuerucu i {{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }} {{Table |nodots |title=''Corallium album Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIV#122|122]] }} {{Table |nodots |title=''Cotora rana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }} {{Table |nodots |title=''Crocodylus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Cuapomonga {{s}}ecunda herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVIII#109|109]] }} {{Table |nodots |title=''Cucuraciu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=''Cucurucu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Cupouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIX#83|83]] }} {{Table |nodots |title=Curimentos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }} {{Table |nodots |title=''Cururu-ape herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVIII#114|114]] }} {{Table |nodots |title=''Cururu bufo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }} {{dhr}} {{c|D.}} {{Table |nodots |title={{Im|D}}''I{{ae}}ta Medicorum Bra{{s}}ilien{{s}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }} {{Table |nodots |title={{Gothica|Drunploop}} ''Belgis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }} {{Table |nodots |title=''Dy{{s}}enteria morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]] }} {{dhr}} {{c|E.}} {{Table |nodots |title={{Im|E}}''Irirucu apes grandiores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Eiruba Bra{{s}}ilien{{s}}ibus apes'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]]. ''earum {{s}}pecies''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }} {{Table |nodots |title=''Eixu apes minores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Embira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }} {{Table |nodots |title=Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }} {{Table |nodots |title=Erva d'Amor ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIII#112|112]] }}{{Multicol-break |line=1px solid black}} {{Table |nodots |title=Erva do Capitaon ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Rato ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }} {{Table |nodots |title=Erva de no{{s}}{{s}}a Senhora ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }} {{Table |nodots |title=Erva dos Cobres ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Bicho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }} {{Table |nodots |title=Erva do Figado ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }} {{Table |nodots |title=Erva dos Feridos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }} {{Table |nodots |title=Erva d'Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }} {{dhr}} {{c|F.}} {{Table |nodots |title={{Im|F}}Ai{{s}}aons d'Empige ''Lu{{s}}itan''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVIII#119|119]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Febres continu{{ae}} in Bra{{s}}ilia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''quotidian{{ae}} rari{{s}}{{s}}im{{ae}}''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }} {{Table |nodots |title=''Fedago{{s}}o herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }} {{Table |nodots |title=Figuero d'inferno ''herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }} {{Table |nodots |title=''F{{oe}}min{{ae}} Bra{{s}}ili{{ae}} facund{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]] }} {{Table |nodots |title=''Fluxus ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]] }} {{Table |nodots |title=''Fulgura crebra in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }} {{Table |nodots |title=''Fungi Bra{{s}}ilien{{s}}es''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]] }} {{dhr}} {{c|G.}} {{Table |nodots |title={{Im|G}}''Arap{{ae}} abu{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }} {{Table |nodots |title=''Getycoroya arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }} {{Table |nodots |title=''Globulus bovinus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIII#121|121]] }} {{Table |nodots |title=''Gonorrh{{ae}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }} {{Table |nodots |title=''Guabi pocaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }} {{Table |nodots |title=''Guajaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVI#75|75]] }} {{Table |nodots |title=''Guaparaiba mange {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#114|114]] }} {{Table |nodots |title=''Guaiana-timbo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }} {{Table |nodots |title=''Guabiraba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIV#73|73]] }} {{Table |nodots |title=''Guetys arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }} {{Table |nodots |title=''Gummi Ietaib{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }} {{dhr}} {{c|H.}} {{Table |nodots |title={{Im|H}}''Epaticus alvi fluxus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]] }} {{Table |nodots |title=''Herba ca{{s}}ta, {{s}}ive Mimo{{s}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }} {{Table |nodots |title=''Herba lanugino{{s}}a, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXV#113|113]] }} {{Table |nodots |title=''Hydropis con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]] }} {{dhr}} {{c|I.}} {{Table |nodots |title={{Im|I}}''Aborandi herb. qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIX#97|97]] }} {{Table |nodots |title=''Iacape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }} {{Table |nodots |title=''Iacuacanga qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }} {{Table |nodots |title=''Iamacaru planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#99|99]] }} {{Table |nodots |title=''Ianipaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XV#67|67]] }} {{Table |nodots |title=''Ianiparandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CII#121|121]] }} {{Table |nodots |title=''Iaracatia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }} {{Table |nodots |title=''Iararaca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Iava ab intermittentibus febribus immunis''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]] }} {{Table |nodots |title=''Ibaraee arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXI#71|71]] }} {{Table |nodots |title=''Ibipitanga arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }} {{Table |nodots |title=''Ibirarema herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }} {{Table |nodots |title=''Ibiboboca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }} {{Table |nodots |title=''Ibijara {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Ibiracoa {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }} {{Table |nodots |title=''Icicariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|59]] }} {{Table |nodots |title=''Icica re{{s}}ina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|ibid.]] }} {{Table |nodots |title=''Ietaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }} {{Table |nodots |title=''Ijboja {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }} {{Table |nodots |title=''Iira Bra{{s}}ilien{{s}}ibus mel {{s}}ilve{{s}}tre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }} {{Table |nodots |title=''Iiticucu radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }} {{Table |nodots |title=''Iito arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }} {{Table |nodots |title=''Inflammatio ani''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#31|31]] }}{{Multicol-end}}<noinclude>{{rh||''Q'' 2|''Inhame''}}</noinclude> qnbdt88kxdn1xe0onnsxw7882mqbxkn 14 88045 286391 2026-11-01T08:42:21Z Demetrius Talpa 13304 nova 286391 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Raphael Volaterranus}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Raphael Volaterranus]] 3sj7plwsyborqnah7rgkz31fql6umni