Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/26

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>lawikisource</dbname>
    <base>https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicifons</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicifontis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Scriptor</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Disputatio Scriptoris</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Disputatio Paginae</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Liber</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Disputatio Libri</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>13807</id>
    <revision>
      <id>286392</id>
      <parentid>285534</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286392</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="626" sha1="iav1nscqpyfag0fra8jh51b1w3dmllp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;[[File:MoreUtopia1518Fig1BW.jpg|center]]

{{c|Io. Clemens.&amp;nbsp;&amp;nbsp; Hythlodæus.&amp;nbsp;&amp;nbsp; Tho. Morus.&amp;nbsp;&amp;nbsp; Pet. Aegid.&lt;br/&gt;{{xx-larger|SERMONIS QVEM}}&lt;br/&gt;{{larger|{{sc|raphael hythlodaevs vir eximivs,}}}}&lt;br/&gt;de optimo reipublicæ statu habuit liber primus, per illustrem uirum Thomam Morum inclytæ Britanniarum urbis Londini &amp;amp; ciuem, &amp;amp; uicecomitem.
}}

{{dropinitial|Q}}{{sc|uum non exigvi}} momenti negocia quædam inuictissimus Angliæ Rex {{sc|Henricus}} eius nominis octauus, omnibus egregij principis artibus ornatissimus, cum serenissimo Castellæ principe {{sc|Carolo}} controuersa&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iav1nscqpyfag0fra8jh51b1w3dmllp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>16125</id>
    <revision>
      <id>286413</id>
      <parentid>102032</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286413</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="877" sha1="23i4jo4u3jbx88epn3ad886jofsj3vj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{xx-larger|SERMONIS QVEM}}&lt;br/&gt;RAPHAËL HYTHLODAEVS DE OPTIMO REIP. STATV HABVIT. LIBER SECVNDVS, PER THOMAM MORVM CIVEM ET VICECOMITEM LONDINENSEM.
}}

{{dropinitial|V}}{{sic|TOPIENSIVN|TOPIENSIVM}} INSVLA in media sui parte (nam hac latissima est) millia passuum ducenta porrigitur, magnumque per insulæ spatium non multo angustior, fines uersus paulatim utrinque tenuatur. hi uelut circunducti circino quingentorum ambitu millium, insulam totam in lunæ speciem renascentis effigiant. Cuius cornua fretum interfluens, millibus passuum plus minus undecim dirimit, ac per ingens inane diffusum, circumiectu undique terræ prohibitis uentis, uasti in morem lacus stagnans magis quam sæuiens, omnem prope eius terræ aluum pro portu facit. magnoque hominum usu naues quaqua uersus transmittit. fauces hinc uadis, inde saxis formidolosæ. In medio ferme in-&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>23i4jo4u3jbx88epn3ad886jofsj3vj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286414</id>
      <parentid>286413</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>Add sidenote</comment>
      <origin>286414</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="17m9b6sycu75t4ntknmfwqym1wccsro" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
{{xx-larger|SERMONIS QVEM}}&lt;br/&gt;RAPHAËL HYTHLODAEVS DE OPTIMO REIP. STATV HABVIT. LIBER SECVNDVS, PER THOMAM MORVM CIVEM ET VICECOMITEM LONDINENSEM.
}}

{{left sidenote|Situs &amp;amp; forma Vtopiæ nouæ insulæ.}}{{dropinitial|V}}{{sic|TOPIENSIVN|TOPIENSIVM}} INSVLA in media sui parte (nam hac latissima est) millia passuum ducenta porrigitur, magnumque per insulæ spatium non multo angustior, fines uersus paulatim utrinque tenuatur. hi uelut circunducti circino quingentorum ambitu millium, insulam totam in lunæ speciem renascentis effigiant. Cuius cornua fretum interfluens, millibus passuum plus minus undecim dirimit, ac per ingens inane diffusum, circumiectu undique terræ prohibitis uentis, uasti in morem lacus stagnans magis quam sæuiens, omnem prope eius terræ aluum pro portu facit. magnoque hominum usu naues quaqua uersus transmittit. fauces hinc uadis, inde saxis formidolosæ. In medio ferme in-&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>17m9b6sycu75t4ntknmfwqym1wccsro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/72</title>
    <ns>104</ns>
    <id>16126</id>
    <revision>
      <id>286415</id>
      <parentid>102033</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286415</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="kw5y1sg1fcvzxpsqxmkzdwmwz96fvel" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Phe-bot&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;terstitio una rupes eminet, eoque innoxia, cui inædificatam turrim præsidio tenent, cæteræ latentes &amp; insidiosæ. Canales solis ipsis noti, atque ideo non temere accidit, uti exterus quisquam hunc in sinum, nisi Utopiano duce, penetret, ut in quem uix ipsis tutus ingressus est, nisi signis quibusdam e litore uiam regentibus. His in diuersa translatis loca, hostium quamlibet numerosam classem facile in perniciem traherent. Ab altera parte non infrequentes portus. At ubique descensus in terram ita natura munitus, aut arte, ut ingentes copiæ paucis inde queant propugnatoribus arceri. Cæterum uti fertur, utique ipsa loci facies præ se fert, ea tellus olim non ambiebatur mari. Sed Vtopus cuius utpote uictoris nomen refert insula, Nam ante id temporis Abraxa dicebatur, quique rudem atque agrestem turbam ad id quo nunc cæteros propè mortales antecellit cultus, humanitatisque perduxit, primo protinus appulsu uictoria potitus, passuum milia quindecim, qua parte tellus continenti adhæsit, exscindendum curauit, ac mare circum terram duxit. Quumque ad id operis non incolas modo cœgisset (ne contumeliæ loco laborem ducerent) sed suos præterea milites omnes adiungeret, in tantam hominum multitudinem opere distributo incredibili celeritate res perfecta, finitimos (qui initio uanitatem incœpti riserant) admiratione successus ac terrore perculerit. Insula ciuitates habet quatuor &amp; quinquaginta spatiosas omnes ac magni-&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kw5y1sg1fcvzxpsqxmkzdwmwz96fvel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/73</title>
    <ns>104</ns>
    <id>16127</id>
    <revision>
      <id>286416</id>
      <parentid>241821</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <origin>286416</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="bmwly1epqe1gltdef05r6add7w8fx5d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Phe-bot&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ficas lingua, moribus, institutis, legibus, prorsus ijsdem, idem situs omnium, eadem ubique quatenus per locum licet, rerum facies. Harum quæ proximæ inter se sunt millia quatuor ac uiginti separant. Nulla rursus est tam deserta, e qua non ad aliam urbem pedibus queat unius itinere diei perueniri. Ciues quaque ex urbe terni senes ac rerum periti tractatum de rebus insulæ communibus, quotannis conueniunt Amaurotum. Nam (ea urbs quod tanquam in umbilico terræ sita maxime iacet omnium partium legatis opportuna) prima, princepsque habetur. Agri ita commode ciuitatibus assignati sunt, ut ab nulla parte minus soli quam duodecim passuum millia una quæuis habeat. ab aliqua multo etiam amplius, uidelicet qua parte longius urbes inter se disiunguntur. Nulli urbi cupido promouendorum finium. Quippe quos habent agricolas magis eorum se, quam dominos putant. Habent ruri per omnes agros commode dispositas domos, rusticis instrumentis instructas. Hæ habitantur ciuibus per uices eo commigrantibus. Nulla familia rustica in uiris mulieribusque pauciores habet, quam quadraginta præter duos ascriptitios seruos, quibus pater materque familias graues ac maturi præficiuntur, &amp;amp; singulis tricenis familijs phylarchus unus. E quaque familia uiginti quotannis in urbem remigrant, hi qui biennium ruri compleuere. In horum locum totidem recentes ex urbe subrogantur, ut ab his qui annum&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bmwly1epqe1gltdef05r6add7w8fx5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>16231</id>
    <revision>
      <id>286405</id>
      <parentid>101950</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:01:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>Add vectorized letters in thumbnails</comment>
      <origin>286405</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="980" sha1="hodozfyzpia9zjpvy3eorc6z294flb4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Doug&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
[[File:More alphabet 1.png|thumbnail|center|a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z]]

TETRASTICHON VERNACVLA VTOPIENSIVM LINGVA.

[[File:More Alphabet2.png|thumbnail|center|Vtopos ha Boccas peula chama]]

[[File:More Alphabet3.png|thumbnail|center|polta chamaan.]]

[[File:More Alphabet4.png|thumbnail|center|Bargol he maglomi baccan]]

[[File:More Alphabet5.png|thumbnail|center|soma gymnosophaon.]]

[[File:More Alphabet6.png|thumbnail|center|Agrama gymnosophon labarem]]

[[File:More Alphabet7.png|thumbnail|center|bacha bodamilomin]]

[[File:More Alphabet8.png|thumbnail|center|Voluala barchin heman la]]

[[File:More Alphabet9.png|thumbnail|center|laoluola dramme pagloni.]]

HORVM VERSVVM AD VERBVM HAEC EST SENTENTIA.
}}
&lt;poem&gt;
Vutopus me dux ex non insula fecit insulam.
Vna ego terrarum omnium absque philosophia.
Ciuitatem philosophicam expressi mortalibus.
Libenter impartio mea, non grauatim accipio meliora.
&lt;/poem&gt;
{{nop}}&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;{{rh|||b 3}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hodozfyzpia9zjpvy3eorc6z294flb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/361</title>
    <ns>104</ns>
    <id>16469</id>
    <revision>
      <id>286411</id>
      <parentid>157448</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>Add image, format year</comment>
      <origin>286411</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="85gh0dlfqvcxlf3cewkx204cq2la2lo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amleborgne&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|
[[File:More Utopia PublisherPlate.jpg|center]]

BASILEAE APVD IO.

FROBENIVM MEN

SE DECEMBRI

AN. &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;\overline{\text{M. D. XVIII}}&lt;/math&gt;.
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>85gh0dlfqvcxlf3cewkx204cq2la2lo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:Initiummagnum</title>
    <ns>10</ns>
    <id>20352</id>
    <revision>
      <id>286404</id>
      <parentid>228051</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <origin>286404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1426" sha1="mvafkp85sxjj24xrk37faunefk428gh" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;largeinitial&quot; style=&quot;font-size: {{#ifeq:{{{2|3em}}}|3em|3em|{{{2}}}}}; line-height: 1em; margin: {{#ifeq:{{{3|0em}}}|0em|0em|{{{3}}}}} {{#ifeq:{{{4|0em}}}|0em|.05em|{{{4}}}}} {{#ifeq:{{{5|0em}}}|0em|0em|{{{5}}}}} {{#ifeq:{{{6|0em}}}|0em|0em|{{{6}}}}}; font-family:{{#if:{{{font|{{{7|}}}}}}|{{{font|{{{7}}}}}}|inherit}}; color:{{#if:{{{color|{{{8|}}}}}}|{{{color|{{{8|}}}}}}|inherit}};&quot;&gt;{{#if:{{{image|}}}|[[File:{{{image}}}|{{{imgsize|x60px}}}|alt={{{1|A}}}|bottom]]|{{#ifeq:{{{1|A}}}|A|A|{{{1}}}}}}}&lt;!--
--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
'''Exemplum:'''&lt;br /&gt;
{{initiummagnum|L}}orem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequat massa quis enim. Donec pede justo, fringilla vel, aliquet nec, vulputate eget, arcu. In enim justo, rhoncus ut, imperdiet a, venenatis vitae, justo.&lt;hr /&gt;
'''Usus:'''&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;initiummagnum|L&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;orem ipsum...&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
''vel''&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;im|L&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;orem ipsum...&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;hr /&gt;
'''Etim Vide:'''&lt;br /&gt;
[[Formula:Initiumstilatum|Initium Stilatum]]

[[Categoria:Formulae]]
[[en:Template:Largeinitial]]
[[es:Plantilla:GrandeInicial]]
[[fr:Modèle:Initiale]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mvafkp85sxjj24xrk37faunefk428gh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286406</id>
      <parentid>286404</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <origin>286406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1478" sha1="ocgfs1wc0huqhsdftd69y0yax7f5lxo" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;span class=&quot;largeinitial&quot; style=&quot;font-size: {{#ifeq:{{{2|3em}}}|3em|3em|{{{2}}}}}; line-height: 1em; margin: {{#ifeq:{{{3|0em}}}|0em|0em|{{{3}}}}} {{#ifeq:{{{4|0em}}}|0em|.05em|{{{4}}}}} {{#ifeq:{{{5|0em}}}|0em|0em|{{{5}}}}} {{#ifeq:{{{6|0em}}}|0em|0em|{{{6}}}}}; font-family:{{#if:{{{font|{{{7|}}}}}}|{{{font|{{{7}}}}}}|inherit}}; color:{{#if:{{{color|{{{8|}}}}}}|{{{color|{{{8|}}}}}}|inherit}};&quot;&gt;{{#if:{{{image|}}}|[[File:{{{image}}}|{{#if:{{{imgsize|}}}|{{{imgsize}}}|x60px}}|alt={{#if:{{{alt|}}}|{{{alt}}}|{{{1|A}}}}}|bottom]]|{{#ifeq:{{{1|A}}}|A|A|{{{1}}}}}}}&lt;!--
--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
'''Exemplum:'''&lt;br /&gt;
{{initiummagnum|L}}orem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequat massa quis enim. Donec pede justo, fringilla vel, aliquet nec, vulputate eget, arcu. In enim justo, rhoncus ut, imperdiet a, venenatis vitae, justo.&lt;hr /&gt;
'''Usus:'''&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;initiummagnum|L&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;orem ipsum...&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
''vel''&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;im|L&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;orem ipsum...&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;hr /&gt;
'''Etim Vide:'''&lt;br /&gt;
[[Formula:Initiumstilatum|Initium Stilatum]]

[[Categoria:Formulae]]
[[en:Template:Largeinitial]]
[[es:Plantilla:GrandeInicial]]
[[fr:Modèle:Initiale]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ocgfs1wc0huqhsdftd69y0yax7f5lxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Captivi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40431</id>
    <revision>
      <id>286421</id>
      <parentid>248324</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73249" sha1="ovzi8gz0g4y50amr91gtsnaegwqaieh" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus=Captivi 
|OperaeWikiPagina=Captivi (Plautus)
|Annus= saeculo III a.Ch.n.
|Genera=Comoediae
|Editio= 
|Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/captivi.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;ERGASILVS PARASITVS
HEGIO SENEX
LORARIVS
PHILOCRATES ADVLESCENS
TYNDARVS SERVVS
ARISTOPHONTES ADVLESCENS
PVER
PHILOPOLEMUS ADVLESCENS
STALAGMVS SERVVS&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='argumentum.0.0'&gt;&lt;/span&gt;ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;'''C'''aptust in pugna Hegionis filius;
'''A'''lium quadrimum fugiens servus vendidit.
'''P'''ater captivos commercatur Aleos,
'''T'''antum studens ut natum captum recuperet;
'''E'''t inibi emit olim amissum filium.{{r|argumentum.0.5|5}}
'''I'''s suo cum domino veste versa ac nomine
'''V'''t amittatur fecit: ipsus plectitur;
'''E'''t is reduxit captum, et fugitavum simul,
'''I'''ndicio cuius alium agnoscit filium.&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;Hos quos videtis stare hic captivos duos,{{a|1}}
†illi qui astant, hi stant ambo, non sedent;{{a|2}}
hoc vos mihi testes estis me verum loqui.{{a|3}}
Senex qui hic habitat Hegio est huius pater.{{a|4}}
Sed is quo pacto serviat suo sibi patri,{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}}
id ego hic apud vos proloquar, si operam datis.{{a|6}}
Seni huic fuerunt filii nati duo;{{a|7}}
alterum quadrimum puerum servos surpuit{{a|8}}
eumque hinc profugiens vendidit in Alide{{a|9}}
patri huius. Iam hoc tenetis? &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; optume est.{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}}
negat hercle ille ultimus. Accedito.{{a|11}}
Si non ubi sedeas locus est, est ubi ambules,{{a|12}}
quando histrionem cogis mendicarier.{{a|13}}
Ego me tua causa, ne erres, non rupturus sum.{{a|14}}
Vos qui potestis ope vestra censerier,{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}}
accipite relicuom: alieno uti nil moror.{{a|16}}
Fugitivos ille, ut dixeram ante, huius patri{{a|17}}
domo quem profugiens dominum abstulerat vendidit.{{a|18}}
Is postquam hunc emit, dedit eum huic gnato suo{{a|19}}
peculiarem, quia quasi una aetas erat. {{r|prologus.0.20|20}}{{l|20}}
hic nunc domi servit suo patri, nec scit pater;{{a|21}}
enim vero di nos quasi pilas homines habent.{{a|22}}
Rationem habetis, quo modo unum amiserit.{{a|23}}
Postquam belligerant Aetoli cum Aleis,{{a|24}}
ut fit in bello, capitur alter filius:{{r|prologus.0.25|25}}{{l|25}}
medicus Menarchus emit ibidem in Alide.{{a|26}}
Coepit captivos commercari hic Aleos,{{a|27}}
si quem reperire possit qui mutet suom,{{a|28}}
illum captivom: hunc suom esse nescit, qui domist.{{a|29}}
Et quoniam heri indaudivit, de summo loco{{r|prologus.0.30|30}}{{l|30}}
summoque genere captum esse equitem Aleum,{{a|31}}
nil pretio parsit, filio dum parceret:{{a|32}}
reconciliare ut facilius posset domum,{{a|33}}
emit hosce e praeda ambos de quaestoribus.{{a|34}}
Hisce autem inter sese hunc confinxerunt dolum,{{r|prologus.0.35|35}}{{l|35}}
quo pacto hic servos suom erum hinc amittat domum.{{a|36}}
Itaque inter se commutant vestem et nomina;{{a|37}}
illic vocatur Philocrates, hic Tyndarus:{{a|38}}
huius illic, hic illius hodie fert imaginem.{{a|39}}
Et hic hodie expediet hanc docte fallaciam,{r|prologus.0.40|40}}{{l|40}}
et suom erum faciet libertatis compotem,{{a|41}}
eodemque pacto fratrem servabit suom{{a|42}}
reducemque faciet liberum in patriam ad patrem,{{a|43}}
imprudens: itidem ut saepe iam in multis locis{{a|44}}
plus insciens quis fecit quam prudens boni.{{r|prologus.0.45|45}}{{l|45}}
sed inscientes sua sibi fallacia{{a|46}}
ita compararunt et confinxerunt dolum{{a|47}}
itaque hi commenti, de sua sententia{{a|48}}
ut in servitute hic ad suom maneat patrem:{{a|49}}
ita nunc ignorans suo sibi servit patri;{{r|prologus.0.50|50}}{{l|50}}
homunculi quanti sunt, quom recogito!{{a|51}}
Haec res agetur nobis, vobis fabula.{{a|52}}
Sed etiam est, paucis vos quod monitos voluerim.{{a|53}}
Profecto expediet fabulae huic operam dare.{{a|54}}
Non pertractate facta est neque item ut ceterae:{{r|prologus.0.55|55}}{{l|55}}
neque spurcidici insunt versus, immemorabiles;{{a|56}}
hic neque periurus leno est nec meretrix mala{{a|57}}
neque miles gloriosus; ne vereamini,{{a|58}}
quia bellum Aetolis esse dixi cum Aleis:{{a|59}}
foris illic extra scaenam fient proelia.{{r|prologus.0.60|60}}{{l|60}}
nam hoc paene iniquomst, comico choragio{{a|61}}
conari desubito agere nos tragoediam.{{a|62}}
Proin si quis pugnam expectat, litis contrahat:{{a|63}}
valentiorem nactus adversarium{{a|64}}
si erit, ego faciam ut pugnam inspectet non bonam,{{r|prologus.0.65|65}}{{l|65}}
adeo ut spectare postea omnis oderit.{{a|66}}
Abeo. Valete, iudices iustissimi{{a|67}}
domi duellique duellatores optumi.{{a|68}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[ERGASILVS]
'''ERGASILVS''' Iuventus nomen indidit Scorto mihi,{{a|69}}
eo quia invocatus soleo esse in convivio.{{l|70}}
Scio absurde dictum hoc derisores dicere,{{a|71}}
at ego aio recte. Nam scortum in convivio{{a|72}}
sibi amator, talos quom iacit, scortum invocat.{{r|1.1.5|5}}{{a|73}}
estne invocatum an non &lt;est? Est&gt; planissume;{{a|74}}
verum hercle vero nos parasiti planius,{{l|75}}
quos numquam quisquam neque vocat neque invocat.{{a|76}}
Quasi mures semper edimus alienum cibum;{{a|77}}
ubi res prolatae sunt, quom rus homines eunt,{{r|1.1.10|10}}{{a|78}}
simul prolatae res sunt nostris dentibus.{{a|79}}
Quasi, cum caletur, cocleae in occulto latent,{{l|80}}
suo sibi suco vivont, ros si non cadit,{{a|81}}
item parasiti rebus prolatis latent{{a|82}}
in occulto miseri, victitant suco suo,{{r|1.1.15|15}}{{a|83}}
dum ruri rurant homines quos ligurriant.{{a|84}}
Prolatis rebus parasiti venatici{{l|85}}
sumus, quando res redierunt, molossici{{a|86}}
odiosicique et multum incommodestici.{{a|87}}
Et hic quidem hercle, nisi qui colaphos perpeti{{r|1.1.20|20}}{{a|88}}
potest&lt;ref&gt;potis ''Camerarius''&lt;/ref&gt; parasitus frangique aulas in caput,{{a|89}}
[vel] ire extra portam Trigeminam ad saccum licet.{{l|90}}
Quod mihi ne eveniat, non nullum periculum est.{{a|91}}
Nam postquam meus rex est potitus hostium—{{a|92}}
ita nunc belligerant Aetoli cum Aleis;{{r|1.1.25|25}}{{a|93}}
nam Aetolia haec est, illic est captus in Alide,{{a|94}}
Philopolemus, huius Hegionis filius{{l|95}}
senis, qui hic habitat, quae aedes lamentariae{{a|96}}
mihi sunt, quas quotienscumque conspicio fleo;{{a|97}}
nunc hic occepit quaestum hunc fili gratia{{r|1.1.30|30}}{{a|98}}
inhonestum et maxime alienum ingenio suo:{{a|99}}
homines captivos commercatur, si queat{{l|100}}
aliquem invenire, suom qui mutet filium.{{a|101}}
Quod quidem ego nimis quam cupio &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ut impetret;{{a|102}}
nam ni illum recipit, nihil est quo me recipiam.{{r|1.1.35|35}}{{a|103}}
&lt;nam&gt; nulla est spes iuventutis, sese omnis amant;{{a|104}}
ille demum antiquis est adulescens moribus,{{l|105}}
cuius numquam voltum tranquillavi gratiis.{{a|106}}
Condigne pater est eius moratus moribus.{{a|107}}
Nunc ad eum pergam. Sed aperitur ostium,{{r|1.1.40|40}}{{a|108}}
unde saturitate saepe ego exii ebrius.{{a|109}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ LORARIUS ⸱ ERGASILVS]
'''HEGIO''' Advorte animum sis tu: istos captivos duos,{{l|110}}
heri quos emi de praeda a quaestoribus,{{a|111}}
eis indito catenas singularias{{a|112}}
istas, maiores, quibus sunt iuncti, demito;{{a|113}}
sinito ambulare, si foris si intus volent,{{r|1.2.5|5}}{{a|114}}
sed uti adserventur magna diligentia.{{l|115}}
Liber captivos avis ferae consimilis est:{{a|116}}
semel fugiendi si data est occasio,{{a|117}}
satis est, numquam postilla possis prendere.{{a|118}}
'''LORARIVS''' Omnes profecto liberi lubentius{{r|1.2.10|10}}{{a|119}}
sumus quam servimus. '''HEG.''' Non videre ita tu quidem.{{l|120}}
'''LOR.''' Si non est quod dem, mene vis dem ipse—in pedes?{{a|121}}
'''HEG.''' Si dederis, erit extemplo mihi quod dem tibi.{{a|122}}
'''LOR.''' Avis me ferae consimilem faciam, ut praedicas.{{a|123}}
'''HEG.''' Ita ut dicis: nam si faxis, te in caveam dabo.{{r|1.2.15|15}}{{a|124}}
sed satis verborumst. Cura quae iussi atque abi.{{l|125}}
Ego ibo ad fratrem ad alios captivos meos,{{a|126}}
visam ne nocte hac quippiam turbaverint.{{a|127}}
Inde me continuo recipiam rursum domum.{{a|128}}
'''ERG.''' Aegre est mi, hunc facere quaestum carcerarium{{r|1.2.20|20}}{{a|129}}
propter sui gnati miseriam miserum senem.{{l|130}}
Sed si ullo pacto ille huc conciliari potest,{{a|131}}
vel carnificinam hunc facere possum perpeti.{{a|132}}
'''HEG.''' Quis hic loquitur? '''ERG.''' Ego, qui tuo maerore maceror,{{a|133}}
macesco, consenesco et tabesco miser;{{r|1.2.25|25}}{{a|134}}
ossa atque pellis sum miser a macritudine;{{l|135}}
neque umquam quicquam me iuvat quod edo domi:{{a|136}}
foris aliquantillum etiam quod gusto, id beat.{{a|137}}
'''HEG.''' Ergasile, salve. '''ERG.''' Di te bene ament, Hegio.{{a|138}}
'''HEG.''' Ne fle. '''ERG.''' Egone illum non fleam? Egon non defleam{{r|1.2.30|30}}{{a|139}}
Talem adulescentem? '''HEG.''' Semper sensi, filio{{l|140}}
meo te esse amicum, et illum intellexi tibi.{{a|141}}
'''ERG.''' Tum denique homines nostra intellegimus bona,{{a|142}}
quom quae in potestate habuimus, ea amisimus.{{a|143}}
Ego, postquam gnatus tuos potitust hostium,{{r|1.2.35|35}}{{a|144}}
expertus quanti fuerit nunc desidero.{{l|145}}
'''HEG.''' Alienus cum eius incommodum tam aegre feras,{{a|146}}
quid me patrem par facerest, cui ille est unicus?{{a|147}}
'''ERG.''' Alienus ego? Alienus illi? Aha, Hegio,{{a|148}}
numquam istuc dixis neque animum induxis tuom;{{r|1.2.40|40}}{{a|149}}
tibi ille unicust, mi etiam unico magis unicus.{{l|150}}
'''HEG.''' Laudo, malum cum amici tuom ducis malum.{{a|151}}
Nunc habe bonum animum. '''ERG.''' Eheu, huic illud dolet,{{a|152}}
quia nunc remissus est edendi exercitus.{{a|153}}
'''HEG.''' Nullumne interea nactu's, qui posset tibi{{r|1.2.45|45}}{{a|154}}
remissum quem dixti imperare exercitum?{{l|155}}
'''ERG.''' Quid credis? Fugitant omnes hanc provinciam,{{a|156}}
quoi optigerat postquam captust Philopolemus tuos.{{a|157}}
'''HEG.''' Non pol mirandum est fugitare hanc provinciam.{{a|158}}
Multis et multigeneribus opus est tibi{{r|1.2.50|50}}{{a|159}}
militibus: primumdum opus est Pistorensibus;{{l|160}}
eorum sunt aliquot genera Pistorensium:{{a|161}}
opus Paniceis est, opus Placentinis quoque;{{a|162}}
opus Turdetanis, opust Ficedulensibus;{{a|163}}
iam maritumi omnes milites opus sunt tibi.{{r|1.2.55|55}}{{a|164}}
'''ERG.''' Vt saepe summa ingenia in occulto latent;{{l|165}}
hic qualis imperator nunc privatus est.{{a|166}}
'''HEG.''' Habe modo bonum animum, nam illum confido domum{{a|167}}
in his diebus me reconciliassere.{{a|168}}
Nam eccum hic captivom adulescentem &lt;intus&gt; Aleum,{{r|1.2.60|60}}{{a|169}}
prognatum genere summo et summis ditiis:{{l|170}}
hoc illum me mutare confido pote.{{a|171}}
'''ERG.''' Ita di deaeque faxint. Sed num quo foras{{a|172}}
vocatus &lt;es&gt; ad cenam? '''HEG.''' Nusquam, quod sciam.{{a|173}}
Sed quid tu id quaeris? '''ERG.''' Quia mi est natalis dies;{{r|1.2.65|65}}{{a|174}}
propterea te vocari ad te ad cenam volo.{{l|175}}
'''HEG.''' Facete dictum. Sed si pauxillo potes{{a|176}}
contentus esse. '''ERG.''' Ne perpauxillum modo,{{a|177}}
nam istoc me assiduo victu delecto domi;{{a|178}}
age sis, roga emptum: nisi qui meliorem adferet{{r|1.2.70|70}}{{a|179}}
quae mi atque amicis placeat condicio magis,{{l|180}}
quasi fundum vendam, meis me addicam legibus.{{a|181}}
'''HEG.''' Profundum vendis tu quidem, haud fundum, mihi.{{a|182}}
Sed si venturu's, temperi. '''ERG.''' Em, vel iam otium est.{{a|183}}
'''HEG.''' I modo, venare leporem: nunc irim tenes;{{r|1.2.75|75}}{{a|184}}
nam meus scruposam victus commetat viam.{{l|185}}
'''ERG.''' Numquam istoc vinces me, Hegio, ne postules:{{a|186}}
cum calceatis dentibus veniam tamen.{{a|187}}
'''HEG.''' Asper meus victus sane est. '''ERG.''' Sentisne essitas?{{a|188}}
'''HEG.''' Terrestris cena est. '''ERG.''' Sus terrestris bestia est.{{r|1.2.80|80}}{{a|189}}
'''HEG.''' Multis holeribus. '''ERG.''' Curato aegrotos domi.{{l|190}}
Numquid vis? '''HEG.''' Venias temperi. '''ERG.''' Memorem mones.—{{a|191}}
'''HEG.''' Ibo intro atque intus subducam ratiunculam,{{a|192}}
quantillum argenti mi apud trapezitam siet.{{a|193}}
Ad fratrem, quo ire dixeram, mox ivero.—{{r|1.2.85|85}}{{a|194}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[LORARII ⸱ CAPTIVI ⸱ TYNDARVS ⸱ PHILOCRATES]
'''LORARII''' Si di immortales id voluerunt, vos hanc aerumnam exsequi,{{l|195}} 
decet id pati animo aequo: si id facietis, levior labos erit.{{a|196}}
Domi fuistis, credo, liberi:{{a|197}}
nunc servitus si evenit, ei vos morigerari mos bonust{{a|198}}
et erili imperio eamque ingeniis vostris lenem reddere.{{r|2.1.5|5}}{{a|199}}
indigna digna habenda sunt, erus quae facit.{{l|200}}
'''CAPTIVI.''' Oh oh oh.{{l|200a}}
'''LOR.''' Eiulatione haud opus est, oculis haud lacrimantibus:{{a|201}}
in re mala animo si bono utare, adiuvat.{{a|202}}
'''TYNDARVS''' At nos pudet, quia cum catenis sumus. '''LOR.''' At pigeat postea{{r|2.1.10|10}}{{a|203}}
nostrum erum, si vos eximat vinculis,{{a|204}}
aut solutos sinat, quos argento emerit.{{l|205}}
'''TYND.''' Quid a nobis metuit? Scimus nos{{a|206}}
nostrum officium quod est, si solutos sinat.{{a|207}}
'''LOR.''' At fugam fingitis: sentio quam rem agitis.{{r|2.1.15|15}}{{a|208}}
'''PHILOCRATES''' Nos fugiamus? Quo fugiamus? '''L.''' In patriam. '''P.''' Apage, haud nos id deceat,{{a|209}}
fugitivos imitari. '''LOR.''' Immo edepol, si erit occasio, haud dehortor.{{l|210}}
'''TYND.''' Vnum exorare vos sinite nos. '''LOR.''' Quidnam id est?{{a|211}}
'''TYND.''' Vt sine hisce arbitris{{a|212}}
atque vobis nobis detis locum loquendi.{{r|2.1.20|20}}{{a|213}}
'''LOR.''' Fiat. Abscedite hinc: nos concedamus huc.{{a|214}}
Sed brevem orationem incipisse.{{l|215}}
'''TYND.''' Em istuc mihi certum erat. Concede huc.{{l|215a}}
'''LOR.''' Abite ab istis. '''TYND.''' Obnoxii ambo{{a|216}}
vobis sumus propter hanc rem, quom quae volumus nos{{r|2.1.25|25}}{{a|217}}
copia est † ea facitis nos compotes.{{a|218}}
'''PHIL.''' Secede huc nunciam, si videtur, procul,{{a|219}}
ne arbitri dicta nostra arbitrari queant{{l|220}}
neu permanet palam haec nostra fallacia.{{a|221}}
Nam doli non doli sunt, nisi astu colas,{{r|2.1.30|30}}{{a|222}}
sed malum maxumum, si id palam provenit.{{a|223}}
Nam si erus mihi es tu atque ego me tuom esse servom assimulo,{{a|224}}
tamen viso opust, cauto est opus, ut hoc sobrie sineque arbitris{{l|225}} 
accurate agatur, docte et diligenter;{{a|226}}
tanta incepta res est: haud somniculose hoc{{r|2.1.35|35}}{{a|227}}
agendum est. '''TYND.''' Ero ut me voles esse. '''PHIL.''' Spero.{{a|228}}
'''TYND.''' Nam tu nunc vides pro tuo caro capite{{a|229}}
carum offerre &lt;me&gt; meum caput vilitati.{{l|230}}
'''PHIL.''' Scio. '''TYND.''' At scire memento, quando id quod voles habebis;{{a|231}}
nam fere maxima pars morem hunc homines habent: quod sibi volunt,{{r|2.1.40|40}}{{a|232}}
dum id impetrant, boni sunt;{{a|233}}
sed id ubi iam penes sese habent,{{a|234}}
ex bonis pessimi et fraudulentissimi{{l|235}}
fiunt: nunc ut mihi te volo esse autumo.{{a|236}}
[Quod tibi suadeam, suadeam meo patri.]{{r|2.1.45|45}}{{a|237}}
'''PHIL.''' Pol ego si te audeam, meum patrem nominem:{{a|238}}
nam secundum patrem tu es pater proximus.{{a|239}}
'''TYND.''' Audio. '''PHIL.''' Et propterea saepius te uti memineris moneo:{{l|240}}
non ego erus tibi, sed servos sum; nunc obsecro te hoc unum—{{a|241}}
quoniam nobis di immortales animum ostenderunt suom,{{r|2.1.50|50}}{{a|242}}
ut qui erum me tibi fuisse atque esse conservom velint,{{a|243}}
quom antehac pro iure imperitabam meo, nunc te oro per precem—{{a|244}}
per fortunam incertam et per mei te erga bonitatem patris,{{l|245}}
perque conservitium commune, quod hostica evenit manu,{{a|246}}
ne me secus honore honestes quam quom servibas mihi,{{r|2.1.55|55}}{{a|247}}
atque ut qui fueris et qui nunc sis meminisse ut memineris.{{a|248}}
'''TYND.''' Scio quidem me te esse nunc et te esse me. '''PHIL.''' Em istuc si potes{{a|249}}
memoriter meminisse, inest spes nobis in hac astutia.{{l|250}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ PHILOCRATES ⸱ TYNDARVS]
'''HEGIO''' Iam ego revertar intro, si ex his quae volo exquisivero.{{a|251}}
Ubi sunt isti quos ante aedis iussi huc produci foras?{{a|252}}
'''PHIL.''' Edepol tibi ne in quaestione essemus cautum intellego,{{a|253}}
ita vinclis custodiisque circum moeniti sumus.{{a|254}}
'''HEG.''' Qui cavet ne decipiatur, vix cavet, cum etiam cavet;{{r|2.2.5|5}}{{l|255}}
etiam cum cavisse ratus est, saepe is cautor captus est.{{a|256}}
An vero non iusta causa est, ut vos servem sedulo,{{a|257}}
quos tam grandi sim mercatus praesenti pecunia?{{a|258}}
'''PHIL.''' Neque pol tibi nos, quia nos servas, aequomst vitio vortere,{{a|259}}
neque te nobis, si abeamus hinc, si fuat occasio.{{r|2.2.10|10}}{{l|260}}
'''HEG.''' Vt vos hic, itidem illic apud vos meus servatur filius.{{a|261}}
'''PHIL.''' Captus est? '''HEG.''' Ita. '''PHIL.''' Non igitur nos soli ignavi fuimus.{{a|262}}
'''HEG.''' Secede huc. Nam sunt quae ex te solo scitari volo.{{a|263}}
Quarum rerum te falsilocum mi esse nolo. '''PHIL.''' Non ero{{a|264}}
quod sciam. Si quid nescibo, id nescium tradam tibi.{{r|2.2.15|15}}{{l|265}}
'''TYND.''' Nunc senex est in tostrina, nunc iam cultros attinet.{{a|266}}
Ne id quidem, involucrum inicere, voluit, vestem ut ne inquinet.{{a|267}}
Sed utrum strictimne adtonsurum dicam esse an per pectinem,{{a|268}}
nescio; verum, si frugist, usque admutilabit probe.{{a|269}}
'''HEG.''' Quid tu? Servosne esse an liber mavelis, memora mihi.{{r|2.2.20|20}}{{l|270}}
'''PHIL.''' Proxumum quod sit bono quodque a malo longissume,{{a|271}}
id volo; quamquam non multum fuit molesta servitus,{{a|272}}
nec mihi secus erat quam si essem familiaris filius.{{a|273}}
'''TYND.''' Eugepae, Thalem talento non emam Milesium,{{a|274}}
nam ad sapientiam huius &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; nimius nugator fuit.{{r|2.2.25|25}}{{l|275}}
ut facete orationem ad servitutem contulit.{{a|276}}
'''HEG.''' Quo de genere natust illic Philocrates? '''PHIL.''' Polyplusio:{{a|277}}
quod genus illi est unum pollens atque honoratissumum.{{a|278}}
'''H.''' Quid ipsus hic? Quo honore est illic? '''P.''' Summo, atque ab summis viris.{{a|279}}
'''HEG.''' [Tum igitur ei cum in Aleis tanta gratia est, ut praedicas,]{{r|2.2.30|30}}{{l|280}}
quid divitiae, suntne opimae? '''PHIL.''' Vnde excoquat sebum senex.{{a|281}}
'''HEG.''' Quid pater, vivitne? '''PHIL.''' Vivom, cum inde abimus, liquimus;{{a|282}}
nunc vivat&lt;ne&gt; necne, id Orcum scire oportet scilicet.{{a|283}}
'''TYND.''' Salva res est, philosophatur quoque iam, non mendax modo est.{{a|284}}
'''HEG.''' Quid erat ei nomen? '''PHIL.''' Thensaurochrysonicochrysides.{{r|2.2.35|35}}{{l|285}}
'''HEG.''' Videlicet propter divitias inditum id nomen quasi est.{{a|286}}
'''PHIL.''' Immo edepol propter avaritiam ipsius atque audaciam.{{a|287}}
[Nam ille quidem Theodoromedes fuit germano nomine.]{{a|288}}
'''HEG.''' Quid tu ais? Tenaxne pater est eius? '''PHIL.''' Immo edepol pertinax;{{a|289}}
quin etiam ut magis noscas: Genio suo ubi quando sacruficat,{{r|2.2.40|40}}{{l|290}}
ad rem divinam quibus est opus, Samiis vasis utitur,{{a|291}}
ne ipse Genius surripiat: proinde aliis ut credat vide.{{a|292}}
'''HEG.''' Sequere hac me igitur. Eadem ego ex hoc quae volo exquaesivero.{{a|293}}
Philocrates, hic fecit, hominem frugi ut facere oportuit.{{a|294}}
Nam ego ex hoc quo genere gnatus sis scio, hic fassust mihi;{{r|2.2.45|45}}{{l|295}}
haec tu eadem si confiteri vis, tua &lt;ex&gt; re feceris:{{a|296}}
quae tamen scio scire me ex hoc. '''TYND.''' Fecit officium hic suom,{{a|297}}
cum tibi est confessus verum, quam&lt;quam&gt; volui sedulo{{a|298}}
meam nobilitatem occultare et genus et divitias meas,{{a|299}}
Hegio; nunc quando patriam et libertatem perdidi,{{r|2.2.50|50}}{{l|300}}
non ego istunc me potius quam te metuere aequom censeo.{{a|301}}
Vis hostilis cum istoc fecit meas opes aequabiles;{{a|302}}
memini, cum dicto haud audebat: facto nunc laedat licet.{{a|303}}
Sed viden? Fortuna humana fingit artatque ut lubet:{{a|304}}
me, qui liber fueram, servom fecit, e summo infimum;{{r|2.2.55|55}}{{l|305}}
qui imperare insueram, nunc alterius imperio obsequor.{{a|306}}
Et quidem si, proinde ut ipse fui imperator familiae,{{a|307}}
habeam dominum, non verear ne iniuste aut graviter mi imperet.{{a|308}}
Hegio, hoc te monitum, nisi forte ipse non vis, voluerim.{{a|309}}
'''HEG.''' Loquere audacter. '''TYND.''' Tam ego fui ante liber quam gnatus tuos,{{r|2.2.60|60}}{{l|310}}
tam mihi quam illi libertatem hostilis eripuit manus,{{a|311}}
tam ille apud nos servit, quam ego nunc hic apud te servio.{{a|312}}
Est profecto deus, qui quae nos gerimus auditque et videt:{{a|313}}
is, uti tu me hic habueris, proinde illum illic curaverit;{{a|314}}
bene merenti bene profuerit, male merenti par erit.{{r|2.2.65|65}}{{l|315}}
quam tu filium tuom, tam pater me meus desiderat.{{a|316}}
'''HEG.''' Memini ego istuc. Sed faterin eadem quae hic fassust mihi?{{a|317}}
'''TYND.''' Ego patri meo esse fateor summas divitias domi{{a|318}}
meque summo genere gnatum. Sed te optestor, Hegio,{{a|319}}
ne tuom animum avariorem faxint divitiae meae:{{r|2.2.70|70}}{{l|320}}
ne patri, tam etsi sum unicus, decere videatur magis,{{a|321}}
me saturum servire apud te sumptu et vestitu tuo{{a|322}}
potius quam illi, ubi minime honestumst, mendicantem vivere.{{a|323}}
'''HEG.''' [Ego virtute deum et maiorum nostrum dives sum satis.]{{a|324}}
Non ego omnino lucrum omne esse utile homini existimo:{{r|2.2.75|75}}{{l|325}}
scio ego, multos iam lucrum lutulentos homines reddidit;{{a|326}}
est etiam ubi profecto damnum praestet facere quam lucrum.{{a|327}}
Odi ego aurum: multa multis saepe suasit perperam.{{a|328}}
Nunc hoc animum advorte, ut ea quae sentio pariter scias.{{a|329}}
Filius meus illic apud vos servit captus Alide:{{r|2.2.80|80}}{{l|330}}
eum si reddis mihi, praeterea unum nummum ne duis;{{a|331}}
et te et hunc amittam hinc. Alio pacto abire non potes.{{a|332}}
'''TYND.''' Optumum atque aequissumum oras optumusque hominum es homo.{{a|333}}
Sed is privatam servitutem servit illi an publicam?{{a|334}}
'''HEG.''' Privatam medici Menarchi. '''TYND.''' Pol is quidem huius est cliens.{{r|2.2.85|85}}{{l|335}} 
tam hoc quidem tibi in proclivi quam imber est quando pluit.{{a|336}}
'''HEG.''' Fac is homo ut redimatur. '''TYND.''' Faciam. Sed te id oro, Hegio—{{a|337}}
'''HEG.''' Quid vis, dum ab re ne quid ores, faciam. '''TYND.''' Ausculta, tum scies.{{a|338}}
Ego me amitti, donicum ille huc redierit, non postulo.{{a|339}}
Verum quaeso ut aestumatum hunc mihi des, quem mittam ad patrem,{{r|2.2.90|90}}{{l|340}}
ut is homo redimatur illi. '''HEG.''' Immo alium potius misero{{a|341}}
hinc, ubi erunt indutiae, illuc, tuom qui conveniat patrem,{{a|342}}
qui tua quae tu iusseris mandata ita ut velis perferat.{{a|343}}
'''TYND.''' At nihil est ignotum ad illum mittere: operam luseris.{{a|344}}
Hunc mitte, hic transactum reddet omne, si illuc venerit.{{r|2.2.95|95}}{{l|345}}
nec quemquam fideliorem neque cui plus credat potes{{a|346}}
mittere ad eum nec qui magis sit servos ex sententia,{{a|347}}
neque adeo cui suom concredat filium hodie audacius.{{a|348}}
Ne vereare, meo periclo huius ego experiar fidem,{{a|349}}
fretus ingenio eius, quod me esse scit erga se benevolum.{{r|2.2.100|100}}{{l|350}}
'''HEG.''' Mittam equidem istunc aestumatum tua fide, si vis. '''TYND.''' Volo;{{a|351}}
quam citissime potest, tam hoc cedere ad factum volo.{{a|352}}
'''HEG.''' Num quae causa est quin, si ille huc non redeat, viginti minas{{a|353}}
mihi des pro illo? '''TYND.''' Optuma immo. '''HEG.''' Solvite istum nunciam,{{a|354}}
atque utrumque. '''TYND.''' Di tibi omnis omnia optata offerant,{{r|2.2.105|105}}{{l|355}}
cum me tanto honore honestas cumque ex vinclis eximis.{{a|356}}
Hoc quidem haud molestumst, iam quod collus collari caret.{{a|357}}
'''HEG.''' Quod bonis bene fit beneficium, gratia ea gravida est bonis.{{a|358}}
Nunc tu illum si illo es missurus, dice monstra praecipe{{a|359}}
quae ad patrem vis nuntiari. Vin vocem huc ad te? '''TYND.''' Voca.{{r|2.2.110|110}}{{l|360}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ PHILOCRATES ⸱ TYNDARVS]
'''HEG.''' Quae res bene vortat mihi meoque filio{{a|361}}
vobisque, volt te novos erus operam dare{{a|362}}
tuo veteri domino, quod is velit, fideliter.{{a|363}}
Nam ego te aestumatum huic dedi viginti minis,{{a|364}}
hic autem te ait mittere hinc velle ad patrem,{{r|2.3.5|5}}{{l|365}}
meum ut illic redimat filium, mutatio{{a|366}}
inter me atque illum ut nostris fiat filiis.{{a|367}}
'''PHIL.''' Vtroque vorsum rectumst ingenium meum,{{a|368}}
ad te atque ad illum; pro rota me uti licet:{{a|369}}
vel ego huc vel illuc vortar, quo imperabitis.{{r|2.3.10|10}}{{l|370}}
'''HEG.''' Tute tibi tuopte ingenio prodes plurumum,{{a|371}}
cum servitutem ita fers ut ferri decet.{{a|372}}
Sequere. Em tibi hominem. '''TYND.''' Gratiam habeo tibi,{{a|373}}
quom copiam istam mi et potestatem facis,{{a|374}}
ut ego ad parentes hunc remittam nuntium,{{r|2.3.15|15}}{{l|375}}
qui me quid rerum hic agitem et quid fieri velim{{a|376}}
patri meo, ordine omnem rem, illuc perferat.{{a|377}}
Nunc ita convenit inter me atque hunc, Tyndare,{{a|378}}
ut te aestumatum in Alidem mittam ad patrem,{{a|379}}
si non rebitas huc, ut viginti minas{{r|2.3.20|20}}{{l|380}}
dem pro te. '''PHIL.''' Recte convenisse sentio.{{a|381}}
Nam pater expectat aut me aut aliquem nuntium,{{a|382}}
qui hinc ad se veniat. '''TYND.''' Ergo animum advortas volo{{a|383}}
quae nuntiare hinc te volo in patriam ad patrem.{{a|384}}
'''PHIL.''' Philocrates, ut adhuc locorum feci, faciam sedulo,{{r|2.3.25|25}}{{l|385}}
ut potissimum quod in rem recte conducat tuam,{{a|386}}
id petam idque persequar corde et animo atque viribus.{{a|387}}
'''TYND.''' Facis ita ut te facere oportet. Nunc animum advortas volo:{{a|388}}
omnium primum salutem dicito matri et patri{{a|389}}
et cognatis et si quem alium benevolentem videris;{{r|2.3.30|30}}{{l|390}}
me hic valere et servitutem servire huic homini optumo,{{a|391}}
qui me honore honestiorem semper fecit et facit.{{a|392}}
'''PHIL.''' Istuc ne praecipias, facile memoria memini tamen.{{a|393}}
'''TYND.''' Nam equidem, nisi quod custodem habeo, liberum me esse arbitror.{{a|394}}
Dicito patri, quo pacto mihi cum hoc convenerit{{r|2.3.35|35}}{{l|395}}
de huius filio. '''PHIL.''' Quae memini, mora mera est monerier.{{a|396}}
'''TYND.''' Vt eum redimat et remittat nostrum huc amborum vicem.{{a|397}}
'''PHIL.''' Meminero. '''H.''' At quamprimum pote: istuc in rem utriquest maxime.{{a|398}}
'''PHIL.''' Non tuom tu magis videre quam ille suom gnatum cupit.{{a|399}}
'''HEG.''' Meus mihi, suos cuique est carus. '''PHIL.''' Numquid aliud vis patri{{r|2.3.40|40}}{{l|400}} 
nuntiari? '''TYND.''' Me hic valere et—tute audacter dicito,{{a|401}}
Tyndare—inter nos fuisse ingenio haud discordabili,{{a|402}}
neque te commeruisse culpam—neque me adversatum tibi—{{a|403}}
beneque ero gessisse morem in tantis aerumnis tamen;{{a|404}}
neque med umquam deseruisse te neque factis neque fide,{{r|2.3.45|45}}{{l|405}}
rebus in dubiis egenis. Haec pater quando sciet,{{a|406}}
Tyndare, ut fueris animatus erga suom gnatum atque se,{{a|407}}
numquam erit tam avarus, quin te gratiis emittat manu †{{a|408}}
et mea opera, si hinc rebito, faciam ut faciat facilius.{{a|409}}
Nam tua opera et comitate et virtute et sapientia{{r|2.3.50|50}}{{l|410}}
fecisti ut redire liceat ad parentis denuo,{{a|411}}
cum apud hunc confessus es et genus et divitias meas:{{a|412}}
quo pacto emisisti e vinclis tuom erum tua sapientia.{{a|413}}
'''PHIL.''' Feci ego ista ut commemoras, et te meminisse id gratum est mihi.{{a|414}}
Merito tibi ea evenerunt a me; nam nunc, Philocrates,{{r|2.3.55|55}}{{l|415}}
si ego item memorem quae me erga multa fecisti bene,{{a|416}}
nox diem adimat; nam quasi servos meus esses, nihilo setius{{a|417}}
&lt;tu&gt; mihi obsequiosus semper fuisti. '''HEG.''' Di vostram fidem,{{a|418}}
hominum ingenium liberale. Ut lacrumas excutiunt mihi.{{a|419}}
Videas corde amare inter se. Quantis &lt;lautus&gt; laudibus{{r|2.3.60|60}}{{l|420}}
suom erum servos collaudavit. '''TYND.''' Pol istic me haud centesimam{{a|421}}
partem laudat quam ipse meritust ut laudetur laudibus.{{a|422}}
'''HEG.''' Ergo cum optume fecisti, nunc adest occasio{{a|423}}
bene facta cumulare, ut erga hunc rem geras fideliter.{{a|424}}
'''PHIL.''' Magis non factum possum velle, quam opera experiar persequi;{{r|2.3.65|65}}{{l|425}}
id ut scias, Iovem supremum testem laudo, Hegio,{{a|426}}
me infidelem non futurum Philocrati. '''HEG.''' Probus es homo.{{a|427}}
'''PHIL.''' Nec me secus umquam ei facturum quicquam quam memet mihi.{{a|428}}
'''TYND.''' Istaec dicta te experiri et operis et factis volo;{{a|429}}
et, quo minus dixi quam volui de te, animum advortas volo,{{r|2.3.70|70}}{{l|430}}
atque horunc verborum causa caveto mi iratus fuas;{{a|431}}
sed, te quaeso, cogitato hinc mea fide mitti domum{{a|432}}
te aestimatum, et meam esse vitam hic pro te positam pignori,{{a|433}}
ne tu me ignores, quom extemplo meo e conspectu abscesseris,{{a|434}}
quom me servom in servitute pro ted hic reliqueris,{{r|2.3.75|75}}{{l|435}}
tuque te pro libero esse ducas, pignus deseras{{a|436}}
neque des operam pro me ut huius reducem facias filium;{{a|437}}
[scito te hinc minis viginti aestumatum mittier.]{{a|438}}
fac fidelis sis fideli, cave fidem fluxam geras:{{a|439}}
nam pater, scio, faciet quae illum facere oportet omnia;{{r|2.3.80|80}}{{l|440}}
serva tibi in perpetuom amicum me, atque hunc inventum inveni.{{a|441}}
Haec per dexteram tuam te dextera retinens manu{{a|442}}
opsecro, infidelior mihi ne fuas quam ego sum tibi.{{a|443}}
Tu hoc age. Tu mihi erus nunc es, tu patronus, tu pater,{{a|444}}
tibi commendo spes opesque meas. '''PHIL.''' Mandavisti satis.{{r|2.3.85|85}}{{l|445}}
satin habes, mandata quae sunt facta si refero? '''TYND.''' Satis.{{a|446}}
'''PHIL.''' Et tua et tua huc ornatus reveniam ex sententia.{{a|447}}
Numquid aliud? '''TYND.''' Vt quam primum possis redeas. '''PHIL.''' Res monet.{{a|448}}
'''HEG.''' Sequere me, viaticum ut dem a trapezita tibi,{{a|449}}
eadem opera a praetore sumam syngraphum. '''TYND.''' Quem syngraphum?{{r|2.3.90|90}}{{l|450}}
'''HEG.''' Quem hic ferat secum ad legionem, hinc ire huic ut liceat domum.{{a|451}}
Tu intro abi. '''T.''' Bene ambulato.—'''P.''' Bene vale. '''H.''' Edepol rem meam{{a|452}}
constabilivi, quom illos emi de praeda a quaestoribus;{{a|453}}
expedivi ex servitute filium, si dis placet.{{a|454}}
At etiam dubitavi, hos homines emerem an non emerem, diu.{{r|2.3.95|95}}{{l|455}}
servate istum sultis intus, servi, ne quoquam pedem{{a|456}}
ecferat sine custodela. &lt;iam&gt; ego apparebo domi;{{a|457}}
ad fratrem modo captivos alios inviso meos,{{a|458}}
eadem percontabor, ecquis hunc adulescentem noverit.{{a|459}}
Sequere tu, te ut amittam; ei rei primum praevorti volo.—{{r|2.3.100|100}}{{l|460}}&lt;/poem&gt;

== ACTVS III ==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[ERGASILVS]
'''ERGASILVS''' Miser homo est, qui ipse sibi quod edit quaerit et id aegre invenit,{{a|461}}
sed ille est miserior, qui et aegre quaerit et nihil invenit;{{a|462}}
ille miserrimust, qui cum esse cupit, tum quod edit non habet.{{a|463}}
Nam hercle ego huic die, si liceat, oculos effodiam libens,{{a|464}}
ita malignitate oneravit omnis mortalis mihi;{{r|3.1.5|5}}{{l|465}}
neque ieiuniosiorem neque magis ecfertum fame{{a|466}}
vidi nec quoi minus procedat quidquid facere occeperit,{{a|467}}
ita venter gutturque resident esurialis ferias.{{a|468}}
Ilicet parasiticae arti maximam malam crucem,{{a|469}}
ita iuventus iam ridiculos inopesque ab se segregat.{{r|3.1.10|10}}{{l|470}}
nil morantur iam Lacones unisubselli viros,{{a|471}}
plagipatidas, quibus sunt verba sine penu et pecunia:{{a|472}}
eos requirunt, qui libenter, quom ederint, reddant domi;{{a|473}}
ipsi obsonant, quae parasitorum ante erat provincia,{{a|474}}
ipsi de foro tam aperto capite ad lenones eunt{{r|3.1.15|15}}{{l|475}}
quam in tribu aperto capite sontes condemnant reos;{{a|476}}
neque ridiculos iam terrunci faciunt, sese omnes amant.{{a|477}}
Nam uti dudum hinc abii, accessi ad adulescentes in foro.{{a|478}}
'Salvete' inquam. 'quo imus una' inquam 'ad prandium?' atque illi tacent.{{a|479}}
'Quis ait &quot;hoc&quot; aut quis profitetur?' inquam. Quasi muti silent,{{r|3.1.20|20}}{{l|480}} 
neque me rident. 'ubi cenamus?' inquam. Atque illi abnuont.{{a|481}}
Dico unum ridiculum dictum de dictis melioribus,{{a|482}}
quibus solebam menstruales epulas ante adipiscier:{{a|483}}
nemo ridet; scivi extemplo rem de compecto geri;{{a|484}}
ne canem quidem irritatam voluit quisquam imitarier,{{r|3.1.25|25}}{{l|485}}
saltem, si non arriderent, dentes ut restringerent.{{a|486}}
Abeo ab illis, postquam video me sic ludificarier;{{a|487}}
pergo ad alios, venio ad alios, deinde ad alios: una res.{{a|488}}
Omnes &lt;de&gt; compecto rem agunt, quasi in Velabro olearii.{{a|489}}
Nunc redeo inde, quoniam me ibi video ludificarier.{{r|3.1.30|30}}{{l|490}}
item alii parasiti frustra obambulabant in foro.{{a|491}}
Nunc barbarica lege certumst ius meum omne persequi:{{a|492}}
qui consilium iniere, quo nos victu et vita prohibeant,{{a|493}}
is diem dicam, irrogabo multam, ut mihi cenas decem{{a|494}}
meo arbitratu dent, cum cara annona sit. Sic egero.{{r|3.1.35|35}}{{l|495}}
nunc ibo ad portum hinc: est illic mi una spes cenatica;{{a|496}}
si ea decolabit, redibo huc ad senem ad cenam asperam.—{{a|497}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[HEGIO]
'''HEGIO''' Quid est suavius, quam bene rem gerere,{{a|498}}
bono publico, sic ut ego feci heri,{{a|499}}
cum emi hosce homines: ubi quisque vident,{{l|500}}
eunt obviam gratulanturque eam rem.{{a|501}}
Ita me miserum restitando{{r|3.2.5|5}}{{a|502}}
retinendoque lassum reddiderunt:{{a|503}}
vix ex gratulando miser iam eminebam.{{a|504}}
Tandem abii ad praetorem; ibi vix requievi:{{l|505}}
rogo syngraphum, datur mi ilico; dedi Tyndaro: ille abiit domum.{{a|506}}
Inde ilico praevortor domum, postquam id actum est;{{r|3.2.10|10}}{{a|507}}
eo protinus ad fratrem, mei ubi sunt alii captivi.{{a|508}}
Rogo, Philocratem ex Alide ecquis hominum{{a|509}}
noverit: tandem hic exclamat, eum sibi esse sodalem;{{l|510}}
dico eum esse apud me; hic extemplo orat obsecratque,{{a|511}}
eum sibi ut liceat videre:{{r|3.2.15|15}}{{a|512}}
iussi ilico hunc exsolvi. Nunc tu sequere me,{{a|513}}
ut quod me oravisti impetres, eum hominem uti convenias.—{{l|515|514-515}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[TYNDARVS]
'''TYNDARVS''' Nunc illud est, cum me fuisse quam esse nimio mavelim:{{a|516}}
nunc spes opes auxiliaque a me segregant spernuntque se.{{a|517}}
Hic illest dies, cum nulla vitae meae salus sperabilest,{{a|518}}
neque † exilium exitio est neque adeo spes, quae mi hunc aspellat metum,{{a|519}}
nec subdolis mendaciis mihi usquam mantellum est meis,{{r|3.3.5|5}}{{l|520}}
[nec sycophantiis nec fucis ullum mantellum obviam est]{{a|521}}
neque deprecatio perfidiis meis nec male factis fuga est,{{a|522}}
nec confidentiae usquam hospitium est nec deverticulum dolis:{{a|523}}
operta quae fuere aperta sunt, patent praestigiae,{{a|524}}
omnis res palam est, neque de hac re negotium est,{{r|3.3.10|10}}{{l|525}}
quin male occidam oppetamque pestem eri vicem meamque.{{a|526}}
Perdidit me Aristophontes hic qui venit modo intro: †{{a|527}}
is me novit, is sodalis Philocrati et cognatus est.{{a|528}}
Neque iam Salus servare, si volt, me potest, nec copia est,{{a|529}}
nisi si aliquam corde machinor astutiam.{{r|3.3.15|15}}{{l|530}}
quam, malum? Quid machiner? Quid comminiscar? Maxumas{{a|531}}
nugas ineptus incipisso. Haereo.{{a|532}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ TYNDARVS ⸱ ARISTOPHONTES]
'''HEGIO''' Quo illum nunc hominem proripuisse foras se dicam ex aedibus?{{a|533}}
'''TYND.''' Nunc enim vero ego occidi: eunt ad te hostes, Tyndare.{{a|534}}
Quid loquar? Quid fabulabor? Quid negabo aut quid fatebor?{{l|535}}
Mihi res omnis in incerto sita est. Quid rebus confidam meis?{{a|536}}
Utinam te di prius perderent, quam periisti e patria tua,{{r|3.4.5|5}}{{a|537}}
Aristophontes, qui ex parata re imparatam omnem facis.{{a|538}}
Occisa est haec res, nisi reperio atrocem mi aliquam astutiam.{{a|539}}
'''HEG.''' Sequere. Em tibi hominem. Adi, atque adloquere. '''TYND.''' Quis homo est me hominum miserior?{{l|540}}
'''ARISTOPHONTES''' Quid istuc est quod meos te dicam fugitare oculos, Tyndare,{{a|541}}
proque ignoto me aspernari, quasi me numquam noveris?{{r|3.4.10|10}}{{a|542}}
equidem tam sum servos quam tu, etsi ego domi liber fui,{{a|543}}
tu usque a puero servitutem servivisti in Alide.{{a|544}}
'''HEG.''' Edepol minime miror, si te fugitat aut oculos tuos,{{l|545}}
aut si te odit, qui istum appelles Tyndarum pro Philocrate.{{a|546}}
'''TYND.''' Hegio, hic homo rabiosus habitus est in Alide,{{r|3.4.15|15}}{{a|547}}
ne tu quod istic fabuletur auris immittas tuas.{{a|548}}
Nam istic hastis insectatus est domi matrem et patrem,{{a|549}}
et illic isti qui insputatur morbus interdum venit.{{l|550}}
Proin tu ab istoc procul recedas. '''HEG.''' Vltro istum a me. '''A.''' Ain, verbero?{{a|551}}
Me rabiosum atque insectatum esse hastis meum memoras patrem,{{r|3.4.20|20}}{{a|552}}
et eum morbum mi esse, ut qui me opus sit insputarier?{{a|553}}
'''HEG.''' Ne verere, multos iste morbus homines macerat,{{a|554}}
quibus insputari saluti fuit atque is profuit.{{l|555}}
'''ARIST.''' Quid tu autem? Etiam huic credis? '''HEG.''' Quid ego credam huic? '''ARIST.''' Insanum esse me?{{a|556}}
'''TYND.''' Viden tu hunc, quam inimico voltu intuetur? Concedi optumumst,{{r|3.4.25|25}}{{a|557}}
Hegio: fit quod tibi ego dixi, gliscit rabies, cave tibi.{{a|558}}
'''HEG.''' Credidi esse insanum extemplo, ubi te appellavit Tyndarum.{{a|559}}
'''TYND.''' Quin suom ipse interdum ignorat nomen neque scit qui siet.{{l|560}}
'''HEG.''' At etiam te suom sodalem esse aibat. '''TYND.''' Haud vidi magis.{{a|561}}
Et quidem Alcumeus atque Orestes et Lycurgus postea{{r|3.4.30|30}}{{a|562}}
una opera mihi sunt sodales qua iste. '''ARIST.''' At etiam, furcifer,{{a|563}}
male loqui mi audes? Non ego te novi? '''HEG.''' Pol planum id quidem est,{{a|564}}
non novisse, qui istum appelles Tyndarum pro Philocrate.{{l|565}}
Quem vides, eum ignoras: illum nominas quem non vides.{{a|566}}
'''ARIST.''' Immo iste eum sese ait, qui non est, esse, et qui vero est, negat.{{r|3.4.35|35}}{{a|567}}
'''TYND.''' Tu enim repertu's, Philocratem qui superes veriverbio.{{a|568}}
'''ARIST.''' Pol ego ut rem video, tu inventu's, vera vanitudine{{a|569}}
qui convincas. Sed quaeso hercle, agedum aspice ad me. '''TYND.''' Em. '''ARIST.''' Dic modo:{{l|570}}
tun negas te Tyndarum esse? '''T.''' Nego, inquam. '''A.''' Tun te Philocratem{{a|571}}
esse ais? '''TYND.''' Ego, inquam. '''ARIST.''' Tune huic credis? '''HEG.''' Plus quidem quam tibi aut mihi.{{r|3.4.40|40}}{{a|572}}
nam ille quidem, quem tu hunc memoras esse, hodie hinc abiit Alidem{{a|573}}
ad patrem huius. '''ARIST.''' Quem patrem, qui servos est? '''T.''' Et tu quidem{{a|574}}
servos es, liber fuisti, et ego me confido fore,{{l|575}}
si huius huc reconciliasso in libertatem filium.{{a|576}}
'''ARIST.''' Quid ais, furcifer? Tun te gnatum &lt;esse&gt; memoras liberum?{{r|3.4.45|45}}{{a|577}}
'''TYND.''' Non equidem me Liberum, sed Philocratem esse aio. '''A.''' Quid est?{{a|578}}
Ut scelestus, Hegio, nunc iste &lt;te&gt; ludos facit.{{a|579}}
Nam is est servos ipse, neque praeter se umquam ei servos fuit.{{l|580}}
'''TYND.''' Quia tute ipse eges in patria nec tibi qui vivas domist,{{a|581}}
omnis inveniri similis tui vis; non mirum facis:{{r|3.4.50|50}}{{a|582}}
est miserorum, ut malevolentes sint atque invideant bonis.{{a|583}}
'''ARIST.''' Hegio, vide sis, ne quid tu huic temere insistas credere.{{a|584}}
Atque, ut perspicio, profecto iam aliquid pugnae edidit.{{l|585}}
Filium tuom quod redimere se ait, id ne utiquam mihi placet.{{a|586}}
'''TYND.''' Scio te id nolle fieri; efficiam tamen ego id, si di adiuvant.{{r|3.4.55|55}}{{a|587}}
illum restituam huic, hic autem in Alidem me meo patri.{{a|588}}
Propterea ad patrem hinc amisi Tyndarum. '''ARIST.''' Quin tute is es:{{a|589}}
neque praeter te in Alide ullus servos istoc nominest.{{l|590}}
'''TYND.''' Pergin servom me exprobrare esse, id quod vi hostili optigit?{{a|591}}
'''ARIST.''' Enim iam nequeo contineri. '''T.''' Heus, audin quid ait? Quin fugis?{{r|3.4.60|60}}{{a|592}}
iam illic hic nos insectabit lapidibus, nisi illunc iubes{{a|593}}
comprehendi. '''ARIST.''' Crucior. '''TYND.''' Ardent oculi: fit opus, Hegio;{{a|594}}
viden tu illi maculari corpus totum maculis luridis?{{l|595}}
Atra bilis agitat hominem. '''ARIST.''' At pol te, si hic sapiat senex,{{a|596}}
pix atra agitet apud carnificem tuoque capiti inluceat.{{r|3.4.65|65}}{{a|597}}
'''TYND.''' Iam deliramenta loquitur, laruae stimulant virum.{{a|598}}
Hercle qui, si hunc comprehendi iusseris, sapias magis.{{a|599}}
'''ARIST.''' Crucior, lapidem non habere me, ut illi mastigiae{{l|600}}
cerebrum excutiam, qui me insanum verbis concinnat suis.{{a|601}}
'''TYND.''' Audin lapidem quaeritare? '''ARIST.''' Solus te solum volo,{{r|3.4.70|70}}{{a|602}}
Hegio. '''HEG.''' Istinc loquere, si quid vis, procul. Tamen audiam.{{a|603}}
'''TYND.''' Namque edepol si adbites propius, os denasabit tibi{{a|604}}
mordicus. '''ARIST.''' Neque pol me insanum, Hegio, esse creduis{{l|605}}
neque fuisse umquam, neque esse morbum quem istic autumat.{{a|606}}
Verum si quid metuis a me, iube me vinciri: volo,{{r|3.4.75|75}}{{a|607}}
dum istic itidem vinciatur. '''TYND.''' Immo enim vero, Hegio,{{a|608}}
istic, qui volt, vinciatur. '''ARIST.''' Tace modo. Ego te, Philocrates{{a|609}}
false, faciam ut verus hodie reperiare Tyndarus.{{l|610}}
Quid mi abnutas? '''TYND.''' Tibi ego abnuto? '''A.''' Quid agat, si absis longius?{{a|611}}
'''HEG.''' Quid ais? Quid si adeam hunc insanum? '''TYND.''' Nugas. Ludificabitur,{{r|3.4.80|80}}{{a|612}}
garriet quoi neque pes umquam neque caput compareat.{{a|613}}
Ornamenta absunt: Aiacem, hunc cum vides, ipsum vides.{{l|615}}
'''HEG.''' Nihili facio. Tamen adibo. '''TYND.''' Nunc ego omnino occidi,{{a|616}}
nunc ego inter sacrum saxumque sto, nec quid faciam scio.{{a|617}}
'''HEG.''' Do tibi operam, Aristophontes, si quid est quod me velis.{{r|3.4.85|85}}{{a|618}}
'''ARIST.''' Ex me audibis vera quae nunc falsa opinare, Hegio.{{a|619}}
Sed hoc primum, me expurigare tibi volo, me insaniam{{l|620}}
neque tenere neque mi esse ullum morbum, nisi quod servio.{{a|621}}
At ita me rex deorum atque hominum faxit patriae compotem,{{a|622}}
ut istic Philocrates non magis est quam aut ego aut tu. '''H.''' Eho dic mihi,{{r|3.4.90|90}}{{a|623}}
quis illic igitur est? '''ARIST.''' Quem dudum dixi a principio tibi.{{a|624}}
Hoc si secus reperies, nullam causam dico quin mihi{{l|625}}
et parentum et libertatis apud te deliquio siet.{{a|626}}
'''H.''' Quid tu ais? '''T.''' Me tuom esse servom et te meum erum. '''H.''' Haud istuc rogo.{{a|627}}
Fuistin liber? '''TYND.''' Fui. '''ARIST.''' Enim vero non fuit, nugas agit.{{r|3.4.95|95}}{{a|628}}
'''TYND.''' Qui tu scis? An tu fortasse fuisti meae matri obstetrix,{{a|629}}
qui id tam audacter dicere audes? '''ARIST.''' Puerum te vidi puer.{{l|630}}
'''TYND.''' At ego te video maior maiorem: em rursum tibi.{{a|631}}
Meam rem non cures, si recte facias. Num ego curo tuam?{{a|632}}
'''HEG.''' Fuitne huic pater Thensaurochrysonicochrysides?{{r|3.4.100|100}}{{a|633}}
'''ARIST.''' Non fuit, neque ego istuc nomen umquam audivi ante hunc diem.{{a|634}}
Philocrati Theodoromedes fuit pater. '''TYND.''' Pereo probe.{{l|635}}
Quin quiescis? &lt;nowiki&gt;&lt;i&gt;&lt;/nowiki&gt; dierectum cor meum, ac suspende te.{{a|636}}
Tu sussultas, ego miser vix asto prae formidine.{{a|637}}
'''HEG.''' Satin istuc mihi exquisitum est, fuisse hunc servom in Alide{{r|3.4.105|105}}{{a|638}}
neque esse hunc Philocratem? '''A.''' Tam satis quam numquam hoc invenies secus.{{a|639}}
Sed ubi is nunc est? '''HEG.''' Vbi ego minime atque ipsus se volt maxume.{{l|640}}{{r|3.4.107|107}}
'''HEG.''' Tum igitur ego deruncinatus, deartuatus sum miser&lt;ref&gt;641, 642 ''post'' 645 ''collocat Brix''&lt;/ref&gt;{{r|3.4.111|111}}{{a|641}}
huius scelesti techinis, qui me ut lubitum est ductavit dolis.{{r|3.4.112|112}}{{a|642}}
Sed vide sis. '''ARIST.''' Quin exploratum dico et provisum hoc tibi.{{r|3.4.108|108}}{{a|643}}
'''HEG.''' Certon? '''ARIST.''' Quin nihil, inquam, invenies magis hoc certo certius.{{a|644}}
Philocrates iam inde usque amicus fuit mihi a puero puer.{{r|3.4.110|110}}{{l|645}}
Sed qua faciest tuos sodalis Philocrates? '''ARIST.''' Dicam tibi:{{r|3.4.113|113}}{{a|646}}
macilento ore, naso acuto, corpore albo, oculis nigris,{{a|647}}
subrufus aliquantum, crispus, cincinnatus. '''HEG.''' Convenit.{{r|3.4.115|115}}{{a|648}}
'''TYND.''' Vt quidem hercle in medium ego hodie pessume processerim.{{a|649}}
Vae illis virgis miseris, quae hodie in tergo morientur meo.{{l|650}}
'''HEG.''' Verba mihi data esse video. '''TYND.''' Quid cessatis, compedes,{{a|651}}
currere ad me meaque amplecti crura, ut vos custodiam?{{a|652}}
'''HEG.''' Satin med illi hodie scelesti capti ceperunt dolo?{{r|3.4.120|120}}{{a|653}}
illic servom se assimulabat, hic sese autem liberum.{{a|654}}
Nuculeum amisi, retinui pignori putamina.{{l|655}}
Ita mihi stolido sursum versum os sublevere offuciis.{{a|656}}
Hic quidem me numquam irridebit. Colaphe, Cordalio, Corax,{{a|657}}
ite istinc, ecferte lora.'''COLAPHVS''' Num lignatum mittimur?{{r|3.4.125|125}}{{a|658}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.5.0'&gt;&lt;/span&gt;III.v===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ TYNDARVS ⸱ ARISTOPHONTES]
'''HEG.''' Inicite huic manicas &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; mastigiae.{{a|659}}
'''TYND.''' Quid hoc est negoti? Quid ego deliqui? '''HEG.''' Rogas,{{l|660}}
sator sartorque scelerum, et messor maxume?{{a|661}}
'''TYND.''' Non occatorem dicere audebas prius?{{a|662}}
Nam semper occant prius quam sariunt rustici.{{r|3.5.5|5}}{{a|663}}
'''HEG.''' At ut confidenter &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; mihi contra astitit.{{a|664}}
'''TYND.''' Decet innocentem servom atque innoxium{{l|665}}
confidentem esse, suom apud erum potissimum.{{a|666}}
'''HEG.''' Adstringite isti sultis vehementer manus.{{a|667}}
'''TYND.''' Tuos sum, tu has quidem vel praecidi iube.{{r|3.5.10|10}}{{a|668}}
sed quid negoti est, quam ob rem suscenses mihi?{{a|669}}
'''HEG.''' Quia me meamque rem, quod in te uno fuit,{{l|670}}
tuis scelestis falsidicis fallaciis{{a|671}}
deartuasti dilaceravisti atque opes{{a|672}}
confecisti omnes, res ac rationes meas:{{r|3.5.15|15}}{{a|673}}
ita mi exemisti Philocratem fallaciis.{{a|674}}
Illum esse servom credidi, te liberum;{{l|675}}
ita vosmet aiebatis itaque nomina{{a|676}}
inter vos permutastis. '''TYND.''' Fateor, omnia{{a|677}}
facta esse ita ut &lt;tu&gt; dicis, et fallaciis{{r|3.5.20|20}}{{a|678}}
abiisse eum abs te mea opera atque astutia;{{a|679}}
an, obsecro hercle te, id nunc suscenses mihi?{{l|680}}
'''HEG.''' At cum cruciatu maxumo id factumst tuo.{{a|681}}
'''TYND.''' Dum ne ob male facta, peream, parvi aestumo.{{a|682}}
Si ego hic peribo, ast ille ut dixit non redit,{{r|3.5.25|25}}{{a|683}}
at erit mi hoc factum mortuo memorabile,{{a|684}}
&lt;me&gt; meum erum captum ex servitute atque hostibus{{l|685}}
reducem fecisse liberum in patriam ad patrem,{{a|686}}
meumque potius me caput periculo{{a|687}}
praeoptavisse, quam is periret, ponere.{{r|3.5.30|30}}{{a|688}}
'''HEG.''' Facito ergo ut Acherunti clueas gloria.{{a|689}}
'''TYND.''' Qui per virtutem, periit, at non interit.{{l|690}}
'''HEG.''' Quando ego te exemplis pessumis cruciavero{{a|691}}
atque ob sutelas tuas te morti misero,{{a|692}}
vel te interiisse vel periisse praedicent;{{r|3.5.35|35}}{{a|693}}
dum pereas, nihil intererit: dicant vivere.{{a|694}}
'''TYND.''' Pol si istuc faxis, haud sine poena feceris,{{l|695}}
si ille huc rebitet, sicut confido affore.{{a|696}}
'''ARIST.''' Pro di immortales, nunc ego teneo, nunc scio{{a|697}}
quid hoc sit negoti. Meus sodalis Philocrates{{r|3.5.40|40}}{{a|698}}
in libertate est ad patrem in patria. Bene est,{{a|699}}
nec quisquam est mihi, aeque melius cui velim.{{l|700}}
Sed hoc mihi aegre est, me huic dedisse operam malam,{{a|701}}
qui nunc propter me meaque verba vinctus est.{{a|702}}
'''HEG.''' Votuin te quicquam mi hodie falsum proloqui?{{r|3.5.45|45}}{{a|703}}
'''TYND.''' Votuisti. '''HEG.''' Cur es ausus mentiri mihi?{{a|704}}
'''TYND.''' Quia vera obessent illi quoi operam dabam:{{l|705}}
nunc falsa prosunt. '''HEG.''' At tibi oberunt. '''TYND.''' Optumest.{{a|706}}
At erum servavi, quem servatum gaudeo,{{a|707}}
cui me custodem addiderat erus maior meus.{{r|3.5.50|50}}{{a|708}}
sed malene id factum arbitrare? '''HEG.''' Pessume.{{a|709}}
'''TYND.''' At ego aio recte, qui abs te sorsum sentio.{{l|710}}
Nam cogitato, si quis hoc gnato tuo{{a|711}}
tuos servos faxit, qualem haberes gratiam?{{a|712}}
Emitteresne necne eum servom manu?{{r|3.5.55|55}}{{a|713}}
essetne apud te is servos acceptissimus?{{a|714}}
Responde. '''HEG.''' Opinor. '''TYND.''' Cur ergo iratus mihi es?{{l|715}} 
'''HEG.''' Quia illi fuisti quam mihi fidelior.{{a|716}}
'''TYND.''' Quid? Tu una nocte postulavisti et die{{a|717}}
recens captum hominem, nuperum novicium,{{r|3.5.60|60}}{{a|718}}
te perdocere ut melius consulerem tibi,{{a|719}}
quam illi, quicum una &lt;a&gt; puero aetatem exegeram?{{l|720}}
'''HEG.''' Ergo ab eo petito gratiam istam. Ducite,{{a|721}}
ubi ponderosas crassas capiat compedes.{{a|722}}
Inde ibis porro in latomias lapidarias.{{r|3.5.65|65}}{{a|723}}
ibi quom alii octonos lapides effodiunt, nisi{{a|724}}
cotidiano sesquiopus confeceris,{{l|725}}
Sescentoplago nomen indetur tibi.{{a|726}}
'''ARIST.''' Per deos atque homines ego te obtestor, Hegio,{{a|727}}
ne tu istunc hominem perduis. '''HEG.''' Curabitur;{{r|3.5.70|70}}{{a|728}}
nam noctu nervo vinctus custodibitur,{{a|729}}
interdius sub terra lapides eximet:{{l|730}}
diu ego hunc cruciabo, non uno absolvam die.{{a|731}}
'''ARIST.''' Certumne est tibi istuc? '''HEG.''' Non moriri certius.{{a|732}}
Abducite istum actutum ad Hippolytum fabrum,{{r|3.5.75|75}}{{a|733}}
iubete huic crassas compedes impingier;{{a|734}}
inde extra portam ad meum libertum Cordalum{{l|735}}
in lapicidinas facite deductus siet:{{a|736}}
atque hunc me velle dicite ita curarier,{{a|737}}
ne qui deterius huic sit quam cui pessume est.{{r|3.5.80|80}}{{a|738}}
'''TYND.''' Cur ego te invito me esse salvom postulem?{{a|739}}
Periclum vitae meae tuo stat periculo.{{l|740}}
Post mortem in morte nihil est quod metuam mali.{{a|741}}
Etsi pervivo usque ad summam aetatem, tamen{{a|742}}
breve spatium est perferundi quae minitas mihi.{{r|3.5.85|85}}{{a|743}}
vale atque salve, etsi aliter ut dicam meres.{{a|744}}
Tu, Aristophontes, de me ut meruisti, ita vale;{{l|745}}
nam mihi propter te hoc optigit. '''HEG.''' Abducite.{{a|746}}
'''TYND.''' At unum hoc quaeso, si huc rebitet Philocrates,{{a|747}}
ut mi eius facias conveniundi copiam.{{r|3.5.90|90}}{{a|748}}
'''HEG.''' Periistis, nisi hunc iam e conspectu abducitis.{{a|749}}
'''TYND.''' Vis haec quidem hercle est, et trahi et trudi simul.—{{l|750}}
'''HEG.''' Illic est abductus recta in phylacam, ut dignus est.{{a|751}}
Ego illis captivis aliis documentum dabo,{{a|752}}
ne tale quisquam facinus incipere audeat.{{r|3.5.95|95}}{{a|753}}
quod absque hoc esset, qui mihi hoc fecit palam,{{a|754}}
usque offrenatum suis me ductarent dolis.{{l|755}}
Nunc certum est nulli posthac quicquam credere.{{a|756}}
Satis sum semel deceptus. Speravi miser{{a|757}}
ex servitute me exemisse filium:{{r|3.5.100|100}}{{a|758}}
ea spes elapsa est. Perdidi unum filium,{{a|759}}
puerum quadrimum quem mihi servos surpuit,{{l|760}}
neque eum servom umquam repperi neque filium;{{a|761}}
maior potitus hostium est. Quod hoc est scelus?{{a|762}}
Quasi in orbitatem liberos produxerim.{{r|3.5.105|105}}{{a|763}}
sequere hac. Reducam te ubi fuisti. Neminis{{a|764}}
miserere certum est, quia mei miseret neminem.—{{l|765}}
'''ARIST.''' Exauspicavi ex vinclis. Nunc intellego{{a|766}}
redauspicandum esse in catenas denuo.—{{a|767}}&lt;/poem&gt;

== ACTVS IV ==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[ERGASILVS]
'''ERGASILVS''' Iuppiter supreme, servas me measque auges opes,{{a|768}}
maximas opimitates opiparasque offers mihi,{{a|769}}
laudem lucrum, ludum iocum, festivitatem ferias,{{l|770}}
pompam penum, potationis saturitatem, gaudium,{{a|771}}
nec cuiquam homini supplicare &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; nunc certum est mihi;{{r|4.1.5|5}}{{a|772}}
nam vel prodesse amico possum vel inimicum perdere,{{a|773}}
ita hic me amoenitate amoena amoenus oneravit dies.{{a|774}}
Sine sacris hereditatem sum aptus effertissimam.{{l|775}}
Nunc ad senem cursum capessam hunc Hegionem, cui boni{{a|776}}
tantum affero quantum ipsus a dis optat, atque etiam amplius.{{r|4.1.10|10}}{{a|777}}
nunc certa res est, eodem pacto ut comici servi solent{{a|778}}
coniciam in collum pallium, primo ex med hanc rem ut audiat;{{a|779}}
speroque me ob hunc nuntium aeternum adepturum cibum.{{l|780}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ ERGASILVS]
'''HEGIO''' Quanto in pectore hanc rem meo magis voluto,{{a|781}}
tanto mi aegritudo auctior est in animo.{{a|782}}
Ad illum modum sublitum os esse mi hodie!{{a|783}}
Neque id perspicere quivi.{{a|784}}
Quod cum scibitur, &lt;tum&gt; per urbem inridebor.{{r|4.2.5|5}}{{l|785}}
cum extemplo ad forum advenero, omnes loquentur:{{a|786}}
'hic illest senex doctus, quoi verba data sunt.'{{a|787}}
Sed Ergasilus estne hic, procul quem video?{{a|788}}
Conlecto quidem est pallio. Quidnam acturust?{{a|789}}
'''ERG.''' Move aps te moram atque, Ergasile, age hanc rem.{{r|4.2.10|10}}{{l|790}} 
eminor interminorque, ne mi obstiterit obviam{{a|791}}
nisi quis satis diu vixisse sese homo arbitrabitur.{{a|792}}
Nam qui obstiterit, ore sistet. '''HEG.''' Hic homo pugilatum incipit.{{a|793}}
'''ERG.''' Facere certumst. Proinde ita omnes itinera insistant sua,{{a|794}}
ne quis in hanc plateam negoti conferat quicquam sui.{{r|4.2.15|15}}{{l|795}}
nam meus est ballista pugnus, cubitus catapultast mihi,{{a|796}}
umerus aries, tum genu quemque icero ad terram dabo,{{a|797}}
dentilegos omnes mortales faciam, quemque offendero.{{a|798}}
'''HEG.''' Quae illaec eminatiost nam? Nequeo mirari satis.{{a|799}}
'''ERG.''' Faciam ut huius diei locique meique semper meminerit.{{r|4.2.20|20}}{{l|800}}
[Qui mihi in cursu opstiterit, faxo vitae is extemplo opstiterit suae.]{{a|801}}
'''HEG.''' Quid hic homo tantum incipissit facere cum tantis minis?{{a|802}}
'''ERG.''' Prius edico, ne quis propter culpam capiatur suam:{{a|803}}
continete vos domi, prohibete a vobis vim meam.{{a|804}}
'''HEG.''' Mira edepol sunt, ni hic in ventrem sumpsit confidentiam.{{r|4.2.25|25}}{{l|805}}
vae misero illi, cuius cibo iste factust imperiosior.{{a|806}}
'''ERG.''' Tum pistores scrofipasci, qui alunt furfuribus sues,{{a|807}}
quarum odore praeterire nemo pistrinum potest:{{a|808}}
eorum si quoiusquam scrofam in publico conspexero,{{a|809}}
ex ipsis dominis meis pugnis exculcabo furfures.{{r|4.2.30|30}}{{l|810}}
'''HEG.''' Basilicas edictiones atque imperiosas habet:{{a|811}}
satur homost, habet profecto in ventre confidentiam.{{a|812}}
'''ERG.''' Tum piscatores, qui praebent populo pisces foetidos,{{a|813}}
qui advehuntur quadrupedanti crucianti cantherio,{{a|814}}
quorum odos subbasilicanos omnes abigit in forum,{{r|4.2.35|35}}{{l|815}}
eis ego ora verberabo surpiculis piscariis,{{a|816}}
ut sciant, alieno naso quam exhibeant molestiam.{{a|817}}
Tum lanii autem, qui concinnant liberis orbas oves,{{a|818}}
qui locant caedundos agnos et duplam agninam danunt,{{a|819}}
qui petroni nomen indunt verveci sectario,{{r|4.2.40|40}}{{l|820}}
eum ego si in via petronem publica conspexero,{{a|821}}
et petronem et dominum reddam mortales miserrumos.{{a|822}}
'''HEG.''' Eugepae, edictiones aedilicias hic quidem habet,{{a|823}}
mirumque adeost ni hunc fecere sibi Aetoli agoranomum.{{a|824}}
'''ERG.''' Non ego nunc parasitus sum, sed regum rex regalior,{{r|4.2.45|45}}{{l|825}}
tantus ventri commeatus meo adest in portu cibus.{{a|826}}
Sed ego cesso hunc Hegionem onerare laetitia senem,{{a|827}}
quo homine &lt;hominum&gt; adaeque nemo vivit fortunatior?{{a|828}}
'''HEG.''' Quae illaec est laetitia, quam illic laetus largitur mihi?{{a|829}}
'''ERG.''' Heus ubi estis? Ecquis &lt;hic est? Ecquis&gt; hoc aperit ostium?{{r|4.2.50|50}}{{l|830}}
'''H.''' Hic homo ad cenam recipit se ad me. '''E.''' Aperite hasce ambas fores{{a|831}}
prius quam pultando assulatim foribus exitium adfero.{{a|832}}
'''H.''' Perlubet hunc hominem colloqui. Ergasile. '''E.''' Ergasilum qui vocat?{{a|833}}
'''HEG.''' Respice. '''ERG.''' Fortuna quod tibi nec facit nec faciet, me iubes.{{a|834}}
Sed quis est? '''HEG.''' Respice ad me, Hegio sum. '''ERG.''' Oh mihi,{{r|4.2.55|55}}{{l|835}}
quantum est hominum optumorum optume, in tempore advenis.{{a|836}}
'''HEG.''' Nescio quem ad portum nactus es ubi cenes, eo fastidis.{{a|837}}
'''E.''' Cedo manum. '''H.''' Manum? '''E.''' Manum, inquam, cedo tuam actutum. '''HEG.''' Tene.{{a|838}}
'''E.''' Gaude. '''H.''' Quid ego gaudeam? '''E.''' Quia ego impero, age gaude modo.{{a|839}}
'''HEG.''' Pol maerores mi antevortunt gaudiis. '''ERG.''' [Noli irascier]{{r|4.2.60|60}}{{l|840}}
iam ego ex corpore exigam omnis maculas maerorum tibi.{{a|841}}
Gaude audacter. '''HEG.''' Gaudeo, etsi nil scio quod gaudeam.{{a|842}}
'''ERG.''' Bene facis. Iube—'''HEG.''' Quid iubeam? '''E.''' Ignem ingentem fieri.{{a|843}}
'''H.''' Ignem ingentem? '''E.''' Ita dico, magnus ut sit. '''H.''' Quid? Me, volturi,{{a|844}}
tuan causa aedis incensurum censes? '''ERG.''' Noli irascier.{{r|4.2.65|65}}{{l|845}}
iuben an non iubes astitui aulas, patinas elui,{{a|846}}
† laridum atque epulas foveri foculis ferventibus?{{a|847}}
Alium pisces praestinatum abire? '''HEG.''' Hic vigilans somniat.{{a|848}}
'''ERG.''' Alium porcinam atque agninam et pullos gallinaceos?{{a|849}}
'''HEG.''' Scis bene esse, si sit unde. '''ERG.''' † Pernam atque ophthalmiam,{{r|4.2.70|70}}{{l|850}}
horaeum, scombrum et trygonum et cetum, et mollem caseum?{{a|851}}
'''HEG.''' Nominandi istorum tibi erit magis quam edundi copia{{a|852}}
hic apud me, Ergasile. '''ERG.''' Mean me causa hoc censes dicere?{{a|853}}
'''HEG.''' Nec nihil hodie nec multo plus tu hic edes, ne frustra sis.{{a|854}}
Proin tu tui cottidiani victi ventrem ad me afferas.{{r|4.2.75|75}}{{l|855}}
'''ERG.''' Quin ita faciam, ut &lt;tu&gt;te cupias facere sumptum, etsi ego vetem.{{a|856}}
'''H.''' Egone? '''E.''' Tune. '''H.''' Tum tu mi igitur erus es. '''E.''' Immo benevolens.{{a|857}}
Vin te faciam fortunatum? '''HEG.''' Malim quam miserum quidem.{{a|858}}
'''E.''' Cedo manum. '''H.''' Em manum. '''E.''' Di te omnes adiuvant. '''H.''' Nil sentio.{{a|859}}
'''ERG.''' Non enim es in senticeto, eo non sentis. Sed iube{{r|4.2.80|80}}{{l|860}}
vasa tibi pura apparari ad rem divinam cito,{{a|861}}
atque agnum afferri proprium pinguem. '''HEG.''' Cur? '''ERG.''' Vt sacrufices.{{a|862}}
'''H.''' Cui deorum? '''E.''' Mi hercle, nam ego nunc tibi sum summus Iuppiter,{{a|863}}
idem ego sum Salus, Fortuna, Lux, Laetitia, Gaudium.{{a|864}}
Proin tu deum hunc saturitate facias tranquillum tibi.{{r|4.2.85|85}}{{l|865}}
'''HEG.''' Esurire mihi videre. '''ERG.''' Mi quidem esurio, non tibi.{{a|866}}
'''HEG.''' Tuo arbitratu, facile patior. '''ERG.''' Credo, consuetu's puer.{{a|867}}
'''HEG.''' Iuppiter te dique perdant. '''E.''' Te hercle—mi aequom est gratias{{a|868}}
agere ob nuntium; tantum ego nunc porto a portu tibi boni:{{a|869}}
nunc tu mihi places. '''HEG.''' Abi, stultu's, sero post tempus venis.{{r|4.2.90|90}}{{l|870}}
'''ERG.''' Igitur olim si advenissem, magis tu tum istuc diceres;{{a|871}}
nunc hanc laetitiam accipe a me, quam fero. Nam filium{{a|872}}
tuom modo in portu Philopolemum vivom, salvom et sospitem{{a|873}}
vidi in publica celoce, ibidemque illum adulescentulum{{a|874}}
Aleum una et tuom Stalagmum servom, qui aufugit domo,{{r|4.2.95|95}}{{l|875}}
qui tibi surripuit quadrimum puerum filiolum tuom.{{a|876}}
'''HEG.''' Abi in malam rem, ludis me. '''ERG.''' Ita me amabit sancta Saturitas,{{a|877}}
Hegio, itaque suo me semper condecoret cognomine,{{a|878}}
ut ego vidi. '''H.''' Meum gnatum? '''E.''' Tuom gnatum et genium meum.{{a|879}}
'''H.''' Et captivom illum Alidensem? '''E.''' Ma ton Apollon. '''H.''' Et servolum{{r|4.2.100|100}}{{l|880}}
meum Stalagmum, meum qui gnatum surripuit? '''ERG.''' Nai tan Koran.{{a|881}}
'''H.''' Iam credo? '''E.''' Nai tan Prainesten. '''H.''' Venit? '''E.''' Nai tan Signian.{{a|882}}
'''H.''' Certon? '''E.''' Nai ton Phrousinona. '''H.''' Vide sis. '''E.''' Nai ton Alatrion.{{a|883}}
'''HEG.''' Quid tu per barbaricas urbes iuras? '''ERG.''' Quia enim item asperae{{a|884}}
sunt ut tuom victum autumabas esse. '''HEG.''' Vae aetati tuae.{{r|4.2.105|105}}{{l|885}}
'''ERG.''' Quippe quando mihi nil credis, quod ego dico sedulo.{{a|886}}
Sed Stalagmus quoius erat tunc nationis, cum hinc abit?{{a|887}}
'''HEG.''' Siculus. '''ERG.''' At nunc Siculus non est, Boius est, Boiam terit:{{a|888}}
liberorum quaerundorum causa ei, credo, uxor datast.{{a|889}}
'''HEG.''' Dic, bonan fide tu mi istaec verba dixisti? '''ERG.''' Bona.{{r|4.2.110|110}}{{l|890}}
'''HEG.''' Di immortales, iterum gnatus videor, si vera autumas.{{a|891}}
'''ERG.''' Ain tu? Dubium habebis etiam, sancte quom ego iurem tibi?{{a|892}}
Postremo, Hegio, si parva iuri iurandost fides,{{a|893}}
vise ad portum. '''HEG.''' Facere certumst. Tu intus cura quod opus est.{{a|894}}
Sume, posce, prome quid vis. Te facio cellarium.{{r|4.2.115|115}}{{l|895}}
'''ERG.''' Nam hercle, nisi mantiscinatus probe ero, fusti pectito.{{a|896}}
'''HEG.''' Aeternum tibi dapinabo victum, si vera autumas.{{a|897}}
'''E.''' Vnde id? '''H.''' A me meoque gnato. '''E.''' Sponden tu istud? '''H.''' Spondeo.{{a|898}}
'''ERG.''' At ego tuom tibi advenisse filium respondeo.{{a|899}}
'''HEG.''' Cura quam optume potes. '''ERG.''' Bene ambula et redambula.—{{r|4.2.120|120}}{{l|900}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[ERGASILVS]
'''ERGASILVS''' Illic hinc abiit, mihi rem summam credidit cibariam.{{a|901}}
Di immortales, iam ut ego collos praetruncabo tegoribus,{{a|902}}
quanta pernis pestis veniet, quanta labes larido,{{a|903}}
quanta sumini absumedo, quanta callo calamitas,{{a|904}}
quanta laniis lassitudo, quanta porcinariis.{{r|4.3.5|5}}{{l|905}}
nam si alia memorem, quae ad ventris victum conducunt, morast.{{a|906}}
Nunc ibo, ut pro praefectura mea ius dicam larido,{{a|907}}
et quae pendent indemnatae pernae, eis auxilium ut feram.—{{a|908}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[PVER]
'''PVER''' Diespiter te dique, Ergasile, perdant et ventrem tuom,{{a|909}}
parasitosque omnis, et qui posthac cenam parasitis dabit.{{l|910}}
Clades calamitasque, intemperies modo in nostram advenit domum.{{a|911}}
Quasi lupus esuriens &lt;ille&gt; metui ne in me faceret impetum.{{a|912}}
Ubi &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; impetum{{r|4.4.5|5}}{{a|912a}}
nimisque hercle ego illum male formidabam, ita frendebat dentibus.{{a|913}}
Adveniens deturbavit totum cum carne carnarium:{{a|914}}
arripuit gladium, praetruncavit tribus tegoribus glandia;{{l|915}}
aulas calicesque omnes confregit, nisi quae modiales erant.{{a|916}}
Cocum percontabatur, possentne seriae fervescere.{{r|4.4.10|10}}{{a|917}}
cellas refregit omnis intus reclusitque armarium.{{a|918}}
Adservate istunc, sultis, servi. Ego ibo, ut conveniam senem,{{l|919}}
dicam ut sibi penum alium adornet, siquidem sese uti volet;{{a|920}}
nam hic quidem, ut adornat, aut iam nihil est aut iam nihil erit.—{{a|921}}&lt;/poem&gt;

== ACTVS V ==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ PVER ⸱ PHILOCRATES ⸱ PHILOPOLEMVS]
'''HEGIO''' Iovi disque ago gratias merito magnas,{{a|922}}
quom reducem tuo te patri reddiderunt{{a|923}}
quomque ex miseriis plurimis me exemerunt,{{a|924}}
† quae adhuc te carens dum hic fui sustentabam,{{l|925}}
quomque hunc conspicor in potestate nostra,{{r|5.1.5|5}}{{a|926}}
quomque huius reperta est fides firma nobis.{{a|927}}
'''PVER''' Satis iam dolui ex animo, et cura me satis et lacrumis maceravi,{{a|928}}
satis iam audivi tuas aerumnas, ad portum mihi quas memorasti.{{a|929}}
Hoc agamus. '''PHILOCRATES''' Quid nunc, quoniam tecum servavi fidem{{l|930}} 
tibique hunc reducem in libertatem feci? '''HEG.''' Fecisti ut tibi,{{r|5.1.10|10}}{{a|931}}
Philocrates, numquam referre gratiam possim satis,{{a|932}}
proinde ut tu promeritu's de me et filio. '''PHILOP.''' Immo potes,{{a|933}}
pater, et poteris et ego potero, et di eam potestatem dabunt{{a|934}}
ut beneficium bene merenti nostro merito muneres;{{l|935}}
sicut nunc potes, pater mi, facere merito maxume.{{r|5.1.15|15}}{{a|936}}
'''HEG.''' Quid opust verbis? Lingua nullast qua negem quidquid roges.{{a|937}}
'''PHILOCR.''' Postulo abs te, ut mi illum reddas servom, quem hic reliqueram{{a|938}}
pignus pro me, qui mihi melior quam sibi semper fuit,{{a|939}}
pro bene factis eius ut ei pretium possim reddere.{{l|940}}
'''HEG.''' Quod bene fecisti referetur gratia id quod postulas;{{r|5.1.20|20}}{{a|941}}
et id et aliud, quod me orabis, impetrabis. Atque te{{a|942}}
nolim suscensere quod ego iratus ei feci male.{{a|943}}
'''PHILOCR.''' Quid fecisti? '''HEG.''' In lapicidinas compeditum condidi,{{a|944}}
ubi rescivi mihi data esse verba. '''PHILOCR.''' Vae misero mihi,{{l|945}}
propter meum caput labores homini evenisse optumo.{{r|5.1.25|25}}{{a|946}}
'''HEG.''' At ob eam rem mihi libellam pro eo argenti ne duis:{{a|947}}
gratiis a me, ut sit liber, ducito. '''PHILOCR.''' Edepol, Hegio,{{a|948}}
facis benigne. Sed quaeso, hominem ut iubeas arcessi. '''HEG.''' Licet.{{a|949}}
Ubi estis vos? Ite actutum, Tyndarum huc arcessite.{{l|950}}
Vos ite intro. Interibi ego ex hac statua verberea volo{{r|5.1.30|30}}{{a|951}}
erogitare, meo minore quid sit factum filio.{{a|952}}
Vos lavate interibi. '''PHILOP.''' Sequere hac, Philocrates, me intro.—'''PHILOCR.''' Sequor.—{{a|953}}
&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[HEGIO ⸱ STALAGMUS]
'''HEG.''' Age tu illuc procede, bone vir, lepidum mancupium meum.{{a|954}}
'''STALAGMVS''' Quid me oportet facere, ubi tu talis vir falsum autumas?{{l|955}}
Fui ego bellus, lepidus: bonus vir numquam, neque frugi bonae,{{a|956}}
neque ero umquam, ne &lt;erres&gt;: spem ponas me bonae frugi fore.{{a|957}}
'''HEG.''' Propemodum ubi loci fortunae tuae sint facile intellegis.{{r|5.2.5|5}}{{a|958}}
si eris verax, tua ex re, facies ex mala meliusculam.{{a|959}}
Recte et vera loquere, sed neque vere neque &lt;tu&gt; recte adhuc{{l|960}}
fecisti umquam. '''STAL.''' Quod ego fatear, credin pudeat cum autumes?{{a|961}}
'''HEG.''' At ego faciam ut pudeat, nam in ruborem te totum dabo.{{a|962}}
'''STAL.''' Eia, credo ego imperito plagas minitaris mihi.{{r|5.2.10|10}}{{a|963}}
tandem ista aufer &lt;ac&gt; dic quid fers, ut feras hinc quod petis.{{a|964}}
'''HEG.''' Satis facundu's. Sed iam fieri dicta compendi volo.{{l|965}}
'''STAL.''' Vt vis fiat. '''HEG.''' Bene morigerus fuit puer, nunc non decet.{{a|966}}
Hoc agamus. Iam animum advorte ac mihi quae dicam edissere.{{a|967}}
[Si eris verax, &lt;ex&gt; tuis rebus feceris meliusculas.]{{r|5.2.15|15}}{{a|968}}
'''STAL.''' Nugae istaec sunt. Non me censes scire quid dignus siem?{{a|969}}
'''HEG.''' At ea subterfugere potis es pauca, si non omnia.{{l|970}}
'''STAL.''' Pauca effugiam, scio; nam multa evenient, et merito meo,{{a|971}}
quia et fugi et tibi surripui filium et eum vendidi.{{a|972}}
'''HEG.''' Cui homini? '''STAL.''' Theodoromedi in Alide Polyplusio,{{r|5.2.20|20}}{{a|973}}
sex minis. '''HEG.''' Pro di immortales, is quidem huius est pater{{a|974}}
Philocrati. '''STAL.''' Quin melius novi quam tu et vidi saepius.{{l|975}}
'''HEG.''' Serva, Iuppiter supreme, et me et meum gnatum mihi.{{a|976}}
Philocrates, per tuom te genium obsecro, exi, te volo.{{a|977}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[PHILOCRATES ⸱ HEGIO ⸱ STALAGMVS]
'''PHILOCRATES''' Hegio, assum. Si quid me vis, impera. '''HEG.''' Hic gnatum meum{{a|978}}
tuo patri ait se vendidisse sex minis in Alide.{{a|979}}
'''PHILOCR.''' Quam diu id factum est? '''STAL.''' Hic annus incipit vicensimus.{{l|980}}
'''PHILOCR.''' Falsa memorat. '''STAL.''' Aut ego aut tu. Nam tibi quadrimulum{{a|981}}
tuos pater peculiarem parvolo puero dedit.{{r|5.3.5|5}}{{a|982}}
'''PHILOCR.''' Quid erat ei nomen? Si vera dicis, memoradum mihi.{{a|983}}
'''STAL.''' Paegnium vocitatust, post vos indidistis Tyndaro.{{a|984}}
'''PHILOCR.''' Cur ego te non novi? '''STAL.''' Quia mos est oblivisci hominibus{{l|985}}
neque novisse cuius nihili sit faciunda gratia.{{a|986}}
'''PHILOCR.''' Dic mihi, isne istic fuit, quem vendidisti meo patri,{{r|5.3.10|10}}{{a|987}}
qui mihi peculiaris datus est? '''STAL.''' Huius filius.{{a|988}}
'''HEG.''' Vivitne is homo? '''STAL.''' Argentum accepi, nil curavi ceterum.{{a|989}}
'''HEG.''' Quid tu ais? '''PHILOCR.''' Quin istic ipsust Tyndarus tuos filius,{{l|990}}
ut quidem hic argumenta loquitur. Nam is mecum a puero puer{{a|991}}
bene pudiceque educatust usque ad adulescentiam.{{r|5.3.15|15}}{{a|992}}
'''HEG.''' Et miser sum et fortunatus, si &lt;vos&gt; vera dicitis;{{a|993}}
eo miser sum quia male illi feci, si gnatust meus.{{a|994}}
Eheu, quom ego plus minusve feci quam &lt;me&gt; aequom fuit.{{l|995}}
Quod male feci crucior; modo si infectum fieri possiet.{{a|996}}
Sed eccum incedit huc ornatus haud ex suis virtutibus.{{r|5.3.20|20}}{{a|997}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.4.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iv===
&lt;poem&gt;[TYNDARVS ⸱ HEGIO ⸱ PHILOCRATES ⸱ STALAGMVS]
'''TYNDARVS''' Vidi ego multa saepe picta, quae Acherunti fierent{{a|998}}
cruciamenta, verum enim vero nulla adaeque est Acheruns{{a|999}}
atque ubi ego fui, in lapicidinis. Illic ibi demumst locus,{{l|1000}}
ubi labore lassitudo est exigunda ex corpore.{{a|1001}}
Nam ubi illo adveni, quasi patriciis pueris aut monerulae,{{r|5.4.5|5}}{{a|1002}}
aut anites aut coturnices dantur, quicum lusitent,{{a|1003}}
itidem mi haec advenienti upupa, qui me delectem, datast.{{a|1004}}
Sed erus eccum ante ostium, et erus alter eccum ex Alide{{l|1005}}
rediit. '''HEG.''' Salve, exoptate gnate mi. '''TYND.''' Hem, quid gnate mi?{{a|1006}}
Attat, scio cur te patrem adsimules esse et me filium:{{r|5.4.10|10}}{{a|1007}}
quia mi item ut parentes lucis das tuendi copiam.{{a|1008}}
'''PHILOCR.''' Salve, Tyndare. '''T.''' Et tu, quoius causa hanc aerumnam exigo.{{a|1009}}
'''PHILOCR.''' At nunc liber in divitias faxo venies. Nam tibi{{l|1010}}
pater hic est; hic servos, qui te huic hinc quadrimum surpuit,{{a|1011}}
vendidit patri meo te sex minis, is te mihi{{r|5.4.15|15}}{{a|1012}}
parvolum peculiarem parvolo puero dedit:{{a|1013}}
illic indicium fecit; nam hunc ex Alide huc reduximus.{{a|1014}}
'''TYND.''' Quid huius filium? '''PHILOCR.''' Intus eccum fratrem germanum tuom.{{l|1015}}
['''TYND.''' Quid tu ais? Adduxtin illum huius captivom filium?{{a|1016}}
'''PHILOCR.''' Quin, inquam, intus hic est. '''T.''' Fecisti edepol et recte et bene.{{r|5.4.20|20}}{{a|1017}}
'''PHILOCR.''' Nunc tibi pater hic est: hic fur est tuos, qui parvom hinc te abstulit.{{a|1018}}
'''TYND.''' At ego hunc grandis grandem natu ob furtum ad carnificem dabo.{{a|1019}}
'''PHILOCR.''' Meritus est. '''T.''' Ergo edepol &lt;merito&gt; meritam mercedem dabo.{{l|1020}}
Sed &lt;tu&gt; dic oro: pater meus tune es? '''HEG.''' Ego sum, gnate mi.{{a|1021}}
'''TYND.''' Nunc demum in memoriam redeo, cum mecum recogito.]{{r|5.4.25|25}}{{a|1022}}
nunc edepol demum in memoriam regredior, audisse me{{a|1023}}
quasi per nebulam, Hegionem meum patrem vocarier.{{a|1024}}
'''HEG.''' Is ego sum. '''PHILOCR.''' Compedibus quaeso ut tibi sit levior filius{{l|1025}}
atque huic gravior servos. '''HEG.''' Certum est principio id praevortier.{{a|1026}}
Eamus intro, ut arcessatur faber, ut istas compedes{{r|5.4.30|30}}{{a|1027}}
tibi adimam, huic dem. '''STAL.''' Quoi peculi nihil est, recte feceris.{{a|1028}}

'''CATERVA'''
Spectatores, ad pudicos mores facta haec fabula est,{{a|1029}}
neque in hac subigitationes sunt neque ulla amatio{{l|1030}}
nec pueri suppositio nec argenti circumductio,{{a|1031}}
neque ubi amans adulescens scortum liberet clam suom patrem.{{r|5.4.35|35}}{{a|1032}}
huius modi paucas poetae reperiunt comoedias,{{a|1033}}
ubi boni meliores fiant. Nunc vos, si vobis placet{{a|1034}}
et si placuimus neque odio fuimus, signum hoc mittite:{{l|1035}}
qui pudicitiae esse voltis praemium, plausum date.{{a|1036}}
&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>ovzi8gz0g4y50amr91gtsnaegwqaieh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cistellaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40433</id>
    <revision>
      <id>286422</id>
      <parentid>270704</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47908" sha1="tw9rq7fqd9ntp0rw52f2t8vif5q0fjn" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus=Cistellaria 
|OperaeWikiPagina=Cistellaria
|Liber= 
|Annus= saeculo III a.Ch.n.
|Genera=Comoediae
|Editio= 
|Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/cistellaria.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;SELENIVM MERETRIX
GYMNASIVM MERETRIX
LENA
AVXILIVM DEVS
ALCESIMARCHVS ADVLESCENS
SERVVS
SENEX
LAMPADIO SERVVS
MELAENIS LENA
PHANOSTRATA MATRONA
HALISCA ANCILLA
DEMIPHO SENEX&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='argumentum.1.0'&gt;&lt;/span&gt;ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;'''C'''omprimit adulescens Lemnius Sicyoniam,
'''I'''s redit in patriam, et gnatam generat nuptiis.
'''S'''icyonia aeque parit puellam. Hanc servolus
'''T'''ollit atque exponit, et ex insidiis aucupat.
'''E'''am sublatam meretrix alli detulit.{{r|argumentum.1.5|5}}
'''L'''emno post rediens ducit quam compresserat
'''L'''emnique natam spondet adulescentulo
'''A'''more capto illius proiecticiae.
'''R'''equirens servos reperit quam proiecerat.
'''I'''taque lege et rite civem cognitam{{r|argumentum.1.10|10}}
'''A'''lcesimarchus, ut erat nactus, possidet.&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[SELENIVM ⸱ GYMNASIVM ⸱ LENA]
'''SELENIVM''' Cum ego antehac te amavi et mi amicam esse crevi,{{a|1}}
mea Gymnasium, et matrem tuam, tum id mihi hodie{{a|2}}
aperuistis, tu atque haec: soror si mea esses,{{a|3}}
qui magis potueritis mihi honorem ire habitum,{{a|4}}
nescio, nisi, ut meus est animus, fieri non posse arbitror;{{r|1.1.5|5}}{{l|5}}
ita omnibus relictis rebus mihi frequentem operam dedistis.{{a|6}}
Eo ego vos amo et eo a me magnam iniistis gratiam.{{a|7}}
'''GYMNASIVM''' Pol isto quidem nos pretio facile est frequentare{{a|8}}
tibi utilisque habere:{{a|9}}
ita in prandio nos lepide ac nitide{{r|1.1.10|10}}{{l|10}}
accepisti apud te, ut semper meminerimus.{{a|11}}
'''SEL.''' Lubenti edepol animo factum et fiet a me,{{a|12}}
quae vos arbitrabor velle, ea ut expetessam.{{a|13}}
'''LENA'''  Quod ille dixit, qui secundo vento vectus est tranquillo mari,{{a|14}}
ventum gaudeo—ecastor ad ted, ita hodie hic acceptae sumus{{r|1.1.15|15}}{{l|15}}
suavibus modis,{{a|16}}
nec nisi disciplina apud te fuit quicquam ibi quin mihi placeret.{{a|17}}
'''SEL.''' Quid ita, amabo? '''LENA'''. Raro nimium dabat quod biberem, id merum infuscabat.{{a|18}}
'''GYMN.''' Amabo, hicine istud decet? '''LENA'''. Iusque fasque est:{{l|20|19-20}}
nemo alienus hic est. '''SEL.''' Merito vostro amo vos,{{r|1.1.20|20}}{{a|21}}
quia me colitis et magni facitis. '''LENA'''. Decet pol, mea Selenium,{{a|22}}
hunc esse ordinem benevolentis inter se{{a|23}}
beneque amicitia utier,{{a|24}}
ubi istas videas summo genere natas, summatis matronas,{{l|25}}
ut amicitiam colunt atque ut eam iunctam bene habent inter se.{{r|1.1.25|25}}{{a|26}}
Si idem istud nos faciamus, si idem imitemur, ita tamen vix vivimus{{a|27}}
cum invidia summa. Suarum opum nos volunt esse indigentes.{{a|28}}
Nostra copia nil volunt nos potesse{{l|30|29-30}}
suique omnium rerum nos indigere,{{a|31}}
ut sibi simus supplices.{{r|1.1.30|30}}{{a|32}}
Eas si adeas, abitum quam aditum malis, ita nostro ordini{{a|33}}
palam blandiuntur, clam, si occasio usquam est,{{a|34}}
aquam frigidam subdole suffundunt.{{l|35}}
Viris cum suis praedicant nos solere,{{a|36}}
suas paelices esse aiunt, eunt depressum.{{r|1.1.35|35}}{{a|37}}
Quia nos libertinae sumus, et ego et tua mater, ambae{{a|38}}
meretrices fuimus: illa te, ego hanc mihi educavi{{a|39}}
ex patribus conventiciis. Neque ego hanc superbiai{{l|40}}
causa pepuli ad meretricium quaestum, nisi ut ne esurirem.{{a|41}}
'''SEL.''' At satius fuerat eam viro dare nuptum potius. '''LENA'''. Heia,{{r|1.1.40|40}}{{a|42}}
haec quidem ecastor cottidie viro nubit, nupsitque hodie,{{a|43}}
nubet mox noctu: numquam ego hanc viduam cubare sivi.{{a|44}}
Nam si haec non nubat, lugubri fame familia pereat.{{l|45}}
'''GYMN.''' Necesse est, quo tu me modo voles esse, ita esse, mater.{{a|46}}
'''LENA'''. Ecastor haud me paenitet, si ut dicis ita futura es.{{r|1.1.45|45}}{{a|47}}
Nam si quidem ita eris ut volo, numquam senecta fies{{a|48}}
semperque istam quam nunc habes aetatulam optinebis,{{a|49}}
multisque damno et mihi lucro sine meo saepe eris sumptu.{{l|50}}
'''GYMN.''' Di faxint. '''LENA'''. Sine opera tua di horunc nil facere possunt.{{a|51}}
'''GYMN.''' Equidem hercle addam operam sedulo; sed tu aufer istaec verba.{{r|1.1.50|50}}{{a|52}}
Meus oculus, mea Selenium, numquam ego te tristiorem{{a|53}}
vidi esse. Quid, cedo, te obsecro tam abhorret hilaritudo?{{a|54}}
Neque munda adaeque es, ut soles (hoc sis vide, ut petivit{{l|55}}
suspiritum alte) et pallida es. Eloquere utrumque nobis,{{a|56}}
et quid tibi est et quid velis nostram operam, ut nos sciamus.{{r|1.1.55|55}}{{a|57}}
Noli, obsecro, lacrumis tuis mi exercitum imperare.{{a|58}}
'''SEL.''' Med excrucio, mea Gymnasium: male mihi est, male maceror;{{a|59}}
doleo ab animo, doleo ab oculis, doleo ab aegritudine.{{l|60}}
Quid dicam, nisi stultitia mea me in maerorem rapi?{{a|61}}
'''GYMN.''' Indidem unde oritur facito ut facias stultitiam sepelibilem.{{r|1.1.60|60}}{{a|62}}
'''SEL.''' Quid faciam? '''GYMN.''' In latebras abscondas pectore penitissimo.{{a|63}}
Tuam stultitiam sola facito ut scias sine aliis arbitris.{{a|64}}
'''SEL.''' At mihi cordolium est. '''GYMN.''' Quid? Id unde est tibi cor? Commemora, obsecro;{{l|65}}
quod neque ego habeo neque quisquam alia mulier, ut perhibent viri.{{a|66}}
'''SEL.''' Siquid est quod doleat, dolet; si autem non est—tamen hoc hic dolet.{{r|1.1.65|65}}{{a|67}}
'''GYMN.''' Amat haec mulier. '''SEL.''' Eho an amare occipere amarum est, obsecro?{{a|68}}
'''GYMN.''' Namque ecastor Amor et melle et felle est fecundissimus;{{a|69}}
gustui dat dulce, amarum ad satietatem usque oggerit.{{l|70}}
'''SEL.''' Ad istam faciem est morbus, qui me, mea Gymnasium, macerat.{{a|71}}
'''GYMN.''' Perfidiosus est Amor. '''SEL.''' Ergo in me peculatum facit.{{r|1.1.70|70}}{{a|72}}
'''GYMN.''' Bono animo es, erit isti morbo melius. '''SEL.''' Confidam fore,{{a|73}}
si medicus veniat qui huic morbo facere medicinam potest.{{a|74}}
'''GYMN.''' Veniet. '''SEL.''' Spissum istuc amanti est verbum, veniet, nisi venit.{{l|75}}
Sed ego mea culpa et stultitia peius misera maceror,{{a|76}}
quom ego illum unum mi exoptavi, quicum aetatem degerem.{{r|1.1.75|75}}{{a|77}}
'''LENA'''. Matronae magis conducibilest istuc, mea Selenium,{{a|78}}
unum amare et cum eo aetatem exigere quoi nuptast semel.{{a|79}}
Verum enim meretrix fortunati est oppidi simillima:{{l|80}}
non potest suam rem obtinere sola sine multis viris.{{a|81}}
'''SEL.''' Hoc volo agatis. Qua accersitae causa ad me estis, eloquar.{{r|1.1.80|80}}{{a|82}}
Nam mea mater, quia ego nolo me meretricem dicier,{{a|83}}
obsecutast de ea re, gessit morem morigerae mihi,{{a|84}}
ut me, quem ego amarem graviter, sineret cum eo vivere.{{l|85}}
'''LENA'''. Stulte ecastor fecit. Sed tu enumquam cum quiquam viro{{a|86}}
consuevisti? '''SEL.''' Nisi quidem cum Alcesimarcho, nemine,{{r|1.1.85|85}}{{a|87}}
neque pudicitiam meam mi alius quisquam imminuit. '''LENA'''. Obsecro,{{a|88}}
quo is homo insinuavit pacto se ad te? '''SEL.''' Per Dionysia{{a|89}}
mater pompam me spectatum duxit. Dum redeo domum,{{l|90}}
conspicillo consecutust clanculum me usque ad fores.{{a|91}}
Inde in amicitiam insinuavit cum matre et mecum simul{{r|1.1.90|90}}{{a|92}}
blanditiis, muneribus, donis. '''LENA'''. Mihi istunc vellem hominem dari,{{a|93}}
ut ego illum vorsarem! '''SEL.''' Quid opust verbis? Consuetudine{{a|94}}
coepi amare contra ego illum, et ille me. '''LENA'''. O mea Selenium,{{l|95}}
adsimulare amare oportet. Nam si ames, extempulo{{a|96}}
melius illi multo, quem ames, consulas quam rei tuae.{{r|1.1.95|95}}{{a|97}}
'''SEL.''' At ille conceptis iuravit verbis apud matrem meam,{{a|98}}
me uxorem ducturum esse: ei nunc alia ducendast domum,{{a|99}}
sua cognata Lemniensis, quae habitat hic in proxumo.{{l|100}}
Nam eum pater eius subegit. Nunc mea mater iratast mihi,{{a|101}}
quia non redierim domum ad se, postquam hanc rem resciverim,{{r|1.1.100|100}}{{a|102}}
eum uxorem ducturum esse aliam. '''LENA'''. Nihil amori iniuriumst.{{a|103}}
'''SEL.''' Nunc te amabo ut hanc hic &lt;unum&gt; triduom hoc solum sinas{{a|104}}
esse et hic servare apud me. Nam ad matrem accersita sum.{{l|105}}
'''LENA'''. Quamquam istud mihi erit molestum triduom, et damnum dabis,{{a|106}}
faciam. '''SEL.''' Facis benigne et amice. Sed tu, Gymnasium mea,{{r|1.1.105|105}}{{a|107}}
si me absente Alcesimarchus veniet, nolito acriter{{a|108}}
eum inclamare (utut erga me est meritus, mihi cordi est tamen),{{a|109}}
sed, amabo, tranquille: ne quid, quod illi doleat, dixeris.{{l|110}}
Accipias clavis: si quid opus tibi erit prompto, promito.{{a|111}}
Ego volo ire. '''GYMN.''' Vt mi excivisti lacrimas. '''SEL.''' Gymnasium mea,{{r|1.1.110|110}}{{a|112}}
bene vale. '''GYMN.''' Cura te, amabo. Sicine immunda, obsecro,{{a|113}}
ibis? '''SEL.''' Immundas fortunas aequom est squalorem sequi.{{a|114}}
'''GYMN.''' Amiculum hoc sustolle saltem. '''SEL.''' Sine trahi, cum egomet trahor.{{l|115}}
'''GYMN.''' Quando ita tibi lubet, vale atque salve. '''SEL.''' Si possim, velim.{{a|116}}
'''GYMN.''' Numquid me vis, mater, intro quin eam? Ecastor mihi{{r|1.1.115|115}}{{a|117}}
visa amare. '''LENA'''. Istoc ergo auris graviter obtundo tuas,{{a|118}}
ne quem ames. Abi intro. '''GYMN.''' Numquid me vis? '''LENA'''. Vt valeas. '''GYMN.''' Vale.{{a|119}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[LENA]
'''LENA'''. Idem mihi magnae quod parti est vitium mulierum{{l|120}}
quae hunc quaestum facimus: quae ubi saburratae sumus,{{a|121}}
largiloquae extemplo sumus, plus loquimur quam sat est.{{a|122}}
Nam ego illanc olim, quae hinc flens abiit, parvolam{{a|123}}
puellam proiectam ex angiportu sustuli.{{r|1.2.5|5}}{{a|124}}
[Adulescens quidam hic est adprime nobilis{{l|125}}
quin ego nunc quia sum onusta mea ex sententia{{a|126}}
quiaque adeo me complevi flore Liberi,{{a|127}}
magis libera uti lingua conlibitum est mihi,{{a|128}}
tacere nequeo misera quod tacito usus est.{{r|1.2.10|10}}{{a|129}}
Sicyone, summo genere; ei vivit pater.{{l|130}}
Is amore misere hanc deperit mulierculam,{{a|131}}
quae hinc modo flens abiit. Contra amore eum haec deperit.]{{a|132}}
Eam meae ego amicae dono huic meretrici dedi,{{a|133}}
quae saepe mecum mentionem fecerat,{{r|1.2.15|15}}{{a|134}}
puerum aut puellam alicunde ut reperirem sibi,{{l|135}}
recens natum, eapse quod sibi supponeret.{{a|136}}
Ubi mihi potestas primum evenit, ilico{{a|137}}
feci eius ei quod me oravit copiam.{{a|138}}
Postquam eam puellam a me accepit, ilico{{r|1.2.20|20}}{{a|139}}
eandem puellam peperit quam a me acceperat,{{l|140}}
sine obstetricis opera et sine doloribus,{{a|141}}
item ut aliae pariunt, quae malum quaerunt sibi.{{a|142}}
Nam amatorem aibat esse peregrinum sibi{{a|143}}
suppositionemque eius facere gratia.{{r|1.2.25|25}}{{a|144}}
Id duae nos solae scimus: ego quae illi dedi{{l|145}}
et illa quae a me accepit, praeter vos quidem.{{a|146}}
Haec sic res gesta est. Si quid usus venerit,{{a|147}}
meminisse ego hanc rem vos volo. Ego abeo domum.{{a|148}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[AVXILIVM]
'''AVXILIVM''' Vtrumque haec, et multiloqua et multibiba, est anus.{{a|149}}
Satin vix reliquit deo quod loqueretur loci,{{l|150}}
ita properavit de puellae proloqui{{a|151}}
suppositione. Quod si tacuisset, tamen{{a|152}}
ego eram dicturus, deus, qui poteram planius.{{r|1.3.5|5}}{{a|153}}
Nam mihi Auxilio est nomen. Nunc operam date,{{a|154}}
ut ego argumentum hoc vobis plane perputem.{{l|155}}
Fuere Sicyoni iam diu Dionysia.{{a|156}}
Mercator venit huc ad ludos Lemnius,{{a|157}}
isque hic compressit virginem, adulescentulus,{{r|1.3.10|10}}{{a|158}}
&lt;vi&gt;, vinulentus multa nocte in via.{{a|159}}
Is ubi malam rem scit se meruisse, ilico{{l|160}}
pedibus perfugium peperit, in Lemnum aufugit,{{a|161}}
ubi habitabat tum. Illa quam compresserat{{a|162}}
decumo post mense exacto hic peperit filiam.{{r|1.3.15|15}}{{a|163}}
Quoniam reum eius facti nescit qui siet,{{a|164}}
paternum servom sui participat consili,{{l|165}}
dat eam puellam ei servo exponendam ad necem.{{a|166}}
Is eam proiecit. Haec puellam sustulit.{{a|167}}
Ille clam observavit servos &lt;qui eam proiecerat&gt;{{r|1.3.20|20}}{{a|168}}
quo aut quas in aedis haec puellam deferat.{{a|169}}
Ut eampse vos audistis confiterier,{{l|170}}
dat eam puellam meretrici Melaenidi,{{a|171}}
eaque educavit eam sibi pro filia{{a|172}}
bene ac pudice. Tum illic autem Lemnius{{r|1.3.25|25}}{{a|173}}
propinquam uxorem duxit, cognatam suam.{{a|174}}
Ea diem suom obiit, facta morigera est viro.{{l|175}}
Post&lt;quam&gt; ille uxori iusta fecit, ilico{{a|176}}
huc commigravit; duxit uxorem hic sibi{{a|177}}
eandem quam olim virginem hic compresserat,{{r|1.3.30|30}}{{a|178}}
et eam cognoscit esse, quam compresserat;{{a|179}}
illa illi dicit, eius se ex iniuria{{l|180}}
peperisse gnatam atque eam se servo ilico{{a|181}}
dedisse exponendam. Ille extemplo servolum{{a|182}}
iubet illum eundem persequi, si qua queat{{r|1.3.35|35}}{{a|183}}
reperire quae sustulerit. Ei rei nunc suam{{a|184}}
operam usque assiduo servos dat, si possiet{{l|185}}
meretricem illam invenire, quam olim tollere,{{a|186}}
cum ipse exponebat, ex insidiis viderat.{{a|187}}
Nunc quod relicuom restat volo persolvere,{{r|1.3.40|40}}{{a|188}}
ut expungatur nomen, ne quid debeam.{{a|189}}
Adulescens hic est Sicyoni, ei vivit pater;{{l|190}}
is amore proiecticiam illam deperit{{a|191}}
quae dudum flens hinc abiit ad matrem suam,{{a|192}}
et illa hunc contra, qui est amor suavissimus.{{r|1.3.45|45}}{{a|193}}
Ut sunt humana, nihil est perpetuom datum.{{a|194}}
Pater adulescenti dare volt uxorem; hoc ubi{{l|195}}
mater rescivit, iussit accersi eam domum.{{a|196}}
Haec sic res gesta est. Bene valete et vincite{{a|197}}
virtute vera, quod fecistis antidhac;{{r|1.3.50|50}}{{a|198}}
servate vostros socios, veteres et novos,{{a|199}}
augete auxilia vostra iustis legibus,{{l|200}}
perdite perduelles, parite laudem et lauream,{{a|201}}
ut vobis victi Poeni poenas sufferant.{{a|202}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[ALCESIMARCHVS]
'''ALCESIMARCHVS''' Credo ego Amorem primum apud homines carnificinam commentum.{{a|203}}
Hanc ego de me coniecturam domi facio, ni foris quaeram,{{a|204}}
qui omnes homines supero [atque] antideo cruciabilitatibus animi.{{l|205}}
Iactor [crucior] agitor stimulor, versor{{a|206}}
in amoris rota, miser exanimor,{{r|2.1.5|5}}{{a|207}}
feror differor distrahor diripior,{{a|208}}
ita nubilam mentem animi habeo.{{l|210|209-210}}
Ubi sum, ibi non sum, ubi non sum, ibist animus,{{a|211}}
ita mi omnia sunt ingenia;{{a|212}}
quod lubet, non lubet iam id continuo,{{r|2.1.10|10}}{{a|213}}
ita me Amor lassum animi ludificat,{{l|215|214-215}}
fugat, agit, appetit, raptat, retinet,{{a|216}}
lactat, largitur: quod dat non dat; deludit:{{a|217}}
modo quod suasit, &lt;id&gt; dissuadet,{{a|218}}
quod dissuasit, id ostentat.{{r|2.1.15|15}}{{l|220|219-220}}
Maritumis moribus mecum experitur{{a|221}}
ita meum frangit amantem animum;{{a|222}}
neque, nisi quia miser non eo pessum,{{a|223}}
mihi ulla abest perdito permities.{{a|224}}
Ita pater apud villam detinuit{{r|2.1.20|20}}{{l|225}}
me hos dies sex ruri continuos,{{a|226}}
neque licitum interea est meam amicam visere&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|228|227-228}}
estne hoc miserum memoratu?{{a|229}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|230}}&lt;/poem&gt;

====FRAGMENTA====
&lt;poem&gt;[ALCESIMARCHVS ⸱ SERVVS ⸱ SENEX ⸱ GYMNASVM ⸱ LENA ⸱ SELENIVM ⸱ MELAENIS]
Gloss. Plaut.{{a|230}}
Nudiussextus{{r|2.1.25|25}}{{l|230}}

Gelius [[Noctes Atticae/Liber VI#VII.|Noctes Atticae VI.VII.III]]:
('''ALC.''') Potine tu homo facinus facere strenuom? ('''SERVVS''') Aliorum affatim est{{a|231}}
qui faciant. Sane ego me nolo fortem perhiberi virum.{{a|232}}

&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|232a}}
'''SERVVS'''. Sed quid istuc? '''ALC.''' Mala multa dici mihi volo. '''SERV.''' Qua gratia?{{a|233}}
'''ALC.''' Quia vivo. '''SERV.''' Facile id quidem edepol possum, si tu vis. '''ALC.''' Volo.{{a|234}}
'''SERV.''' At enim ne tu exponas pugno os metuo in imperio meo.{{r|2.1.30|30}}{{l|235}}
'''ALC.''' Numquam edepol faciam. '''SERV.''' Fidem da. '''ALC.''' Do, non facturum esse me.{{a|236}}
Sed ego primum, tot qui ab amica abesse potuerim dies,{{a|237}}
sum nihili. '''SERV.''' Nihili hercle vero es. '''ALC.''' Quam ego amarem perdite,{{a|238}}
quae me amaret contra. '''SERV.''' Dignus hercle es infortunio.{{a|239}}
'''ALC.''' Ei me &lt;tot tam&gt; acerba facere in corde. '''SERV.''' Frugi nunquam eris.{{r|2.1.35|35}}{{l|240}}
'''ALC.''' Praesertim quae coniurasset mecum et firmasset fidem,{{a|241}}
'''SERV.''' Neque deos neque homines aequom est facere tibi posthac bene.{{a|242}}
'''ALC.''' Quae esset aetatem exactura mecum in matrimonio,{{a|243}}
'''SERV.''' Compedes te capere oportet neque eas unquam ponere.{{a|244}}
'''ALC.''' Quae mihi esset commendata et meae fidei concredita,{{r|2.1.40|40}}{{l|245}}
'''SERV.''' Hercle te verberibus multum caedi oportere arbitror.{{a|246}}
'''ALC.''' Quae mellillam me vocare et suavium solitast suom.{{a|247}}
'''SERV.''' Ob istuc unum verbum dignu's, deciens qui furcam feras.{{a|248}}
'''ALC.''' Egomet laetor. Sed quid auctor nunc mihi es? '''SERV.''' Dicam tibi:{{a|249}}
Supplicium illi des, suspendas te, ne tibi suscenseat.{{r|2.1.45|45}}{{l|250}}
'''ALC.''' Quian &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|251}}
'''SERV.''' Quid tu ergo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; te manuleo{{a|252}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
('''ALC.''') Quid si amo? &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ('''T.''') &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; est amor{{l|273}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; atque illam quam &lt;te&gt; amare intellego{{r|2.1.50|50}}{{a|274}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; si conclusos vos &lt;me&gt; habere in carcere{{a|275}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; amoris noctesque et dies{{a|276}}
ni emortuos &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|277}}
mihi nunquam quisquam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|278}}
('''T.''') Immo maxumus.{{r|2.1.55|55}}{{a|279}}
Nam qui amant stulte atque inmodeste atque inprobe{{l|280}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ne ament.{{a|281}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|282}}
('''ALC.''') &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ubi tu es? '''SERV.''' Ecce me.{{a|283}}
'''ALC.''' I, adfer mihi arma et loricam adducito.{{r|2.1.60|60}}{{a|284}}
'''SERV.''' Loricam adducam?{{l|285}}
'''ALC.''' I, curre, equom adfer. '''SERV.''' Hercle hic insanit miser.{{a|286}}
'''ALC.''' Abi atque hastatos multos, multos velites,{{a|287}}
multos cum multis—nil moror precario.{{a|288}}
Ubi sunt quae iussi? '''SERV.''' Sanus hic non est satis.{{r|2.1.65|65}}{{a|289}}
'''T.''' Ab anu esse credo nocitum, cum illaec sic facit.{{l|290}}
'''SERV.''' Vtrum deliras, quaeso, an astans somnias,{{a|291}}
qui equom me adferre iubes, loricam adducere,{{a|292}}
multos hastatos, post id multos velites,{{a|293}}
multos cum multis? Haec tu pervorsario{{r|2.1.70|70}}{{a|294}}
mihi fabulatu's. '''ALC.''' Dixin ego istaec, obsecro?{{l|295}}
'''SERV.''' Modo quidem hercle haec dixisti. '''ALC.''' Non praesens quidem.{{a|296}}
'''SERV.''' Praestigiator, siquidem hic non es atque ades.{{a|297}}
'''T.''' Video ego te Amoris valde tactum toxico,{{a|298}}
adulescens; eo te magis volo monitum. '''ALC.''' Mone.{{r|2.1.75|75}}{{a|299}}
'''T.''' Cave sis cum Amore tu unquam bellum sumpseris.{{l|300}}
'''ALC.''' Quid faciam? '''T.''' Ad matrem eius devenias domum,{{a|301}}
expurges, iures, ores blande per precem{{a|302}}
eamque exores ne tibi suscenseat.{{a|303}}
'''ALC.''' Expurigabo hercle omnia ad raucam ravim.{{r|2.1.80|80}}{{l|304}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|304a}}

Non. P. 72M:
('''SENEX''') prohibet divitiis maximis, dote altili atque opima.{{l|305}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|305a}}

mulierculam exornatulam. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quidem hercle scita.{{a|306}}
Quamquam vetus cantherius sum, etiam nunc, ut ego opinor,{{a|307}}
adhinnire equolam possum ego hanc, si detur sola soli.{{r|2.1.85|85}}{{a|308}}
'''GYMNASIVM''' Nimis opportune mi evenit rediisse Alcesimarchum;{{a|309}}
nam sola nulla invitior solet esse. '''SEN.''' Me vocato,{{l|310}}
ne sola sis: ego tecum &lt;ero, volo&gt; ego agere, ut tu agas aliquid.{{a|311}}
'''GYMN.''' Nimis lepide exconcinnavit hasce aedis Alcesimarchus.{{a|312}}
'''SEN.''' Vt quo&lt;m Ven&gt;us adgreditur, &lt;place&gt;t; lepidumst amare semper.{{r|2.1.90|90}}{{a|313}}
'''GYMN.''' Venerem meram haec aedes olent, quia amator expolivit.{{a|314}}
'''SEN.''' Non modo ipsa lepidast, commode quoque hercle fabulatur.{{l|315}}
Sed cum dicta huius interpretor, haec herclest, ut ego opinor,{{a|316}}
meum quae corrumpit filium. Suspiciost eam esse,{{a|317}}
utpote quam nunquam viderim; de opinione credo.{{r|2.1.95|95}}{{a|318}}
Nam hasce aedis conductas habet meus gnatus, haec ubi astat:{{a|319}}
hoc hanc eam esse opiniost; nam haec illum nominavit.{{l|320}}
Quid si adeam atque appellem. Mali damnique inlecebra, salve.{{a|321}}
'''GYMN.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; vapulabis.{{a|322}}
'''SEN.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; volo apud te.{{r|2.1.100|100}}{{a|323}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
'''GYMN.''' Intro abeo,{{l|330}}
nam meretricem astare in via solam prostibuli sanest.{{a|331}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
malum aufer, bonum mihi opus est{{l|341}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''GYMN.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quid vis.{{r|2.1.105|105}}{{l|362}}
'''SEN.''' Volo ex te scire quidquid est &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|363}}
quid ego usquam male feci tibi &lt;aut meu&gt;s quisquam, id edisserta,{{a|364}}
quam ob rem me meumque filium quom &lt;matr&gt;e remque nostram{{l|365}}
habes perditui et praedatui? '''GYMN.''' Miser errat, ut ego dixi.{{a|366}}
Lepidast materies, ludam ego hunc, nam occasio videtur.{{r|2.1.110|110}}{{a|367}}
Potin operam inique equidem malam &lt;ut ne&gt; des innocenti?{{a|368}}
'''SEN.''' Sed &lt;obsecro&gt; te, nullusnest tibi amator alius quisquam,{{a|369}}
nisi meus modo unus filius? '''GYMN.''' Quem quidem ego amem, alius nemo est.{{l|370}}
'''SEN.''' At ego &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''GYMN.''' Nil moror: damno sunt tui mihi similes.{{a|371}}
'''SEN.''' Quid &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; (GYMN.) isne est id arbitratus?{{r|2.1.115|115}}{{a|372}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|372a}}

('''GYM.''') datores{{a|373}}
negotioli bellissimi senices soletis esse.&lt;ref&gt;[[Institutiones grammaticae/Liber III#38|Institutiones grammaticae 3.38]], [[Institutiones grammaticae/Liber VI#94|Institutiones grammaticae 6.94]]&lt;/ref&gt;
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;

Prisc. GL 2.388K
'''LENA'''. Me respondere postulas? Iniurium est.{{r|2.1.120|120}}{{a|374}}
Stipulari semper me ultro oportet a viris,{{l|375}}
eum quaestum facio, nil viris promittere.{{l|376}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|376a}}

Prisc. GL 2.107K
siquidem imperes pro copia, pro recula{{l|377}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.1.125|125}}{{l|377a}}

Festus 372M
'''LENA'''. Quin is, si itura es? Nimium is vegrandi gradu.{{a|378}}

Non. 198M
'''GYMN.''' Pol ad cubituram, mater, magis sum exercita{{a|379}}
fere quam ad cursuram. Eo sum tardiuscula.{{l|380}}

Non. 499M
meminere officium suom.{{l|381}}

Non. 63M et 415M
ita mustulentus ventus nares attigit.{{r|2.1.130|130}}{{l|382}}

Non. 108M
capillo scisso atque excissatis auribus{{l|383}}

Non. 190M
quae quasi carnificis angiporta purigans{{l|384}}

&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
non quasi nunc haec sunt hic, limaces, lividae,{{l|405}}
febriculosae, miserae amicae, osseae,{{r|2.1.135|135}}{{a|406}}
diobolares, schoeniculae, miraculae,{{a|407}}
cum extritis talis, cum todillis crusculis{{a|408}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
'''SEL.''' Molestus es.{{l|449}}
'''ALC.''' Meae issula sua &lt;aede&gt;s egent. Ad me &lt;sine ducam&gt;. '''SEL.''' Aufer manum.{{l|450}}
'''ALC.''' Germana mea sororcula. '''SEL.''' Repudio te fraterculum.{{r|2.1.140|140}}{{a|451}}
'''ALC.''' Tum tu igitur, mea matercula. '''MEL.''' Repudio te † fraterculum.{{a|452}}
'''ALC.''' Opsecro te '''SEL.''' Valeas. '''ALC.''' Vt sinas '''SEL.''' Nil moror. '''ALC.''' Expurigare me.{{a|453}}
'''SEL.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''ALC.''' Sine dicam. '''MEL.''' Satis sapit mihi tuis periuriis.{{a|454}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; at nunc non potest. '''ALC.''' Supplicium polliceri volo.{{l|455}}
'''SEL.''' At mi aps te accipere non libet. '''ALC.''' Em omnia{{r|2.1.145|145}}{{a|456}}
patior iure infelix. '''SEL.''' Volup est neque tis misereri decet.{{a|457}}
Quamquam hominem &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|458}}
verba dare &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|459}}
non illa * qui frangant foedera{{l|460}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; eos &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.1.145|145}}{{a|461}}
('''SEL.''') dabis.{{a|462}}
'''ALC.''' At ego nec do neque te amittam hodie, nisi quae volo tecum loqui{{a|463}}
das mihi operam.{{a|464}}
'''MEL.''' Potin ut mihi molestus ne sis? '''ALC.''' Quin id est nomen mihi,{{l|465}}
omnes mortales vocant molestum. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.1.150|150}}{{a|466}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; obsecro. '''MEL.''' At frustra obsecras.{{a|467}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|468}}
quia sine omni &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''ALC.''' Dabo{{a|469}}
ius iurandum. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|470}}
'''MEL.''' At ego nunc &lt;ab&gt; illo mihi &lt;caveo&gt; iure iurando tuo;{{r|2.1.160|160}}{{a|471}}
similest ius iurandum amantum quasi ius confusicium.{{a|472}}
'''ALC.''' Nescia &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|473}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ('''MEL.''') nugas agis.{{a|474}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
'''ALC.''' Supplicium dabo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.1.165|165}}{{l|477}}
quo modo ego &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|478}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ('''MEL.''') quia es nactus novam,{{a|479}}
quae &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quaedam quasi tu nescias.{{l|480}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''ALC.''' Di deaeque illam perdant † pariter.{{a|481}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; umquam, si hoc fallo. '''MEL.''' Nil moror{{r|2.1.170|170}}{{a|482}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; falsum fallis, eo te &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ignorat fides.{{a|483}}
Postremo, si mihi dedisses verba, deis numquam dares.{{a|484}}
'''ALC.''' Quin equidem illam ducam uxorem. '''MEL.''' Ducas, si &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|485}}
nunc hoc si tibi commodumst, quae &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|486}}
'''ALC.''' Instruxi illi aurum atque vestem. ('''MEL.''') &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.1.175|175}}{{a|487}}
siquidem amabas, &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; illi instrui.{{a|488}}
Sed sino. Iam hoc mihi responde quod &lt;ego&gt; te rogavero:{{a|489}}
instruxisti &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|490}}
tibi ita ut voluisti &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ('''ALC.''') quod volo.{{a|491}}
'''MEL.''' Eo facetu's quia tibi aliast sponsa locuples Lemnia.{{r|2.1.180|180}}{{a|492}}
Habeas. Neque nos factione tanta quanta tu sumus{{a|493}}
neque opes nostrae tam sunt validae quam tuae; verum tamen{{a|494}}
hau metuo ne ius iurandum nostrum quisquam culpitet:{{l|495}}
tu iam, si quid tibi dolebit, scies qua doleat gratia.{{a|496}}
'''ALC.''' Di me perdant— '''MEL.''' Quodcumque optes, tibi velim contingere.{{r|2.1.185|185}}{{a|497}}
'''ALC.''' Si illam uxorem duxero umquam, mihi quam despondit pater.{{a|498}}
'''MEL.''' Et me, si umquam tibi uxorem filiam dedero meam.{{a|499}}
'''ALC.''' Patierin me periurare? '''MEL.''' Pol te aliquanto facilius,{{l|500}}
quam me meamque rem perire et ludificari filiam.{{a|501}}
Alibi quaere ubi iuri iurando tuo satis sit subsidi:{{r|2.1.190|190}}{{a|502}}
hic apud nos iam, Alcesimarche, confregisti tesseram.{{a|503}}
'''ALC.''' Face semel periclum. '''MEL.''' Feci saepe, quod factum queror.{{a|504}}
'''ALC.''' Redde mi illam. '''MEL.''' Inter novam rem verbum usurpabo vetus:{{l|505}}
quod dedi datum non vellem, quod relicuomst non dabo.{{a|506}}
'''ALC.''' Non remissura es mihi illam? '''MEL.''' Pro me responsas tibi.{{r|2.1.195|195}}{{a|507}}
'''ALC.''' Non remittes? '''MEL.''' Scis iam dudum omnem meam sententiam.{{a|508}}
'''ALC.''' Satin istuc tibi in corde certumst? '''MEL.''' Quin ego commentor quidem.{{a|509}}
'''ALC.''' Non edepol &lt;ego&gt; istaec tua dicta nunc in auris recipio.{{l|510}}
'''MEL.''' Non? Hem, quid agis igitur? Animum advorte iam, ut quid agas scias.{{a|511}}
'''ALC.''' At ita me di deaeque, superi atque inferi et medioxumi,{{r|2.1.200|200}}{{a|512}}
itaque me Iuno regina et Iovis supremi filia{{a|513}}
itaque me Saturnus eius patruos— '''MEL.''' Ecastor pater.{{a|514}}
'''ALC.''' Itaque me Ops opulenta illius avia— '''MEL.''' Immo mater quidem.{{l|515}}
'''ALC.''' Iuno filia et Saturnus patruos et summus Iuppiter—{{a|516}}
tu me delenis, propter te haec pecco. '''MEL.''' Perge dicere.{{r|2.1.205|205}}{{a|517}}
'''ALC.''' Anne etiam, ut quid consultura sis sciam, pergis eloqui?{{a|518}}
'''MEL.''' Non remittam. Definitumst. '''ALC.''' Enim vero ita me Iuppiter{{a|519}}
itaque me Iuno itaque Ianus ita—quid dicam nescio.{{l|520}}
Iam scio. Immo, mulier, audi, meam ut scias sententiam.{{a|521}}
Di me omnes, magni minuti, et etiam patellarii{{r|2.1.210|210}}{{a|522}}
faxint, ne ego &lt;dem vivae&gt; vivos savium Selenio,{{a|523}}
nisi ego teque tuamque † filiam meque hodie obtruncavero,{{a|524}}
poste autem cum primo luci cras nisi ambo occidero,{{l|525}}
et equidem hercle nisi pedatu tertio † omnis efflixero,{{a|526}}
nisi tu illam remittis ad me. Dixi quae volui. Vale.{{r|2.1.215|215}}{{a|527}}
'''MEL.''' Abiit intro iratus. Quid ego nunc agam? Si redierit{{a|528}}
illa ad hunc, ibidem loci res erit: ubi odium occeperit,{{a|529}}
illam extrudet, tum hanc uxorem Lemniam ducet domum.{{l|530}}
Sed tamen ibo et persequar: amens ne quid faciat, cauto opust.{{a|531}}
Postremo, quando aequa lege pauperi cum divite{{r|2.1.220|220}}{{a|532}}
non licet, perdam operam potius quam carebo filia.{{a|533}}
Sed quis hic est qui recta platea cursum huc contendit suom?{{a|534}}
Et illud paveo et hoc formido, ita tota sum misera in metu.{{l|535}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[LAMPADIO]
'''LAMPADIO''' Anum sectatus sum clamore per vias,{{a|536}}
miserrumam habui. Ut illaec hodie quot modis{{a|537}}
moderatrix &lt;linguae&gt; fuit atque immemorabilis.{{a|538}}
Quot illi blanditias, quid illi promisi boni,{{a|539}}
quot admoenivi fabricas, quot fallacias{{r|2.2.5|5}}{{l|540}}
in quaestione. Vix exculpsi ut diceret,{{a|541}}
quia ei promisi dolium vini dare.{{a|542}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[PHANOSTRATA ⸱ LAMPADIO ⸱ MELAENIS]
'''PHANOSTRATA''' Audire vocem visa sum ante aedis modo{{a|543}}
mei Lampadisci servi. '''LAMP.''' Non surda es, era:{{a|544}}
recte audivisti. '''PHAN.''' Quid agis hic? '''LAMP.''' Quod gaudeas.{{l|545}}
'''PHAN.''' Quid id est? '''LAMP.''' Hinc ex hisce aedibus paulo prius{{a|546}}
vidi exeuntem mulierem. '''PHAN.''' Illam quae meam{{r|2.3.5|5}}{{a|547}}
gnatam sustulerat? '''LAMP.''' Rem tenes. '''PHAN.''' Quid postea?{{a|548}}
'''LAMP.''' Dico ei, quo pacto eam ab hippodromo viderim{{a|549}}
erilem nostram filiam sustollere.{{l|550}}
Extimuit tum illa. '''MEL.''' Iam horret corpus, cor salit.{{a|551}}
Nam mihi ab hippodromo memini adferri parvolam{{r|2.3.10|10}}{{a|552}}
puellam eamque me mihi supponere.{{a|553}}
'''PHAN.''' Age perge, quaeso. Animus audire expetit{{a|554}}
ut gesta res sit. '''MEL.''' Vtinam audire non queas.{{l|555}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|555a}}
'''LAMP.''' Pergo illa&lt;m onerare&gt; dictis: &quot;illaec ted anus{{r|2.3.15|15}}{{a|556}}
fortu&lt;nis ex secundis ad mi&gt;seras vocat.{{a|557}}
Nam illaec tibi nutrix est, ne matrem censeas.{{a|558}}
Ego te reduco et revoco ad &lt;summas&gt; ditias,{{a|559}}
ubi tu locere in luculentam familiam,{{l|560}}
unde tibi talenta magna viginti pater{{r|2.3.20|20}}{{a|561}}
det dotis; non enim hic, ubi ex Tusco modo{{a|562}}
tute tibi indigne dotem quaeras corpore.&quot;{{a|563}}
'''PHAN.''' An, amabo, meretrix illa est quae illam sustulit?{{a|564}}
'''LAMP.''' Immo [meretrix] fuit; sed ut sit de ea re, eloquar.{{l|565}}
Iam perducebam illam ad me suadela mea:{{r|2.3.25|25}}{{a|566}}
anus ei amplexa est genua, plorans, obsecrans,{{a|567}}
ne deserat se: eam suam esse filiam,{{a|568}}
seque eam peperisse sancte adiurabat mihi.{{a|569}}
&quot;istanc quam quaeris&quot; inquit &quot;ego amicae meae{{l|570}}
dedi, quae educaret eam pro filiola sua;{{r|2.3.30|30}}{{a|571}}
et vivit&quot; inquit. &quot;ubi ea est?&quot; inquam extempulo.{{a|572}}
'''PHAN.''' Servate di med, obsecro. '''MEL.''' At me perditis.{{a|573}}
'''PHAN.''' Quoi illam dedisset exquisisse oportuit.{{a|574}}
'''LAMP.''' Quaesivi, et dixit meretrici Melaenidi.{{l|575}}
'''MEL.''' Meum elocutust nomen, interii &lt;oppido&gt;.{{r|2.3.35|35}}{{a|576}}
'''LAMP.''' Vbi elocuta est  ego continuo anum interrogo;{{a|577}}
&quot;ubi habitat?&quot; inquam &quot;duc ac demonstra mihi.&quot;{{a|578}}
&quot;avecta est&quot; inquit &quot;peregre hinc habitatum.&quot;'''MEL.''' Obsipat{{a|579}}
aculam. '''LAMP.''' 'Quo avecta est, eo sequemur. Sicine{{l|580}}
agis nugas? Periisti hercle, ni &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;&quot;{{r|2.3.40|40}}{{a|581}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; &lt;non&gt; hoc longe destiti{{a|582}}
instare, usque adeo donec se adiurat anus{{a|583}}
iam mihi monstrare. '''PHAN.''' At non missam oportuit.{{a|584}}
'''LAMP.''' Servatur. Sed illaec se quandam aibat mulierem{{l|585}}
suam bene volentem convenire etiam prius,{{r|2.3.45|45}}{{a|586}}
commune quacum id esset sibi negotium.{{a|587}}
Et scio venturam. '''MEL.''' Me indicabit, et suas{{a|588}}
ad meas miserias † alias faciem consciam.{{l|590|589-590}}
'''PHAN.''' Quid nunc vis facere me? '''LAMP.''' Intro abi atque animo bono es.{{a|591}}
Vir tuos si veniet, iube domi opperirier,{{r|2.3.50|50}}{{a|592}}
ne in quaestione mihi sit, si quid eum velim.{{a|593}}
Ego ad anum recurro rursum. '''PHAN.''' Lampadio, obsecro,{{a|594}}
cura. '''LAMP.''' Perfectum ego hoc dabo negotium.{{l|595}}
'''PHAN.''' Deos teque spero.—'''LAMP.''' Eosdem ego, uti abeas domum.{{a|596}}
'''MEL.''' Adulescens, asta atque audi. '''LAMP.''' Men, mulier, vocas?{{r|2.3.55|55}}{{a|597}}
'''MEL.''' Te. '''LAMP.''' Quid negoti est? Nam occupatus sum ampliter.{{a|598}}
'''MEL.''' Quis istic habitat? '''LAMP.''' Demipho dominus meus.{{a|599}}
'''MEL.''' Nempe istic est, qui Alcesimarcho filiam{{l|600}}
suam despondit in divitias maxumas?{{a|601}}
'''LAMP.''' Is ipsust. '''MEL.''' Eho tu, quam vos igitur filiam{{r|2.3.60|60}}{{a|602}}
nunc quaeritatis alteram? '''LAMP.''' Ego dicam tibi:{{a|603}}
non ex uxore natam uxoris filiam.{{a|604}}
'''MEL.''' Quid istuc est verbi? '''LAMP.''' Ex priore muliere{{l|605}}
nata, inquam, meo ero est filia. '''MEL.''' Certe modo{{a|606}}
huius, quae locuta est, quaerere aibas filiam.{{r|2.3.65|65}}{{a|607}}
'''LAMP.''' Huius ergo quaero. '''MEL.''' Quo modo igitur, obsecro,{{a|608}}
haec est prior, quae nupta nunc est? '''LAMP.''' Conteris{{a|609}}
tu tua me oratione, mulier, quisquis es.{{l|610}}
Medioxumam quam duxit uxorem, ex ea{{a|611}}
nata est haec virgo, Alcesimarcho quae datur.{{r|2.3.70|70}}{{a|612}}
Ea uxor diem obiit. Iam scis? '''MEL.''' Teneo istuc satis.{{a|613}}
Sed ego illud quaero confragosum, quo modo{{a|614}}
prior posterior sit et posterior sit prior?{{l|615}}
'''LAMP.''' Prius hanc compressit quam uxorem duxit domum,{{a|616}}
prius gravida facta est priusque peperit filiam;{{r|2.3.75|75}}{{a|617}}
eam postquam peperit, iussit parvam proici:{{a|618}}
ego eam proieci, alia mulier sustulit,{{a|619}}
ego inspectavi. Erus hanc duxit postibi.{{l|620}}
Eam nunc puellam filiam eius quaerimus.{{a|621}}
Quid nunc supina susum in caelum conspicis?{{r|2.3.80|80}}{{a|622}}
'''MEL.''' Ei nunciam istuc quo properabas, nil moror.{{a|623}}
Nunc intellexi. '''LAMP.''' Dis hercle habeo gratiam,{{a|624}}
nam ni intellexes, numquam, credo, amitteres.{{l|625}}
'''MEL.''' Nunc mihi bonae necessumst esse ingratiis,{{a|626}}
quamquam esse nolo. Rem palam esse intellego:{{r|2.3.85|85}}{{a|627}}
nunc egomet potius hanc inibo gratiam{{a|628}}
ab illis, quam illaec me indicet. Ibo domum,{{a|629}}
atque ad parentes redducam Selenium.{{l|630}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[MELAENIS ⸱ ALCESIMARCHVS ⸱ SELENIVM]
'''MELAENIS''' Rem elocuta sum tibi omnem; sequere hac me, Selenium,{{a|631}}
ut eorum quoiam esse oportet te sis potius quam mea.{{a|632}}
Quamquam invita te carebo, animum ego inducam tamen{{a|633}}
ut illud quem &lt;ad modum&gt; tuam in rem bene conducat consulam.{{a|634}}
Nam hic crepundia insunt, quibuscum te illa olim ad me detulit,{{r|3.1.5|5}}{{l|635}}
quae mihi dedit, parentes te ut cognoscant facilius.{{a|636}}
Accipe hanc cistellam, Halisca. Agedum pulta illas fores.{{a|637}}
Dic me orare ut aliquis intus prodeat propere ocius.{{a|638}}
'''ALCESIMARCHVS''' Recipe me ad te, Mors, amicum et benevolum. '''SELENIVM''' Mater mea,{{l|640|639-640}}
periimus miserae. '''ALC.''' Vtrum hac me feriam an ab laeva latus?{{r|3.1.10|10}}{{a|641}}
'''MEL.''' Quid tibi est? '''SEL.''' Alcesimarchum non vides? Ferrum tenet.{{a|642}}
'''ALC.''' Ecquid agis? Remorare. Lumen linque. '''SEL.''' Amabo, accurrite,{{a|643}}
ne se interemat. '''ALC.''' O Salute mea salus salubrior,{{a|644}}
tu nunc, si ego volo seu nolo, sola me ut vivam facis.{{l|645}}
'''MEL.''' Haud voluisti istuc severum facere. '''ALC.''' Nil mecum tibi,{{r|3.1.15|15}}{{a|646}}
mortuos tibi sum: hanc ut habeo certum est non amittere;{{a|647}}
nam hercle iam ad me adglutinandam totam decretum est dare.{{a|648}}
Ubi estis, servi? Occludite aedis pessulis, repagulis{{a|649}}
ilico: hanc ego tetulero intra limen. '''MEL.''' Abiit, abstulit{{l|650}}
mulierem. Ibo, persequar iam illum intro, ut haec ex me sciat{{r|3.1.20|20}}{{a|651}}
eadem, si possum tranquillum facere ex irato mihi.{{a|652}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[LAMPADIO ⸱ PHANOSTRATA]
'''LAMPADIO''' Nullam ego me vidisse credo magis anum excruciabilem{{a|653}}
quam illaec est, quae dudum fassa est mihi quaene infitias eat.{{a|654}}
Sed eccam eram video. Sed quid hoc est, haec quod cistella hic iacet{{l|655}}
cum crepundiis? Nec quemquam conspicor alium in via.{{a|656}}
Faciundum est puerile officium: conquiniscam ad cistulam.{{r|4.1.5|5}}{{a|657}}
'''PHANOSTRATA''' Quid agis, Lampadio? '''LAMP.''' Haec cistella numnam hinc ab nobis domo est?{{a|658}}
Nam hinc ab ostio iacentem sustuli. '''PHAN.''' Quid nuntias{{a|659}}
super anu? '''LAMP.''' Scelestiorem in terra nullam esse alteram.{{l|660}}
Omnia infitiatur ea quae dudum confessa est mihi.{{a|661}}
Nam hercle ego &lt;quam&gt; illam anum inridere me ut sinam, satiust mihi{{r|4.1.10|10}}{{a|662}}
quovis exitio interire. '''PHAN.''' Di, obsecro vostram fidem.{{a|663}}
'''LA.''' Quid deos obsecras? '''PH.'''  Servate nos. '''LA.''' Quid est? '''PH.'''  Crepundia{{a|664}}
haec sunt, quibuscum tu extulisti nostram filiolam ad necem.{{l|665}}
'''L.''' Sanane es? P. Haec sunt profecto. '''L.''' Pergin? P. Haec sunt. '''L.''' Si mihi{{a|666}}
alia mulier istoc pacto dicat, dicam esse ebriam.{{r|4.1.15|15}}{{a|667}}
'''PHAN.''' Non ecastor falsa memoro. '''LAMP.''' Nam, obsecro, unde haec gentium?{{a|668}}
Aut quis deus obiecit hanc ante ostium nostrum, quasi{{a|669}}
dedita opera, in tempore ipso? '''PHAN.''' Spes mihi sancta subveni.{{l|670}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[HALISCA ⸱ LAMPADIO ⸱ PHANOSTRATA]
'''HALISCA''' Nisi quid mi opis di dant, disperii, neque unde auxilium expetam habeo.{{a|671}}
Itaque † petulantia mea me animi miseram habet.{{a|672}}
Quae in tergum meum ne veniant, male formido,{{a|673}}
si era mea &lt;me&gt; sciat tam socordem esse quam sum.{{a|674}}
Quamne in manibus tenui atque accepi hic ante aedis{{r|4.2.5|5}}{{l|675}}
cistellam, ubi ea sit nescio, nisi ut opinor{{a|676}}
loca haec circiter excidit mihi.{{a|677}}
Mei homines, mei spectatores, facite indicium, si quis vidit,{{a|678}}
quis eam abstulerit quisve sustulerit et utrum hac an illac iter institerit.{{a|679}}
Non sum scitior, quae hos rogem aut quae fatigem,{{r|4.2.10|10}}{{l|680}}
qui semper malo muliebri sunt lubentes.{{a|681}}
Nunc vestigia hic si qua sunt noscitabo.{{a|682}}
Nam si nemo hac praeter iit, postquam intro abii,{{a|683}}
cistella hic iaceret. Quid hic? Perii, opinor.{{a|684}}
Actum est, ilicet me infelicem et scelestam.{{r|4.2.15|15}}{{l|685}}
Nulla est, neque ego sum usquam. Perdita perdidit me.{{a|686}}
Sed pergam ut coepi tamen, quaeritabo.{{a|687}}
Nam et intus paveo et foris formido,{{a|688}}
ita nunc utrubique metus me agitat.{{l|688a}}
Ita sunt homines misere miseri:{{r|4.2.20|20}}{{a|689}}
ille nunc laetus est, quisquis est, qui illam habet,{{l|690}}
quae neque illa illi quicquam usui et mi exitio est.{{a|691}}
Sed memet moror, quom hoc ago setius.{{a|692}}
Halisca, hoc age, ad terram aspice et despice,{{a|693}}
oculis investiges, astute augura.{{r|4.2.25|25}}{{a|694}}
'''LAM.'''  Era. '''PH.'''  Hem quid est? '''LAM.'''  Haec est. '''PH.'''  Quis est? '''LAM.''' Quoi haec excidit cistella.{{l|695}}
'''PHAN.''' Certe est, eum locum signat, ubi ea excidit: apparet.{{a|696}}
'''HAL.''' Sed is hac iit, hac socci video{{a|697}}
vestigium in pulvere, persequar hac.{{a|698}}
In hoc iam loco cum altero constitit. Hic{{r|4.2.30|30}}{{a|699}}
meis turba oculis modo se obiecit:{{l|699a}}
neque prorsum iit hac: hic stetit, hinc illo{{l|700}}
exiit. Hic concilium fuit.{{l|700a}}
Ad duos attinet, liquidumst. Attat,{{a|701}}
singulum video vestigium.{{r|4.2.35|35}}{{l|701a}}
Sed is hac abiit. Contemplabor. Hinc huc iit, hinc nusquam abiit.{{a|702}}
Actam rem ago. Quod periit, periit: meum corium &lt;cum&gt; cistella.{{a|703}}
Redeo intro. '''PHAN.''' Mulier, mane. Sunt qui volunt te conventam.{{a|704}}
'''HAL.''' Quis me revocat? '''LAMP.''' Bona femina et malus masculus volunt te.{{l|705}}
'''HAL.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; postremo ille{{r|4.2.40|40}}{{a|706}}
plus qui vocat scit quod velit, quam ego quae vocor. Revortor.{{a|707}}
[Ecquem vidisti † quaerere hic, amabo, in hac regione{{a|708}}
cistellam cum crepundiis, quam ego hic amisi misera?{{a|709}}
Nam dudum ut accucurrimus ad Alcesimarchum, ne se{{l|710}}
vita interemeret, tum &lt;eam mihi op&gt;inor excidisse.{{r|4.2.45|45}}{{a|711}}
'''LAMP.''' Cistellam haec mulier &lt;perdidit. Tace&gt;amus, era, parumper.{{a|712}}
'''HAL.''' Disperii misera. Quid ego erae dicam? Quae me opere tanto{{a|713}}
servare iussit, qui suos Selenium parentes{{a|714}}
facilius posset noscere, quae erae [meae] supposita est parva,{{l|715}}
quam quaedam meretrix ei dedit. '''LAMP.''' Nostram haec rem fabulatur,{{r|4.2.50|50}}{{a|716}}
hanc scire oportet, filia tua ubi sit, signa ut dicit.{{a|717}}
'''HAL.''' Nunc eam volt suae matri et patri, quibus nata est, reddere ultro.{{a|718}}
Mi homo, obsecro, alias res geris, ego tibi meas res mando.{{a|719}}
'''LAMP.''' Istuc ago, atque istic mihi cibus est, quod fabulare,{{l|720}}
sed inter rem agendam istam erae huic respondi quod rogabat.{{r|4.2.55|55}}{{a|721}}
Nunc ad te redeo: si quid est opus, dic, impetratumst.]{{a|722}}
Quid quaeritabas? '''HAL.''' Mi homo et mea mulier, vos saluto.{{a|723}}
'''PHAN.''' Et nos te. Sed quid quaeritas? '''HAL.''' Vestigium hic requiro,{{a|724}}
qua aufugit quaedam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; aestio &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''LAMP.''' Quid id? Quid nam est?{{l|725}}
'''HAL.''' Alienum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; et maerorem familiarem.{{r|4.2.60|60}}{{a|726}}
'''LAMP.''' Mala mers, era, haec et callida est. '''PHAN.''' Ecastor ita videtur.{{a|727}}
'''LAMP.''' Imitatur nequam bestiam et damnificam. '''PHAN.''' Quamnam, amabo?{{a|728}}
'''LAMP.''' Involvolum, quae in pampini folio intorta implicat se:{{a|729}}
itidem haec exorditur sibi intortam orationem.{{l|730}}
Quid quaeritas? '''HAL.''' Cistellula hinc mi, adulescens, evolavit.{{r|4.2.65|65}}{{a|731}}
'''LAMP.''' In caveam latam oportuit. '''HAL.''' Non edepol praeda magna.{{a|732}}
'''LAMP.''' Mirum quin grex venalium in cistella infuerit una.{{a|733}}
'''PHAN.''' Sine dicat. '''LAMP.''' Si dicat quidem. '''PHAN.''' Age loquere [tu] quid ibi infuerit.{{a|734}}
'''HAL.''' Crepundia una. '''LAMP.''' Est quidam homo, qui illam ait se scire ubi sit.{{l|735}}
At pol ille a quadam muliere, si eam monstret, gratiam ineat.{{r|4.2.70|70}}{{a|736}}
'''LAMP.''' At sibi ille quidam volt dari mercedem. '''HAL.''' At pol illa quaedam,{{a|737}}
quae illam cistellam perdidit, quoidam negat esse quod det.{{a|738}}
'''LAMP.''' At enim ille quidam o&lt;peram bonum magis&gt; expetit quam argentum.{{a|739}}
'''HAL.''' At pol illi quoidam mulieri nulla opera gratuita est.{{l|740}}
'''PHAN.''' Commodule quaedam. Tu tibi nunc prodes. Confitemur{{r|4.2.75|75}}{{a|741}}
cistellam habere. '''HAL.''' At vos Salus servassit. Ubi ea nunc est?{{a|742}}
'''PHAN.''' Salvam eccam. Sed ego rem meam magnam confabulari{{a|743}}
tecum volo: sociam te mihi adopto ad meam salutem.{{a|744}}
'''HAL.''' Quid istuc negoti est? Aut quis es? '''PHAN.''' Ego sum illius mater,{{l|745}}
quae haec gestitavit. '''HAL.''' Hicine tu ergo habitas? '''PHAN.''' Hariolare.{{r|4.2.80|80}}{{a|746}}
Sed quaeso, ambages, mulier, mitte atque hoc age.{{a|747}}
Eloquere, unde haec sunt tibi, cito, crepundia.{{a|748}}
'''HAL.''' Mea haec erilis gestitavit filia.{{a|749}}
'''LAMP.''' Mentiris, nam mea gestitavit, non tua.{{l|750}}
'''PHAN.''' Ne obloquere. '''LAMP.''' Taceo. '''PHAN.''' Mulier, perge dicere.{{r|4.2.85|85}}{{a|751}}
Ubi ea est, quae gestitavit? '''HAL.''' Hic in proximo.{{a|752}}
'''PHAN.''' Istic quidem edepol mei viri habitat gener.{{a|753}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|753a}}
'''PHAN.''' Ne obloquere rusus. Perge porro dicere.{{a|754}}
Quot annos nata dicitur? '''HAL.''' Septemdecim.{{r|4.2.90|90}}{{l|755}}
'''PHAN.''' Mea est. '''LAMP.''' East: u&lt;t numer&gt;us annorum attulit.{{a|756}}
'''HAL.''' Quid qua &lt;tibi causa haec dixi?&gt; iam quaero meam.{{a|757}}
'''LAMP.''' At po&lt;l ego&gt; sunt, quaero tertiam.{{a|758}}
'''PHAN.''' Quod quaeritabam, filiam inveni meam.{{a|759}}
'''HAL.''' Aequom est &lt;reponi&gt; per fidem quod creditum est,{{r|4.2.95|95}}{{l|760}}
ne bene merenti sit malo benignitas.{{a|761}}
Nostra haec alumna est, tua profecto filia:{{a|762}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|762a}}
et redditura est tuam tibi, et ea gratia{{a|763}}
domo profecta est. Ceterum ex ipsa, obsecro,{{r|4.2.100|100}}{{a|764}}
exquaeritote: ego serva sum. '''PHAN.''' Aequom postulas.{{l|765}}
'''HAL.''' Illius ego istanc esse malo gratiam.{{a|766}}
Sed istanc cistellam te opsecro ut reddas mihi.{{a|767}}
'''PHAN.''' Quid fit, Lampadio? '''LAMP.''' Quod tuom est teneas tuom.{{a|768}}
'''PHAN.''' At me huius miseret. '''LAMP.''' Sic faciundum censeo:{{r|4.2.105|105}}{{a|769}}
da isti cistellam et intro abi cum istac semul.{{l|770}}
'''PHAN.''' Tibi auscultabo. Tene tu cistellam tibi,{{a|771}}
abeamus intro. Sed quid &lt;est&gt; nomen tuae{{a|772}}
dominae? '''HAL.''' Melaenis. '''PHAN.''' I prae, iam ego te sequar.{{a|773}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[DEMIPHO ⸱ LAMPADIO]
'''DEMIPHO''' Quid hoc negoti est, quod omnes homines fabulantur per vias{{a|774}}
mihi esse filiam inventam? Et Lampadionem me in foro{{l|775}}
quaesivisse aiunt. '''LAMP.''' Ere, unde is? '''DEM.'''  Ex senatu. '''LAMP.''' Gaudeo{{a|776}}
tibi mea opera liberorum esse amplius. '''DEM.'''  Enim non placet.{{a|777}}
Nil moror aliena mi opera fieri pluris liberos.{{r|5.1.5|5}}{{a|778}}
Sed quid istuc est? '''LAMP.''' Propera ire intro huc ad adfinem tuom,{{a|779}}
filiam tuam iam cognosces intus. Ibidem uxor tua est.{{l|780}}
Abi cito. '''DEM.'''  Praevorti hoc certumst rebus aliis omnibus.{{a|781}}

'''CATERVA'''
Ne exspectetis, spectatores, dum illi huc ad vos exeant:{{a|782}}
nemo exibit, omnes intus conficient negotium.{{r|5.1.10|10}}{{a|783}}
Ubi id erit factum, ornamenta ponent; postidea loci{{a|784}}
qui deliquit vapulabit, qui non deliquit bibet.{{l|785}}
Nunc quod ad vos, spectatores, relicuom relinquitur,{{a|786}}
more maiorum date plausum postrema in comoedia.{{a|787}}
&lt;/poem&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;

&lt;references/&gt;

{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>tw9rq7fqd9ntp0rw52f2t8vif5q0fjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Curculio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40434</id>
    <revision>
      <id>286423</id>
      <parentid>254359</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53091" sha1="86v6hopp5ilwsiq0exk4ftnpbc9e2q9" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus=Curculio 
|OperaeWikiPagina=Curculio
|Liber= 
|Annus= saeculo III a.Ch.n.
|Genera=Comoediae
|Editio= 
|Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/curculio.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;PALINVRVS SERVVS
PHAEDROMVS ADVLESCENS
LEAENA ANUS
PLANESIVM SERVA
CAPPADOX LENO
COCVS
CVRCVLIO PARASITVS
LYCO ARGENTARIVS
CHORAGVS
THERAPONTIGONVS,&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[PALINVRVS ⸱ PHAEDROMVS]
'''PALINVRVS''' Quo ted hoc noctis dicam proficisci foras{{a|1}}
Cum istoc ornatu cumque hac pompa, Phaedrome?{{a|2}}
'''PHAEDROMVS''' Quo Venus Cupidoque imperat, suadet Amor:{{a|3}}
si media nox est sive est prima vespera,{{a|4}}
si status condictus cum hoste intercedit dies,{{r|1.1.5|5}}{{l|5}}
tamen est eundum quo imperant ingratiis.{{a|6}}
'''PAL.''' At tandem, tandem— '''PHAED.''' Tandem es odiosus mihi.{{a|7}}
'''PAL.''' Istuc quidem nec bellum est nec memorabile:{{a|8}}
tute tibi puer es, lautus luces cereum.{{a|9}}
'''PHAED.''' Egon apicularum congestum opera non feram,{{r|1.1.10|10}}{{l|10}}
ex dulci oriundum melculo dulci meo?{{a|11}}
'''PAL.''' Nam quo te dicam ego ire? '''PHAED.''' Si tu me roges,{{a|12}}
dicam ut scias. '''PAL.''' Si rogitem, quid respondeas?{{a|13}}
'''PHAED.''' Hoc Aesculapi fanum est. '''PAL.''' Plus iam anno scio.{{a|14}}
'''PHAED.''' Huic proxumum illud ostiumst oculissimum.{{r|1.1.15|15}}{{l|15}}
Salve, valuistin? '''PAL.''' Ostium occlusissimum,{{a|16}}
caruitne febris te heri vel nudiustertius{{a|17}}
et heri cenavistine? '''PHAED.''' Deridesne me?{{a|18}}
'''PAL.''' Quid tu ergo, insane, rogitas valeatne ostium?{{a|19}}
'''PHAED.''' Bellissimum hercle vidi et taciturnissimum,{{r|1.1.20|20}}{{l|20}}
numquam ullum verbum muttit: cum aperitur tacet,{{a|21}}
cum illa noctu clanculum ad me exit, tacet.{{a|22}}
'''PAL.''' Numquid tu quod te aut genere indignum sit tuo{{a|23}}
facis aut inceptas facinus facere, Phaedrome?{{a|24}}
Num tu pudicae cuipiam insidias locas{{r|1.1.25|25}}{{l|25}}
aut quam pudicam esse oportet? '''PHAED.''' Nemini,{{a|26}}
nec me ille sirit Iuppiter. '''PAL.''' Ego item volo.{{a|27}}
Ita tuom conferto amare semper, si sapis,{{a|28}}
ne id quod ames populus si sciat, tibi sit probro.{{a|29}}
Semper curato ne sis intestabilis.{{r|1.1.30|30}}{{l|30}}
'''PHAED.''' Quid istuc est verbi? '''PAL.''' Caute ut incedas via:&lt;ref&gt;32 ''post'' 31 ''cod.'' (ii. 6): ''transposuit Bothe''&lt;/ref&gt;{{a|31}}
quod amas amato testibus praesentibus.{{a|32}}
'''PHAED.''' Quin leno hic habitat. '''PAL.''' Nemo hinc prohibet nec vetat,{{a|33}}
quin quod palam est venale, si argentum est, emas.{{a|34}}
Nemo ire quemquam publica prohibet via;{{r|1.1.35|35}}{{l|35}}
dum ne per fundum saeptum facias semitam,{{a|36}}
dum ted abstineas nupta, vidua, virgine,{{a|37}}
iuventute et pueris liberis, ama quid lubet.{{a|38}}
'''PHAED.''' Lenonis hae sunt aedes. '''PAL.''' Male istis evenat.{{a|39}}
'''PHAED.''' Qui? '''PAL.''' Quia scelestam servitutem serviunt.{{r|1.1.40|40}}{{l|40}}
'''PHAED.''' Obloquere. '''PAL.''' Fiat maxume. '''PHAED.''' Etiam taces?{{a|41}}
'''PAL.''' Nempe obloqui me iusseras. '''PHAED.''' At nunc veto.{{a|42}}
Sed ita uti occepi dicere: ei ancillula est.{{a|43}}
'''PAL.''' Nempe huic lenoni qui hic habitat? '''PHAED.''' Recte tenes.{{a|44}}
'''PAL.''' Minus formidabo, ne excidat. '''PHAED.''' Odiosus es.{{r|1.1.45|45}}{{l|45}}
Eam volt meretricem facere. Ea me deperit,{{a|46}}
ego autem cum illa facere nolo mutuom.{{a|47}}
'''PAL.''' Quid ita? '''PHAED.''' Quia proprium facio: amo pariter simul.{{a|48}}
'''PAL.''' Malus clandestinus est amor, damnumst merum.{{a|49}}
'''PHAED.''' Est hercle ita ut tu dicis. '''PAL.''' Iamne ea fert iugum?{{r|1.1.50|50}}{{l|50}}
'''PHAED.''' Tam a me pudica est quasi soror mea sit, nisi{{a|51}}
si est osculando quippiam impudicior.{{a|52}}
'''PAL.''' Semper tu scito, flamma fumo est proxima;{{a|53}}
fumo comburi nil potest, flamma potest.{{a|54}}
Qui e nuce nuculeum esse volt, frangit nucem:{{r|1.1.55|55}}{{l|55}}
qui volt cubare, pandit saltum saviis.{{a|56}}
'''PHAED.''' At illa est pudica neque dum cubitat cum viris.{{a|57}}
'''PAL.''' Credam, pudor si cuiquam lenoni siet.{{a|58}}
'''PHAED.''' Immo ut illam censes? Ut quaeque illi occasiost,{{a|59}}
subripere se ad me; ubi savium oppegit, fugit.{{r|1.1.60|60}}{{l|60}}
Id eo fit, quia hic leno, aegrotus incubat{{a|61}}
in Aesculapi fano, is me excruciat. '''PAL.''' Quid est?{{a|62}}
'''PHAED.''' Alias me poscit pro illa triginta minas,{{a|63}}
alias talentum magnum; neque quicquam queo{{a|64}}
aequi bonique ab eo impetrare. '''PAL.''' Iniuriu's,{{r|1.1.65|65}}{{l|65}}
qui quod lenoni nulli est id ab eo petas.{{a|66}}
'''PHAED.''' Nunc hinc parasitum in Cariam misi meum{{a|67}}
petitum argentum a meo sodali mutuom.{{a|68}}
Quod si non affert, quo me vortam nescio.{{a|69}}
'''PAL.''' Si deos salutas, dextrovorsum censeo.{{r|1.1.70|70}}{{l|70}}
'''PHAED.''' Nunc ara Veneris haec est ante horunc fores;{{a|71}}
me inferre Veneri vovi ieientaculum.{{a|72}}
'''PAL.''' Quid? Tu te pones Veneri ieientaculo?{{a|73}}
'''PHAED.''' Me, te atque hosce omnis. '''PAL.''' Tum tu Venerem vomere vis.{{a|74}}
'''PHAED.''' Cedo, puere, sinum. '''PAL.''' Quid facturu's? '''PHAED.''' Iam scies.{{r|1.1.75|75}}{{l|75}}
Anus hic solet cubitare custos ianitrix,{{a|76}}
nomen Leaenae est, multibiba atque merobiba.{{a|77}}
'''PAL.''' Quasi tu lagoenam dicas, ubi vinum Chium{{a|78}}
solet esse. '''PHAED.''' Quid opust verbis? Vinosissima est;{{a|79}}
eaque extemplo ubi vino has conspersi fores,{{r|1.1.80|80}}{{l|80}}
de odore adesse me scit, aperit ilico.{{a|81}}
'''PAL.''' Eine hic cum vino sinus fertur? '''PHAED.''' Nisi nevis.{{a|82}}
'''PAL.''' Nolo hercle, nam istunc qui fert afflictum velim;{{a|83}}
ego nobis afferri censui. '''PHAED.''' Quin tu taces?{{a|84}}
Si quid super illi fuerit, id nobis sat est.{{r|1.1.85|85}}{{l|85}}
'''PAL.''' Quisnam istic fluviust, quem non recipiat mare?{{a|86}}
'''PHAED.''' Sequere hac, Palinure, me ad fores, fi mi obsequens.{{a|87}}
'''PAL.''' Ita faciam. '''PHAED.''' Agite bibite, festivae fores;{{a|88}}
potate, fite mihi volentes propitiae.{{a|89}}
'''PAL.''' Voltisne olivas [aut] pulpamentum [aut] capparim?{{r|1.1.90|90}}{{l|90}}
'''PHAED.''' Exsuscitate vostram huc custodem mihi.{{a|91}}
'''PAL.''' Profundis vinum: quae te res agitant? '''PHAED.''' Sine.{{a|92}}
Viden ut aperiuntur aedes festivissumae?{{a|93}}
Num muttit cardo? Est lepidus. '''PAL.''' Quin das savium?{{a|94}}
'''PHAED.''' Tace, occultemus lumen et vocem. '''PAL.''' Licet.{{r|1.1.95|95}}{{l|95}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[LEAENA ⸱ PHAEDROMVS ⸱ PALINVRVS]
'''LEAENA''' Flos veteris vini meis naribus obiectust,{{a|96}}
eius amor cupidam me huc prolicit per tenebras.{{a|97}}
Ubi ubi est, prope me est. Euax, habeo.{{a|98}}
Salve, anime mi, Liberi lepos.{{a|99}}
Ut veteris vetus tui cupida sum.{{r|1.2.5|5}}{{l|100}}
Nam omnium unguentum odor prae tuo nautea est,{{a|101}}
tu mihi stacta, tu cinnamum, tu rosa,{{a|102}}
tu crocinum et casia es, tu telinum,{{a|103}}
nam ubi tu profusu's, ibi ego me pervelim sepultam.{{a|104}}
Sed quom adhuc naso odos obsecutust meo,{{r|1.2.10|10}}{{l|105}}
da vicissim meo gutturi gaudium.{{a|106}}
Nil ago tecum: ubi est ipsus? Ipsum expeto{{a|107}}
tangere, invergere in me liquores tuos,{{a|108}}
sine, ductim. Sed hac abiit, hac persequar.{{a|109}}
'''PHAED.''' Sitit haec anus. '''PAL.''' Quantillum sitit? '''PHAED.''' Modica est, capit quadrantal.{{r|1.2.15|15}}{{l|110}}
'''PAL.''' Pol ut praedicas, vindemia [haec] huic anui non sat est soli.{{a|111}}
Canem esse hanc quidem magis par fuit: sagax nasum habet. '''LEAENA''' Amabo,{{a|112}}
cuia vox sonat procul?{{l|112a}}
'''PHAED.''' Censeo hanc appellandam anum.{{a|113}}
Adibo. Redi et respice ad me, Leaena.{{r|1.2.20|20}}{{a|114}}
'''LEAENA''' Imperator quis est?{{l|115}}
'''PHAED.''' Vinipollens lepidus Liber,{{a|116}}
tibi qui screanti, siccae, semisomnae{{a|117}}
adfert potionem et sitim sedatum it.{{a|118}}
'''LEAENA''' Quam longe a me abest? '''PHAED.''' Lumen hoc vide.{{r|1.2.25|25}}{{a|119}}
'''LEAENA''' Grandiorem gradum ergo fac ad me, obsecro.{{l|120}}
'''PH.''' Salve. '''LE.''' Egon salva sim, quae siti sicca sum? '''PH.''' At iam bibes. '''LEAENA''' Diu fit.{{a|121}}
'''PHAED.''' Em tibi anus lepida. '''LEAENA''' Salve, oculissime homo.{{a|122}}
'''PAL.''' Age, effunde hoc cito in barathrum, propere{{a|123}}
prolue cloacam. '''PHAED.''' Tace. Nolo huic male dici. '''PAL.''' Faciam igitur male potius {{r|1.2.30|30}}{{a|124}}
'''LE.''' Venus, de paulo paululum hoc tibi dabo haud lubenter.{{l|125}}
Nam tibi amantes propitiantes vinum potantes danunt{{a|126}}
omnes, mihi haud saepe evenunt tales hereditates.{{a|127}}
'''PAL.''' Hoc vide ut ingurgitat impura in se merum avariter, faucibus plenis.{{a|128}}
'''PHAED.''' Perii hercle, huic quid primum dicam nescio. '''PAL.''' Em istuc, quod mihi dixti.{{r|1.2.35|35}}{{a|129}}
'''PHAED.''' Quid id est? '''PAL.''' Periisse ut te dicas. '''PHAED.''' Male tibi di faciant. '''PAL.''' Dic isti.{{l|130}}
'''LE.''' Ah. '''PAL.''' Quid est? Ecquid lubet? '''LE.''' Lubet. '''PAL.''' Etiam mihi quoque stimulo fodere lubet te.{{a|131}}
'''PHAED.''' Tace, ne— '''PAL.''' Noli, taceo. Ecce autem bibit arcus, pluet credo hercle hodie.{{a|132}}
'''PHAED.''' Iamne ego huic dico? '''PAL.''' Quid dices? '''PHAED.''' Me periisse. '''PAL.''' Age dice. '''PHAED.''' Anus, audi.{{a|133}}
Hoc volo scire te: perditus sum miser.{{r|1.2.40|40}}{{a|134}}
'''LEAENA''' At pol ego oppido servata.{{l|135}}
Sed quid est? Quid lubet perditum dicere{{a|136}}
te esse? '''PHAED.''' Quia id quod amo careo.{{a|137}}
'''LEAENA''' Phaedrome mi, ne plora amabo.{{a|138}}
Tu me curato ne sitiam, ego tibi quod amas iam huc adducam.—{{r|1.2.45|45}}{{a|139}}
'''PHAED.''' Tibine ego, si fidem servas mecum, vineam pro aurea statua statuam,{{l|140}}
quae tuo gutturi sit monumentum.{{l|140a}}
Qui me in terra aeque fortunatus erit, si illa ad me bitet,{{a|141}}
Palinure? '''PAL.''' Edepol qui amat, si eget, misera adficitur, ere, aerumna.{{a|142}}
'''PHAED.''' Non ita res est, nam confido parasitum hodie adventurum{{r|1.2.50|50}}{{a|143}}
cum argento ad me. '''PAL.''' Magnum inceptas, si id expectas quod nusquamst.{{a|144}}
'''PHAED.''' Quid si adeam ad fores atque occentem? '''PAL.''' Si lubet, neque veto neque iubeo,{{l|145}}
quando ego te video immutatis moribus esse, ere, atque ingenio.{{a|146}}
'''PHAED.''' Pessuli, heus pessuli, vos saluto lubens,{{a|147}}
vos amo, vos volo, vos peto atque obsecro,{{r|1.2.55|55}}{{a|148}}
gerite amanti mihi morem, amoenissumi,{{a|149}}
fite causa mea ludii barbari,{{l|150}}
sussilite, obsecro, et mittite istanc foras,{{a|151}}
quae mihi misero amanti ebibit sanguinem.{{a|152}}
Hoc vide ut dormiunt pessuli pessumi{{r|1.2.60|60}}{{a|153}}
nec mea gratia commovent se ocius.{{a|154}}
Re spicio, nihili meam vos gratiam facere.{{l|155}}
St tace, tace. '''PAL.''' Taceo hercle equidem. '''PHAED.''' Sentio sonitum.{{a|156}}
Tandem edepol mihi morigeri pessuli fiunt.{{a|157}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[LEAENA ⸱ PALINVRVS ⸱ PLANESIVM ⸱ PHAEDROMVS]
'''LEAENA''' Placide egredere et sonitum prohibe forium et crepitum cardinum,{{a|158}}
ne quod hic agimus erus percipiat fieri, mea Planesium.{{a|159}}
Mane, suffundam aquolam. '''PAL.''' Viden ut anus tremula medicinam facit?{{l|160}}
Eapse merum condidicit bibere, foribus dat aquam quam bibant.{{a|161}}
'''PLANESIVM''' Vbi tu es, qui me convadatu's Veneriis vadimoniis?{{r|1.3.5|5}}{{a|162}}
Sisto ego tibi me et mihi contra itidem ut sistas suadeo.{{a|163}}
'''PHAED.''' Assum; nam si absim, haud recusem quin mihi male sit, mel meum.{{a|164}}
'''PLAN.''' Anime mi, procul amantem abesse haud consentaneumst.{{l|165}}
'''PHAED.''' Palinure, Palinure. '''PAL.''' Eloquere, quid est quod Palinurum voces?{{a|166}}
'''PHAED.''' Est lepida. '''PAL.''' Nimis lepida. '''PHAED.''' Sum deus. '''PAL.''' Immo homo haud magni preti.{{r|1.3.10|10}}{{a|167}}
'''PHAED.''' Quid vidisti aut quid videbis magis dis aequiparabile?{{a|168}}
'''PAL.''' Male valere te, quod mi aegrest. '''PHAED.''' Male mi morigeru's, tace.{{a|169}}
'''PAL.''' Ipsus se excruciat qui homo quod amat videt nec potitur dum licet.{{l|170}}
'''PHAED.''' Recte obiurgat. Sane haud quicquamst, magis quod cupiam iam diu.{{a|171}}
'''PLAN.''' Tene me, amplectere ergo. '''PHAED.''' Hoc etiam est quam ob rem cupiam vivere.{{r|1.3.15|15}}{{a|172}}
Quia te prohibet erus, clam [ero] potior. '''PL.''' Prohibet? Nec prohibere quit,{{a|173}}
nec prohibebit nisi mors meum animum aps te abalienaverit.{{a|174}}
'''PAL.''' Enim vero nequeo durare quin ego erum accusem meum:{{l|175}}
nam bonum est pauxillum amare sane, insane non bonum est;{{a|176}}
verum totum insanum amare, hoc est quod meus erus facit.{{r|1.3.20|20}}{{a|177}}
'''PHAED.''' Sibi sua habeant regna reges, sibi divitias divites,{{a|178}}
sibi honores, sibi virtutes, sibi pugnas, sibi proelia:{{a|179}}
dum mi abstineant invidere, sibi quisque habeant quod suom est.{{l|180}}
'''PAL.''' Quid tu? Venerin pervigilare te vovisti, Phaedrome?{{a|181}}
Nam hoc quidem edepol haud multo post luce lucebit. '''PHAED.''' Tace.{{r|1.3.25|25}}{{a|182}}
'''PAL.''' Quid, taceam? Quin tu is dormitum? '''PHAED.''' Dormio, ne occlamites.{{a|183}}
'''PAL.''' Tu quidem vigilas. '''PHAED.''' At meo more dormio: hic somnust mihi.{{a|184}}
'''PAL.''' Heus tu, mulier, male mereri de inmerente inscitia est.{{l|185}}
'''PLAN.''' Irascere, si te edentem hic a cibo abigat. '''PAL.''' Ilicet,{{a|186}}
pariter hos perire amando video, uterque insaniunt.{{r|1.3.30|30}}{{a|187}}
Viden ut misere moliuntur? Nequeunt complecti satis.{{a|188}}
Etiam dispertimini? '''PLAN.''' Nullum homini est perpetuom bonum:{{a|189}}
iam huic voluptati hoc adiunctum est odium. '''PAL.''' Quid ais, propudium?{{l|190}}
Tun etiam cum noctuinis oculis odium me vocas?{{a|191}}
Ebriola, persollae nugae. '''PHAED.''' Tun meam Venerem vituperas?{{r|1.3.35|35}}{{a|192}}
† quod quidem mihi polluctus virgis servos sermonem serat?{{a|193}}
At ne tu hercle cum cruciatu magno dixisti id tuo.{{a|194}}
Em tibi male dictis pro istis, dictis moderari ut queas.{{l|195}}
'''PAL.''' Tuam fidem, Venus noctuvigila. '''PHAED.''' Pergin etiam, verbero?{{a|196}}
'''PLAN.''' Noli, amabo, verberare lapidem, ne perdas manum.{{r|1.3.40|40}}{{a|197}}
'''PAL.''' Flagitium probrumque magnum, Phaedrome, expergefacis:{{a|198}}
bene monstrantem pugnis caedis, hanc amas, nugas meras.{{a|199}}
Hocine fieri, ut inmodestis hic te moderes moribus?{{l|200}}
'''PHAED.''' Auro contra cedo modestum amatorem: a me aurum accipe.{{a|201}}
'''PAL.''' Cedo mihi contra aurichalco cui ego sano serviam.{{r|1.3.45|45}}{{a|202}}
'''PLAN.''' Bene vale, ocule mi, nam sonitum et crepitum claustrorum audio,{{a|203}}
aeditumum aperire fanum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quo usque, quaeso, ad hunc modum{{a|204}}
inter nos amore utemur semper surrepticio?{{l|205}}
'''PHAED.''' Minime, nam parasitum misi nudiusquartus Cariam{{a|206}}
petere argentum, is hodie hic aderit. '''PLAN.''' Nimium consultas diu.{{r|1.3.50|50}}{{a|207}}
'''PHAED.''' Ita me Venus amet, ut ego te hoc triduom numquam sinam{{a|208}}
in domo esse istac, quin ego te liberalem liberem.{{a|209}}
'''PLAN.''' Facito ut memineris. Tene etiam, prius quam hinc abeo, savium.{{l|210}}
'''PHAED.''' Siquidem hercle mihi regnum detur, numquam id potius persequar.{{a|211}}
Quando ego te videbo? '''PLAN.''' Em istoc verbo vindictam para:{{r|1.3.55|55}}{{a|212}}
si amas, eme, ne rogites, facito ut pretio pervincas tuo.{{a|213}}
Bene vale. '''PHAED.''' Iamne ego relinquor? Pulcre, Palinure, occidi.{{a|214}}
'''PAL.''' Ego quidem, qui et vapulando et somno pereo. '''PHAED.''' Sequere me.—{{a|215}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[CAPPADOX ⸱ PALINVRVS]
'''CAPPADOX''' Migrare certumst iam nunc e fano foras,{{a|216}}
quando Aesculapi ita sentio sententiam,{{a|217}}
ut qui me nihili faciat nec salvom velit.{{a|218}}
Valetudo decrescit, adcrescit labor;{{a|219}}
nam iam quasi zona liene cinctus ambulo,{{r|2.1.5|5}}{{l|220}}
geminos in ventre habere videor filios.{{a|221}}
Nil metuo nisi ne medius disrumpar miser.{{a|222}}
'''PALINVRVS''' Si recte facias, Phaedrome, auscultes mihi{{a|223}}
atque istam exturbes ex animo aegritudinem.{{a|224}}
Paves, parasitus quia non rediit Caria:{{r|2.1.10|10}}{{l|225}}
adferre argentum credo; nam si non ferat,{{a|226}}
tormento non retineri potuit ferreo,{{a|227}}
quin reciperet se huc esum ad praesepem suam.{{a|228}}
'''CA.''' Quis hic est qui loquitur? '''PA.''' Quoiam vocem ego audio?{{a|229}}
'''CAPP.''' Estne hic Palinurus Phaedromi? '''PAL.''' Quis hic est homo{{r|2.1.15|15}}{{l|230}}
cum collativo ventre atque oculis herbeis?{{a|231}}
De forma novi, de colore non queo{{a|232}}
novisse. Iam iam novi: leno est Cappadox.{{a|233}}
Congrediar. '''CAPP.''' Salve, Palinure. '''PAL.''' O scelerum caput,{{a|234}}
salveto. Quid agis? '''CAPP.''' Vivo. '''PAL.''' Nempe ut dignus es.{{r|2.1.20|20}}{{l|235}}
Sed quid tibi est? '''CAPP.''' Lien enecat, renes dolent,{{a|236}}
pulmones distrahuntur, cruciatur iecur,{{a|237}}
radices cordis pereunt, hirae omnes dolent.{{a|238}}
'''PAL.''' Tum te igitur morbus agitat hepatiarius.{{a|239}}
'''CAPP.''' Facile est miserum inridere. '''PAL.''' Quin tu aliquot dies{{r|2.1.25|25}}{{l|240}}
perdura, dum intestina exputescunt tibi,{{a|241}}
nunc dum salsura sat bonast: si id feceris,{{a|242}}
venire poteris intestinis vilius.{{a|243}}
'''CAPP.''' Lien dierectust. '''PAL.''' Ambula, id lieni optumumst.{{a|244}}
'''CAPP.''' Aufer istaec, quaeso, atque hoc responde quod rogo.{{r|2.1.30|30}}{{l|245}}
Potin coniecturam facere, si narrem tibi{{a|246}}
hac nocte quod ego somniavi dormiens?{{a|247}}
'''PAL.''' Vah, solus hic homost qui sciat divinitus.{{a|248}}
Quin coniectores a me consilium petunt:{{a|249}}
quod eis respondi, ea omnes stant sententia.{{r|2.1.35|35}}{{l|250}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[COCVS ⸱ PALINVRVS ⸱ CAPPADOX ⸱ PHAEDROMVS]
'''COCVS''' Palinure, quid stas? Quin depromuntur mihi{{a|251}}
quae opus sunt, parasito ut sit paratum prandium,{{a|252}}
quom veniat? '''PAL.''' Mane sis, dum huic conicio somnium.{{a|253}}
'''COC.''' Tute ipse, si quid somniasti, ad me refers.{{a|254}}
'''PAL.''' Fateor. '''COC.''' Abi, deprome. '''PAL.''' Age tu interea huic somnium{{r|2.2.5|5}}{{l|255}}
narra, meliorem quam ego sum suppono tibi.{{a|256}}
Nam quod scio omne ex hoc scio. Cap. Operam ut det. '''PAL.''' Dabit.—{{a|257}}
'''CAPP.''' Facit hic quod pauci, ut sit magistro obsequens.{{a|258}}
Da mi igitur operam. '''COC.''' Tam etsi non novi, dabo.{{a|259}}
'''CAPP.''' Hac nocte in somnis visus sum viderier{{r|2.2.10|10}}{{l|260}}
procul sedere longe a me Aesculapium,{{a|261}}
neque eum ad me adire neque me magni pendere{{a|262}}
visumst. '''COC.''' Item alios deos facturos scilicet:{{a|263}}
sane illi inter se congruont concorditer.{{a|264}}
Nihil est mirandum, melius si nil fit tibi,{{r|2.2.15|15}}{{l|265}}
namque incubare satius te fuerat Iovi,{{a|266}}
qui tibi auxilio in iure iurando fuit.{{a|267}}
'''CAPP.''' Siquidem incubare velint qui periuraverint,{{a|268}}
locus non praeberi potis est in Capitolio.{{a|269}}
'''COC.''' Hoc animum advorte: pacem ab Aesculapio{{r|2.2.20|20}}{{l|270}}
petas, ne forte tibi evenat magnum malum,{{a|271}}
quod in quiete tibi portentumst. '''CAPP.''' Bene facis.{{a|272}}
Ibo atque orabo.— '''COC.''' Quae res male vortat tibi.—{{a|273}}
'''PALINVRVS''' Pro di immortales, quem conspicio? Quis illic est?{{a|274}}
Estne hic parasitus qui missust in Cariam?{{r|2.2.25|25}}{{l|275}}
Heus Phaedrome, exi, exi, exi, inquam, ocius.{{a|276}}
'''PHAEDROMVS''' Quid istic clamorem tollis? '''PAL.''' Parasitum tuom{{a|277}}
video currentem ellum usque in platea ultima.{{a|278}}
Hinc auscultemus quid agat. '''PHAED.''' Sane censeo.{{a|279}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[CVRCVLIO ⸱ PHAEDROMVS ⸱ PALINVRVS ⸱ PHAEDROMVS]
'''CVRCVLIO''' Date viam mihi, noti [atque] ignoti, dum ego hic officium meum{{l|280}}
facio: fugite omnes, abite et de via decedite,{{a|281}}
ne quem in cursu capite aut cubito aut pectore offendam aut genu.{{a|282}}
Ita nunc subito, propere et celere obiectumst mihi negotium,{{a|283}}
nec quisquamst tam opulentus, qui mi obsistat in via,{{r|2.3.5|5}}{{a|284}}
nec strategus nec tyrannus quisquam, nec agoranomus,{{l|285}}
nec demarchus nec comarchus, nec cum tanta gloria,{{a|286}}
quin cadat, quin capite sistat in via de semita.{{a|287}}
Tum isti Graeci palliati, capite operto qui ambulant,{{a|288}}
qui incedunt suffarcinati cum libris, cum sportulis,{{r|2.3.10|10}}{{a|289}}
constant, conferunt sermones inter se drapetae,{{l|290}}
obstant, obsistunt, incedunt cum suis sententiis,{{a|291}}
quos semper videas bibentes esse in thermipolio,{{a|292}}
ubi quid subripuere: operto capitulo calidum bibunt,{{a|293}}
tristes atque ebrioli incedunt: eos ego si offendero,{{r|2.3.15|15}}{{a|294}}
ex unoquoque eorum exciam crepitum polentarium.{{l|295}}
Tum isti qui ludunt datatim servi scurrarum in via,{{a|296}}
et datores et factores omnis subdam sub solum.{{a|297}}
Proin se domi contineant &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; , vitent infortunio.{{a|298}}
'''PHAED.''' Recte hic monstrat, si imperare possit. Nam ita nunc mos viget,{{r|2.3.20|20}}{{a|299}}
ita nunc servitiumst: profecto modus haberi non potest.{{l|300}}
'''CVR.''' Ecquis est qui mihi commonstret Phaedromum genium meum?{{a|301}}
Ita res subita est, celeriter mihi [hoc] homine convento est opus.{{a|302}}
'''PAL.''' Te ille quaerit. '''PHAED.''' Quid si adeamus? Heus, Curculio, te volo.{{a|303}}
'''CVRC.''' Quis vocat? Quis nominat me? '''PHAED.''' Qui te conventum cupit.{{r|2.3.25|25}}{{a|304}}
'''C.''' Haud magis cupis quam ego te cupio. '''PH.''' O mea opportunitas,{{l|305}}
Curculio exoptate, salve. '''CVRC.''' Salve. '''PHAED.''' Salvom gaudeo{{a|306}}
te advenire. Cedo tuam mi dexteram. Ubi sunt spes meae?{{a|307}}
Eloquere, obsecro hercle. '''CVRC.''' Eloquere, te obsecro, ubi sunt meae?{{a|308}}
'''PHAED.''' Quid tibist? '''CVRC.''' Tenebrae oboriuntur, genua inedia succidunt.{{r|2.3.30|30}}{{a|309}}
'''PHAED.''' Lassitudine hercle credo. '''CVRC.''' Retine, retine me, obsecro.{{l|310}}
'''PHAED.''' Viden ut expalluit? Datin isti sellam, ubi assidat, cito{{a|311}}
et aqualem cum aqua? Properatin ocius? '''CVRC.''' Animo male est.{{a|312}}
'''PAL.''' Vin aquam? '''CVRC.''' Si frustulenta est, da, obsecro hercle, obsorbeam.{{a|313}}
'''PAL.''' Vae capiti tuo. '''CVRC.''' Obsecro hercle, facite ventum ut gaudeam.{{r|2.3.35|35}}{{a|314}}
'''PAL.''' Maxume. '''CVRC.''' Quid facitis, quaeso? '''PAL.''' Ventum. '''CVRC.''' Nolo equidem mihi{{l|315}}
fieri ventulum. '''PHAED.''' Quid igitur vis? '''CVRC.''' Esse, ut ventum gaudeam.{{a|316}}
'''PAL.''' Iuppiter te dique perdant. '''CVRC.''' Perii, prospicio parum,{{a|317}}
gramarum habeo dentes plenos, lippiunt fauces fame,{{a|318}}
ita cibi vacivitate venio lassis lactibus.{{r|2.3.40|40}}{{a|319}}
'''PH.''' Iam edes aliquid. '''CV.''' Nolo hercle aliquid: certum quam aliquid mavolo.{{l|320}}
'''PAL.''' Immo si scias, reliquiae quae sint. '''CVRC.''' Scire nimis lubet{{a|321}}
ubi sient, nam illis conventis sane opus est meis dentibus.{{a|322}}
'''PH.''' Pernam, abdomen, sumen sueris, glandium— '''CV.''' Ain tu omnia haec?{{a|323}}
In carnario fortasse dicis. '''PH.''' Immo in lancibus,{{r|2.3.45|45}}{{a|324}}
quae tibi sunt parata, postquam scimus venturum. '''CVRC.''' Vide{{l|325}}
ne me ludas. '''PHAED.''' Ita me amabit quam ego amo, ut ego haud mentior.{{a|326}}
Sed quod te misi, nihilo sum certior. '''CVRC.''' Nihil attuli.{{a|327}}
'''PHAED.''' Perdidisti me. '''CVRC.''' Invenire possum, si mi operam datis.{{a|328}}
Postquam tuo iussu profectus sum, perveni in Cariam,{{r|2.3.50|50}}{{a|329}}
video tuom sodalem, argenti rogo uti faciat copiam.{{l|330}}
Scires velle gratiam tuam, noluit frustrarier,{{a|331}}
ut decet velle hominem amicum amico, atque opitularier:{{a|332}}
respondit mihi paucis verbis, atque adeo fideliter,{{a|333}}
quod tibi est item sibi esse, magnam argenti inopiam.{{r|2.3.55|55}}{{a|334}}
'''PHAED.''' Perdis me tuis dictis. '''CVRC.''' Immo servo et servatum volo.{{l|335}}
Postquam mihi responsum est, abeo ab illo maestus ad forum{{a|336}}
med illo frustra advenisse. Forte aspicio militem.{{a|337}}
Aggredior hominem, saluto adveniens. 'salve' inquit mihi,{{a|338}}
prendit dexteram, seducit, rogat quid veniam Cariam;{{r|2.3.60|60}}{{a|339}}
dico me illo advenisse animi causa. Ibi me interrogat,{{l|340}}
ecquem in Epidauro Lyconem tarpezitam noverim.{{a|341}}
Dico me novisse. 'quid? Lenonem Cappadocem?' annuo{{a|342}}
visitasse. 'sed quid eum vis?' 'quia de illo emi virginem{{a|343}}
triginta minis, vestem, aurum; et pro is decem coaccedunt minae.'{{r|2.3.65|65}}{{a|344}}
'Dedisti tu argentum?' inquam. 'immo apud trapezitam situm est{{l|345}}
illum quem dixi Lyconem, atque ei mandavi, qui anulo{{a|346}}
meo tabellas obsignatas attulisset, ut daret{{a|347}}
operam, ut mulierem a lenone cum auro et veste abduceret.'{{a|348}}
Postquam hoc mihi narravit, abeo ab illo. Revocat me ilico,{{r|2.3.70|70}}{{a|349}}
vocat me ad cenam; religio fuit, denegare nolui.{{l|350}}
'Quid si abeamus ac decumbamus?' inquit. Consilium placet:{{a|351}}
'neque diem decet morari, neque nocti nocerier.'{{a|352}}
'Omnis res paratast'. Et nos, quibus paratum est, assumus.{{a|353}}
Postquam cenati atque appoti, talos poscit sibi in manum,{{r|2.3.75|75}}{{a|354}}
provocat me in aleam, ut ego ludam: pono pallium;{{l|355}}
ille suom amiculum opposivit, invocat Planesium.{{a|356}}
'''PHAED.''' Meosne amores? '''CVRC.''' Tace parumper. Iacit volturios quattuor.{{a|357}}
Talos arripio, invoco almam meam nutricem Herculem,{{a|358}}
iacto basilicum; propino magnum poclum: ille ebibit,{{r|2.3.80|80}}{{a|359}}
caput deponit, condormiscit. Ego ei subduco anulum,{{l|360}}
deduco pedes de lecto clam, ne miles sentiat.{{a|361}}
Rogant me servi quo eam: dico me ire quo saturi solent.{{a|362}}
Ostium ubi conspexi, exinde me ilico protinam dedi.{{a|363}}
'''PHAED.''' Laudo. '''CVRC.''' Laudato quando illud quod cupis effecero.{{r|2.3.85|85}}{{a|364}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|364a}}
eamus nunc intro, ut tabellas consignemus. '''PHAED.''' Num moror?{{l|365}}
'''CVRC.''' Atque aliquid prius obstrudamus, pernam, sumen, glandium,{{a|366}}
haec sunt ventris stabilimenta, pane et assa bubula,{{a|367}}
poculum grande, aula magna, ut satis consilia suppetant.{{r|2.3.90|90}}{{a|368}}
Tu tabellas consignato, hic ministrabit, ego edam.{{a|369}}
Dicam quem ad modum conscribas. Sequere me hac intro. '''PHAED.''' Sequor.—{{l|370}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[LYCO ⸱ CVRCVLIO ⸱ CAPPADOX]
'''LYCO''' Beatus videor: subduxi ratiunculam,{{a|371}}
quantum aeris mihi sit quantumque alieni siet:{{a|372}}
dives sum, si non reddo eis quibus debeo.{{a|373}}
[Si reddo illis quibus debeo, plus alieni est.]{{a|374}}
Verum hercle vero cum belle recogito,{{r|3.1.5|5}}{{l|375}}
si magis me instabunt, ad praetorem sufferam.{{a|376}}
[Habent hunc morem plerique argentarii,{{a|377}}
ut alius alium poscant, reddant nemini,{{a|378}}
pugnis rem solvant, si quis poscat clarius.]{{a|379}}
Qui homo mature quaesivit pecuniam,{{r|3.1.10|10}}{{l|380}}
nisi eam mature parsit, mature esurit.{{a|381}}
Cupio aliquem emere puerum, qui usurarius{{a|382}}
nunc mihi quaeratur. Usus est pecunia.{{a|383}}
'''CVRCVLIO''' Nil tu me saturum monueris. Memini et scio.{{a|384}}
Ego hoc effectum lepide tibi tradam. Tace.{{r|3.1.15|15}}{{l|385}}
Edepol ne ego hic med intus explevi probe,{{a|386}}
et quidem reliqui in ventre cellae uni locum,{{a|387}}
ubi reliquiarum reliquias reconderem.{{a|388}}
Quis hic est qui operto capite Aesculapium{{a|389}}
salutat? Attat, quem quaerebam. Sequere me.{{r|3.1.20|20}}{{l|390}}
Simulabo quasi non noverim. Heus tu, te volo.{{a|391}}
'''LYC.''' Vnocule, salve. '''CVRC.''' Quaeso, deridesne me?{{a|392}}
'''LYC.''' De Coclitum prosapia te esse arbitror,{{a|393}}
nam ei sunt unoculi. '''CVRC.''' Catapulta hoc ictum est mihi{{a|394}}
apud Sicyonem. '''LYC.''' Nam quid id refert mea,{{r|3.1.25|25}}{{l|395}}
an aula quassa cum cinere effossus siet?{{a|396}}
'''CVRC.''' Superstitiosus hic quidem est, vera praedicat;{{a|397}}
nam illaec catapultae ad me crebro commeant.{{a|398}}
Adulescens, ob rem publicam hoc intus mihi{{a|399}}
quod insigne habeo, quaeso ne me incomities.{{r|3.1.30|30}}{{l|400}}
'''LYC.''' Licetne inforare, si incomitiare non licet?{{a|401}}
'''CVRC.''' Non inforabis me quidem, nec mihi placet{{a|402}}
tuom profecto nec forum nec comitium.{{a|403}}
Sed hunc, quem quaero, commonstrare si potes,{{a|404}}
inibis a me solidam et grandem gratiam.{{r|3.1.35|35}}{{l|405}}
Lyconem quaero tarpezitam. '''LYC.''' Dic mihi,{{a|406}}
quid eum nunc quaeris? Aut cuiati's? '''CVRC.''' Eloquar.{{a|407}}
Ab Therapontigono Platagidoro milite.{{a|408}}
'''LYC.''' Novi edepol nomen, nam mihi istoc nomine,{{a|409}}
dum scribo, explevi totas ceras quattuor.{{r|3.1.40|40}}{{l|410}}
Sed quid Lyconem quaeris? '''CVRC.''' Mandatumst mihi,{{a|411}}
ut has tabellas ad eum ferrem. '''LYC.''' Quis tu homo es?{{a|412}}
'''CVRC.''' Libertus illius, quem omnes Summanum vocant.{{a|413}}
'''LYC.''' Summane, salve. Qui Summanu's? Fac sciam.{{a|414}}
'''CVRC.''' Quia vestimenta, ubi obdormivi ebrius,{{r|3.1.45|45}}{{l|415}}
summano, ob eam rem me omnes Summanum vocant.{{a|416}}
'''LYC.''' Alibi te meliust quaerere hospitium tibi:{{a|417}}
apud me profecto nihil est Summano loci.{{a|418}}
Sed istum quem quaeris ego sum. '''CVRC.''' Quaeso, tune is es,{{a|419}}
Lyco trapezita? '''LYC.''' Ego sum. '''CVRC.''' Multam me tibi{{r|3.1.50|50}}{{l|420}}
salutem iussit Therapontigonus dicere,{{a|421}}
et has tabellas dare me iussit. '''LYC.''' Mihin? '''CVRC.''' Ita.{{a|422}}
Cape, signum nosce. Nostin? '''LYC.''' Quidni noverim?{{a|423}}
Clupeatus elephantum ubi machaera dissicit.{{a|424}}
'''CVRC.''' Quod istic scriptum est, id te orare iusserat{{r|3.1.55|55}}{{l|425}}
profecto ut faceres, suam si velles gratiam.{{a|426}}
'''LYC.''' Concede, inspiciam quid sit scriptum. '''CVRC.''' Maxime,{{a|427}}
tuo arbitratu, dum auferam abs te id quod peto.{{a|428}}
'''LYC.''' 'Miles Lyconi in Epidauro hospiti{{a|429}}
suo Therapontigonus Platagidorus plurimam{{r|3.1.60|60}}{{l|430}}
salutem dicit.' '''CVRC.''' Meus hic est, hamum vorat.{{a|431}}
'''LYC.''' 'Tecum oro et quaeso, qui has tabellas adferet{{a|432}}
tibi, ut ei detur quam istic emi virginem,{{a|433}}
quod te praesente isti egi teque interprete,{{a|434}}
et aurum et vestem. Iam scis ut convenerit:{{r|3.1.65|65}}{{l|435}}
argentum des lenoni, is huic det virginem.'{{a|436}}
Ubi ipsus? Cur non venit? '''CVRC.''' Ego dicam tibi:{{a|437}}
quia nudiusquartus venimus in Cariam{{a|438}}
ex India; ibi nunc statuam volt dare auream{{a|439}}
solidam faciundam ex auro Philippo, quae siet{{r|3.1.70|70}}{{l|440}}
septempedalis, factis monumentum suis.{{a|441}}
'''LYC.''' Quam ob rem istuc? '''CVRC.''' Dicam. Quia enim Persas, Paphlagones,{{a|442}}
Sinopes, Arabes, Cares, Cretanos, Syros,{{a|443}}
Rhodiam atque Lyciam, Perediam et Perbibesiam,{{a|444}}
Centauromachiam et Classiam Vnomammiam,{{r|3.1.75|75}}{{l|445}}
† Libyamque oram omnem Conterebromniam,{{a|446}}
dimidiam partem nationum usque omnium{{a|447}}
subegit solus intra viginti dies.{{a|448}}
'''LYC.''' Vah. '''CVRC.''' Quid mirare? '''LYC.''' Quia enim in cavea si forent{{a|449}}
conclusi, itidem ut pulli gallinacei,{{r|3.1.80|80}}{{l|450}}
ita non potuere uno anno circumirier.{{a|451}}
Credo hercle te esse ab illo, ita nugas blatis.{{a|452}}
'''CVRC.''' Immo etiam porro, si vis, dicam. '''LYC.''' Nil moror.{{a|453}}
Sequere hac, te absolvam qua advenisti gratia.{{a|454}}
Atque eccum video. Leno, salve. '''CAPPADOX''' Di te ament.{{r|3.1.85|85}}{{l|455}}
'''LYC.''' Quid hoc quod ad te venio? '''CAPP.''' Dicas quid velis.{{a|456}}
'''LYC.''' Argentum accipias, cum illo mittas virginem.{{a|457}}
'''CAPP.''' Quid quod iuratus sum? '''LYC.''' Quid id refert tua,{{a|458}}
dum argentum accipias? '''CAPP.''' Qui monet quasi adiuvat.{{l|460|459-460}}
Sequimini. '''CVRC.''' Leno, cave in te sit mora mihi.—{{r|3.1.90|90}}{{a|461}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[CHORAGVS]
'''CHORAGVS''' Edepol nugatorem lepidum lepide hunc nactust Phaedromus.{{a|462}}
Halapantam an sycophantam magis esse dicam nescio.{{a|463}}
Ornamenta quae locavi metuo ut possim recipere;{{a|464}}
quamquam cum istoc mihi negoti nihil est: ipsi Phaedromo{{l|465}}
credidi; tamen asservabo. Sed dum hic egreditur foras,{{r|4.1.5|5}}{{a|466}}
commonstrabo, quo in quemque hominem facile inveniatis loco,{{a|467}}
ne nimio opere sumat operam si quem conventum velit,{{a|468}}
vel vitiosum vel sine vitio, vel probum vel improbum.{{a|469}}
Qui periurum convenire volt hominem ito in comitium;{{l|470}}
qui mendacem et gloriosum, apud Cloacinae sacrum,{{r|4.1.10|10}}{{a|471}}
ditis damnosos maritos sub basilica quaerito.{{a|472}}
Ibidem erunt scorta exoleta quique stipulari solent,{{a|473}}
symbolarum collatores apud forum piscarium.{{a|474}}
In foro infimo boni homines atque dites ambulant,{{l|475}}
in medio propter canalem, ibi ostentatores meri;{{r|4.1.15|15}}{{a|476}}
confidentes garrulique et malevoli supera lacum,{{a|477}}
qui alteri de nihilo audacter dicunt contumeliam{{a|478}}
et qui ipsi sat habent quod in se possit vere dicier.{{a|479}}
Sub veteribus, ibi sunt qui dant quique accipiunt faenore.{{l|480}}
Pone aedem Castoris, ibi sunt subito quibus credas male.{{r|4.1.20|20}}{{a|481}}
In Tusco vico, ibi sunt homines qui ipsi sese venditant,{{a|482}}
[in Velabro vel pistorem vel lanium vel haruspicem]{{a|483}}
vel qui ipsi vorsant vel qui aliis ubi vorsentur praebeant.{{a|484}}
[Ditis damnosos maritos apud Leucadiam Oppiam.]{{l|485}}
sed interim fores crepuere: linguae moderandum est mihi.—{{r|4.1.25|25}}{{a|486}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[CVRCVLIO ⸱ CAPPADOX ⸱ LYCO]
'''CVRCVLIO''' I tu prae, virgo: non queo quod pone me est servare.{{a|487}}
Et aurum et vestem omnem suam esse aiebat quam haec haberet.{{a|488}}
'''CAPPADOX''' Nemo it infitias. '''CVRC.''' At tamen meliusculum est monere.{{a|489}}
'''LYCO''' Memento promisisse te, si quisquam hanc liberali{{l|490}}
causa manu assereret, mihi omne argentum redditum iri,{{r|4.2.5|5}}{{a|491}}
minas triginta. '''CAPP.''' Meminero, de istoc quietus esto.{{a|492}}
Et nunc idem dico. '''CVRC.''' Et quidem meminisse ego haec volam te.{{a|493}}
'''CAPP.''' Memini, et mancupio tibi dabo. '''CVRC.''' Egon ab lenone quicquam{{a|494}}
mancupio accipiam, quibus sui nihil est nisi una lingua,{{l|495}}
qui abiurant si quid creditum est? Alienos mancupatis,{{r|4.2.10|10}}{{a|496}}
alienos manu emittitis alienisque imperatis,{{a|497}}
nec vobis auctor ullus est nec vosmet estis ulli.{{a|498}}
Item genus est lenonium inter homines meo quidem animo{{a|499}}
ut muscae, culices, cimices pedesque pulicesque:{{l|500}}
odio et malo et molestiae, bono usui estis nulli,{{r|4.2.15|15}}{{a|501}}
nec vobiscum quisquam in foro frugi consistere audet;{{a|502}}
qui constitit, culpant eum, conspicitur vituperatur,{{a|503}}
eum rem fidemque perdere, tam etsi nil fecit, aiunt.{{a|504}}
'''LYC.''' Edepol lenones meo animo novisti, lusce, lepide.{{l|505}}
'''CVRC.''' Eodem hercle vos pono et paro: parissimi estis hibus:{{r|4.2.20|20}}{{a|506}}
hi saltem in occultis locis prostant, vos in foro ipso;{{a|507}}
vos faenore homines, hi male suadendo et lustris lacerant.{{a|508}}
Rogitationis plurimas propter vos populus scivit,{{a|509}}
quas vos rogatas rumpitis: aliquam reperitis rimam;{{l|510}}
quasi aquam ferventem frigidam esse, ita vos putatis leges.{{r|4.2.25|25}}{{a|511}}
'''LYC.''' Tacuisse mavellem. '''CAPP.''' Hau male meditate maledicax es.{{a|512}}
'''CVRC.''' Indignis si male dicitur, male dictum id esse dico,{{a|513}}
verum si dignis dicitur, bene dictumst meo quidem animo.{{a|514}}
Ego mancupem te nil moror nec lenonem alium quemquam.{{l|515}}
Lyco, numquid vis? '''LY.''' Bene vale. '''CV.''' Vale. '''CA.''' Heus tu, tibi ego dico.{{r|4.2.30|30}}{{a|516}}
'''CVRC.''' Eloquere, quid vis? '''CAPP.''' Quaeso, ut hanc cures, bene sit isti.{{a|517}}
Bene ego istam eduxi meae domi et pudice. '''CVRC.''' Si huius miseret,{{a|518}}
ecquid das qui bene sit? '''CAPP.''' Malum. '''CVRC.''' Opust hoc qui te procures.{{a|519}}
'''CAPP.''' Quid stulta ploras? Ne time, bene hercle vendidi ego te;{{l|520}}
fac sis bonae frugi sies, sequere istum bella belle.{{r|4.2.35|35}}{{a|521}}
'''LYC.''' Summane, numquid nunciam me vis? '''CVRC.''' Vale atque salve,{{a|522}}
nam et operam et pecuniam benigne praebuisti.{{a|523}}
'''LYC.''' Salutem multam dicito patrono. '''CVRC.''' Nuntiabo.—{{a|524}}
'''LYC.''' Numquid vis, leno? '''CAPP.''' Istas minas decem, qui me procurem,{{l|525}}
dum melius sit mihi, des. '''LYC.''' Dabuntur, cras peti iubeto.—{{r|4.2.40|40}}{{a|526}}
'''CAPP.''' Quando bene gessi rem, volo hic in fano supplicare.{{a|527}}
Nam illam minis olim decem puellam parvolam emi,{{a|528}}
sed eum qui mi illam vendidit numquam postilla vidi;{{a|529}}
periisse credo. Quid id mea refert? Ego argentum habeo.{{l|530}}
Quoi homini di sunt propitii, lucrum ei profecto obiciunt.{{r|4.2.45|45}}{{a|531}}
Nunc rei divinae operam dabo. Certumst bene me curare.—{{a|532}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[THERAPONTIGONVS ⸱ LYCO]
'''THERAPONTIGONVS''' Non ego nunc mediocri incedo iratus iracundia,{{a|533}}
sed eapse illa qua excidionem facere condidici oppidis.{{a|534}}
Nunc nisi tu mihi propere properas dare iam triginta minas,{{l|535}}
quas ego apud te deposivi, vitam propera ponere.{{a|536}}
'''LYCO''' Non edepol nunc ego te mediocri macto infortunio,{{r|4.3.5|5}}{{a|537}}
sed eopse illo quo mactare soleo quoi nil debeo.{{a|538}}
'''THER.''' Ne te mi facias ferocem aut supplicare censeas.{{a|539}}
'''LYC.''' Nec tu me quidem umquam subiges, redditum ut reddam tibi,{{l|540}}
nec daturus sum. '''THER.''' Idem ego istuc quom credebam credidi,{{a|541}}
te nihil esse redditurum. '''LYC.''' Quor nunc a me igitur petis?{{r|4.3.10|10}}{{a|542}}
'''THER.''' Scire volo quoi reddidisti. '''LYC.''' Lusco liberto tuo,{{a|543}}
is Summanum se vocari dixit, ei reddidi.{{a|544}}
[Qui has tabellas obsignatas attulit. '''THER.''' Quas tu mihi tabellas?]{{l|545}}
quos tu mihi luscos libertos, quos Summanos somnias?{{a|546}}
Nec mihi quidem libertus ullust. '''LYC.''' Facis sapientius{{r|4.3.15|15}}{{a|547}}
quam pars † lenonum, libertos qui habent et eos deserunt.{{a|548}}
'''THER.''' Quid feci † '''LYC.''' Quod mandasti feci, tui honoris gratia,{{a|549}}
tuom qui signum ad me attulisset, nuntium ne spernerem.{{l|550}}
'''THER.''' Stultior stulto fuisti, qui tabellis crederes.{{a|551}}
'''LYC.''' Quis res publica et privata geritur, nonne eis crederem?{{r|4.3.20|20}}{{a|552}}
Ego abeo, tibi res solutast recte. Bellator, vale.{{a|553}}
'''THER.''' Quid valeam? '''LYC.''' Aut tu aegrota aetatem, si lubet, per me quidem.—{{a|554}}
'''THER.''' Quid ego nunc faciam? Quid refert me fecisse regibus{{l|555}}
ut mi oboedirent, si hic me hodie umbraticus deriserit?{{a|556}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[CAPPADOX ⸱ THERAPONTIGONVS]
'''CAPPADOX''' Quoi homini di sunt propitii, ei non esse iratos puto.{{a|557}}
Postquam rem divinam feci, venit in mentem mihi,{{a|558}}
ne trapezita exulatum abierit, argentum ut petam,{{a|559}}
ut ego potius comedim quam ille. '''THER.''' Iusseram salvere te.{{l|560}}
'''CAPP.''' Therapontigone Platagidore, salve; salvos quom advenis{{r|4.4.5|5}}{{a|561}}
in Epidaurum, hic hodie apud me— numquam delinges salem.{{a|562}}
'''THER.''' Bene vocas, verum locata res est— ut male sit tibi.{{a|563}}
Sed quid agit meum mercimonium apud te? '''CAPP.''' Nil apud me quidem,{{a|564}}
ne facias testis, neque equidem debeo quicquam. '''THER.''' Quid est?{{l|565}}
'''CAPP.''' Quod fui iuratus feci. '''THER.''' Reddin an non virginem,{{r|4.4.10|10}}{{a|566}}
prius quam te huic meae machaerae obicio, mastigia?{{a|567}}
'''CAPP.''' Vapulare ego te vehementer iubeo: ne me territes.{{a|568}}
Illa abductast, tu auferere hinc a me, si perges mihi{{a|569}}
male loqui, profecto, cui ego nisi malum nil debeo.{{l|570}}
'''T.''' Mihin malum minitare? '''C.''' Atque edepol non minitabor, sed dabo,{{r|4.4.15|15}}{{a|571}}
mihi si perges molestus esse. '''THER.''' Leno minitatur mihi,{{a|572}}
meaeque pugnae proeliares plurimae optritae iacent?{{a|573}}
At ita me machaera et clupeus &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|574}}
bene iuvent pugnantem in acie: nisi mi virgo redditur,{{l|575}}
iam ego te faciam ut hic formicae frustillatim differant.{{r|4.4.20|20}}{{a|576}}
'''CAPP.''' At ita me volsellae, pecten, speculum, calamistrum meum{{a|577}}
bene me amassint meaque axitia linteumque extersui,{{a|578}}
ut ego tua magnifica verba neque istas tuas magnas minas{{a|579}}
non pluris facio quam ancillam meam quae latrinam lavat.{{l|580}}
Ego illam reddidi qui argentum a te attulit. '''THER.''' Quis is est homo?{{r|4.4.25|25}}{{a|581}}
'''CAPP.''' Tuom libertum esse aiebat sese Summanum. '''THER.''' Meum?{{a|582}}
Attat, Curculio hercle verba mihi dedit, cum cogito.{{a|583}}
Is mihi anulum subripuit. '''CAPP.''' Perdidistin tu anulum?{{a|584}}
Miles pulchre centuriatus est expuncto in manipulo.{{l|585}}
'''THER.''' Vbi nunc Curculionem inveniam? '''CAPP.''' In tritico facillume,{{r|4.4.30|30}}{{a|586}}
vel quingentos curculiones pro uno faxo reperias.{{a|587}}
Ego abeo, vale atque salve.— '''THER.''' Male vale, male sit tibi.{{a|588}}
Quid ego faciam? Maneam an abeam? Sicin mi esse os oblitum?{{a|589}}
Cupio dare mercedem qui illunc ubi sit commonstret mihi.{{l|590}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[CVRCVLIO]
'''CVRCVLIO''' Antiquom poetam audivi scripsisse in tragoedia,{{a|591}}
mulieres duas peiores esse quam unam. Res itast.{{a|592}}
Verum mulierem peiorem quam haec amica est Phaedromi{{a|593}}
non vidi aut audivi, neque pol dici nec fingi potest{{a|594}}
peior quam haec est: quae ubi me habere hunc conspicatast anulum,{{r|5.1.5|5}}{{l|595}}
rogat unde habeam. 'quid id tu quaeris?' 'quia mi quaesitost opus.'{{a|596}}
Nego me dicere. Ut eum eriperet, manum arripuit mordicus.{{a|597}}
Vix foras me abripui atque effugi. Apage istanc caniculam.{{a|598}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[PLANESIVM ⸱ PHAEDROMVS ⸱ CVRCVLIO ⸱ THERAPONTIGONVS]
'''PLANESIVM''' Phaedrome, propera. '''PHAEDROMVS''' Quid properem? '''PLAN.''' Parasitum ne amiseris.{{a|599}}
Magna res est. '''PHAED.''' Nulla est mihi, nam quam habui absumpsi celeriter.{{l|600}}
'''PLAN.''' Teneo. '''PHAED.''' Quid negotist? '''PLAN.''' Rogita unde istunc habeat anulum.{{a|601}}
Pater istum meus gestitavit &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''CVRC.''' At mea matertera.{{a|602}}
'''PLAN.''' Mater ei utendum dederat. '''CVRC.''' Pater † uois rusum tibi.{{r|5.2.5|5}}{{a|603}}
'''PLAN.''' Nugas garris. '''CVRC.''' Soleo, nam propter eas vivo facilius.{{a|604}}
'''PLAN.''' Quid nunc? Obsecro, parentes ne meos mihi prohibeas.{{l|605}}
'''CVRC.''' Quid ego? Sub gemmane abstrusos habeo tuam matrem et patrem?{{a|606}}
'''PLAN.''' Libera ego sum nata. '''CVRC.''' Et alii multi qui nunc serviunt.{{a|607}}
'''PHAED.''' Enim vero irascor. '''CVRC.''' Dixi equidem tibi, unde ad me hic pervenerit.{{r|5.2.10|10}}{{a|608}}
Quotiens dicendum est? Elusi militem, inquam, in alea.{{a|609}}
'''TH.''' Salvos sum, eccum quem quaerebam. Quid agis, bone vir? '''CV.''' Audio.{{l|610}}
Si vis tribus bolis, vel in chlamydem. '''THER.''' Quin tu is in malam crucem{{a|611}}
cum bolis, cum bulbis? Redde mihi iam argentum aut virginem.{{a|612}}
'''CVRC.''' Quod argentum, quas tu mihi tricas narras? Quam tu virginem{{r|5.2.15|15}}{{a|613}}
me reposcis? '''THER.''' Quam ab lenone abduxti hodie, scelus viri.{{a|614}}
'''C.''' Nullam abduxi. '''T.''' Certe eccistam video. '''PH.'''Virgo haec libera est.{{l|615}}
'''THER.''' Mean ancilla libera ut sit, quam ego numquam emisi manu?{{a|616}}
'''PHAED.''' Quis tibi hanc dedit mancipio? Aut unde emisti? Fac sciam.{{a|617}}
'''THER.''' Ego quidem pro istac rem solvi ab trapezita meo.{{r|5.2.20|20}}{{a|618}}
Quam ego pecuniam quadruplicem abs te et lenone auferam.{{a|619}}
'''PHAED.''' Qui scis mercari furtivas atque ingenuas virgines,{{l|620}}
ambula in ius. '''THER.''' Non eo. '''PHAED.''' Licet [te] antestari? '''THER.''' Non licet.{{a|621}}
'''PHAED.''' Iuppiter te, miles, perdat, intestatus vivito;{{a|622}}
at ego, quem licet, te. Accede huc. '''THER.''' Servom antestari? '''CVRC.''' Vide.{{r|5.2.25|25}}{{a|623}}
Em ut scias me liberum esse. Ergo ambula in ius. '''THER.''' Em tibi.{{l|625|624-625}}
'''C.''' O cives, cives. '''T.''' Quid clamas? '''PH.'''Quid tibi istum tactio est?{{a|626}}
'''T.''' Quia mihi lubitum est. '''PH.'''Accede huc tu, ego illum tibi dedam, tace.{{a|627}}
'''PLAN.''' Phaedrome, obsecro serva me. '''PH.'''Tamquam me et genium meum.{{a|628}}
Miles, quaeso ut mihi dicas unde illum habeas anulum,{{r|5.2.30|30}}{{a|629}}
quem parasitus hic te elusit. '''PLAN.''' Per tua genua te obsecro,{{l|630}}
ut nos facias certiores. '''THER.''' Quid istuc ad vos attinet?{{a|631}}
Quaeratis chlamydem et machaeram hanc unde ad me pervenerit.{{a|632}}
'''CVRC.''' Vt fastidit gloriosus. '''THER.''' Mitte istum, ego dicam omnia.{{a|633}}
'''CVRC.''' Nihil est quod ille dicit. '''PLAN.''' Fac me certiorem, obsecro.{{r|5.2.35|35}}{{a|634}}
'''THER.''' Ego dicam, surge. Hanc rem agite atque animum advortite.{{l|635}}
Pater meus habuit Periplanes †Planesium{{a|636}}
is prius quam moritur mihi dedit tamquam suo,{{a|637}}
ut aequom fuerat, filio. '''PLAN.''' Pro Iuppiter.{{a|638}}
'''THER.''' Et isto me heredem fecit. '''PLAN.''' Pietas mea,{{r|5.2.40|40}}{{a|639}}
serva me, quando ego te servavi sedulo.{{l|640}}
Frater mi, salve. '''THER.''' Qui credam ego istuc? Cedo,{{a|641}}
si vera memoras, quae fuit mater tua?{{a|642}}
'''PLAN.''' Cleobula. '''THER.''' Nutrix quae fuit? '''PLAN.''' Archestrata.{{a|643}}
Ea me spectatum tulerat per Dionysia.{{r|5.2.45|45}}{{l|645|644-645}}
Postquam illo ventum est, iam, ut me collocaverat,{{a|646}}
exoritur ventus turbo, spectacla ibi ruont,{{a|647}}
ego pertimesco: [tum] ibi me nescio quis arripit{{a|648}}
timidam atque pavidam, nec vivam nec mortuam.{{a|649}}
Nec quo me pacto abstulerit possum dicere.{{r|5.2.50|50}}{{l|650}}
'''THER.''' Memini istanc turbam fieri. Sed tu dic mihi,{{a|651}}
ubi is est homo qui te surripuit? '''PLAN.''' Nescio.{{a|652}}
Verum hunc servavi semper mecum una anulum;{{a|653}}
cum hoc olim perii. '''THER.''' Cedo, ut inspiciam. '''CVRC.''' Sanan es,{{a|654}}
quae isti committas? '''PLAN.''' Sine modo. '''THER.''' Pro Iuppiter,{{r|5.2.55|55}}{{l|655}}
hic est quem ego tibi misi natali die.{{a|656}}
Tam facile novi quam me. Salve, mea soror.{{a|657}}
'''PLAN.''' Frater mi, salve. '''PHAED.''' Deos volo bene vortere{{a|658}}
istam rem vobis. '''CVRC.''' Et ego nobis omnibus:{{a|659}}
tu ut hodie adveniens cenam des sororiam,{{r|5.2.60|60}}{{l|660}}
hic nuptialem cras dabit. Promittimus.{{a|661}}
'''THER.''' Tace tu. '''CVRC.''' Non taceo, quando res vortit bene.{{a|662}}
Tu istanc desponde huic, miles. Ego dotem dabo.{{a|663}}
'''THER.''' Quid dotis? '''CVRC.''' Egone? Ut semper, dum vivat, me alat.{{a|664}}
Verum hercle dico. '''THER.''' Me lubente feceris.{{r|5.2.65|65}}{{l|665}}
Sed leno hic debet nobis triginta minas.{{a|666}}
'''PHAED.''' Quam ob rem istuc? '''THER.''' Quia ille ita repromisit mihi:{{a|667}}
si quisquam hanc liberali asseruisset manu,{{a|668}}
sine controversia omne argentum reddere.{{a|669}}
Nunc eamus ad lenonem. '''CVRC.''' Laudo. '''PHAED.''' Hoc prius volo,{{r|5.2.70|70}}{{l|670}}
meam rem agere. '''THER.''' Quid id est? '''PHAED.''' Vt mihi hanc despondeas.{{a|671}}
'''CVRC.''' Quid cessas, miles, hanc huic uxorem dare?{{a|672}}
'''T.''' Si haec volt. '''PL.''' Mi frater, cupio. '''T.''' Fiat. '''C.''' Bene facis.{{a|673}}
'''PHAED.''' Spondesne, miles, mi hanc uxorem? '''THER.''' Spondeo.{{a|674}}
'''CVRC.''' Et ego hoc idem una spondeo. '''THER.''' Lepide facis.{{r|5.2.75|75}}{{l|675}}
Sed eccum lenonem, incedit, thensaurum meum.{{l|676|676-678}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[CAPPADOX ⸱ THERAPONTIGONVS ⸱ PHAEDROMVS]
'''CAPPADOX''' Argentariis male credi qui aiunt, nugas praedicant:{{a|679}}
nam et bene et male credi dico; id adeo ego hodie expertus sum.{{l|680}}
Non male creditur qui numquam reddunt, sed prorsum perit.{{a|681}}
Vel ille, decem minas dum solvit, omnis mensas transiit.{{a|682}}
Postquam nil fit, clamore hominem posco: ille in ius me vocat;{{r|5.3.5|5}}{{a|683}}
pessume metui, ne mihi hodie apud praetorem solveret.{{a|684}}
Verum amici compulerunt: reddit argentum domo.{{l|685}}
Nunc domum properare certumst. '''THER.''' Heus tu, leno, te volo.{{a|686}}
'''PHAED.''' Et ego te volo. '''CAPP.''' At ego vos nolo ambos. '''THER.''' Sta sis ilico,{{a|687}}
atque argentum propere propera vomere. '''CAPP.''' Quid mecum est tibi?{{r|5.3.10|10}}{{a|688}}
Aut tibi? '''THER.''' Quia ego ex te hodie faciam pilum catapultarium{{a|689}}
atque ita te nervo torquebo, itidem ut catapultae solent.{{l|690}}
'''PHAED.''' Delicatum te hodie faciam, cum catello ut accubes,{{a|691}}
ferreo ego dico. '''CAPP.''' At ego vos ambo in robusto carcere{{a|692}}
ut pereatis. '''PHAED.''' Collum obstringe, abduce istum in malam crucem.{{r|5.3.15|15}}{{a|693}}
'''TH.''' Quidquid est, ipse ibit potius. '''CA.''' Pro deum atque hominum fidem,{{a|694}}
hocine pacto indemnatum atque intestatum me abripi?{{l|695}}
Obsecro, Planesium, et te, Phaedrome, auxilium ut feras.{{a|696}}
'''PLAN.''' Frater, obsecro te, noli hunc condemnatum perdere.{{a|697}}
Bene et pudice me domi habuit. '''THER.''' Haud voluntate id sua:{{r|5.3.20|20}}{{a|698}}
Aesculapio huic habeto, quom pudica es, gratiam;{{a|699}}
nam si valuisset, iam pridem quoquo posset mitteret.{{l|700}}
'''PHAED.''' Animum advortite, si possum hoc inter vos componere.{{a|701}}
Mitte istunc. Accede huc, leno. Dicam meam sententiam,{{a|702}}
siquidem voltis quod decrero facere. '''THER.''' Tibi permittimus:{{r|5.3.25|25}}{{a|703}}
'''CAPP.''' Dum quidem hercle ita iudices, ne quisquam a me argentum auferat.{{a|704}}
'''T.''' Quodne promisti? '''CA.''' Qui promisi? '''PH.''' Lingua. '''CA.''' Eadem nunc nego.{{l|705}}
Dicendi, non rem perdendi gratia haec nata est mihi.{{a|706}}
'''PH.''' Nihil agit, collum obstringe homini. '''CA.''' Iam iam faciam ut iusseris.{{a|707}}
'''THER.''' Quando vir bonus es, responde quod rogo. '''CAPP.''' Roga quod lubet.{{r|5.3.30|30}}{{a|708}}
'''THER.''' Promistin, si liberali quisquam hanc assereret manu,{{a|709}}
te omne argentum redditurum? '''CAPP.''' Non commemini dicere.{{l|710}}
'''THER.''' Quid? Negas? '''CAPP.''' Nego hercle vero. Quo praesente? Quo in loco?{{a|711}}
'''THER.''' Me ipso praesente et Lycone tarpezita. '''CAPP.''' Non taces?{{a|712}}
'''THER.''' Non taceo. '''CAPP.''' Non ego te flocci facio; ne me territes.{{r|5.3.35|35}}{{a|713}}
'''THER.''' Me ipso praesente et Lycone factum est. '''PHAED.''' Satis credo tibi.{{a|714}}
Nunc adeo, ut tu scire possis, leno, meam sententiam:{{l|715}}
libera haec est, hic huius frater est, haec autem illius soror, †{{a|716}}
haec mihi nubet: tu huic argentum redde. Hoc iudicium meum est.{{a|717}}
'''THER.''' Tu autem in nervo iam iacebis, nisi mi argentum redditur.{{r|5.3.40|40}}{{a|718}}
'''CAPP.''' Hercle istam rem iudicasti perfidiose, Phaedrome.{{a|719}}
Et tibi oberit et te, miles, di deaeque perduint.{{l|720}}
Tu me sequere. '''THER.''' Quo sequar te? '''CAPP.''' Ad trapezitam meum{{a|721}}
ad praetorem. Nam inde rem solvo omnibus quibus debeo.{{a|722}}
'''THER.''' Ego te in nervom, haud ad praetorem hinc rapiam, ni argentum refers.{{r|5.3.45|45}}{{a|723}}
'''CAPP.''' Ego te vehementer perire cupio, ne tu [me] nescias.{{a|724}}
'''THER.''' Itane vero? '''CAPP.''' Ita hercle vero. '''THER.''' Novi ego hos pugnos meos.{{l|725}}
'''CAPP.''' Quid tum? '''THER.''' Quid tum, rogitas? Hisce ego, si tu me irritaveris,{{a|726}}
placidum te hodie reddam. '''CAPP.''' Age ergo, recipe actutum. '''THER.''' Licet.{{a|727}}
'''PHAED.''' Tu, miles, apud me cenabis. Hodie fient nuptiae.{{r|5.3.50|50}}{{a|728}}
'''THER.''' Quae res bene vortat mi et vobis. Spectatores, plaudite.{{a|729}}
&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>86v6hopp5ilwsiq0exk4ftnpbc9e2q9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Epidicus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40435</id>
    <revision>
      <id>286424</id>
      <parentid>266284</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56009" sha1="gbynjccchqpl2xnmvt7ljpc6u8vp174" xml:space="preserve">{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus=Epidicus 
 |OperaeWikiPagina=Epidicus
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae
 |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/epidicus.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;EPIDICVS SERVVS
THESPRIO SERVVS
STRATIPPOCLES ADVLESCENS
CHAERIBVLVS ADVLESCENS
PERIPHANES SENEX
APOECIDES SENEX
FIDICINA
MILES
PHILIPPA MVLIER
ACROPOLISTIS FIDICINA
DANISTA
TELESTIS VIRGO&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;'''E'''mit fidicinam, filiam credens, senex
'''P'''ersuasu servi, atque conductam
'''I'''terum pro amica ei subiecit filii.
'''D'''at erili argentum. Eo sororem destinat
'''I'''mprudens iuvenis. Compressae ac militis
'''C'''ognoscit opera sibi senex os sublitum —
'''V'''t ille amicam, haec quaerebat filiam —
'''S'''ed inventa gnata servolum emittit manu.&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[EPIDICVS ⸱ THESPRIO]
'''EPIDICVS''' Heus, adulescens. '''THESPRIO''' Quis properantem me reprehendit pallio?{{a|1}}
'''EP.''' Familiaris. '''TH.''' Fateor, nam odio es nimium familiariter.{{a|2}}
'''EP.''' Respice vero, '''THESPRIO'''. '''TH.''' Oh,{{a|3}}
Epidicumne ego conspicor?{{a|4}}
'''EP.''' Satis recte oculis uteris.{{r|1.1.5|5}}{{l|5}}
'''TH.''' Salve. '''EP.''' Di dent quae velis.{{a|6}}
venire salvom gaudeo. '''TH.''' Quid ceterum? '''EP.''' Quod eo adsolet:{{a|7}}
cena tibi dabitur. '''TH.''' Spondeo. '''EP.''' Quid? '''TH.''' Me accepturum, si dabis.{{a|8}}
'''EP.''' Quid tu agis? Ut vales? Exemplum adesse intellego. Euge,{{a|9}}
corpulentior videre atque habitior. '''TH.''' Huic gratia.{{r|1.1.10|10}}{{l|10}}
'''EP.''' Quam quidem te iam diu{{a|11}}
perdidisse oportuit.{{l|11a}}
'''T.''' Minus iam furtificus sum quam antehac. '''E.''' Quid ita? '''T.''' Rapio propalam.{{a|12}}
'''EP.''' Di immortales te infelicent, ut tu es gradibus grandibus.{{a|13}}
nam ut apud portum te conspexi, curriculo occepi sequi:{{r|1.1.15|15}}{{a|14}}
vix adipiscendi potestas modo fuit. '''TH.''' Scurra es. '''EP.''' Scio{{l|15}}
te esse equidem hominem militarem. '''TH.''' Audacter quam vis dicito.{{a|16}}
quid ais? Perpetuen valuisti? '''EP.''' Varie. '''TH.''' Qui varie valent,{{a|17}}
capreaginum hominum non placet mihi neque pantherinum genus.{{a|18}}
'''EP.''' Quid tibi vis dicam nisi quod est? Ut illae res? Responde. '''TH.''' Probe.{{r|1.1.20|20}}{{a|19}}
'''EP.''' Quid erilis noster filius? '''TH.''' Valet pugilice atque athletice.{{l|20}}
'''EP.''' Voluptabilem mihi nuntium tuo adventu adportas, '''THESPRIO'''.{{a|21}}
sed ubist is? '''TH.''' Advenit simul. '''EP.''' Vbi is ergo est? Nisi si in vidulo{{a|22}}
aut si in mellina attulisti. '''TH.''' Di te perdant. '''EP.''' Te volo —{{a|23}}
percontari: operam da, opera reddetur tibi.{{r|1.1.25|25}}{{a|24}}
'''TH.''' Ius{{l|25}}
dicis. '''EP.''' Me decet. '''TH.''' Iam tu autem{{l|25a}}
nobis praeturam geris? '''EP.''' Quem{{l|25b}}
dices digniorem esse hominem hodie Athenis alterum?{{a|26}}
'''TH.''' At unum a praetura tua,{{a|27}}
Epidice, abest. '''EP.''' Quidnam? '''TH.''' Scies:{{a|27a}}
lictores duo, duo ulmei{{r|1.1.30|30}}{{a|27b}}
fasces virgarum. '''EP.''' Vae tibi.{{a|28}}
sed quid ais? '''TH.''' Quid rogas? '''EP.''' Vbi arma sunt Stratippocli?{{a|29}}
'''T.''' Pol illa ad hostis transfugerunt. '''E.''' Armane? '''T.''' Atque equidem cito.{{l|30}}
'''EP.''' Serione dicis tu?{{a|30a}}
'''TH.''' Serio, inquam: hostes habent.{{r|1.1.35|35}}{{a|31}}
'''EP.''' Edepol facinus improbum. '''TH.''' At iam ante alii fecerunt idem.{{a|32}}
erit illi illa res honori. '''EP.''' Qui? '''TH.''' Quia ante aliis fuit.{{a|33}}
Mulciber, credo, arma fecit quae habuit Stratippocles:{{a|34}}
travolaverunt ad hostis. '''EP.''' Tum ille prognatus Theti{{l|35}}
sine perdat: alia apportabunt ei Nerei filiae.{{r|1.1.40|40}}{{a|36}}
Id modo videndum est, ut materies suppetat scutariis,{{a|37}}
si in singulis stipendiis is ad hostis exuvias dabit.{{a|38}}
'''TH.''' Supersede istis rebus iam. '''EP.''' Tu ipse, ubi lubet, finem face.{{a|39}}
'''TH.''' Desiste percontarier. '''EP.''' Loquere ipse: ubist Stratippocles?{{l|40}}
'''TH.''' Est causa qua causa simul mecum ire veritust. '''EP.''' Quidnam id est?{{r|1.1.45|45}}{{a|41}}
'''TH.''' Patrem videre se nevolt etiam nunc. '''EP.''' Quapropter? '''TH.''' Scies.{{a|42}}
quia forma lepida et liberali captivam adulescentulam{{a|43}}
de praeda mercatust. '''EP.''' Quid ego ex te audio? '''TH.''' Hoc quod fabulor.{{a|44}}
'''EP.''' Cur eam emit? '''TH.''' Animi causa. '''EP.''' Quot illic homo animos habet?{{l|45}}
nam certo, prius quam hinc ad legionem abiit domo,{{r|1.1.50|50}}{{a|46}}
ipsus mandavit mi, ab lenone ut fidicina,{{a|47}}
quam amabat, emeretur sibi. Id ei impetratum reddidi.{{a|48}}
'''TH.''' Vtcumque in alto ventust, Epidice, exim velum vortitur.{{a|49}}
'''EP.''' Vae misero mihi, male perdidit me. '''TH.''' Quid istuc? Quidnam est?{{l|50}}
'''EP.''' Quid istanc quam emit, quanti eam emit? '''TH.''' Vili. '''EP.''' Haud istuc te rogo.{{r|1.1.55|55}}{{a|51}}
'''TH.''' Quid igitur? '''EP.''' Quot minis? '''TH.''' Tot — quadraginta minis.{{a|52}}
id adeo argentum ab danista apud Thebas sumpsit faenore,{{a|53}}
in dies minasque argenti singulas nummis. '''EP.''' Papae.{{a|54}}
'''TH.''' Et is danista advenit una cum eo, qui argentum petit.{{l|55}}
'''EP.''' Di immortales, ut ego interii basilice. '''TH.''' Quid iam? Aut quid est,{{r|1.1.60|60}}{{a|56}}
Epidice? '''EP.''' Perdidit me. '''TH.''' Quis? '''EP.''' Ille qui arma perdidit.{{a|57}}
'''TH.''' Nam quid ita? '''EP.''' Quia cottidie ipse ad me ab legione epistulas{{a|58}}
mittebat — sed taceam optumum est,{{a|59}}
plus scire satiust quam loqui servom hominem. Ea sapientia est.{{l|60}}
'''TH.''' Nescio edepol quid tu timidus es, trepidas, Epidice, ita voltum tuom†{{r|1.1.65|65}}{{a|61}}
videor videre commeruisse hic me absente in te aliquid mali.{{a|62}}
'''EP.''' Potin ut molestus ne sies? '''TH.''' Abeo. '''EP.''' Asta, abire hinc non sinam.{{a|63}}
'''TH.''' Quid nunc me retines? '''EP.''' Amatne istam quam emit de praeda? '''TH.''' Rogas?{{a|64}}
deperit. '''EP.''' Detegetur corium de tergo meo. †{{l|65}}
'''TH.''' Plusque amat quam te umquam amavit. '''EP.''' Iuppiter te perduit.{{r|1.1.70|70}}{{a|66}}
'''TH.''' Mitte nunciam, nam ille me vetuit domum{{a|67}}
venire, ad Chaeribulum iussit huc in proxumum;{{a|68}}
ibi manere iussit, eo venturust ipsus. '''EP.''' Quid ita? '''TH.''' Dicam:{{a|69}}
quia patrem prius convenire se non volt neque conspicari,{{l|70}}
quam id argentum, quod debetur pro illa, denumeraverit.{{r|1.1.75|75}}{{a|71}}
'''EP.''' Eu edepol res turbulentas. '''TH.''' Mitte me ut eam nunciam.{{a|72}}
'''EP.''' Haecine ubi scibit senex,{{a|73}}
puppis pereunda est probe.{{a|74}}
'''TH.''' Quid istuc ad me attinet,{{l|75}}
quo tu intereas modo?{{r|1.1.80|80}}{{a|76}}
'''EP.''' Quia perire solus nolo, te cupio perire mecum,{{a|77}}
benevolens cum benevolente. '''TH.''' Abi in malam rem maxumam a me{{a|78}}
cum istac condicione. '''EP.''' I sane, siquidem festinas magis.{{a|79}}
'''TH.''' Numquam hominem quemquam conveni, unde abierim lubentius.{{l|80}}
'''EP.''' Illic hinc abiit. Solus nunc es. Quo in loco haec res sit vides,{{r|1.1.85|85}}{{a|81}}
Epidice: nisi quid tibi in tete auxili est, absumptus es.{{a|82}}
tantae in te impendent ruinae: nisi suffulcis firmiter,{{a|83}}
non potes subsistere, itaque in te inruont montes mali.{{a|84}}
neque ego nunc quo modo{{l|85}}
me expeditum ex impedito faciam, consilium placet.{{r|1.1.90|90}}{{a|86}}
Ego miser perpuli{{a|87}}
meis dolis senem, ut censeret suam sese emere filiam:{{a|88}}
is suo filio{{a|89}}
fidicinam emit, quam ipse amat, quam abiens mandavit mihi.{{l|90}}
si sibi nunc alteram{{r|1.1.95|95}}{{a|91}}
ab legione adduxit animi causa, corium perdidi.{{l|91a}}
nam ubi senex senserit{{a|92}}
sibi data esse verba, virgis dorsum despoliet meum.{{a|93}}
at enim tu praecave.{{a|94}}
at enim — bat enim, nihil est istuc. Plane hoc corruptumst caput.{{r|1.1.100|100}}{{l|95}}
Nequam homo es,{{a|96}}
Epidice.{{l|96a}}
qui lubidost male loqui? quia tu tete deseris.{{a|97}}
quid faciam?{{a|98}}
Men rogas?{{l|98a}}
tu quidem antehac aliis solebas dare consilia mutua.{{r|1.1.105|105}}{{a|99}}
Aliquid aliqua reperiundumst. Sed ego cesso ire obviam{{l|100}}
adulescenti, ut quid negoti sit sciam. Atque ipse illic est.{{a|101}}
tristis est. Cum Chaeribulo incedit aequali suo.{{a|102}}
huc concedam, orationem unde horum placide persequar.{{a|103}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[STRATIPPOCLES ⸱ CHAERIBVLVS ⸱ EPIDICVS]
'''STRATIPPOCLES''' Rem tibi sum elocutus omnem, Chaeribule, atque admodum{{a|104}}
meorum maerorum atque amorum summam edictavi tibi.{{l|105}}
'''CHAERIBVLVS''' Praeter aetatem et virtutem stultus es, Stratippocles.{{a|106}}
idne pudet te, quia captivam genere prognatam bono{{a|107}}
de praeda es mercatus? Quis erit, vitio qui id vortat tibi?{{r|1.2.5|5}}{{a|108}}
'''STR.''' Qui invident omnes inimicos mi illoc facto repperi;{{a|109}}
at pudicitiae eius numquam nec vim nec vitium attuli.{{l|110}}
'''CHAER.''' Iam istoc probior [es] meo quidem animo, cum in amore temperes.{{a|111}}
'''STR.''' Nihil agit qui diffidentem verbis solatur suis;{{a|112}}
is est amicus, qui in re dubia re iuvat, ubi rest opus.{{r|1.2.10|10}}{{a|113}}
'''CHAER.''' Quid tibi me vis facere? '''STR.''' Argenti dare quadraginta minas,{{a|114}}
quod danistae detur, unde ego illud sumpsi faenore.{{l|115}}
'''CHAER.''' Si hercle haberem &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''STR.''' Nam quid te igitur retulit{{a|116}}
beneficum esse oratione, si ad rem auxilium emortuom est?{{a|117}}
'''CHAER.''' Quin edepol egomet clamore differor, difflagitor.{{r|1.2.15|15}}{{a|118}}
'''STR.''' Malim istius modi mihi amicos furno mersos quam foro.{{a|119}}
sed operam Epidici nunc me emere pretio pretioso velim.{{l|120}}
quem quidem ego hominem irrigatum plagis pistori dabo,{{a|121}}
nisi hodie prius comparassit mihi quadraginta minas,{{a|122}}
quam argenti fuero elocutus ei postremam syllabam.{{r|1.2.20|20}}{{a|123}}
'''EP.''' Salva res est: bene promittit, spero servabit fidem.{{a|124}}
sine meo sumptu paratae iam sunt scapulis symbolae.{{l|125}}
aggrediar hominem. Advenientem peregre erum suom Stratippoclem{{a|126}}
impertit salute servos Epidicus. '''STR.''' Vbi is est? '''EP.''' Adest.{{a|127}}
salvom huc advenisse — '''STR.''' Tam tibi istuc credo quam mihi.{{r|1.2.25|25}}{{a|128}}
'''EP.''' Benene usque valuisti? '''STR.''' A morbo valui, ab animo aeger fui.{{a|129}}
'''EP.''' Quod ad me attinuit, ego curavi: quod mandavisti mihi{{l|130}}
impetratum est, empta ancilla, quod tute ad me litteras{{a|131}}
missiculabas. '''STR.''' Perdidisti omnem operam. '''EP.''' Nam qui perdidi?{{a|132}}
'''STR.''' Quia meo neque cara est cordi neque placet. '''EP.''' Quid retulit{{r|1.2.30|30}}{{a|133}}
mihi tanto opere te mandare et mittere ad me epistulas?{{a|134}}
'''STR.''' Illam amabam olim, nunc iam alia cura impendet pectori.{{l|135}}
'''EP.''' Hercle miserum est ingratum esse homini id quod facias bene.{{a|136}}
ego quod bene feci male feci, quia amor mutavit locum.{{a|137}}
'''STR.''' Desipiebam mentis, cum illa scripta mittebam tibi.{{r|1.2.35|35}}{{a|138}}
'''EP.''' Men piacularem oportet fieri ob stultitiam tuam,{{a|139}}
ut meum tergum tuae stultitiae subdas succidaneum?{{l|140}}
'''STR.''' Quid istic? Verba facimus. Huic homini opust quadraginta minis{{a|141}}
celeriter calidis, danistae quas resolvat, et cito.{{a|142}}
'''EP.''' Dic modo unde auferre me vis. A quo trapezita peto?{{r|1.2.40|40}}{{a|143}}
'''STR.''' Vnde libet. Nam ni ante solem occasum elo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|144}}
meam domum ne inbitas: tu te in pistrinum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|145}}
'''EP.''' Facile tu istuc sine periclo et cura, corde libero{{a|146}}
fabulare; novi ego nostros: mihi dolet cum ego vapulo.{{a|147}}
'''STR.''' Quid tu nunc? Patierin ut ego me interimam? '''EP.''' Ne feceris.{{r|1.2.45|45}}{{a|148}}
Ego istuc accedam periclum potius atque audaciam.{{a|149}}
'''STR.''' Nunc places, nunc ego te laudo. '''EP.''' Patiar ego istuc quod lubet.{{l|150}}
'''STR.''' Quid illa fiet fidicina igitur? '''EP.''' Aliqua res reperibitur,{{a|151}}
aliqua ope exsolvar, extricabor aliqua. '''STR.''' Plenus consili es.{{a|152}}
novi ego te. '''EP.''' Est Euboicus miles locuples, multo auro potens,{{r|1.2.50|50}}{{a|153}}
qui ubi tibi istam emptam esse scibit atque hanc adductam alteram,{{a|154}}
continuo te orabit ultro ut illam tramittas sibi.{{l|155}}
sed ubi illa est quam tu adduxisti tecum? '''STR.''' Iam faxo hic erit.{{a|156}}
'''CH.''' Quid hic nunc agimus? '''ST.''' Eamus intro huc ad te, ut hunc hodie diem{{a|157}}
luculentum habeamus. — '''EP.''' Ite intro, ego de re argentaria{{r|1.2.55|55}}{{a|158}}
iam senatum convocabo in corde consiliarium,{{a|159}}
quoi potissimum indicatur bellum unde argentum auferam.{{l|160}}
Epidice, vide quid agas, ita res subito haec obiectast tibi;{{a|161}}
non enim nunc tibi dormitandi neque cunctandi copia est:{{a|162}}
adeundumst. Senem oppugnare certumst consilium mihi.{{r|1.2.60|60}}{{a|163}}
I abi intro atque adulescenti dic iam nostro erili filio,{{a|164}}
ne hinc foras ambulet neve usquam obviam veniat seni.{{l|165}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[APOECIDES ⸱ PERIPHANES]
'''APOECIDES''' Plerique homines, quos cum nil refert pudet,{{a|166}}
ubi pudendum est ibi eos deserit pudor,{{l|166a}}
quom usus est ut pudeat.{{a|167}}
is adeo tu es. Quid est quod pudendum siet,{{a|168}}
genere natam bono pauperem domum{{r|2.1.5|5}}{{l|169}}
ducere te uxorem?{{a|170}}
praesertim eam, qua ex tibi commemores hanc quae domist filiam prognatam.{{l|171|171-172}}
'''PERIPHANES''' Revereor filium. '''AP.''' At pol ego te credidi{{a|173}}
uxorem, quam tu extulisti, pudore exsequi,{{r|2.1.10|10}}{{l|174}}
cuius quotiens sepulcrum vides, sacruficas{{a|175}}
ilico Orco hostiis, neque adeo iniuria,{{a|176}}
quia licitumst eam tibi vivendo vincere. '''PER.''' Oh,{{a|177}}
Hercules ego fui, dum illa mecum fuit;{{a|178}}
neque sexta aerumna acerbior Herculi, quam illa mihi obiectast.{{r|2.1.15|15}}{{a|179}}
'''AP.''' Pulcra edepol dos pecuniast. '''PER.''' Quae quidem pol non maritast.{{l|180}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[EPIDICVS ⸱ PERIPHANES ⸱ APOECIDES]
'''EPIDICVS''' St, tacete, habete animum bonum.{{a|181}}
liquido exeo foras auspicio, avi sinistra;{{a|182}}
acutum cultrum habeo, senis qui exenterem marsuppium.{{a|183}}
sed eccum ipsum ante aedis conspicor (cum) Apoecide{{l|185|184-185}}
qualis volo vetulos duo.{{r|2.2.5|5}}{{a|186}}
Iam ego me convortam in hirudinem atque eorum exsugebo sanguinem,{{a|187}}
senati qui columen cluent.{{a|188}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|188a}}
('''AP.''') continuo ut maritus fiat. '''PER.''' Laudo consilium tuom.{{l|190|189-190}}
nam ego illum audivi in amorem haerere apud nescio quam fidicinam,{{r|2.2.10|10}}{{a|191}}
id ego excrucior. '''EP.''' Di hercle omnis me adiuvant augent amant:{{a|192}}
ipsi hi quidem mihi dant viam, quo pacto ab se argentum auferam.{{a|193}}
age nunciam orna te, Epidice, et palliolum in collum conice{{a|194}}
itaque adsimulato quasi per urbem totam hominem quaesiveris.{{l|195}}
age, si quid agis. Di immortales, utinam conveniam domi{{r|2.2.15|15}}{{a|196}}
Periphanem, per omnem urbem quem sum defessus quaerere:{{a|197}}
per medicinas, per tonstrinas, in gymnasio atque in foro,{{a|198}}
per myropolia et lanienas circumque argentarias.{{a|199}}
rogitando sum raucus factus, paene in cursu concidi.{{l|200}}
'''PER.''' Epidice. '''EP.''' Epidicum quis est qui revocat? '''PER.''' Ego sum, Periphanes.{{r|2.2.20|20}}{{a|201}}
'''AP.''' Et ego Apoecides sum. '''EP.''' Et ego quidem sum Epidicus. Sed, ere, optuma{{a|202}}
vos video opportunitate ambo advenire. '''PER.''' Quid rei est?{{a|203}}
'''EP.''' Mane &lt;dum&gt;, sine respirem quaeso. '''PER.''' Immo adquiesce. '''EP.''' Animo malest.{{a|204}}
A. Recipe anhelitum. '''P.''' Clementer, requiesce. '''E.''' Animum advortite.{{l|205}}
a legione omnes remissi sunt domum Thebis. '''AP.''' &lt;Quis hoc&gt;{{r|2.2.25|25}}{{a|206}}
dicit factum? '''E.''' Ego ita factum esse dico. '''P.''' Scin tu istuc? '''E.''' Scio.{{a|207}}
'''PER.''' Qui tu scis? '''EP.''' Quia ego ire vidi milites plenis viis;{{a|208}}
arma referunt et iumenta ducunt. '''PER.''' Nimis factum bene.{{a|209}}
'''EP.''' Tum captivorum quid ducunt secum! Pueros, virgines,{{l|210}}
binos, ternos, alius quinque; fit concursus per vias,{{r|2.2.30|30}}{{a|211}}
filios suos quisque visunt. '''PER.''' Hercle rem gestam bene.{{a|212}}
'''EP.''' Tum meretricum numerus tantus, quantum in urbe omni fuit,{{a|213}}
obviam ornatae occurrebant suis quaeque amatoribus,{{a|214}}
eos captabant. Id adeo qui maxime animum advorterim?{{l|215}}
pleraeque eae sub vestimentis secum habebant retia.{{r|2.2.35|35}}{{a|216}}
Quom ad portam venio, atque ego illam illi video praestolarier{{a|217}}
et cum ea tibicinae ibant quattuor. '''PER.''' Quicum, Epidice?{{a|218}}
'''EP.''' Cum illa quam tuos gnatus annos multos deamat, deperit,{{a|219}}
ubi fidemque remque seque teque properat perdere;{{l|220}}
ea praestolabatur illum apud portam. '''PER.''' Viden veneficam?{{r|2.2.40|40}}{{a|221}}
'''EP.''' Sed vestita, aurata, ornata ut lepide, ut concinne, ut nove.{{a|222}}
'''PER.''' Quid erat induta? An regillam induculam an mendiculam?{{a|223}}
'''EP.''' Inpluviatam, ut istaec faciunt vestimentis nomina.{{a|224}}
'''PER.''' Vtin inpluvium induta fuerit? '''EP.''' Quid istuc tam mirabile est?{{l|225}}
quasi non fundis exornatae multae incedant per vias.{{r|2.2.45|45}}{{a|226}}
At tributus quom imperatus est, negant pendi potis:{{a|227}}
illis quibus tributus maior penditur, pendi potest.{{a|228}}
quid istae, quae vesti quotannis nomina inveniunt nova?{{a|229}}
tunicam rallam, tunicam spissam, linteolum caesicium,{{l|230}}
indusiatam, patagiatam, caltulam aut crocotulam,{{r|2.2.50|50}}{{a|231}}
subparum aut subnimium, ricam, basilicum aut exoticum,{{a|232}}
cumatile aut plumatile, carinum aut cerinum — gerrae maxumae.{{a|233}}
cani quoque etiam ademptumst nomen. '''PER.''' Qui? '''EP.''' Vocant Laconicum.{{a|234}}
haec vocabula auctiones subigunt ut faciant viros.{{l|235}}
'''AP.''' Quin tu ut occepisti loquere? '''EP.''' Occepere aliae mulieres{{r|2.2.55|55}}{{a|236}}
duae post me sic fabulari inter sese — ego abscessi sciens{{a|237}}
paulum ab illis, dissimulabam earum operam sermoni dare;{{a|238}}
nec satis exaudibam, nec sermonis fallebar tamen,{{a|239}}
quae loquerentur. '''PER.''' Id lubidost scire. '''EP.''' Ibi illarum altera{{l|240}}
dixit illi quicum ipsa ibat — '''PER.''' Quid? '''EP.''' Tace ergo, ut audias{{r|2.2.60|60}}{{a|241}}
postquam illam sunt conspicatae, quam tuos gnatus deperit:{{a|242}}
'quam facile et quam fortunate evenit illi, obsecro,{{a|243}}
mulieri, quam liberare volt amator.' 'quisnam is est?'{{a|244}}
Inquit altera illi. Ibi illa nominat Stratippoclem{{l|245}}
Periphanai filium. '''PER.''' Perii hercle. Quid ego ex te audio?{{r|2.2.65|65}}{{a|246}}
'''EP.''' Hoc quod actum est. Egomet postquam id illas audivi loqui,{{a|247}}
coepi rursum vorsum ad illas pauxillatim accedere,{{a|248}}
quasi retruderet hominum me vis invitum. '''PER.''' Intellego.{{a|249}}
'''EP.''' Ibi illa interrogavit illam: 'qui scis? Quis id dixit tibi?'{{l|250}}
'quin hodie adlatae tabellae sunt ad eam a Stratippocle,{{r|2.2.70|70}}{{a|251}}
eum argentum sumpsisse apud Thebas ab danista faenore,{{a|252}}
id paratum et sese ob eam rem id ferre. '''PER.''' Certo ego occidi.{{a|253}}
'''EP.''' Haec sic aibat: sic audivisse ex eapse atque epistula.{{a|254}}
'''PER.''' Quid ego nunc faciam? Consilium a te expetesso, Apoecides.{{l|255}}
'''AP.''' Reperiamus aliquid calidi conducibilis consili.{{r|2.2.75|75}}{{a|256}}
Nam ille quidem aut iam hic aderit, credo hercle, aut iam adest. '''EP.''' Si aequom siet{{a|257}}
me plus sapere quam vos, dederim vobis consilium catum,{{a|258}}
quod laudetis, ut ego opino, uterque, '''PER.''' Ergo ubi id est, Epidice?{{a|259}}
'''EP.''' Atque ad eam rem conducibile. '''AP.''' Quid istuc dubitas dicere?{{l|260}}
'''EP.''' Vos priores esse oportet, nos posterius dicere,{{r|2.2.80|80}}{{a|261}}
qui plus sapitis. '''PER.''' Eia vero, age dic. '''EP.''' At deridebitis.{{a|262}}
'''AP.''' Non edepol faciemus. '''EP.''' Immo, si placebit, utitor,{{a|263}}
consilium si non placebit, reperitote rectius.{{a|264}}
mihi istic nec seritur nec metitur, nisi ea quae tu vis volo.{{l|265}}
'''PER.''' Gratiam habeo; fac participes nos tuae sapientiae.{{r|2.2.85|85}}{{a|266}}
'''EP.''' Continuo arbitretur uxor tuo gnato atque ut fidicinam{{a|267}}
illam quam is volt liberare, quae illum corrumpit tibi,{{a|268}}
ulciscare atque ita curetur, usque ad mortem ut serviat.{{a|269}}
'''AP.''' Fieri oportet. '''PER.''' Facere cupio quidvis, dum id fiat modo. '''EP.''' Em,{{l|270}}
nunc occasiost faciundi, prius quam in urbem advenerit,{{r|2.2.90|90}}{{a|271}}
sicut cras hic aderit, hodie non venit. '''PER.''' Qui scis? '''EP.''' Scio.{{a|272}}
quia mihi alius dixit qui illinc venit, mane hic adfore.{{a|273}}
'''PER.''' Quin tu eloquere, quid faciemus? '''EP.''' Sic faciundum censeo{{a|274}}
quasi tu cupias liberare fidicinam animi gratia{{l|275}}
quasique ames vehementer tu illam. '''P.''' Quam ad rem istuc refert? '''E.''' Rogas?{{r|2.2.95|95}}{{a|276}}
Ut enim praestines argento, prius quam veniat filius,{{a|277}}
atque ut eam te in libertatem dicas emere, '''PER.''' Intellego.{{a|278}}
'''EP.''' Vbi erit empta, ut aliquo ex urbe amoveas; nisi quid est tua{{a|279}}
secus sententia. '''PER.''' Immo docte. '''EP.''' Quid tua autem, Apoecides?{{l|280}}
'''AP.''' Quid ego iam nisi te commentum nimis astute intellego?{{r|2.2.100|100}}{{a|281}}
'''EP.''' Iam &lt;simul&gt; igitur amota ei erit omnis consultatio{{a|282}}
nuptiarum, ne gravetur quod velis. '''PER.''' Vive sapis,{{a|283}}
et placet. '''EP.''' Tum tu igitur calide quidquid acturu's age.{{a|284}}
'''PER.''' Rem hercle loquere. '''EP.''' Et repperi, haec te qui abscedat suspicio.{{l|285}}
'''PER.''' Sine me scire. '''EP.''' Scibis, audi. '''AP.''' Sapit hic pleno pectore.{{r|2.2.105|105}}{{a|286}}
'''EP.''' Opus est homine qui illo argentum deferat pro fidicina;{{a|287}}
nam te nolo neque opus factost. '''PER.''' Quid iam? '''EP.''' Ne te censeat{{a|288}}
fili causa facere, '''PER.''' Docte. '''EP.''' Quo illum ab illa prohibeas:{{a|289}}
ne qua ob eam suspicionem difficultas evenat.{{l|290}}
'''PER.''' Quem hominem inveniemus ad eam rem utilem? '''EP.''' Hic erit optimus,{{r|2.2.110|110}}{{a|291}}
hic poterit cavere recte, iura qui et leges tenet.{{a|292}}
'''PER.''' Epidico habeas gratiam. '''EP.''' Sed ego istuc faciam sedulo:{{a|293}}
ego illum conveniam atque adducam hunc ad eum quoiast fidicina,{{a|294}}
atque argentum ego cum hoc feram. '''P.''' Quanti emi potest minimo? '''EP.''' Illane?{{l|295}}
ad quadraginta fortasse eam posse emi minimo minis.{{r|2.2.115|115}}{{a|296}}
Verum si plus dederis, referam, nihil in ea re captiost.{{a|297}}
atque id non decem occupatum tibi erit argentum dies.{{a|298}}
'''PER.''' Quidum? '''EP.''' Quia enim mulierem alius illam adulescens deperit,{{a|299}}
auro opulentus, magnus miles Rhodius, raptor hostium,{{l|300}}
gloriosus: is emet illam de te et dabit aurum lubens.{{r|2.2.120|120}}{{a|301}}
Face modo, est lucrum hic tibi amplum. '''P.''' Deos quidem oro. '''E.''' Impetras.{{a|302}}
'''AP.''' Quin tu is intro atque huic argentum promis? Ego visam ad forum.{{a|303}}
Epidice, eo veni. '''EP.''' Ne abitas prius quam ego ad te venero.{{a|304}}
A. Vsque opperiar. '''P.''' Sequere tu intro. '''E.''' I, numera, nil ego te moror.{{l|305}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[EPIDICVS]
'''EPIDICVS''' Nullum esse opinor ego agrum in agro Attico{{a|306}}
aeque feracem quam hic est noster Periphanes:{{a|307}}
quin ex occluso atque obsignato armario{{a|308}}
decutio argenti tantum quantum mihi lubet.{{a|309}}
quod pol ego metuo si senex resciverit,{{r|2.3.5|5}}{{l|310}}
ne ulmos parasitos faciat, quae usque attondeant.{{a|311}}
sed me una turbat res ratioque, Apoecidi{{a|312}}
quam ostendam fidicinam aliquam conducticiam.{{a|313}}
atque id quoque habeo: mane me iussit senex{{a|314}}
conducere aliquam fidicinam sibi huc domum,{{r|2.3.10|10}}{{l|315}}
&lt;quae&gt;, dum rem dinam faceret, cantaret sibi;{{a|316}}
ea conducetur atque ei praemonstrabitur{{a|317}}
quo pacto fiat subdola adversus senem.{{a|318}}
ibo intro, argentum accipiam ab damnoso sene.{{a|319}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[STRATIPPOCLES ⸱ CHAERIBVLVS]
'''STRATIPPOCLES''' Expectando exedor miser atque exenteror,{{l|320}}
quo modo mi Epidici blanda dicta evenant.{{a|321}}
nimis diu maceror: sitne quid necne sit,{{a|322}}
scire cupio. '''CHAERIBVLVS''' Per illam tibi copiam{{a|323}}
copiam parare aliam licet: scivi equidem in principio ilico{{r|3.1.5|5}}{{a|324}}
nullam tibi esse in illo copiam. '''STR.''' Interii hercle ego.{{l|325}}
'''CHAER.''' Absurde facis qui angas te animi; si hercle ego illum semel prendero,{{a|326}}
numquam inridere nos illum inultum sinam servom hominem.{{a|327}}
'''CHAER.''' Quid illum facere vis, qui, tibi quoi divitiae domi maxumae sunt,{{a|328}}
is nummum nullum habes neque sodali tuo in te copiast.{{r|3.1.10|10}}{{l|330|329-330}}
'''CHAER.''' Si hercle habeam, pollicear lubens, verum aliquid aliqua aliquo modo{{a|331}}
alicunde ab aliqui aliqua tibi spes est fore meliorem fortunam.{{a|332}}
'''STR.''' Vae tibi, muricide homo. '''CHAER.''' Qui tibi lubet mihi male loqui?{{a|333}}
'''STR.''' Quippe tu mi aliquid aliquo modo alicunde ab aliquibus blatis{{a|334}}
quod nusquamst neque ego id inmitto in aures meas{{r|3.1.15|15}}{{l|335}}
nec mihi plus adiumenti †ades, quam ille qui numquam etiam natust.{{a|336}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[EPIDICVS ⸱ STRATIPPOCLES ⸱ CHAERIBVLVS]
'''EPIDICVS''' Fecisti iam officium tuom, me meum nunc facere oportet.{{a|337}}
per hanc curam quieto tibi licet esse — hoc quidem iam periit:{{a|338}}
ne quid tibi hinc in spem referas, oppido hoc pollinctum est;{{a|339}}
crede modo mihi: sic ego ago, sic egerunt nostri.{{l|340}}
pro di immortales, mihi hunc diem dedistis luculentum,{{r|3.2.5|5}}{{a|341}}
ut facilem atque impetrabilem! Sed ego hinc migrare cesso,{{a|342}}
ut importem in coloniam hunc &lt;meo&gt; auspicio commeatum?{{a|343}}
mihi cesso, cum sto. Sed quid hoc? Ante aedis duo sodales,{{a|344}}
erum et Chaeribulum, conspicor. Quid hic agitis? Accipe hoc sis.{{l|345}}
'''STR.''' Quantum hic inest? '''EP.''' Quantum sat est, et plus satis: superfit.{{r|3.2.10|10}}{{a|346}}
Decem minis plus attuli quam tu danistae debes.{{a|347}}
dum tibi ego placeam atque obsequar, meum tergum flocci facio.{{a|348}}
'''STR.''' Nam quid ita? '''EP.''' Quia ego tuom patrem faciam parenticidam.{{a|349}}
'''STR.''' Quid istuc est verbi? '''EP.''' Nil moror vetera et volgata verba;{{l|350}}
peratum ductarent: ego follitum ductitabo.{{r|3.2.15|15}}{{a|351}}
Nam leno omne argentum abstulit pro fidicina — ego resolvi,{{a|352}}
manibus his denumeravi pater suam natam quam esse credit;{{a|353}}
nunc iterum ut fallatur pater tibique auxilium apparetur{{a|354}}
inveni: nam ita suasi seni atque hanc habui orationem{{l|355}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|3.2.20|20}}{{l|355a}}
ut cum rediisses ne tibi eius copia esset. '''STR.''' Euge.{{a|356}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|356a}}
('''EP.''') Ea iam domist pro filia. '''STR.''' &lt;Iam&gt; teneo. '''EP.''' Nunc cautorem{{a|357}}
dedit mihi ad hanc rem Apoecidem, is apud forum manet me,{{a|358}}
[quasique amaret] caveat. '''STR.''' Haud male. '''EP.''' Iam ipse cautor captust.{{r|3.2.25|25}}{{a|359}}
Ipse in meo collo tuos pater cruminam collocavit;{{l|360}}
is adornat, adveniens domi extemplo ut maritus fias.{{a|361}}
'''STR.''' Vno persuadebit modo, si illam, quae adducta est mecum,{{a|362}}
mi adempsit Orcus. '''EP.''' Nunc ego hanc astutiam institui.{{a|363}}
deveniam ad lenonem domum egomet solus, eum ego docebo,{{r|3.2.30|30}}{{a|364}}
si quid ad eum adveniam, ut sibi esse datum argentum dicat{{l|365}}
pro fidicina, argenti minas se habere quinquaginta —{{a|366}}
quippe ego qui nudiustertius meis manibus denumeravi{{a|367}}
pro illa tua amica, quam pater suam filiam esse retur —{{a|368}}
ibi leno sceleratum caput suom imprudens alligabit,{{r|3.2.35|35}}{{a|369}}
quasi pro illa argentum acceperit, quae tecum adducta nunc est.{{l|370}}
'''CHAER.''' Vorsutior es quam rota figularis. '''EP.''' Iam ego parabo{{a|371}}
aliquam dolosam fidicinam, nummo conducta quae sit,{{a|372}}
quae se emptam simulet, quae senes duo docte ludificetur.{{a|373}}
eam ducet simul Apoecides ad tuom patrem. '''STR.''' Vt parate.{{r|3.2.40|40}}{{a|374}}
'''EP.''' Eam permeditatam, meis dolis astutiisque onustam{{l|375}}
mittam. Sed nimis longum loquor, diu me estis demorati.{{a|376}}
haec scitis iam ut futura sint. Abeo. '''STR.''' Bene ambulato.{{a|377}}
'''CHAER.''' Nimis doctus ille &lt;est&gt; ad male faciendum. '''STR.''' Me equidem certo{{a|378}}
servavit consiliis suis. '''CHAER.''' Abeamus intro hinc ad me.{{r|3.2.45|45}}{{a|379}}
'''STR.''' Atque aliquanto lubentius quam abs te sum egressus intus;{{l|380}}
virtute atque auspicio Epidici cum praeda in castra redeo.{{a|381}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[PERIPHANES ⸱ APOECIDES]
'''PERIPHANES''' Non oris causa modo homines aequom fuit{{a|382}}
sibi habere speculum, ubi os contemplarent suom,{{a|383}}
sed qui perspicere possent cor sapientiae,{{a|384}}
[igitur perspicere ut possent cordis copiam]{{l|385}}
ubi id inspexissent, cogitarent postea,{{r|3.3.5|5}}{{a|386}}
vitam ut vixissent olim in adulescentia.{{a|387}}
vel ego, qui dudum fili causa coeperam{{a|388}}
ego med excruciare animi, quasi quid filius{{a|389}}
meus deliquisset me erga aut quasi non plurima{{l|390}}
male facta mea essent solida in adulescentia.{{r|3.3.10|10}}{{a|391}}
Profecto deliramus interdum senes.{{a|392}}
[fuit conducibile hoc quidem mea sententia.]{{a|393}}
Sed meus sodalis it cum praeda Apoecides.{{a|394}}
venire salvom mercatorem gaudeo.{{l|395}}
quid fit? '''APOECIDES''' Di deaeque te adiuvant. '''PER.''' Omen placet.{{r|3.3.15|15}}{{a|396}}
'''AP.''' Quin omini omnes suppetunt res prospere.{{a|397}}
sed tu hanc iube sis intro abduci. '''PER.''' Heus, foras{{a|398}}
exite huc aliquis. Duce istam intro mulierem.{{a|399}}
atque audin? SERVVS Quid vis? '''PER.''' Cave siris cum filia{{l|400}}
mea copulari hanc neque conspicere. Iam tenes?{{r|3.3.20|20}}{{a|401}}
In aediculam istanc sorsum concludi volo.{{a|402}}
divortunt mores virgini longe ac lupae.{{a|403}}
'''AP.''' Docte et sapienter dicis. † num nimis potest{{a|404}}
pudicitiam quisquam suae servare filiae.{{l|405}}
edepol ne istam temperi gnato tuo{{r|3.3.25|25}}{{a|406}}
sumus praemercati. '''PER.''' Quid iam? '''AP.''' Quia dixit mihi{{a|407}}
iam dudum se alius tuom vidisse hic filium:{{a|408}}
hanc edepol rem apparabat. '''PER.''' Planum hercle hoc quidem est.{{a|409}}
'''AP.''' Ne tu habes servom graphicum et quantivis preti,{{l|410}}
non carust auro contra. Ut ille fidicinam{{r|3.3.30|30}}{{a|411}}
fecit &lt;sese ut&gt; nesciret esse emptam tibi!{{a|412}}
ita ridibundam atque hilaram huc adduxit simul.{{a|413}}
'''PER.''' Mirum hoc qui potuit fieri. '''AP.''' Te pro filio{{a|414}}
facturum dixit rem esse divinam domi,{{l|415}}
quia Thebis salvos redierit. '''PER.''' Rectam institit.{{r|3.3.35|35}}{{a|416}}
'''AP.''' Immo ipsus illi dixit conductam esse eam,{{a|417}}
quae hic administraret ad rem divinam tibi.{{a|418}}
[facturum hoc dixit rem esse divinam tibi domi]{{a|419}}
ego illic me autem sic assimulabam: quasi{{l|420}}
stolidum, combardum me faciebam. '''PER.''' Em istuc decet.{{r|3.3.40|40}}{{a|421}}
'''AP.''' Res magna amici apud forum agitur, ei volo{{a|422}}
ire advocatus. '''PER.''' At quaeso, ubi erit otium,{{a|423}}
revortere ad me extemplo. '''AP.''' Continuo hic ero.{{a|424}}
'''PER.''' Nihil homini amicost opportuno amicius:{{l|425}}
sine tuo labore quod velis actumst tamen.{{r|3.3.45|45}}{{a|426}}
Ego si allegavissem aliquem ad hoc negotium{{a|427}}
minus hominem doctum minusque ad hanc rem callidum,{{a|428}}
os sublitum esset, itaque me albis dentibus{{a|429}}
meus derideret filius meritissumo.{{l|430}}
Atque haec stultitiast me illi vitio vortere&lt;ref&gt;431-4 ''post v.'' 455 ''posuit Acidalius (contra A.): de Goetz''&lt;/ref&gt;{{a|431}}
egomet quod factitavi in adulescentia,{{a|432}}
cum militabam: pugnis memorandis meis{{a|433}}
eradicabam hominum auris, quando occeperam.{{a|434}}
Sed quis hic est quem &lt;ego&gt; huc advenientem conspicor,{{r|3.3.50|50}}{{l|435}}
suam qui undantem chlamydem quassando facit?{{a|436}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[MILES ⸱ PERIPHANES ⸱ FIDICINA]
'''MILES''' Cave praeterbitas ullas aedis, quin roges,{{a|437}}
senex hic ubi habitat Periphanes Platenius.{{a|438}}
incertus tuom cave ad me rettuleris pedem.{{a|439}}
'''PER.''' Adulescens, si istunc hominem, quem tu quaeritas,{{l|440}}
tibi commonstrasso, ecquam abs te inibo gratiam?{{r|3.4.5|5}}{{a|441}}
'''MIL.''' Virtute belli armatus promerui, ut mihi{{a|442}}
omnis mortalis agere deceat gratias.{{a|443}}
'''PER.''' Non repperisti, adulescens, tranquillum locum,{{a|444}}
ubi tuas virtutes explices, ut postulas.{{l|445}}
nam strenuiori deterior si praedicat{{r|3.4.10|10}}{{a|446}}
suas pugnas, de illius illae fiunt sordidae.{{a|447}}
sed istum quem quaeris Periphanem Platenium,{{a|448}}
ego sum, si quid vis. '''MIL.''' Nempe quem in adulescentia{{a|449}}
memorant apud reges armis, arte duellica{{l|450}}
divitias magnas indeptum? '''PER.''' Immo si audias{{r|3.4.15|15}}{{a|451}}
meas pugnas, fugias manibus dimissis domum.{{a|452}}
'''MIL.''' Pol ego magis unum quaero, meas cui praedicem,{{a|453}}
quam illum qui memoret suas mihi. '''PER.''' Hic non est locus;{{a|454}}
proin tu alium quaeras cui centones sarcias.{{l|455}}
[Atque haec stultitiast me illi vitio vortere{{r|3.4.20|20}}
egomet quod factitavi in adulescentia,
cum militabam: pugnis memorandis meis
eradicabam hominum auris, quando occeperam.]
'''MIL.''' Animum advorte, ut quod ego ad te advenio intellegas.{{l|456}}
meam amicam audivi te esse mercatum. '''PER.''' Attatae,{{r|3.4.25|25}}{{a|457}}
nunc demum scio ego hunc qui sit: quem dudum Epidicus{{a|458}}
mihi praedicavit militem. Adulescens, itast{{a|459}}
ut dicis, emi. '''MIL.''' Volo te verbis pauculis,{{l|460}}
si tibi molestum non est. '''PER.''' Non edepol scio,{{a|461}}
molestum necne sit, nisi dicis quid velis.{{r|3.4.30|30}}{{a|462}}
'''MIL.''' Mi illam ut tramittas, argentum accipias: adest.{{a|463}}
nam quid ego apud te vera parcam proloqui?{{a|464}}
ego illam volo hodie facere libertam meam,{{l|465}}
mihi concubina quae sit. '''PER.''' Te absolvam brevi:{{a|466}}
argenti quinquaginta mi illa empta est minis;{{r|3.4.35|35}}{{a|467}}
si sexaginta mihi denumerantur minae,{{a|468}}
tuas possidebit mulier faxo ferias;{{a|469}}
atque ita profecto, ut eam ex hoc exoneres agro.{{l|470}}
'''MIL.''' Estne empta mi istis legibus? '''PER.''' Habeas licet.{{a|471}}
'''MIL.''' Conciliavisti pulchre. '''PER.''' Heus, foras educite{{r|3.4.40|40}}{{a|472}}
quam introduxistis fidicinam. Atque etiam fides,{{a|473}}
ei quae accessere, tibi addam dono gratiis.{{a|474}}
age accipe hanc sis. '''MIL.''' Quae te intemperiae tenent?{{l|475}}
quas tu mihi tenebras trudis? Quin tu fidicinam{{a|476}}
produci intus iubes. '''PER.''' Haec ergo est fidicina.{{r|3.4.45|45}}{{a|477}}
Hic alia nullast. '''MIL.''' Non mihi nugari potes.{{a|478}}
quin tu huc producis fidicinam Acropolistidem?{{a|479}}
'''PER.''' Haec inquamst. '''MIL.''' Non haec inquamst. Non novisse me{{l|480}}
meam rere amicam posse? '''PER.''' Hanc, inquam, filius{{a|481}}
meus deperibat fidicinam. '''MIL.''' Haec non est ea.{{r|3.4.50|50}}{{a|482}}
'''P.''' Quid? Non est? '''M.''' Non est. '''P.''' Vnde haec igitur gentiumst?{{a|483}}
equidem hercle argentum pro hac dedi. '''MIL.''' Stulte datum{{a|484}}
reor et peccatum largiter. '''PER.''' Immo haec east.{{l|485}}
nam servom misi, qui illum sectari solet{{a|486}}
meum gnatum: is ipse hanc destinavit fidicinam.{{r|3.4.55|55}}{{a|487}}
'''MIL.''' Em istic homo te articulatim concidit, senex,{{a|488}}
tuos servos. '''PER.''' Quid? Concidit? '''MIL.''' Sic suspiciost,{{a|489}}
nam pro fidicina haec cerva supposita est tibi.{{l|490}}
senex, tibi os est sublitum plane et probe.{{a|491}}
ego illam requiram iam ubi ubi est. '''PER.''' Bellator, vale.{{r|3.4.60|60}}{{a|492}}
Euge, euge, Epidice, frugi es, pugnavisti, homo es,{{a|493}}
qui me emunxisti mucidum, minimi preti.{{a|494}}
mercatus te hodie est de lenone Apoecides?{{l|495}}
'''FIDICINA''' Fando ego istunc hominem numquam audivi ante hunc diem,{{a|496}}
neque me quidem emere quisquam ulla pecunia{{r|3.4.65|65}}{{a|497}}
potuit: plus iam sum libera quinquennium.{{a|498}}
'''PER.''' Quid tibi negotist meae domi igitur? '''FID.''' Audies.{{a|499}}
conducta veni, ut fidibus cantarem seni,{{l|500}}
dum rem divinam faceret. '''PER.''' Fateor me omnium{{a|501}}
hominum esse Athenis Atticis minimi preti.{{r|3.4.70|70}}{{a|502}}
Sed tu novistin fidicinam Acropolistidem?{{a|503}}
'''F.''' Tam facile quam me. '''P.''' Vbi habitat? '''F.''' Postquam liberast{{a|504}}
ubi habitet dicere admodum incerte scio.{{l|505}}
'''PE.''' Eho an libera illa est? Quis eam liberaverit,{{a|506}}
volo scire, si scis. '''FID.''' Id quod audivi audies.{{r|3.4.75|75}}{{a|507}}
Stratippoclem aiunt Periphanai filium{{a|508}}
absentem curavisse ut fieret libera.{{a|509}}
'''PER.''' Perii hercle, si istaec vera sunt; planissume{{l|510}}
meum exenteravit Epidicus marsuppium.{{a|511}}
'''FID.''' Haec sic audivi. Numquid me vis ceterum?{{r|3.4.80|80}}{{a|512}}
'''PER.''' Malo cruciatu ut pereas atque abeas cito.{{a|513}}
'''FID.''' Fides non reddis? '''PER.''' Neque fides neque tibias.{{a|514}}
propera igitur fugere hinc, si te di amant. '''FID.''' Abiero.{{l|515}}
flagitio cum maiore post reddes tamen.{{a|516}}
'''PER.''' Quid nunc? Qui in tantis positus sum sententiis, †{{r|3.4.85|85}}{{a|517}}
[eamne ego sinam impune? Immo etiam si alterum{{a|518}}
tantum perdundumst, perdam potius quam sinam{{a|519}}
me impune irrisum esse, habitum depeculatui]{{l|520}}
ei sic data esse verba praesenti palam!{{a|521}}
atque me minoris facio prae illo, qui omnium{{r|3.4.90|90}}{{a|522}}
legum atque iurum fictor, conditor cluet;{{a|523}}
is etiam sese sapere memorat: malleum{{a|524}}
sapientiorem vidi excusso manubrio.{{l|525}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[PHILIPPA, PERIPHANES]
'''PHILIPPA''' Si quid est homini miseriarum quod miserescat, miser ex animost.{{a|526}}
id ego experior, cui multa in unum locum{{a|527}}
confluont, quae meum pectus pulsant simul:{{a|528}}
multiplex aerumna me exercitam habet,{{a|529}}
paupertas, pavor territat mentem animi,{{r|4.1.5|5}}{{l|530}}
neque ubi meas spes collocem habeo usquam munitum locum.{{a|531}}
ita gnata mea hostiumst potita, neque ea nunc ubi sit scio.{{a|532}}
'''PER.''' Quis illaec est mulier, timido pectore peregre adveniens{{a|533}}
quae ipsa se miseratur? '''PHIL.''' In his dictust locis habitare mihi{{a|534}}
Periphanes. '''PER.''' Me nominat haec; credo ego illi hospitio usus venit.{{r|4.1.10|10}}{{l|535}}
'''PHIL.''' Pervelim mercedem dare, qui monstret eum mihi hominem aut ubi habitet.{{a|536}}
'''PER.''' Noscito ego hanc, nam videor nescio ubi mi vidisse prius.{{a|537}}
estne ea an non east quam animus retur meus?{{a|538}}
'''PHIL.''' Di boni, visitavi &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; antidhac?{{a|539}}
'''PER.''' Certo east &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quam in Epidauro pauperculam memini comprimere.{{l|540}}{{r|4.1.15|15}}
'''PHIL.''' Plane hicine est, qui mihi in Epidauro primus pudicitiam pepulit.{{a|541}}
'''PER.''' Quae meo compressu peperit filiam quam domi nunc habeo.{{a|542}}
quid si adeam — '''PHIL.''' Hau scio an congrediar — '''PER.''' Si haec east. '''PHIL.''' Si is est homo, sicut{{a|543}}
anni multi dubia dant.{{a|544}}
'''PER.''' Longa dies meum incertat animum. Sin east quam incerte autumo,{{r|4.1.20|20}}{{l|545}}
hanc congrediar astu.{{l|545a}}
'''PHIL.''' Muliebris adhibenda mihi malitia nunc est.{{a|546}}
'''PER.''' Compellabo. '''PHIL.''' Orationis aciem contra conferam.{{a|547}}
'''PER.''' Salva sis. '''PHIL.''' Salutem accipio mi et meis. '''PER.''' Quid ceterum?{{a|548}}
'''PHIL.''' Salvos sis: quod credidisti reddo. '''PER.''' Haud accuso fidem.{{r|4.1.25|25}}{{a|549}}
Novin ego te? '''PHIL.''' Si ego te novi, animum inducam, ut tu noveris.{{l|550}}
'''PER.''' Vbi te visitavi? '''PHIL.''' Inique iniuriu's. '''PER.''' Quid iam? '''PHIL.''' Quia{{a|551}}
tuae memoriae interpretari me aequom censes. '''PER.''' Commode{{a|552}}
fabulata es. '''PH.''' Mira memoras. &lt;'''P.''' Te memini&gt;— '''PH.''' Em istuc rectius.{{a|553}}
'''P.''' Meministin — '''PH.''' Memini id quod memini. '''P.''' At in Epidauro — '''PH.''' Ah, guttula{{r|4.1.30|30}}{{a|554}}
pectus ardens mi aspersisti. '''PER.''' Virgini pauperculae,{{l|555}}
tuaeque matri me levare paupertatem? '''PHIL.''' Tun is es,{{a|556}}
qui per voluptatem tuam in me aerumnam obsevisti gravem?{{a|557}}
'''PER.''' Ego sum. Salve. '''PHIL.''' Salva sum, quia te esse salvom sentio.{{a|558}}
'''PER.''' Cedo manum. '''PHIL.''' Accipe. Aerumnosam et miseriarum compotem{{r|4.1.35|35}}{{a|559}}
mulierem retines. '''PER.''' Quid est quod voltus turbatust tuos?{{l|560}}
'''PHIL.''' Filiam quam ex te suscepi — '''PER.''' Quid eam? '''PHIL.''' Eductam perdidi.{{a|561}}
hostium est potita. '''PER.''' Habe animum lenem et tranquillum. Tace.{{a|562}}
domi meae eccam salvam et sanam. Nam postquam audivi ilico{{a|563}}
ex meo servo, illam esse captam, continuo argentum dedi,{{r|4.1.40|40}}{{a|564}}
ut emeretur. Ille eam rem adeo sobrie et frugaliter{{l|565}}
accuravit, ut&lt;ut&gt; ad alias res est impense inprobus.{{a|566}}
'''PHIL.''' Fac videam, si mea, si salva &lt;mihi sit&gt;. '''PE.''' Eho, istinc, Canthara,{{a|567}}
iube Telestidem huc prodire filiam ante aedis meam,{{a|568}}
ut suam videat matrem. '''PHIL.''' Remigrat animus nunc demum mihi.{{r|4.1.45|45}}{{a|569}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[ACROPOLISTIS ⸱ PERIPHANES ⸱ PHILIPPA]
'''ACROPOLISTIS''' Quid est, pater, quod me excivisti ante aedis? '''PER.''' Vt matrem tuam{{l|570}}
videas, adeas, advenienti des salutem atque osculum.{{a|571}}
'''ACR.''' Quam meam matrem? '''PER.''' Quae exanimata exsequitur aspectum tuom.{{a|572}}
'''PHIL.''' Quis istaec est quam tu osculum mihi ferre iubes? '''PER.''' Tua filia.{{a|573}}
'''PHIL.''' Haecine? '''PER.''' Haec. '''PHIL.''' Egone osculum huic dem? '''PER.''' Quor non, quae ex te nata sit?{{r|4.2.5|5}}{{a|574}}
'''PHIL.''' Tu homo insanis. '''PER.''' Egone? '''PHIL.''' Tune. '''PER.''' Quor? '''PHIL.''' Quia ego hanc quae siet{{l|575}}
neque scio neque novi, neque ego hanc oculis vidi ante hunc diem.{{a|576}}
'''PER.''' Scio quid erres: quia vestitum atque ornatum immutabilem{{a|577}}
habet haec, &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|578}}
'''PH.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; aliter catuli longe olent, aliter suis.{{r|4.2.10|10}}{{a|579}}
Ne ego eam novisse * '''PER.''' Pro deum atque hominum fidem,{{l|580}}
quid? Ego lenocinium facio, qui habeam alienos domi{{a|581}}
atque argentum egurgitem domo prosus? Quid tu, quae patrem{{a|582}}
tuom vocas me atque osculare, quid stas stupida? Quid taces?{{a|583}}
'''ACR.''' Quid loquar vis? '''PER.''' Haec negat se tuam esse matrem. '''ACR.''' Ne fuat,{{r|4.2.15|15}}{{a|584}}
si non volt: equidem hac invita tamen ero matris filia;{{l|585}}
non med istanc cogere aequom est meam esse matrem, si nevolt.{{a|586}}
'''PER.''' Cur me igitur patrem vocabas? '''ACR.''' Tua istaec culpast, non mea.{{a|587}}
non patrem ego te nominem, ubi tu tuam me appellas filiam?{{a|588}}
hanc quoque etiam, si me appellet filiam, matrem vocem.{{r|4.2.20|20}}{{a|589}}
Negat haec filiam me suam esse: non ergo haec mater mea est.{{l|590}}
postremo haec mea culpa non est: quae didici dixi omnia;{{a|591}}
Epidicus mihi fuit magister. '''PER.''' Perii, plaustrum perculi.{{a|592}}
'''ACR.''' Numquid ego ibi, pater, peccavi? '''PER.''' Si hercle te umquam audivero{{a|593}}
me patrem vocare, vitam tuam ego interimam. '''ACR.''' Non voco.{{r|4.2.25|25}}{{a|594}}
Ubi voles pater esse, ibi esto; ubi noles, ne fueris pater.{{l|595}}
'''PHIL.''' Quid, &lt;si&gt; ob eam rem hanc emisti, quia tuam gnatam es ratus,{{a|596}}
quibus de signis agnoscebas? '''PER.''' Nullis. '''PHIL.''' Qua re filiam{{a|597}}
credidisti nostram? '''PER.''' Servos Epidicus dixit mihi.{{a|598}}
'''PHIL.''' Quid si servo aliter visumst, non poteras novisse, obsecro? †{{r|4.2.30|30}}{{a|599}}
'''PER.''' Quid ego, qui illam ut primum vidi, numquam vidi postea?{{l|600}}
'''PHIL.''' Perii misera. '''PER.''' Ne fle, mulier. Intro abi, habe animum bonum;{{a|601}}
ego illam reperiam. '''PHIL.''' Hinc Athenis civis eam emit Atticus:{{a|602}}
adulescentem equidem dicebant emisse. '''PER.''' Inveniam, tace.{{a|603}}
abi modo intro atque hanc asserva Circam Solis filiam.{{r|4.2.35|35}}{{a|604}}
Ego relictis rebus Epidicum operam quaerendo dabo:{{l|605}}
si invenio, exitiabilem ego illi faciam hunc ut fiat diem.{{a|606}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[STRATIPPOCLES ⸱ EPIDICVS ⸱ DANISTA ⸱ TELESTIS]
'''STRATIPPOCLES''' Male morigerus mi est danista, qui a me argentum non petit{{a|607}}
neque illam adducit quae &lt;empta&gt; ex praedast. Sed eccum incedit Epidicus.{{a|608}}
quid illuc est quod illi caperrat frons severitudine?{{a|609}}
'''EPIDICVS''' Si undecim deos praeter sese secum adducat Iuppiter,{{l|610}}
ita non omnes ex cruciatu poterunt eximere Epidicum.{{r|5.1.5|5}}{{a|611}}
Periphanem emere lora vidi, ibi aderat una Apoecides;{{a|612}}
nunc homines me quaeritare credo. Senserunt, sciunt{{a|613}}
sibi data esse verba. '''STR.''' Quid agis, mea commoditas? '''EP.''' Quod miser.{{a|614}}
'''STR.''' Quid est tibi? '''EP.''' Quin tu mi adornas ad fugam viaticum,{{l|615}}
prius quam pereo? Nam per urbem duo defloccati senes{{r|5.1.10|10}}{{a|616}}
quaeritant me, in manibus gestant copulas secum simul.{{a|617}}
'''STR.''' Habe bonum animum. '''EP.''' Quippe ego quoi libertas in mundo sitast.{{a|618}}
'''STR.''' Ego te servabo. '''EP.''' Edepol me illi melius, si nacti fuant.{{a|619}}
sed quis haec est muliercula et ille gravastellus qui venit?{{l|620}}
'''STR.''' Hic est danista, haec illa est autem, quam emi de praeda. '''EP.''' Haecinest?{{r|5.1.15|15}}{{a|621}}
'''STR.''' Haec est. Estne ita ut tibi dixi? Aspecta et contempla, Epidice:{{a|622}}
usque ab unguiculo ad capillum summumst festivissuma.{{a|623}}
estne consimilis quasi cum signum pictum pulchre aspexeris?{{a|624}}
'''EP.''' Ex tuis verbis meum futurum corium pulchrum praedicas,{{l|625}}
quem Apella atque Zeuxis duo pingent pigmentis ulmeis.{{r|5.1.20|20}}{{a|626}}
'''STR.''' Di immortales, sicin iussi ad me ires? Pedibus † pulmunes{{a|627}}
qui perhibetur prius venisset quam tu advenisti mihi.{{a|628}}
'''DANISTA''' Haec edepol remorata med est. '''STR.''' Siquidem istius gratia{{a|629}}
id remoratu's quod ista voluit, nimium advenisti cito.{{l|630}}
'''DAN.''' Age age, absolve &lt;me&gt; atque argentum numera, ne comites morer.{{r|5.1.25|25}}{{a|631}}
'''ST.''' Pernumeratumst. DA.Tene cruminam: huc inde. '''ST.''' Sapienter venis.{{a|632}}
opperire, dum effero ad te argentum. '''DAN.''' Matura. '''STR.''' Domist.{{a|633}}
'''EP.''' Satin ego oculis utilitatem optineo sincere an parum?{{a|634}}
videon ego Telestidem te, Periphanai filiam,{{l|635}}
ex Philippa matre natam Thebis, Epidauri satam?{{r|5.1.30|30}}{{a|636}}
'''TELESTIS''' Quis tu homo es, qui meum parentum nomen memoras et meum?{{a|637}}
'''EP.''' Non me nosti? '''TEL.''' Quod quidem nunc veniat in mentem mihi.{{a|638}}
'''EP.''' Non meministi me auream ad te afferre natali die{{a|639}}
lunulam atque anellum aureolum in digitum? '''TEL.''' Memini, mi homo.{{l|640}}
tune is es? '''EP.''' Ego sum, et istic frater, qui te mercatust, tuos.{{r|5.1.35|35}}{{a|641}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; alia matre, uno patre.{{a|642}}
'''TEL.''' Quid pater meus? Vivit? '''EP.''' Animo liquido et tranquillo es, tace.{{a|643}}
'''TEL.''' Di me ex perdita servatam cupiunt, si vera autumas.{{a|644}}
'''EP.''' Non habeo ullam occasionem, ut apud te falsa fabuler.{{l|645}}
'''STRATIPPOCLES''' Accipe argentum hoc, danista. Hic sunt quadraginta minae.{{r|5.1.40|40}}{{a|646}}
Siquid erit dubium, immutabo. '''DAN.''' Bene fecisti, bene vale.{{a|647}}
'''STR.''' Nunc enim tu mea es. '''TEL.''' Soror quidem edepol, ut tu aeque scias.{{a|648}}
salve, frater. '''STR.''' Sanan haec est? '''EP.''' Sana, si appellat suom.{{a|649}}
'''S.''' Quid? Ego modo &lt;amator sum&gt; huic frater factus, dum intro eo atque exeo?{{l|650}}
'''EP.''' Quod boni est id tacitus taceas tute tecum et gaudeas.{{r|5.1.45|45}}{{a|651}}
'''STR.''' Perdidisti et repperisti me, soror. '''EP.''' Stultu's, tace.{{a|652}}
tibi quidem quod ames domi praestost, fidicina, opera mea;{{a|653}}
et sororem in libertatem idem opera concilio mea.{{a|654}}
'''STR.''' Epidice, fateor — '''EP.''' Abi intro ac iube huic aquam calefieri;{{l|655}}
cetera haec posterius faxo scibis, ubi erit otium.{{r|5.1.50|50}}{{a|656}}
'''STR.''' Sequere hac me, soror. '''EP.''' Ego ad vos '''THESPRIO''' nem iussero{{a|657}}
huc transire. Sed memento, si quid saevibunt senes,{{a|658}}
suppetias mihi cum sorore ferre. '''STR.''' Facile istuc erit.{{a|659}}
'''EP.''' Thesprio, exi istac per hortum, adfer domum auxilium mihi,{{l|660}}
magnast res. Minoris multo facio quam dudum senes.{{r|5.1.55|55}}{{a|661}}
Remeabo intro, ut accurentur advenientes hospites.{{a|662}}
eadem haec intus edocebo quae ego scio Stratippoclem.{{a|663}}
non fugio, domi adesse certumst; neque ille haud obiciet mihi{{a|664}}
pedibus sese provocatum. Abeo intro, nimis longum loquor.{{l|665}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[PERIPHANES ⸱ APOECIDES ⸱ EPIDICVS]
'''PERIPHANES''' Satine illic homo ludibrio nos vetulos decrepitos duos{{a|666}}
habet? '''APOECIDES''' Immo edepol tu quidem miserum med habes miseris modis.{{a|667}}
'''PER.''' Tace sis, modo sine me hominem apisci. '''AP.''' Dico ego tibi iam, ut scias:{{a|668}}
alium tibi te comitem meliust quaerere; ita, dum te sequor,{{a|669}}
lassitudine invaserunt misero in genua flemina.{{r|5.2.5|5}}{{l|670}}
'''PER.''' Quot illic homo hodie me exemplis ludificatust atque te,{{a|671}}
ut illic autem exenteravit mihi opes argentarias!{{a|672}}
'''AP.''' Apage illum a me, nam ille quidem Volcani iratist filius:{{a|673}}
quaqua tangit, omne amburit, si astes, aestu calefacit.{{a|674}}
'''EPIDICVS''' Duodecim deis plus quam in caelo deorumst immortalium{{r|5.2.10|10}}{{l|675}}
mihi nunc auxilio adiutores sunt et mecum militant.{{a|676}}
quidquid ego malefeci, auxilia mi et suppetiae sunt domi,{{a|677}}
apolactizo inimicos omnis. '''PER.''' Vbi illum quaeram gentium?{{a|678}}
'''AP.''' Dum sine me quaeras, quaeras mea causa vel medio in mari.{{a|679}}
'''EP.''' Quid me quaeris? Quid laboras? Quid hunc sollicitas? Ecce me.{{r|5.2.15|15}}{{l|680}}
Num te fugi, num ab domo apsum, num oculis concessi tuis?{{a|681}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|682}}
nec tibi supplico. Vincire vis? Em, ostendo manus;{{a|683}}
tu habes lora, ego te emere vidi: quid nunc cessas? Colliga.{{a|684}}
'''PER.''' Ilicet, vadimonium ultro mi hic facit. '''EP.''' Quin colligas?{{r|5.2.20|20}}{{l|685}}
'''AP.''' Edepol mancipium scelestum. '''EP.''' Te profecto, Apoecides,{{a|686}}
nil moror mihi deprecari. '''AP.''' Facile exoras, Epidice.{{a|687}}
'''EP.''' Ecquid agis? '''PER.''' Tuon arbitratu? '''EP.''' Meo hercle vero atque hau tuo{{a|688}}
colligandae haec sunt tibi hodie. '''PER.''' At non lubet, non colligo.{{a|689}}
'''AP.''' Tragulam in te inicere adornat, nescio quam fabricam facit.{{r|5.2.25|25}}{{l|690}}
'''EP.''' Tibi moram facis, cum ego solutus asto. Age, inquam, colliga.{{a|691}}
'''PER.''' At mihi magis lubet solutum te rogitare. '''EP.''' At nil scies.{{a|692}}
'''PER.''' Quid ago? '''AP.''' Quid agas? Mos geratur. '''EP.''' Frugi es tu homo, Apoecides.{{a|693}}
'''PER.''' Cedo manus igitur. '''EP.''' Morantur nihil. Atque arte colliga.{{a|694}}
'''PER.''' Nihil moror. '''EP.''' Obnoxiose. '''PER.''' Facto opere arbitramino.{{r|5.2.30|30}}{{l|695}}
'''EP.''' Bene hoc habet. Age nunciam ex me exquire, rogita quod lubet.{{a|696}}
'''PER.''' Qua fiducia ausu's primum, quae emptast nudiustertius,{{a|697}}
filiam meam dicere esse? '''EP.''' Libuit: ea fiducia.{{a|698}}
'''PER.''' Ain tu? Libuit? '''EP.''' Aio. Vel da pignus, ni ea sit filia.{{a|699}}
'''PER.''' Quam negat novisse mater? '''EP.''' Ni ergo matris filia est,{{r|5.2.35|35}}{{l|700}}
in meum nummum, in tuom talentum pignus da. '''PER.''' Enim istaec captiost.{{a|701}}
sed quis east mulier? '''EP.''' Tui gnati amica, ut omnem &lt;rem&gt; scias.{{a|702}}
'''PER.''' Dedin tibi minas triginta ob filiam? '''EP.''' Fateor datas{{a|703}}
et eo argento illam me emisse amicam fili fidicinam{{a|704}}
pro tua filia: is te eam ob rem tetigi triginta minis.{{r|5.2.40|40}}{{l|705}}
'''PER.''' Quo modo me ludos fecisti de illa conducticia{{a|706}}
fidicina? '''EP.''' Factum hercle vero, et recte factum iudico.{{a|707}}
'''PER.''' Quid postremo argento factum est quod dedi? '''EP.''' Dicam tibi:{{a|708}}
neque malo homini neque maligno tuo dedi Stratippocli.{{a|709}}
'''PER.''' Quor dare ausu's? '''EP.''' Quia mi libitum est. '''PER.''' Quae haec, malum, impudentiast?{{r|5.2.45|45}}{{l|710}}
'''EP.''' Etiam inclamitor quasi servos? '''PER.''' Cum tu es liber, gaudeo.{{a|711}}
'''EP.''' Merui ut fierem. '''PER.''' Tu meruisti? '''EP.''' Vise intro: ego faxo scies{{a|712}}
hoc ita esse. '''PER.''' Quid est negoti? '''EP.''' Iam ipsa res dicet tibi.{{a|713}}
abi modo intro. '''AP.''' Ei, non illuc temerest. '''PER.''' Adserva istum, Apoecides.{{a|714}}
'''AP.''' Quid illuc, Epidice, est negoti? '''EP.''' Maxima hercle iniuria{{r|5.2.50|50}}{{l|715}}
vinctus asto, cuius haec hodie opera inventast filia.{{a|716}}
'''AP.''' Ain tu te illius invenisse filiam? '''EP.''' Inveni, et domi est.{{a|717}}
sed ut acerbum est, pro bene factis cum mali messim metas.{{a|718}}
'''AP.''' Quamne hodie per urbem uterque sumus defessi quaerere?{{a|719}}
'''EP.''' Ego sum defessus reperire, vos defessi quaerere.{{r|5.2.55|55}}{{l|720}}
'''PER.''' Quid isti oratis opere tanto? Mi &lt;orandum&gt; esse intellego,{{a|721}}
ut liceat merito huius facere. Cedo tu ut exsolvam manus.{{a|722}}
'''EP.''' Ne attigas. '''PER.''' Ostende vero. '''EP.''' Nolo. '''PER.''' Non aequom facis.{{a|723}}
'''EP.''' Numquam hercle hodie, nisi supplicium mihi das, me solvi sinam.{{a|724}}
'''PER.''' Optumum atque aequissumum oras. Soccos, tunicam, pallium{{r|5.2.60|60}}{{l|725}}
tibi dabo. '''EP.''' Quid deinde porro? '''PER.''' Libertatem. '''EP.''' At postea?{{a|726}}
novo liberto opus est quod pappet. '''PER.''' Dabitur, praebebo cibum.{{a|727}}
'''EP.''' Numquam hercle hodie, nisi me orassis, solves. '''PER.''' Oro te, Epidice,{{a|728}}
mihi ut ignoscas, siquid imprudens culpa peccavi mea.{{a|729}}
at ob eam rem liber esto. '''EP.''' Invitus do hanc veniam tibi,{{r|5.2.65|65}}{{l|730}}
nisi necessitate cogar. Solve sane, si lubet.{{a|731}}

'''POETA''' Hic is homo est qui libertatem malitia invenit sua.{{a|732}}
plaudite et valete. Lumbos porgite atque exsurgite.{{a|733}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>gbynjccchqpl2xnmvt7ljpc6u8vp174</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Menaechmi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40436</id>
    <revision>
      <id>286427</id>
      <parentid>253625</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81553" sha1="a9zll22ee5b7t416su1r4yg0zer9h9y" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Titus Maccius Plautus
|OperaeTitulus= Menaechmi
|OperaeWikiPagina=
|Liber= 
|Editio= 
|Annus= saeculo III a.Ch.n.
|Genera=Comoediae
|Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/menaechmi.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]] ⸱ [[#I.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]] ⸱ [[#V.v|v]] ⸱ [[#V.vi|vi]] ⸱ [[#V.vii|vii]] ⸱ [[#V.viii|viii]] ⸱ [[#V.ix|ix]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;
PENICVLVS PARASITVS
MENAECHMVS I
MENAECHMVS II (SOSICLES)
EROTIUM MERETRIX
CYLINDRUS COCVS
MESSENIO SERVVS
ANCILLA
MATRONA
SENEX
MEDICVS
&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;
'''M'''ercator Siculus, quoi erant gemini filii,
'''E'''i surrupto altero mors optigit.
'''N'''omen surrepticii illi indit qui domist
'''A'''vos paternus, facit Maenaechmum e Sosicle.
'''E'''t is germanum, postquam adolevit, quaeritat
'''C'''ircum omnis oras. Post Epidamnum devenit:
'''H'''ic fuerat alitus ille surrepticius.
'''M'''enaechmum omnes civem credunt advenam
'''E'''umque appellant meretrix, uxor et socer.
'''I''' se cognoscunt fratres postremo invicem.
&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;Salutem primum iam a principio propitiam{{a|1}}
mihi atque vobis, spectatores, nuntio.{{a|2}}
Apporto vobis Plautum, lingua non manu,{{a|3}}
quaeso ut benignis accipiatis auribus.{{a|4}}
Nunc argumentum accipite atque animum advortite;{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}}
quam potero in verba conferam paucissuma.{{a|6}}
Atque hoc poetae faciunt in comoediis:{{a|7}}
omnis res gestas esse Athenis autumant,{{a|8}}
quo illud vobis graecum videatur magis;{{a|9}}
ego nusquam dicam nisi ubi factum dicitur.{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}}
Atque adeo hoc argumentum graecissat, tamen{{a|11}}
non atticissat, verum sicilicissitat.{{a|12}}
Huic argumento antelogium hoc fuit;{{a|13}}
nunc argumentum vobis demensum dabo,{{a|14}}
non modio, neque trimodio, verum ipso horreo:{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}}
tantum ad narrandum argumentum adest benignitas.{{a|16}}
Mercator quidam fuit Syracusis senex,{{a|17}}
ei sunt nati filii gemini duo,{{a|18}}
ita forma simili pueri, ut mater sua{{a|19}}
non internosse posset quae mammam dabat,{{r|prologus.0.20|20}}{{l|20}}
neque adeo mater ipsa quae illos pepererat,{{a|21}}
ut quidem ille dixit mihi, qui pueros viderat:{{a|22}}
ego illos non vidi, ne quis vostrum censeat.{{a|23}}
Postquam iam pueri septuennes sunt, pater{{a|24}}
oneravit navem magnam multis mercibus;{{r|prologus.0.25|25}}{{l|25}}
imponit geminum alterum in navem pater,{{a|26}}
Tarentum avexit secum ad mercatum simul,{{a|27}}
illum reliquit alterum apud matrem domi.{{a|28}}
Tarenti ludi forte erant, cum illuc venit.{{a|29}}
Mortales multi, ut ad ludos, convenerant:{{r|prologus.0.30|30}}{{l|30}}
puer aberravit inter homines a patre.{{a|31}}
Epidamniensis quidam ibi mercator fuit,{{a|32}}
is puerum tollit avehitque Epidamnium.{{a|33}}
Pater eius autem postquam puerum perdidit,{{a|34}}
animum despondit, eaque is aegritudine{{r|prologus.0.35|35}}{{l|35}}
paucis diebus post Tarenti emortuost.{{a|36}}
Postquam Syracusas de ea re rediit nuntius{{a|37}}
ad avom puerorum, puerum surruptum alterum{{a|38}}
patremque pueri Tarenti esse emortuom,{{a|39}}
immutat nomen avos huic gemino alteri;{{r|prologus.0.40|40}}{{l|40}}
ita illum dilexit, qui subruptust, alterum:{{a|41}}
illius nomen indit illi qui domi est,{{a|42}}
Menaechmo, idem quod alteri nomen fuit;{{a|43}}
et ipsus eodem est avos vocatus nomine{{a|44}}
(propterea illius nomen memini facilius,{{r|prologus.0.45|45}}{{l|45}}
quia illum clamore vidi flagitarier).{{a|46}}
Ne mox erretis, iam nunc praedico prius:{{a|47}}
idem est ambobus nomen geminis fratribus.{{a|48}}
Nunc in Epidamnum pedibus redeundum est mihi,{{a|49}}
ut hanc rem vobis examussim disputem.{{r|prologus.0.50|50}}{{l|50}}
Si quis quid vestrum Epidamnum curari sibi{{a|51}}
velit, audacter imperato et dicito,{{a|52}}
sed ita ut det unde curari id possit sibi.{{a|53}}
Nam nisi qui argentum dederit, nugas egerit;{{a|54}}
qui dederit, magis maiores nugas egerit.{{r|prologus.0.55|55}}{{l|55}}
Verum illuc redeo unde abii, atque uno asto in loco.{{a|56}}
Epidamniensis ille, quem dudum dixeram,{{a|57}}
geminum illum puerum qui surrupuit alterum,{{a|58}}
ei liberorum, nisi divitiae, nil erat:{{a|59}}
adoptat illum puerum surrupticium{{r|prologus.0.60|60}}{{l|60}}
sibi filium eique uxorem dotatam dedit,{{a|61}}
eumque heredem fecit, quom ipse obiit diem.{{a|62}}
Nam rus ut ibat forte, ut multum pluerat,{{a|63}}
ingressus fluvium rapidum ab urbe haud longule,{{a|64}}
rapidus raptori pueri subduxit pedes{{r|prologus.0.65|65}}{{l|65}}
abstraxitque hominem in maximam malam crucem.{{a|66}}
Illi divitiae evenerunt maximae.{{a|67}}
Is illic habitat geminus surrupticius.{{a|68}}
Nunc ille geminus, qui Syracusis habet,{{a|69}}
hodie in Epidamnum veniet cum servo suo{{r|prologus.0.70|70}}{{l|70}}
hunc quaeritatum geminum germanum suom.{{a|71}}
Haec urbs Epidamnus est, dum haec agitur fabula:{{a|72}}
quando alia agetur, aliud fiet oppidum;{{a|73}}
sicut familiae quoque solent mutarier:{{a|74}}
modo †ni caditat leno, modo adulescens, modo senex,{{r|prologus.0.75|75}}{{l|75}}
pauper, mendicus, rex, parasitus, hariolus{{a|76}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|76a}}{{a|76}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[PENICVLVS]
'''PENICVLVS''' Iuventus nomen fecit Peniculo mihi,{{a|77}}
ideo quia mensam, quando edo, detergeo.{{a|78}}
Homines captivos qui catenis vinciunt{{a|79}}
et qui fugitivis servis indunt compedes,{{l|80}}
nimis stulte faciunt mea quidem sententia.{{r|1.1.5|5}}{{a|81}}
Nam homini misero si ad malum accedit malum,{{a|82}}
maior lubido est fugere et facere nequiter.{{a|83}}
Nam se ex catenis eximunt aliquo modo.{{a|84}}
Tum compediti anum lima praeterunt{{l|85}}
aut lapide excutiunt clavom. Nugae sunt eae.{{r|1.1.10|10}}{{a|86}}
Quem tu adservare recte, ne aufugiat, voles,{{a|87}}
esca atque potione vinciri decet.{{a|88}}
Apud mensam plenam homini rostrum deliges;{{a|89}}
dum tu illi quod edit et quod potet praebeas,{{l|90}}
suo arbitratu adfatim cottidie,{{r|1.1.15|15}}{{a|91}}
numquam edepol fugiet, tam etsi capital fecerit,{{a|92}}
facile adservabis, dum eo vinclo vincies.{{a|93}}
Ita istaec nimis lenta vincla sunt escaria:{{a|94}}
quam magis extendas, tanto adstringunt artius.{{l|95}}
Nam ego ad Menaechmum hunc eo, quo iam diu{{r|1.1.20|20}}{{a|96}}
sum iudicatus; ultro eo ut me vinciat.{{a|97}}
Nam illic homo homines non alit, verum educat,{{a|98}}
recreatque: nullus melius medicinam facit.{{a|99}}
Ita est adulescens; ipsus escae maxumae{{l|100}}
cerialis cenas dat, ita mensas exstruit,{{r|1.1.25|25}}{{a|101}}
tantas struices concinnat patinarias:{{a|102}}
standumst in lecto, si quid de summo petas.{{a|103}}
Sed mi intervallum iam hos dies multos fuit:{{a|104}}
domi domitus sum usque cum caris meis.{{l|105}}
Nam neque edo neque emo nisi quod est carissumum.{{r|1.1.30|30}}{{a|106}}
Id quoque iam, cari qui instruontur deserunt.{{a|107}}
Nunc ad eum inviso. Sed aperitur ostium.{{a|108}}
Menaechmum eccum ipsum video, progreditur foras.{{a|109}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS I ⸱ PENICVLVS]
'''MENAECHMVS''' Ni mala, ni stulta sies, ni indomita imposque animi,{{l|110}}
quod viro esse odio videas, tute tibi odio habeas.{{a|111}}
Praeterhac si mihi tale post hunc diem{{a|112}}
faxis, faxo foris vidua visas patrem.{{a|113}}
Nam quotiens foras ire volo, me retines, revocas, rogitas,{{r|1.2.5|5}}{{a|114}}
quo ego eam, quam rem agam, quid negoti geram,{{l|115}}
quid petam, quid feram, quid foris egerim.{{a|116}}
Portitorem domum duxi, ita omnem mihi{{a|117}}
rem necesse eloqui est, quidquid egi atque ago.{{a|118}}
Nimium ego te habui delicatam; nunc adeo ut facturus dicam.{{r|1.2.10|10}}{{a|119}}
Quando ego tibi ancillas, penum,{{l|120}}
lanam, aurum, vestem, purpuram{{a|121}}
bene praebeo nec quicquam eges,{{a|121a}}
malo cavebis si sapis,{{a|122}}
virum observare desines.{{r|1.2.15|15}}{{a|122a}}
Atque adeo, ne me nequiquam serves, ob eam industriam{{a|123}}
hodie ducam scortum ad cenam atque aliquo condicam foras.{{a|124}}
'''PEN.''' Illic homo se uxori simulat male loqui, loquitur mihi;{{l|125}}
nam si foris cenat, profecto me, haud uxorem, ulciscitur.{{a|126}}
'''MEN.''' Euax, iurgio hercle tandem uxorem abegi ab ianua.{{r|1.2.20|20}}{{a|127}}
Ubi sunt amatores mariti? Dona quid cessant mihi{{a|128}}
conferre omnes congratulantes, quia pugnavi fortiter?{{a|129}}
Hanc modo uxori intus pallam surrupui, ad scortum fero.{{l|130}}
Sic hoc decet, dari facete verba custodi catae.{{a|131}}
Hoc facinus pulchrumst, hoc probumst, hoc lepidumst, hoc factumst fabre:{{r|1.2.25|25}}{{a|132}}
meo malo a mala abstuli hoc, ad damnum deferetur.{{a|133}}
Avorti praedam ab hostibus nostrum salute socium.{{a|134}}
'''PEN.''' Heus adulescens, ecqua in istac pars inest praeda mihi?{{l|135}}
'''MEN.''' Perii, in insidias deveni. '''PEN.''' Immo in praesidium, ne time.{{a|136}}
'''M.''' Quis homo est? '''P.''' Ego sum. '''M.''' O mea Commoditas, o mea Opportunitas,{{r|1.2.30|30}}{{a|137}}
salve. '''P.''' Salve. '''M.''' Quid agis? '''P.''' Teneo dextera genium meum.{{a|138}}
'''MEN.''' Non potuisti magis per tempus mi advenire quam advenis.{{a|139}}
'''PEN.''' Ita ego soleo: commoditatis omnis articulos scio.{{l|140}}
'''MEN.''' Vin tu facinus luculentum inspicere? '''PEN.''' Quis id coxit coquos?{{a|141}}
Iam sciam, si quid titubatumst, ubi reliquias videro.{{r|1.2.35|35}}{{a|142}}
'''MEN.''' Dic mi, enumquam tu vidisti tabulam pictam in pariete,{{a|143}}
ubi aquila Catameitum raperet aut ubi Venus Adoneum?{{a|144}}
'''PEN.''' Saepe. Sed quid istae picturae ad me attinent? '''MEN.''' Age me aspice.{{l|145}}
Ecquid adsimulo similiter? '''PEN.''' Quis istest ornatus tuos?{{a|146}}
'''MEN.''' Dic hominem lepidissimum esse me. '''PEN.''' Vbi essuri sumus?{{r|1.2.40|40}}{{a|147}}
'''MEN.''' Dic modo hoc quod ego te iubeo. '''PEN.''' Dico: homo lepidissime.{{a|148}}
'''MEN.''' Ecquid audes de tuo istuc addere? '''PEN.''' Atque hilarissime.{{a|149}}
'''MEN.''' Perge &lt;perge&gt;. '''PEN.''' Non pergo hercle, nisi scio qua gratia.{{l|150}}
Litigium tibi est cum uxore, eo mi abs te caveo cautius.{{a|151}}
'''MEN.''' Clam uxoremst ubi pulchre habeamus atque hunc comburamus diem.{{r|1.2.45|45}}{{a|152}}
'''PEN.''' Age sane igitur, quando aequom oras, quam mox incendo rogum?{{a|153}}
Dies quidem iam ad umbilicum est dimidiatus mortuos.{{l|155|154-155}}
'''MEN.''' Te morare, mihi quom obloquere. '''PEN.''' Oculum ecfodito per solum{{a|156}}
mihi, Menaechme, si ullum verbum faxo nisi quod iusseris.{{a|157}}
'''MEN.''' Concede huc a foribus. '''PEN.''' Fiat. '''MEN.''' Etiam concede huc. '''PEN.''' Licet.{{r|1.2.50|50}}{{a|158}}
'''MEN.''' Etiam nunc concede audacter ab leonino cavo.{{a|159}}
'''PEN.''' Eu edepol ne tu, ut ego opinor, esses agitator probus.{{l|160}}
'''MEN.''' Quidum? '''PEN.''' Ne te uxor sequatur, respectas identidem.{{a|161}}
'''MEN.''' Sed quid ais? '''PEN.''' Egone? Id enim quod tu vis, id aio atque id nego.{{a|162}}
'''MEN.''' Ecquid tu de odore possis, si quid forte olfeceris,{{r|1.2.55|55}}{{a|163}}
facere coniecturam? &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|164}}
'''PEN.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; captum sit collegium.{{l|165}}
'''MEN.''' Agedum odorare hanc quam ego habeo pallam. Quid olet? Apstines?{{a|166}}
'''PEN.''' Summum olfactare oportet vestimentum muliebre,{{a|167}}
nam ex istoc loco spurcatur nasum odore † inlucido.{{r|1.2.60|60}}{{a|168}}
'''MEN.''' Olfacta igitur hinc, Penicule. Lepide ut fastidis. '''PEN.''' Decet.{{a|169}}
'''MEN.''' Quid igitur? Quid olet? Responde. '''PEN.''' Furtum, scortum, prandium.{{l|170}}
Tibi fuant{{a|171}}
'''MEN.''' elocutus, nam{{a|172}}
nunc ad amicam deferetur hanc meretricem Erotium.{{r|1.2.65|65}}{{a|173}}
Mihi, tibi atque illi iubebo iam adparari prandium. '''PEN.''' Eu.{{a|174}}
'''MEN.''' Inde usque ad diurnam stellam crastinam potabimus. '''PEN.''' Eu,{{l|175}}
expedite fabulatu's. Iam fores ferio? '''MEN.''' Feri.{{a|176}}
Vel mane etiam. '''PEN.''' Mille passum commoratu's cantharum.{{a|177}}
'''MEN.''' Placide pulta. '''PEN.''' Metuis, credo, ne fores Samiae sient.{{r|1.2.70|70}}{{a|178}}
'''MEN.''' Mane, mane obsecro hercle: eapse eccam exit. Oh, solem vides{{l|180|179-180}}
satin ut occaecatust prae huius corporis candoribus?{{a|181}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[EROTIVM ⸱ PENICVLVS ⸱ MENAECHMVS I]
'''EROTIVM''' Anime mi, Menaechme, salve. '''PEN.''' Quid ego? '''ER.''' Extra numerum es mihi.{{a|182}}
'''PEN.''' Idem istuc aliis adscriptivis fieri ad legionem solet.{{a|183}}
'''MEN.''' Ego istic mihi hodie adparari iussi apud te proelium.{{l|185|184-185}}
'''ER.''' Hodie id fiet. '''MEN.''' In eo uterque proelio potabimus;{{a|186}}
uter ibi melior bellator erit inventus cantharo,{{r|1.3.5|5}}{{a|187}}
† tuest legio adiudicato, cum utro hanc noctem sies.{{a|188}}
Ut ego uxorem, mea voluptas, ubi te aspicio, odi male.{{a|189}}
'''ER.''' Interim nequis quin eius aliquid indutus sies.{{l|190}}
Quid hoc est? '''MEN.''' Induviae tuae atque uxoris exuviae, rosa.{{a|191}}
'''ER.''' Superas facile, ut superior sis mihi quam quisquam qui impetrant.{{r|1.3.10|10}}{{a|192}}
'''PEN.''' Meretrix tantisper blanditur, dum illud quod rapiat videt;{{a|193}}
nam si amabas, iam oportebat nasum abreptum mordicus.{{l|195|194-195}}
'''MEN.''' Sustine hoc, Penicule: exuvias facere quas vovi volo.{{a|196}}
'''PEN.''' Cedo; sed obsecro hercle, salta sic cum palla postea.{{a|197}}
'''MEN.''' Ego saltabo? Sanus hercle non es. '''PEN.''' Egone an tu magis?{{r|1.3.15|15}}{{a|198}}
Si non saltas, exue igitur. '''MEN.''' Nimio ego hanc periculo{{a|199}}
surrupui hodie. Meo quidem animo ab Hippolyta subcingulum{{l|200}}
Hercules haud aeque magno umquam abstulit periculo.{{a|201}}
Cape tibi hanc, quando una vivis meis morigera moribus.{{a|202}}
'''ER.''' Hoc animo decet animatos esse amatores probos.{{r|1.3.20|20}}{{a|203}}
'''PEN.''' Qui quidem ad mendicitatem se properent detrudere.{{a|204}}
'''MEN.''' Quattuor minis ego emi istanc anno uxori meae.{{l|205}}
'''PEN.''' Quattuor minae perierunt plane, ut ratio redditur.{{a|206}}
'''MEN.''' Scin quid volo ego te accurare? '''ER.''' Scio, curabo quae voles.{{a|207}}
'''MEN.''' Iube igitur tribus nobis apud te prandium accurarier{{r|1.3.25|25}}{{a|208}}
atque aliquid scitamentorum de foro opsonarier,{{a|209}}
glandionidam suillam, laridum pernonidam,{{l|210}}
aut sincipitamenta porcina aut aliquid ad eum modum,{{a|211}}
madida quae mi adposita in mensa miluinam suggerant;{{a|212}}
atque actutum. '''ER.''' Licet ecastor. '''MEN.''' Nos prodimus ad forum.{{r|1.3.30|30}}{{a|213}}
Iam hic nos erimus: dum coquetur, interim potabimus.{{a|214}}
'''ER.''' Quando vis veni, parata res erit. '''MEN.''' Propera modo.{{l|215}}
Sequere tu. '''PEN.''' Ego hercle vero te et servabo et te sequar,{{a|216}}
neque hodie ut te perdam, meream deorum divitias mihi.{{a|217}}
'''ER.''' Evocate intus Culindrum mihi coquom actutum foras.{{r|1.3.35|35}}{{a|218}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.4.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iv===
&lt;poem&gt;[EROTIVM ⸱ CYLINDRVS]
'''EROTIVM''' Sportulam cape atque argentum. Eccos tris nummos habes.{{a|219}}
'''CYLINDRVS''' Habeo. '''ER.''' Abi atque obsonium adfer; tribus vide quod sit satis:{{a|220}}
neque defiat neque supersit. '''CYL.''' Cuius modi hi homines erunt?{{a|221}}
'''ER.''' Ego et Menaechmus et parasitus eius. '''CYL.''' Iam isti sunt decem;{{a|222}}
nam parasitus octo hominum munus facile fungitur.{{r|1.4.5|5}}{{a|223}}
'''ER.''' Elocuta sum convivas, ceterum cura. '''CYL.''' Licet.{{a|224}}
Cocta sunt, iube ire accubitum. '''ER.''' Redi cito. '''CYL.''' Iam ego hic ero.{{l|225}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS II ⸱ MESSENIO]
'''MENAECHMVS''' Voluptas nullast navitis, Messenio,{{a|226}}
maior meo animo, quam quom ex alto procul{{a|227}}
terram conspiciunt. MESSENIO Maior, non dicam dolo,{{a|228}}
[quam] si adveniens terram videas quae fuerit tua.{{a|229}}
Sed quaeso, quam ob rem nunc Epidamnum venimus?{{r|2.1.5|5}}{{l|230}}
An quasi mare omnis circumimus insulas?{{a|231}}
'''MEN.''' Fratrem quaesitum geminum germanum meum.{{a|232}}
'''MESS.''' Nam quid modi futurum est illum quaerere?{{a|233}}
Hic annus sextust postquam ei rei operam damus.{{a|234}}
Histros, Hispanos, Massiliensis, Hilurios,{{r|2.1.10|10}}{{l|235}}
mare superum omne Graeciamque exoticam{{a|236}}
orasque Italicas omnis, qua adgreditur mare,{{a|237}}
sumus circumvecti. Si acum, credo, quaereres,{{a|238}}
acum invenisses, si appareret, iam diu.{{a|239}}
Hominem inter vivos quaeritamus mortuom;{{r|2.1.15|15}}{{l|240}}
nam invenissemus iam diu, si viveret.{{a|241}}
'''MEN.''' Ergo istuc quaero certum qui faciat mihi,{{a|242}}
qui sese dicat scire eum esse emortuom:{{a|243}}
operam praeterea numquam sumam quaerere.{{a|244}}
Verum aliter vivos numquam desistam exsequi.{{r|2.1.20|20}}{{l|245}}
Ego illum scio quam cordi sit carus meo.{{a|246}}
'''MESS.''' In scirpo nodum quaeris. Quin nos hinc domum{{a|247}}
redimus, nisi si historiam scripturi sumus?{{a|248}}
'''MEN.''' Dictum facessas, datum edis, caveas malo.{{a|249}}
Molestus ne sis, non tuo hoc fiet modo. '''MESS.''' Em{{r|2.1.25|25}}{{l|250}}
illoc enim verbo esse me servom scio.{{a|251}}
Non potuit paucis plura plane proloqui.{{a|252}}
Verum tamen nequeo contineri quin loquar.{{a|253}}
Audin, Menaechme? Quom inspicio marsuppium,{{a|254}}
viaticati hercle admodum aestive sumus.{{r|2.1.30|30}}{{l|255}}
Ne tu hercle, opinor, nisi domum revorteris,{{a|256}}
ubi nihil habebis, geminum dum quaeres, gemes.{{a|257}}
Nam ita est haec hominum natio: in Epidamnieis{{a|258}}
voluptarii atque potatores maxumi;{{a|259}}
tum sycophantae et palpatores plurumi{{r|2.1.35|35}}{{l|260}}
in urbe hac habitant; tum meretrices mulieres{{a|261}}
nusquam perhibentur blandiores gentium.{{a|262}}
Propterea huic urbi nomen Epidamno inditumst,{{a|263}}
quia nemo ferme huc sine damno devortitur.{{a|264}}
'''MEN.''' Ego istuc cavebo. Cedo dum huc mihi marsuppium.{{r|2.1.40|40}}{{l|265}}
'''MESS.''' Quid eo vis? '''MEN.''' Iam aps te metuo de verbis tuis.{{a|266}}
'''MESS.''' Quid metuis? '''MEN.''' Ne mihi damnum in Epidamno duis.{{a|267}}
Tu magnus amator mulierum es, Messenio,{{a|268}}
ego autem homo iracundus, animi perditi;{{a|269}}
id utrumque, argentum quando habebo, cavero,{{r|2.1.45|45}}{{l|270}}
ne tu delinquas neve ego irascar tibi.{{a|271}}
'''MESS.''' Cape atque serva. Me lubente feceris.{{a|272}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[CYLINDRVS ⸱ MENAECHMVS II ⸱ MESSENIO]
'''CYLINDRVS''' Bene opsonavi atque ex mea sententia,{{a|273}}
bonum anteponam prandium pransoribus.{{a|274}}
Sed eccum Menaechmum video. Vae tergo meo,{{l|275}}
prius iam convivae ambulant ante ostium,{{a|276}}
quam ego opsonatu redeo. Adibo atque alloquar.{{r|2.2.5|5}}{{a|277}}
Menaechme, salve. '''MEN.''' Di te amabunt quisquis &lt;es&gt;.{{a|278}}
'''CYL.''' Quisquis &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; &lt;es&gt; ego sim?{{a|279}}
'''MEN.''' Non hercle vero. '''CYL.''' Vbi convivae ceteri?{{l|280}}
'''MEN.''' Quos tu convivas quaeris? '''CYL.''' Parasitum tuom.{{a|281}}
'''MEN.''' Meum parasitum? Certe hic insanust homo.{{r|2.2.10|10}}{{a|282}}
'''MESS.''' Dixin tibi esse hic sycophantas plurumos?{{a|283}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|284}}
'''MEN.''' Quem tu parasitum quaeris, adulescens, meum?{{l|285}}
'''CY.''' Peniculum. '''MESS.''' Eccum in vidulo salvom fero.{{a|286}}
'''CYL.''' Menaechme, numero huc advenis ad prandium.{{r|2.2.15|15}}{{a|287}}
Nunc opsonatu redeo. '''MEN.''' Responde mihi,{{a|288}}
adulescens: quibus hic pretiis porci veneunt{{a|289}}
sacres sinceri? '''CYL.''' Nummis. '''MEN.''' Nummum a me accipe:{{l|290}}
iube te piari de mea pecunia.{{a|291}}
Nam equidem insanum esse te certo scio,{{r|2.2.20|20}}{{a|292}}
qui mihi molestu's homini ignoto, quisquis es.{{a|293}}
'''CYL.''' Cylindrus ego sum: non nosti nomen meum?{{a|294}}
'''MEN.''' Si tu Cylindrus seu Coriendrus, perieris.{{l|295}}
Ego te non novi, neque novisse adeo volo.{{a|296}}
'''CYL.''' Est tibi Menaechmo nomen, tantum quod sciam.{{r|2.2.25|25}}{{a|297}}
'''MEN.''' Pro sano loqueris quom me appellas nomine.{{a|298}}
Sed ubi novisti me? '''CYL.''' Vbi ego te noverim,{{a|299}}
qui amicam habes eram meam hanc Erotium?{{l|300}}
'''MEN.''' Neque hercle ego habeo, neque te quis homo sis scio.{{a|301}}
'''CYL.''' Non scis quis ego sim, qui tibi saepissime{{r|2.2.30|30}}{{a|302}}
cyathisso apud nos, quando potas? '''MESS.''' Ei mihi,{{a|303}}
quom nihil est qui illi homini diminuam caput.{{a|304}}
'''MEN.''' Tun cyathissare mihi soles, qui ante hunc diem{{l|305}}
Epidamnum numquam vidi neque veni? '''CYL.''' Negas?{{a|306}}
'''MEN.''' Nego hercle vero. '''CYL.''' Non tu in illisce aedibus{{r|2.2.35|35}}{{a|307}}
† habitas? '''MEN.''' Di illos homines, qui illic habitant, perduint.{{a|308}}
'''CYL.''' Insanit hic quidem, qui ipse male dicit sibi.{{a|309}}
Audin, Menaechme? '''MEN.''' Quid vis? '''CYL.''' Si me consulas,{{l|310}}
nummum illum quem mihi dudum pollicitu's dare —{{a|311}}
nam tu quidem hercle certo non sanu's satis,{{r|2.2.40|40}}{{a|312}}
Menaechme, qui nunc ipsus male dicas tibi—{{a|313}}
iubeas, si sapias, porculum adferri tibi.{{l|315|314-315}}
'''MES.''' Eu hercle hominem multum, et odiosum mihi.{{a|316}}
'''CYL.''' Solet iocari saepe mecum illoc modo.{{a|317}}
Quam vis ridiculus est, ubi uxor non adest.{{r|2.2.45|45}}{{a|318}}
Quid ais tu? '''MEN.''' Quid vis, inquam. '''CYL.''' Satin hoc quod vides{{a|319}}
tribus vobis opsonatumst, an opsono amplius,{{l|320}}
tibi et parasito et mulieri? '''MEN.''' Quas [tu] mulieres,{{a|321}}
quos tu parasitos loquere? '''MESS.''' Quod te urget scelus,{{a|322}}
qui huic sis molestus? '''CYL.''' Quid tibi mecum est rei?{{r|2.2.50|50}}{{a|323}}
Ego te non novi: cum hoc quem novi fabulor.{{a|324}}
'''MESS.''' Non edepol tu homo sanus es, certo scio.{{l|325}}
'''CYL.''' Iam ergo haec madebunt faxo, nil morabitur.{{a|326}}
Proin tu ne quo abeas longius ab aedibus.{{a|327}}
Numquid vis? '''MEN.''' Vt eas maximam malam crucem.{{r|2.2.55|55}}{{a|328}}
'''CYL.''' Ire hercle meliust te interim atque accumbere,{{a|329}}
dum ego haec appono ad Volcani violentiam.{{l|330}}
Ibo intro et dicam te hic adstare Erotio,{{a|331}}
ut te hinc abducat potius quam hic adstes foris.{{a|332}}
'''MEN.''' Iamne abiit  &lt;illic&gt;? Edepol haud mendacia{{r|2.2.60|60}}{{a|333}}
tua verba experior esse. '''MESS.''' Observato modo:{{a|334}}
nam istic meretricem credo habitare mulierem,{{l|335}}
ut quidem ille insanus dixit, qui hinc abiit modo.{{a|336}}
'''MEN.''' Sed miror qui ille noverit nomen meum.{{a|337}}
'''MESS.''' Minime hercle mirum. Morem hunc meretrices habent:{{r|2.2.65|65}}{{a|338}}
ad portum mittunt servolos, ancillulas;{{a|339}}
si quae peregrina navis in portum advenit,{{l|340}}
rogitant cuiatis sit, quid ei nomen siet,{{a|341}}
postilla extemplo se applicant, agglutinant:{{a|342}}
si pellexerunt, perditum amittunt domum.{{r|2.2.70|70}}{{a|343}}
Nunc in istoc portu stat navis praedatoria,{{a|344}}
aps qua cavendum nobis sane censeo.{{l|345}}
'''MEN.''' Mones quidem hercle recte. '''MESS.''' Tum demum sciam{{a|346}}
recte monuisse, si tu recte caveris.{{a|347}}
'''MEN.''' Tace dum parumper, nam concrepuit ostium:{{r|2.2.75|75}}{{a|348}}
videamus qui hinc egreditur. '''MESS.''' Hoc ponam interim.{{a|349}}
Asservatote haec sultis, navales pedes.{{l|350}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[EROTIVM ⸱ MENAECHMVS II ⸱ MESSENIO]
'''EROTIVM''' Sine fores sic, abi, nolo operiri.{{a|351}}
Intus para, cura, vide, quod opust fiat:{{a|352}}
sternite lectos, incendite odores; munditia{{a|353}}
inlecebra animost amantium.{{l|355|354-355}}
Amanti amoenitas malost, nobis lucrost.{{r|2.3.5|5}}{{a|356}}
Sed ubi ille est, quem coquos ante aedis esse ait? Atque eccum video,{{a|357}}
qui mi est usui et plurimum prodest.{{a|358}}
Item hinc ultro fit, ut meret, potissimus nostrae domi ut sit;{{a|359}}
nunc eum adibo, adloquar ultro.{{l|360}}
Animule mi, mihi mira videntur,{{r|2.3.10|10}}{{a|361}}
te hic stare foris, fores quoi pateant,{{a|362}}
magis quam domus tua domus quom haec tua sit.{{a|363}}
Omne paratumst, ut iussisti{{a|364}}
atque ut voluisti, neque tibi{{l|365}}
ulla morast intus.{{r|2.3.15|15}}{{a|366}}
Prandium, ut iussisti, hic curatumst:{{a|367}}
ubi lubet, ire licet accubitum.{{a|368}}
'''M.''' Quicum haec mulier loquitur? '''E.''' Equidem tecum. '''M.''' Quid mecum tibi{{a|369}}
fuit umquam aut nunc est negoti? '''ER.''' Quia pol te unum ex omnibus{{l|370}}
Venus me voluit magnificare, neque id haud immerito tuo.{{r|2.3.20|20}}{{a|371}}
Nam ecastor solus benefactis tuis me florentem facis.{{a|372}}
'''MEN.''' Certo haec mulier aut insana aut ebria est, Messenio,{{a|373}}
quae hominem ignotum compellet me tam familiariter.{{a|374}}
'''MESS.''' Dixin ego istaec hic solere fieri? Folia nunc cadunt,{{l|375}}
praeut si triduom hoc hic erimus: tum arbores in te cadent.{{r|2.3.25|25}}{{a|376}}
Nam ita sunt hic meretrices: omnes elecebrae argentariae.{{a|377}}
Sed sine me dum hanc compellare. Heus mulier, tibi dico. '''ER.''' Quid est?{{a|378}}
'''MESS.''' Vbi tu hunc hominem novisti? '''ER.''' Ibidem ubi hic me iam diu,{{a|379}}
in Epidamno. '''MESS.''' In Epidamno? Qui huc in hanc urbem pedem,{{l|380}}
nisi hodie, numquam intro tetulit? '''ER.''' Heia, delicias facis.{{r|2.3.30|30}}{{a|381}}
Mi Menaechme, quin, amabo, is intro? Hic tibi erit rectius.{{a|382}}
'''MEN.''' Haec quidem edepol recte appellat meo me mulier nomine.{{a|383}}
Nimis miror, quid hoc sit negoti. '''MESS.''' Oboluit marsuppium{{a|384}}
huic istuc quod habes. '''MEN.''' Atque edepol tu me monuisti probe.{{l|385}}
Accipe dum hoc. Iam scibo, utrum haec me mage amet an marsuppium.{{r|2.3.35|35}}{{a|386}}
'''ER.''' Eamus intro, ut prandeamus. '''MEN.''' Bene vocas: tam gratiast.{{a|387}}
'''ER.''' Cur igitur me tibi iussisti coquere dudum prandium?{{a|388}}
'''MEN.''' Egon te iussi coquere? '''ER.''' Certo, tibi et parasito tuo.{{a|389}}
'''MEN.''' Cui, malum, parasito? Certo haec mulier non sanast satis.{{l|390}}
'''ER.''' Peniculo. '''MEN.''' Quis iste est Peniculus? Qui extergentur baxeae?{{r|2.3.40|40}}{{a|391}}
'''ER.''' Scilicet qui dudum tecum venit, quom pallam mihi{{a|392}}
detulisti, quam ab uxore tua surrupuisti. '''MEN.''' Quid est?{{a|393}}
Tibi pallam dedi, quam uxori meae surrupui? Sanan es?{{a|394}}
Certe haec mulier cantherino ritu astans somniat.{{l|395}}
'''ER.''' Qui lubet ludibrio habere me atque ire infitias mihi{{r|2.3.45|45}}{{a|396}}
facta quae sunt? '''MEN.''' Dic quid est id quod negem quod fecerim?{{a|397}}
'''ER.''' Pallam te hodie mihi dedisse uxoris. '''MEN.''' Etiam nunc nego.{{a|398}}
Ego quidem neque umquam uxorem habui neque habeo, neque huc{{a|399}}
umquam, postquam natus sum, intra portam penetravi pedem.{{l|400}}
Prandi in navi, inde huc sum egressus, te conveni. '''ER.''' Eccere,{{r|2.3.50|50}}{{a|401}}
perii misera, quam tu mihi nunc navem narras? '''MEN.''' Ligneam,{{a|402}}
saepe tritam, saepe fixam, saepe excussam malleo;{{a|403}}
quasi supellex pellionis, palus palo proxumust.{{a|404}}
'''ER.''' Iam, amabo, desiste ludos facere atque i hac mecum semul{{l|405}}.
'''MEN.''' Nescio quem, mulier, alium hominem, non me quaeritas.{{r|2.3.55|55}}{{a|406}}
'''ER.''' Non ego te novi Menaechmum, Moscho prognatum patre,{{a|407}}
qui Syracusis perhibere natus esse in Sicilia,{{a|408}}
ubi rex Agathocles regnator fuit et iterum Phintia,{{l|410|409-410}}
tertium Liparo, qui in morte regnum Hieroni tradidit,{{a|411}}
nunc Hiero est? '''MEN.''' Haud falsa, mulier, praedicas. '''MESS.''' Pro Iuppiter,{{r|2.3.60|60}}{{a|412}}
num istaec mulier illinc venit, quae te novit tam cate?{{a|413}}
'''MEN.''' Hercle opinor, pernegari non potest. '''MESS.''' Ne feceris.{{l|415|414-415}}
Periisti, si intrassis intra limen. '''MEN.''' Quin tu tace modo.{{a|416}}
Bene res geritur. Adsentabor quidquid dicet mulieri,{{a|417}}
si possum hospitium nancisci. Iam dudum, mulier, tibi{{r|2.3.65|65}}{{a|418}}
non imprudens advorsabar: hunc metuebam, ne meae{{l|420|419-420}}
uxori renuntiaret de palla et de prandio.{{a|421}}
Nunc, quando vis, eamus intro. '''ER.''' Etiam parasitum manes?{{a|422}}
'''MEN.''' Neque ego illum maneo, neque flocci facio, neque, si venerit,{{a|423}}
eum volo intromitti. '''ER.''' Ecastor haud invita fecero.{{r|2.3.70|70}}{{a|424}}
Sed scin quid te amabo ut facias? '''MEN.''' Impera quid vis modo.{{l|425}}
'''ER.''' Pallam illam, quam dudum dederas, ad phrygionem ut deferas,{{a|426}}
ut reconcinnetur atque ut opera addantur quae volo.{{a|427}}
'''MEN.''' Hercle qui tu recte dicis: eadem ignorabitur,{{a|428}}
ne uxor cognoscat te habere, si in via conspexerit.{{r|2.3.75|75}}{{a|429}}
'''ER.''' Ergo mox auferto tecum, quando abibis. '''MEN.''' Maxime.{{l|430}}
'''ER.''' Eamus intro '''MEN.''' Iam sequar te. Hunc volo etiam conloqui.{{a|431}}
Eho Messenio, accede huc. '''MESS.''' Quid negoti est? '''MEN.''' †sussciri.{{a|432}}
'''M.''' Quid eo opust? '''M.''' Opus est. Scio ut me dices. '''M.''' Tanto nequior.{{a|433}}
'''MEN.''' Habeo praedam: tantum incepi operis. Ei quantum potes,{{r|2.3.80|80}}{{l|435|434-435}}
abduc istos in tabernam actutum devorsoriam.{{a|436}}
Tum facito ante solem occasum ut venias advorsum mihi.{{a|437}}
'''MESS.''' Non tu istas meretrices novisti, ere. '''MEN.''' Tace, inquam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|438}}
mihi dolebit, non tibi, si quid ego stulte fecero.{{a|439}}
Mulier haec stulta atque inscita est; quantum perspexi modo,{{r|2.3.85|85}}{{l|440}}
est hic praeda nobis.— '''MESS.''' Perii, iamne abis? Periit probe:{{a|441}}
ducit lembum dierectum navis praedatoria.{{a|442}}
Sed ego inscitus qui domino me postulem moderarier:{{a|443}}
dicto me emit audientem, haud imperatorem sibi.{{a|444}}
Sequimini, ut, quod imperatum est, veniam advorsum temperi.{{r|2.3.90|90}}{{l|445}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[PENICVLVS]
'''PENICVLVS''' Plus triginta annis natus sum, quom interea loci,{{a|446}}
numquam quicquam facinus feci peius neque scelestius,{{a|447}}
quam hodie, quom in contionem mediam me immersi miser.{{a|448}}
Ubi ego dum hieto, Menaechmus se subterduxit mihi{{a|449}}
atque abiit ad amicam, credo, neque me voluit ducere.{{r|3.1.5|5}}{{l|450}}
Qui illum di omnes perduint, qui primus commentust &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|451}}
contionem habere, qui homines occupatos occupat.{{a|452}}
Non ad eam rem otiosos homines decuit deligi,{{a|453}}
qui nisi adsint quom citentur, census capiat ilico?{{a|454}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|3.1.10|10}}{{l|455}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|456}}
adfatim est hominum, in dies qui singulas escas edint,{{a|457}}
quibus negoti nihil est, qui essum neque vocantur neque vocant:{{a|458}}
eos oportet contioni dare operam atque comitiis.{{a|459}}
Si id ita esset, non ego hodie perdidissem prandium,{{r|3.1.15|15}}{{l|460}}
quoi tam credo † datum voluisse quam me video vivere.{{a|461}}
Ibo: etiamnum reliquiarum spes animum oblectat meum.{{a|462}}
Sed quid ego video? Menaechmus cum corona exit foras.{{a|463}}
Sublatum est convivium, edepol venio adversum temperi.{{a|464}}
Observabo, quid agat, hominem. Post adibo atque adloquar.{{r|3.1.20|20}}{{l|465}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS II ⸱ PENICVLVS]
'''MENAECHMVS''' Potine ut quiescas? Ego tibi hanc hodie probe{{a|466}}
lepideque concinnatam referam temperi.{{a|467}}
Non faxo eam esse dices: ita ignorabitur.{{a|468}}
'''PEN.''' Pallam ad phrygionem fert confecto prandio{{a|469}}
vinoque expoto, parasito excluso foras.{{r|3.2.5|5}}{{l|470}}
Non hercle is sum qui sum, ni hanc iniuriam{{a|471}}
meque ultus pulchre fuero. Observa quid dabo.{{a|472}}
'''MEN.''' Pro di immortales, quoi homini umquam uno die{{a|473}}
boni dedistis plus, qui minus speraverit?{{a|474}}
Prandi, potavi, scortum accubui, apstuli{{r|3.2.10|10}}{{l|475}}
hanc, quoius heres numquam erit post hunc diem.{{a|476}}
'''PEN.''' Nequeo quae loquitur exaudire clanculum;{{a|477}}
satur nunc loquitur de me et de parti mea.{{a|478}}
'''MEN.''' Ait hanc dedisse me sibi, atque eam meae{{l|480|479-480}}
uxori surrupuisse. Quoniam sentio{{r|3.2.15|15}}{{a|481}}
errare, extemplo, quasi res cum ea esset mihi,{{a|482}}
coepi adsentari: mulier quidquid dixerat,{{a|483}}
idem ego dicebam. Quid multis verbis &lt;opust&gt;?{{a|484}}
Minore nusquam bene fui dispendio.{{l|485}}
'''PEN.''' Adibo ad hominem, nam turbare gestio.{{r|3.2.20|20}}{{a|486}}
'''MEN.''' Quis hic est, qui adversus it mihi? '''PEN.''' Quid ais, homo{{a|487}}
levior quam pluma, pessime et nequissime,{{a|488}}
flagitium hominis, subdole ac minimi preti?{{a|489}}
Quid de te merui, qua me causa perderes?{{l|490}}
Ut surrupuisti te mihi dudum de foro!{{r|3.2.25|25}}{{a|491}}
Fecisti funus med absente prandio.{{a|492}}
Cur ausu's facere, quoi ego aeque heres eram?{{a|493}}
'''MEN.''' Adulescens, quaeso, quid tibi mecum est rei,{{a|494}}
qui mihi male dicas homini ignoto insciens?{{l|495}}
An tibi malam rem vis pro male dictis dari?{{r|3.2.30|30}}{{a|496}}
'''PEN.''' †Pol eam quidem edepol te dedisse intellego.{{a|497}}
'''MEN.''' Responde, adulescens, quaeso, quid nomen tibist?{{a|498}}
'''PEN.''' Etiam derides, quasi nomen non noveris?{{a|499}}
'''MEN.''' Non edepol ego te, quod sciam, umquam ante hunc diem{{l|500}}
vidi neque novi; verum certo, quisquis es,{{r|3.2.35|35}}{{a|501}}
si aequom facias, mihi odiosus ne sies.{{a|502}}
'''PEN.''' Menaechme, vigila. '''MEN.''' Vigilo hercle equidem, quod sciam.{{a|503}}
'''PEN.''' Non me novisti? '''MEN.''' Non negem, si noverim.{{a|504}}
'''PEN.''' Tuom parasitum non novisti? '''MEN.''' Non tibi{{l|505}}
sanum est, adulescens, sinciput, intellego.{{r|3.2.40|40}}{{a|506}}
'''PEN.''' Responde, surrupuistin uxori tuae{{a|507}}
pallam istanc hodie atque dedisti Erotio?{{a|508}}
'''MEN.''' Neque hercle ego uxorem habeo neque ego Erotio{{a|509}}
dedi nec pallam surrupui. '''PEN.''' Satin sanus es?{{l|510}}
Occisast haec res. Non ego te indutum foras{{r|3.2.45|45}}{{a|511}}
exire vidi pallam? '''MEN.''' Vae capiti tuo.{{a|512}}
Omnis cinaedos esse censes, tu quia es?{{a|513}}
Tun med indutum fuisse pallam praedicas?{{l|515|514-515}}
'''PEN.''' Ego hercle vero. '''MEN.''' Non tu abis quo dignus es?{{a|516}}
Aut te piari iube, homo insanissime.{{r|3.2.50|50}}{{a|517}}
'''PEN.''' Numquam edepol quisquam me exorabit, quin tuae{{a|518}}
uxori rem omnem iam, uti sit gesta, eloquar;{{a|519}}
omnes in te istaec recident contumeliae:{{l|520}}
faxo haud inultus prandium comederis.{{a|521}}
'''MEN.''' Quid hoc est negoti? Satine, ut quemque conspicor,{{r|3.2.55|55}}{{a|522}}
ita me ludificant? Sed concrepuit ostium.{{a|523}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[ANCILLA ⸱ MENAECHMVS II]
'''ANCILLA''' Menaechme, amare ait te multum Erotium,{{a|524}}
ut hoc una opera  &lt;sibi&gt; ad aurificem deferas,{{l|525}}
atque huc ut addas auri pondo unciam{{a|526}}
iubeasque spinter novom reconcinnarier.{{a|527}}
'''MEN.''' Et istuc et aliud, si quid curari volet,{{r|3.3.5|5}}{{a|528}}
me curaturum dicito, quidquid volet.{{a|529}}
'''ANC.''' Scin quid hoc sit spinter? '''MEN.''' Nescio, nisi aureum.{{l|530}}
'''ANC.''' Hoc est quod olim clanculum ex armario{{a|531}}
te surrupuisse aiebas uxori tuae.{{a|532}}
'''MEN.''' Numquam hercle factum est. '''ANC.''' Non meministi, obsecro?{{r|3.3.10|10}}{{a|533}}
Redde igitur spinter, si non meministi. '''MEN.''' Mane.{{a|534}}
Immo equidem memini. Nempe hoc est, quod illi dedi.{{l|535}}
'''ANC.''' Istuc. '''MEN.''' Vbi illae armillae sunt, quas una dedi?{{a|536}}
'''ANC.''' Numquam dedisti. '''MEN.''' Nam pol hoc unum dedi.{{a|537}}
'''ANC.''' Dicam curare? '''MEN.''' Dicito: curabitur.{{r|3.3.15|15}}{{a|538}}
Et palla et spinter faxo referantur simul.{{l|540|539-540}}
'''ANC.''' Amabo, mi Menaechme, inauris da mihi{{a|541}}
faciendas pondo duom nummum, stalagmia,{{a|542}}
ut te libenter videam, quom ad nos veneris.{{a|543}}
'''MEN.''' Fiat. Cedo aurum, ego manupretium dabo.{{r|3.3.20|20}}{{a|544}}
'''ANC.''' Da sodes abs te: &lt;ego&gt; post reddidero tibi.{{l|545}}
'''MEN.''' Immo cedo abs te: ego post tibi reddam duplex.{{a|546}}
'''ANC.''' Non habeo. '''MEN.''' At tu, quando habebis, tum dato.{{a|547}}
'''ANC.''' Numquid [me] vis? '''MEN.''' Haec me curaturum dicito—{{a|548}}
ut quantum possint quique liceant veneant.{{r|3.3.25|25}}{{a|549}}
Iamne abiit intro? Abiit, operuit fores.{{l|550}}
Di me quidem omnes adiuvant, augent, amant.{{a|551}}
Sed quid ego cesso, dum datur mi occasio{{a|552}}
tempusque, abire ab his locis lenoniis?{{a|553}}
Propera, Menaechme, fer pedem, confer gradum.{{r|3.3.30|30}}{{a|554}}
Demam hanc coronam atque abiciam ad laevam manum,{{l|555}}
ut, siquis sequatur, hac me abiisse censeant.{{a|556}}
Ibo et conveniam servom, si potero, meum,{{a|557}}
ut haec, quae bona dant di mihi, ex me sciat.{{a|558}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[MATRONA ⸱ PENICVLVS]
'''MATRONA''' Egone hic me patiar frustra in matrimonio,{{a|559}}
ubi vir compilet clanculum quidquid domist{{l|560}}
atque ea ad amicam deferat? '''PEN.''' Quin tu taces?{{a|561}}
Manufesto faxo iam opprimes: sequere hac modo.{{a|562}}
Pallam ad phrygionem cum corona ebrius{{r|4.1.5|5}}{{a|563}}
ferebat, hodie tibi quam surrupuit domo.{{a|564}}
Sed eccam coronam quam habuit. Num mentior?{{l|565}}
Em hac abiit, si vis persequi vestigiis.{{a|566}}
Atque edepol eccum optume revortitur;{{a|567}}
sed pallam non fert. '''MAT.''' Quid ego nunc cum illoc agam?{{r|4.1.10|10}}{{a|568}}
'''PEN.''' Idem quod semper: male habeas; sic censeo.{{a|569}}
Huc concedamus: ex insidiis aucupa.{{l|570}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS I ⸱ PENICVLVS ⸱ MATRONA]
'''MENAECHMVS''' Vt hoc utimur maxime more moro{{a|571}}
molestoque multum, atque uti quique sunt{{a|572}}
optumi, maxume morem habent hunc:{{a|573}}
clientes sibi omnes volunt esse multos:{{a|574}}
bonine an mali sint, id haud quaeritant;{{r|4.2.5|5}}{{l|575}}
res magis quaeritur quam clientum fides{{a|576}}
cuius modi clueat.{{a|577}}
Si est pauper atque haud malus, nequam habetur,{{a|578}}
sin dives malust, is cliens frugi habetur.{{a|579}}
Qui neque leges neque aequom bonum usquam colunt,{{r|4.2.10|10}}{{l|580}}
sollicitos patronos habent.{{a|581}}
Datum denegant quod datum est, litium pleni, rapaces{{a|582}}
viri, fraudulenti,{{a|583}}
qui aut faenore aut periuriis habent rem paratam,{{a|584}}
mens est in quo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|4.2.15|15}}{{l|584a}}
eis ubi dicitur dies, simul patronis dicitur.{{l|585}}
[quippe qui pro illis loquimur quae male fecerunt]{{a|586}}
aut ad populum aut in iure aut apud aedilem res est.{{a|587}}
Sicut me hodie nimis sollicitum cliens quidam habuit, neque quod volui{{a|588}}
agere aut quicum licitumst, ita med attinuit, ita detinuit.{{r|4.2.20|20}}{{a|589}}
Apud aediles pro eius factis plurumisque pessumisque{{l|590}}
dixi causam, condiciones tetuli tortas, confragosas:{{a|591}}
aut plus aut minus quam opus fuerat dicto dixeram † controversiam, ut{{a|592}}
sponsio fieret. Quid ille? Qui &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; praedem dedit.{{a|593}}
Nec magis manufestum ego hominem umquam ullum teneri vidi:{{r|4.2.25|25}}{{a|594}}
omnibus male factis testes tres aderant acerrumi.{{l|595}}
Di illum omnes perdant, ita mihi{{l|595a}}
hunc hodie corrupit diem,{{a|596}}
meque adeo, qui hodie forum{{l|596a}}
umquam oculis inspexi meis.{{r|4.2.30|30}}{{a|597}}
Diem corrupi optimum:{{l|597a}}
iussi adparari prandium,{{a|598}}
amica exspectat me, scio.{{l|598a}}
Ubi primum est licitum, ilico{{a|599}}
properavi abire de foro.{{r|4.2.35|35}}{{l|599a}}
Iratast, credo, nunc mihi;{{l|600}}
placabit palla quam dedi,{{l|600a}}
quam hodie uxori abstuli atque huic detuli Erotio.{{l|601}}
'''PEN.''' Quid ais? '''MAT.''' Viro me malo male nuptam. '''PEN.''' Satin audis quae illic loquitur?{{a|602}}
'''MAT.''' Satis. '''MEN.''' Si sapiam, hinc intro abeam, ubi mi bene sit. '''PEN.''' Mane; male erit potius.{{r|4.2.40|40}}{{a|603}}
'''MAT.''' Ne illam ecastor faenerato abstulisti. '''PEN.''' Sic datur.{{a|604}}
'''MAT.''' Clanculum te istaec flagitia facere censebas potis?{{l|605}}
'''MEN.''' Quid illuc est, uxor, negoti? '''MAT.''' Men rogas? '''MEN.''' Vin hunc rogem?{{a|606}}
'''MAT.''' Aufer hinc palpationes. '''PEN.''' Perge tu. '''MEN.''' Quid tu mihi{{a|607}}
tristis es? '''MAT.''' Te scire oportet. '''PEN.''' Scit, sed dissimulat malus.{{r|4.2.45|45}}{{a|608}}
'''ME.''' Quid negotist? '''MA.''' Pallam— '''ME.''' Pallam? '''MA.''' Quidam pallam— '''PEN.''' Quid paves?{{a|609}}
'''MEN.''' Nil equidem paveo. '''PEN.''' Nisi unum: palla pallorem incutit.{{l|610}}
At tu ne clam me comesses prandium. Perge in virum.{{a|611}}
'''MEN.''' Non taces? '''PEN.''' Non hercle vero taceo. Nutat, ne loquar.{{a|612}}
'''MEN.''' Non hercle ego quidem usquam quicquam nuto neque nicto tibi.{{r|4.2.50|50}}{{a|613}}
'''MA.''' Ne ego mecastor mulier misera. '''ME.''' Qui tu misera es? Mi expedi.{{a|614}}
'''PEN.''' Nihil hoc confidentius, qui quae vides ea pernegat.{{l|615}}
'''MEN.''' Per Iovem deosque omnis adiuro, uxor, (satin hoc est tibi?){{a|616}}
me isti non nutasse. '''PEN.''' Credit iam tibi de isto: illuc redi.{{a|617}}
'''MEN.''' Quo ego redeam? '''PEN.''' Equidem ad phrygionem censeo. Ei, pallam refer.{{r|4.2.55|55}}{{a|618}}
'''MEN.''' Quae istaec palla est? '''PEN.''' Taceo iam, quando haec rem non meminit suam.{{a|619}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|619a}}
'''MEN.''' Numquis servorum deliquit? Num ancillae aut servi tibi{{l|620}}
responsant? Eloquere. Impune non erit. '''MAT.''' Nugas agis.{{a|621}}
'''MEN.''' Tristis admodum es. Non mi istuc satis placet. '''MAT.''' Nugas agis.{{r|4.2.60|60}}{{a|622}}
'''MEN.''' Certe familiarium aliquoi irata es. '''MAT.''' Nugas agis.{{a|623}}
'''MEN.''' Num mihi es irata saltem? '''MAT.''' Nunc tu non nugas agis.{{a|624}}
'''MEN.''' Non edepol deliqui quicquam. '''MAT.''' Em rursum nunc nugas agis.{{l|625}}
'''MEN.''' Dic, mea uxor, quid tibi aegre est? '''PEN.''' Bellus blanditur tibi.{{a|626}}
'''MEN.''' Potin ut mihi molestus ne sis? Num te appello? '''MAT.''' Aufer manum.{{r|4.2.65|65}}{{a|627}}
'''PEN.''' Sic datur. Properato absente me comesse prandium,{{a|628}}
post ante aedis cum corona me derideto ebrius.{{a|629}}
'''MEN.''' Neque edepol ego prandi neque hodie huc intro tetuli pedem.{{l|630}}
'''PEN.''' Tun negas? '''MEN.''' Nego hercle vero. '''PEN.''' Nihil hoc homine audacius.{{a|631}}
Non ego te modo hic ante aedis cum corona florea{{r|4.2.70|70}}{{a|632}}
vidi astare? Quom negabas mi esse sanum sinciput,{{a|633}}
et negabas me novisse, peregrinum aibas esse te?{{a|634}}
'''MEN.''' Quin ut dudum divorti abs te, redeo nunc demum domum.{{l|635}}
'''PEN.''' Novi ego te. Non mihi censebas esse, qui te ulciscerer.{{a|636}}
Omnia hercle uxori dixi. '''MEN.''' Quid dixisti? '''PEN.''' Nescio,{{r|4.2.75|75}}{{a|637}}
eam ipsus roga. '''MEN.''' Quid hoc est, uxor? Quidnam hic narravit tibi?{{a|638}}
Quid id est? Quid taces? Quin dicis quid sit? '''MAT.''' Quasi tu nescias.{{a|639}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;
[palla mi est domo surrepta. '''MEN.''' Palla surrepta est tibi?]{{l|639a}}
'''MAT.''' Me rogas? '''MEN.''' Pol haud rogem te, si sciam. '''PEN.''' O hominem malum,{{r|4.2.80|80}}{{l|640}}
ut dissimulat. Non potes celare: rem novit probe.{{a|641}}
Omnia hercle ego edictavi. '''MEN.''' Quid id est? '''MAT.''' Quando nil pudet{{a|642}}
neque vis tua voluntate ipse profiteri, audi atque ades.{{a|643}}
Et quid tristis &lt;sim&gt; et quid hic mihi dixerit, faxo scias.{{a|644}}
Palla mi est domo surrupta. '''MEN.''' Palla surruptast mihi?{{r|4.2.85|85}}{{l|645}}
'''PEN.''' Viden ut  &lt;te&gt; scelestus captat? Huic surruptast, non tibi.{{a|646}}
Nam profecto tibi surrupta si esset — salva non foret.{{a|647}}
'''MEN.''' Nil mihi tecum est. Sed tu quid ais? '''MAT.''' Palla, inquam, periit domo.{{a|648}}
'''MEN.''' Quis eam surrupuit? '''MAT.''' Pol istuc ille scit qui illam abstulit.{{a|649}}
'''MEN.''' Quis is homo est? '''MAT.''' Menaechmus quidam. '''MEN.''' Edepol factum nequiter.{{r|4.2.90|90}}{{l|650}}
Quis is Menaechmust? '''MAT.''' Tu istic, inquam. '''MEN.''' Egone? '''MAT.''' Tu. MEN.Quis arguit?{{a|651}}
'''MAT.''' Egomet. '''PEN.''' Et ego. Atque huic amicae detulisti Erotio.{{a|652}}
'''MEN.''' Egon dedi? '''MAT.''' Tu, tu istic, inquam. Vin adferri noctuam,{{a|653}}
quae 'tu tu' usque dicat tibi? Nam nos iam defessi sumus.{{a|654}}
['''MEN.''' Per Iovem deosque omnis adiuro, uxor (satin hoc est tibi?){{r|4.2.95|95}}{{l|655}}
non dedisse. '''MAT.''' Immo hercle vero, nos non falsum dicere.]{{a|656}}
'''MEN.''' Sed ego illam non condonavi, sed sic utendam dedi.{{a|657}}
'''MAT.''' Equidem ecastor tuam nec chlamydem do foras nec pallium{{a|658}}
cuiquam utendum. Mulierem aequom est vestimentum muliebre{{a|659}}
dare foras, virum virile. Quin refers pallam domum?{{r|4.2.100|100}}{{l|660}}
'''MEN.''' Ego faxo referetur. '''MAT.''' Ex re tua, ut opinor, feceris;{{a|661}}
nam domum numquam introibis, nisi feres pallam simul.{{a|662}}
Eo domum. '''PEN.''' Quid mihi futurum est, qui tibi hanc operam dedi?{{a|663}}
'''MAT.''' Opera reddetur, quando quid tibi erit surruptum domo.{{a|664}}
'''PEN.''' Id quidem edepol numquam erit, nam nihil est quod perdam domi.{{r|4.2.105|105}}{{l|665}}
Cum viro cum uxore di vos perdant. Properabo ad forum,{{a|666}}
nam ex hac familia me plane excidisse intellego.{{a|667}}
'''MEN.''' Male mi uxor sese fecisse censet, quom exclusit foras;{{a|668}}
quasi non habeam, quo intromittar, alium meliorem locum.{{a|669}}
Si tibi displiceo, patiundum: at placuero huic Erotio,{{r|4.2.110|110}}{{l|670}}
quae me non excludet ab se, sed apud se occludet domi.{{a|671}}
Nunc ibo, orabo ut mihi pallam reddat, quam dudum dedi;{{a|672}}
aliam illi redimam meliorem. Heus, ecquis hic est ianitor?{{a|673}}
Aperite atque Erotium aliquis evocate ante ostium.{{a|674}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[EROTIVM ⸱ MENAECHMVS I]
'''EROTIVM''' Quis hic me quaerit? '''MEN.''' Sibi inimicus magis quam aetati tuae.{{l|675}}
'''ER.''' Mi Menaechme, cur ante aedis astas? Sequere intro. '''MEN.''' Mane.{{a|676}}
Scin quid est quod ego ad te venio? '''ER.''' Scio, ut tibi ex me sit volup.{{a|677}}
'''MEN.''' Immo edepol pallam illam, amabo te, quam tibi dudum dedi,{{a|678}}
mihi eam redde. Uxor rescivit rem omnem, ut factum est, ordine.{{r|4.3.5|5}}{{a|679}}
Ego tibi redimam bis tanto pluris pallam, quam voles.{{l|680}}
'''ER.''' Tibi dedi equidem illam, ad phrygionem ut ferres, paulo prius,{{a|681}}
et illud spinter, ut ad aurificem ferres, ut fieret novom.{{a|682}}
'''MEN.''' Mihi tu ut dederis pallam et spinter? Numquam factum reperies.{{a|683}}
Nam ego quidem postquam illam dudum tibi dedi atque abii ad forum,{{r|4.3.10|10}}{{a|684}}
nunc redeo, nunc te postillac video. '''ER.''' Video quam rem agis.{{l|685}}
Quia commisi, ut me defrudes, ad eam rem adfectas viam.{{a|686}}
'''MEN.''' Neque edepol te defrudandi causa posco (quin tibi{{a|687}}
dico uxorem rescivisse) —'''ER.''' Nec te ultro oravi ut dares:{{a|688}}
tute ultro ad me detulisti, dedisti eam dono mihi;{{r|4.3.15|15}}{{a|689}}
eandem nunc reposcis: patiar. Tibi habe, aufer, utere{{l|690}}
vel tu vel tua uxor, vel etiam in loculos compingite.{{a|691}}
Tu huc post hunc diem pedem intro non feres, ne frustra sis;{{a|692}}
quando tu me bene merentem tibi habes despicatui,{{a|693}}
nisi feres argentum, frustra me ductare non potes.{{r|4.3.20|20}}{{a|694}}
Aliam posthac invenito quam habeas frustratui.{{l|695}}
'''MEN.''' Nimis iracunde hercle tandem. Heus tu, tibi dico, mane,{{a|696}}
redi. Etiamne astas? Etiam audes mea revorti gratia?{{a|697}}
Abiit intro, occlusit aedis. Nunc ego sum exclusissimus:{{a|698}}
neque domi neque apud amicam mihi iam quicquam creditur.{{r|4.3.25|25}}{{a|699}}
Ibo et consulam hanc rem amicos, quid faciendum censeant.{{l|700}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS II ⸱ MATRONA]
'''MENAECHMVS''' Nimis stulte dudum feci, quom marsuppium{{a|701}}
Messenioni cum argento concredidi.{{a|702}}
Immersit aliquo sese, credo, in ganeum.{{a|703}}
Provisam quam mox vir meus redeat domum.{{a|704}}
Sed eccum video. Salva sum, pallam refert.{{r|5.1.5|5}}{{l|705}}
'''MEN.''' Demiror ubi nunc ambulet Messenio.{{a|706}}
'''MAT.''' Adibo atque hominem accipiam quibus dictis meret.{{a|707}}
Non te pudet prodire in conspectum meum,{{a|708}}
flagitium hominis, cum istoc ornatu? '''MEN.''' Quid est?{{a|709}}
Quae te res agitat, mulier? '''MAT.''' Etiamne, impudens,{{r|5.1.10|10}}{{l|710}}
muttire verbum unum audes aut mecum loqui?{{a|711}}
'''MEN.''' Quid tandem admisi in me, ut loqui non audeam?{{a|712}}
'''MAT.''' Rogas me?  &lt;o&gt; hominis impudentem audaciam!{{a|713}}
'''MEN.''' Non tu scis, mulier, Hecubam quapropter canem{{a|714}}
Graii esse praedicabant? '''MAT.''' Non equidem scio.{{r|5.1.15|15}}{{l|715}}
'''MEN.''' Quia idem faciebat Hecuba quod tu nunc facis:{{a|716}}
omnia mala ingerebat, quemquem aspexerat.{{a|717}}
Itaque adeo iure coepta appellari est canes.{{a|718}}
'''MAT.''' Non ego istaec &lt;tua&gt; flagitia possum perpeti.{{a|719}}
Nam med aetatem viduam esse mavelim,{{r|5.1.20|20}}{{l|720}}
quam istaec flagitia tua pati quae tu facis.{{a|721}}
'''MEN.''' Quid id ad me, tu te nuptam possis perpeti{{a|722}}
an sis abitura a tuo viro? An mos hic ita est,{{a|723}}
peregrino ut advenienti narrent fabulas?{{a|724}}
'''MAT.''' Quas fabulas? Non, inquam, patiar praeterhac,{{r|5.1.25|25}}{{l|725}}
quin vidua vivam quam tuos mores perferam.{{a|726}}
'''MEN.''' Mea quidem hercle causa vidua vivito,{{a|727}}
vel usque dum regnum optinebit Iuppiter.{{a|728}}
'''MAT.''' At mihi negabas dudum surrupuisse te,{{a|729}}
nunc eandem ante oculos attines: non te pudet?{{r|5.1.30|30}}{{l|730}}
'''MEN.''' Eu hercle, mulier, multum et audax et mala es.{{a|731}}
Tun tibi hanc surreptam dicere audes, quam mihi{{a|732}}
dedit alia mulier ut concinnandam darem?{{a|733}}
'''MAT.''' Ne istuc mecastor — siam patrem accersam meum{{a|734}}
atque ei narrabo tua flagitia quae facis.{{r|5.1.35|35}}{{l|735}}
Ei, † Deceo, quaere meum patrem, tecum simul{{a|736}}
ut veniat ad me: ita rem esse dicito.{{a|737}}
Iam ego aperiam istaec tua flagitia. '''MEN.''' Sanan es?{{a|738}}
Quae mea flagitia? '''MAT.''' Pallam atque aurum meum{{a|739}}
domo suppilas tuae uxori et tuae{{r|5.1.40|40}}{{l|740}}
degeris amicae. Satin haec recte fabulor?{{a|741}}
'''MEN.''' Quaeso hercle, mulier, si scis, monstra quod bibam,{{a|742}}
tuam qui possim perpeti petulantiam.{{a|743}}
Quem tu hominem&lt;esse me&gt; arbitrere, nescio;{{a|744}}
ego te simitu novi cum Porthaone.{{r|5.1.45|45}}{{l|745}}
'''MAT.''' Si me derides, at pol illum non potes,{{a|746}}
patrem meum, qui huc advenit. Quin respicis?{{a|747}}
Novistin tu illum? '''MEN.''' Novi cum Calcha simul:{{a|748}}
eodem die illum vidi quo te ante hunc diem.{{a|749}}
'''MAT.''' Negas novisse me? Negas patrem meum?{{r|5.1.50|50}}{{l|750}}
'''MEN.''' Idem hercle dicam, si avom vis adducere.{{a|751}}
'''MAT.''' Ecastor pariter hoc atque alias res soles.{{a|752}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[SENEX ⸱ MATRONA ⸱ MENAECHMVS II]
'''SENEX''' Vt aetas mea est atque ut hoc usus facto est{{a|753}}
gradum proferam, progrediri properabo.{{a|754}}
Sed id quam mihi facile sit, haud sum falsus.{{l|755}}
Nam pernicitas deserit: consitus sum{{a|756}}
senectute, onustum gero corpus, vires{{r|5.2.5|5}}{{a|757}}
reliquere: ut aetas mala est; mers mala ergost.{{a|758}}
Nam res plurumas pessumas, quom advenit, fert:{{a|759}}
quas si autumem omnis, nimis longus sermost.{{l|760}}
Sed haec res mihi in pectore et corde curaest,{{a|761}}
quidnam hoc sit negoti, quod filia sic{{r|5.2.10|10}}{{a|762}}
repente expetit me, ut ad sese irem.{{a|763}}
Nec, quid id sit, mihi certius facit, quid{{l|763a}}
velit, quid me accersat.{{a|764}}
Verum propemodum iam scio, quid siet rei.{{l|764a}}
Credo cum viro litigium natum esse aliquod.{{r|5.2.15|15}}{{l|765}}
Ita istaec solent, quae viros subservire{{a|766}}
sibi postulant, dote fretae, feroces.{{a|767}}
Et illi quoque haud abstinent saepe culpa.{{a|768}}
Verum est modus tamen, quoad pati uxorem oportet;{{a|769}}
nec pol filia umquam patrem accersit ad se,{{r|5.2.20|20}}{{l|770}}
nisi aut quid commissi aut iurgi est  &lt;iusta&gt; causa.{{a|771}}
Sed id quidquid est, iam sciam. Atque eccam eampse{{a|772}}
ante aedis et eius virum tristem video.{{a|773}}
Id est quod suspicabar.{{a|774}}
Appellabo hanc. '''MAT.''' Ibo advorsum. Salve multum, mi pater.{{r|5.2.25|25}}{{l|775}}
'''SEN.''' Salva sis. Salven advenio? Salven accersi iubes?{{a|776}}
Quid tu tristis es? Quid ille autem abs te iratus destitit?{{a|777}}
Nescio quid vos velitati estis inter vos duos.{{a|778}}
Loquere, uter meruistis culpam? Paucis, non longos logos.{{a|779}}
'''MAT.''' Nusquam equidem quicquam deliqui: hoc primum te absolvo, pater.{{r|5.2.30|30}}{{l|780}}
Verum vivere hic non possum neque durare ullo modo.{{a|781}}
Proin tu me hinc abducas. '''SEN.''' Quid istuc autem est? '''MAT.''' Ludibrio, pater,{{a|782}}
habeor. '''SEN.''' Vnde? '''MAT.''' Ab illo, quoi me mandavisti, meo viro.{{a|783}}
'''SEN.''' Ecce autem litigium. Quotiens tandem edixi tibi,{{a|784}}
ut caveres, neuter ad me iretis cum querimonia?{{r|5.2.35|35}}{{l|785}}
'''MAT.''' Qui ego istuc, mi pater, cavere possum? '''SEN.''' Men interrogas?{{a|786}}
'''MAT.''' Nisi non vis. '''SEN.''' Quotiens monstravi tibi, viro ut morem geras,{{l|788|787-788}}
quid ille faciat, ne id observes, quo eat, quid rerum gerat.{{a|789}}
'''MAT.''' At enim ille hinc amat meretricem ex proxumo. '''SEN.''' Sane sapit,{{l|790}}
atque ob istanc industriam etiam faxo amabit amplius.{{r|5.2.40|40}}{{a|791}}
'''MAT.''' Atque ibi potat. '''SEN.''' Tua quidem ille causa potabit minus,{{a|792}}
si illic sive alibi libebit? Quae haec, malum, impudentiast?{{a|793}}
Una opera prohibere, ad cenam ne promittat, postules,{{a|794}}
neve quemquam accipiat alienum apud se. Serviren tibi{{l|795}}
postulas viros? Dare una opera pensum postules,{{r|5.2.45|45}}{{a|796}}
inter ancillas sedere iubeas, lanam carere.{{a|797}}
'''MAT.''' Non equidem mihi te advocatum, pater, adduxi, sed viro.{{a|798}}
Hinc stas, illim causam dicis. '''SEN.''' Si ille quid deliquerit,{{a|799}}
multo tanto illum accusabo, quam te accusavi, amplius.{{l|800}}
Quando te auratam et vestitam bene habet, ancillas penum{{r|5.2.50|50}}{{a|801}}
recte praehibet, melius sanam est, mulier, mentem sumere.{{a|802}}
'''MAT.''' At ille suppilat mihi aurum et pallas ex arcis domo,{{a|803}}
me despoliat, mea ornamenta clam ad meretrices degerit.{{a|804}}
'''SEN.''' Male facit, si istuc facit; si non facit, tu male facis,{{l|805}}
quae insontem insimules. '''MAT.''' Quin etiam nunc habet pallam, pater,{{r|5.2.55|55}}{{a|806}}
&lt;et&gt;spinter, quod ad hanc detulerat, nunc, quia rescivi, refert.{{a|807}}
'''SEN.''' Iam ego ex hoc, ut factumst, scibo. &lt;ibo&gt;ad hominem atque adloquar.{{a|808}}
Dic mi istuc, Menaechme, quod vos dissertatis, ut sciam.{{a|809}}
Quid tu tristis es? Quid illa autem irata abs te destitit?{{l|810}}
'''MEN.''' Quisquis es, quidquid tibi nomen est, senex, summum Iovem{{r|5.2.60|60}}{{a|811}}
deosque do testes — '''SEN.''' Qua de re aut cuius rei rerum omnium?{{a|812}}
'''MEN.''' Me neque isti male fecisse mulieri, quae me arguit{{a|813}}
hanc domo ab se surrupuisse atque abstulisse &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; deierat.{{a|814}}
Si ego intra aedis huius umquam, ubi habitat, penetravi &lt;pedem&gt;,{{l|815|815-816}}
omnium hominum exopto ut fiam miserorum miserrimus.{{r|5.2.65|65}}{{a|817}}
'''SEN.''' Sanun es, qui istuc exoptes aut neges te umquam pedem{{a|818}}
in eas aedis intulisse ubi habitas, insanissime?{{a|819}}
'''MEN.''' Tun, senex, ais habitare med in illisce aedibus?{{l|820}}
'''SEN.''' Tun negas? '''MEN.''' Nego hercle vero. '''SEN.''' Immo hercle †ludere negas;{{a|821}}
nisi quo nocte hac exmigrastis. Concede huc, &lt;mia&gt;filia.{{r|5.2.70|70}}{{a|822}}
Quid tu ais? Num hinc exmigrastis? '''MAT.''' Quem in locum aut &lt;quam&gt;ob rem, obsecro?{{a|823}}
'''SEN.''' Non edepol scio. '''MAT.''' Profecto ludit te hic. Non tu tenes?{{a|824}}
'''SEN.''' Iam vero, Menaechme, satis iocatu's. Nunc hanc rem gere.{{l|825}}
'''MEN.''' Quaeso, quid mihi tecum est? Unde aut quis tu homo es? &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|826}}
† tibi aut adeo isti, quae mihi molesta est quoquo modo?{{r|5.2.75|75}}{{a|827}}
'''MAT.''' Viden tu illi oculos virere? Ut viridis exoritur colos{{a|828}}
ex temporibus atque fronte, ut oculi scintillant, vide.{{l|830|829-830}}
'''MEN.''' Quid mihi meliust, quam quando illi me insanire praedicant,{{a|831}}
ego med adsimulem insanire, ut illos a me absterream?{{a|832}}
'''MAT.''' Vt pandiculans oscitatur. Quid nunc faciam, mi pater?{{r|5.2.80|80}}{{a|833}}
'''SEN.''' Concede huc, mea nata, ab istoc quam potest longissime.{{a|834}}
'''MEN.''' Euhoe Bacche, Bromie, quo me in silvam venatum vocas?{{l|835}}
Audio, sed non abire possum ab his regionibus,{{a|836}}
ita illa me ab laeva rabiosa femina adservat canis,{{a|837}}
poste autem illinc hircus † alus, qui saepe aetate in sua{{r|5.2.85|85}}{{a|838}}
perdidit civem innocentem falso testimonio.{{a|839}}
'''SEN.''' Vae capiti tuo. '''MEN.''' Ecce, Apollo mi ex oraclo imperat,{{l|840}}
ut ego illi oculos exuram lampadibus ardentibus.{{a|841}}
'''MAT.''' Perii, mi pater, minatur mihi oculos exurere.{{a|842}}
['''MEN.''' Ei mihi, insanire me aiunt, ultro cum ipsi insaniunt.]{{r|5.2.90|90}}{{a|843}}
'''SEN.''' Filia, heus. '''MAT.''' Quid est? Quid agimus? '''SEN.''' Quid si ego huc servos cito?{{a|844}}
Ibo, abducam qui hunc hinc tollant et domi devinciant,{{l|845}}
prius quam turbarum quid faciat amplius. '''MEN.''' Enim haereo;{{a|846}}
ni occupo aliquid mihi consilium, hi domum me ad se auferent.{{a|847}}
Pugnis me votas in huius ore quicquam parcere,{{r|5.2.95|95}}{{a|848}}
ni a meis oculis abscedat in malam magnam crucem.{{a|849}}
Faciam quod iubes, Apollo. '''SEN.''' Fuge domum, quantum potest,{{l|850}}
ne hic te obtundat. '''MAT.''' Fugio. Amabo, adserva istunc, mi pater,{{a|851}}
ne quo hinc abeat. Sumne ego mulier misera, quae illaec audio?{{a|852}}
'''MEN.''' Haud male, &lt;Apollo&gt;illanc amovi; nunc hunc impurissimum,{{r|5.2.100|100}}{{a|853}}
barbatum, tremulum Tithonum, qui cluet Cygno patre,{{a|854}}
ita mihi imperas ut ego huius membra atque ossa atque artua{{l|855}}
comminuam illo scipione quem ipse habet. '''SEN.''' Dabitur malum,{{a|856}}
me quidem si attigeris aut si propius ad me accesseris.{{a|857}}
'''MEN.''' Faciam quod iubes; securim capiam ancipitem, atque hunc senem{{r|5.2.105|105}}{{a|858}}
osse fini dedolabo assulatim viscera.{{a|859}}
'''SEN.''' Enim vero illud praecavendumst, atque adcurandumst mihi;{{l|860}}
sane ego illum metuo, ut minatur, ne quid male faxit mihi.{{a|861}}
'''MEN.''' Multa mi imperas, Apollo: nunc equos iunctos iubes{{a|862}}
capere me indomitos, ferocis, atque in currum inscendere,{{r|5.2.110|110}}{{a|863}}
ut ego hunc proteram leonem vetulum, olentem, edentulum.{{a|864}}
Iam adstiti in currum, iam lora teneo, iam stimulus in manust.{{l|865}}
Agite equi, facitote sonitus ungularum appareat,{{a|866}}
cursu celeri facite inflexa sit pedum pernicitas.{{a|867}}
'''SEN.''' Mihin equis iunctis minare? '''MEN.''' Ecce, Apollo, denuo{{r|5.2.115|115}}{{a|868}}
me iubes facere impetum in eum qui stat atque occidere.{{a|869}}
Sed quis hic est qui me capillo hinc de curru deripit?{{l|870}}
Imperium tuom demutat atque edictum Apollinis.{{a|871}}
'''SEN.''' Eu hercle morbum acrem ac durum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; di vostram fidem.{{a|872}}
Vel hic qui insanit, quam valuit paulo prius;{{r|5.2.120|120}}{{a|873}}
ei derepente tantus morbus incidit.{{a|874}}
Ibo atque accersam medicum iam quantum potest.{{l|875}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS II ⸱ SENEX]
'''MEN.''' Iamne isti abierunt, quaeso, ex conspectu meo,{{a|876}}
qui me vi cogunt, ut validus insaniam?{{a|877}}
Quid cesso abire ad navem, dum salvo licet?{{a|878}}
Vosque omnis quaeso, si senex revenerit,{{l|880|879-880}}
ne me indicetis qua platea hinc aufugerim.{{r|5.3.5|5}}{{a|881}}
'''SENEX''' Lumbi sedendo, oculi spectando dolent,{{a|882}}
manendo medicum, dum se ex opere recipiat.{{a|883}}
Odiosus tandem vix ab aegrotis venit.{{a|884}}
Ait se obligasse crus fractum Aesculapio,{{l|885}}
Apollini autem brachium. Nunc cogito,{{r|5.3.10|10}}{{a|886}}
utrum me dicam ducere medicum an fabrum.{{a|887}}
Atque eccum incedit. Move formicinum gradum.{{a|888}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.4.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iv===
&lt;poem&gt;[MEDICVS ⸱ SENEX]
'''MEDICVS''' quid esse illi morbi, dixeras? Narra, senex.{{a|889}}
Num laruatust aut cerritus? Fac sciam.{{l|890}}
Num eum veternus aut aqua intercus tenet?{{a|891}}
'''SEN.''' Quin ea te causa duco, ut id dicas mihi{{a|892}}
atque illum ut sanum facias. '''MED.''' Perfacile id quidemst.{{r|5.4.5|5}}{{a|893}}
Sanum futurum, mea ego id promitto fide.{{a|894}}
'''SEN.''' Magna cum cura ego illum curari volo.{{l|895}}
'''MED.''' Quin suspirabo plus sescenta in die:{{a|896}}
ita ego eum cum cura magna curabo tibi.{{a|897}}
'''SEN.''' Atque eccum ipsum hominem. Observemus, quam rem agat.{{r|5.4.10|10}}{{a|898}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.5.0'&gt;&lt;/span&gt;V.v===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS I ⸱ SENEX ⸱ MEDICVS]
'''MENAECHMVS''' Edepol ne hic dies pervorsus atque advorsus mi optigit.{{a|899}}
Quae me clam ratus sum facere, ea omnia fecit palam{{l|900}}
parasitus, qui me complevit flagiti et formidinis,{{a|901}}
meus Vlixes, suo qui regi tantum concivit mali.{{a|902}}
Quem ego hominem, siquidem vivo, vita evolvam sua{{r|5.5.5|5}}{{a|903}}
sed ego stultus sum, qui illius esse dico, quae meast:{{a|904}}
meo cibo et sumptu educatust. Anima privabo virum.{{l|905}}
Condigne autem haec meretrix fecit, ut mos est meretricius:{{a|906}}
quia rogo, palla ut referatur rursum ad uxorem meam,{{a|907}}
mihi se ait dedisse. Eu edepol ne ego homo vivo miser.{{r|5.5.10|10}}{{a|908}}
'''SEN.''' Audin quae loquitur? '''MED.''' Se miserum praedicat. '''SEN.''' Adeas velim.{{a|909}}
'''MED.''' Salvos sis, Menaechme. Quaeso, cur apertas brachium?{{l|910}}
Non tu scis, quantum isti morbo nunc tuo facias mali?{{a|911}}
'''MEN.''' Quin tu te suspendis? '''SEN.''' Ecquid sentis? '''MED.''' Quidni sentiam?{{a|912}}
Non potest haec res ellebori †iungere optinerier.{{r|5.5.15|15}}{{a|913}}
Sed quid ais, Menaechme? '''MEN.''' Quid vis? '''MED.''' Dic mihi hoc quod te rogo:{{a|914}}
album an atrum vinum potas? '''MEN.''' Quin tu is in malam crucem?{{l|915}}
'''MED.''' Iam hercle occeptat insanire primulum. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''MEN.''' Quin tu me interrogas,{{a|916}}
purpureum panem an puniceum soleam ego esse an luteum?{{a|917}}
Soleamne esse avis squamosas, piscis pennatos? '''SEN.''' Papae,{{r|5.5.20|20}}{{a|918}}
audin tu ut deliramenta loquitur? Quid cessas dare{{l|920|919-920}}
potionis aliquid prius quam percipit insania?{{a|921}}
'''MED.''' Mane modo, etiam percontabor alia. '''SEN.''' Occidis fabulans.{{a|922}}
'''MED.''' Dic mihi hoc: solent tibi umquam oculi duri fieri?{{a|923}}
'''MEN.''' Quid? Tu me lucustam censes esse, homo ignavissime?{{r|5.5.25|25}}{{a|924}}
'''MED.''' Dic mihi: en umquam intestina tibi crepant, quod sentias?{{l|925}}
'''MEN.''' Vbi satur sum, nulla crepitant; quando esurio, tum crepant.{{a|926}}
'''MED.''' Hoc quidem edepol hau pro insano verbum respondit mihi.{{a|927}}
Perdormiscin usque ad lucem? Facilen tu dormis cubans?{{a|928}}
'''MEN.''' Perdormisco, si resolvi argentum cui debeo—{{r|5.5.30|30}}{{a|929}}
qui te Iuppiter dique omnes, percontator, perduint.{{l|930}}
'''MED.''' Nunc homo insanire occeptat: de illis verbis cave tibi.{{a|931}}
'''SEN.''' Immo Nestor nunc quidem est de verbis, praeut dudum fuit;{{a|932}}
nam dudum uxorem suam esse aiebat rabiosam canem.{{a|933}}
'''MEN.''' Quid, ego? '''SEN.''' Dixti insanus, inquam. '''MEN.''' Egone? '''SEN.''' Tu istic, qui mihi{{r|5.5.35|35}}{{a|934}}
etiam me iunctis quadrigis minitatu's prosternere.{{l|935}}
Egomet haec te vidi facere, egomet haec ted arguo.{{l|940|936-940}}
'''MEN.''' At ego te sacram coronam surrupuisse Iovi scio,{{a|941}}
et ob eam rem in carcerem ted esse compactum scio,{{a|942}}
et postquam es emissus, caesum virgis sub furca scio;{{r|5.5.40|40}}{{a|943}}
tum patrem occidisse et matrem vendidisse etiam scio.{{a|944}}
Satin haec pro sano male dicta male dictis respondeo?{{l|945}}
'''SEN.''' Obsecro hercle, medice, propere, quidquid facturu's, face.{{a|946}}
Non vides hominem insanire? '''MED.''' Scin quid facias optimum est?{{a|947}}
Ad me face uti deferatur. '''SEN.''' Itane censes? '''MED.''' Quippini?{{r|5.5.45|45}}{{a|948}}
Ibi meo arbitratu potero curare hominem. '''SEN.''' Age ut lubet.{{a|949}}
'''MED.''' Elleborum potabis faxo aliquos viginti dies.{{a|950}}
'''MEN.''' At ego te pendentem fodiam stimulis triginta dies.{{l|951}}
'''MED.''' I, arcesse homines, qui illunc ad me deferant. '''SEN.''' Quot sunt satis?{{a|952}}
'''MED.''' Proinde ut insanire video, quattuor, nihilo minus.{{r|5.5.50|50}}{{a|953}}
'''SEN.''' Iam hic erunt. Asserva tu istunc, medice. '''MED.''' Immo ibo domum,{{a|954}}
ut parentur quibus paratis opus est. Tu servos iube{{l|955}}
hunc ad me ferant. '''SEN.''' Iam ego illic faxo erit. '''MED.''' Abeo. SEN.Vale.{{a|956}}
'''MEN.''' Abiit socerus, abiit medicus. [nunc] solus sum. Pro Iuppiter,{{a|957}}
quid illuc est quod med hisce homines insanire praedicant?{{r|5.5.55|55}}{{a|958}}
Nam equidem, postquam gnatus sum, numquam aegrotavi unum diem,{{a|959}}
neque ego insanio neque pugnas neque ego litis coepio.{{l|960}}
Salvus salvos alios video, novi homines, adloquor.{{a|961}}
An illi perperam insanire me aiunt, ipsi insaniunt?{{a|962}}
Quid ego nunc faciam? Domum ire cupio: uxor non sinit;{{r|5.5.60|60}}{{a|963}}
huc autem nemo intromittit. Nimis proventum est nequiter.{{a|964}}
Hic ero usque: ad noctem saltem, credo, intromittar domum.{{l|965}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.6.0'&gt;&lt;/span&gt;V.vi===
&lt;poem&gt;[MESSENIO]
'''MESSENIO''' Spectamen bono servo id est, qui rem erilem{{a|966}}
procurat, videt, collocat cogitatque,{{a|967}}
ut absente ero rem eri diligenter{{a|968}}
tutetur, quam si ipse adsit aut rectius.{{a|969}}
Tergum quam gulam, crura quam ventrem oportet{{r|5.6.5|5}}{{l|970}}
potiora esse, cui cor modeste situmst.{{a|971}}
Recordetur id, qui nihili sunt, quid eis preti{{a|972}}
detur ab suis eris, ignavis, improbis viris:{{a|973}}
verbera compedes{{a|974}}
molae, [magna] lassitudo fames frigus durum,{{r|5.6.10|10}}{{l|975}}
haec pretia sunt ignaviae.{{a|976}}
Id ego male malum metuo: propterea bonum esse certumst potius quam malum;{{a|977}}
nam magis multo patior facilius verba: verbera ego odi,{{a|978}}
nimioque edo lubentius molitum, quam molitum praehibeo.{{a|979}}
Propterea eri imperium exsequor, bene et sedate servo id;{{r|5.6.15|15}}{{l|980}}
atque mihi id prodest.{{a|981}}
Alii ita ut in rem esse ducunt, sint: ego ita ero ut me esse oportet;{{a|982}}
metum mihi adhibeam, culpam abstineam, ero ut omnibus in locis sim praesto:{{a|983}}
[servi, qui cum culpa carent metuont, solent esse eris utibiles.{{l|983a}}
Nam illi, qui nil metuont, postquam malum promeriti, tunc ei metuont.]{{r|5.6.20|20}}{{l|983b}}
metuam haud multum. Prope est quando erus ob facta pretium exsolvet.{{a|984}}
&lt;eo&gt;ego exemplo servio, tergi ut in rem esse arbitror.{{l|985}}
Postquam in tabernam vasa et servos conlocavi, ut iusserat,{{a|986}}
ita venio adversum. Nunc foris pultabo, adesse ut me sciat,{{a|987}}
† neque virum ex hoc saltu damni salvom ut educam foras.{{r|5.6.25|25}}{{a|988}}
Sed metuo, ne sero veniam depugnato proelio.{{a|989}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.7.0'&gt;&lt;/span&gt;V.vii===
&lt;poem&gt;[SENEX ⸱ MENAECHMVS I ⸱ LORARII ⸱ MESSENIO]
'''SENEX''' Per ego vobis deos atque homines dico, ut imperium meum{{l|990}}
sapienter habeatis curae, quae imperavi atque impero:{{a|991}}
facite illic homo iam in medicinam ablatus sublimen siet,{{a|992}}
nisi quidem vos vostra crura aut latera nihili penditis.{{a|993}}
Cave quisquam, quod illic minitetur, vostrum flocci fecerit.{{r|5.7.5|5}}{{a|994}}
Quid statis? Quid dubitatis? Iam sublimen raptum oportuit.{{l|995}}
Ego ibo ad medicum: praesto ero illi, cum venietis. '''MEN.''' Occidi,{{a|996}}
quid hoc est negoti? Quid illisce homines ad me currunt, opsecro?{{a|997}}
Quid voltis vos? Quid quaeritatis? Quid me circumsistitis?{{a|998}}
Quo rapitis me? Quo fertis me? Perii, opsecro vestram fidem,{{r|5.7.10|10}}{{a|999}}
Epidamnienses, subvenite, cives. Quin me mittitis?{{l|1000}}
'''MESS.''' Pro di immortales, obsecro, quid ego oculis aspicio meis?{{a|1001}}
Erum meum indignissime nescio qui sublimen ferunt.{{a|1002}}
'''MEN.''' Ecquis suppetias mihi audet ferre? '''MESS.''' Ego, ere, audacissime.{{a|1003}}
O facinus indignum et malum, Epidamnii cives, erum{{r|5.7.15|15}}{{a|1004}}
meum hic in pacato oppido luci deripier in via,{{l|1005}}
qui liber ad vos venerit.{{a|1006}}
Mittite istunc. '''MEN.''' Obsecro te, quisquis es, operam mihi ut des,{{a|1007}}
neu sinas in me insignite fieri tantam iniuriam.{{a|1008}}
'''MESS.''' Immo et operam dabo et defendam et subvenibo sedulo.{{r|5.7.20|20}}{{a|1009}}
Numquam te patiar perire, me perirest aequius.{{l|1010}}
Eripe oculum isti, ab umero qui tenet, ere, te obsecro.{{a|1011}}
Hisce ego iam sementem in ore faciam pugnosque obseram.{{a|1012}}
Maximo hodie malo hercle vostro istunc fertis. Mittite.{{a|1013}}
'''MEN.''' Teneo ego huic oculum. '''MESS.''' Face ut oculi locus in capite appareat.{{r|5.7.25|25}}{{a|1014}}
Vos scelesti, vos rapacis, vos praedones. '''LORARII''' Periimus.{{l|1015}}
Obsecro hercle. '''MESS.''' Mittite ergo. '''MEN.''' Quid me vobis tactiost?{{a|1016}}
Pecte pugnis. '''MESS.''' Agite abite, fugite hinc in malam crucem.{{a|1017}}
Em tibi etiam: quia postremus cedis, hoc praemi feres.{{a|1018}}
Nimis bene ora commetavi atque ex mea sententia.{{r|5.7.30|30}}{{a|1019}}
Edepol, ere, ne tibi suppetias temperi adveni modo.{{l|1020}}
'''MEN.''' At tibi di semper, adulescens, quisquis es, faciant bene.{{a|1021}}
Nam absque te esset, hodie numquam ad solem occasum viverem.{{a|1022}}
'''MESS.''' Ergo edepol, si recte facias, ere, med emittas manu.{{a|1023}}
'''MEN.''' Liberem ego te? '''MESS.''' Verum, quandoquidem, ere, te servavi. '''MEN.''' Quid est?{{r|5.7.35|35}}{{a|1024}}
Adulescens, erras. '''MESS.''' Quid, erro? '''MEN.''' Per Iovem adiuro patrem,{{l|1025}}
med erum tuom non esse. '''MESS.''' Non taces? '''MEN.''' Non mentior;{{a|1026}}
nec meus servos umquam tale fecit quale tu mihi.{{a|1027}}
'''MESS.''' Sic sine igitur, si tuom negas me esse, abire liberum.{{a|1028}}
'''MEN.''' Mea quidem hercle causa liber esto atque ito quo voles.{{r|5.7.40|40}}{{a|1029}}
'''MESS.''' Nempe iubes? '''MEN.''' Iubeo hercle, si quid imperi est in te mihi.{{l|1030}}
'''MESS.''' Salve, mi patrone. Cum tu liber es, Messenio,{{a|1031}}
gaudeo. Credo hercle vobis. Sed, patrone, te obsecro,{{a|1032}}
ne minus imperes mihi quam cum tuos servos fui.{{a|1033}}
Apud ted habitabo et quando ibis, una tecum ibo domum.{{r|5.7.45|45}}{{a|1034}}
'''MEN.''' Minime. '''MESS.''' Nunc ibo in tabernam, vasa atque argentum tibi{{l|1035}}
referam. Recte est obsignatum in vidulo marsuppium{{a|1036}}
cum viatico: id tibi iam huc adferam. '''MEN.''' Adfer strenue.{{a|1037}}
'''MESS.''' Salvom tibi ita ut mihi dedisti reddibo. Hic me mane.{{a|1038}}
'''MEN.''' Nimia mira mihi quidem hodie exorta sunt miris modis:{{r|5.7.50|50}}{{a|1039}}
alii me negant eum esse qui sum, atque excludunt foras{{l|1040}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|1040a}}
vel ille qui se petere argentum modo, qui servom se meum{{a|1041}}
esse aiebat,&lt;meus servator,&gt;quem ego modo emisi manu;{{a|1042}}
is ait se mihi allaturum cum argento marsuppium:{{r|5.7.55|55}}{{a|1043}}
id si attulerit, dicam ut a me abeat liber quo volet,{{a|1044}}
ne tum, quando sanus factus sit, a me argentum petat.{{l|1045}}
Socer et medicus me insanire aiebant. Quid sit, mira sunt.{{a|1046}}
Haec nihilo esse mihi videntur setius quam somnia.{{a|1047}}
Nunc ibo intro ad hanc meretricem, quamquam suscenset mihi,{{r|5.7.60|60}}{{a|1048}}
si possum exorare ut pallam reddat, quam referam domum.{{a|1049}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.8.0'&gt;&lt;/span&gt;V.viii===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS II ⸱ MESSENIO]
'''MENAECHMVS''' Men hodie usquam convenisse te, audax, audes dicere,{{l|1050}}
postquam advorsum mi imperavi ut huc venires? MESSENIO Quin modo{{a|1051}}
erupui, homines quom ferebant te sublimen quattuor,{{a|1052}}
apud hasce aedis. Tu clamabas deum fidem atque hominum omnium,{{a|1053}}
quom ego accurro teque eripio vi pugnando ingratiis.{{r|5.8.5|5}}{{a|1054}}
Ob eam rem, quia te servavi, me amisisti liberum.{{l|1055}}
Cum argentum dixi me petere et vasa, tu quantum potest{{a|1056}}
praecucurristi obviam, ut quae fecisti infitias eas.{{a|1057}}
'''MEN.''' Liberum ego te iussi abire? '''MESS.''' Certo. '''MEN.''' Quin certissimumst,{{a|1058}}
mepte potius fieri servom, quam te umquam emittam manu.{{r|5.8.10|10}}{{a|1059}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.9.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ix===
&lt;poem&gt;[MENAECHMVS I ⸱ MESSENIO ⸱ MENAECHMVS II]
'''MENAECHMVS''' Si voltis per oculos iurare, nihilo hercle ea causa magis{{l|1060}}
facietis, ut ego hodie abstulerim pallam et spinter, pessumae.{{a|1061}}
'''MES.''' Pro di immortales, quid ego video? '''S.''' Quid vides? '''MES.''' Speculum tuom.{{a|1062}}
'''MEN. II''' Quid negoti est? '''MES.''' Tuast imago. Tam consimilest quam potest.{{a|1063}}
'''MEN. II''' Pol profecto haud est dissimilis, meam quom formam noscito.{{r|5.9.5|5}}{{a|1064}}
'''MEN.''' O adulescens, salve, qui me servavisti, quisquis es.{{l|1065}}
'''MESS.''' Adulescens, quaeso hercle eloquere tuom mihi nomen, nisi piget.{{a|1066}}
'''MEN.''' Non edepol ita promeruisti de me, ut pigeat, quae velis{{a|1067}}
&lt;obsequi&gt;. Mihi est Menaechmo nomen. '''MEN. II''' Immo edepol mihi.{{a|1068}}
'''MEN.''' Siculus sum Syracusanus. '''MEN. II''' Eadem urbs et patria est mihi.{{r|5.9.10|10}}{{a|1069}}
'''MEN.''' Quid ego ex te audio? '''MEN. II''' Hoc quod res est. '''MESS.''' Novi equidem hunc: erus est meus.{{l|1070}}
Ego quidem huius servos sum, sed med esse huius credidi.{{a|1071}}
Ego hunc censebam te esse, huic etiam exhibui negotium.{{a|1072}}
Quaeso ignoscas, si quid stulte dixi atque imprudens tibi.{{a|1073}}
'''MEN. II''' Delirare mihi videre: non commeministi, simul{{r|5.9.15|15}}{{a|1074}}
te hodie mecum exire ex navi? '''MESS.''' Enim vero aequom postulas.{{l|1075}}
Tu erus es: tu servom quaere. Tu salveto: tu vale.{{a|1076}}
Hunc ego esse aio Menaechmum. '''MEN.''' At ego me. '''MEN. II''' Quae haec fabulast?{{a|1077}}
Tu es Menaechmus? '''MEN.''' Me esse dico, Moscho prognatum patre.{{a|1078}}
'''MEN. II''' Tun meo patre es prognatus? '''MEN.''' Immo equidem, adulescens, meo;{{r|5.9.20|20}}{{a|1079}}
tuom tibi neque occupare neque praeripere postulo.{{l|1080}}
'''MESS.''' Di immortales, spem insperatam date mihi quam suspicor.{{a|1081}}
Nam nisi me animus fallit, hi sunt gemini germani duo.{{a|1082}}
Nam et patriam et patrem conmemorant pariter qui fuerint sibi.{{a|1083}}
Sevocabo erum. Menaechme. '''MEN.''' '''MEN. II''' Quid vis? '''MESS.''' Non ambos volo,{{r|5.9.25|25}}{{a|1084}}
sed uter vostrorum est advectus mecum navi. '''MEN.''' Non ego.{{l|1085}}
'''MEN. II''' At ego. '''MESS.''' Te volo igitur. Huc concede. '''MEN. II''' Concessi. Quid est?{{a|1086}}
'''MESS.''' Illic homo aut sycophanta aut geminus est frater tuos.{{a|1087}}
Nam ego hominem hominis similiorem numquam vidi alterum.{{a|1088}}
Neque aqua aquae nec lacte est lactis, crede mi, usquam similius,{{r|5.9.30|30}}{{a|1089}}
quam hic tui est, tuque huius autem; post eandem patriam ac patrem{{l|1090}}
memorat. Meliust nos adire atque hunc percontarier.{{a|1091}}
'''MEN. II''' Hercle qui tu me admonuisti recte, et habeo gratiam.{{a|1092}}
Perge operam dare, obsecro hercle; liber esto, si invenis{{a|1093}}
hunc meum fratrem esse. '''MESS.''' Spero. '''MEN. II''' Et ego item spero fore.{{r|5.9.35|35}}{{a|1094}}
'''MESS.''' Quid ais tu? Menaechmum, opinor, te vocari dixeras.{{l|1095}}
'''MEN.''' Ita vero. '''MESS.''' Huic item Menaechmo nomen est. In Sicilia{{a|1096}}
te Syracusis natum esse dixti: &lt;et&gt;hic natust ibi.{{a|1097}}
Moschum tibi patrem fuisse dixti: huic itidem fuit.{{a|1098}}
Nunc operam potestis ambo mihi dare et vobis simul.{{r|5.9.40|40}}{{a|1099}}
'''MEN.''' Promeruisti ut ne quid ores quod velis, quin impetres.{{l|1100}}
Tam quasi me emeris argento, liber servibo tibi.{{a|1101}}
'''MESS.''' Spes mihi est, vos inventurum fratres germanos duos{{a|1102}}
geminos, una matre natos et patre uno uno die.{{a|1103}}
'''MEN.''' Mira memoras. Utinam efficere quod pollicitu's possies.{{r|5.9.45|45}}{{a|1104}}
'''MESS.''' Possum. Sed nunc agite uterque id quod rogabo dicite.{{l|1105}}
'''MEN.''' Vbi lubet, roga: respondebo. Nil reticebo quod sciam.{{a|1106}}
'''MESS.''' Est tibi nomen Menaechmo? '''MEN.''' Fateor. '''MESS.''' Est itidem tibi?{{a|1107}}
'''MEN. II''' Est. '''MESS.''' Patrem fuisse Moschum tibi ais? '''MEN.''' Ita vero. '''MEN. II''' Et mihi.{{a|1108}}
'''MESS.''' Esne tu Syracusanus? '''MEN.''' Certo. '''MESS.''' Quid tu? '''MEN. II''' Quippini?{{r|5.9.50|50}}{{a|1109}}
'''MESS.''' Optime usque adhuc conveniunt signa. Porro operam date.{{l|1110}}
Quid longissime meministi, dic mihi, in patria tua?{{a|1111}}
'''MEN.''' Cum patre ut abii Tarentum ad mercatum, postea{{a|1112}}
inter homines me deerrare a patre atque inde avehi.{{a|1113}}
'''MEN. II''' Iuppiter supreme, serva me. '''MESS.''' Quid clamas? Quin taces?{{r|5.9.55|55}}{{a|1114}}
Quot eras annos gnatus, quom te pater a patria avehit?{{l|1115}}
'''MEN.''' Septuennis: nam tunc dentes mihi cadebant primulum.{{a|1116}}
Neque patrem umquam postilla vidi. '''MESS.''' Quid? Vos tum patri{{a|1117}}
filii quot eratis? '''MEN.''' Vt nunc maxime memini, duo.{{a|1118}}
'''MESS.''' Vter eratis, tun an ille, maior? '''MEN.''' Aeque ambo pares.{{r|5.9.60|60}}{{a|1119}}
'''MESS.''' Qui id potest? '''MEN.''' Gemini ambo eramus. '''MEN. II''' Di me servatum volunt.{{l|1120}}
'''MESS.''' Si interpellas, ego tacebo potius. '''MEN. II''' Taceo. '''MESS.''' Dic mihi:{{a|1121}}
uno nomine ambo eratis? '''MEN.''' Minime. Nam mihi hoc erat,{{a|1122}}
quod nunc est, Menaechmo: illum tum vocabant Sosiclem.{{a|1123}}
'''MEN. II''' Signa adgnovi, contineri quin complectar non queo.{{r|5.9.65|65}}{{a|1124}}
Mi germane gemine frater, salve. Ego sum Sosicles.{{l|1125}}
'''MEN.''' Quo modo igitur post Menaechmo nomen est factum tibi?{{a|1126}}
'''MEN. II''' Postquam ad nos renuntiatum est te &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; et patrem esse mortuom,{{a|1127}}
avos noster mutavit: quod tibi nomen est, fecit mihi.{{a|1128}}
'''MEN.''' Credo ita esse factum ut dicis. Sed mi hoc responde. '''MEN. II''' Roga.{{r|5.9.70|70}}{{l|1130|1129-1130}}
'''MEN.''' Quid erat nomen nostrae matri? '''MEN. II''' Teuximarchae. '''MEN.''' Convenit.{{a|1131}}
O salve, insperate multis annis post quem conspicor.{{a|1132}}
'''MEN. II''' Frater, et tu, quem ego multis miseriis laboribus{{a|1133}}
usque adhuc quaesivi quemque ego esse inventum gaudeo.{{a|1134}}
'''MESS.''' Hoc erat, quod haec te meretrix huius vocabat nomine:{{r|5.9.75|75}}{{l|1135}}
hunc censebat te esse, credo, quom vocat te ad prandium.{{a|1136}}
'''MEN.''' Namque edepol iussi hic mihi hodie prandium appararier,{{a|1137}}
clam meam uxorem, quoi pallam surrupui dudum domo,{{a|1138}}
eam dedi huic. '''S.''' Hanc, dicis, frater, pallam, quam ego habeo? '''M.''' &lt;Haec east.&gt;{{a|1139}}
Quo modo haec ad te pervenit? '''MEN. II''' Meretrix huc ad prandium{{r|5.9.80|80}}{{l|1140}}
me abduxit, me sibi dedisse aiebat. Prandi perbene,{{a|1141}}
potavi atque accubui scortum, pallam et aurum hoc &lt;abstuli&gt;.{{a|1142}}
'''MEN.''' Gaudeo edepol, si quid propter me tibi evenit boni.{{a|1143}}
Nam illa quom te ad se vocabat, memet esse credidit.{{l|1145|1144-1145}}
'''MESS.''' Numquid me morare quin ego liber, ut iusti, siem?{{r|5.9.85|85}}{{a|1146}}
'''MEN.''' Optimum atque aequissimum orat, frater: fac causa mea.{{a|1147}}
'''MEN. II''' Liber esto. '''MEN.''' Quom tu es liber, gaudeo, Messenio.{{a|1148}}
'''MESS.''' Sed meliorest opus auspicio, ut liber perpetuo siem.{{l|1150|1149-1150}}
'''MEN. II''' Quoniam haec evenerunt, frater, nostra ex sententia,{{a|1151}}
in patriam redeamus ambo. '''MEN.''' Frater, faciam, ut tu voles.{{r|5.9.90|90}}{{a|1152}}
Auctionem hic faciam et vendam quidquid est. Nunc interim{{a|1153}}
eamus intro, frater. '''MEN. II''' Fiat. '''MESS.''' Scitin quid ego vos rogo?{{a|1154}}
'''M.''' Quid? '''MES.''' Praeconium mi ut detis. '''M.''' Dabitur. '''MES.''' Ergo nunciam{{l|1155}}
vis conclamari auctionem fore? '''MEN.''' Equidem die septimi.{{a|1156}}
'''MESS.''' Auctio fiet Menaechmi mane sane septimi.{{r|5.9.95|95}}{{a|1157}}
Venibunt servi, supellex, fundi, aedes, omnia.{{a|1158}}
Venibunt quiqui licebunt, praesenti pecunia.{{a|1159}}
Venibit uxor quoque etiam, si quis emptor venerit.{{l|1160}}
Vix credo tota auctione capiet † quinquagesies.{{a|1161}}
Nunc, spectatores, valete et nobis clare plaudite.{{r|5.9.100|100}}{{a|1162}}
&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>a9zll22ee5b7t416su1r4yg0zer9h9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mercator</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40437</id>
    <revision>
      <id>286428</id>
      <parentid>248337</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74738" sha1="43r0b5fj9dgpacahht4skk9z95uf9p2" xml:space="preserve">
{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus= Mercator
 |OperaeWikiPagina=
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae
 |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/mercator.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;CHARINVS ADVLESCENS
ACANTHIO SERVVS
DEMIPHO SENEX
LYSIMACHVS SENEX
SERVVS
EVTYCHVS ADVLESCENS
PASICOMPSA MERETRIX
DORIPPA MATRONA
SYRA ANVS
COCVS&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='argumentum.1.0'&gt;&lt;/span&gt;ARGVMENTVM I==
&lt;poem&gt;'''M'''issus mercatum ab suo adulescens patre
'''E'''mit atque adportat scita forma mulierem.
'''R'''equirit quae sit, postquam eam vidit, senex:
'''C'''onfingit servos emptam matri pedisequam.
'''A'''mat senex hanc, ac se simulans vendere{{r|argumentum.1.5|5}}
'''T'''radit vicino; eum putat uxor sibi
'''O'''bduxe scortum. Tum Charinum ex fuga
'''R'''etrahit sodalis, postquam amicam invenit.&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='argumentum.2.0'&gt;&lt;/span&gt;ARGVMENTVM II==
&lt;poem&gt;Mercatum asotum filium extrudit pater.
Is peregre missus redimit ancillam hospitis
amore captus, advehit. Nave exilit,
pater advolat, vix visam ancillam deperit.
Cuius sit percontatur; servos pedisequam{{r|argumentum.2.5|5}}
ab adulescente matri ait emptam ipsius.
Senex, sibi prospiciens, ut amico suo
veniret natum orabat, natus ut suo:
hic filium subdiderat vicini, pater
vicinum; praemercatur ancillam senex.{{r|argumentum.2.10|10}}
eam domi deprehensam coniunx illius
vicini scortum insimulat, protelat virum.
Mercator expes patria fugere destinat,
prohibetur a sodale, qui patrem illius
orat cum suo patre, nato ut cederet.†{{r|argumentum.2.15|15}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[CHARINVS]
'''CHARINVS''' Duas res simul nunc agere decretumst mihi:{{a|1}}
et argumentum et meos amores eloquar.{{a|2}}
Non ego item facio ut alios in comoediis{{a|3}}
&lt;vi&gt; vidi amoris facere, qui aut nocti aut die{{a|4}}
aut soli aut lunae miserias narrant suas:{{r|1.1.5|5}}{{l|5}}
quos pol ego credo humanas querimonias{{a|6}}
non tanti facere, quid velint quid non velint;{{a|7}}
vobis narrabo potius meas nunc miserias.{{a|8}}
Graece haec vocatur Emporos Philemonis,{{a|9}}
eadem Latine Mercator Macci Titi.{{r|1.1.10|10}}{{l|10}}
Pater ad mercatum hinc me meus misit Rhodum;{{a|11}}
biennium iam factum est, postquam abii domo.{{a|12}}
Ibi amare occepi forma eximia mulierem.{{a|13}}
Sed ea ut sim implicitus dicam, si operaest auribus{{a|14}}
atque advortendum ad animum adest benignitas.{{r|1.1.15|15}}{{l|15}}
Et hoc parum hercle more amatorum institi:{{a|16}}
†per mea per conatus sum uos sumque inde exilico.{{a|17}}
Nam amorem haec cuncta vitia sectari solent,{{a|18}}
cura aegritudo nimiaque elegantia,{{a|19}}
[haec non modo illum qui amat, sed quemque attigit{{r|1.1.20|20}}{{l|20}}
magno atque solido multat infortunio,{{a|21}}
nec pol profecto quisquam sine grandi malo{{a|22}}
praequam res patitur studuit elegantiae.{{a|23}}
Sed amori accedunt etiam haec, quae dixi minus:{{a|24}}
insomnia, aerumna, error, terror et fuga,{{r|1.1.25|25}}{{l|25}}
ineptia stultitiaque adeo et temeritas,{{a|26}}
incogitantia excors, immodestia,{{a|27}}
petulantia et cupiditas, malevolentia,{{a|28}}
inertia, aviditas, desidia, iniuria,{{a|29}}
inopia, contumelia et dispendium,]{{r|1.1.30|30}}{{l|30}}
multiloquium: parumloquium hoc ideo fit quia,{{a|31}}
quae nihil attingunt ad rem nec sunt usui,{{a|32}}
tam amator profert saepe advorso tempore;{{a|33}}
hoc pauciloquium rursum idcirco praedico,{{a|34}}
quia nullus umquam amator adeost callide{{r|1.1.35|35}}{{l|35}}
facundus, quae in rem sint suam ut possit loqui.{{a|36}}
Nunc vos mi irasci ob multiloquium non decet:{{a|37}}
eodem quo amorem Venus mi hoc legavit die.{{a|38}}
Illuc revorti certumst, conata eloquar.{{a|39}}
Principio &lt;ut ex&gt; ephebis aetate exii{{r|1.1.40|40}}{{l|40}}
atque animus studio amotus puerilist meus,{{a|41}}
amare valide coepi hinc meretricem: ilico{{a|42}}
res exulatum ad illam clam abibat patris.{{a|43}}
Leno importunus, dominus eius mulieris,{{a|44}}
vi summa ut quicque poterat rapiebat domum.{{r|1.1.45|45}}{{l|45}}
Obiurigare pater haec noctes et dies,{{a|46}}
perfidiam, iniustitiam lenonum expromere;{{a|47}}
lacerari valide suam rem, illius augerier.{{a|48}}
Summo haec clamore; interdum mussans conloqui:{{a|49}}
abnuere, negitare adeo me natum suom.{{r|1.1.50|50}}{{l|50}}
Conclamitare tota urbe et praedicere,{{a|51}}
omnes tenerent mutuitanti credere.{{a|52}}
Amorem multos inlexe in dispendium:{{a|53}}
intemperantem, non modestum, iniurium{{a|54}}
trahere, exhaurire me quod quirem ab se domo;{{r|1.1.55|55}}{{l|55}}
ratione pessuma a me ea quae ipsus optuma{{a|56}}
omnis labores invenisset perferens,{{a|57}}
in amoribus diffunditari ac didier.{{a|58}}
Convicium tot me annos iam se pascere;{{a|59}}
quod nisi puderet, ne luberet vivere.{{r|1.1.60|60}}{{l|60}}
Sese extemplo ex ephebis postquam excesserit,{{a|61}}
non, ut ego, amori neque desidiae in otio{{a|62}}
operam dedisse, neque potestatem sibi{{a|63}}
fuisse; adeo arte cohibitum esse &lt;se&gt; a patre:{{a|64}}
multo opere immundo rustico se exercitum,{{r|1.1.65|65}}{{l|65}}
neque nisi quinto anno quoque †positum visere{{a|66}}
urbem, atque extemplo inde, ut spectavisset peplum,{{a|67}}
rus rusum confestim exigi solitum a patre.{{a|68}}
Ibi multo primum sese familiarium{{a|69}}
laboravisse, quom haec pater sibi diceret:{{r|1.1.70|70}}{{l|70}}
'tibi aras, tibi occas, tibi seris, tibi idem metis,{{a|71}}
tibi denique iste pariet laetitiam labos.'{{a|72}}
Postquam recesset vita patrio corpore,{{a|73}}
agrum se vendidisse atque ea pecunia{{a|74}}
navem, metretas quae trecentas tolleret,{{r|1.1.75|75}}{{a|75}}
parasse atque ea se mercis mercatum undique,{{a|76}}
adeo dum, quae tum haberet, peperisset bona;{{a|77}}
me idem decere, si ut deceret me forem.{{a|78}}
Ego me ubi invisum meo patri esse intellego{{l|80|79-80}}
atque odio me esse quoi placere aequom fuit,{{r|1.1.80|80}}{{a|81}}
amens amansque ut animum offirmo meum,{{a|82}}
dico esse iturum me mercatum, si velit:{{a|83}}
amorem missum facere me, dum illi obsequar.{{a|84}}
Agit gratias mi atque ingenium adlaudat meum;{{l|85}}
sed mea promissa non neglexit persequi.{{r|1.1.85|85}}{{a|86}}
Aedificat navem cercurum et mercis emit,{{a|87}}
parata navi imponit, praeterea mihi{{a|88}}
talentum argenti ipsus sua adnumerat manu;{{a|89}}
servom una mittit, qui olim puero parvolo{{l|90}}
mihi paedagogus fuerat, quasi uti mihi foret{{r|1.1.90|90}}{{a|91}}
custos. His sic confectis navem solvimus.{{a|92}}
Rhodum venimus, ubi quas merces vexeram{{a|93}}
omnis ut volui vendidi ex sententia.{{a|94}}
Lucrum ingens facio praeterquam mihi meus pater{{l|95}}
dedit aestimatas merces: ita peculium{{r|1.1.95|95}}{{a|96}}
conficio grande. Sed dum in portu illi ambulo,{{a|97}}
hospes me quidam adgnovit, ad cenam vocat.{{a|98}}
Venio, decumbo acceptus hilare atque ampliter.{{a|99}}
Discubitum noctu ut imus, ecce ad me advenit{{l|100}}
mulier, qua mulier alia nullast pulchrior;{{r|1.1.100|100}}{{a|101}}
ea nocte mecum illa hospitis iussu fuit.{{a|102}}
Vosmet videte quam mihi valde placuerit:{{a|103}}
postridie hospitem adeo, oro ut vendat mihi,{{a|104}}
dico eius pro meritis gratum me et munem fore.{{l|105}}
Quid verbis opus est? Emi, atque advexi heri.{{r|1.1.105|105}}{{a|106}}
Eam me advexisse nolo resciscat pater.{{a|107}}
Modo eam reliqui ad portum in navi et servolum.{{a|108}}
Sed quid currentem servom a portu conspicor,{{a|109}}
quem navi abire vetui? Timeo quid siet.{{l|110}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[ACANTHIO ⸱ CHARINVS]
'''ACANTHIO''' Ex summis opibus viribusque usque experire, nitere,{{a|111}}
erus ut minor opera tua servetur: agedum, Acanthio,{{a|112}}
abige abs te lassitudinem, cave pigritiae praeverteris.{{a|113}}
Simul enicat suspiritus (vix suffero hercle anhelitum),{{a|114}}
simul autem plenis semitis qui adversum eunt: aspellito,{{r|1.2.5|5}}{{l|115}}
detrude, deturba in viam. Haec disciplina hic pessumast:{{a|116}}
currenti properanti haud quisquam dignum habet decedere.{{a|117}}
Ita tres simitu res agendae sunt, quando unam occeperis:{{a|118}}
et currendum et pugnandum et autem iurigandum est in via.{{a|119}}
'''CHAR.''' Quid illuc est quod ille tam expedite exquirit cursuram sibi?{{r|1.2.10|10}}{{l|120}}
Curaest, negoti quid sit aut quid nuntiet. '''ACAN.''' Nugas ago.{{a|121}}
Quam restito, tam maxime res in periclo vortitur.{{a|122}}
'''CHAR.''' Mali nescio quid nuntiat. '''ACAN.''' Genua hunc cursorem deserunt;{{a|123}}
perii, seditionem facit lien, occupat praecordia,{{a|124}}
perii, animam nequeo vertere, nimis nihili tibicen siem.{{r|1.2.15|15}}{{l|125}}
['''CHAR.''' At tu edepol sume laciniam atque absterge sudorem tibi.]{{a|126}}
Numquam edepol omnes balineae mi hanc lassitudinem eximent.{{a|127}}
Domin an foris dicam esse erum Charinum? '''CHAR.''' Ego animi pendeo.{{a|128}}
Quid illud sit negoti lubet scire, ex hoc metu ut eximar.{{a|129}}
'''ACAN.''' At etiam asto? At etiam cesso foribus facere hisce assulas?{{r|1.2.20|20}}{{l|130}}
Aperite aliquis. Ubi Charinus est erus? Domin est an foris?{{a|131}}
Num quisquam adire ad ostium dignum arbitratur? '''CHAR.''' Ecce me,{{a|132}}
Acanthio, quem quaeris. '''ACAN.''' Nusquamst disciplina ignavior.{{a|133}}
'''CHAR.''' Quae te malae res agitant? '''ACAN.''' Multae, ere, te atque me.{{a|134}}
'''CHAR.''' Quid est negoti? '''ACAN.''' Periimus.{{r|1.2.25|25}}{{l|135}}
'''CHAR.''' Principium &lt;id&gt; inimicis dato.{{l|135a}}
'''ACAN.''' At tibi sortito id optigit.{{a|136}}
'''CHAR.''' Loquere id negoti quidquid est. '''ACAN.''' Placide, volo adquiescere.{{a|137}}
Tua causa rupi ramites, iam dudum sputo sanguinem.{{a|138}}
'''CHAR.''' Resinam ex melle Aegyptiam vorato, salvom feceris.{{r|1.2.30|30}}{{a|139}}
'''ACAN.''' At edepol tu calidam picem bibito, aegritudo abscesserit.{{l|140}}
'''CHAR.''' Hominem ego iracundiorem quam te novi neminem.{{a|141}}
'''ACAN.''' At ego maledicentiorem quam te novi neminem.{{a|142}}
'''CHAR.''' Sin saluti quod tibi esse censeo, id consuadeo?{{a|143}}
'''ACAN.''' Apage istiusmodi salutem, &lt;cum&gt; cruciatu quae advenit.{{r|1.2.35|35}}{{a|144}}
'''CHAR.''' Dic mihi, an boni quid usquamst, quod quisquam uti possiet{{l|145}}
sine malo omni, aut ne laborem capias cum illo uti voles?{{a|146}}
'''ACAN.''' Nescio ego istaec: philosophari numquam didici neque scio.{{a|147}}
Ego bonum, malum quo accedit, mihi dari haud desidero.{{a|148}}
'''CH.''' Cedo tuam mihi dexteram, agedum, Acanthio. '''AC.'''  Em dabitur, tene.{{r|1.2.40|40}}{{a|149}}
'''CHAR.''' Vin tu te mihi obsequentem esse an nevis? '''ACAN.''' Opera licet{{l|150}}
experiri, qui me rupi causa currendo tua,{{a|151}}
ut quae scirem scire actutum tibi liceret. '''CHAR.''' Liberum{{a|152}}
caput tibi faciam &lt;cis&gt; paucos mensis. '''ACAN.''' Palpo percutis.{{a|153}}
'''CHAR.''' Egon ausim tibi usquam quicquam facinus falsum proloqui?{{r|1.2.45|45}}{{l|155|154-155}}
Quin iam prius quam sum elocutus, scis si mentiri volo. '''AC.'''  Ah,{{a|156}}
lassitudinem hercle verba tua mihi addunt, enicas.{{a|157}}
'''CH.''' Sicine mi obsequens es? '''AC.'''  Quid vis faciam? '''CH.''' Tun? Id quod volo.{{a|158}}
'''AC.'''  Quid &lt;id&gt; est igitur quod vis? '''CH.''' Dicam. '''AC.'''  Dice. '''CH.''' At enim placide volo.{{a|159}}
'''ACAN.''' Dormientis spectatores metuis ne ex somno excites?{{r|1.2.50|50}}{{l|160}}
'''CHAR.''' Vae tibi. '''ACAN.''' Tibi equidem a portu adporto hoc— '''CHAR.''' Quid fers? Dic mihi.{{a|161}}
'''ACAN.''' Vim metum, cruciatum curam, iurgiumque atque inopiam.{{a|162}}
'''CHAR.''' Perii, tu quidem thensaurum huc mi adportavisti mali.{{a|163}}
Nullus sum. '''AC.'''  Immo es— '''CH.''' Scio iam, miserum dices tu. '''AC.'''  Dixi ego tacens.{{a|164}}
'''CHAR.''' Quid istuc est mali? '''ACAN.''' Ne rogites, maxumum infortunium est.{{r|1.2.55|55}}{{l|165}}
'''CHAR.''' Obsecro, dissolve iam me; nimis diu animi pendeo.{{a|166}}
'''ACAN.''' Placide, multa exquirere etiam prius volo quam vapulem.{{a|167}}
'''CHAR.''' Hercle vero vapulabis, nisi iam loquere aut hinc abis.{{a|168}}
'''ACAN.''' Hoc sis vide, ut palpatur. Nullust, quando occepit, blandior.{{a|169}}
'''CHAR.''' Obsecro hercle oroque ut istuc quid sit actutum indices,{{r|1.2.60|60}}{{l|170}}
quandoquidem mihi supplicandum servolo video meo.{{a|171}}
'''AC.'''  Tandem indignus videor? '''CHAR.''' Immo dignus. '''AC.'''  Equidem credidi.{{a|172}}
'''CHAR.''' Obsecro, num navis periit? '''ACAN.''' Salvast navis, ne time.{{a|173}}
'''CH.''' Quid alia armamenta? '''AC.'''  Salva et sana sunt. '''CH.''' Quin tu expedis{{a|174}}
quid siet quod me per urbem currens quaerebas modo.{{r|1.2.65|65}}{{l|175}}
'''ACAN.''' Tu quidem ex ore orationem mi eripis. '''CHAR.''' Taceo. '''ACAN.''' Tace.{{a|176}}
Credo, si boni quid ad te nuntiem, instes acriter,{{a|177}}
qui nunc, quom malum audiendumst, flagitas me ut eloquar.{{a|178}}
'''CHAR.''' Obsecro hercle te, istuc ut tu mihi malum facias palam.{{a|179}}
'''AC.'''  Eloquar, quandoquidem me oras. Tuos pater— '''CH.''' Quid meus pater?{{r|1.2.70|70}}{{l|180}}
'''ACAN.''' Tuam amicam— '''CHAR.''' Quid eam? '''ACAN.''' Vidit. '''CHAR.''' Vidit? Vae misero mihi.{{a|181}}
[hoc quod te rogo responde. '''ACAN.''' Quin tu, si quid vis, roga.]{{a|182}}
'''CH.''' Qui potuit videre? '''AC.'''  Oculis. '''CH.''' Quo pacto? '''AC.'''  Hiantibus.{{a|183}}
'''CHAR.''' In hinc&lt;ref&gt;inhoc ''B'' i hinc ''CD''&lt;/ref&gt; dierectus? Nugare in re capitali mea.{{a|184}}
'''ACAN.''' Qui, malum, ego nugor, si tibi quod me rogas respondeo?{{r|1.2.75|75}}{{l|185}}
'''CHAR.''' Certen vidit? '''ACAN.''' Tam hercle certe quam ego te aut tu me vides.{{a|186}}
'''CHAR.''' Vbi eam vidit? '''ACAN.''' Intus intra navem, ut prope astitit;{{a|187}}
et cum ea confabulatust. '''CHAR.''' Perdidisti me, pater.{{a|188}}
Eho tu, eho tu, quin cavisti ne eam videret, verbero?{{a|189}}
Quin, sceleste, abstrudebas, ne eam conspiceret pater?{{r|1.2.80|80}}{{l|190}}
'''ACAN.''' Quia negotiosi eramus nos nostris negotiis:{{a|191}}
armamentis complicandis [et] componendis studuimus.{{a|192}}
Dum haec aguntur, lembo advehitur tuos pater pauxillulo,{{a|193}}
neque quisquam hominem conspicatust, donec in navem subit.{{a|194}}
'''CHAR.''' Nequiquam, mare, subterfugi a tuis tempestatibus:{{r|1.2.85|85}}{{l|195}}
equidem me iam censebam esse in terra atque in tuto loco,{{a|196}}
verum video med ad saxa ferri saevis fluctibus.{{a|197}}
Loquere porro, quid sit actum. '''ACAN.''' Postquam aspexit mulierem,{{a|198}}
rogitare occepit cuia esset. '''CHAR.''' Quid respondit? '''ACAN.''' Ilico{{l|200|199-200}}
occucurri atque interpello, matri te ancillam tuae{{r|1.2.90|90}}{{l|201}}
emisse illam. '''CHAR.''' Visun est tibi credere id? '''ACAN.''' Etiam rogas?{{a|202}}
Sed scelestus subigitare occepit. '''CHAR.''' Illamne, obsecro?{{a|203}}
'''ACAN.''' Mirum quin me subigitaret. '''CHAR.''' Edepol cor miserum meum,{{a|204}}
quod guttatim contabescit, quasi in aquam indideris salem.{{l|205}}
Perii. '''ACAN.''' Em istuc unum verbum dixisti verissimum.{{r|1.2.95|95}}{{a|206}}
Stultitia istaec est. '''CHAR.''' Quid faciam? Credo, non credet pater,{{a|207}}
si illam matri meae &lt;me&gt; emisse dicam; post autem mihi{{a|208}}
scelus videtur, me parenti proloqui mendacium.{{a|209}}
Neque ille credet, neque credibile est forma eximia mulierem,{{l|210}}
eam me emisse ancillam matri. '''ACAN.''' Non taces, stultissime?{{r|1.2.100|100}}{{a|211}}
Credet hercle, nam credebat iam mihi. '''CHAR.''' Metuo miser,{{a|212}}
ne patrem prehendat, ut sit gesta res, suspicio.{{a|213}}
Hoc quod te rogo responde &lt;quaeso&gt;. '''ACAN.''' Quaeso quid rogas?{{a|214}}
'''CHAR.''' Num esse amicam suspicari visus est? '''ACAN.''' Non visus est.{{l|215}}
Quin quicque ut dicebam mihi credebat. '''CHAR.''' Verum, ut tibi quidem{{r|1.2.105|105}}{{a|216}}
visus est. '''ACAN.''' Non, sed credebat. '''CHAR.''' Vae mihi misero, nullus sum.{{a|217}}
Sed quid ego hic in lamentando pereo, ad navem non eo?{{a|218}}
Sequere. '''ACAN.''' Si istac ibis, commodum obviam venies patri;{{a|219}}
postea aspiciet te timidum esse atque exanimatum: ilico{{l|220}}
retinebit, rogitabit unde illam emeris, quanti emeris:{{r|1.2.110|110}}{{a|221}}
timidum temptabit te. '''CHAR.''' Hac ibo potius. Iam censes patrem{{a|222}}
abiisse a portu? '''ACAN.''' Quin ea ego huc praecucurri gratia,{{a|223}}
ne te opprimeret imprudentem atque electaret. '''CHAR.''' Optime.—{{a|224}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[DEMIPHO]
'''DEMIPHO''' Miris modis di ludos faciunt hominibus{{l|225}}
mirisque exemplis somnia in somnis danunt.{{a|226}}
Velut ego nocte hac quae praeteriit proxuma{{a|227}}
in somnis egi satis et fui homo exercitus.{{a|228}}
Mercari visus mihi sum formosam capram;{{r|2.1.5|5}}{{a|229}}
ei ne noceret quam domi ante habui capram{{l|230}}
neu discordarent, si ambae in uno essent loco,{{a|231}}
posterius quam mercatus fueram, visus sum{{a|232}}
in custodelam simiae concredere.{{a|233}}
Ea simia adeo post haud multo ad me venit,{{r|2.1.10|10}}{{a|234}}
male mihi precatur et facit convicium:{{l|235}}
ait sese illius opera atque adventu caprae{{a|236}}
flagitium et damnum fecisse haud mediocriter;{{a|237}}
dicit capram, quam dederam servandam sibi,{{a|238}}
suae uxoris dotem ambedisse oppido.{{r|2.1.15|15}}{{a|239}}
Mi illud videri mirum, ut una illaec capra{{l|240}}
uxoris simiai dotem ambederit.{{a|241}}
Instare factum simia, atque hoc denique{{a|242}}
respondet, ni properem illam ab sese abducere,{{a|243}}
ad me domum intro ad uxorem ducturum meam.{{r|2.1.20|20}}{{a|244}}
Atque oppido hercle bene velle illi visus sum,{{l|245}}
ast non habere cui commendarem capram;{{a|246}}
quo magis quid facerem cura cruciabar miser.{{a|247}}
Interea ad me haedus visust adgredirier,{{a|248}}
infit mihi praedicare, sese ab simia{{r|2.1.25|25}}{{a|249}}
capram abduxisse, et coepit inridere me;{{l|250}}
ego enim lugere atque abductam illam aegre pati.{{a|251}}
Hoc quam ad rem credam pertinere somnium,{{a|252}}
nequeo invenire; nisi capram illam suspicor{{a|253}}
iam me invenisse quae sit aut quid voluerit.{{r|2.1.30|30}}{{a|254}}
Ad portum hinc abii mane cum luci simul;{{l|255}}
postquam id quod volui transegi, atque ego conspicor{{a|256}}
navem ex Rhodo quast heri advectus filius;{{a|257}}
conlibitumst illuc mihi nescio qui visere:{{a|258}}
inscendo in lembum atque ad navem devehor.{{r|2.1.35|35}}{{a|259}}
Atque ego illi aspicio forma eximia mulierem,{{l|260}}
filius quam advexit meus matri ancillam suae.{{a|261}}
Quam ego postquam aspexi, non ita amo ut sani solent{{a|262}}
homines, sed eodem pacto ut insani solent.{{a|263}}
Amavi hercle equidem ego olim in adulescentia,{{r|2.1.40|40}}{{a|264}}
verum ad hoc exemplum numquam, ut nunc insanio.{{l|265}}
Unum quidem hercle iam scio, periisse me;{{a|266}}
vosmet videte ceterum quanti siem.{{a|267}}
Nunc hoc profecto sic est: haec illast capra;{{a|268}}
verum hercle simia illa atque haedus mihi malum{{r|2.1.45|45}}{{a|269}}
adportant, atque eos esse quos dicam hau scio.{{l|270}}
Sed conticiscam, nam eccum it vicinus foras.{{a|271}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[LYSIMACHVS ⸱ DEMIPHO]
'''LYSIMACHVS''' Profecto ego illunc hircum castrari volo,{{a|272}}
ruri qui vobis exhibet negotium.{{a|273}}
'''DEM.''' Nec omen illud mihi nec auspicium placet.{{a|274}}
Quasi hircum metuo ne uxor me castret mea.{{l|275}}
[atque illius haec nunc simiae partis ferat.]{{r|2.2.5|5}}{{a|276}}
'''LYS.''' I tu hinc ad villam atque istos rastros vilico{{a|277}}
Pisto ipsi facito coram ut tradas in manum.{{a|278}}
Uxori facito ut nunties, negotium{{a|279}}
mihi esse in urbe, ne me exspectet; nam mihi{{l|280}}
tris hodie litis iudicandas dicito.{{r|2.2.10|10}}{{a|281}}
Ei, et hoc memento dicere. '''SERVVS''' Numquid amplius?{{a|282}}
'''LYS.''' Tantumst. '''DEM.''' Lysimache, salve. '''LYS.''' Euge, Demipho,{{a|283}}
salveto. Quid agis? Quid fit? '''DEM.''' Quod miserrumus.{{a|284}}
'''LYS.''' Di melius faxint. '''DEM.''' Di hoc quidem faciunt. '''LYS.''' Quid est?{{l|285}}
'''DEM.''' Dicam, si videam tibi esse operam aut otium.{{r|2.2.15|15}}{{a|286}}
'''LYS.''' Quamquam negotiumst, si quid vis, Demipho,{{a|287}}
non sum occupatus umquam amico operam dare.{{a|288}}
'''DEM.''' Benignitatem tuam mi experto praedicas.{{a|289}}
Quid tibi ego aetatis videor? '''LYS.''' Acherunticus,{{l|290}}
senex vetus, decrepitus. '''DEM.''' Pervorse vides.{{r|2.2.20|20}}{{a|291}}
Puer sum, Lysimache, septuennis. '''LYS.''' Sanun es,{{a|292}}
qui puerum te esse dicas? '''DEM.''' Vera praedico.{{a|293}}
'''LYS.''' Modo hercle in mentem venit, quid tu diceres:{{a|294}}
senex quom extemplo est, iam nec sentit nec sapit,{{l|295}}
aiunt solere eum rusum repuerascere.{{r|2.2.25|25}}{{a|296}}
'''DEM.''' Immo bis tanto valeo quam valui prius.{{a|297}}
'''LYS.''' Bene hercle factum, et gaudeo. '''DEM.''' Immo si scias,{{a|298}}
oculis quoque etiam plus iam video quam prius.{{a|299}}
'''LYS.''' Benest. '''DEM.''' Malae rei dico. '''LYS.''' Iam istuc non benest.{{l|300}}
'''DEM.''' Sed ausimne ego tibi eloqui fideliter?{{r|2.2.30|30}}{{a|301}}
'''LYS.''' Audacter. '''DEM.''' Animum advorte. '''LYS.''' Fiet sedulo.{{a|302}}
'''DEM.''' Hodie ire in ludum occepi litterarium,{{a|303}}
Lysimache. Ternas scio iam. '''LYS.''' Quid ternas? '''DEM.''' Amo.{{a|304}}
'''LYS.''' Tun capite cano amas, senex nequissime?{{l|305}}
'''DEM.''' Si canum seu istuc rutilum sive atrumst, amo.{{r|2.2.35|35}}{{a|306}}
'''LYS.''' Ludificas nunc tu me hic, opinor, Demipho.{{a|307}}
'''DEM.''' Decide collum stanti, si falsum loquor;{{a|308}}
vel, ut scias me amare, cape cultrum ac seca{{a|309}}
digitum vel aurem vel tu nasum vel labrum:{{l|310}}
si movero me seu secari sensero,{{r|2.2.40|40}}{{a|311}}
Lysimache, auctor sum ut me amando enices.{{a|312}}
'''LYS.''' Si umquam vidistis pictum amatorem, em illic est.{{a|313}}
Nam meo quidem animo vetulus decrepitus senex{{a|314}}
tantidemst quasi sit signum pictum in pariete.{{l|315}}
'''DEM.''' Nunc tu me, credo, castigare cogitas.{{r|2.2.45|45}}{{a|316}}
'''LYS.''' Egon te? '''DEM.''' Nihil est iam quod tu mihi suscenseas:{{a|317}}
fecere tale ante alii spectati viri.{{a|318}}
Humanum amarest, humanum autem ignoscerest:{{l|320|319-320}}
ne sis me obiurga, hoc non voluntas me impulit.{{l|321}}
'''LYS.''' Quin non obiurgo. '''DEM.''' At ne deteriorem tamen{{r|2.2.50|50}}{{a|322}}
hoc facto ducas. '''LYS.''' Egon te? Ah, ne di siverint.{{a|323}}
'''D.''' Vide sis modo etiam. '''L.''' Visumst. '''D.''' Certen? '''LYS.''' Perdis me.{{a|324}}
Hic homo ex amore insanit. Numquid vis? '''DEM.''' Vale.{{l|325}}
'''LYS.''' Ad portum propero, nam ibi mihi negotium est.{{a|326}}
'''DEM.''' Bene ambulato. '''LYS.''' Bene vale.— '''DEM.''' Bene sit tibi.{{r|2.2.55|55}}{{a|327}}
Quin mihi quoque etiamst ad portum negotium.{{a|328}}
Nunc adeo ibo illuc. Sed optume gnatum meum{{a|329}}
video eccum. Opperiar hominem. Hoc nunc mihi viso opust,{{l|330}}
huic persuadere quo modo potis siem,{{a|331}}
ut illam vendat neve det matri suae;{{r|2.2.60|60}}{{a|332}}
nam ei dono advexe audivi. Sed praecauto opust,{{a|333}}
ne hic illam me animum adiecisse aliqua sentiat.{{a|334}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[CHARINVS ⸱ DEMIPHO]
'''CHARINVS''' Homo me miserior nullust aeque, opinor,{{l|335}}
neque advorsa cui plura sint sempiterna;{{a|336}}
satin quidquid est, quam rem agere occepi,{{a|337}}
proprium nequit mihi evenire quod cupio?{{a|338}}
Ita mihi mala res aliqua obicitur,{{r|2.3.5|5}}{{a|339}}
bonum quae meum comprimit consilium.{{l|340}}
Miser amicam mihi paravi, animi causa, pretio † eripui,{{a|341}}
ratus clam patrem &lt;me&gt; meum posse habere:{{a|342}}
is rescivit et vidit, et perdidit me;{{a|343}}
neque is cum roget quid loquar cogitatumst,{{r|2.3.10|10}}{{a|344}}
ita animi decem in pectore incerti certant.{{l|345}}
Nec quid corde nunc consili capere possim{{a|346}}
scio, tantus cum cura meost error animo,{{a|347}}
dum servi mei perplacet mihi consilium,{{a|348}}
dum rursum haud placet nec pater potis videtur{{r|2.3.15|15}}{{a|349}}
induci ut putet matri ancillam emptam esse illam.{{l|350}}
Nunc si dico ut res est atque illam mihi me{{a|351}}
emisse indico, quem ad modum existumet me?{{a|352}}
Atque illam abstrahat, trans mare hinc venum asportet;{{a|353}}
scio saevos quam sit, domo doctus. Igitur{{r|2.3.20|20}}{{l|355|354-355}}
hocine est amare? Arare mavelim, quam sic amare.{{a|356}}
Iam hinc olim invitum domo extrusit ab se,{{a|357}}
mercatum ire iussit: ibi hoc malum ego inveni.{{a|358}}
Ubi voluptatem aegritudo vincat, quid ibi inest amoeni?{{a|359}}
Nequiquam abdidi, abscondidi, abstrusam habebam:{{r|2.3.25|25}}{{l|360}}
muscast meus pater, nil potest clam illum haberi,{{a|361}}
nec sacrum nec tam profanum quicquam est, quin ibi ilico adsit.{{a|362}}
Nec, qui rebus meis confidam mi ulla spes in corde certast.{{a|363}}
'''DEM.''' Quid illuc est quod solus secum fabulatur filius?{{a|364}}
Sollicitus mihi nescio qua re videtur. '''CHAR.''' Attatae,{{r|2.3.30|30}}{{l|365}}
meus pater hic quidem est quem video. Ibo, adloquar. Quid fit, pater?{{a|366}}
'''DEM.''' Vnde incedis, quid festinas, gnate mi? '''CHAR.''' Recte, pater.{{a|367}}
'''DEM.''' Ita volo, sed istuc quid est, tibi quod commutatust color?{{a|368}}
Numquid tibi dolet? '''CHAR.''' Nescio quid meo animost aegre, pater.{{a|369}}
Poste hac nocte non quievi satis mea ex sententia.{{r|2.3.35|35}}{{l|370}}
'''DEM.''' [Per mare ut vectu's, nunc oculi terram mirantur tui.{{a|371}}
'''CH.''' Magis opinor— '''D.''' Id est profecto; verum actutum abscesserit.]{{a|372}}
Ergo edepol palles. Si sapias, eas ac decumbas domi.{{a|373}}
'''CHAR.''' Otium non est: mandatis rebus praevorti volo.{{a|374}}
'''DEM.''' Cras agito, perendie agito. '''CHAR.''' Saepe ex te audivi, pater:{{r|2.3.40|40}}{{l|375}}
rei mandatae omnis sapientis primum praevorti decet.{{a|376}}
'''DEM.''' Age igitur; nolo advorsari tuam advorsum sententiam.{{a|377}}
'''CHAR.''' Salvos sum, siquidem isti dicto solida et perpetuast fides.{{a|378}}
'''DEM.''' Quid illuc est quod ille a me solus se in consilium sevocat?{{a|379}}
[iam] non vereor ne illam me amare hic potuerit resciscere;{{r|2.3.45|45}}{{l|380}}
quippe haud etiam quicquam inepte feci, amantes ut solent.{{a|381}}
'''CHAR.''' Res adhuc quidem hercle in tutost, nam hunc nescire sat scio{{a|382}}
de illa amica; quod si sciret, esset alia oratio.{{a|383}}
'''D.''' Quin ego hunc adgredior de illa? '''CH.''' Quin ego hinc me amolior?{{a|384}}
Eo ego, ut quae mandata amicus amicis tradam. '''DEM.''' Immo mane;{{r|2.3.50|50}}{{l|385}}
paucula etiam sciscitare prius volo. '''CHAR.''' Dic quid velis.{{a|386}}
'''DEM.''' Vsquene valuisti? '''CHAR.''' Perpetuo recte, dum quidem illic fui;{{a|387}}
verum in portum huc ut sum advectus, nescio qui animus mihi dolet.{{a|388}}
'''DEM.''' Nausea edepol factum credo; verum actutum abscesserit.{{a|389}}
Sed quid ais? Ecquam tu advexti tuae matri ancillam e Rhodo?{{r|2.3.55|55}}{{l|390}}
'''CHAR.''' Advexi. '''DEM.''' Quid? Ea ut videtur mulier? '''CH.''' Non edepol mala.{{a|391}}
'''DEM.''' Vt moratast? '''CHAR.''' Nullam vidi melius mea sententia.{{a|392}}
'''D.''' Mihi quidem edepol visast, quom illam vidi. '''CH.''' Eho an vidisti, pater?{{a|393}}
'''DEM.''' Vidi. Verum non ex usu nostrost, neque adeo placet.{{a|394}}
'''CH.''' Qui vero? '''D.''' Quia †non nostra formam habet dignam domo.{{r|2.3.60|60}}{{l|395}}
Nihil opust nobis ancilla nisi quae texat, quae molat,{{a|396}}
lignum caedat, pensum faciat, aedis verrat, vapulet,{{a|397}}
quae habeat cottidianum familiae coctum cibum:{{a|398}}
horunc illa nihilum quicquam facere poterit. '''CHAR.''' Admodum.{{a|399}}
Ea causa equidem illam emi, dono quam darem matri meae.{{r|2.3.65|65}}{{l|400}}
'''DEM.''' Ne duas, neve te advexisse dixeris. '''CHAR.''' Di me adiuvant.{{l|401-402}}
'''DEM.''' Labefacto paulatim. Verum quod praeterii dicere,{{a|403}}
neque illa matrem satis honeste tuam sequi poterit comes,{{a|404}}
neque sinam. '''CHAR.''' Qui vero? '''DEM.''' Quia illa forma matrem familias{{l|405}}
flagitium sit si sequatur; quando incedat per vias,{{r|2.3.70|70}}{{a|406}}
contemplent, conspiciant omnes, nutent, nictent, sibilent,{{a|407}}
vellicent, vocent, molesti sint; occentent ostium:{{a|408}}
impleantur elegeorum meae fores carbonibus.{{a|409}}
Atque, ut nunc sunt maledicentes homines, uxori meae{{l|410}}
mihique obiectent lenocinium facere. Nam quid eost opus?{{r|2.3.75|75}}{{a|411}}
'''CHAR.''' Hercle qui tu recte dicis, et tibi adsentior.{{a|412}}
Sed quid illa nunc fiet? '''DEM.''' Recte. Ego emero matri tuae{{a|413}}
ancillam viraginem aliquam non malam, forma mala,{{a|414}}
ut matrem addecet familias, aut Syram aut Aegyptiam:{{l|415}}
ea molet, coquet, conficiet pensum, pinsetur flagro,{{r|2.3.80|80}}{{a|416}}
neque propter eam quicquam eveniet nostris foribus flagiti.{{a|417}}
'''CHAR.''' Quid si igitur reddatur illi unde empta est? '''DEM.''' Minime gentium.{{a|418}}
'''CHAR.''' Dixit se redhibere, si non placeat. '''DEM.''' Nihil istoc opust:{{a|419}}
litigari nolo ego usquam, tuam autem accusari fidem;{{l|420}}
multo edepol si quid faciendumst facere damni mavolo,{{r|2.3.85|85}}{{a|421}}
quam opprobramentum aut flagitium muliebre exferri domo.{{a|422}}
Me tibi illam posse opinor luculente vendere.{{a|423}}
'''CHAR.''' Dum quidem hercle ne minoris vendas quam ego emi, pater.{{l|425|424-425}}
'''DEM.''' Tace modo: senex est quidam, qui illam mandavit mihi{{a|426}}
ut emerem &lt;aut&gt; ad istanc faciem. '''CHAR.''' At mihi quidam adulescens, pater,{{r|2.3.90|90}}{{a|427}}
mandavit ad illam faciem, ita ut illaec est, emerem sibi.{{a|428}}
'''DEM.''' Viginti minis opinor posse me illam vendere.{{a|429}}
'''CHAR.''' At ego si velim, iam dantur septem et viginti minae.{{l|430}}
'''DEM.''' At ego— '''CHAR.''' Quin ego, inquam— '''DEM.''' Ah, nescis quid dicturus sum, tace.{{a|431}}
Tris minas accudere etiam possum, ut triginta sient.{{r|2.3.95|95}}{{a|432}}
'''CH.''' Quo vortisti? '''D.''' Ad illum qui emit. '''CH.''' Vbinamst is homo gentium?{{a|433}}
'''DEM.''' Eccillum video. Iubet quinque me addere etiam nunc minas.—{{l|435|434-435}}
'''CHAR.''' Hercle illunc divi infelicent, quisquis est. '''DEM.''' Ibidem mihi{{a|436}}
etiam nunc adnutat addam sex minas. '''CHAR.''' Septem mihi.{{a|437}}
'''DEM.''' Numquam edepol me vincet hodie. '''CHAR.''' Commodis poscit, pater.{{r|2.3.100|100}}{{a|438}}
'''DEM.''' Nequiquam poscit: ego habeo. '''CHAR.''' At illic pollicitust prior.{{a|439}}
'''DEM.''' Nihili facio. '''CHAR.''' Quinquaginta poscit. '''DEM.''' Non centum datur.{{l|440}}
Potine ut ne licitere advorsum &lt;mei&gt; animi sententiam?{{a|441}}
Maximam hercle habebis praedam: ita ille est, quoi emitur, senex;{{a|442}}
sanus non est ex amore illius. Quod posces feres.{{r|2.3.105|105}}{{a|443}}
'''CHAR.''' Certe edepol adulescens ille, cui ego emo, efflictim perit{{a|444}}
eius amore. '''DEM.''' Multo hercle ille magis senex, si tu scias.{{l|445}}
'''CHAR.''' Numquam edepol fuit neque fiet ille senex insanior{{a|446}}
ex amore quam ille adulescens cui ego do hanc operam, pater.{{a|447}}
'''D.''' Quiesce, inquam. Istanc rem ego recte videro. '''C.''' Quid ais? '''D.''' Quid est?{{r|2.3.110|110}}{{a|448}}
'''C.''' Non ego illam mancupio accepi. '''D.''' Sed ille illam accipiet. Sine.{{a|449}}
'''CHAR.''' Non potes tu lege vendere illam. '''DEM.''' Ego aliquid videro.{{l|450}}
'''CHAR.''' Post autem communest illa mihi cum alio. Qui scio{{a|451}}
quid sit ei animi, venirene eam velit an non velit?{{a|452}}
'''DEM.''' Ego scio velle. '''CHAR.''' At pol ego esse credo aliquem qui non velit.{{r|2.3.115|115}}{{a|453}}
'''D.''' Quid id mea refert? '''C.''' Quia illi suam rem esse aequomst in manu.{{a|454}}
'''D.''' Quid ais? '''C.''' Communis mihi illa est cum illo: is hic nunc non adest.{{l|455}}
'''DEM.''' Prius respondes quam rogo. '''CHAR.''' Prius tu emis quam vendo, pater.{{a|456}}
Nescio, inquam, velit ille illam necne abalienarier.{{a|457}}
'''DEM.''' Quid? Illi quoidam qui mandavit tibi si emetur, tum volet,{{r|2.3.120|120}}{{a|458}}
si ego emo illi qui mandavit, tum ille nolet? Nihil agis.{{a|459}}
Numquam edepol quisquam illam habebit potius quam ille quem ego volo.{{l|460}}
'''C.''' Certumnest? '''D.''' Censen certum esse? Quin ad navem iam hinc eo,{{a|461}}
ibi venibit. '''CHAR.''' Vin me tecum illo ire? '''DEM.''' Nolo. '''CHAR.''' Non places.{{a|462}}
'''DEM.''' Meliust te, quae sunt mandatae res tibi, praevortier.{{r|2.3.125|125}}{{a|463}}
'''CHAR.''' Tu prohibes. '''DEM.''' At me incusato: te fecisse sedulo.{{a|464}}
Ad portum ne bitas, dico iam tibi. '''CHAR.''' Auscultabitur.{{l|465}}
'''DEM.''' Ibo ad portum. Ne hic resciscat, cauto opust: non ipse emam,{{a|466}}
sed Lysimacho amico mandabo. Is se ad portum dixerat{{a|467}}
ire dudum. Me moror quom hic asto.— '''CHAR.''' Nullus sum, occidi.{{r|2.3.130|130}}{{a|468}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[CHARINVS ⸱ EVTHYCVS]
'''CHAR.''' Pentheum diripuisse aiunt Bacchas: nugas maximas{{a|469}}
fuisse credo, praeut quo pacto ego divorsus distrahor.{{l|470}}
Cur ego vivo? Cur non morior? Quid mihist in vita boni?{{a|471}}
Certumst, ibo ad medicum atque ibi me toxico morti dabo,{{a|472}}
quando id mi adimitur, qua causa vitam cupio vivere.{{r|2.4.5|5}}{{a|473}}
'''EVTYCHVS''' Mane, mane obsecro, Charine. '''CHAR.''' Quis me revocat? '''EVT.''' Eutychus,{{a|474}}
tuos amicus et sodalis, simul vicinus proxumus.{{l|475}}
'''CHAR.''' Non tu scis, quantum malarum rerum sustineam. '''EVT.''' Scio;{{a|476}}
omnia ego istaec auscultavi ab ostio, omnem rem scio.{{a|477}}
'''C.''' Quid id est quod scis? '''E.''' Tuos pater volt vendere— '''C.''' Omnem rem tenes.{{r|2.4.10|10}}{{a|478}}
'''EVT.''' Tuam amicam. '''CHAR.''' Nimium multum scis. '''EVT.''' Tuis ingratiis.{{a|479}}
'''CHAR.''' Plurimum tu scis. Sed qui scis esse amicam illam meam?{{l|480}}
'''EVT.''' Tute heri ipsus mihi narrasti. '''CHAR.''' Satin ut oblitus fui,{{a|481}}
tibi me narravisse? '''EVT.''' Hau mirumst factum. '''CHAR.''' Te nunc consulo.{{a|482}}
Responde: quo leto censes me ut peream potissimum?{{r|2.4.15|15}}{{a|483}}
'''EVT.''' Non taces? Cave tu istuc dixis. '''CHAR.''' Quid vis me igitur dicere?{{a|484}}
'''EVT.''' Vin patri sublinere pulchre me os tuo? '''CHAR.''' Sane volo.{{l|485}}
'''E.''' Visne eam ad portum— '''C.''' Qui potius quam voles? '''E.''' Atque eximam{{a|486}}
mulierem pretio? '''C.''' Qui potius quam auro expendas? '''E.''' Vnde erit?{{a|487}}
'''CHAR.''' Achillem orabo, aurum ut mihi det, Hector qui expensus fuit.{{r|2.4.20|20}}{{a|488}}
'''EVT.''' Sanun es? '''CHAR.''' Pol sanus si sim, non te medicum mi expetam.{{a|489}}
'''EVT.''' Tanti quanti poscit, vin tanti illam emi? '''CHAR.''' Auctarium{{l|490}}
adicito vel mille nummum plus quam poscet. '''EVT.''' Iam tace.{{a|491}}
Sed quid ais? Unde erit argentum quod des, quom poscet pater?{{a|492}}
'''CHAR.''' Invenietur, exquiretur, aliquid fiet; enicas.{{r|2.4.25|25}}{{a|493}}
'''EVT.''' Iam istuc 'aliquid fiet' metuo. '''CHAR.''' Quin taces? '''EVT.''' Muto imperas.{{a|494}}
'''C.''' Satin istuc mandatumst? '''E.''' Potin ut aliud cures? '''C.''' Non potest.{{l|495}}
'''EVT.''' Bene vale. '''CHAR.''' Non edepol possum prius quam tu ad me redieris.{{a|496}}
'''E.''' Melius sanus sis. '''C.''' Vale, vince et me serva. '''E.''' Ego fecero.{{a|497}}
Domi maneto me. '''CHAR.''' Ergo actutum face cum praeda recipias.—{{r|2.4.30|30}}{{a|498}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[LYSIMACHVS ⸱ PASICOMPSA]
'''LYSIMACHVS''' Amice amico operam dedi: vicinus quod rogavit,{{a|499}}
hoc emi mercimonium. Mea es tu, sequere sane.{{l|500}}
Ne plora: nimis stulte facis, oculos corrumpis tales.{{a|501}}
Quin tibi quidem quod rideas magis est, quam ut lamentere.{{a|502}}
'''PASICOMPSA''' Amabo ecastor, mi senex, eloquere— '''LYS.''' Exquire quidvis.{{r|3.1.5|5}}{{a|503}}
'''PAS.''' Cur emeris me. '''LYS.''' Tene ego? Ut quod imperetur facias,{{a|504}}
item quod tu mihi si imperes, ego faciam. '''PAS.''' Facere certumst{{l|505}}
pro copia et sapientia quae te velle arbitrabor.{{a|506}}
'''LYS.''' Laboriosi nil tibi quicquam operis imperabo.{{a|507}}
'''PAS.''' Namque edepol equidem, mi senex, non didici baiolare{{r|3.1.10|10}}{{a|508}}
nec pecua ruri pascere nec pueros nutricare.{{a|509}}
'''LYS.''' Bona si esse vis, bene erit tibi. '''PAS.''' Tum pol ego perii misera.{{l|510}}
'''LYS.''' Qui? '''PAS.''' Quia illim unde huc advecta sum, malis bene esse solitumst.{{a|511}}
'''LYS.''' Quasi dicas nullam mulierem bonam esse. '''PAS.''' Haud equidem dico,{{a|512}}
nec mos meust ut praedicem quod ego omnis scire credam.{{r|3.1.15|15}}{{a|513}}
'''LYS.''' Oratio edepol pluris est huius quam quanti haec emptast.{{a|514}}
Rogare hoc unum te volo. '''PAS.''' Roganti respondebo.{{l|515}}
'''LYS.''' Quid ais tu? Quid nomen tibi dicam esse? '''PAS.''' Pasicompsae.{{a|516}}
'''LYS.''' Ex forma nomen inditumst. Sed quid ais, Pasicompsa?{{a|517}}
Possin tu, si usus venerit, subtemen tenue nere?{{r|3.1.20|20}}{{a|518}}
'''PAS.''' Possum. '''LYS.''' Si tenue scis, scio te uberius posse nere.{{a|519}}
'''PAS.''' De lanificio neminem metuo, una aetate quae sit.{{l|520}}
'''LYS.''' Bonam hercle te et frugi arbitror, matura iam † inde aetate{{a|521}}
quom scis facere officium tuom, mulier. '''PAS.''' Pol docta didici.{{a|522}}
Operam accusari non sinam meam. '''LYS.''' Em istaec hercle res est.{{r|3.1.25|25}}{{a|523}}
Ovem tibi eccillam dabo, natam annos sexaginta,{{a|524}}
peculiarem. '''PAS.''' Mi senex, tam vetulam? '''LYS.''' Generis graecist;{{l|525}}
eam si curabis, perbonast, tondetur nimium scite.{{a|526}}
'''PAS.''' Honoris causa quidquid est quod dabitur gratum habebo.{{a|527}}
'''LYS.''' Nunc, mulier, ne tu frustra sis, mea non es, ne arbitrere.{{r|3.1.30|30}}{{a|528}}
'''PAS.''' Dic igitur quaeso, quoia sum? '''LYS.''' Tuo ero redempta es rursum;{{a|529}}
ego te redemi, ille mecum oravit. '''PAS.''' Animus rediit,{{l|530}}
si mecum servatur fides. '''LYS.''' Bono animo es, liberabit{{a|531}}
ille te homo: ita edepol deperit, atque hodie primum vidit.{{a|532}}
'''PAS.''' Ecastor iam bienniumst, quom mecum rem coepit.{{r|3.1.35|35}}{{a|533}}
Nunc, quando amicum te scio esse illius, indicabo.{{a|534}}
'''LYS.''' Quid ais tu? Iam bienniumst, quom tecum rem habet? '''PAS.''' Certo;{{l|535}}
et inter nos coniuravimus, ego cum illo et ille mecum:{{a|536}}
ego cum viro et ille cum muliere, nisi cum illo aut ille mecum,{{l|536a}}
neuter stupri causa caput limaret. '''LYS.''' Di immortales,{{r|3.1.40|40}}{{a|537}}
etiam cum uxore non cubet? '''PAS.''' Amabo, an maritust?{{a|538}}
Neque est neque erit. '''LYS.''' Nolim quidem. Homo hercle periuravit.{{a|539}}
'''PAS.''' Nullum adulescentem plus amo. '''LYS.''' Puer est ille quidem, stulta.{{l|540}}
Nam illi quidem hau sane diust quom dentes exciderunt.{{a|541}}
'''PAS.''' Quid, dentes? '''LYS.''' Nihil est. Sequere sis. Hunc me diem unum oravit{{r|3.1.45|45}}{{a|542}}
ut apud me praehiberem locum, ideo quia uxor rurist.—{{a|543}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[DEMIPHO]
'''DEMIPHO''' Tandem impetravi ut egomet me corrumperem:{{a|544}}
emptast amica clam uxorem et clam filium.{{l|545}}
Certumst, antiqua recolam et servibo mihi.{{a|546}}
Decurso spatio breve quod vitae relicuomst{{a|547}}
voluptate, vino et amore delectavero.{{r|3.2.5|5}}{{a|548}}
Nam hanc se bene habere aetatem nimiost aequius.{{a|549}}
Adulescens quom sis, tum quom est sanguis integer,{{l|550}}
rei tuae quaerundae convenit operam dare;{{a|551}}
demum igitur quom sis iam senex, tum in otium{{a|552}}
te conloces, dum potes ames: id iam lucrumst{{r|3.2.10|10}}{{a|553}}
quod vivis. Hoc ut dico, factis persequar.{{a|554}}
Interea tamen huc intro ad me invisam domum:{{l|555}}
uxor me exspectat iam dudum esuriens domi;{{a|556}}
iam iurgio enicabit, si intro rediero.{{a|557}}
Verum hercle postremo, utut est, non ibo tamen,{{r|3.2.15|15}}{{a|558}}
sed hunc vicinum prius conveniam quam domum{{a|559}}
redeam; ut mihi aedis aliquas conducat volo,{{l|560}}
ubi habitet istaec mulier. Atque eccum it foras.{{a|561}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[LYSIMACVS ⸱ DEMIPHO]
'''LYSIMACHVS''' Adducam ego illum iam ad te, si convenero.{{a|562}}
'''DEM.''' Me dicit. '''LYS.''' Quid ais, Demipho? '''DEM.''' Est mulier domi?{{a|563}}
'''LYS.''' Quid censes? '''DEM.''' Quid si visam? '''LYS.''' Quid properas? &lt;mane.&gt;{{a|564}}
'''DEM.''' Quid faciam? '''LYS.''' Quod opust facto facito ut cogites.{{l|565}}
'''DEM.''' Quid cogitem? Equidem hercle opus hoc facto existimo,{{r|3.3.5|5}}{{a|566}}
ut illo intro eam. '''LYS.''' Itane vero, vervex? Intro eas?{{a|567}}
'''DEM.''' Quid aliud faciam? '''LYS.''' Prius hoc ausculta, atque ades:{{a|568}}
prius etiamst, quod te facere ego aequom censeo.{{a|569}}
Nam nunc si illuc intro ieris, amplecti voles,{{l|570}}
confabulari atque osculari. '''DEM.''' Tu quidem{{r|3.3.10|10}}{{a|571}}
meum animum gestas: scis quid acturus siem.{{a|572}}
'''LYS.''' Pervorse facies. '''DEM.''' Quodne ames— '''LYS.''' Tanto minus.{{a|573}}
Ieiunitatis plenus, anima foetida,{{a|574}}
senex hircosus tu osculere mulierem?{{l|575}}
Utine adveniens vomitum excutias mulieri?{{r|3.3.15|15}}{{a|576}}
Scio pol te amare, quom istaec praemonstras mihi.{{a|577}}
'''DEM.''' Quid si igitur unum faciam hoc? Si censes, coquom{{a|578}}
aliquem arripiamus, prandium qui percoquat{{a|579}}
apud te hic usque ad vesperum. '''LYS.''' Em istuc censeo.{{l|580}}
Nunc tu sapienter loquere atque amatorie.{{r|3.3.20|20}}{{a|581}}
'''DEM.''' Quid stamus? Quin ergo imus atque obsonium{{a|582}}
curamus, pulchre ut simus? '''LYS.''' Equidem te sequor.{{a|583}}
Atque hercle invenies tu locum illi, si sapis:{{a|584}}
nullum hercle praeter hunc diem illa apud med erit.{{l|585}}
Metuo ego uxorem, cras si rure redierit{{r|3.3.25|25}}{{a|586}}
ne illam hic offendat. '''DEM.''' Res parata est, sequere me.—{{a|587}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[CHARINVS ⸱ EVTYCHVS]
'''CHARINVS''' Sumne ego homo miser, qui nusquam bene queo quiescere?{{a|588}}
Si domi sum, foris est animus, sin foris sum, animus domist.{{a|589}}
Ita mi in pectore atque in corde facit amor incendium:{{l|590}}
ni ex oculis lacrumae defendant, iam ardeat credo caput.{{a|591}}
Spem teneo, salutem amisi; redeat an non, nescio:{{r|3.4.5|5}}{{a|592}}
si opprimit pater quod dixit, exsulatum abiit salus;{{a|593}}
sin sodalis quod promisit fecit, non abiit salus.{{a|594}}
Sed tamen dem si podagrosis pedibus esset Eutychus,{{l|595}}
iam a portu rediisse potuit. Id illi vitium maxumumst,{{a|596}}
quod nimis tardus est advorsum mei animi sententiam.{{r|3.4.10|10}}{{a|597}}
Sed in est, quem currentem video? Ipsus est. Ibo obviam.{{a|598}}
Nunc, quod restat, ei disperii: voltus neutiquam huius placet;{{a|599}}
tristis incedit (pectus ardet, haereo), quassat caput.{{l|600}}
Eutyche. '''EVTYCHVS''' Eu, Charine. '''CHAR.''' Prius quam recipias anhelitum,{{a|601}}
uno verbo eloquere: ubi ego sum? Hicine an apud mortuos?{{r|3.4.15|15}}{{a|602}}
'''EVT.''' Neque apud mortuos neque hic es. '''CHAR.''' Salvos sum, immortalitas{{a|603}}
mihi data est: hic emit illam, pulchre os sublevit patri.{{a|604}}
Impetrabilior qui vivat nullus est. Dice, obsecro:{{l|605}}
si neque hic neque Acherunti sum, ubi sum? '''EVT.''' Nusquam gentium.{{a|606}}
'''CHAR.''' Disperii, illaec interemit me modo oratio.{{r|3.4.20|20}}{{a|607}}
'''EVT.''' Odiosast oratio, cum rem agas longinquom loqui.{{a|608}}
'''CHAR.''' Quidquid est, ad capita rerum perveni. '''EVT.''' Primum omnium:{{a|609}}
periimus. '''CHAR.''' Quin tu illud potius nuntias quod nescio?{{l|610}}
'''EVT.''' Mulier alienata est abs te. '''CHAR.''' Eutyche, capital facis.{{a|611}}
'''EVT.''' Qui? '''CHAR.''' Quia aequalem et sodalem, liberum civem, enicas.{{r|3.4.25|25}}{{a|612}}
'''EVT.''' Ne di sierint. '''CHAR.''' Demisisti gladium in iugulum: iam cadam.{{a|613}}
'''EVT.''' Quaeso hercle, animum ne desponde. '''CHAR.''' Nullust quem despondeam.{{a|614}}
Loquere porro aliam malam rem. Cui est empta? '''EVT.''' Nescio.{{l|615}}
Iam addicta atque abducta erat, quom ad portum venio. '''CHAR.''' Vae mihi,{{a|616}}
montis tu quidem mali in me ardentis iam dudum iacis.{{r|3.4.30|30}}{{a|617}}
Perge, excrucia, carnufex, quandoquidem occepisti semel.{{a|618}}
['''EVT.''' Non tibi istuc magis dividiaest, quam mihi hodie fuit.{{a|619}}
'''C.''' Dic, quis emit? '''E.''' Nescio hercle. '''C.''' Em istucinest operam dare{{l|620}} 
bonum sodalem? '''EVT.''' Quid me facere vis? '''CHAR.''' Idem quod me vides,{{a|621}}
ut pereas. Quin percontatu's, hominis quae facies foret{{r|3.4.35|35}}{{a|622}}
qui illam emisset: eo si pacto posset indagarier{{a|623}}
mulier? Heu me miserum. '''EVT.''' Flere omitte, istuc quod nunc agis.]{{a|624}}
'''EVT.''' Quid ego feci? '''CHAR.''' Perdidisti me et fidem mecum tuam.{{l|625}}
'''EVT.''' Di sciunt culpam meam istanc non esse ullam. '''CHAR.''' Eugepae,{{a|626}}
deos absentis testis memoras: qui ego istuc credam tibi?{{r|3.4.40|40}}{{a|627}}
'''EVT.''' Quia tibi in manu est quod credas, ego quod dicam, id mi in manust.{{a|628}}
'''CHAR.''' De istac re argutus es, ut par pari respondeas,{{a|629}}
ad mandata claudus caecus mutus mancus debilis.{{l|630}}
Promittebas te os sublinere meo patri: egomet credidi{{a|631}}
homini docto rem mandare, is lapidi mando maximo.{{r|3.4.45|45}}{{a|632}}
'''EVT.''' Quid ego facerem? '''CHAR.''' Quid tu faceres? Men rogas? Requireres,{{a|633}}
rogitares quis esset aut unde esset, qua prosapia,{{a|634}}
civisne esset an peregrinus. '''EVT.''' Civem esse aibant Atticum.{{l|635}}
'''CHAR.''' Vbi habitaret invenires saltem, si nomen nequis.{{a|636}}
'''EVT.''' Nemo aiebat scire. '''CHAR.''' At saltem hominis faciem exquireres.{{r|3.4.50|50}}{{a|637}}
'''EVT.''' Feci. '''CHAR.''' Qua forma esse aiebant &lt;igitur&gt;? '''EVT.''' Ego dicam tibi:{{a|638}}
canum, varum, ventriosum, bucculentum, breviculum,{{a|639}}
subnigris oculis, oblongis malis, pansam aliquantulum.{{l|640}}
'''CHAR.''' Non hominem mihi, sed thensaurum nescio quem memoras mali.{{a|641}}
Numquid est quod dicas aliud de illo? '''EVT.''' Tantum, quod sciam.{{r|3.4.55|55}}{{a|642}}
'''CHAR.''' Edepol ne ille oblongis malis mihi dedit magnum malum.{{a|643}}
Non possum durare, certumst exulatum hinc ire me.{{a|644}}
Sed quam capiam civitatem, cogito, potissimum:{{l|645}}
Megares, Eretriam, Corinthum, Chalcidem, Cretam, Cyprum,{{a|646}}
Sicyonem, Cnidum, Zacynthum, Lesbiam, Boeotiam.{{r|3.4.60|60}}{{a|647}}
'''EVT.''' Cur istuc coeptas consilium? '''CHAR.''' Quia enim me adflictat amor.{{a|648}}
'''EVT.''' Quid tu ais? Quid cum illuc, quo nunc ire paritas, veneris,{{a|649}}
si ibi amare forte occipias atque item eius sit inopia,{{l|650}}
iam inde porro aufugies, deinde item illinc, si item evenerit?{{a|651}}
Quis modus tibi exilio tandem eveniet, qui finis fugae?{{r|3.4.65|65}}{{a|652}}
Quae patria aut domus tibi stabilis esse poterit? Dic mihi.{{a|653}}
Cedo, si hac urbe abis, amorem te hic relicturum putas?{{a|654}}
Si id fore ita sat animo acceptum est, certum id, pro certo si habes,{{l|655}}
quanto te satiust rus aliquo abire, ibi esse, ibi vivere{{a|656}}
adeo dum illius te cupiditas atque amor missum facit?{{r|3.4.70|70}}{{a|657}}
'''CHAR.''' Iam dixisti? '''EVT.''' Dixi. '''CHAR.''' Frustra dixti. Hoc mihi certissumumst.{{a|658}}
Eo domum, patrem atque matrem ut meos salutem, postea{{a|659}}
clam patrem patria hac effugiam, aut aliquid capiam consili.—{{l|660}}
'''EVT.''' Vt corripuit se repente atque abiit. Heu misero mihi,{{a|661}}
si ille abierit, mea factum omnes dicent esse ignavia.{{r|3.4.75|75}}{{a|662}}
Certumst praeconum iubere iam quantum est conducier,{{a|663}}
qui illam investigent, qui inveniant. Post ad praetorem ilico{{a|664}}
ibo, orabo, ut conquaestores det mi in vicis omnibus;{{l|665}}
nam mihi nil relicti quicquam aliud iam esse intellego.—{{a|666}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[DORIPPA ⸱ SYRA]
'''DORIPPA''' Quoniam a viro ad me rus advenit nuntius,{{a|667}}
rus non iturum, feci ego ingenium meum,{{a|668}}
reveni, ut illum persequar qui me fugit.{{a|669}}
Sed anum non video consequi nostram Syram.{{l|670}}
Atque eccam incedit tandem. Quin is ocius?{{r|4.1.5|5}}{{a|671}}
'''SYRA''' nequeo mecastor, tantum hoc onerist quod fero.{{a|672}}
'''DOR.''' Quid oneris? '''SYR.''' Annos octoginta et quattuor;{{a|673}}
et eodem accedit servitus, sudor, sitis:{{a|674}}
simul haec quae porto deprimunt. '''DOR.''' Aliquid cedo{{l|675}}
qui hanc vicini nostri aram augeam.{{r|4.1.10|10}}{{a|676}}
Da sane hanc virgam lauri. Abi tu intro. '''SYR.''' Eo.—{{a|677}}
'''DOR.''' Apollo, quaeso te, ut des pacem propitius,{{a|678}}
salutem et sanitatem nostrae familiae,{{a|679}}
meoque ut parcas gnato pace propitius.{{l|680}}
'''SYRA''' Disperii, perii misera, vae miserae mihi.{{r|4.1.15|15}}{{a|681}}
'''DOR.''' Satin tu sana es, obsecro? Quid eiulas?{{a|682}}
'''SYR.''' Dorippa, mea Dorippa. '''DOR.''' Quid clamas, obsecro?{{a|683}}
'''SYR.''' Nescio quaest mulier intus hic in aedibus.{{a|684}}
'''DOR.''' Quid, mulier? '''SYR.''' Mulier meretrix. '''DOR.''' Veron serio?{{l|685}}
'''SYR.''' Nimium scis sapere, ruri quae non manseris.{{r|4.1.20|20}}{{a|686}}
Quamvis insipiens poterat persentiscere{{a|687}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|687a}}
illam esse amicam tui viri bellissumi.{{a|688}}
'''DOR.''' Credo mecastor. '''SYR.''' Ei hac mecum, ut videas semul{{a|689}}
tuam Alcumenam paelicem, Iuno mea.—{{r|4.1.25|25}}{{l|690}}
'''DOR.''' Ecastor vero istuc eo quantum potest.—{{a|691}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[LYSIMACHVS]
'''LYSIMACHVS''' Parumne est malai rei, quod amat Demipho,{{a|692}}
ni sumptuosus insuper etiam siet?{{a|693}}
Decem si vocasset summos ad cenam viros,{{a|694}}
nimium obsonavit. Sed coquos, quasi in mari{{l|695}}
solet hortator remiges hortarier,{{r|4.2.5|5}}{{a|696}}
ita hortabatur. Egomet conduxi coquom.{{a|697}}
Sed eum demiror non venire, ut iusseram.{{a|698}}
Sed quinam hinc a nobis exit? Aperitur foris.{{a|699}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[DORIPPA ⸱ LYSIMACHVS]
'''DORIPPA''' Miserior mulier me nec fiet, nec fuit,{{l|700}}
tali viro quae nupserim. Heu miserae mihi.{{a|701}}
Em quoi te et tua, quae tu habeas, commendes viro,{{a|702}}
em quoi decem talenta dotis detuli,{{a|703}}
haec ut viderem, ut ferrem has contumelias.{{r|4.3.5|5}}{{a|704}}
'''LYS.''' Perii hercle, rure iam rediit uxor mea:{{l|705}}
vidisse credo mulierem in aedibus.{{a|706}}
Sed quae loquatur exaudire hinc non queo.{{a|707}}
Accedam propius. '''DOR.''' Vae miserae mi. '''LYS.''' Immo mihi.{{a|708}}
'''DOR.''' Disperii. '''LYS.''' Equidem hercle oppido perii miser.{{r|4.3.10|10}}{{a|709}}
Vidit. Ut te omnes, Demipho, di perduint.{{l|710}}
'''DOR.''' Pol hoc est, ire quod rus meus vir noluit.{{a|711}}
'''LYS.''' Quid nunc ego faciam nisi uti adeam atque adloquar?{{a|712}}
Iubet salvere suos vir uxorem suam.{{a|713}}
Urbani fiunt rustici? '''DOR.''' Pudicius{{r|4.3.15|15}}{{a|714}}
faciunt, quam illi qui non fiunt rustici.{{l|715}}
'''LYS.''' Num quid delinquont rustici? '''DOR.''' Ecastor minus{{a|716}}
quam urbani, et multo minus mali quaerunt sibi.{{a|717}}
'''LYS.''' Quid autem urbani deliquerunt? Dic mihi,{{a|718}}
cupio hercle scire. '''DOR.''' Sed tu me temptas sciens.{{r|4.3.20|20}}{{a|719}}
Quoia illa mulier intust? '''LYS.''' Vidistine eam?{{l|720}}
'''DOR.''' Vidi. '''LYS.''' Quoia ea sit rogitas? '''DOR.''' Resciscam tamen.{{a|721}}
'''LYS.''' Vin dicam quoiast? Illa— illa edepol— vae mihi,{{a|722}}
nescio quid dicam. '''DOR.''' Haeres. '''LYS.''' Haud vidi magis.{{a|723}}
'''DOR.''' Quin dicis? '''LYS.''' Quin si liceat— '''DOR.''' Dictum oportuit.{{r|4.3.25|25}}{{a|724}}
'''LYS.''' Non possum, ita instas; urges quasi pro noxio.{{l|725}}
'''DOR.''' Scio, innoxiu's. '''LYS.''' Audacter quam vis dicito.{{a|726}}
'''DOR.''' Dic igitur. '''LYS.''' Dicam. '''DOR.''' At qui dicundum est tamen.{{a|727}}
'''LYS.''' Illast— etiam vis nomen dicam? '''DOR.''' Nihil agis,{{a|728}}
manufesto teneo in noxia. '''LYS.''' Qua noxia?{{r|4.3.30|30}}{{a|729}}
Ista quidem illa est. '''DOR.''' Quae illa est? '''LYS.''' Illa— '''DOR.''' †Iohia†{{l|730}}
'''LYS.''' Iam— si nihil usus esset, iam non dicerem.{{a|731}}
'''DOR.''' Non tu scis quae sit illa? '''LYS.''' Immo iam scio:{{l|735|732-735}}
de istac sum iudex captus. '''DOR.''' Iudex? Iam scio:{{a|736}}
nunc tu in consilium istam advocavisti tibi.{{r|4.3.35|35}}{{a|737}}
'''LYS.''' Immo sic: sequestro mihi datast. '''DOR.''' Intellego.{{a|738}}
'''LYS.''' Nihil hercle istius quicquam est. '''DOR.''' Numero purigas.{{a|739}}
'''LYS.''' Nimium negoti repperi. Enim vero haereo.{{l|740}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[COCVS ⸱ LYSIMACHVS ⸱ DORIPPA]
'''COCVS''' Agite ite actutum, nam mi amatori seni{{a|741}}
coquendast cena. Atque, quom recogito,{{a|742}}
nobis coquendast, non &lt;quoi con&gt;ducti sumus.{{a|743}}
Nam qui amat quod amat si habet, id habet pro cibo:{{a|744}}
videre, amplecti, osculari, alloqui;{{r|4.4.5|5}}{{l|745}}
sed nos confido onustos redituros domum.{{a|746}}
Ite hac. Sed eccum qui nos conduxit senex.{{a|747}}
'''LYS.''' Ecce autem perii, coquos adest. '''COC.''' Advenimus.{{a|748}}
'''LYS.''' Abi. '''COC.''' Quid, abeam? '''LYS.''' St, abi. '''COC.''' Abeam? '''LYS.''' Abi.{{a|749}}
'''COC.''' Non estis cenaturi? '''LYS.''' Iam saturi sumus.{{r|4.4.10|10}}{{l|750}}
'''COC.''' Sed— '''LYS.''' Interii. '''DOR.''' Quid ais tu? Etiamne haec illi tibi{{a|751}}
iusserunt ferri, quos inter iudex datu's?{{a|752}}
'''COC.''' Haecin tua est amica, quam dudum mihi{{a|753}}
te amare dixti, quom obsonabas? '''LYS.''' Non taces?{{a|754}}
'''COC.''' Satis scitum filum mulieris. Verum hercle anet.{{r|4.4.15|15}}{{l|755}}
'''LYS.''' Abin dierectus? '''COC.''' Haud malast. '''LYS.''' At tu malu's.{{a|756}}
'''COC.''' Scitam hercle opinor concubinam hanc. '''LYS.''' Non abis?{{a|757}}
Non ego sum qui te dudum conduxi. '''COC.''' Quid est?{{a|758}}
Immo hercle tu istic ipsus. '''LYS.''' Vae misero mihi.{{a|759}}
'''COC.''' Nempe uxor rurist tua, quam dudum dixeras{{r|4.4.20|20}}{{l|760}}
te odisse aeque atque anguis.† '''LYS.''' Egone istuc dixi tibi?{{a|761}}
'''COC.''' Mihi quidem hercle. '''LYS.''' Ita me amabit Iuppiter,{{a|762}}
uxor, ut ego illud numquam dixi. '''DOR.''' Etiam negas?{{a|763}}
Palam istaec fiunt, te me odisse. '''LYS.''' Quin nego.{{a|764}}
'''COC.''' Non, non te odisse aiebat, sed uxorem suam;{{r|4.4.25|25}}{{l|765}}
et uxorem suam ruri esse aiebat. '''LYS.''' Haec east.{{a|766}}
Quid mihi molestu's? '''COC.''' Quia novisse me negas;{{a|767}}
nisi metuis tu istanc. '''LYS.''' Sapio, nam mihi unicast.{{a|768}}
'''COC.''' Vin me experiri? '''LYS.''' Nolo. '''COC.''' Mercedem cedo.{{a|769}}
'''LYS.''' Cras petito; dabitur. Nunc abi. '''DOR.''' Heu miserae mihi.{{r|4.4.30|30}}{{l|770}}  
'''LYS.''' Nunc ego verum illud verbum esse experior vetus:{{a|771}}
aliquid mali esse propter vicinum malum.{{a|772}}
'''COC.''' Cur hic astamus? Quin abimus? Incommodi{{a|773}}
si quid tibi evenit, id non est culpa mea.{{a|774}}
'''LYS.''' Quin me eradicas miserum. '''COC.''' Scio iam quid velis:{{r|4.4.35|35}}{{l|775}}
nempe me hinc abire vis. '''LYS.''' Volo inquam. '''COC.''' Abibitur.{{a|776}}
Drachmam dato. '''LYS.''' Dabitur. '''COC.''' Dari ergo sis iube.{{a|777}}
Dari potest interea dum illi ponunt. '''LYS.''' Quin abis?{{a|778}}
Potine ut molestus ne sis? '''COC.''' Agite apponite{{a|779}}
obsonium istuc ante pedes illi seni.{{r|4.4.40|40}}{{l|780}}
Haec vasa aut mox aut cras iubebo abs te peti{{a|781}}
sequimini.— '''LYS.''' Fortasse te illum mirari coquom,{{a|782}}
quod venit atque haec attulit. Dicam quid est.{{a|783}}
'''DOR.''' Non miror si quid damni facis aut flagiti.{{a|784}}
Nec pol ego patiar, sic me nuptam tam male{{r|4.4.45|45}}{{l|785}}
measque in aedis sic scorta obductarier.{{a|786}}
Syra, i, rogato meum patrem verbis meis,{{a|787}}
ut veniat ad me iam simul tecum.— '''SYR.''' Eo.—{{a|788}}
'''LYS.''' Nescis negoti quid sit, uxor, obsecro.{{a|789}}
Conceptis verbis iam iusiurandum dabo,{{r|4.4.50|50}}{{l|790}}
me numquam quicquam cum illa— iamne abiit Syra?{{a|791}}
Perii hercle. Ecce autem haec abiit. Vae misero mihi.{{a|792}}
At te, vicine, di deaeque perduint,{{a|793}}
cum tua amica cumque amationibus.{{a|794}}
Suspicione implevit me indignissime,{{r|4.4.55|55}}{{l|795}}
concivit hostis domi: uxor acerrumast.{{a|796}}
Ibo ad forum atque haec Demiphoni eloquar,{{a|797}}
me istanc capillo protracturum esse in viam,{{a|798}}
nisi hinc abducit quo volt ex hisce aedibus.{{a|799}}
Uxor, heus uxor, quamquam tu irata es mihi,{{r|4.4.60|60}}{{l|800}}
iubeas, si sapias, haec intro auferrier:{{a|801}}
eadem licebit mox cenare rectius.—{{a|802}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.5.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.v===
&lt;poem&gt;[SYRA ⸱ EVTYCHVS]
'''SYRA''' Era quo me misit, ad patrem, non est domi:{{a|803}}
rus abiisse aibant. Nunc domum renuntio.{{a|804}}
'''EVTYCHVS''' Defessus sum urbem totam pervenarier:{{l|805}}
nihil investigo quicquam de illa muliere.{{a|806}}
Sed mater rure rediit, nam video Syram{{r|4.5.5|5}}{{a|807}}
astare ante aedis. Syra. '''SYR.''' Quis est qui me vocat?{{a|808}}
'''EVT.''' Erus atque alumnus tuos sum. '''SYR.''' Salve, alumne &lt;mi&gt;.{{a|809}}
'''EVT.''' Iam mater rure rediit? Responde mihi.{{l|810}}
'''SYR.''' Sua quidem salute ac familiai maxuma.{{a|811}}
'''EVT.''' Quid istuc negotist? '''SYR.''' Tuos pater bellissumus{{r|4.5.10|10}}{{a|812}}
amicam adduxit intro in aedis. '''EVT.''' Quo modo?{{a|813}}
'''SYR.''' Adveniens mater rure eam offendit domi.{{a|814}}
'''EVT.''' Pol haud censebam istarum esse operarum patrem.{{l|815}}
Etiam nunc mulier intust? '''SYR.''' Etiam. '''EVT.''' Sequere me.—{{a|816}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.6.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vi===
&lt;poem&gt;[SYRA]
'''SYR.''' Ecastor lege dura vivont mulieres{{a|817}}
multoque iniquiore miserae quam viri.{{a|818}}
Nam si vir scortum duxit clam uxorem suam,{{a|819}}
id si rescivit uxor, impunest viro;{{l|820}}
uxor virum si clam domo egressa est foras,{{r|4.6.5|5}}{{a|821}}
viro fit causa, exigitur matrimonio.{{a|822}}
Utinam lex esset eadem quae uxori est viro;{{a|823}}
nam uxor contenta est, quae bona est, uno viro:{{a|824}}
qui minus vir una uxore contentus siet?{{l|825}}
Ecastor faxim, si itidem plectantur viri,{{r|4.6.10|10}}{{a|826}}
si quis clam uxorem duxerit scortum suam,{{a|827}}
ut illae exiguntur quae in se culpam commerent,{{a|828}}
plures viri sint vidui quam nunc mulieres.—{{a|829}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[CHARINVS]
'''CHARINVS''' Limen superum inferumque, salve, simul autem vale:{{l|830}}
hunc hodie postremum extollo mea domo patria pedem.{{a|831}}
Usus, fructus, victus, cultus iam mihi harunc aedium{{a|832}}
interemptust, interfectust, alienatust. Occidi.{{a|833}}
Di penates meum parentum, familiai Lar pater,{{r|5.1.5|5}}{{a|834}}
vobis mando, meum parentum rem bene ut tutemini.{{l|835}}
Ego mihi alios deos penatis persequar, alium Larem,{{a|836}}
aliam urbem, aliam civitatem: ab Atticis abhorreo;{{a|837}}
nam ubi mores deteriores increbrescunt in dies,{{a|838}}
ubi qui amici, qui infideles sint nequeas pernoscere{{r|5.1.10|10}}{{a|839}}
ubique id eripiatur, animo tuo quod placeat maxume,{{l|840}}
ibi quidem si regnum detur, non cupita est civitas.{{a|841}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[EVTYCHVS ⸱ CHARINVS]
'''EVTYCHVS''' Divom atque hominum quae spectatrix atque era eadem es hominibus,{{a|842}}
spem speratam quom obtulisti hanc mihi, tibi grates ago.{{a|843}}
Ecquisnam deus est, qui mea nunc laetus laetitia fuat?{{a|844}}
Domi erat quod quaeritabam: sex sodales repperi,{{l|845}}
vitam, amicitiam, civitatem, laetitiam, ludum, iocum;{{r|5.2.5|5}}{{a|846}}
eorum inventu res simitu pessumas pessum dedi,{{a|847}}
iram, inimicitiam, maerorem, lacrumas, exilium, inopiam{{a|848}}
[solitudinem, stultitiam, exitium, pertinaciam].{{a|849}}
Date, di, quaeso conveniundi mi eius celerem copiam.{{l|850}}
'''CHAR.''' Apparatus sum ut videtis: abicio superbiam;{{r|5.2.10|10}}{{a|851}}
egomet mihi comes, calator, equos, agaso, armiger,{{a|852}}
egomet sum mihi imperator, idem egomet mihi oboedio,{{a|853}}
egomet mihi fero quod usust. O Cupido, quantus es.{{a|854}}
Nam tu quemvis confidentem facile tuis factis facis,{{l|855}}
eundem ex confidente actutum diffidentem denuo.{{r|5.2.15|15}}{{a|856}}
'''EVT.''' Cogito quonam ego illum curram quaeritatum. '''CHAR.''' Certa res{{a|857}}
me usque quaerere illam, quoquo hinc abductast gentium;{{a|858}}
neque mihi ulla obsistet amnis nec mons neque adeo mare,{{a|859}}
nec calor nec frigus metuo neque ventum neque grandinem;{{l|860}}
imbrem perpetiar, laborem sufferam, solem, sitim;{{r|5.2.20|20}}{{a|861}}
non concedam neque quiescam usquam noctu neque dius{{a|862}}
prius profecto quam aut amicam aut mortem investigavero.{{a|863}}
'''EVT.''' Nescio quoia vox ad aures mi advolavit. '''CHAR.''' Invoco{{a|864}}
vos, Lares viales, ut me bene tutetis. '''EVT.''' Iuppiter,{{l|865}}
estne illic Charinus? '''CHAR.''' Cives, bene valete. '''EVT.''' Ilico{{r|5.2.25|25}}{{a|866}}
sta, Charine. '''CHAR.''' Qui me revocat? '''EVT.''' Spes, Salus, Victoria.{{a|867}}
'''CH.''' Quid me voltis? '''E.''' Ire tecum. '''CH.''' Alium comitem quaerite,{{a|868}}
non amittunt hi me comites qui tenent. '''EVT.''' Qui sunt ei?{{a|869}}
'''CHAR.''' Cura, miseria, aegritudo, lacrumae, lamentatio.{{l|870}}
'''EVT.''' Repudia istos comites atque hoc respice et revortere.{{r|5.2.30|30}}{{a|871}}
'''CHAR.''' Siquidem mecum fabulari vis, subsequere. '''EVT.''' Sta ilico.{{a|872}}
'''CHAR.''' Male facis, properantem qui me commorare. Sol abit.{{a|873}}
'''EVT.''' Si huc item properes ut istuc properas, facias rectius:{{a|874}}
huc secundus ventus nunc est; cape modo vorsoriam:{{l|875}}
hic favonius serenust, istic auster imbricus;{{r|5.2.35|35}}{{a|876}}
hic facit tranquillitatem, iste omnis fluctus conciet.{{a|877}}
Recipe te ad terram, Charine, huc. Nonne ex advorso vides,{{a|878}}
nubis atra imberque &lt;ut&gt; instat? Aspice ad sinisteram,{{a|879}}
caelum ut est splendore plenum atque ut dei is&lt;tuc vorti iubent&gt;?{{l|880}}
'''CHAR.''' Religionem illic &lt;mi&gt; obiecit: recipiam me illuc. '''EVT.''' Sapis.{{r|5.2.40|40}}{{a|881}}
O Charine, contra pariter fer gradum et confer pedem,{{a|882}}
porge bracchium. '''CHAR.''' Prehende. Iam tenes? '''EVT.''' Teneo. '''CHAR.''' Tene.{{a|883}}
'''EVT.''' Quo nunc ibas? '''CHAR.''' Exulatum. '''EVT.''' Quid ibi faceres? '''CHAR.''' Quod miser.{{a|884}}
'''EVT.''' Ne pave, restituam iam ego te in gaudio antiquo ut sies.{{l|885}}
Maxime quod vis audire, id audies, quod gaudeas{{r|5.2.45|45}}{{a|886}}
[sta ilico, amicus aduenio multum beneuolens].{{a|887}}
Tuam amicam— '''CH.''' Quid eam? '''E.''' Vbi sit ego scio. '''CH.''' Tune, obsecro?{{a|888}}
'''EVT.''' Sanam et salvam. '''CHAR.''' Vbi eam salvam? '''EVT.''' Ego scio. '''CHAR.''' Ego me mavelim.{{a|889}}
'''EVT.''' Potin ut animo sis tranquillo? '''CHAR.''' Quid si mi animus fluctuat?{{l|890}}
'''EVT.''' Ego istum in tranquillo quieto tuto sistam: ne time.{{r|5.2.50|50}}{{a|891}}
'''CHAR.''' Obsecro te, loquere &lt;propere&gt; ubi sit, ubi eam videris.{{a|892}}
Quid taces? Dic. Enicas me miserum tua reticentia.{{a|893}}
'''EVT.''' Non longe hinc abest a nobis. '''CHAR.''' Quin ergo commostras, si vides?†{{a|894}}
'''EVT.''' Non video hercle nunc, sed vidi modo. '''CHAR.''' Quin ego videam facis?{{l|895}}
'''EVT.''' Faciam. '''CHAR.''' Longum istuc amantist. '''EVT.''' Etiam metuis? Omnia{{r|5.2.55|55}}{{a|896}}
commonstrabo. Amicior mihi nullus vivit atque is est{{a|897}}
qui illam habet, neque est quoi magis me velle melius aequom siet.{{a|898}}
'''CHAR.''' Non curo istunc, de illa quaero. '''EVT.''' De illa ergo ego dico tibi.{{a|899}}
Sane hoc non in mentem venit dudum, ut ubi &lt;sit dicerem&gt;.{{l|900}}
'''CHAR.''' Dic igitur, ubi illa est? '''EVT.''' In nostris aedibus. '''CHAR.''' Aedis probas,{{r|5.2.60|60}}{{a|901}}
si tu vera dicis; pulchre aedificatas arbitro.{{a|902}}
Sed qui ego istuc credam? Vidistin an de audito nuntias?{{a|903}}
'''E.''' Egomet vidi. '''CH.''' Quis eam adduxit ad vos? '''E.''' &lt;Vt&gt; inique rogas.{{a|904}}
Quid tua refert, qui cum istac venerit? '''CHAR.''' Dum istic siet.&lt;ref&gt;''Post 906 collocat Leo''&lt;/ref&gt;{{l|905}}
Vera dicis? '''EVT.''' Nil, Charine, te quidem quicquam pudet;{{r|5.2.65|65}}{{a|906}}
est profecto. '''CHAR.''' Opta ergo ob istunc nuntium quid vis tibi.{{a|907}}
'''EVT.''' Quid si optabo? '''CHAR.''' Deos orato ut eius faciant copiam.{{a|908}}
'''EVT.''' Derides. '''CHAR.''' Servata res est demum, si illam videro.{{a|909}}
Sed quin ornatum hunc reicio? Heus, aliquis actutum huc foras{{l|910}}
exite illinc, pallium mi ecferte. '''EVT.''' Em, nunc tu mihi places.{{r|5.2.70|70}}{{a|911}}
'''CHAR.''' Optume advenis, puere, cape chlamydem atque istic sta ilico,{{a|912}}
ut, si haec non sint vera, inceptum hoc itiner perficere exsequar.{{a|913}}
'''EVT.''' Non mihi credis? '''CHAR.''' Omnia equidem credo quae dicis mihi.{{a|914}}
Sed quin intro ducis me ad eam, ut videam? '''EVT.''' Paulisper mane.{{l|915}}
'''CH.''' Quid, manebo? '''E.''' Tempus non est intro eundi. '''CH.''' Enicas.{{r|5.2.75|75}}{{a|916}}
'''EVT.''' Non opus est, inquam, nunc intro te ire. '''CHAR.''' Responde mihi,{{a|917}}
qua causa? '''EVT.''' Operae non est. '''CHAR.''' Cur? '''EVT.''' Quia non est illi commodum.{{a|918}}
'''CHAR.''' Itane? Commodum illi non est, quae me amat, quam ego contra amo?{{a|919}}
Omnibus hic ludificatur me modis. Ego stultior,{{l|920}}
qui isti credam. Commoratur. Chlamydem sumam denuo.{{r|5.2.80|80}}{{a|921}}
'''EVT.''' Mane parumper atque haec audi. '''CHAR.''' Cape sis, puere, hoc pallium.{{a|922}}
'''EVT.''' Mater irata est patri vehementer, quia scortum sibi{{a|923}}
ob oculos adduxerit in aedis, dum ruri ipsa abest:{{a|924}}
suspicatur illam amicam esse illi. '''CHAR.''' Sonam sustuli.{{l|925}}
'''EVT.''' Eam rem nunc exquirit intus. '''CHAR.''' Iam machaerast in manu.{{r|5.2.85|85}}{{a|926}}
'''EVT.''' Nam si eo ted intro ducam— '''CHAR.''' Tollo ampullam atque hinc eo.{{a|927}}
'''EVT.''' Mane, mane, Charine. '''CHAR.''' Erras, me decipere haud potes.{{a|928}}
'''EVT.''' Neque edepol volo. '''CHAR.''' Quin tu ergo itiner exsequi meum me sinis?{{a|929}}
'''EVT.''' Non sino. '''CHAR.''' Egomet me moror. Tu puere, abi hinc intro ocius.{{l|930}}
Iam in currum escendi, iam lora in manus cepi meas.{{r|5.2.90|90}}{{a|931}}
'''EVT.''' Sanus non es. '''CHAR.''' Quin, pedes, vos in curriculum conicitis{{a|932}}
in Cyprum recta, quandoquidem pater mihi exilium parat?{{a|933}}
'''EVT.''' Stultus es, noli istuc quaeso dicere. '''CHAR.''' Certum exsequist,{{a|934}}
operam ut sumam ad pervestigandum, ubi sit illaec. '''EVT.''' Quin domist.{{l|935}}
'''CHAR.''' Nam hic quod dixit, id mentitust. '''EVT.''' Vera dixi equidem tibi.{{r|5.2.95|95}}{{a|936}}
'''CHAR.''' Iam Cyprum veni. '''EVT.''' Quin sequere, ut illam videas quam expetis.{{a|937}}
'''CHAR.''' Percontatus non inveni. '''EVT.''' Matris iam iram neglego.{{a|938}}
'''CHAR.''' Porro proficiscor quaesitum. Nunc perveni Chalcidem;{{a|939}}
video ibi hospitem Zacyntho, dico quid eo advenerim,{{l|940}}
rogito quis eam vexerit, quis habeat si ibi indaudiverit.{{r|5.2.100|100}}{{a|941}}
'''EVT.''' Quin tu istas omittis nugas ac mecum huc intro ambulas?{{a|942}}
'''CHAR.''' Hospes respondit, Zacynthi ficos fieri non malas.{{a|943}}
'''EVT.''' Nil mentitust. '''CHAR.''' Sed de amica se indaudivisse autumat,{{a|944}}
hic Athenis esse. '''EVT.''' Calchas iste quidem Zacynthiust.{{l|945}}
'''CHAR.''' Navem conscendo, proficiscor ilico. Iam sum domi,{{r|5.2.105|105}}{{a|946}}
iam redii &lt;ex&gt; exilio. Salve, mi sodalis Eutyche:{{a|947}}
ut valuisti? Quid parentes mei? Valent mater pater?{{a|948}}
Bene vocas, benigne dicis: cras apud te, nunc domi.{{a|949}}
Sic decet, sic fieri oportet. '''EVT.''' †Eloque ni somnias.{{l|950}}
Hic homo non sanust. '''CHAR.''' Medicari amicus quin properas &lt;mihi&gt;?{{r|5.2.110|110}}{{a|951}}
'''EVT.''' Sequere sis. '''CHAR.''' Sequor. '''EVT.''' Clementer quaeso, calces deteris.{{a|952}}
Audin tu? '''CHAR.''' Iam dudum audivi. '''EVT.''' Pacem componi volo{{a|953}}
meo patri cum matre: nam nunc est irata— '''CHAR.''' I modo.{{a|954}}
'''EVT.''' Propter istanc. '''CHAR.''' I modo. '''EVT.''' Ergo cura. '''CHAR.''' Quin tu ergo i modo.{{l|955}}
Tam propitiam reddam, quam quom propitiast Iuno Iovi.—{{r|5.2.115|115}}{{a|956}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[DEMIPHO ⸱ LYSIMACHVS]
'''DEMIPHO''' Quasi tu numquam quicquam adsimile huius facti feceris.{{a|957}}
'''LYSIMACHVS''' Edepol numquam; cavi ne quid facerem. Vix vivo miser.{{a|958}}
Nam mea uxor propter illam tota in fermento iacet.{{a|959}}
'''DEM.''' At ego expurigationem habebo, ut ne suscenseat.{{l|960}}
'''LYS.''' Sequere me. Sed exeuntem filium video meum.{{r|5.3.5|5}}{{a|961}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.4.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iv===
&lt;poem&gt;[EVTYCHVS ⸱ LYSIMACHVS ⸱ DEMIPHO]
'''EVTYCHVS''' Ad patrem ibo, ut matris iram sibi esse sedatam sciat.{{a|962}}
Iam redeo. '''LYS.''' Placet principium. Quid agis? Quid fit, Eutyche?{{a|963}}
'''EVT.''' Optima opportunitate ambo advenistis. '''LYS.''' Quid rei est?{{a|964}}
'''EVT.''' Vxor tibi placida et placatast. Cette dextras nunciam.{{l|965}}
'''LYS.''' Di me servant. '''EVT.''' Tibi amicam esse nullam nuntio.{{r|5.4.5|5}}{{a|966}}
'''DEM.''' Di te perdant. Quid negotist nam, quaeso, istuc? '''EVT.''' Eloquar.{{a|967}}
Animum advortite igitur ambo. '''DEM.''' Quin tibi ambo operam damus.{{a|968}}
'''EVT.''' Qui bono sunt genere nati, &lt;si&gt; sunt ingenio malo,{{a|969}}
suapte culpa genere sapiunt, genus ingenio improbant.{{l|970}}
'''DEM.''' Verum hic dicit. '''LYS.''' Tibi ergo dicit. '''EVT.''' Eo illud est verum magis.{{r|5.4.10|10}}{{a|971}}
Nam te istac aetate haud aequom filio fuerat tuo{{a|972}}
adulescenti amanti amicam eripere emptam argento suo.{{a|973}}
'''DEM.''' Quid tu ais? Charini amicast illa? '''EVT.''' Vt dissimulat malus.{{a|974}}
'''DEM.''' Ille quidem illam sese ancillam matri emisse dixerat.{{l|975}}
'''EVT.''' Propterea igitur tu mercatu's, novos amator, vetus puer?{{r|5.4.15|15}}{{a|976}}
'''LYS.''' Optume hercle, perge &lt;tu&gt;, ego adsistam hinc altrinsecus.{{a|977}}
Quibus est dictis dignus, usque oneremus ambo. '''DEM.''' Nullus sum.{{a|978}}
'''LYS.''' Filio suo qui innocenti fecit tantam iniuriam.{{a|979}}
'''EVT.''' Quem quidem hercle ego, in exilium cum iret, redduxi domum;{{l|980}}
nam ibat exulatum. '''DEM.''' An abiit? '''LYS.''' Etiam loquere, larua?{{r|5.4.20|20}}{{a|981}}
Temperare istac aetate istis decebat artibus.{{a|982}}
'''DEM.''' Fateor, deliqui profecto. '''EVT.''' Etiam loquere, larua?{{a|983}}
[vacuom esse istac ted aetate his decebat noxiis.]{{l|983a}}
Itidem ut tempus anni, aetatem aliam aliud factum condecet;{{a|984}}
nam si istuc ius est, senecta aetate scortari senes,{{r|5.4.25|25}}{{l|985}}
ubi locist res summa nostra publica? '''DEM.''' Ei, perii miser.{{a|986}}
'''LYS.''' Adulescentes rei agendae isti magis solent operam dare.{{a|987}}
'''DEM.''' Iam obsecro hercle vobis habete cum porcis, cum fiscina.{{a|988}}
'''EVT.''' Redde illi. '''DEM.''' Sibi habeat, iam ut volt per me sibi habeat licet.{{a|989}}
'''EVT.''' Temperi edepol, quoniam ut aliter facias non est copia.{{r|5.4.30|30}}{{l|990}}
'''DEM.''' Supplici sibi sumat quid volt ipse ob hanc iniuriam,{{a|991}}
modo pacem faciatis oro, ut ne mihi iratus siet.{{a|992}}
Si hercle scivissem sive adeo ioculo dixisset mihi,{{a|993}}
se illam amare, numquam facerem ut illam amanti abducerem.{{a|994}}
Eutyche, ted oro, sodalis eius es, serva et subveni:{{r|5.4.35|35}}{{l|995}}
hunc senem para [me] clientem; memorem dices benefici.{{a|996}}
'''LYS.''' Ora ut ignoscat delictis tuis atque adulescentiae.{{a|997}}
'''DEM.''' Pergin tu autem? Heia, superbe invehere. Spero ego mihi quoque{{a|998}}
tempus tale eventurum, ut tibi gratiam referam parem.{{a|999}}
'''LYS.''' Missas iam ego istas artis feci. '''DEM.''' Et quidem ego dehinc iam. '''EVT.''' Nihil &lt;agis&gt;:{{r|5.4.40|40}}{{l|1000}}
consuetudine animus rursus te huc inducet. '''DEM.''' Obsecro,{{a|1001}}
satis iam ut habeatis. Quin loris caedite etiam, si lubet.{{a|1002}}
'''LYS.''' Recte dicis. Sed istuc uxor faciet, quom hoc resciverit.{{a|1003}}
'''DEM.''' Nihil opust resciscat. '''EVT.''' Quid istic? Non resciscet, ne time.{{a|1004}}
Eamus intro, non utibilest hic locus, factis tuis,{{r|5.4.45|45}}{{l|1005}}
dum memoramus, arbitri ut sint qui praetereant per vias.{{a|1006}}
'''DEM.''' Hercle qui tu recte dicis: eadem brevior fabula{{a|1007}}
erit. Eamus. '''EVT.''' Hic est intus filius apud nos tuos.{{a|1008}}
'''DEM.''' Optumest. Illac per hortum nos domum transibimus.{{a|1009}}
'''LYS.''' Eutyche, hanc volo prius rem agi, quam meum intro refero pedem.{{r|5.4.50|50}}{{l|1010}}
'''EVT.''' Quid istuc est? '''LYS.''' Suam quisque homo rem meminit. Responde mihi:{{a|1011}}
certon scis non suscensere mihi tuam matrem? '''EVT.''' Scio.{{a|1012}}
'''LYS.''' Vide. '''EVT.''' Mea fide. '''LYS.''' Satis habeo. Sed quaeso hercle, etiam vide.{{a|1013}}
'''EVT.''' Non mihi credis? '''LYS.''' Immo credo, sed tamen metuo miser.{{a|1014}}
'''DEM.''' Eamus intro. '''EVT.''' Immo dicamus senibus legem censeo,{{r|5.4.55|55}}{{l|1015}}
prius quam abeamus, qua se lege teneant contentique sint.{{a|1016}}
Annos gnatus sexaginta qui erit, si quem scibimus{{a|1017}}
si maritum sive hercle adeo caelibem scortarier,{{a|1018}}
cum eo nos hac lege agemus: inscitum arbitrabimur,{{a|1019}}
et per nos quidem hercle egebit qui suom prodegerit.{{r|5.4.60|60}}{{l|1020}}
Neu quisquam posthac prohibeto adulescentem filium{{a|1021}}
quin amet et scortum ducat, quod bono fiat modo;{{a|1022}}
siquis prohibuerit, plus perdet clam &lt;qua&gt;si praehibuerit palam.{{a|1023}}
Haec adeo ut ex hac nocte primum lex teneat senes.{{a|1024}}
Bene valete; atque, adulescentes, haec si vobis lex placet,{{r|5.4.65|65}}{{l|1025}}
ob senum hercle industriam vos aequom est clare plaudere.{{a|1026}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>43r0b5fj9dgpacahht4skk9z95uf9p2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miles gloriosus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40438</id>
    <revision>
      <id>286429</id>
      <parentid>282008</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109513" sha1="9ncsl8i5xnubg7zj76bj0kksmteqe4h" xml:space="preserve">
{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus= Miles gloriosus
 |OperaeWikiPagina=
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae{{a|}}
 |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/miles.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.vi|vi]] ⸱ [[#II.vi|vi]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]] ⸱ [[#IV.vii|vii]] ⸱ [[#IV.viii|viii]] ⸱ [[#IV.ix|ix]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;PYRGOPOLYNICES MILES
ARTOTROGVS PARASITVS
SCELEDRVS SERVVS
LVRCIO SERVVS
MILPHIDIPPA ANCILLA
PLEVSICLES ADVLESCENS
PALAESTRIO SERVVS
PHILOCOMASIVM MERETRIX
PERIPLECTOMENVS SENEX
ACROTELEVTIUM MERETRIX
CARIO COCVS
PVER&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM I==
&lt;poem&gt;'''M'''eretricem Athenis Ephesum miles avehit.
'''I'''d dum ero amanti servos nuntiare volt
'''L'''egato peregre, ipsus captust in mari
'''E'''t eidem illi militi dono datust.
'''S'''uom arcessit erum Athenis et forat{{r|argumentum.1.5|5}}
'''G'''eminis communem clam parietem in aedibus,
'''L'''icere ut quiret convenire amantibus.
'''O'''bhaerentis custos hos videt de tegulis,
'''R'''idiculis autem, quasi sit alia, luditur.
'''I'''temque impellit militem Palaestrio{{r|argumentum.1.10|10}}
'''O'''missam faciat concubinam, quando ei
'''S'''enis vicini cupiat uxor nubere.
'''V'''ltro abeat orat, donat multa. Ipse in domo
'''S'''enis prehensus poenas pro moecho luit.&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM II==
&lt;poem&gt;Meretricem ingenuam deperibat mutuo
Atheniensis iuvenis; Naupactum is domo
legatus abiit. Miles in eandem incidit,
deportat Ephesum invitam. servos Attici,
ut nuntiaret domino factum, navigat;{{r|argumentum.2.5|5}}
capitur, donatur illi captus militi.
Ad erum ut veniret Ephesum scribit. Advolat
adulescens atque in proximo devortitur
apud hospitem paternum. Medium parietem
perfodit servos commeatus clanculum{{r|argumentum.2.10|10}}
qua foret amantum. Geminam fingit mulieris
sororem adesse. Mox ei dominus aedium
suam clientam sollicitandum ad militem
subornat. Capitur ille, sperat nuptias,
dimittit concubinam et moechus vapulat.{{r|argumentum.2.15|15}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[PYRGOPOLYNICES ⸱ ARTOTROGVS]
'''PYRGOPOLYNICES''' Curate ut splendor meo sit clupeo clarior{{a|1}}
quam solis radii esse olim quom sudumst solent,{{a|2}}
ut, ubi usus veniat, contra conserta manu{{a|3}}
praestringat oculorum aciem in acie hostibus.{{a|4}}
Nam ego hanc machaeram mihi consolari volo,{{l|5}}{{r|1.1.5|5}}
ne lamentetur neve animum despondeat,{{a|6}}
quia se iam pridem feriatam gestitem,{{a|7}}
quae misera gestit [et]&lt;ref&gt;gestit ''Camerarius'' : gestitet ''B²CD'' gestat et ''B¹''&lt;/ref&gt; fartem facere ex hostibus.{{a|8}}
Sed ubi Artotrogus hic est? '''ARTOTROGVS''' Stat propter virum{{a|9}}
fortem atque fortunatum et forma regia;{{l|10}}{{r|1.1.10|10}}
tum&lt;ref&gt;tam ''Bothe''&lt;/ref&gt; bellatorem—Mars haud ausit dicere{{a|11}}
neque aequiperare suas virtutes ad tuas.{{a|12}}
'''PYRG.''' Quemne ego servavi in campis Curculioniis,{{a|13}}
ubi Bumbomachides Clutomistaridysarchides{{a|14}}
erat imperator summus, Neptuni nepos?{{l|15}}{{r|1.1.15|15}}
'''ART.''' Memini. Nempe illum dicis cum armis aureis,{{a|16}}
cuius tu legiones difflavisti spiritu,{{a|17}}
quasi ventus folia aut paniculum tectorium.{{a|18}}
'''PYRG.''' Istuc quidem edepol nihil est. '''ART.''' Nihil hercle hoc quidemst{{a|19}}
praeut alia dicam—quae tu numquam feceris.{{l|20}}{{r|1.1.20|20}}
Periuriorem hoc hominem si quis viderit{{a|21}}
aut gloriarum pleniorem quam illic est,{{a|22}}
me sibi habeto, ego me mancupio dabo;{{a|23}}
nisi unum, epityrum estur insanum bene.{{a|24}}
'''PYRG.''' Vbi tu es? '''ART.''' Eccum. Edepol vel elephanto in India,{{l|25}}{{r|1.1.25|25}}
quo pacto ei pugno praefregisti bracchium.{{a|26}}
'''PYRG.''' Quid, bracchium? '''ART.''' Illud dicere volui, femur.{{a|27}}
'''PYRG.''' At indiligenter iceram. '''ART.''' Pol si quidem{{a|28}}
conisus esses, per corium, per viscera{{a|29}}
perque os elephanti transmineret bracchium.{{l|30}}{{r|1.1.30|30}}
'''PYRG.''' Nolo istaec hic nunc. '''ART.''' Ne hercle operae pretium quidemst{{a|31}}
mihi te narrare tuas qui virtutes sciam.{{a|32}}
Venter creat omnis hasce aerumnas: auribus{{a|33}}
peraurienda sunt, ne dentes dentiant,{{a|34}}
et adsentandumst quidquid hic mentibitur.{{l|35}}{{r|1.1.35|35}}
'''PYRG.''' Quid illuc quod dico? '''ART.''' Ehem, scio iam quid vis dicere.{{a|36}}
Factum hercle est, memini fieri. '''PYRG.''' Quid id est? '''ART.''' Quidquid est.{{a|37}}
'''PYRG.''' Habes—'''ART.''' Tabellas vis rogare? Habeo, et stilum.{{a|38}}
'''PYRG.''' Facete advortis tuom animum ad animum meum.{{a|39}}
'''ART.''' Novisse mores tuos me meditate decet{{l|40}}{{r|1.1.40|40}}
curamque adhibere, ut praeolat mihi quod tu velis.{{a|41}}
'''PYRG.''' Ecquid meministi? '''ART.''' Memini: centum in Cilicia{{a|42}}
et quinquaginta, centum in Scytholatronia,{{a|43}}
triginta Sardos, sexaginta Macedones{{a|44}}
sunt homines quos tu occidisti uno die.{{l|45}}{{r|1.1.45|45}}
'''PYRG.''' Quanta istaec hominum summast? '''ART.''' Septem milia.{{a|46}}
'''PYRG.''' Tantum esse oportet. Recte rationem tenes.{{a|47}}
'''ART.''' At nullos habeo scriptos: sic memini tamen.{{a|48}}
'''PYRG.''' Edepol memoria es optuma. '''ART.''' Offae monent.{{a|49}}
'''PYRG.''' Dum tale facies quale adhuc, assiduo edes,{{l|50}}{{r|1.1.50|50}}
communicabo semper te mensa mea.{{a|51}}
'''ART.''' Quid in Cappadocia, ubi tu quingentos simul,{{a|52}}
ni hebes machaera foret, uno ictu occideras?{{a|53}}
'''PYRG.''' At peditastelli quia erant, sivi viverent.{{a|54}}
'''ART.''' Quid tibi ego dicam, quod omnes mortales sciunt,{{l|55}}{{r|1.1.55|55}}
Pyrgopolynicem te unum in terra vivere{{a|56}}
virtute et forma et factis invictissumum?{{a|57}}
Amant ted omnes mulieres, neque iniuria,{{a|58}}
qui sis tam pulcher; vel illae quae here pallio{{a|59}}
me reprehenderunt. '''PYRG.''' Quid eae dixerunt tibi?{{l|60}}{{r|1.1.60|60}}
'''ART.''' Rogitabant: 'hicine Achilles est?' inquit mihi.{{a|61}}
'immo eius frater' inquam 'est'. Ibi illarum altera{{a|62}}
'ergo mecastor pulcher est' inquit mihi{{a|63}}
'et liberalis. Vide caesaries quam decet.{{a|64}}
Ne illae sunt fortunatae quae cum isto cubant.'{{l|65}}{{r|1.1.65|65}}
'''PYRG.''' Itane aibant tandem? '''ART.''' Quaen me ambae obsecraverint,{{a|66}}
ut te hodie quasi pompam illa praeterducerem?{{a|67}}
'''PYRG.''' Nimiast miseria nimis pulchrum esse hominem. '''ART.''' Immo itast.{{a|68}}
Molestae sunt: orant, ambiunt, exobsecrant{{a|69}}
videre ut liceat, ad sese arcessi iubent,{{l|70}}{{r|1.1.70|70}}
ut tuo non liceat dare operam negotio.{{a|71}}
'''PYRG.''' Videtur tempus esse, ut eamus ad forum,{{a|72}}
ut in tabellis quos consignavi hic heri{{a|73}}
latrones, ibus denumerem stipendium.{{a|74}}
Nam rex Seleucus me opere oravit maxumo,{{l|75}}{{r|1.1.75|75}}
ut sibi latrones cogerem et conscriberem.{{a|76}}
Regi hunc diem mihi operam decretumst dare.{{a|77}}
'''ART.''' Age eamus ergo. '''PYRG.''' Sequimini, satellites.—{{a|78}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[PALAESTRIO]
'''PALAESTRIO''' Mihi ad enarrandum hoc argumentum est comitas,{{a|79}}
si ad auscultandum vostra erit benignitas;{{l|80}}
qui autem auscultare nolet, exsurgat foras,{{a|81}}
ut sit ubi sedeat ille qui auscultare volt.{{a|82}}
Nunc qua adsedistis causa in festivo loco,{{r|2.1.5|5}}{{a|83}}
comoediai quam nos acturi sumus{{a|84}}
et argumentum et nomen vobis eloquar.{{l|85}}
Alazon Graece huic nomen est comoediae,{{a|86}}
id nos Latine gloriosum dicimus.{{a|87}}
Hoc oppidum Ephesust; illest miles meus erus,{{r|2.1.10|10}}{{a|88}}
qui hinc ad forum abiit, gloriosus, impudens,{{a|89}}
stercoreus, plenus periuri atque adulteri.{{l|90}}
Ait sese ultro omnis mulieres sectarier:{{a|91}}
is deridiculost, quaqua incedit, omnibus.{{a|92}}
Itaque hic meretrices, labiis dum ductant eum,{{r|2.1.15|15}}{{a|93}}
maiorem partem videas valgis saviis.{{a|94}}
Nam ego hau diu apud hunc servitutem servio;{{l|95}}
id volo vos scire, quo modo ad hunc devenerim{{a|96}}
in servitutem ab eo cui servivi prius.{{a|97}}
Date operam, nam nunc argumentum exordiar.{{r|2.1.20|20}}{{a|98}}
Erat erus Athenis mihi adulescens optumus;{{a|99}}
is amabat meretricem †matre Athenis Atticis†,{{l|100}}
et illa illum contra; qui est amor cultu optumus.{{a|101}}
Is publice legatus Naupactum fuit{{a|102}}
magnai rei publicai gratia.{{r|2.1.25|25}}{{a|103}}
Interibi hic miles forte Athenas advenit,{{a|104}}
insinuat sese ad illam amicam eri – ◡ –{{l|105}}
occepit eius matri suppalparier{{a|106}}
vino, ornamentis opiparisque obsoniis,{{a|107}}
itaque intimum ibi se miles apud lenam facit.{{r|2.1.30|30}}{{a|108}}
Ubi primum evenit militi huic occasio,{{a|109}}
sublinit os illi lenae, matri mulieris,{{l|110}}
quam erus meus amabat; nam is illius filiam{{a|111}}
conicit in navem miles clam matrem suam,{{a|112}}
eamque huc invitam mulierem in Ephesum advehit.{{r|2.1.35|35}}{{a|113}}
Ubi amicam erilem Athenis avectam scio,{{a|114}}
ego quantum vivos possum mihi navem paro,{{l|115}}
inscendo, ut eam rem Naupactum ad erum nuntiem.{{a|116}}
Ubi sumus provecti in altum, fit quod &lt;di&gt; volunt,{{a|117}}
capiunt praedones navem illam ubi vectus fui:{{r|2.1.40|40}}{{a|118}}
prius perii quam ad erum veni, quo ire occeperam.{{a|119}}
Ille &lt;qui&gt; me cepit dat me huic dono militi.{{l|120}}
Hic postquam in aedis me ad se deduxit domum,{{a|121}}
video illam amicam erilem, Athenis quae fuit.{{a|122}}
Ubi contra aspexit me, oculis mihi signum dedit,{{r|2.1.45|45}}{{a|123}}
ne se appellarem; deinde, postquam occasio est,{{a|124}}
conqueritur mecum mulier fortunas suas:{{l|125}}
ait sese Athenas fugere cupere ex hac domu,{{a|126}}
sese illum amare meum erum, Athenis qui fuit,{{a|127}}
neque peius quemquam odisse quam istum militem.{{r|2.1.50|50}}{{a|128}}
Ego quoniam inspexi mulieris sententiam,{{a|129}}
cepi tabellas, consignavi, clanculum{{l|130}}
dedi mercatori cuidam, qui ad illum deferat{{a|131}}
meum erum, qui Athenis fuerat, qui hanc amaverat,{{a|132}}
ut is huc veniret. Is non sprevit nuntium;{{r|2.1.55|55}}{{a|133}}
nam et venit et is in proximo hic devertitur{{a|134}}
apud suom paternum hospitem, lepidum senem;{{l|135}}
isque illi amanti suo hospiti morem gerit{{a|136}}
nosque opera consilioque adhortatur, iuvat.{{a|137}}
Itaque ego paravi hic intus magnas machinas,{{r|2.1.60|60}}{{a|138}}
qui amantis una inter se facerem convenas.{{a|139}}
Nam unum conclave, concubinae quod dedit{{l|140}}
miles, quo nemo nisi eapse inferret pedem,{{a|141}}
in eo conclavi ego perfodi parietem,{{a|142}}
qua commeatus clam esset hinc huc mulieri;{{r|2.1.65|65}}{{a|143}}
et sene sciente hoc feci: is consilium dedit.{{a|144}}
Nam meus conservos est homo haud magni preti,{{l|145}}
quem concubinae miles custodem addidit.{{a|146}}
Ei nos facetis fabricis et doctis dolis{{a|147}}
glaucumam ob oculos obiciemus eumque ita{{r|2.1.70|70}}{{a|148}}
faciemus ut quod viderit ne viderit.{{a|149}}
Et mox ne erretis, haec duarum hodie vicem{{l|150}}
&lt;suam&gt; et hinc et illinc mulier feret imaginem,{{a|151}}
atque eadem erit, verum alia esse adsimulabitur.{{a|152}}
Ita sublinetur os custodi mulieris.{{r|2.1.75|75}}{{a|153}}
Sed foris concrepuit hinc a vicino sene;{{a|154}}
ipse exit: hic illest lepidus quem dixi senex.{{l|155}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[PERIPLECTOMENVS ⸱ PALAESTRIO]
'''PERIPLECTOMENVS''' Ni hercle diffregeritis talos posthac quemque in tegulis{{a|156}}
videritis alienum, ego vostra faciam latera lorea.{{a|157}}
Mi equidem iam arbitri vicini sunt, meae quid fiat domi,{{a|158}}
ita per impluvium intro spectant. Nunc adeo edico omnibus:{{a|159}}
quemque a milite hoc videritis hominem in nostris tegulis,{{l|160}}{{r|2.2.5|5}}
extra unum Palaestrionem, huc deturbatote in viam.{{a|161}}
Quod ille gallinam aut columbam se sectari aut simiam{{a|162}}
dicat, disperiistis ni usque ad mortem male mulcassitis.{{a|163}}
Atque adeo ut ne legi fraudem faciant aleariae,{{a|164}}
adcuratote ut sine talis domi agitent convivium.{{l|165}}{{r|2.2.10|10}}
'''PAL.''' Nescio quid malefactum a nostra hic familiast, quantum audio:{{a|166}}
ita hic senex talos elidi iussit conservis meis;{{a|167}}
sed me excepit: nihili facio, quid illis faciat ceteris.{{a|168}}
Adgrediar hominem. '''PER.''' Estne advorsum hic qui advenit Palaestrio?{{a|169}}
'''PAL.''' Quid agis, Periplectomene? '''PER.''' Hau multos homines, si optandum foret,{{l|170}}{{r|2.2.15|15}}
nunc videre et convenire quam te mavellem. '''PAL.''' Quid est?{{a|171}}
Quid tumultuas cum nostra familia? '''PER.''' Occisi sumus.{{a|172}}
'''PAL.''' Quid negotist? '''PER.''' Res palamst. '''PAL.''' Quae res palamst? '''PER.''' De tegulis{{a|173}}
modo nescio quis inspectavit vestrum familiarium{{a|174}}
per nostrum impluvium intus apud nos Philocomasium atque hospitem{{l|175}}{{r|2.2.20|20}}
osculantis. '''PAL.''' Quis homo id vidit? '''PER.''' Tuos conservos. '''PAL.''' Quis is homost?{{a|176}}
'''PER.''' Nescio, ita abripuit repente sese subito. '''PAL.''' Suspicor{{a|177}}
me periisse. '''PER.''' Vbi abit, conclamo: 'heus quid agis tu' inquam 'in tegulis?'{{a|178}}
Ille mihi abiens ita respondit 'se sectari simiam.'{{a|179}}
'''PAL.''' Vae mihi misero, quoi pereundumst propter nihili bestiam.{{l|180}}{{r|2.2.25|25}}
Sed Philocomasium hicine etiam nunc est? '''PER.''' Quom exibam, hic erat.{{a|181}}
'''PAL.''' I sis, iube transire huc quantum possit, se ut videant domi{{a|182}}
familiares, nisi quidem illa nos volt, qui servi sumus,{{a|183}}
propter amorem suom omnes crucibus contubernales dari.{{a|184}}
'''PER.''' Dixi ego istuc; nisi quid aliud vis. '''PAL.''' Volo. Hoc ei dicito:{{l|185}}{{r|2.2.30|30}}
profecto ut ne quoquam de ingenio degrediatur muliebri{{l|185a}}
earumque artem et disciplinam optineat colere. '''PER.''' Quem ad modum?{{a|186}}
'''PAL.''' Vt eum, qui hic se vidit, verbis vincat, ne is se viderit.{{a|187}}
Siquidem centiens hic visa sit, tamen infitias eat.{{a|188}}
Os habet, linguam, perfidiam, malitiam atque audaciam,{{r|2.2.35|35}}{{a|189}}
confidentiam, confirmitatem, fraudulentiam.{{l|189a}}
Qui arguat se, eum contra vincat iureiurando suo:{{l|190}}
domi habet animum falsiloquom, falsificum, falsiiurium,{{a|191}}
domi dolos, domi delenifica facta, domi fallacias.{{a|192}}
Nam mulier holitori numquam supplicat, si quast mala:{{r|2.2.40|40}}{{a|193}}
domi habet hortum et condimenta ad omnis mores maleficos.{{a|194}}
'''PER.''' Ego istaec, si erit hic, nuntiabo. Sed quid est, Palaestrio,{{l|195}}
quod volutas tute tecum in corde? '''PAL.''' Paulisper tace,{{a|196}}
dum ego mihi consilia in animum convoco et dum consulo{{a|197}}
quid agam, quem dolum doloso contra conservo parem,{{r|2.2.45|}}{{a|198}}
qui illam hic vidit osculantem, id visum ut ne visum siet.{{a|199}}
'''PER.''' Quaere: ego hinc abscessero aps te huc interim. Illuc sis vide,{{l|200}}
quem ad modum adstitit, severo fronte curans cogitans.{{a|201}}
Pectus digitis pultat, cor credo evocaturust foras;{{a|202}}
ecce avortit: nixus laevo in femine habet laevam manum,{{r|2.2.50|50}}{{a|203}}
dextera digitis rationem computat, ferit femur{{a|204}}
dexterum. Ita vehementer icit: quod agat aegre suppetit.{{l|205}}
Concrepuit digitis: laborat; crebro commutat status,{{a|206}}
eccere autem capite nutat: non placet quod repperit.{{a|207}}
Quidquid est, incoctum non expromet, bene coctum dabit.{{r|2.2.55|55}}{{a|208}}
Ecce autem aedificat: columnam mento suffigit suo.{{a|209}}
Apage, non placet profecto mi illaec aedificatio;{{l|210}}
nam os columnatum poetae esse indaudivi barbaro,{{a|211}}
cui bini custodes semper totis horis occubant.{{a|212}}
Euge, euscheme hercle astitit et dulice et comoedice;{{r|2.2.60|60}}{{a|213}}
numquam hodie quiescet prius quam id quod petit perfecerit.{{a|214}}
Habet opinor. Age si quid agis, vigila, ne somno stude,{{l|215}}
nisi quidem hic agitare mavis varius virgis vigilias.{{a|216}}
Tibi ego dico. An heri maduisti? Heus te adloquor, Palaestrio:{{a|217}}
vigila inquam, expergiscere inquam, lucet hoc inquam. '''PAL.''' Audio.{{r|2.2.65|65}}{{a|218}}
'''PER.''' Viden hostis tibi adesse tuoque tergo obsidium? Consule,{{a|219}}
arripe opem auxiliumque ad hanc rem: propere hoc, non placide decet.{{l|220}}
Anteveni aliqua aut tu aliquo[r]sum&lt;ref&gt;aliquo saltu ''Kiessling'' : aliquos autu (aut tu ''B'') cod. : aut tu aliquo(r)sum ''Leo''&lt;/ref&gt; circumduce exercitum,{{a|221}}
coge in obsidium perduellis, nostris praesidium para;{{a|222}}
interclude inimicis commeatum, tibi muni viam{{r|2.2.70|70}}{{a|223}}
qua cibatus commeatusque ad te et legiones tuas{{a|224}}
tuto possit pervenire: hanc rem age, res subitaria est.{{l|225}}
[Reperi, comminiscere, cedo calidum consilium cito,{{a|226}}
quae hic sunt visa ut visa ne sint, facta ut facta ne sient.{{a|227}}
Magnam illic homo rem incipissit, magna munit moenia.]{{r|2.2.75|75}}{{a|228}}
tu unus si recipere hoc ad te dicis, confidentiast{{a|229}}
nos inimicos profligare posse. '''PAL.''' Dico et recipio{{l|230}}
ad me. '''PER.''' Et ego impetrare dico id quod petis. '''PAL.''' At te Iuppiter{{a|231}}
bene amet. '''PER.''' Auden participare me quod commentu's? '''PAL.''' Tace,{{a|232}}
dum in regionem astutiarum mearum te induco, ut scias{{r|2.2.80|80}}{{a|233}}
iuxta mecum mea consilia. '''PER.''' Salva sumes indidem.{{a|234}}
'''PAL.''' Erus meus elephanti corio circumtentust, non suo,{{l|235}}
neque habet plus sapientiai quam lapis. '''PER.''' Ego istuc scio.{{a|236}}
'''PAL.''' Nunc sic rationem incipisso, hanc instituam astutiam,{{a|237}}
ut Philocomasio huc sororem geminam germanam alteram{{r|2.2.85|85}}{{a|238}}
dicam Athenis advenisse cum amatore aliquo suo,{{a|239}}
tam similem, quam &lt;lacte&gt; lactist; apud &lt;te&gt; eos hic devortier{{l|240}}
dicam hospitio. '''PER.''' Euge euge, lepide, laudo commentum tuom.{{a|241}}
'''PAL.''' Vt si illic concriminatus sit advorsum militem{{a|242}}
meus conservos, eam vidisse hic cum alieno oscularier,{{r|2.2.90|90}}{{a|243}}
eam arguam vidisse apud te contra conservom meum{{a|244}}
cum suo amatore amplexantem atque osculantem. '''PER.''' Immo optume.{{l|245}}
Idem ego dicam, si &lt;ex&gt; me exquiret miles. '''PAL.''' Sed simillimas{{a|246}}
dicito esse, et Philocomasio id praecipiendum est ut sciat,{{a|247}}
ne titubet, si exquiret ex ea miles. '''PER.''' Nimis doctum dolum.{{r|2.2.95|95}}{{a|248}}
Sed si ambas videre in uno miles concilio volet,{{a|249}}
quid agimus? '''PAL.''' Facilest: trecentae possunt causae conligi:{{l|250}}
'non domist, abiit ambulatum, dormit, ornatur, lavat,{{a|251}}
prandet, potat: occupatast, operae non est, non potest',{{a|252}}
quantum vis prolationum, dum modo hunc prima via{{r|2.2.100|100}}{{a|253}}
inducamus, vera ut esse credat quae mentibimur.{{a|254}}
'''PER.''' Placet ut dicis. '''PAL.''' Intro abi ergo, et si isti est mulier, eam iube{{l|255}}
cito domum transire, atque haec ei dice monstra praecipe,{{a|256}}
ut teneat consilia nostra, quem ad modum exorsi sumus,{{a|257}}
de gemina sorore. '''PER.''' Docte tibi illam perdoctam dabo.{{r|2.2.105|105}}{{a|258}}
Numquid aliud? '''PAL.''' Intro ut abeas. '''PER.''' Abeo.—'''PAL.''' Et quidem ego ibo domum{{a|259}}
atque hominem investigando operam huic dissimulabiliter dabo,{{l|260}}
qui fuerit conservos qui hodie sit sectatus simiam.{{a|261}}
Nam ille non potuit quin sermone suo aliquem familiarium{{a|262}}
participaverit de amica eri, sese vidisse eam{{r|2.2.110|110}}{{a|263}}
hic in proximo osculantem cum alieno adulescentulo.{{a|264}}
Novi morem: egomet tacere nequeo solus quod scio.{{l|265}}
Si invenio qui vidit, ad eum vineas pluteosque agam:{{a|266}}
res paratast, vi pugnandoque hominem caperest certa res.{{a|267}}
Si ita non reperio, ibo odorans quasi canis venaticus,{{r|2.2.115|115}}{{a|268}}
usque donec persecutus volpem ero vestigiis.{{a|269}}
Sed fores crepuerunt nostrae, ego voci moderabor meae;{{l|270}}
nam illic est Philocomasio custos meus conservos qui it foras.{{a|271}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[SCELEDRVS ⸱ PALAESTRIO]
'''SCELEDRVS''' Nisi quidem ego hodie ambulavi dormiens in tegulis,{{a|272}}
certo edepol scio me vidisse hic proxumae viciniae{{a|273}}
Philocomasium erilem amicam sibi malam rem quaerere.{{a|274}}
'''PAL.''' Hic illam vidit osculantem, quantum hunc audivi loqui.{{l|275}}
'''SCEL.''' Quis hic est? '''PAL.''' Tuos conservos. Quid agis, Sceledre? '''SCEL.''' Te, Palaestrio,{{r|2.3.5|5}}{{a|276}}
volup est convenisse. '''PAL.''' Quid iam? Aut quid negotist? Fac sciam.{{a|277}}
'''SCEL.''' Metuo—'''PAL.''' Quid metuis? '''SCEL.''' Ne hercle hodie, quantum hic familiariumst,{{a|278}}
maxumum in malum cruciatumque insuliamus. '''PAL.''' Tu sali{{a|279}}
solus, nam ego istam insulturam et desulturam nil moror.{{l|280}}
'''SCEL.''' Nescis tu fortasse, apud nos facinus quod natumst novom.{{r|2.3.10|10}}{{a|281}}
'''PAL.''' Quod id est facinus? '''SCEL.''' Impudicum. '''PAL.''' Tute scias soli tibi,{{a|282}}
mihi ne dixis, scire nolo. '''SCEL.''' Non enim faciam quin scias.{{a|283}}
Simiam hodie sum sectatus nostram in horum tegulis.{{a|284}}
'''PAL.''' Edepol, Sceledre, homo sectatu's nihili nequam bestiam.{{l|285}}
'''SCEL.''' Di te perdant. '''PAL.''' Te istuc aequom—quoniam occepisti, eloqui.{{r|2.3.15|15}}{{a|286}}
'''SCEL.''' Forte fortuna per impluvium huc despexi in proxumum,{{a|287}}
atque ego illi aspicio osculantem Philocomasium cum altero{{a|288}}
nescio quo adulescente. '''PAL.''' Quod ego, Sceledre, scelus ex te audio?{{a|289}}
'''SCEL.''' Profecto vidi. '''PAL.''' Tutin? '''SCEL.''' Egomet duobus his oculis meis.{{l|290}}
'''PAL.''' Abi, non verisimile dicis, neque vidisti. '''SCEL.''' Num tibi{{r|2.3.20|20}}{{a|291}}
lippus videor? '''PAL.''' Medicum istuc tibi meliust percontarier.{{a|292}}
Verum enim tu istam, si te di ament, temere hau tollas fabulam:{{a|293}}
tuis nunc cruribus capitique fraudem capitalem hinc creas.{{a|294}}
Nam tibi iam ut pereas paratum est dupliciter, nisi supprimis{{l|295}}
tuom stultiloquium. '''SCEL.''' Qui vero dupliciter? '''PAL.''' Dicam tibi.{{r|2.3.25|25}}{{a|296}}
Primumdum, si falso insimulas Philocomasium, hoc perieris;{{a|297}}
iterum, si id verumst, tu ei custos additus &lt;eo&gt; perieris.{{a|298}}
'''SCEL.''' Quid fuat me, nescio: haec me vidisse ego certo scio.{{a|299}}
'''PAL.''' Pergin, infelix? '''SCEL.''' Quid tibi vis dicam nisi quod viderim?{{l|300}}
Quin etiam nunc intus hic in proxumost. '''PAL.''' Eho an non domist?{{r|2.3.30|30}}{{a|301}}
'''SCEL.''' Vise, abi intro tute, nam ego mi iam nil credi postulo.{{a|302}}
'''PAL.''' Certum est facere.—'''SCEL.''' Hic te opperiar; eadem illi insidias dabo,{{a|303}}
quam mox horsum ad stabulum iuuenix recipiat se &lt;a&gt; pabulo.{{a|304}}
Quid ego nunc faciam? Custodem me illi miles addidit:{{l|305}}
nunc si indicium facio, interii; si taceo, &lt;interii&gt; tamen,{{r|2.3.35|35}}{{a|306}}
si hoc palam fuerit. Quid peius muliere aut audacius?{{a|307}}
Dum ego in tegulis sum, illaec sese ex hospitio edit foras;{{a|308}}
edepol facinus fecit audax. Hocine si miles sciat,{{a|309}}
credo hercle has sustollat aedis totas atque hunc in crucem.{{l|310}}
Hercle quidquid est, mussitabo potius quam inteream male;{{r|2.3.40|40}}{{a|311}}
non ego possum quae ipsa sese venditat tutarier.{{a|312}}
'''PAL.''' Sceledre, Sceledre, quis homo in terra te alter est audacior?{{a|313}}
Quis magis dis inimicis natus quam tu atque iratis? '''SCEL.''' Quid est?{{a|314}}
'''PAL.''' Iuben tibi oculos exfodiri, quibus id quod nusquam est vides?{{l|315}}
'''SCEL.''' Quid, nusquam? '''PAL.''' Non ego tuam empsim vitam vitiosa nuce.{{r|2.3.45|45}}{{a|316}}
'''SC.''' Quid negotist? '''PAL.''' Quid negoti sit rogas? '''SC.''' Cur non rogem?{{a|317}}
'''PAL.''' Non tu tibi istam praetruncari linguam largiloquam iubes?{{a|318}}
'''SCEL.''' Quam ob rem iubeam? '''PAL.''' Philocomasium eccam domi, quam in proxumo{{a|319}}
vidisse aibas te osculantem atque amplexantem cum altero.{{l|320}}
'''SCEL.''' Mirumst lolio victitare te tam vili tritico.{{r|2.3.50|50}}{{a|321}}
'''PAL.''' Quid iam? '''SCEL.''' Quia luscitiosu's. '''PAL.''' Verbero, edepol tu quidem{{a|322}}
caecus, non luscitiosu's. Nam illa quidem &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; domi.&lt;ref&gt;nam illam quidem vidi ''FZ'' illam quidem eccam ''Gruter''&lt;/ref&gt;{{a|323}}
'''SCEL.''' Quid, domi? '''PAL.''' Domi hercle vero. '''SCEL.''' Abi, ludis me, Palaestrio.{{a|324}}
'''PA.''' Tum mihi sunt manus inquinatae. '''SC.''' Qui dum? '''PA.''' Quia ludo luto.{{l|325}}
'''SCEL.''' Vae capiti tuo. '''PAL.''' &lt;Tuo&gt; istuc, Sceledre, promitto fore,{{r|2.3.55|55}}{{a|326}}
nisi oculos orationemque aliam commutas tibi.{{a|327}}
Sed fores concrepuerunt nostrae. '''SCEL.''' At ego ilico observo foris;{{a|328}}
nam nihil est qua hinc huc transire ea possit nisi recto ostio.{{a|329}}
'''PAL.''' Quin domi eccam. Nescio quae te, Sceledre, scelera suscitant.{{l|330}}
'''SCEL.''' Mihi ego video, mihi ego sapio, &lt;mihi&gt; ego credo plurumum:{{r|2.3.60|60}}{{a|331}}
me homo nemo deterrebit, quin ea sit in his aedibus.{{a|332}}
Hic obsistam, ne imprudenti huc ea se subrepsit mihi.{{a|333}}
'''PAL.''' Meus illic homo est, deturbabo iam ego illum de pugnaculis.{{a|334}}
Vin iam faciam, ut stultividum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; fateare? '''SCEL.''' Age face.&lt;ref&gt;ut stultividum esse tu te fateare&lt;/ref&gt;{{l|335}}
'''PAL.''' Neque te quicquam sapere corde neque oculis uti? '''SCEL.''' Volo.{{r|2.3.65|65}}{{a|336}}
'''PAL.''' Nempe tu istic ais esse erilem concubinam? '''SCEL.''' Atque arguo{{a|337}}
eam me vidisse osculantem hic intus cum alieno viro.{{a|338}}
'''PAL.''' Scin tu nullum commeatum hinc esse a nobis? '''SCEL.''' Scio.{{a|339}}
'''PAL.''' Neque solarium neque hortum, nisi per impluvium? '''SCEL.''' Scio.{{l|340}}
'''PAL.''' Quid nunc? Si ea domist, si facio, ut eam exire hinc videas domo,{{r|2.3.70|70}}{{a|341}}
dignun es verberibus multis? '''SCEL.''' Dignus. '''PAL.''' Serva istas fores,{{a|342}}
ne tibi clam se subterducat istinc atque huc transeat.{{a|343}}
'''SCEL.''' Consilium est ita facere. '''PAL.''' Pede ego iam illam huc tibi sistam in viam.—{{a|344}}
'''SCEL.''' Agedum ergo face. Volo scire, utrum egon id quod vidi viderim{{l|345}}
an illic faciat, quod facturum dicit, ut ea sit domi.{{r|2.3.75|75}}{{a|346}}
Nam ego quidem meos oculos habeo nec rogo utendos foris.{{a|347}}
Sed hic illi subparasitatur semper, hic eae proxumust,{{a|348}}
primus ad cibum vocatur, primo pulmentum datur;{{a|349}}
nam illic noster est fortasse circiter triennium,{{l|350}}
neque cuiquam quam illi in nostra meliust famulo familia.{{r|2.3.80|80}}{{a|351}}
Sed ego hoc quod ago, id me agere oportet, hoc observare ostium.{{a|352}}
Sic obsistam. Hac quidem pol certo verba mihi numquam dabunt.{{a|353}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[PALAESTRIO ⸱ PHILOCOMASIVM ⸱ SCELEDRVS]
'''PAL.''' Praecepta facito ut memineris. '''PHILOCOMASIVM''' Totiens monere mirumst.{{a|354}}
'''PAL.''' At metuo ut satis sis subdola. '''PHIL.''' Cedo vel decem, edocebo{{l|355}}
minime malas ut sint malae, mihi solae quod superfit.{{a|356}}
'''PAL.''' Age nunciam insiste in dolos; ego abs te procul recedam.{{a|357}}
Quid ais tu, Sceledre? '''SCEL.''' Hanc rem gero. Habeo auris, loquere quidvis.{{r|2.4.5|5}}{{a|358}}
'''PAL.''' Credo ego istoc extemplo tibi esse eundum actutum extra portam,{{a|359}}
dispessis manibus, patibulum quom habebis. '''SCEL.''' Quamnam ob rem?{{l|360}}
'''PAL.''' Respice dum ad laevam: quis illaec est mulier? '''SCEL.''' Pro di immortales,{{a|361}}
eri concubinast haec quidem. '''PAL.''' Mihi quoque pol ita videtur.{{a|362}}
Age nunciam, quando lubet—'''SCEL.''' Quid agam? '''PAL.''' Perire propera.{{r|2.4.10|10}}{{a|363}}
'''PHIL.''' Vbi iste est bonus servos, qui probri me maxumi innocentem{{a|364}}
falso insimulavit? '''PAL.''' Em tibi, hic mihi dixit tibi quae dixi.{{l|365}}
'''PHIL.''' Tun me vidisse in proxumo hic, sceleste, ais osculantem?{{a|366}}
'''PAL.''' Atque cum alieno adulescentulo dixit. '''SCEL.''' Dixi hercle vero.{{a|367}}
'''PH.''' Tun me vidisti? '''S.''' Atque his quidem hercle oculis. '''PH.''' Carebis, credo,{{r|2.4.15|15}}{{a|368}}
qui plus vident quam quod vident. '''SCEL.''' Numquam hercle deterrebor{{a|369}}
quin viderim id quod viderim. '''PHIL.''' Ego stulta et mora multum,{{l|370}}
quae cum hoc insano fabuler, quem pol ego capitis perdam.{{a|371}}
'''SCEL.''' Noli minitari: scio crucem futuram mihi sepulcrum;{{a|372}}
ibi mei sunt maiores siti, pater, avos, proavos, abavos.{{r|2.4.20|20}}{{a|373}}
Non possunt mihi minaciis tuis hisce oculi exfodiri.{{a|374}}
Sed paucis verbis te volo, Palaestrio. Opsecro te,{{l|375}}
unde exit haec? '''PAL.''' Vnde nisi domo? '''SCEL.''' Domo? '''PAL.''' Me viden? '''SCEL.''' Te video.{{a|376}}
Nimis mirumst facinus, quo modo haec hinc huc transire potuit;{{a|377}}
nam certo neque solariumst apud nos neque hortus ullus{{r|2.4.25|25}}{{a|378}}
neque fenestra nisi clatrata; nam certe ego te hic intus vidi.{{a|379}}
'''PAL.''' Pergin, sceleste, intendere hanc arguere? '''PHIL.''' Ecastor ergo{{l|380}}
mi hau falsum evenit somnium, quod noctu hac somniavi.{{a|381}}
'''PAL.''' Quid somniasti? '''PHIL.''' Ego eloquar. Sed amabo advortite animum.{{a|382}}
Hac nocte in somnis mea soror geminast germana visa{{r|2.4.30|30}}{{a|383}}
venisse Athenis in Ephesum cum suo amatore quodam;{{a|384}}
ei ambo hospitio huc in proxumum mihi devortisse visi.{{l|385}}
'''PAL.''' Palaestrionis somnium narratur. Perge porro.{{a|386}}
'''PHIL.''' Ego laeta visa, quia soror venisset, propter eandem{{a|387}}
suspicionem maximam sum visa sustinere.{{r|2.4.35|35}}{{a|388}}
Nam arguere in somnis me meus mihi familiaris visust,{{a|389}}
me cum alieno adulescentulo, quasi nunc tu, esse osculatam,{{l|390}}
quom illa osculata mea soror gemina esset suompte amicum.{{a|391}}
Id me insimulatam perperam falsum esse somniavi.{{a|392}}
'''PAL.''' Satin eadem vigilanti expetunt quae in somnis visa memoras?{{r|2.4.40|40}}{{a|393}}
Eu hercle praesens somnium. Abi intro et comprecare.{{a|394}}
Narrandum ego istuc militi censebo. '''PHIL.''' Facere certum est,{{l|395}}
neque me quidem patiar probri falso impune insimulatam.—{{a|396}}
'''SCEL.''' Timeo quid rerum gesserim, ita dorsus totus prurit.{{a|397}}
'''PAL.''' Scin te periisse? '''SCEL.''' Nunc quidem domi certo est. Certa res est{{r|2.4.45|45}}{{a|398}}
nunc nostrum observare ostium, ubi ubist. '''PAL.''' At, Sceledre, quaeso,{{a|399}}
ut ad id exemplum somnium quam simile somniavit{{l|400}}
atque ut tu suspicatus es eam vidisse osculantem.{{a|401}}
'''SCEL.''' Nescio quid credam egomet mihi iam, ita quod vidisse credo{{a|402}}
me id iam non vidisse arbitror. '''PAL.''' Ne tu hercle sero, opinor,{{r|2.4.50|50}}{{a|403}}
resipisces: si ad erum haec res prius †devenerit†, peribis pulchre.{{a|404}}
'''SCEL.''' Nunc demum experior, mi ob oculos caliginem opstitisse.{{l|405}}
'''PAL.''' Dudum edepol planum est id quidem, quae hic usque fuerit intus.{{a|406}}
'''SCEL.''' Nihil habeo certi quid loquar: non vidi eam, etsi vidi.{{a|407}}
'''PAL.''' Ne tu edepol stultitia tua nos paene perdidisti:{{r|2.4.55|55}}{{a|408}}
dum te fidelem facere ero voluisti, absumptu's paene.{{a|409}}
Sed fores vicini proxumi crepuerunt. Conticiscam.{{l|410}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.5.0'&gt;&lt;/span&gt;II.v===
&lt;poem&gt;[PHILOCOMASIVM ⸱ SCELEDRVS ⸱ PALAESTRIO]
'''PHIL.''' Inde ignem in aram, ut Ephesiae Dianae laeta laudes{{a|411}}
gratesque agam eique ut Arabico fumificem odore amoene,{{a|412}}
quom me in locis Neptuniis templisque turbulentis{{a|413}}
servavit, saevis fluctibus ubi sum adflictata multum.{{a|414}}
'''SCEL.''' Palaestrio, o Palaestrio. '''PAL.''' O Sceledre, Sceledre, quid vis?{{r|2.5.5|5}}{{l|415}}
'''SCEL.''' Haec mulier, quae hinc exit modo, estne erilis concubina{{a|416}}
Philocomasium, an non est ea? '''PAL.''' Hercle opinor, ea videtur.{{a|417}}
Sed facinus mirum est, quo modo haec hinc huc transire potuit,{{a|418}}
si quidem east. '''SCEL.''' An dubium tibi est eam esse hanc? '''PAL.''' Ea videtur.{{a|419}}
'''SCEL.''' Adeamus, appellemus. Heus, quid istuc est, Philocomasium?{{r|2.5.10|10}}{{l|420}}
Quid tibi istic in istisce aedibus debetur, quid negotist?{{a|421}}
Quid nunc taces? Tecum loquor. '''PAL.''' Immo edepol tute tecum;{{a|422}}
nam haec nil respondet. '''SCEL.''' Te adloquor, viti probrique plena,{{a|423}}
quae circum vicinos vagas. '''PHIL.''' Quicum tu fabulare?{{a|424}}
'''SCEL.''' Quicum nisi tecum? '''PHIL.''' Quis tu homo es, aut mecum quid est negoti?{{r|2.5.15|15}}{{l|425}}
'''SCEL.''' Me rogas homo qui sim? '''PHIL.''' Quin ego hoc rogem quod nesciam?{{a|426}}
'''PAL.''' Quis ego sum igitur, si hunc ignoras? '''PHIL.''' Mihi odiosus, quisquis es,{{a|427}}
et tu et hic. '''SC.''' Non nos novisti? '''PH''' Neutrum. '''SC.''' Metuo maxume,{{a|428}}
'''PAL.''' Quid metuis? '''SCEL.''' Enim ne &lt;nos&gt; nosmet perdiderimus uspiam;{{a|429}}
nam nec te neque me novisse ait haec. '''PAL.''' Persectari hic volo,{{r|2.5.20|20}}{{l|430}}
Sceledre, nos nostri an alieni simus, ne dum quispiam{{a|431}}
nos vicinorum imprudentis aliquis immutaverit.{{a|432}}
'''SCEL.''' Certe equidem noster sum. '''PAL.''' Et pol ego. Quaeris tu, mulier, malum.{{a|433}}
Tibi ego dico, heus, Philocomasium. '''PHIL.''' Quae te intemperiae tenent,{{a|434}}
qui me perperam perplexo nomine appelles? '''PAL.''' Eho,{{r|2.5.25|25}}{{l|435}}
quis igitur vocare? '''PHIL.''' Diceae nomen est. '''SCEL.''' Iniuria es,{{a|436}}
falsum nomen possidere, Philocomasium, postulas;{{a|437}}
{{graeca|''ἄδικος''}} es tu, non {{graeca|''δικαία''}}, et meo ero facis iniuriam.{{a|438}}
'''PHIL.''' Egone? '''SCEL.''' Tu&lt;ne&gt;. '''PHIL.''' Quae heri Athenis Ephesum adveni vesperi{{a|439}}
cum meo amatore, adulescente Atheniensi? '''PAL.''' Dic mihi,{{r|2.5.30|30}}{{l|440}}
quid hic tibi in Epheso est negoti? '''PHIL.''' Geminam germanam meam{{a|441}}
hic sororem esse indaudivi, eam veni quaesitum. '''SCEL.''' Mala es.{{a|442}}
'''PHIL.''' Immo ecastor stulta multum, quae vobiscum fabuler.{{a|443}}
Abeo. '''SCEL.''' Abire non sinam te. '''PHIL.''' Mitte. '''SCEL.''' Manifestaria es.{{a|444}}
Non omitto. '''PHIL.''' At iam crepabunt mihi manus, malae tibi,{{r|2.5.35|35}}{{l|445}}
nisi me omittis. '''SCEL.''' Quid, malum, astas? Quin tenes altrinsecus?{{a|446}}
'''PAL.''' Nil moror negotiosum mi esse tergum. Qui scio{{a|447}}
an ista non sit Philocomasium atque alia eius similis sit?{{a|448}}
'''PHIL.''' Mittis me an non mittis? '''SCEL.''' Immo vi atque invitam ingratiis,{{a|449}}
nisi voluntate ibis, rapiam te domum. '''PHIL.''' Hosticum hoc mihi{{r|2.5.40|40}}{{l|450}}
domicilium est, Athenis domus est Atticis; ego istam domum{{a|451}}
neque moror neque vos qui homines sitis novi neque scio.{{a|452}}
'''SCEL.''' Lege agito: te nusquam mittam, nisi das firmatam fidem,{{a|453}}
te huc, si omisero, intro ituram. '''PHIL.''' Vi me cogis, quisquis es.{{a|454}}
Do fidem, si omittis, isto me intro ituram quo iubes.{{l|455}}{{r|2.5.45|45}}
'''SC.''' Ecce omitto. '''PH''' At ego abeo missa.—'''SC.''' Muliebri fecit fide.{{a|456}}
'''PAL.''' Sceledre, manibus amisisti praedam. Tam east quam potis{{a|457}}
nostra erilis concubina. Vin tu facere hoc strenue?{{a|458}}
'''S.''' Quid faciam? '''P.''' Ecfer mihi machaeram huc intus. '''S.''' Quid facies ea?{{a|459}}
'''PAL.''' Intro rumpam recta in aedis: quemque hic intus videro{{r|2.5.50|50}}{{l|460}}
cum Philocomasio osculantem, eum ego obtruncabo extempulo.{{a|461}}
'''SCEL.''' Visanest ea esse? '''PAL.''' Immo edepol plane east. '''SCEL.''' Sed quo modo{{a|462}}
dissimulabat. '''PA.''' Abi, machaeram huc ecfer. '''SC.''' Iam faxo hic erit.—{{a|463}}
'''PAL.''' Neque eques neque pedes profectost quisquam tanta audacia,{{a|464}}
qui aeque faciat confidenter quicquam quam mulier facit.{{r|2.5.55|55}}{{l|465}}
Ut utrubique orationem docte divisit suam,{{a|466}}
ut sublinitur os custodi cauto, conservo meo.{{a|467}}
Nimis beat quod commeatus transtinet trans parietem.{{a|468}}
'''SCEL.''' Heus, Palaestrio, machaera nihil opust. '''PAL.''' Quid iam, aut quid est?{{a|469}}
'''S.''' Domi eccam erilem concubinam. '''P.''' Quid, domi? '''S.''' In lecto cubat.{{r|2.5.60|60}}{{l|470}}
'''PAL.''' Edepol ne tu tibi malam rem repperisti, ut praedicas.{{a|471}}
'''SCEL.''' Quid iam? '''PAL.''' Quia hanc attingere ausu's mulierem hinc ex proxumo.{{a|472}}
'''SCEL.''' Magis hercle metuo. '''PAL.''' Sed numquam quisquam faciet quin soror{{a|473}}
istaec sit gemina huius: eam pol tu osculantem hic videras.{{a|474}}
'''SCEL.''' Id quidem palam est eam esse, ut dicis; quid propius fuit,{{r|2.5.65|65}}{{l|475}}
quam ut perirem, si elocutus essem ero? '''PAL.''' Ergo, si sapis,{{a|476}}
mussitabis: plus oportet scire servom quam loqui.{{a|477}}
Ego abeo a te, ne quid tecum consili commisceam,{{a|478}}
atque apud hunc ero vicinum; tuae mihi turbae non placent.{{a|479}}
Erus si veniet, si me quaeret, hic ero: hinc me arcessito.—{{r|2.5.70|70}}{{l|480}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.6.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vi===
&lt;poem&gt;[SCELEDRVS ⸱ PERIPLECTOMENVS]
'''SCELEDRVS''' Satin abiit ille neque erile negotium{{a|481}}
plus curat, quasi non servitutem serviat?{{a|482}}
Certo illa quidem hic nunc intus est in aedibus,{{a|483}}
nam egomet cubantem eam modo offendi domi.{{a|484}}
Certum est nunc observationi operam dare.{{r|2.6.5|5}}{{l|485}}
'''PERIPLECTOMENVS''' non hercle hisce homines me marem, sed feminam{{a|486}}
vicini rentur esse servi militis:{{a|487}}
ita me ludificant. Meamne hic invitam hospitam,{{a|488}}
quae heri huc Athenis cum hospite advenit meo,{{a|489}}
tractatam et ludificatam, ingenuam et liberam?{{r|2.6.10|10}}{{l|490}}
'''SCEL.''' Perii hercle, hic ad me recta habet rectam viam.{{a|491}}
Metuo, illaec mihi res ne malo magno fuat,{{a|492}}
quantum hunc audivi facere verborum senem.{{a|493}}
'''PER.''' Accedam ad hominem. Tun, Sceledre, hic, scelerum caput,{{a|494}}
meam ludificavisti hospitam ante aedis modo?{{r|2.6.15|15}}{{l|495}}
'''SCEL.''' Vicine, ausculta quaeso. '''PER.''' Ego auscultem tibi?{{a|496}}
'''SCEL.''' Expurigare volo me. '''PER.''' Tun te expuriges,{{a|497}}
qui facinus tantum tamque indignum feceris?{{a|498}}
An quia latrocinamini, arbitramini{{a|499}}
quidvis licere facere vobis, verbero?{{r|2.6.20|20}}{{l|500}}
'''SCEL.''' Licetne? '''PER.''' At ita me di deaeque omnis ament,{{a|501}}
nisi mihi supplicium virgeum de te datur{{a|502}}
longum diutinumque, a mane ad vesperum,{{a|503}}
quod meas confregisti imbricis et tegulas,{{a|504}}
ibi dum condignam te sectatu's simiam,{{r|2.6.25|25}}{{l|505}}
quodque inde inspectavisti meum apud me hospitem{{a|506}}
amplexum amicam, quom osculabatur, suam,{{a|507}}
quodque concubinam erilem insimulare ausus es{{a|508}}
probri pudicam meque summi flagiti,{{a|509}}
tum quod tractavisti hospitam ante aedis meam:{{r|2.6.30|30}}{{l|510}}
nisi mihi supplicium stimuleum de &lt;te&gt; datur,{{a|511}}
dedecoris pleniorem erum faciam tuom,{{a|512}}
quam magno vento plenumst undarum mare.{{a|513}}
'''SCEL.''' Ita sum coactus, Periplectomene, ut nesciam{{a|514}}
utrum me postulare prius &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; tecum aequom siet;&lt;ref&gt;utrum me &lt;ex&gt;postulare prius tecum aequ''iu''st&lt;/ref&gt;{{r|2.6.35|35}}{{l|515}}
nisi &lt;si&gt; istaec non est haec neque &lt;haec&gt; istast, mihi{{a|516}}
me expurigare tibi videtur aequius;{{a|517}}
sicut etiam nunc nescio quid viderim:{{a|518}}
itast ista huius similis nostrai tua,{{a|519}}
siquidem non eadem est. '''PER.''' Vise ad me intro, iam scies.{{r|2.6.40|40}}{{l|520}}
'''SCEL.''' Licetne? '''PER.''' Quin te iubeo; et placide noscita.{{a|521}}
'''SCEL.''' Ita facere certum est.—'''PER.''' Heus, Philocomasium, cito{{a|522}}
transcurre curriculo ad nos, ita negotiumst.{{a|523}}
Post, quando exierit Sceledrus a nobis, cito{{a|524}}
transcurrito ad vos rursum curriculo domum.{{r|2.6.45|45}}{{l|525}}
Nunc pol ego metuo ne quid infuscaverit.{{a|526}}
Si hic non videbit mulierem—aperitur foris.{{a|527}}
'''SCEL.''' Pro di immortales, similiorem mulierem{{a|528}}
magisque eandem, ut pote quae non sit eadem, non reor{{l|530|529-530}}
deos facere posse. '''PER.''' Quid nunc? '''SCEL.''' Commerui malum.{{r|2.6.50|50}}{{a|531}}
'''PER.''' Quid igitur? Eanest? '''SCEL.''' Etsi east, non est ea.{{a|532}}
'''PER.''' Vidistin istam? '''SCEL.''' Vidi, et illam et hospitem,{{a|533}}
complexam atque osculantem. '''PER.''' Eanest? '''SCEL.''' Nescio.{{a|534}}
'''PE.''' Vin scire plane? '''SC.''' Cupio. '''PE.''' Abi intro ad vos domum{{l|535}}
continuo, vide sitne istaec vostra intus. '''SCEL.''' Licet,{{r|2.6.55|55}}{{a|536}}
pulchre admonuisti. Iam ego ad te exibo foras.—{{a|537}}
'''PER.''' Numquam edepol hominem quemquam ludificarier{{a|538}}
magis facete vidi et magis miris modis.{{a|539}}
Sed eccum egreditur. '''SCEL.''' Periplectomene, te opsecro{{l|540}}
per deos atque homines perque stultitiam meam{{r|2.6.60|60}}{{a|541}}
perque tua genua—'''PER.''' Quid opsecras me? '''SCEL.''' Inscitiae{{a|542}}
meae et stultitiae ignoscas. Nunc demum scio{{a|543}}
me fuisse excordem, caecum, incogitabilem.{{a|544}}
Nam Philocomasium eccam intus. '''PER.''' Quid nunc, furcifer?{{l|545}}
Vidistin ambas? '''SCEL.''' Vidi. '''PER.''' Erum exhibeas volo.{{r|2.6.65|65}}{{a|546}}
'''SCEL.''' Meruisse equidem me maxumum fateor malum,{{a|547}}
et tuae fecisse me hospitae aio iniuriam;{{a|548}}
sed meam esse erilem concubinam censui,{{a|549}}
cui me custodem erus addidit miles meus.{{l|550}}
Nam ex uno puteo similior numquam potis{{r|2.6.70|70}}{{a|551}}
aqua aquai sumi quam haec est atque ista hospita.{{a|552}}
Et me despexe ad te per impluvium tuom{{a|553}}
fateor. '''PER.''' Quid ni fateare, ego quod viderim?{{a|554}}
Et ibi osculantem meum hospitem cum ista hospita{{l|555}}
vidisti? '''SCEL.''' Vidi (cur negem quod viderim?),{{r|2.6.75|75}}{{a|556}}
sed Philocomasium me vidisse censui.{{a|557}}
'''PER.''' Ratun istic me hominem esse omnium minimi preti,{{a|558}}
si ego me sciente paterer vicino meo{{a|559}}
eam fieri apud me tam insignite iniuriam?{{l|560}}
'''SCEL.''' Nunc demum a me insipienter factum esse arbitror,{{r|2.6.80|80}}{{a|561}}
cum rem cognosco; at non malitiose tamen{{a|562}}
feci. '''PER.''' Immo indigne; nam hominem servom suos{{a|563}}
domitos habere oportet oculos et manus{{a|564}}
orationemque. '''SCEL.''' Egone si post hunc diem{{l|565}}
muttivero, etiam quod egomet certo sciam,{{r|2.6.85|85}}{{a|566}}
dato excruciandum me: egomet me dedam tibi;{{a|567}}
nunc hoc mi ignosce quaeso. '''PER.''' Vincam animum meum,{{a|568}}
ne malitiose factum id esse aps te arbitrer.{{a|569}}
Ignoscam tibi istuc. '''SCEL.''' At tibi di faciant bene.{{l|570}}
'''PER.''' Ne tu hercle, si te di ament, linguam comprimes{{r|2.6.90|90}}{{a|571}}
posthac, etiam illud quod scies nesciveris{{a|572}}
nec videris quod videris. '''SCEL.''' Bene me mones,{{a|573}}
ita facere certum est. Sed satine oratu's? '''PER.''' Abi.{{a|574}}
'''SCEL.''' Numquid nunc aliud me vis? '''PER.''' Ne me noveris.{{l|575}}
'''SCEL.''' Dedit hic mihi verba. Quam benigne gratiam{{r|2.6.95|95}}{{a|576}}
fecit, ne iratus esset. Scio quam rem gerat:{{a|577}}
ut miles cum extemplo a foro adveniat domum,{{a|578}}
domi comprehendar. Una hic et Palaestrio{{a|579}}
me habent venalem: sensi et iam dudum scio.{{l|580}}
Numquam hercle ex ista nassa ego hodie escam petam;{{r|2.6.100|100}}{{a|581}}
nam iam aliquo aufugiam et me occultabo aliquot dies,{{a|582}}
dum haec consilescunt turbae atque irae leniunt.{{a|583}}
Nam uni satis populo impio merui mali.—{{a|584}}
[verum tamen de me quidquid est, ibo hinc domum.]{{l|585}}
'''PER.''' Illic hinc abscessit. Sat edepol certo scio,{{r|2.6.105|105}}{{a|586}}
occisam saepe sapere plus multo suem:{{a|587}}
quoin id adimatur ne id quod vidit viderit.{{a|588}}
Nam illius oculi atque aures atque opinio{{a|589}}
transfugere ad nos. Usque adhuc actum est probe;{{l|590}}
nimium festivam mulier operam praehibuit.{{r|2.6.110|110}}{{a|591}}
Redeo in senatum rusum; nam Palaestrio{{a|592}}
domi nunc apud me est, Sceledrus nunc autemst foris:{{a|593}}
frequens senatus poterit nunc haberier.{{a|594}}
Ibo intro, ne, dum absum, alter sorti defuat.—{{l|595}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[PALAESTRIO ⸱ PERIPLECTOMENVS ⸱ PLEVSICLES]
'''PALAESTRIO''' Cohibete intra limen etiam vos parumper, Pleusicles,{{a|596}}
sinite me prius perspectare, ne uspiam insidiae sient{{a|597}}
concilium quod habere volumus. Nam opus est nunc tuto loco,{{a|598}}
unde inimicus ne quis nostri spolia capiat consili.{{a|599}}
Nam bene consultum inconsultum est, si id inimicis usuist,{{l|600}}{{r|3.1.5|5}}
neque potest quin, si id inimicis usuist, obsit tibi;{{a|601}}
[nam bene &lt;consultum&gt; consilium surripitur saepissime,{{a|602}}
si minus cum cura aut cautella locus loquendi lectus est.]{{a|603}}
Quippe qui, si rescivere inimici consilium tuom,{{a|604}}
tuopte tibi consilio occludunt linguam et constringunt manus,{{l|605}}{{r|3.1.10|10}}
atque eadem quae illis voluisti facere, illi faciunt tibi.{{a|606}}
Sed speculabor, ne quis aut hinc aut ab laeva aut dextera{{a|607}}
nostro consilio venator adsit cum auritis plagis.{{a|608}}
Sterilis hinc prospectus usque ad ultumam est plateam probe.{{a|609}}
Evocabo. Heus Periplectomene et Pleusicles, progredimini.{{l|610}}{{r|3.1.15|15}}
'''PERIPLECTOMENVS''' Ecce nos tibi oboedientes. '''PAL.''' Facilest imperium in bonis.{{a|611}}
Sed volo scire: eodem consilio, quod intus meditati sumus,{{a|612}}
gerimus rem? '''PER.''' Magis non potest esse ad rem utibile. '''PAL.''' Immo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|613}}
quid tibi, Pleusicles? '''PLEVSICLES''' Quodne vobis placeat, displiceat mihi?{{a|614}}
Quis homo sit magis meus quam tu es? '''PAL.''' Loquere lepide et commode.{{l|615}}{{r|3.1.20|20}}
'''PER.''' Pol ita decet hunc facere. '''PL.''' At hoc me facinus miserum macerat{{a|616}}
meumque cor corpusque cruciat. '''PER.''' Quid id est quod cruciat? Cedo.{{a|617}}
'''PLEVS.''' Me tibi istuc aetatis homini facinora puerilia{{a|618}}
obicere, neque te decora neque tuis virtutibus;{{a|619}}
ea te expetere ex opibus summis mei honoris gratia{{l|620}}{{r|3.1.25|25}}
mihique amanti ire opitulatum atque ea te facere facinora,{{a|621}}
quae istaec aetas fugere facta magis quam sectari solet:{{a|622}}
eam pudet me tibi in senecta obicere sollicitudinem.{{a|623}}
'''PAL.''' Novo modo tu homo amas, siquidem te quicquam quod faxis pudet;{{a|624}}
nihil amas, umbra es amantis magis quam amator, Pleusicles.{{l|625}}{{r|3.1.30|30}}
'''PLEVS.''' Hancine aetatem exercere &lt;mei&gt; me amoris gratia?{{a|626}}
'''PER.''' Quid ais tu? Itane tibi ego videor oppido Acherunticus?{{a|627}}
Tam capularis, tamine tibi diu videor vitam vivere?{{a|628}}
Nam equidem haud sum natus annos praeter quinquaginta et quattuor,{{a|629}}
clare oculis video, pernix sum manibus, pedibus mobilis.{{l|630}}{{r|3.1.35|35}}
'''PAL.''' Si albicapillus hic, videtur neutiquam ab ingenio senex.{{a|631}}
Inest in hoc emussitata sua sibi ingenua indoles.{{a|632}}
'''PLEVS.''' Pol id quidem experior ita esse ut praedicas, Palaestrio;{{a|633}}
nam benignitas quidem huius oppido adulescentula est.{{a|634}}
'''PER.''' Immo, hospes, magis cum periclum facies, magis nosces meam{{l|635}}{{r|3.1.40|40}}
comitatem erga te amantem. '''PLEVS.''' Quid opus nota noscere?{{a|636}}
'''PER.''' Vt apud &lt;te&gt; exemplum experiundi habeas, ne quaeras foris;{{a|637}}
nam nisi qui ipse amavit, aegre amantis ingenium inspicit:{{a|638}}
et ego amoris aliquantum habeo umorisque etiam in corpore,{{l|640|639-640}}
neque dum exarui ex amoenis rebus et voluptariis.{{r|3.1.45|45}}{{a|641}}
Vel cavillator facetus vel conviva commodus{{a|642}}
item ero, neque ego oblocutor sum alteri in convivio:{{a|643}}
incommoditate abstinere me apud convivas commodo{{a|644}}
commemini et meae orationis iustam partem persequi{{l|645}}
et meam partem itidem tacere, quom aliena est oratio;{{r|3.1.50|50}}{{a|646}}
minime sputator, screator sum, itidem minime mucidus:{{a|647}}
post Ephesi sum natus, non enim in Apulis; non sum Animulas.{{a|648}}
'''PAL.''' O lepidum senem, in se si quas memorat virtutis habet,{{a|649}}
atque equidem plane educatum in nutricatu Venerio.{{l|650}}
'''PER.''' Plus dabo quam praedicabo ex me venustatis tibi.{{r|3.1.55|55}}{{a|651}}
Neque ego umquam alienum scortum subigito in convivio,{{a|652}}
neque praeripio pulpamentum neque praevorto poculum,{{a|653}}
neque per vinum umquam ex me exoritur discidium in convivio:{{a|654}}
si quis ibi est odiosus, abeo domum, sermonem segrego;{{l|655}}
Venerem, amorem amoenitatemque accubans exerceo.{{r|3.1.60|60}}{{a|656}}
'''PAL.''' Tu&lt;ref&gt;Tui ''Camerarius'' : Tu ''BCD''&lt;/ref&gt; quidem edepol omnis moris ad venustatem †vacet&lt;ref&gt;vigent ''Ribbeck'' : vacet ''B'' : mihi ''CD''&lt;/ref&gt;;{{a|657}}
cedo tris mi hominis aurichalco contra cum istis moribus.{{a|658}}
'''PLEVS.''' At quidem illuc aetatis qui sit non invenies alterum{{a|659}}
lepidiorem ad omnis res nec qui amicus amico sit magis.{{l|660}}
'''PER.''' Tute me ut fateare faciam esse adulescentem moribus,{{r|3.1.65|65}}{{a|661}}
ita apud omnis comparebo tibi res bene factis frequens.{{a|662}}
Opusne erit tibi advocato tristi, iracundo? Ecce me;{{a|663}}
opusne leni? Leniorem dices quam mutum est mare,{{a|664}}
liquidiusculusque ero quam ventus est favonius.{{l|665}}
Vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi,{{r|3.1.70|70}}{{a|666}}
pel primarium parasitum atque obsonatorem optumum;{{a|667}}
tum ad saltandum non cinaedus malacus aequest atque ego.{{a|668}}
'''PAL.''' Quid ad illas artis optassis, si optio eveniat tibi?{{a|669}}
'''PLEVS.''' Huius pro meritis ut referri pariter possit gratia,{{l|670}}
tibique, quibus nunc me esse experior summae sollicitudini.{{r|3.1.75|75}}{{a|671}}
At tibi tanto sumptui esse mihi molestumst. '''PER.''' Morus es.{{a|672}}
Nam in mala uxore atque inimico si quid sumas, sumptus est,{{a|673}}
in bono hospite atque amico quaestus est quod sumitur{{a|674}}
et quod in divinis rebus sumptumst, sapienti lucrumst.{{l|675}}
Deum virtute est te unde hospitio accipiam apud me comiter:{{r|3.1.80|80}}{{a|676}}
es, bibe, animo obsequere mecum atque onera te hilaritudine.{{a|677}}
Liberae sunt aedis, liber sum autem ego: mei volo vivere.{{a|678}}
Nam mihi, deum virtute dicam, propter divitias meas{{a|679}}
licuit uxorem dotatam genere summo ducere;{{l|680}}
sed nolo mi oblatratricem in aedis intro mittere.{{r|3.1.85|85}}{{a|681}}
'''PAL.''' Cur non vis? Nam procreare liberos lepidumst onus.{{a|682}}
'''PER.''' Hercle vero liberum esse tete, id multo lepidiust.{{a|683}}
'''PAL.''' Tu homo et alteri sapienter potis es consulere et tibi.{{a|684}}
'''PER.''' Nam bona uxor suave ductust, si sit usquam gentium{{l|685}}
ubi ea possit inveniri; verum egone eam ducam domum,{{r|3.1.90|90}}{{a|686}}
quae mihi numquam hoc dicat 'eme, mi vir, lanam, unde tibi pallium{{a|687}}
malacum et calidum conficiatur tunicaeque hibernae bonae,{{a|688}}
ne algeas hac hieme' (hoc numquam verbum ex uxore audias),{{a|689}}
verum prius quam galli cantent quae me e somno suscitet,{{l|690}}
dicat 'da, mi vir, kalendis meam qui matrem munerem,{{r|3.1.95|95}}{{a|691}}
da qui faciam †condiat&lt;ref&gt;condimenta, da ''Ritschl'' : conclamando ''B¹'' condiat da ''B²'' condi atdan ''CD¹''; ''A n. l.''&lt;/ref&gt;, da quod dem quinquatribus{{a|692}}
praecantrici, coniectrici, hariolae atque haruspicae;{{a|693}}
flagitiumst, si nil mittetur quae supercilio spicit;{{a|694}}
tum plicatricem clementer non potest quin munerem; {{l|695}}
iam pridem, quia nihil abstulerit, suscenset ceriaria;{{r|3.1.100|100}}{{a|696}}
tum opstetrix expostulavit mecum, parum missum sibi;{{a|697}}
quid? Nutrici non missuru's quicquam, quae vernas alit?'{{a|698}}
Haec atque horum similia alia damna multa mulierum{{a|699}}
me uxore prohibent, mihi quae huius similes sermones serat.{{l|700}}
'''PAL.''' Di tibi propitii sunt, nam hercle si istam semel amiseris{{r|3.1.105|105}}{{a|701}}
libertatem, haud facile in eundem rusum restitues locum.{{a|702}}
'''PLEVS.''' At illa laus est, magno in genere et in divitiis maxumis{{a|703}}
liberos hominem educare, generi monumentum et sibi.{{a|704}}
'''PER.''' Quando habeo multos cognatos, quid opus est mihi liberis?{{l|705}}
Nunc bene vivo et fortunate atque ut volo atque animo ut lubet.{{r|3.1.110|110}}{{a|706}}
Mea bona in morte cognatis didam, inter eos partiam.{{a|707}}
[ei apud me aderunt, me curabunt, visent quid agam, ecquid velim.]{{a|708}}
Prius quam lucet adsunt, rogitant noctu ut somnum ceperim.{{a|709}}
[eos pro liberis habebo, qui mihi mittunt munera.]{{l|710}}
sacrificant: dant inde partem mihi maiorem quam sibi,{{r|3.1.115|115}}{{a|711}}
abducunt ad exta; me ad se ad prandium, ad cenam vocant;{{a|712}}
ille miserrumum se retur, minimum qui misit mihi.{{a|713}}
Illi inter se certant donis, egomet mecum mussito:{{a|714}}
bona mea inhiant, me certatim nutricant et munerant.{{l|715}}
'''PAL.''' Nimis bona ratione nimiumque ad te &lt;te&gt; et tuam vitam habes:{{r|3.1.120|120}}{{a|716}}
et tibi sunt gemini et trigemini, si te bene habes, filii.{{a|717}}
'''PER.''' Pol si habuissem, satis cepissem miseriarum e liberis:{{a|718}}
continuo excruciarer animi: si ei forte fuisset febris,{{l|720|719-720}}
censerem emori; cecidissetve ebrius aut de equo uspiam,{{a|721}}
metuerem ne ibi diffregisset crura aut cervices sibi.{{r|3.1.125|125}}{{a|722}}
'''PAL.''' Huic homini dignum est divitias esse et diu vitam dari,{{a|723}}
qui et rem servat et se bene habet suisque amicis usui est.{{a|724}}
'''PLEVS.''' O lepidum caput. Ita me di deaeque ament, aequom fuit{{l|725}}
deos paravisse, uno exemplo ne omnes vitam viverent;{{a|726}}
sicut merci pretium statuit qui est probus agoranomus:{{r|3.1.130|130}}{{a|727}}
quae probast mers, pretium ei statuit, pro virtute ut veneat,{{a|728}}
quae improbast, pro mercis vitio dominum pretio pauperat,{{a|729}}
itidem divos dispertisse vitam humanam aequom fuit:{{l|730}}
qui lepide ingeniatus esset, vitam ei longinquam darent,{{a|731}}
qui improbi essent et scelesti, is adimerent animam cito.{{r|3.1.135|135}}{{a|732}}
Si hoc paravissent, et homines essent minus multi mali{{a|733}}
et minus audacter scelesta facerent facta, et postea,{{a|734}}
qui homines probi essent, esset is annona vilior.{{l|735}}
'''PER.''' Qui deorum consilia culpet, stultus inscitusque sit,{{a|736}}
quique eos vituperet. Nunc istis rebus desisti decet.{{r|3.1.140|140}}{{a|737}}
Nunc volo opsonare, ut, hospes, tua te ex virtute et mea{{a|738}}
meae domi accipiam benigne, lepide et lepidis victibus.{{a|739}}
'''PLEVS.''' Nihil me paenitet iam quanto sumptui fuerim tibi;{{l|740}}
nam hospes nullus tam in amici hospitium devorti potest,{{a|741}}
quin, ubi triduom continuom fuerit, iam odiosus siet;{{r|3.1.145|145}}{{a|742}}
verum ubi dies decem continuos sit, east odiorum Ilias:{{a|743}}
tam etsi dominus non invitus patitur, servi murmurant.{{a|744}}
'''PER.''' Serviendae servituti ego servos instruxi mihi,{{l|745}}
hospes, non qui mi imperarent quibusve ego essem obnoxius:{{a|746}}
si illis aegrest mihi quod volup est, meo remigio rem gero,{{r|3.1.150|150}}{{a|747}}
tamen id quod odiost faciundumst cum malo atque ingratiis.{{a|748}}
Nunc, quod occepi, opsonatum pergam. '''PLEVS.''' Si certumst tibi,{{a|749}}
commodulum obsona, ne magno sumptu: mihi quidvis sat est.{{l|750}}
'''PER.''' Quin tu istanc orationem hinc veterem atque antiquam amoves?{{a|751}}
[nam] proletario sermone nunc quidem, hospes, utere;{{r|3.1.155|155}}{{a|752}}
nam ei solent, quando accubuere, ubi cena adpositast, dicere:{{a|753}}
'quid opus fuit hoc, &lt;hospes&gt;, sumptu tanto nostra gratia?{{a|754}}
Insanivisti hercle, nam idem hoc hominibus sat erat decem.'{{l|755}}
quod eorum causa obsonatumst culpant et comedunt tamen.{{a|756}}
'''PAL.''' Fit pol illud ad illud exemplum. Ut docte et perspecte sapit.{{r|3.1.160|160}}{{a|757}}
'''PER.''' Sed eidem homines numquam dicunt, quamquam adpositumst ampliter:{{a|758}}
'iube illud demi; tolle hanc patinam; remove pernam, nil moror;{{a|759}}
aufer illam offam porcinam, probus hic conger frigidus,{{l|760}}
remove, abi aufer' neminem eorum haec adseverare audias,{{a|761}}
sed procellunt se et procumbunt dimidiati, dum appetunt.{{r|3.1.165|165}}{{a|762}}
'''PAL.''' Bonus bene ut malos descripsit mores. '''PER.''' Haud centesimam{{a|763}}
partem dixi atque, otium rei si sit, possum expromere.{{a|764}}
'''PAL.''' Igitur id quod agitur, †hic† primum praeverti decet.{{l|765}}
Nunc hoc animum advortite ambo. Mihi opus est opera tua,{{a|766}}
Periplectomene; nam ego inveni lepidam sycophantiam,{{r|3.1.170|170}}{{a|767}}
qui admutiletur miles usque caesariatus atque uti{{a|768}}
huic amanti ac Philocomasio hanc ecficiamus copiam,{{a|769}}
ut hic eam abducat habeatque. '''PER.''' Dari istanc rationem volo.{{l|770}}
'''PAL.''' At ego mi anulum dari istunc tuom volo. '''PER.''' Quam ad rem usui est?{{a|771}}
'''PAL.''' Quando habebo, igitur rationem mearum fabricarum dabo.{{r|3.1.175|175}}{{a|772}}
'''PER.''' Vtere, accipe. '''PAL.''' Accipe a me rusum rationem doli,{{a|773}}
quam institui. '''PLEVS.''' Perpurigatis damus tibi ambo operam auribus.{{a|774}}
'''PAL.''' Erus meus ita magnus moechus mulierum est, ut neminem{{l|775}}
fuisse aeque neque futurum credo. '''PLEVS.''' Credo ego istuc idem.{{a|776}}
'''PAL.''' Isque Alexandri praestare praedicat formae suam,{{r|3.1.180|180}}{{a|777}}
itaque omnis se ultro sectari in Epheso memorat mulieres.{{a|778}}
'''PER.''' Edepol qui te de isto multi cupiunt †non&lt;ref&gt;nunc ''Acidalius'' : non ''BCD''&lt;/ref&gt; mentirier,{{a|779}}
sed ego ita esse ut dicis teneo pulchre. Proin, Palaestrio,{{l|780}}
quam potis tam verba confer maxime ad compendium.{{a|781}}
'''PAL.''' Ecquam tu potes reperire forma lepida mulierem,{{r|3.1.185|185}}{{a|782}}
cui facetiarum cor pectusque sit plenum et doli?{{a|783}}
'''PER.''' Ingenuamne an libertinam? '''PAL.''' Aequi istuc facio, dum modo{{a|784}}
eam des quae sit quaestuosa, quae alat corpus corpore,{{l|785}}
cuique sapiat pectus; nam cor non potest, quod nulla habet.{{a|786}}
'''PER.''' Lautam vis an quae nondum sit lauta? '''PAL.''' Sic consucidam,{{r|3.1.190|190}}{{a|787}}
quam lepidissimam potis quamque adulescentem maxume.{{a|788}}
'''PER.''' Habeo eccillam meam clientam, meretricem adulescentulam.{{a|789}}
Sed quid ea usus est? '''PAL.''' Vt ad te eam iam deducas domum{{l|790}}
itaque eam huc ornatam adducas, ex matronarum modo,{{a|791}}
capite compto, crinis vittasque habeat, adsimuletque se{{r|3.1.195|195}}{{a|792}}
tuam esse uxorem: ita praecipiundum est. '''PLEVS.''' Erro quam insistas viam.{{a|793}}
'''PAL.''' At scietis. Sed ecquae ancillast illi? '''PER.''' Est prime cata.{{a|794}}
'''PAL.''' Ea quoque opus est. Ita praecipito mulieri atque ancillulae,{{l|795}}
ut simulet se tuam esse uxorem et deperire hunc militem,{{a|796}}
quasique hunc anulum faveae suae dederit, ea porro mihi,{{r|3.1.200|200}}{{a|797}}
militi ut darem, quasique ego &lt;ei&gt; rei sim interpres. '''PER.''' Audio;{{a|798}}
ne me surdum esse arbitrare, si audes. Ego recte meis{{a|799}}
auribus utor &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''PAL.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|799a}}
ei dabo, &lt;aps&gt; tua mi uxore dicam delatum et datum,{{l|800}}
ut sese ad eum conciliarem; ille eiusmodi est: cupiet miser,{{r|3.1.205|205}}{{a|801}}
qui nisi adulterio studiosus rei nulli aliaest improbus.{{a|802}}
'''PER.''' Non potuit reperire, si ipsi Soli quaerendas dares,{{a|803}}
lepidiores duas ad hanc rem quam ego. Habe animum bonum.{{a|804}}
'''PAL.''' Ergo adcura, sed propere opus est. Nunc tu ausculta, Pleusicles.{{l|805}}
'''PLEVS.''' Tibi sum oboediens. '''PAL.''' Hoc facito, miles domum ubi advenerit,{{r|3.1.210|210}}{{a|806}}
memineris ne Philocomasium nomines. '''PLEVS.''' Quem nominem?{{a|807}}
'''PA.''' Diceam. '''PL.''' Nempe eandem quae dudum constitutast. '''PA.''' Pax, abi.{{a|808}}
'''PLEVS.''' Meminero. Sed quid meminisse id refert, &lt;rogo&gt; ego te tamen.{{a|809}}
'''PAL.''' Ego enim dicam tum quando usus poscet; interea tace,{{l|810}}
ut nunc etiam hic agat ac tu tum partis defendas tuas.{{r|3.1.215|215}}{{a|811}}
'''PLEVS.''' Ego eo intro igitur.—'''PAL.''' Et praecepta sobrie ut cures face.{{a|812}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[PALAESTRIO ⸱ LVCRIO]
quantas res turbo, quantas moveo machinas.{{a|813}}
Eripiam ego hodie concubinam militi,{{a|814}}
si centuriati bene sunt maniplares mei.{{l|815}}
Sed illum vocabo. Heus Sceledre, nisi negotiumst,{{a|816}}
progredere ante aedis, te vocat Palaestrio.{{r|3.2.5|5}}{{a|817}}
'''LVCRIO''' Non operaest Sceledro. '''PAL.''' Quid iam? '''LVC.''' Sorbet dormiens.{{a|818}}
'''PAL.''' Quid, sorbet? '''LVC.''' Illud, stertit, volui dicere.{{a|819}}
Sed quia consimile est, quom stertas, quasi sorbeas—{{l|820}}
'''PAL.''' Eho an dormit Sceledrus intus? '''LVC.''' Non naso quidem,{{a|821}}
nam eo magnum clamat. Tetigit calicem clanculum,{{r|3.2.10|10}}{{a|822}}
dum misit nardum in amphoram, cellarius.{{a|823}}
'''PAL.''' Eho tu sceleste, qui illi suppromu's, eho—{{l|825|824-825}}
'''LVC.''' Quid vis? '''PAL.''' Qui lubitum est illi condormiscere?{{a|826}}
'''LVC.''' Oculis opinor. '''PAL.''' Non te istuc rogito, scelus.{{a|827}}
Procede huc. Periisti iam, nisi verum scio.{{r|3.2.15|15}}{{a|828}}
Prompsisti tu illi vinum? '''LVC.''' Non prompsi. '''PAL.''' Negas?{{a|829}}
'''LVC.''' Nego hercle vero, nam ille me vetuit dicere;{{l|830}}
neque equidem heminas octo exprompsi in urceum{{a|831}}
neque illic calidum exbibit in prandium.{{a|832}}
'''PAL.''' Neque tu bibisti? '''LVC.''' Di me perdant, si bibi,{{r|3.2.20|20}}{{a|833}}
si bibere potui. '''PAL.''' Quid iam? '''LVC.''' Quia enim obsorbui;{{a|834}}
nam nimis calebat, amburebat gutturem.{{l|835}}
'''PAL.''' Alii ebrii sunt, alii poscam potitant.{{a|836}}
Bono subpromo et promo cellam creditam.{{a|837}}
'''LVCR.''' Tu hercle idem faceres, si tibi esset credita:{{r|3.2.25|25}}{{a|838}}
quoniam aemulari non licet, nunc invides.{{l|840|839-840}}
'''PAL.''' Eho an umquam prompsit antehac? Responde, scelus.{{a|841}}
Atque ut tu scire possis, &lt;ego&gt; dico tibi:{{a|842}}
si falsa dices, Lucrio, excruciabere.{{a|843}}
'''LVCR.''' Ita vero? Ut tu ipse me dixisse delices,{{r|3.2.30|30}}{{a|844}}
post &lt;e&gt; sagina ego eiciar cellaria, {{l|845}}
ut tibi, si promptes, alium subpromum pares.{{a|846}}
'''PAL.''' Non edepol faciam. Age eloquere audacter mihi.{{a|847}}
'''LVCR.''' Numquam edepol vidi promere. Verum hoc erat:{{a|848}}
mihi imperabat, ego promebam postea.{{r|3.2.35|35}}{{a|849}}
'''PAL.''' Hoc illi crebro capite sistebant cadi.{{l|850}}
'''LVCR.''' Non hercle tam istoc valide cassabant cadi;{{a|851}}
sed in cella erat paulum nimis loculi lubrici,{{a|852}}
ibi erat bilibris aula sic propter cados,{{a|853}}
ea saepe deciens complebatur: vidi eam{{r|3.2.40|40}}{{a|854}}
plenam atque inanem fieri, plenam maxume;{{l|855}}
ubi bacchabatur aula, cassabant cadi.{{a|856}}
'''PAL.''' Abi, abi intro iam. Vos in cella vinaria{{a|857}}
bacchanal facitis. Iam hercle ego erum adducam a foro.{{a|858}}
'''LVCR.''' Perii, excruciabit me erus, domum si venerit,{{r|3.2.45|45}}{{a|859}}
quom haec facta scibit, quia sibi non dixerim.{{l|860}}
Fugiam hercle aliquo atque hoc in diem extollam malum.{{a|861}}
Ne dixeritis, obsecro, huic, vostram fidem.{{a|862}}
'''PAL.''' Quo te agis? '''LVCR.''' Missus sum aliquo: iam huc revenero.{{a|863}}
'''PAL.''' Quis misit? '''LVCR.''' Philocomasium. '''PAL.''' Abi, actutum redi.{{r|3.2.50|50}}{{a|864}}
'''LVCR.''' Quaeso tamen tu meam partem, infortunium{{l|865}}
si dividetur, me absente accipito tamen.—{{a|866}}
'''PAL.''' Modo intellexi quam rem mulier gesserit:{{a|867}}
quia Sceledrus dormit, hunc subcustodem suom{{a|868}}
foras ablegavit, dum ab se huc transiret. Placet.{{r|3.2.55|55}}{{a|869}}
Sed Periplectomenus quam ei mandavi mulierem{{l|870}}
nimis lepida forma ducit. Di hercle hanc rem adiuvant.{{a|871}}
Quam digne ornata incedit, haud meretricie.{{a|872}}
Lepide hoc succedit sub manus negotium.{{a|873}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[PERIPLECTOMENVS ⸱ ACROTELEVTIVM ⸱ PALAESTRIO ⸱ MILPHIDIPPA]
'''PERIPLECTOMENVS''' Rem omnem tibi, Acroteleutium, tibique una, Milphidippa,{{a|874}}
domi demonstravi in ordine. Hanc fabricam fallaciasque{{l|875}}
minus si tenetis, denuo volo percipiatis plane;{{a|876}}
satis si intellegitis, aliud est quod potius fabulemur.{{a|877}}
'''ACROTELEVTIVM''' Stultitia atque insipientia mea istaec sit, &lt;mi patrone,&gt;{{r|3.3.5|5}}{{a|878}}
me ire in opus alienum aut ibi meam operam pollicitari,{{a|879}}
si ea in opificina nesciam aut mala esse aut fraudulenta.{{l|880}}
'''PER.''' At melius est monerier. '''ACR.''' Meretricem commoneri,{{a|881}}
quam sane magni referat, nihil clam est. Quin egomet ultro,{{a|882}}
postquam adbibere auris meae tuae oram orationis,{{r|3.3.10|10}}{{a|883}}
tibi dixi, miles quem ad modum potis sit deasciari.{{a|884}}
'''PER.''' At nemo solus satis sapit. Nam ego multos saepe vidi{{l|885}}
regionem fugere consili prius quam repertam haberent.{{a|886}}
'''ACR.''' Si quid faciendum est mulieri male atque malitiose,{{a|887}}
ea sibi immortalis memoriast meminisse et sempiterna;{{r|3.3.15|15}}{{a|888}}
sin bene quid aut fideliter faciundum eisdem veniat,{{a|889}}
obliviosae extempulo fiunt, meminisse nequeunt.{{l|890}}
'''PER.''' Ergo istuc metuo, quom venit vobis faciundum utrumque:{{a|891}}
nam id proderit mihi, militi male quod facietis ambae.{{a|892}}
'''ACR.''' Dum nescientes quod bonum faciamus, ne formida.{{r|3.3.20|20}}{{a|893}}
'''PER.''' Mala mulier mers est. '''ACR.''' Ne pave, peioribus conveniunt.{{l|895|894-895}}
'''PER.''' Ita vos decet. Consequimini. '''PAL.''' Cesso ego illis obviam ire?{{a|896}}
Venire salvom gaudeo, lepide hercle ornatus incedis.{{a|897}}
'''PER.''' Bene opportuneque obviam es, Palaestrio. Em tibi adsunt{{a|898}}
quas me iussisti adducere et quo ornatu. '''PAL.''' eu, noster esto.{{r|3.3.25|25}}{{a|899}}
Palaestrio Acroteleutium salutat. '''ACR.''' Quis hic amabo est,{{l|900}}
qui tam pro nota nominat me? '''PER.''' Hic noster architectust.{{a|901}}
'''ACR.''' Salve, architecte. '''PAL.''' Salva sis. Sed dic mihi, ecquid hic te{{a|902}}
oneravit praeceptis? '''PER.''' Probe meditatam utramque duco.{{a|903}}
'''PAL.''' Audire cupio, quem ad modum; ne quid peccetis paveo.{{r|3.3.30|30}}{{a|904}}
'''PER.''' Ad tua praecepta de meo nihil his novom adposivi.{{l|905}}
'''ACR.''' Nempe ludificari militem tuom erum vis? '''PAL.''' Exlocuta es.{{a|906}}
'''ACR.''' Lepide et sapienter, commode et facete res paratast.{{a|907}}
'''PAL.''' Atque huius uxorem volo &lt;te esse&gt; adsimulare. '''ACR.''' Fiet.{{a|908}}
'''PAL.''' Quasi militi animum adieceris, simulare. '''ACR.''' Sic futurum est.{{r|3.3.35|35}}{{a|909}}
'''PAL.''' Quasique ea res per me interpretem et tuam ancillam ei curetur. {{l|910}}
'''ACR.''' Bonus vates poteras esse, nam quae sunt futura dicis.{{a|911}}
'''PAL.''' Quasique anulum hunc ancillula tua abs te detulerit ad me,{{a|912}}
quem ego militi &lt;porro&gt; darem tuis verbis. '''ACR.''' Vera dicis.{{a|913}}
'''PER.''' Quid istis nunc memoratis opust quae commeminere? '''ACR.''' Meliust.{{r|3.3.40|40}}{{a|914}}
Nam, mi patrone, hoc cogitato, ubi probus est architectus,{{l|915}}
bene lineatam si semel carinam conlocavit,{{a|916}}
facile esse navem facere, ubi fundata, constitutast.{{a|917}}
Nunc haec carina satis probe fundata, bene statutast,{{a|918}}
atque architecto adsunt fabri ad eam rem haud imperiti.{{r|3.3.45|45}}{{a|919}}
Si non nos materiarius remoratur, quod opus qui det{{l|920}}
(novi indolem nostri ingeni), cito erit parata navis.{{a|921}}
'''PAL.''' Nempe tu novisti militem meum erum? '''ACR.''' Rogare mirumst.{{a|922}}
Populi odium quidni noverim, magnidicum, cincinnatum,{{a|923}}
moechum unguentatum. '''PAL.''' Num ille te nam novit? '''ACR.''' Numquam vidit:{{r|3.3.50|50}}{{a|924}}
qui noverit me quis ego sim? '''PAL.''' Nimis lepide fabulare;{{l|925}}
eo †potiuerim lepidius pol fieri†. '''ACR.''' Potin ut hominem{{a|926}}
mihi des, quiescas cetera? Ni ludificata lepide{{a|927}}
ero, culpam omnem in me imponito. '''PAL.''' Age igitur intro abite,{{a|928}}
insistite hoc negotium sapienter. '''ACR.''' Alia cura.{{r|3.3.55|55}}{{a|929}}
'''PAL.''' Age, Periplectomene, has nunciam duc intro; ego ad forum illum{{l|930}}
conveniam atque illi hunc anulum dabo, atque praedicabo{{a|931}}
a tua uxore mihi datum esse eamque illum deperire.{{a|932}}
Hanc ad nos, quom extemplo a foro veniemus, mittitote,{{a|933}}
quasi clanculum ad &lt;eum&gt; missa sit. '''PER.''' Faciemus. Alia cura.{{r|3.3.60|60}}{{a|934}}
'''PAL.''' Vos modo curate, ego illum probe iam oneratum huc acciebo.—{{l|935}}
'''PER.''' Bene ambula, bene rem geras. Egone hoc si efficiam plane,{{a|936}}
ut concubinam militis meus hospes habeat hodie{{a|937}}
atque hinc Athenas avehat, &lt;si&gt; hodie hunc dolum dolamus,{{a|938}}
quid tibi ego mittam muneris! '''ACR.''' Datne ab se mulier operam?{{l|940|939-940}}{{r|3.3.65|65}}
'''PER.''' Lepidissume et compsissume. '''ACR.''' Confido confuturum.{{a|941}}
Ubi facta erit conlatio nostrarum malitiarum,{{a|942}}
haud vereor ne nos subdola perfidia pervincamur.{{a|943}}
'''PER.''' Abeamus ergo intro, haec uti meditemur cogitate,{{a|944}}
ut accurate et commode hoc quod agendumst exsequamur,{{l|945}}{{r|3.3.70|70}}
ne quid, ubi miles venerit, titubetur. '''ACR.''' Tu morare.—{{a|946}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[PYRGOPOLINICES ⸱ PALAESTRIO]
'''PYRGOPOLINICES''' Volup est, quod agas, si id procedit lepide at&lt;que ex&gt; sententia;{{a|947}}
nam ego hodie ad Seleucum regem misi parasitum meum,{{a|948}}
ut latrones quos conduxi hinc ad Seleucum duceret,{{a|949}}
qui eius regnum tutarentur, mihi dum fieret otium{{l|950}}
'''PALAESTRIO''' Quin tu tuam rem cura potius quam Seleuci, quae tibi{{r|4.1.5|}}{{a|951}}
condicio nova et luculenta fertur per me interpretem.{{a|952}}
'''PYRG.''' Immo omnis res posteriores pono atque operam do tibi.{{a|953}}
Loquere: auris meas profecto dedo in dicionem tuam.{{a|954}}
'''PAL.''' Circumspice dum, ne quis nostro hic auceps sermoni siet.{{l|955}}
Nam hoc negoti clandestino ut agerem mandatumst mihi.{{r|4.1.10|10}}{{a|956}}
'''PYRG.''' Nemo adest. '''PAL.''' Hunc arrabonem amoris primum a me accipe.{{a|957}}
'''PYRG.''' Quid hic? Unde est? '''PAL.''' A luculenta atque festiva femina,{{a|958}}
quae te amat tuamque expetessit pulcram pulcritudinem;{{a|959}}
eius nunc mi anulum ad te ancilla porro ut deferrem dedit.{{l|960}}
'''PYRG.''' Quid ea? Ingenuan an festuca facta e serva liberast?{{r|4.1.15|15}}{{a|961}}
'''PAL.''' Vah, egone ut ad te ab libertina esse auderem internuntius,{{a|962}}
qui ingenuis satis responsare nequeas quae cupiunt tui?{{a|963}}
'''PYRG.''' Nuptan est an vidua? '''PAL.''' Et nupta et vidua. '''PYRG.''' Quo pacto potis{{l|965|964-965}}
nupta et vidua esse eadem? '''PAL.''' Quia adulescens nuptast cum sene.{{a|966}}
'''PYRG.''' Euge. '''PAL.''' Lepida et liberali formast. '''PYRG.''' Cave mendacium.{{r|4.1.20|20}}{{a|967}}
'''PAL.''' Ad tuam formam illa una dignast. '''PYRG.''' Hercle pulchram praedicas.{{a|968}}
Sed quis east? '''PAL.''' Senis huius uxor Periplectomeni ex proxumo;{{a|969}}
ea demoritur te atque ab illo cupit abire: odit senem.{{l|970}}
Nunc te orare atque obsecrare iussit, ut eam copiam{{a|971}}
sibi potestatemque facias. '''PYRG.''' Cupio hercle equidem, si illa volt.{{r|4.1.25|25}}{{a|972}}
'''PAL.''' Quae cupit? '''PYRG.''' Quid illa faciemus concubina, quae domist?{{a|973}}
'''PAL.''' Quin tu illam iube abs te abire quo lubet: sicut soror{{a|974}}
eius huc gemina venit Ephesum et mater, accersuntque eam.{{l|975}}
'''PYRG.''' Eho tu, an venit Ephesum mater eius? '''PAL.''' Aiunt qui sciunt.{{a|976}}
'''PYRG.''' Hercle occasionem lepidam, ut mulierem excludam foras.{{r|4.1.30|30}}{{a|977}}
'''PAL.''' Immo vin tu lepide facere? '''PYRG.''' Loquere et consilium cedo.{{a|978}}
'''PAL.''' Vin tu illam actutum amovere, a te ut abeat per gratiam?{{a|979}}
'''PYRG.''' Cupio. '''PAL.''' Tum te hoc facere oportet. Tibi divitiarum adfatimst:{{l|980}}
iube sibi aurum atque ornamenta, quae illi instruxti mulieri,{{a|981}}
dono habere, †auferre† abs te quo lubeat sibi.&lt;ref&gt;''Versus mancus; auferet ''corruptum'': dono habere &lt;abire&gt; auferre &lt;ea&gt; ''Ritschl., alii alia; an'' dono habere, &lt;sumere&gt; auferre abs te quo lubeat sibi''? cf. 1100''&lt;/ref&gt;{{r|4.1.35|35}}{{a|982}}
'''PYRG.''' Placet ut dicis; sed ne &lt;et&gt; istam amittam et haec mutet fidem{{a|983}}
vide modo. '''PAL.''' Vah delicatu's, quae te tamquam oculos amet.{{a|984}}
'''PYRG.''' Venus me amat. '''PAL.''' St tace, aperitur foris, concede huc clanculum.{{l|985}}
Haec celox illiust, quae hinc egreditur, internuntia,{{a|986}}
['''PYRG.''' Quae haec celox? '''PAL.''' Ancillula illiust, quae hinc egreditur foras.]{{r|4.1.40|40}}{{a|987}}
quae anulum istunc attulit quem tibi dedi. '''PYRG.''' Edepol haec quidem{{a|988}}
bellulast. '''PAL.''' Pithecium haec est prae illa et spinturnicium.{{a|989}}
Viden tu illam oculis venaturam facere atque aucupium auribus?{{l|990}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[MILPHIDIPPA ⸱ PYRGOPOLINICES ⸱ PALAESTRIO]
'''MILPHIDIPPA''' Iam est ante aedis circus ubi sunt ludi faciundi mihi.{{a|991}}
Dissimulabo, hos quasi non videam neque esse hic etiamdum sciam.{{a|992}}
'''PYRG.''' Tace, subauscultemus ecquid de me fiat mentio.{{a|993}}
'''MILPH.''' Numquis nam hic prope adest qui rem alienam potius curet quam suam,{{a|994}}
qui aucupet me quid agam, qui de vesperi vivat suo?{{l|995}}{{r|4.2.5|5}}
Eos nunc homines metuo, mihi ne obsint neve opstent uspiam,{{a|996}}
domo si bitat, dum huc transbitat, quae huius cupiens corporist,{{a|997}}
quae amat hunc hominem nimium lepidum et nimia pulchritudine,{{a|998}}
militem Pyrgopolynicem. '''PYRG.''' Satin haec quoque me deperit?{{a|999}}
Meam laudat speciem. Edepol huius sermo haud cinerem quaeritat.{{l|1000}}{{r|4.2.10|10}}
'''PAL.''' Quo argumento? '''PYRG.''' Quia enim loquitur laute et minime sordide.{{a|1001}}
'''PAL.''' Quippini? Istaec de te loquitur: nihil attrectat sordidi.{{a|1002}}
'''PYRG.''' Tum autem illa ipsa est nimium lepida nimisque nitida femina.{{a|1003}}
Hercle vero iam adlubescit primulum, Palaestrio.{{a|1004}}
'''PAL.''' Priusne quam illam oculis tuis &lt;videas&gt;? '''PYRG.''' Video id quod credo tibi.{{l|1005}}{{r|4.2.15|15}}
Tum haec celocula autem absentem subigit me ut amem. '''PAL.''' Hercle hanc quidem{{a|1006}}
nil tu amassis; mi haec desponsast: tibi si illa hodie nupserit,{{a|1007}}
ego hanc continuo uxorem ducam. '''PYRG.''' Quid ergo hanc dubitas conloqui?{{a|1008}}
'''PAL.''' Sequere hac me ergo. '''PYRG.''' Pedisequos tibi sum. '''MILPH.''' Vtinam, cuius causa foras{{a|1009}}
sum egressa, &lt;eius&gt; conveniundi mihi potestas evenat.{{l|1010}}{{r|4.2.20|20}}
'''PAL.''' Erit, et tibi exoptatum optinget, bonum habe animum, ne formida;{{a|1011}}
homo quidamst qui scit, quod quaeris ubi sit. '''MILPH.''' Quem ego hic audivi?{{a|1012}}
'''PAL.''' Socium tuorum conciliorum et participem consiliorum.{{a|1013}}
'''MILPH.''' Tum pol ego id quod celo hau celo. '''PAL.''' Immo et celas et non celas.{{a|1014}}
'''MILPH.''' Quo argumento? '''PAL.''' Infidos celas: ego sum tibi firme fidus.{{l|1015}}{{r|4.2.25|25}}
'''MILPH.''' Cedo signum, si harunc Baccharum es. '''PAL.''' Amat mulier quaedam quendam.{{a|1016}}
'''MILPH.''' Pol istuc quidem multae. '''PAL.''' At non multae de digito donum mittunt.{{a|1017}}
'''MILPH.''' Enim cognovi nunc, fecisti modo mi ex proclivo planum.{{a|1018}}
Sed hic numquis adest? '''PAL.''' Vel adest vel non. '''MILPH.''' Cedo te mihi solae solum.{{a|1019}}
'''PAL.''' Brevin an longinquo sermoni? '''MILPH.''' Tribus verbis. '''PAL.''' Iam ad te redeo.{{l|1020}}{{r|4.2.30|30}}
'''PYRG.''' Quid ego? Hic astabo tantisper cum hac forma et factis frustra?{{a|1021}}
'''PAL.''' Patere atque asta, tibi ego hanc do operam. '''PYRG.''' Propera, &lt;expecta&gt;ndo excrucior.{{a|1022}}
'''PAL.''' Pedetemptim (tu hoc scis) tractari satiust hasce huius modi mercis.{{a|1023}}
'''PYRG.''' Age age ut tibi maxume concinnumst. '''PAL.''' Nullumst hoc stolidius saxum.{{a|1024}}
Redeo ad te. Quid me voluisti? '''MILPH.''' Quo pacto hoc Ilium accedi{{l|1025}}{{r|4.2.35|35}}
velis, ut ferrem abs te consilium. '''PAL.''' Quasi hunc depereat—'''MILPH.''' Teneo istuc.{{a|1026}}
'''PAL.''' Conlaudato formam et faciem et virtutis commemorato.{{a|1027}}
'''MILPH.''' Ad eam rem habeo omnem aciem, tibi uti dudum iam demonstravi.{{a|1028}}
'''PAL.''' Tu cetera cura et contempla et de meis venator verbis.{{a|1029}}
'''PYRG.''' Aliquam mihi partem hodie operae des denique, tandem ades, remeligo.{{l|1030}}{{r|4.2.40|40}}
'''PA.''' Adsum, impera, si quid vis. Py. Quid illaec narrat tibi? '''PA.''' Lamentari{{a|1031}}
ait illam, miseram cruciari et lacrimantem se adflictare,{{a|1032}}
quia tis egeat, quia te careat. Ob eam rem huc ad te missast.{{a|1033}}
'''PYRG.''' Iube adire. '''PAL.''' At scin quid tu facias? Facito fastidi plenum,{{a|1034}}
quasi non lubeat; me inclamato, quia sic te volgo volgem.{{l|1035}}{{r|4.2.45|45}}
'''PYRG.''' Memini et praeceptis parebo. '''PAL.''' Vocon ergo hanc quae te quaerit?{{a|1036}}
'''PYRG.''' Adeat, si quid volt. '''PAL.''' Si quid vis, adi, mulier. '''MIL.''' Pulcher, salve.{{a|1037}}
'''PYRG.''' Meum cognomentum commemoravit. Di tibi dent quaecumque optes.{{a|1038}}
'''MILPH.''' Tecum aetatem exigere ut liceat—'''PYRG.''' Nimium optas. '''MILPH.''' Non me dico,{{a|1039}}
sed eram meam, quae te demoritur. '''PYRG.''' Multae aliae idem istuc cupiunt,{{l|1040}}{{r|4.2.50|50}}
quibus copia non est. '''MILPH.''' Ecastor haud mirum, si te habes carum,{{a|1041}}
hominem tam pulchrum et praeclarum virtute et forma &lt;et&gt; factis.{{a|1042}}
Deus dignior fuit quisquam homo qui esset? '''PAL.''' Non hercle humanust ergo—{{a|1043}}
nam volturio plus humani credo est. '''PYRG.''' Magnum me faciam{{a|1044}}
nunc quom illaec me sic conlaudat. '''PAL.''' Viden tu ignavum, ut sese infert?{{l|1045}}{{r|4.2.55|55}}
Quin tu huic responde, haec illaec est ab illa quam dudum &lt;dixi&gt;.{{a|1046}}
'''PYRG.''' Qua ab illarum? Nam ita me occursant multae: meminisse haud possum.{{a|1047}}
'''MILPH.''' Ab illa quae digitos despoliat suos et tuos digitos decorat.{{a|1048}}
Nam hunc anulum ab tui cupienti huic detuli, hic &lt;ad te&gt; porro.{{a|1049}}
'''PYRG.''' Quid nunc tibi vis, mulier? Memora. '''MILPH.''' Vt quae te cupit, eam ne spernas,{{l|1050}}{{r|4.2.60|60}}
quae per tuam nunc vitam vivit: sit necne sit, spes in te uno est.{{a|1051}}
'''PYRG.''' Quid nunc volt? '''MIL.''' Te compellare et complecti et contrectare.{{a|1052}}
Nam nisi tu illi fers suppetias, iam illa animum despondebit.{{a|1053}}
Age, mi Achilles, fiat quod te oro, serva illam pulchram pulchre,{{a|1054}}
exprome benignum ex te ingenium, urbicape, occisor regum.{{l|1055}}{{r|4.2.65|65}}
'''PYRG.''' Eu hercle odiosas res. Quotiens hoc tibi, verbero, ego interdixi,{{a|1056}}
meam ne sic volgo pollicitere operam? '''PAL.''' Audin tu, mulier?{{a|1057}}
Dixi hoc tibi dudum, et nunc dico: nisi huic verri adfertur merces,{{a|1058}}
non hic suo seminio quemquam porclenam impertiturust.{{l|1060|1059-1060}}
'''MILPH.''' Dabitur quantum ipsus preti poscet. '''PAL.''' Talentum Philippi huic opus auri est;{{r|4.2.70|70}}{{a|1061}}
minus ab nemine accipiet. '''MILPH.''' Eu ecastor nimis vilest tandem.{{a|1062}}
'''PYRG.''' Non mihi avaritia umquam innatast: satis habeo divitiarum,{{a|1063}}
plus mi auri mille est modiorum Philippi. '''PAL.''' Praeter thensauros.{{a|1064}}
Tum argenti montes, non massas habet, Aetna mons non aeque altos&lt;t&gt;.{{l|1065}}
'''MILPH.''' Eu ecastor hominem periurum. '''PAL.''' Vt ludo? '''MILPH.''' Quid ego? Ut sublecto?{{r|4.2.75|75}}{{a|1066}}
Sed amabo, mitte me actutum. '''PAL.''' Quin tu huic respondes aliquid,{{a|1067}}
aut facturum aut non facturum? '''MILPH.''' Quid illam miseram animi excrucias,{{a|1068}}
quae numquam male de te meritast? '''PYRG.''' Iube eampse exire huc ad nos.{{a|1069}}
Dic me omnia quae volt facturum. '''MILPH.''' Facis nunc ut &lt;te&gt; facere aequom, {{l|1070}}
quom, quae te volt, eandem tu vis, '''PAL.''' Non insulsum huic ingenium.{{r|4.2.80|80}}{{a|1071}}
'''MILPH.''' Quomque me oratricem haud sprevisti sistique exorare ex te.{{a|1072}}
Quid est? Ut ludo? '''PAL.''' Nequeo hercle equidem risu meo moderari. '''MILPH.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|1073}}
ob eam causam huc abs te avorti. '''PYRG.''' Non edepol tu scis, mulier,{{a|1074}}
quantum ego honorem nunc illi habeo. '''MILPH.''' Scio, et istuc illi dicam.{{l|1075}}
'''PAL.''' Contra auro alii hanc vendere potuit operam. '''MIL.''' Pol istuc tibi credo.{{r|4.2.85|85}}{{a|1076}}
'''PAL.''' Meri bellatores gignuntur, quas hic praegnatis fecit,{{a|1077}}
et pueri annos octingentos vivont. '''MILPH.''' Vae tibi, nugator.{{a|1078}}
'''PYRG.''' Quin mille annorum perpetuo vivont, ab saeclo ad saeclum.{{a|1079}}
'''PAL.''' Eo minus dixi, ne haec censeret me advorsum se mentiri.{{l|1080}}
'''MILPH.''' Perii, quot hic ipse annos vivet, cuius filii tam diu vivont?{{r|4.2.90|90}}{{a|1081}}
'''PYRG.''' Postriduo natus sum ego, mulier, quam Iuppiter ex Ope natust.{{a|1082}}
'''PAL.''' Si hic pridie natus foret quam ille est, hic haberet regnum in caelo.{{a|1083}}
'''MILPH.''' Iam iam sat, amabo, est. Sinite abeam, si possum, viva a vobis.{{a|1084}}
'''PAL.''' Quin ergo abis, quando responsumst? '''MILPH.''' Ibo atque illam huc adducam,{{l|1085}}
propter &lt;quam&gt; opera est mihi. Numquid vis? '''PYRG.''' Ne magis sim pulcher quam sum,{{r|4.2.95|95}}{{a|1086}}
ita me mea forma habet sollicitum. '''PAL.''' Quid hic nunc stas? Quin abis? '''MILPH.''' Abeo.{{a|1087}}
'''PAL.''' Atque adeo, audin [tu]? Dicito docte et cordate, ut cor ei saliat—{{a|1088}}
Philocomasio dic, si est istic, domum ut transeat: hunc hic esse.{{a|1089}}
'''MILPH.''' Hic cum &lt;mea&gt; era est, &lt;hinc&gt; clam nostrum hunc sermonem sublegerunt.{{l|1090}}
'''PAL.''' Lepide factumst: iam ex sermone hoc gubernabunt doctius porro.{{r|4.2.100|100}}{{a|1091}}
'''MILPH.''' Remorare, abeo.—'''PAL.''' Neque te remoror neque tango neque te—taceo.{{a|1092}}
'''PYRG.''' Iube maturare illam exire huc. Iam istic rei praevortemur.{{a|1093}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[PYRGOPOLINICES ⸱ PALAESTRIO]
'''PYRG.''' Quid nunc mi es auctor ut faciam, Palaestrio,{{a|1094}}
de concubina? Nam nullo pacto potest{{l|1095}}
prius haec in aedis recipi quam illam amiserim.{{a|1096}}
'''PAL.''' Quid me consultas quid agas? Dixi equidem tibi{{a|1097}}
quo id pacto fieri possit clementissime.{{r|4.3.5|5}}{{a|1098}}
Aurum atque vestem muliebrem omnem habeat sibi,{{a|1099}}
quae illi instruxisti: sumat, habeat, auferat;{{l|1100}}
dicasque tempus maxume esse, ut eat domum:{{a|1101}}
sororem geminam adesse et matrem dicito,{{a|1102}}
quibus concomitata recte deveniat domum.{{r|4.3.10|10}}{{a|1103}}
'''PYRG.''' Qui tu scis eas adesse? '''PAL.''' Quia oculis meis{{a|1104}}
vidi hic sororem esse eius. '''PYRG.''' Convenitne eam?{{l|1105}}
'''PAL.''' Convenit. '''PYRG.''' Ecquid fortis visast? '''PAL.''' Omnia{{a|1106}}
vis optinere. '''PYRG.''' Vbi matrem esse aiebat soror?{{a|1107}}
'''PAL.''' Cubare in navi lippam atque oculis turgidis{{r|4.3.15|15}}{{a|1108}}
nauclerus dixit, qui illas advexit, mihi.{{a|1109}}
Is ad hos nauclerus hospitio devortitur.{{l|1110}}
'''PYRG.''' Quid is? Ecquid fortis? '''PAL.''' Abi sis hinc, nam tu quidem{{a|1111}}
ad equas fuisti scitus admissarius,{{a|1112}}
qui consectare qua maris qua feminas.{{r|4.3.20|20}}{{a|1113}}
Hoc age nunc. '''PYRG.''' Istuc quod das consilium mihi,{{a|1114}}
te cum illa verba facere de ista re volo;{{l|1115}}
nam cum illa sane congruos sermo tibi.{{a|1116}}
'''PAL.''' Qui potius quam tute adeas, tuam rem tute agas?{{a|1117}}
Dicas uxorem tibi necessum ducere;{{r|4.3.25|25}}{{a|1118}}
cognatos persuadere, amicos cogere.{{a|1119}}
'''PYRG.''' Itan tu censes? '''PAL.''' Quid ego ni ita censeam?{{l|1120}}
'''PYRG.''' Ibo igitur intro. Tu hic ante aedis interim{{a|1121}}
speculare, ut, ubi illaec prodeat, me provoces.{{a|1122}}
'''PAL.''' Tu modo istuc cura quod agis. '''PYRG.''' Curatum id quidemst.{{r|4.3.30|30}}{{a|1123}}
Quin si voluntate nolet, vi extrudam foras.{{a|1124}}
'''PAL.''' Istuc cave faxis; quin potius per gratiam{{l|1125}}
bonam abeat abs te. Atque illaec quae dixi dato,{{a|1126}}
aurum, ornamenta quae illi instruxisti ferat.{{a|1127}}
'''PYRG.''' Cupio hercle. '''PAL.''' Credo te facile impetrassere.{{r|4.3.35|35}}{{a|1128}}
Sed abi intro. Noli stare. '''PYRG.''' Tibi sum oboediens.—{{a|1129}}
'''PAL.''' Numquid videtur demutare alio atque uti{{l|1130}}
dixi esse vobis dudum hunc moechum militem?{{a|1131}}
Nunc ad me ut veniat usust Acroteleutium aut{{a|1132}}
ancillula eius aut Pleusicles. Pro Iuppiter,{{r|4.3.40|40}}{{a|1133}}
satine ut Commoditas usquequaque me adiuvat?{{a|1134}}
Nam quos videre exoptabam me maxume,{{l|1135}}
una exeuntis video hinc e proxumo.{{a|1136}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[ACROTELEVTIVM ⸱ MILPHIDIPPA ⸱ PALAESTRIO ⸱ PLEVSICLES]
'''ACROTELEVTIVM''' Sequimini, simul circumspicite, ne quis adsit arbiter.{{a|1137}}
'''MILPHIDIPPA''' Neminem pol video, nisi hunc quem volumus conventum. '''PAL.''' Et ego vos.{{a|1138}}
'''MILPH.''' Quid agis, noster architecte? '''PAL.''' Egone architectus? Vah. '''MILPH.''' Quid est?{{a|1139}}
'''PAL.''' Quia enim non sum dignus prae te, ut figam palum in parietem.{{l|1140}}
'''ACR.''' Heia vero. '''PAL.''' Nimis facete nimisque facunde malast.{{r|4.4.5|5}}{{a|1141}}
Ut lepide deruncinavit militem. '''MILPH.''' At etiam parum.{{a|1142}}
'''PAL.''' Bono animo es: negotium omne iam succedit sub manus;{{a|1143}}
vos modo porro, ut occepistis, date operam adiutabilem.{{a|1144}}
Nam ipse miles concubinam intro abiit oratum suam,{{l|1145}}
ab se ut abeat cum sorore et matre Athenas. '''PLEVSICLES''' Eu, probe.{{r|4.4.10|10}}{{a|1146}}
'''PAL.''' Quin etiam aurum atque ornamenta, quae ipse instruxit, mulieri{{a|1147}}
omnia dat dono, a se ut abeat: ita ego consilium dedi.{{a|1148}}
'''PLEVS.''' Facile istuc quidemst, si et illa volt et ille autem cupit.{{a|1149}}
'''PAL.''' Non tu scis, quom ex alto puteo sursum ad summum escenderis,{{l|1150}}
maxumum periclum inde esse ab summo ne rusum cadas?{{r|4.4.15|15}}{{a|1151}}
Nunc haec res apud summum puteum geritur: si praesenserit{{a|1152}}
miles, nihil ecferri poterit huius: nunc cum maxume{{a|1153}}
opust dolis: domi esse ad eam rem video silvai satis,{{a|1154}}
mulieres tres, quartus tute es, quintus ego, sextus senex;{{l|1155}}
quod apud nos fallaciarum sex situmst, certo scio{{r|4.4.20|20}}{{a|1156}}
oppidum quodvis, si detur, posse expugnari dolis.{{a|1157}}
Date modo operam. '''ACR.''' Id nos ad te, si quid velles, venimus.{{a|1158}}
'''PAL.''' Lepide facitis. Nunc hanc tibi ego impero provinciam.{{a|1159}}
'''ACR.''' Impetrabis, imperator, quod ego potero, quod voles.{{l|1160}}
'''PAL.''' Militem lepide, et facete &lt;et&gt; laute ludificarier{{r|4.4.25|25}}{{a|1161}}
volo. '''ACR.''' Voluptatem mecastor mi imperas. '''PAL.''' Scin quem ad modum?{{a|1162}}
'''ACR.''' Nempe ut adsimulem me amore istius differri. '''PAL.''' Tenes.{{a|1163}}
'''ACR.''' Quasique istius causa amoris ex hoc matrimonio{{a|1164}}
abierim, cupiens istius nuptiarum. '''PAL.''' Omne ordine.{{l|1165}}
Nisi modo unum hoc: hasce esse aedis dicas dotalis tuas,{{r|4.4.30|30}}{{a|1166}}
hinc senem aps te abiisse, postquam feceris divortium:{{a|1167}}
ne ille mox vereatur intro ire in alienam domum.{{a|1168}}
'''ACR.''' Bene mones. '''PAL.''' Sed ubi ille exierit intus, istinc te procul{{a|1169}}
ita volo adsimulare, prae illius forma quasi spernas tuam{{l|1170}}
quasique eius opulentitatem reverearis, et simul{{r|4.4.35|35}}{{a|1171}}
formam, amoenitatem illius, faciem, pulchritudinem{{a|1172}}
conlaudato. Satin praeceptumst? '''ACR.''' Teneo. Satinest, si tibi{{a|1173}}
meum opus ita dabo expolitum, ut improbare non queas?{{a|1174}}
'''PAL.''' Sat habeo. Nunc tibi vicissim quae imperabo ea discito.{{l|1175}}
Quom extemplo hoc erit factum, ubi intro haec abierit, ibi tu ilico{{r|4.4.40|40}}{{a|1176}}
facito uti venias ornatu huc ad nos nauclerico;{{a|1177}}
causeam habeas ferrugineam, et scutulam ob oculos laneam,{{a|1178}}
palliolum habeas ferrugineum (nam is colos thalassicust),{{a|1179}}
id conexum in umero laevo, exfafillato bracchio,{{l|1180}}
praecinctus aliqui: adsimulato quasi gubernator sies;{{r|4.4.45|45}}{{a|1181}}
atque apud hunc senem omnia haec sunt, nam is piscatores habet.{{a|1182}}
'''PLEVS.''' Quid? Ubi ero exornatus quin tu dicis quid facturus sim?{{a|1183}}
'''PAL.''' Huc venito et matris verbis Philocomasium arcessito,{{l|1185|1184-1185}}
ut, si itura sit Athenas, eat tecum ad portum cito,{{a|1186}}
atque ut iubeat ferri in navim si quid imponi velit.{{r|4.4.50|50}}{{a|1187}}
Nisi eat, te soluturum esse navim: ventum operam dare.{{a|1188}}
'''PLEVS.''' Satis placet pictura. Perge. '''PAL.''' Ille extemplo illam hortabitur{{a|1189}}
ut eat, ut properet, ne morae sit matri. '''PLEVS.''' Multimodis sapis. {{l|1190}}
'''PAL.''' Ego illi dicam, ut me adiutorem, qui onus feram ad portum, roget.{{a|1191}}
Ille iubebit me ire cum illa ad portum. Ego adeo, ut tu scias,{{r|4.4.55|55}}{{a|1192}}
prorsum Athenas protinus abibo tecum. '''PLEVS.''' Atque ubi illo veneris,{{a|1193}}
triduom servire numquam te, quin liber sis, sinam.{{a|1194}}
'''PAL.''' Abi cito atque orna te. '''PLEVS.''' Numquid aliud? '''PAL.''' Haec ut memineris.{{l|1195}}
'''PLEVS.''' Abeo.—'''PAL.''' Et vos abite hinc intro actutum; nam illum huc sat scio{{a|1196}}
iam exiturum esse intus. '''ACR.''' Celebre apud nos imperium tuomst.—{{r|4.4.60|60}}{{a|1197}}
'''PAL.''' Agite abscedite ergo. Ecce autem commodum aperitur foris.{{a|1198}}
Hilarus exit: impetravit. Inhiat quod nusquam est miser.{{a|1199}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.5.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.v===
&lt;poem&gt;[PYRGOPOLINICES ⸱ PALAESTRIO]
'''PYRGOPOLINICES''' Quod volui ut volui impetravi, per amicitiam et gratiam, {{l|1200}}
a Philocomasio. '''PAL.''' Quid tam intus fuisse te dicam diu?{{a|1201}}
'''PYRG.''' Numquam ego me tam sensi amari quam nunc ab illa muliere.{{a|1202}}
'''PAL.''' Quid iam? '''PYRG.''' Vt multa verba feci, ut lenta materies fuit.{{a|1203}}
Verum postremo impetravi ut volui: donavi dedi{{r|4.5.5|5}}{{a|1204}}
quae voluit, quae postulavit; &lt;te&gt; quoque &lt;ei&gt; dono dedi.{{l|1205}}
'''PAL.''' Etiam me? Quo modo ego vivam sine te? '''PYRG.''' Age, animo bono &lt;es&gt;,{{a|1206}}
eidem ego te illim liberabo. Nam si possem ullo modo{{a|1207}}
impetrare ut abiret, ne te abduceret, operam dedi;{{a|1208}}
verum oppressit. '''PAL.''' Deos sperabo teque. Postremo tamen{{r|4.5.10|10}}{{a|1209}}
etsi istuc mi acerbumst, quia ero te carendum est optimo, {{l|1210}}
saltem id volup est, quom ex virtute formae evenit tibi{{a|1211}}
mea opera super hac vicina, quam ego nunc concilio tibi.{{a|1212}}
'''PYRG.''' Quid opust verbis? Libertatem tibi ego et divitias dabo,{{a|1213}}
si impetras. '''PAL.''' Reddam impetratum. '''PYRG.''' At gestio. '''PAL.''' At modice decet:{{r|4.4.15|15}}{{a|1214}}
moderare animo, ne sis cupidus. Sed eccam ipsam, egreditur foras.{{l|1215}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.6.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vi===
&lt;poem&gt;[MILPHIDIPPA ⸱ ACROTELEVTIVM ⸱ PYRGOPOLINICES ⸱ PALAESTRIO]
'''MILPHIDIPPA''' Era, eccum praesto militem. '''ACROTELEVTIVM''' Vbi est? '''MILPH.''' Ad laevam. '''ACR.''' Video.{{a|1216}}
'''MILPH.''' Aspicito limis [oculis], ne ille nos se sentiat videre.{{a|1217}}
'''ACR.''' Video. Edepol nunc nos tempus est malas peioris fieri.{{a|1218}}
'''MILPH.''' Tuomst principium. '''ACR.''' Obsecro, tute ipsum convenisti?{{a|1219}}
Ne parce vocem, ut audiat. '''MILPH.''' Cum ipso pol sum locuta,{{l|1220}}{{r|4.6.5|5}}
placide, ipsi dum libitum est mihi, otiose, meo arbitratu [ut volui].{{a|1221}}
'''PYRG.''' Audin quae loquitur? '''PAL.''' Audio. Quam laeta est, quia ted adiit.{{a|1222}}
'''ACR.''' O, fortunata mulier es. '''PYRG.''' Vt amari videor. '''PAL.''' Dignu's.{{a|1223}}
'''ACR.''' Permirum ecastor praedicas, te adiisse atque exorasse;{{a|1224}}
per epistulam aut per nuntium, quasi regem, adiri eum aiunt.{{l|1225}}{{r|4.6.10|10}}
'''MILPH.''' Namque edepol vix fuit copia adeundi atque impetrandi.{{a|1226}}
'''PAL.''' Vt tu inclitu's apud mulieres. '''PYRG.''' Patiar, quando ita Venus volt.{{a|1227}}
'''ACR.''' Veneri pol habeo gratiam, eandemque et oro et quaeso,{{a|1228}}
ut eius mihi sit copia quem amo quemque expetesso{{a|1229}}
benignusque erga me &lt;ut&gt; siet, quod cupiam ne gravetur. {{l|1230}}{{r|4.6.15|15}}
'''MILPH.''' Spero ita futurum, quamquam illum multae sibi expetessunt:{{a|1231}}
ille illas spernit segregat ab se omnis, extra te unam.{{a|1232}}
'''ACR.''' Ergo iste metus me macerat, quod ille fastidiosust,{{a|1233}}
ne oculi eius sententiam mutent, ubi viderit me,{{a|1234}}
atque eius elegantia meam extemplo speciem spernat.{{l|1235}}{{r|4.6.20|20}}
'''MILPH.''' Non faciet, bonum animum habe. † '''PYRG.''' Vt ipsa se contemnit.{{a|1236}}
'''ACR.''' Metuo, ne praedicatio tua nunc meam formam exsuperet.{{a|1237}}
'''MILPH.''' Istuc curavi, ut opinione illius pulchrior sis.{{a|1238}}
'''ACR.''' Si pol me nolet ducere uxorem, genua amplectar{{a|1239}}
atque obsecrabo; alio modo, si non quibo impetrare,{{l|1240}}{{r|4.6.25|25}}
consciscam letum: vivere sine illo scio me non posse.{{a|1241}}
'''PYRG.''' Prohibendam mortem mulieri video. Adibon? '''PAL.''' Minime;{{a|1242}}
nam tu te vilem feceris, si te ultro largiere:{{a|1243}}
sine ultro veniat; quaeritet, desideret, exspectet{{a|1244}}
sine: perdere istam gloriam vis, quam habes? Cave sis faxis.{{l|1245}}{{r|4.6.30|30}}
Nam nulli mortali scio obtigisse hoc, nisi duobus,{{a|1246}}
tibi et Phaoni Lesbio, tam mulier se ut amaret.{{a|1247}}
'''ACR.''' Eo intro, aut tu illum huc evoca foras, mea Milphidippa.{{a|1248}}
'''MILPH.''' Immo opperiamur, dum exeat aliquis. '''ACR.''' Durare nequeo,{{a|1249}}
quin eam intro. '''MILPH.''' Occlusae sunt foris. '''ACR.''' Exfringam. '''MILPH.''' Sana non es.{{l|1250}}{{r|4.6.35|35}}
'''ACR.''' Si amavit umquam aut si parem sapientiam habet ac formam,{{a|1251}}
per amorem si quid fecero, clementi animo ignoscet.{{a|1252}}
'''PAL.''' Vt, quaeso, amore perditast tuo misera. '''PYRG.''' Mutuom fit.{{a|1253}}
'''PAL.''' Tace, ne audiat. '''MILPH.''' Quid astitisti obstupida? Cur non pultas?{{a|1254}}
'''ACR.''' Quia non est intus quem ego volo. '''MILPH.''' Qui scis? '''ACR.''' Scio pol ego, olfacio;{{l|1255}}{{r|4.6.40|40}}
nam odore nasum sentiat, si intus sit. '''PAL.''' Hariolatur.{{a|1256}}
'''PYRG.''' Quia me amat, propterea Venus fecit eam ut divinaret.{{a|1257}}
'''ACR.''' Nescio ubi hic prope adest quem expeto videre: olet profecto.{{a|1258}}
'''PYRG.''' Naso pol iam haec quidem plus videt quam oculis. '''PAL.''' Caeca amore est.{{a|1259}}
'''ACR.''' Tene me obsecro. '''MIL.''' Quor? '''ACR.''' Ne cadam. '''MILPH.''' Quid ita? '''ACR.''' Quia stare nequeo,{{l|1260}}{{r|4.6.45|45}}
ita animus per oculos meos &lt;meus&gt; defit. '''MILPH.''' Militem pol{{a|1261}}
tu aspexisti. '''ACR.''' Ita. '''MILPH.''' Non video. Ubi est? '''ACR.''' Videres pol, si amares.{{a|1262}}
'''MILPH.''' Non edepol tu illum magis amas, quam ego amem, si per te liceat.{{a|1263}}
'''PAL.''' Omnes profecto mulieres te amant, ut quaeque aspexit.{{a|1264}}
'''PYRG.''' Nescio, tu ex me hoc audiveris an non: nepos sum Veneris.{{l|1265}}{{r|4.6.50|50}}
'''ACR.''' Mea Milphidippa, adi obsecro et congredere. '''PYRG.''' Vt me veretur.{{a|1266}}
'''PAL.''' Illa ad nos pergit. '''MIL.''' Vos volo. '''PYRG.''' Et nos te. '''MIL.''' Vt iussisti,{{a|1267}}
eram meam eduxi foras. '''PYRG.''' Video. '''MILPH.''' Iube ergo adire.{{a|1268}}
'''PYRG.''' Induxi in animum, ne oderim item ut alias, quando orasti.{{a|1269}}
'''MILPH.''' Verbum edepol facere non potis, si accesserit prope ad te.{{l|1270}}{{r|4.6.55|55}}
Dum te obtuetur, interim linguam oculi praeciderunt.{{a|1271}}
'''PYRG.''' Levandum morbum mulieri video. '''MIL.''' Vt tremit atque extimuit,{{a|1272}}
postquam te aspexit. '''PYRG.''' Viri quoque armati idem istuc faciunt,{{a|1273}}
ne tu mirere eius mulierem. Sed quid &lt;illa&gt; volt me facere?{{a|1274}}
'''MILPH.''' Ad se ut eas: tecum vivere volt atque aetatem exigere.{{l|1275}}{{r|4.6.60|60}}
'''PYRG.''' Egon ad illam eam, quae nupta sit? Vir eius me deprehendat.{{a|1276}}
'''MILPH.''' Quin tua causa exegit virum ab se. '''PYRG.''' Qui id facere potuit?{{a|1277}}
'''MIL.''' Quia aedis dotalis huius sunt. '''PYRG.''' Itane? '''MIL.''' Ita pol. '''PYRG.''' Iube domum ire.{{a|1278}}
Iam ego illi ero. '''MILPH.''' Vide ne sies in exspectatione,{{a|1279}}
ne illam animi excrucies. '''PYRG.''' Non ero profecto. Abite. '''MIL.''' Abimus.—{{l|1280}}{{r|4.6.65|65}}
'''PYRG.''' Sed quid ego video? '''PAL.''' Quid vides? '''PYRG.''' Nescio quis eccum incedit{{a|1281}}
ornatu quidem thalassico. '''PAL.''' It ad nos, volt te profecto.{{a|1282}}
Nauclerus hic quidem est. '''PYRG.''' Videlicet accersit hanc iam. '''PAL.''' Credo.{{a|1283}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.7.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vii===
&lt;poem&gt;[PLEVSICLES ⸱ PALAESTRIO ⸱ PYRGOPOLINICES]
'''PLEVSICLES''' Alium alio pacto propter amorem ni sciam{{a|1284}}
fecisse multa nequiter, verear magis{{l|1285}}
me amoris causa hoc ornatu incedere.{{a|1286}}
Verum quom multos multa admisse acceperim{{a|1287}}
inhonesta propter amorem atque aliena a bonis:{{r|4.7.5|5}}{{a|1288}}
mitto iam, ut occidi Achilles civis passus est—{{a|1289}}
sed eccum Palaestrionem, stat cum milite:{{l|1290}}
oratio alio mihi demutandast mea.{{a|1291}}
Mulier profecto natast ex ipsa Mora;{{a|1292}}
nam quaevis alia quae morast aeque, mora{{r|4.7.10|10}}{{a|1293}}
minor ea videtur quam quae propter mulieremst.{{a|1294}}
Hoc adeo fieri credo consuetudine.{{l|1295}}
Nam ego hanc accerso Philocomasium. Sed fores{{a|1296}}
pultabo. Heus, ecquis hic est? '''PAL.''' Adulescens, quid est?{{a|1297}}
Quid vis? Quid pultas? '''PLEVS.''' Philocomasium quaerito.{{r|4.7.15|15}}{{a|1298}}
A matre illius venio. Si iturast, eat.{{a|1299}}
Omnis moratur: navim cupimus solvere.{{l|1300}}
'''PYRG.''' Iam dudum res paratast. I, Palaestrio,{{a|1301}}
aurum, ornamenta, vestem, pretiosa omnia{{a|1302}}
duc adiutores tecum ad navim qui ferant.{{r|4.7.20|20}}{{a|1303}}
Omnia conposita sunt quae donavi: auferat.{{a|1304}}
'''PAL.''' Eo.—'''PLEVS.''' Quaeso hercle propera. Py. Non morabitur.{{l|1305}}
Quid istuc, quaeso? Quid oculo factumst tuo?{{a|1306}}
'''PLEVS.''' Habeo equidem hercle oculum. '''PYRG.''' At laevom dico. '''PLEVS.''' Eloquar.{{a|1307}}
Maris causa hercle hoc ego oculo utor minus,{{r|4.7.25|25}}{{a|1308}}
nam si abstinuissem amare, tamquam hoc uterer.{{a|1309}}
Sed nimis morantur me diu. '''PYRG.''' Eccos exeunt.{{l|1310}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.8.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.viii===
&lt;poem&gt;[PALAESTRIO ⸱ PHILOCOMASIVM ⸱ PYRGOPOLINICES ⸱ PLEVSICLES]
'''PAL.''' Quid modi flendo quaeso hodie facies? '''PHILOCOMASIVM''' Quid ego ni fleam?{{a|1311}}
Ubi pulcherrume egi aetatem, abeo. '''PAL.''' Em hominem tibi,{{a|1312}}
qui a matre et sorore venit. '''PHIL.''' Video. '''PYRG.''' Audin, Palaestrio?{{a|1313}}
'''PAL.''' Quid vis? '''PYRG.''' Quin tu iubes ecferri omnia quae isti dedi?{{a|1314}}
'''PLEVS.''' Philocomasium, salve. '''PHIL.''' Et tu salve. '''PLEVS.''' Materque et soror{{l|1315}}{{r|4.8.5|5}}
tibi salutem me iusserunt dicere. '''PHIL.''' Salvae sient.{{a|1316}}
'''PLEVS.''' Orant te, ut eas, ventus operam dum dat, ut velum explicent;{{a|1317}}
nam matri oculi si valerent, mecum venissent simul.{{a|1318}}
'''PHIL.''' Ibo; quamquam invita facio, impietas sit nisi eam. '''PLEVS.''' Sapis.{{a|1319}}
'''PYRG.''' Si non mecum aetatem egisset, hodie stulta viveret.{{l|1320}}{{r|4.8.10|10}}
'''PHIL.''' Istuc crucior, a viro me tali abalienarier,{{a|1321}}
nam tu quemvis potis es facere ut afluat facetiis;{{a|1322}}
et quia tecum eram, propterea animo eram ferocior:{{a|1323}}
eam nobilitatem amittendam video. '''PYRG.''' Ne fle. '''PHIL.''' Non queo,{{a|1324}}
quom te video. '''PYRG.''' Habe bonum animum. '''PHIL.''' Scio ego quid doleat mihi.{{l|1325}}{{r|4.8.15|15}}
'''PAL.''' Nam nil miror, si libenter, Philocomasium, hic eras,{{a|1326}}
&lt;si&gt; forma huius, mores, virtus, animum attinuere hic tuom,{{a|1327}}
quom ego servos quando aspicio hunc, lacrumo quia diiungimur.{{a|1328}}
'''PHIL.''' Obsecro licet complecti prius quam proficisco? '''PYRG.''' Licet.{{a|1329}}
'''PHIL.''' O mi ocule, o mi anime. '''PAL.''' Obsecro, tene mulierem, {{l|1330}}{{r|4.8.20|20}}
ne adfligatur. '''PYRG.''' Quid istuc quaesost? '''PAL.''' Quia abs te abit, animo male{{a|1331}}
factum est huic repente miserae. '''PYRG.''' Curre intro atque ecferto aquam.{{a|1332}}
'''PAL.''' Nihil aquam moror, quiescat malo. Ne interveneris,{{a|1333}}
quaeso, dum resipiscit. '''PYRG.''' Capita inter se nimis nexa hisce habent.{{a|1334}}
Non placet. Labra ab labellis aufer, nauta, cave malo.{{l|1335}}{{r|4.8.25|25}}
'''PLEVS.''' Temptabam spiraret an non. '''PYRG.''' Aurem admotam oportuit.{{a|1336}}
'''PLEVS.''' Si magis vis, eam omittam. '''PYRG.''' Nolo, retine. '''PLEVS.''' At ultro misero.{{a|1337}}
'''PYRG.''' Exite atque ecferte huc intus omnia quae isti dedi.{{a|1338}}
'''PAL.''' Etiam nunc saluto te, &lt;Lar&gt; familiaris, prius quam eo.{{a|1339}}
Conservi conservaeque omnis, bene valete et vivite,{{l|1340}}{{r|4.8.30|30}}
bene quaeso inter vos dicatis mi med absenti tamen.{{a|1341}}
'''PYRG.''' Age, Palaestrio, bono animo es. '''PAL.''' Eheu, nequeo quin fleam,{{a|1342}}
quom abs te abeam. '''PYRG.''' Fer aequo animo. '''PAL.''' Scio ego quid doleat mihi.{{a|1343}}
'''PHIL.''' Sed quid hoc? Quae res? Quid video? Lux, salve &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|1344}}
'''PLEVS.''' Iam resipisti&lt;, Philocomasium&gt;? '''PHIL.''' Obsecro, quem amplexa sum{{l|1345}}{{r|4.8.35|35}}
hominem? Perii. Sumne ego apud me? '''PLEVS.''' Ne time, voluptas mea.{{a|1346}}
'''PYRG.''' Quid istuc est negoti? '''PAL.''' Animus hanc modo hic reliquerat.{{l|1347}}
Metuoque ut timeo, ne hoc tandem propalam fiat nimis.{{a|1348}}
'''PYRG.''' Quid id est? '''PAL.''' Nos secundum ferri nunc per urbem haec omnia,{{a|1349}}
ne quis tibi hoc vitio vortat. '''PYRG.''' Mea, non illorum dedi:{{l|1350}}{{r|4.8.40|40}}
parvi ego illos facio. Agite, ite cum dis benevolentibus.{{a|1351}}
'''PAL.''' Tua ego hoc causa dico. '''PYRG.''' Credo. '''PAL.''' Iam vale. '''PYRG.''' Et tu bene vale.{{a|1352}}
'''PAL.''' Ite cito, iam ego adsequar vos: cum ero pauca volo loqui.—{{a|1353}}
Quamquam alios fideliores semper habuisti tibi{{a|1354}}
quam me, tamen tibi habeo magnam gratiam rerum omnium;{{l|1355}}{{r|4.8.45|45}}
et, si ita sententia esset, tibi servire malui{{a|1356}}
multo, quam alii libertus esse. '''PYRG.''' Habe bonum animum.{{a|1357}}
'''PAL.''' Eheu, quom venit mi in mentem, ut mores mutandi sient,{{a|1358}}
muliebris mores discendi, obliscendi stratiotici.{{a|1359}}
'''PYRG.''' Fac sis frugi. '''PAL.''' Iam non possum, amisi omnem lubidinem.{{l|1360}}{{r|4.8.50|50}}
'''PYRG.''' I, sequere illos, ne morere. '''PAL.''' Bene vale. '''PYRG.''' Et tu bene vale.{{a|1361}}
'''PAL.''' Quaeso memineris, si forte liber fieri occeperim{{a|1362}}
(mittam nuntium ad te), ne me deseras. '''PYRG.''' Non est meum.{{a|1363}}
'''PAL.''' Cogitato identidem, tibi quam fidelis fuerim.{{a|1364}}
Si id facies, tum demum scibis, tibi qui bonus sit, qui malus.{{l|1365}}{{r|4.8.55|55}}
'''PYRG.''' Scio et perspexi saepe. '''PAL.''' Verum cum antehac, hodie maxume{{a|1366}}
scies: immo hodie me tuom factum faxo post dices magis.{{a|1367}}
'''PYRG.''' Vix reprimor quin te manere iubeam. '''PAL.''' Cave istuc feceris:{{a|1368}}
dicent te mendacem nec verum esse, fide nulla esse te,{{a|1369}}
dicent servorum praeter me esse &lt;hic&gt; fidelem neminem. {{l|1370}}{{r|4.8.60|60}}
nam si honeste censeam te facere posse, suadeam;{{a|1371}}
verum non potest. Cave faxis. '''PYR.''' Abi iam. '''PAL.''' Patiar quidquid est.{{a|1372}}
'''PYRG.''' Bene vale igitur. '''PAL.''' Ire meliust strenue.—'''PYRG.''' Etiam nunc vale.{{a|1373}}
Ante hoc factum hunc sum arbitratus semper servom pessumum:{{a|1374}}
eum fidelem mi esse invenio. Cum egomet mecum cogito,{{l|1375}}{{r|4.8.65|65}}
stulte feci qui hunc amisi. Ibo hinc intro nunciam{{a|1376}}
ad amores meos. Sed, sensi, hinc sonitum fecerunt foris.{{a|1377}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.9.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ix===
&lt;poem&gt;[PVER ⸱ PYRGOPOLINICES]
'''PVER''' Ne me moneatis, memini ego officium meum,{{a|1378}}
ego †nam conveniam illum, ubi ubi est gentium;{{a|1379}}
investigabo, operae non parcam meae.{{l|1380}}
'''PYRG.''' Me quaerit illic. Ibo huic puero obviam.{{a|1381}}
'''PVER''' Ehem, te quaero. Salve, vir lepidissime,{{r|4.9.5|5}}{{a|1382}}
cumulate commoditate, praeter ceteros{{a|1383}}
duo di quem curant. '''PYRG.''' Qui duo? '''PVER''' Mars et Venus.{{a|1384}}
'''PYRG.''' Facetum puerum. '''PVER''' Intro te ut eas obsecrat,{{l|1385}}
te volt, te quaerit, teque exspectans expetit.{{a|1386}}
Amanti fer opem. Quid stas? Quin intro is? '''PYRG.''' Eo.—{{r|4.9.10|10}}{{a|1387}}
'''PVER''' Ipsus illic sese iam impedivit in plagas;{{a|1388}}
paratae insidiae sunt: in statu stat senex,{{a|1389}}
ut adoriatur moechum, qui formast ferox,{{l|1390}}
qui omnis se amare credit, quaeque aspexerit{{a|1391}}
mulier: eum oderunt qua viri qua mulieres.{{r|4.9.15|15}}{{a|1392}}
Nunc in tumultum ibo: intus clamorem audio.—{{a|1393}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[PERIPLECTOMENVS ⸱ PYRGOPOLINICES ⸱ CARIO]
'''PERIPLECTOMENVS''' Ducite istum; si non sequitur, rapite sublimen foras,{{a|1394}}
facite inter terram atque caelum ut sit &lt;situs&gt;, discindite.{{l|1395}}
'''PYRGOPOLINICES''' Obsecro hercle, Periplectomene, te. '''PER.''' Nequiquam hercle obsecras.{{a|1396}}
Vide ut istic tibi sit acutus, Cario, culter probe.{{a|1397}}
'''CARIO''' Quin iamdudum gestit moecho hoc abdomen adimere,{{r|5.1.5|5}}{{a|1398}}
ut ea iam quasi puero in collo pendeant crepundia.{{a|1399}}
'''PYRG.''' Perii. '''PER.''' Haud etiam, numero hoc dicis. '''CAR.''' Iamne in hominem involo?{{l|1400}}
'''PER.''' Immo etiam prius verberetur fustibus. '''CAR.''' Multum quidem.{{a|1401}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|1401a}}
'''PER.''' Cur es ausus subigitare alienam uxorem, impudens?{{r|5.1.10|10}}{{a|1402}}
'''PYRG.''' Ita me di ament, ultro ventumst ad me. '''PER.''' Mentitur, feri.{{a|1403}}
'''PYRG.''' Mane, dum narro. '''PER.''' Quid cessatis? '''PYRG.''' Non licet mihi dicere?{{a|1404}}
'''PER.''' Dic. '''PYRG.''' Oratus sum, ad eam ut irem. '''PER.''' Quor ire ausu's? Em tibi.{{l|1405}}
'''PYRG.''' Oiei, satis sum verberatus. Obsecro. '''CAR.''' Quam mox seco?{{a|1406}}
'''PER.''' Vbi lubet: dispennite hominem divorsum et distendite.{{r|5.1.15|15}}{{a|1407}}
'''PYRG.''' Obsecro hercle te, ut mea verba audias prius quam secat.{{a|1408}}
'''PER.''' Loquere. '''PYRG.''' Non volui nec factum est: viduam hercle esse censui,{{a|1409}}
itaque ancilla, conciliatrix quae erat, dicebat mihi.{{l|1410}}
'''PER.''' Iura te non nociturum esse homini de hac re nemini,{{a|1411}}
quod tu hodie hic verberatu's aut quod verberabere,{{r|5.1.20|20}}{{a|1412}}
si te salvom hinc amittemus Venerium nepotulum.{{a|1413}}
'''PYRG.''' Iuro per Iovem et Mavortem, me nociturum nemini,{{a|1414}}
quod ego hic hodie vapularim, iureque id factum arbitror;{{l|1415}}
et si intestatus non abeo hinc, bene agitur pro noxia.{{a|1416}}
'''PER.''' Quid si id non faxis? '''PYRG.''' Vt vivam semper intestabilis.{{r|5.1.25|25}}{{a|1417}}
'''CAR.''' Verberetur etiam, postibi amittendum censeo.{{a|1418}}
'''PYRG.''' Di tibi bene faciant semper, quom advocatus mihi venis.{{a|1419}}
'''CAR.''' Ergo des minam auri nobis. '''PYRG.''' Quam ob rem? '''CAR.''' Salvis testibus{{l|1420}}
ut te hodie hinc amittamus Venerium nepotulum;{{a|1421}}
aliter hinc non ibis, ne sis frustra. '''PYRG.''' Dabitur. '''CAR.''' Magis sapis.{{r|5.1.30|30}}{{a|1422}}
De tunica et chlamyde et machaera ne quid speres, non feres.{{a|1423}}
'''CAR.''' Verberon etiam, an iam mittis? '''PYRG.''' Mitis sum equidem fustibus.{{a|1424}}
Opsecro vos. '''PER.''' Solvite istunc. '''PYRG.''' Gratiam habeo tibi. {{l|1425}}
'''PER.''' Si posthac prehendero ego te hic, carebis testibus.{{a|1426}}
'''PYRG.''' Causam haud dico. '''PER.''' Eamus intro, Cario.—'''PYRG.''' Servos meos{{r|5.1.35|35}}{{a|1427}}
eccos video. Philocomasium iam profecta est? Dic mihi.{{a|1428}}
'''SERVVS''' Iam dudum. '''PYRG.''' Ei mihi. Ser. Magis dicas, si scias quod ego scio.{{a|1429}}
Nam ille qui lanam ob oculum habebat &lt;laevom&gt;, nauta non erat.{{l|1430}}
'''PYRG.''' Quis erat igitur? Ser. Philocomasio amator. '''PYRG.''' Qui tu scis? '''SER.''' Scio.{{a|1431}}
Nam postquam porta exierunt, nil cessarunt ilico{{r|5.1.40|40}}{{a|1432}}
osculari atque amplexari inter se. '''PYRG.''' Vae misero mihi,{{a|1433}}
verba mihi data esse video. Scelus viri Palaestrio,{{a|1434}}
is me in hanc inlexit fraudem. Iure factum iudico;{{l|1435}}
si sic aliis moechis fiat, minus hic moechorum siet,{{a|1436}}
magis metuant, minus has res studeant. Eamus ad me. Plaudite.{{r|5.1.45|45}}{{a|1437}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>9ncsl8i5xnubg7zj76bj0kksmteqe4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mostellaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40439</id>
    <revision>
      <id>286430</id>
      <parentid>251108</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:12:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83599" sha1="qikjmuitcdz41uh251pevotajqiqwnc" xml:space="preserve">{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus= Mostellaria
 |OperaeWikiPagina=
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae
 |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/mostellaria.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]] ⸱ [[#I.iv|iv]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;TRANIO SERVVS
GRVMIO SERVVS
PHILOLACHES ADVLESCENS
PHILEMATIVM MERETRIX
SCAPHA ANCILLA
CALLIDAMATES ADVLESCENS
DELPHIVM MERETRIX
THEOPROPIDES SENEX
MISARGYRIDES DANISTA
SIMO SENEX
PHANISCVS SERVVS
PINACIVM SERVVS
SPHAERIO PVER
LORARII&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;'''M'''anu misit emptos suos amores Philolaches
'''O'''mnemque absente rem suo absumit patre.
'''S'''enem ut revenit ludificatur Tranio:
'''T'''errifica monstra dicit fieri in aedibus
'''E'''t inde pridem emigratum. Intervenit{{r|argumentum.5|5}}
'''L'''ucripeta faenus faenerator postulans.
'''L'''udosque rursum fit senex; nam mutuom
'''A'''cceptum dicit pignus emptis aedibus.
'''R'''equirit quae sint: ait vicini proxumi.
'''I'''nspectat illas. Post se derisum dolet,{{r|argumentum.5|5}}
'''A'''b sui sodale gnati exoratur tamen.&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[GRVMIO ⸱ TRANIO]
'''GRVMIO''' Exi e culina sis foras, mastigia,{{a|1}}
qui mi inter patinas exhibes argutias.{{a|2}}
Egredere, erilis permities, ex aedibus.{{a|3}}
Ego pol te ruri, si vivam, ulciscar probe.{{a|4}}
Exi, inquam, nidor, e culina. Quid lates?{{r|1.1.5|5}}{{l|5}}
'''TRANIO''' quid tibi, malum, hic ante aedis clamitatiost?{{a|6}}
An ruri censes te esse? Abscede ab aedibus.{{a|7}}
Abi rus, abi dierecte, abscede ab ianua.{{a|8}}
Em, hocine volebas? '''GR.''' Perii. Cur me verberas?{{l|10|9-10}}
'''TR.''' Quia vivis. '''GR.''' Patiar. Sine modo adveniat senex.{{r|1.1.10|10}}{{a|11}}
Sine modo venire salvom, quem absentem comes.{{a|12}}
'''TR.''' Nec veri simile loquere nec verum, frutex,{{a|13}}
comesse quemquam ut quisquam absentem possiet.{{a|14}}
'''GR.''' Tu urbanus vero scurra, deliciae popli,{{l|15}}
rus mihi tu obiectas? Sane hoc, credo, Tranio,{{r|1.1.15|15}}{{a|16}}
quod te in pistrinum scis actutum tradier.{{a|17}}
Cis hercle paucas tempestates, Tranio,{{a|18}}
augebis ruri numerum, genus ferratile.{{a|19}}
Nunc, dum tibi lubet licetque, pota, perde rem,{{l|20}}
corrumpe erilem adulescentem optumum;{{r|1.1.20|20}}{{a|21}}
dies noctesque bibite, pergraecamini,{{a|22}}
amicas emite liberate, pascite{{a|23}}
parasitos, obsonate pollucibiliter.{{a|24}}
Haecine mandavit tibi, quom peregre hinc it, senex?{{l|25}}
Hocine modo hic rem curatam offendet suam?{{r|1.1.25|25}}{{a|26}}
Hocine boni esse officium servi existumas,{{a|27}}
ut eri sui corrumpat et rem et filium?{{a|28}}
Nam ego illum corruptum duco, quom his factis studet;{{a|29}}
quo nemo adaeque iuventute ex omni Attica{{l|30}}
antehac est habitus parcus nec magis continens,{{r|1.1.30|30}}{{a|31}}
is nunc in aliam partem palmam possidet.{{a|32}}
Virtute id factum tua et magisterio tuo.{{a|33}}
'''TR.''' Quid tibi, malum, me aut quid ego agam curatiost?{{a|34}}
An ruri quaeso non sunt, quos cures, bovis?{{l|35}}
Lubet potare, amare, scorta ducere.{{r|1.1.35|35}}{{a|36}}
Mei tergi facio haec, non tui fiducia.{{a|37}}
'''GR.''' Quam confidenter loquitur. '''TR.''' At te Iuppiter{{a|38}}
dique omnes perdant, fu, oboluisti alium.{{a|39}}
Germana inluvies, rusticus, hircus, hara suis,{{l|40}}
caeno kopron commixte. '''GR.''' Quid vis fieri?{{r|1.1.40|40}}{{a|41}}
Non omnes possunt olere unguenta exotica,{{a|42}}
si tu oles, neque superiores accumbere{{a|43}}
neque tam facetis quam tu vivis victibus.{{l|45|44-45}}
Tu tibi istos habeas turtures piscis avis,{{a|46}}
sine me aliato fungi fortunas meas.{{r|1.1.45|45}}{{a|47}}
Tu fortunatu's, ego miser: patiunda sunt.{{a|48}}
Meum bonum me, te tuom maneat malum.{{l|50|49-50}}
'''TR.''' Quasi invidere mi hoc videre, Grumio,{{a|51}}
quia mihi bene est et tibi male est; dignissumumst:{{a|52}}
decet me amare et te bubulcitarier,{{r|1.1.50|50}}{{a|53}}
me victitare pulchre, te miseris modis.{{a|54}}
'''GR.''' O carnuficium cribrum, quod credo fore,{{l|55}}
ita te forabunt patibulatum per vias{{a|56}}
stimulis &lt;carnufices&gt;, si huc reveniat senex.{{a|57}}
'''TR.''' Qui scis, an tibi istuc evenat prius quam mihi?{{r|1.1.55|55}}{{a|58}}
'''GR.''' Quia numquam merui, tu meruisti et nunc meres.{{a|59}}
'''TR.''' Orationis operam compendi face,{{l|60}}
nisi te mala re magna mactari cupis.{{a|61}}
'''GR.''' Ervom daturin estis, bubus quod feram?{{a|62}}
Date, si non estis. Agite, porro pergite{{r|1.1.60|60}}{{a|63}}
quoniam occepistis: bibite, pergraecamini,{{a|64}}
este, ecfercite vos, saginam caedite.{{l|65}}
'''TR.''' Tace atque abi rus. Ego ire in Piraeum volo,{{a|66}}
in vesperum parare piscatum mihi.{{a|67}}
Ervom tibi aliquis cras faxo ad villam adferat.{{r|1.1.65|65}}{{a|68}}
Quid est? Quid tu me nunc optuere, furcifer?{{a|69}}
'''GR.''' Pol tibi istuc credo nomen actutum fore.{{l|70}}
'''TR.''' Dum interea sic sit, istuc actutum sino.{{a|71}}
'''GR.''' Ita est. Sed unum hoc scito: nimio celerius{{a|72}}
veniet quod noles quam illud, quod cupide petas.{{r|1.1.70|70}}{{a|73}}
'''TR.''' Molestus ne sis nunciam, i rus, te amove.{{a|74}}
Ne tu [erres] hercle praeterhac mihi non facies moram.—{{l|75}}
'''GR.''' Satin abiit neque quod dixi flocci existumat?{{a|76}}
Pro di immortales, obsecro vostram fidem,{{a|77}}
facite, huc ut redeat noster quam primum senex,{{r|1.1.75|75}}{{a|78}}
triennium qui iam hinc abest, prius quam omnia{{a|79}}
periere, et aedis et ager; qui nisi huc redit,{{l|80}}
paucorum mensum sunt relictae reliquiae.{{a|81}}
Nunc rus abibo. Nam eccum erilem filium{{a|82}}
video, corruptum ex adulescente optumo.—{{r|1.1.80|80}}{{a|83}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[PHILOLACHES]
'''PHILOLACHES''' Recordatus multum et diu cogitavi{{a|84}}
argumentaque in pectus institui multa{{l|85}}
ego, atque in meo corde, si est quod mihi cor,{{a|86}}
eam rem volutavi et diu disputavi,{{a|87}}
hominem cuius rei, quando natus esset,{{r|1.2.5|5}}{{a|88}}
similem esse arbitrarer simulacrumque habere:{{a|89}}
id repperi iam exemplum.{{l|90}}
Novarum aedium esse arbitror similem ego hominem,{{a|91}}
quando natus est. Ei rei argumenta dicam.{{a|92}}
[atque hoc haud videtur veri simile vobis,{{r|1.2.10|10}}{{a|93}}
at ego id faciam esse ita ut credatis.{{a|94}}
Profecto ita esse ut praedico vera vincam.]{{l|95}}
atque hoc vosmet ipsi, scio, proinde uti nunc{{a|96}}
ego esse autumo, quando dicta audietis{{a|97}}
mea, haud aliter id dicetis.{{r|1.2.15|15}}{{a|98}}
Auscultate, argumenta dum dico ad hanc rem:{{a|99}}
simul gnaruris vos volo esse hanc rem mecum.{{l|100}}
Aedes quom extemplo sunt paratae, expolitae,{{a|101}}
factae probe examussim,{{a|102}}
laudant fabrum atque aedes probant, sibi quisque inde exemplum expetunt,{{r|1.2.20|20}}{{a|103}}
sibi quisque similis volt suas, sumptum operam &lt;non&gt; parcunt suam.{{a|104}}
Atque ubi illo immigrat nequam homo, indiligens{{l|105}}
cum pigra familia, immundus, instrenuos,{{a|106}}
hic iam aedibus vitium additur, bonae cum curantur male;{{a|107}}
atque illud saepe fit: tempestas venit,{{r|1.2.25|25}}{{a|108}}
confringit tegulas imbricesque: ibi{{a|109}}
dominus indiligens reddere alias nevolt;{{l|110}}
venit imber, perlavit parietes, perpluont,{{a|111}}
tigna putefacit, perdit operam fabri:{{a|112}}
nequior factus iam est usus aedium.{{r|1.2.30|30}}{{a|113}}
Atque &lt;ea&gt; haud est fabri culpa, sed magna pars{{a|114}}
morem hunc induxerunt: si quid nummo sarciri potest,{{l|115}}
usque mantant neque id faciunt, donicum{{a|116}}
parietes ruont: aedificantur aedes totae denuo.{{a|117}}
Haec argumenta ego aedificiis dixi; nunc etiam volo{{r|1.2.35|35}}{{a|118}}
dicere, ut homines aedium esse similis arbitremini.{{a|119}}
Primumdum parentes fabri liberum sunt:{{l|120}}
ei fundamentum substruont liberorum;{{a|121}}
extollunt, parant sedulo in firmitatem{{a|122}}
et ut in usum boni et in speciem†{{r|1.2.40|40}}{{a|123}}
poplo sint sibique, haud materiae reparcunt{{a|124}}
nec sumptus ibi sumptui esse ducunt;{{l|125}}
expoliunt: docent litteras, iura leges,{{a|126}}
sumptu suo et labore{{a|127}}
nituntur, ut alii sibi esse illorum similis expetant.{{r|1.2.45|45}}{{a|128}}
Ad legionem cum ita &lt;paratos mittunt&gt;, adminiclum eis danunt{{a|129}}
tum iam, aliquem cognatum suom.{{l|130}}
Eatenus. Abeunt a fabris. Unum ubi emeritum est stipendium,{{a|131}}
igitur tum specimen cernitur, quo eveniat aedificatio.{{a|132}}
Nam ego ad illud frugi usque et probus fui,{{r|1.2.50|50}}{{a|133}}
in fabrorum potestate dum fui.{{a|134}}
Postea quom immigravi ingenium in meum,{{l|135}}
perdidi operam fabrorum ilico oppido.{{a|136}}
Venit ignavia, ea mihi tempestas fuit,{{a|137}}
mi adventu suo grandinem [imbremque] attulit;{{r|1.2.55|55}}{{a|138}}
haec verecundiam mi et virtutis modum{{a|139}}
deturbavit detexitque a me ilico;{{l|140}}
postilla optigere me neglegens fui.{{a|141}}
Continuo pro imbre amor advenit [in cor meum],{{a|142}}
is usque in pectus permanavit, permadefecit cor meum.{{r|1.2.60|60}}{{a|143}}
Nunc simul res, fides, fama, virtus, decus{{a|144}}
deseruerunt: ego sum in usu factus nimio nequior.{{l|145}}
Atque edepol ita haec tigna umide &lt;iam&gt; putent: non videor mihi{{a|146}}
sarcire posse aedes meas, quin totae perpetuae ruant,{{a|147}}
cum fundamento perierint nec quisquam esse auxilio queat.{{r|1.2.65|65}}{{a|148}}
Cor dolet, cum scio ut nunc sum atque ut fui,{{a|149}}
quo neque industrior de iuventute erat{{l|150}}
&lt;quisquam nec clarior &gt;arte gymnastica:{{a|151}}
disco, hastis, pila, cursu, armis, equo{{a|152}}
victitabam volup,{{r|1.2.70|70}}{{a|153}}
parsimonia et duritia discipulinae aliis eram,{{a|154}}
optumi quique expetebant a me doctrinam sibi.{{l|155}}
Nunc, postquam nihili sum, id vero meopte ingenio repperi.{{a|156}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[PHILEMATIVM ⸱ SCAPHA ⸱ PHILOLACHES]
'''PHILEMATIVM''' Iam pridem ecastor frigida non lavi magis lubenter{{a|157}}
nec quom me melius, mea Scapha, rear esse deficatam.{{a|158}}
'''SC.''' Eventus rebus omnibus, velut horno messis magna{{a|159}}
fuit. '''PHILEM.''' Quid ea messis attinet ad meam lavationem?{{l|160}}
'''SC.''' Nihilo plus quam lavatio tua ad messim. '''PHILOL.''' O Venus venusta,{{r|1.3.5|5}}{{a|161}}
haec illa est tempestas mea, mihi quae modestiam omnem{{a|162}}
detexit, tectus qua fui; tum mihi Amor et Cupido{{a|163}}
in pectus perpluit meum, neque iam umquam optigere possum:{{a|164}}
madent iam in corde parietes, periere haec oppido aedis.{{l|165}}
'''PHILEM.''' Contempla, amabo, mea Scapha, satin haec me vestis deceat.{{r|1.3.10|10}}{{a|166}}
Volo me placere Philolachi, meo ocello, meo patrono.{{a|167}}
'''SC.''' Quin tu te exornas moribus lepidis, quom lepida tute es?{{a|168}}
Non vestem amatores amant [mulieris], sed vestis fartim.{{a|169}}
'''PHILOL.''' Ita me di ament, lepidast Scapha, sapit scelesta multum.{{l|170}}
Ut lepide omnes mores tenet sententiasque amantum.{{r|1.3.15|15}}{{a|171}}
'''PHILEM.''' Quid nunc? '''SC.''' Quid est? '''PHILEM.''' Quin me aspice et contempla, ut haec me deceat.{{a|172}}
'''SC.''' Virtute formae id evenit, te ut deceat quidquid habeas.{{a|173}}
'''PHILOL.''' Ergo ob istuc verbum te, Scapha, donabo ego hodie aliqui,{{a|174}}
neque patiar te istanc gratiis laudasse, quae placet mi.{{l|175}}
'''PHILEM.''' Nolo ego te adsentari mihi. '''SC.''' Nimis tu quidem stulta es mulier.{{r|1.3.20|20}}{{a|176}}
Eho, mavis vituperarier falso quam vero extolli?{{a|177}}
Equidem pol vel falso tamen laudari multo malo,{{a|178}}
quam vero culpari aut meam speciem alios inridere.{{l|180|179-180}}
'''PHILEM.''' Ego verum amo, verum volo dici mihi: mendacem odi.{{a|181}}
'''SC.''' Ita tu me ames, ita Philolaches tuos te amet, ut venusta es.{{r|1.3.25|25}}{{a|182}}
'''PHILOL.''' Quid ais, scelesta? Quo modo adiurasti? Ita ego istam amarem?{{a|183}}
Quid istaec me, id cur non additum est? Infecta dona facio.{{a|184}}
Periisti: quod promiseram tibi donum, perdidisti.{{l|185}}
'''SC.''' Equidem pol miror tam catam, tam docilem te et bene doctam{{a|186}}
nunc stultam stulte facere. '''PHILEM.''' Quin mone quaeso, si quid erro.{{r|1.3.30|30}}{{a|187}}
'''SC.''' Tu ecastor erras, quae quidem illum expectes unum atque illi{{a|188}}
morem praecipue sic geras atque alios asperneris.{{a|189}}
Matronae, non meretricium est unum inservire amantem.{{l|190}}
'''PHILOL.''' Pro Iuppiter, nam quod malum versatur meae domi illud?{{a|191}}
Di deaeque me omnes pessumis exemplis interficiant,{{r|1.3.35|35}}{{a|192}}
nisi ego illam anum interfecero siti fameque atque algu.{{a|193}}
'''PHILEM.''' Nolo ego mihi male te, Scapha, praecipere. '''SC.''' Stulta es plane,{{a|194}}
quae illum tibi aeternum putes fore amicum et benevolentem.{{l|195}}
Moneo ego te: te ille deseret aetate et satietate.{{a|196}}
'''PHILEM.''' Non spero. '''SC.''' Insperata accidunt magis saepe quam quae speres.{{r|1.3.40|40}}{{a|197}}
Postremo, si dictis nequis perduci, ut vera haec credas{{a|198}}
mea dicta, ex factis nosce rem. Vides quae sim; et quae fui ante.{{a|199}}
Nihilo ego quam nunc tu &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; amata sum; atque uni modo gessi morem:{{l|200}}
qui pol me, ubi aetate hoc caput colorem commutavit,{{a|201}}
reliquit deseruitque me. Tibi idem futurum credo.{{r|1.3.45|45}}{{a|202}}
'''PHILOL.''' Vix comprimor, quin involem illi in oculos stimulatrici.{{a|203}}
'''PHILEM.''' Solam ille me soli sibi suo &lt;sumptu&gt; liberavit:{{a|204}}
illi me soli censeo esse oportere opsequentem.{{l|205}}
'''PHILOL.''' Pro di immortales, mulierem lepidam et pudico ingenio.{{a|206}}
Bene hercle factum et gaudeo mihi nihil esse huius causa.{{r|1.3.50|50}}{{a|207}}
'''SC.''' Inscita ecastor tu quidem es. '''PHILEM.''' Quapropter? '''SC.''' Quae istuc &lt;cures&gt;,{{a|208}}
ut te ille amet. '''PHILEM.''' Cur obsecro non curem? '''SC.''' Libera es iam.{{a|209}}
Tu iam quod quaerebas habes: ille te nisi amabit ultro,{{l|210}}
id pro tuo capite quod dedit perdiderit tantum argenti.{{a|211}}
'''PHILOL.''' Perii hercle, ni ego illam pessumis exemplis enicasso.{{r|1.3.55|55}}{{a|212}}
Illa hanc corrumpit mulierem malesuada † vitilena.{{a|213}}
'''PHILEM.''' Numquam ego illi possum gratiam referre ut meritust de me.{{a|214}}
Scapha, id tu mihi ne suadeas, ut illum minoris pendam.{{l|215}}
'''SC.''' At hoc unum facito cogites: si illum inservibis solum{{a|216}}
dum tibi nunc haec aetatulast, in senecta male querere.{{r|1.3.60|60}}{{a|217}}
'''PHILOL.''' In anginam ego nunc me velim verti, ut veneficae illi{{a|218}}
fauces prehendam atque enicem scelestam stimulatricem.{{a|219}}
'''PHILEM.''' Eundem animum oportet nunc mihi esse gratum, ut impetravi,{{l|220}}
atque olim, prius quam id extudi, quom illi subblandiebar.{{a|221}}
'''PHILOL.''' Divi me faciant quod volunt, ni ob istam orationem{{r|1.3.65|65}}{{a|222}}
te liberasso denuo et ni Scapham enicasso.{{a|223}}
'''SC.''' Si tibi sat acceptum est fore tibi victum sempiternum{{a|224}}
atque illum amatorem tibi proprium futurum in vita,{{l|225}}
soli gerundum censeo morem et capiundas crines.{{a|226}}
'''PHILEM.''' Vt fama est homini, exin solet pecuniam invenire.{{r|1.3.70|70}}{{a|227}}
Ego si bonam famam mihi servasso, sat ero dives.{{a|228}}
'''PHILOL.''' Siquidem hercle vendundust pater, venibit multo potius,{{a|229}}
quam te me vivo umquam sinam egere aut mendicare.{{l|230}}
'''SC.''' Quid illis futurum est ceteris qui te amant? '''PHILEM.''' Magis amabunt,{{a|231}}
quom &lt;me&gt; videbunt gratiam referre &lt;bene mere&gt;nti.{{r|1.3.75|75}}{{a|232}}
'''PHILOL.''' Vtinam nunc meus emortuos pater ad me nuntietur,{{a|233}}
ut ego exheredem meis bonis me faciam atque haec sit heres.{{a|234}}
'''SC.''' Iam ista quidem absumpta res erit: dies noctesque estur bibitur,{{l|235}}
neque quisquam parsimoniam adhibet: sagina plane est.{{a|236}}
'''PHILOL.''' In te hercle certumst principe ut sim parcus experiri,{{r|1.3.80|80}}{{a|237}}
nam neque edes quicquam neque bibes apud me his decem diebus.{{a|238}}
'''PHILEM.''' Si quid tu in illum bene voles loqui, id loqui licebit:{{a|239}}
nec recte si illi dixeris, iam ecastor vapulabis.{{l|240}}
'''PHILOL.''' Edepol si summo Iovi bovi eo argento sacruficassem,{{a|241}}
pro illius capite quod dedi, numquam aeque id bene locassem.{{r|1.3.85|85}}{{a|242}}
Videas eam medullitus me amare. Oh, probus homo sum:{{a|243}}
quae pro me causam diceret, patronum liberavi.{{a|244}}
'''SC.''' Video te nihili pendere prae Philolache omnis homines.{{l|245}}
Nunc, ne eius causa vapulem, tibi potius adsentabor.{{a|246}}
[si acceptum sat habes, tibi fore illum amicum sempiternum.]{{r|1.3.90|90}}{{a|247}}
'''PHILEM.''' Cedo mi speculum et cum ornamentis arculam actutum, Scapha,{{a|248}}
ornata ut sim, quom huc adveniat Philolaches voluptas mea.{{a|249}}
'''SC.''' Mulier quae se suamque aetatem spernit, speculo ei usus est:{{l|250}}
quid opust speculo tibi, quae tute speculo speculum es maxumum?{{a|251}}
'''PHILOL.''' Ob istuc verbum, ne nequiquam, Scapha, tam lepide dixeris,{{r|1.3.95|95}}{{a|252}}
dabo aliquid hodie peculi tibi, Philematium mea.{{a|253}}
'''PHILEM.''' Suo quique loco (viden?) capillus satis compositust commode.{{a|254}}
'''SC.''' Vbi tu commoda es, capillum commodum esse credito.{{l|255}}
'''PHILOL.''' Vah, quid illa pote peius quicquam muliere memorarier?{{a|256}}
Nunc adsentatrix scelesta est, dudum adversatrix erat.{{r|1.3.100|100}}{{a|257}}
'''PHILEM.''' Cedo cerussam. '''SC.''' Quid cerussa opust nam? '''PHILEM.''' Qui malas oblinam.{{a|258}}
'''SC.''' Vna opera ebur atramento candefacere postules.{{a|259}}
'''PHILOL.''' Lepide dictum de atramento atque ebore. Euge, plaudo Scaphae.{{l|260}}
'''PHILEM.''' Tum tu igitur cedo purpurissum. '''SC.''' Non do. Scita es tu quidem.{{a|261}}
Nova pictura interpolare vis opus lepidissimum?{{r|1.3.105|105}}{{a|262}}
Non istanc aetatem oportet pigmentum ullum attingere,{{a|263}}
neque cerussam neque melinum, neque aliam ullam offuciam.{{a|264}}
'''PHILEM.''' Cape igitur speculum. '''PHILOL.''' Ei mihi misero, savium speculo dedit.{{l|265}}
Nimis velim lapidem, qui ego illi speculo diminuam caput.{{a|266}}
'''SC.''' Linteum cape atque exterge tibi manus. '''PHILEM.''' Quid ita, obsecro?{{r|1.3.110|110}}{{a|267}}
'''SC.''' Vt speculum tenuisti, metuo ne olant argentum manus:{{a|268}}
ne usquam argentum te accepisse suspicetur Philolaches.{{a|269}}
'''PHILOL.''' Non videor vidisse lenam callidiorem ullam alteras.{{l|270}}
Ut lepide atque astute in mentem venit de speculo malae.{{a|271}}
'''PHILEM.''' Etiamne unguentis unguendam censes? '''SC.''' Minime feceris.{{r|1.3.115|115}}{{a|272}}
'''PHILEM.''' Quapropter? '''SC.''' Quia ecastor mulier recte olet, ubi nihil olet.{{a|273}}
Nam istae veteres, quae se unguentis unctitant, interpoles,{{a|274}}
vetulae, edentulae, quae vitia corporis fuco occulunt,{{l|275}}
ubi sese sudor cum unguentis consociavit, ilico{{a|276}}
itidem olent, quasi cum una multa iura confudit cocus.{{r|1.3.120|120}}{{a|277}}
Quid olant nescias, nisi id unum, † ni male olere intellegas.{{a|278}}
'''PHILOL.''' Vt perdocte cuncta callet. Nihil hac docta doctius.{{a|279}}
Verum illud esse maxima adeo pars vestrorum intellegit,{{l|280}}
quibus anus domi sunt uxores, quae vos dote meruerunt.{{a|281}}
'''PHILEM.''' Agedum contempla aurum et pallam, satin haec &lt;me&gt; deceat, Scapha.{{r|1.3.125|125}}{{a|282}}
'''SC.''' Non me istuc curare oportet. '''PHILEM.''' Quem obsecro igitur? '''SC.''' Eloquar:{{a|283}}
Philolachem, is ne quid emat, nisi quod sibi placere censeat.{{l|285|284-285}}
[nam amator meretricis mores sibi emit auro et purpura.]{{a|286}}
quid opust, quod suom esse nolit, ei ultro ostentarier?{{a|287}}
[purpura aetati occultandaest, aurum turpi mulieri.]{{r|1.3.130|130}}{{a|288}}
pulchra mulier nuda erit quam purpurata pulchrior:{{a|289}}
[poste nequiquam exornata est bene, si morata est male.{{l|290}}
Pulchrum ornatum turpes mores peius caeno conlinunt.]{{a|291}}
Nam si pulchra est, nimis ornata est. '''PHILOL.''' Nimis diu abstineo manum.{{a|292}}
Quid hic vos agitis? '''PHILEM.''' Tibi me exorno ut placeam. '''PHILOL.''' Ornata es satis.{{r|1.3.135|135}}{{a|293}}
Abi tu hinc intro atque ornamenta haec aufer. Sed, voluptas mea,{{a|294}}
mea Philematium, potare tecum conlibitum est mihi.{{l|295}}
'''PHILEM.''' Et edepol mihi tecum, nam quod tibi libet idem mihi libet,{{a|296}}
mea voluptas. '''PHILOL.''' Em istuc verbum vile est viginti minis.{{a|297}}
'''PHILEM.''' Cedo, amabo, decem: bene emptum tibi dare hoc verbum volo.{{r|1.3.140|140}}{{a|298}}
'''PHILOL.''' Etiam nunc decem minae apud te sunt; vel rationem puta.{{a|299}}
Triginta minas pro capite tuo dedi. '''PHILEM.''' Cur exprobras?{{l|300}}
'''PHILOL.''' Egone id exprobrem, qui mihimet cupio id opprobrarier?{{a|301}}
Nec quicquam argenti locavi iam diu usquam aeque bene.{{a|302}}
'''PHILEM.''' Certe ego, quod te amo, operam nusquam melius potui ponere.{{r|1.3.145|145}}{{a|303}}
'''PHILOL.''' Bene igitur ratio accepti atque expensi inter nos convenit:{{a|304}}
tu me amas, ego te amo; merito id fieri uterque existimat.{{l|305}}
Haec qui gaudent, gaudeant perpetuo suo semper bono;{{a|306}}
qui invident, ne umquam eorum quisquam invideat prosus commodis.{{a|307}}
'''PHILEM.''' Age accumbe igitur. Cedo aquam manibus, puere, appone hic mensulam.{{r|1.3.150|150}}{{a|308}}
Vide, tali ubi sint. Vin unguenta? '''PHILOL.''' Quid opust? Cum stacta accubo.{{a|309}}
Sed estne hic meus sodalis, qui huc incedit cum amica sua?{{l|310}}
Is est, Callidamates cum amica incedit. Euge, oculus meus,{{a|311}}
conveniunt manuplares eccos: praedam participes petunt.{{a|312}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.4.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iv===
&lt;poem&gt;[CALLIDAMATES ⸱ DELPHIVM]
'''CALLIDAMATES''' Adversum veniri mihi ad Philolachetem{{a|313}}
volo temperi. Audi, em tibi imperatum est.{{a|314}}
Nam illi ubi fui, inde effugi foras,{{l|315}}
ita me ibi male convivi sermonisque taesumst.{{a|316}}
Nunc comissatum ibo ad Philolachetem,{{r|1.4.5|5}}{{a|317}}
ubi nos hilari ingenio et lepide accipient.{{a|318}}
Ecquid tibi videor mammamadere?{{a|319}}
'''DELPHIVM''' Semper istoc modo.{{l|320}}
Moratu's tu te. &lt;ire huc&gt; debebas.{{a|321}}
'''CALL.''' Visne ego te ac tu me amplectare?{{r|1.4.10|10}}{{a|322}}
'''DEL.''' Si tibi cordi est facere, licet. '''CALL.''' Lepida es.{{a|323}}
Duc me amabo. '''DEL.''' Cave ne cadas, asta.{{a|324}}
'''CALL.''' O — o — ocellus meus, tuos sum alumnus, mel meum.{{l|325}}
'''DEL.''' Cave modo, ne prius in via accumbas,{{a|326}}
quam illi, ubi lectus est stratus, concumbimus.{{r|1.4.15|15}}{{a|327}}
'''CALL.''' Sine, sine cadere me. '''DEL.''' Sino, sed hoc, quod mi in manu est:{{a|328}}
si cades, non cades quin cadam tecum.{{a|329}}
'''CALL.''' Iacentis tollet postea nos ambos aliquis.{{l|330}}
'''DEL.''' Madet homo. '''CALL.''' Tun me ais mammamadere?{{a|331}}
'''DEL.''' Cedo manum, nolo equidem te adfligi.{{r|1.4.20|20}}{{a|332}}
'''CALL.''' Em tene. '''DEL.''' Age, i simul. '''CALL.''' Quo ego eam? '''DEL.''' An &lt;ne&gt;scis?{{a|333}}
'''CALL.''' Scio, in mentem venit modo:{{a|334}}
nempe domum eo comissatum.{{l|335}}
'''DEL.''' Immo, istuc quidem. '''CALL.''' Iam memini.{{l|335a}}
'''PHILOL.''' Num non vis me obviam his ire, anime mi?{{r|1.4.25|25}}{{a|336}}
Illi ego ex omnibus optume volo.{{a|337}}
Iam revertar. '''PHILEM.''' Diu est iam id mihi.{{a|338}}
'''CALL.''' Ecquis hic est? '''PHILOL.''' Adest. '''CALL.''' Eu, Philolaches,{{a|339}}
salve, amicissime mi omnium hominum.{{l|340}}
'''PHILOL.''' Di te ament. Accuba, Callidamates.{{r|1.4.30|30}}{{a|341}}
Unde agis te? '''CALL.''' Vnde homo ebrius probe.{{a|342}}
'''PHILEM.''' Quin amabo accubas, Delphium mea?{{a|343}}
Da illi quod bibat. '''CALL.''' Dormiam ego iam.{{a|344}}
'''PHILOL.''' Num mirum aut novom quippiam facit?{{l|345}}
'''DEL.''' Quid ego hoc faciam postea? '''PHILEM.''' Mea, sic sine eumpse.{{r|1.4.35|35}}{{a|346}}
Age tu interim da ab Delphio cito cantharum circum.{{a|347}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[TRANIO ⸱ PHILOLACHES ⸱ DELPHIVM ⸱ CALLIDAMATES ⸱ PVER]
'''TRANIO''' Iuppiter supremus summis opibus atque industriis{{a|348}}
me periisse et Philolachetem cupit erilem filium.{{a|349}}
Occidit Spes nostra, nusquam stabulum est Confidentiae,{{l|350}}
nec Salus nobis saluti iam esse, si cupiat, potest:{{a|351}}
ita mali, maeroris montem maximum ad portum modo{{r|2.1.5|5}}{{a|352}}
conspicatus sum: erus advenit peregre, periit Tranio.{{a|353}}
Ecquis homo est, qui facere argenti cupiat aliquantum lucri,{{a|354}}
qui hodie sese excruciari meam vicem possit pati?{{l|355}}
Ubi sunt isti plagipatidae, ferritribaces viri,{{a|356}}
vel isti qui hosticas trium nummum causa subeunt sub falas,{{r|2.1.10|10}}{{a|357}}
ubi quinis aut denis hastis corpus transfigi solet?{{a|358}}
Ego dabo ei talentum, primus qui in crucem excucurrerit;{{a|359}}
sed ea lege, ut offigantur bis pedes, bis bracchia.{{l|360}}
Ubi id erit factum, a me argentum petito praesentarium.{{a|361}}
Sed ego — sumne infelix, qui non curro curriculo domum?{{r|2.1.15|15}}{{a|362}}
'''PHILOL.''' &lt;Adest&gt; adest opsonium. Eccum Tranio a portu redit.{{a|363}}
'''TR.''' Philolaches. '''PHILOL.''' Quid est? '''TR.''' &lt;Et&gt; ego et tu — '''PHILOL.''' Quid et ego et tu? '''TR.''' Periimus.{{a|364}}
'''PHILOL.''' Quid ita? '''TR.''' Pater adest. '''PHILOL.''' Quid ego ex te audio? '''TR.''' Absumpti sumus.{{l|365}}
Pater inquam tuos venit. '''PHILOL.''' Vbi is est, obsecro? '''TR.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; adest.{{a|366}}
'''PHILOL.''' Quis id ait? Quis vidit? '''TR.''' Egomet inquam vidi. '''PHILOL.''' Vae mihi.{{r|2.1.20|20}}{{a|367}}
Quid ego ago? '''TR.''' Nam quid tu, malum, me rogitas quid agas? Accubas.{{a|368}}
'''PHILOL.''' Tutin vidisti? '''TR.''' Egomet, inquam. '''PHILOL.''' Certe? '''TR.''' &lt;Certe&gt; inquam. '''PHILOL.''' Occidi,{{a|369}}
si tu vera memoras. '''TR.''' Quid mihi sit boni, si mentiar?{{l|370}}
'''PHILOL.''' Quid ego nunc faciam? '''TR.''' Iube haec hinc omnia amolirier.{{a|371}}
Quis istic dormit? '''PHILOL.''' Callidamates. '''TR.''' Suscita istum, Delphium.{{r|2.1.25|25}}{{a|372}}
'''DEL.''' Callidamates, Callidamates, vigila. '''CALL.''' Vigilo, cedo [ut] bibam.{{a|373}}
'''DEL.''' Vigila. Pater advenit peregre Philolachis. '''CALL.''' Valeat pater.{{a|374}}
'''PHILOL.''' Valet ille quidem, atque &lt;ego&gt; disperii. '''CALL.''' Bis periisti? Qui potest?{{l|375}}
'''PHILOL.''' Quaeso edepol, exsurge; pater advenit. '''CALL.''' Tuos venit pater?{{a|376}}
Iube abire rursum. Quid illi reditio etiam huc fuit?{{r|2.1.30|30}}{{a|377}}
'''PHILOL.''' Quid ego agam? Pater iam hic me offendet miserum adveniens ebrium,{{a|378}}
aedis plenas convivarum et mulierum. Miserum est opus,{{a|379}}
igitur demum fodere puteum, ubi sitis fauces tenet;{{l|380}}
sicut ego adventu patris nunc quaero quid faciam miser.{{a|381}}
'''TR.''' Ecce autem &lt;iterum&gt; hic deposivit caput et dormit. Suscita.{{r|2.1.35|35}}{{a|382}}
'''PHILOL.''' Etiam vigilas? Pater, inquam, aderit iam hic meus. '''CALL.''' Ain tu, pater?{{a|383}}
Cedo soleas mihi, ut arma capiam. Iam pol ego occidam patrem.{{a|384}}
'''PHILOL.''' Perdis rem. '''DEL.''' Tace, amabo. '''TR.''' Abripite hunc intro actutum inter manus.{{l|385}}
'''CALL.''' Iam hercle ego vos pro matula habebo, nisi mihi matulam datis.{{a|386}}
'''PHILOL.''' Perii. '''TR.''' Habe bonum animum: ego istum lepide medicabo metum.{{r|2.1.40|40}}{{a|387}}
'''PHILOL.''' Nullus sum. '''TR.''' Taceas: ego qui istaec sedem meditabor tibi.{{a|388}}
Satin habes, si ego advenientem ita patrem faciam tuom,{{a|389}}
non modo ne intro eat, verum etiam ut fugiat longe ab aedibus?{{l|390}}
Vos modo hinc abite intro atque haec hinc propere amolimini.{{a|391}}
'''PHILOL.''' Vbi ego ero? '''TR.''' Vbi maxime esse vis: cum hac, cum istac eris.{{r|2.1.45|45}}{{a|392}}
'''DEL.''' Quid si igitur abeamus hinc nos? '''TR.''' Non hoc longe, Delphium.{{a|393}}
Nam intus potate hau tantillo hac quidem causa minus.{{a|394}}
'''PHILOL.''' Ei mihi, quam istaec blanda dicta quo evenant madeo metu.{{l|395}}
'''TR.''' Potin animo ut sis quieto et facias quod iubeo? '''PHILOL.''' Potest.{{a|396}}
'''TR.''' Omnium primum, Philematium, intro abi, et tu, Delphium.{{r|2.1.50|50}}{{a|397}}
'''DEL.''' Morigerae tibi erimus ambae.— '''TR.''' Ita ille faxit Iuppiter.{{a|398}}
Animum advorte nunciam tu quae volo accurarier.{{a|399}}
Omnium primumdum aedes iam face occlusae sient;{{l|400}}
intus cave muttire quemquam siveris. '''PHILOL.''' Curabitur.{{a|401}}
'''TR.''' Tamquam si intus natus nemo in aedibus habitet. '''PHILOL.''' Licet.{{r|2.1.55|55}}{{a|402}}
'''TR.''' Neu quisquam responset, quando hasce aedis pultabit senex.{{a|403}}
'''PHILOL.''' Numquid aliud? '''TR.''' Clavem mi harunc aedium Laconicam{{a|404}}
iam iube efferri intus: hasce ego aedis occludam hinc foris.{{l|405}}
'''PHILOL.''' In tuam custodelam meque et meas spes trado, Tranio.—{{a|406}}
'''TR.''' Pluma haud interest, patronus an cliens probior siet.{{r|2.1.60|60}}{{l|407-408}}
Homini, cui nulla in pectore est audacia,{{l|409}}
[nam cuivis homini, vel optumo vel pessumo]{{l|410}}
quamvis desubito facile est facere nequiter:{{a|411}}
verum id videndum est, id viri docti est opus,{{a|412}}
quae designata sint et facta nequiter,{{r|2.1.65|65}}{{a|413}}
tranquille cuncta et ut proveniant sine malo,{{a|414}}
ne quid potiatur, quam ob rem pigeat vivere.{{l|415}}
Sicut ego efficiam, quae facta hic turbavimus,{{a|416}}
profecto ut liqueant omnia et tranquilla sint{{a|417}}
neque quicquam nobis pariant ex se incommodi.{{r|2.1.70|70}}{{a|418}}
Sed quid tu egredere, Sphaerio? '''PVER''' Iamiam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|419}}
'''TR.''' Optime.{{l|419a}}
Praeceptis paruisti. '''PVER''' Iussit maximo{{l|420}}
opere orare, ut patrem aliquo absterreres modo,{{a|421}}
ne intro iret ad se. '''TR.''' Quin etiam illi hoc dicito,{{r|2.1.75|75}}{{a|422}}
facturum &lt;me&gt;, ut ne etiam aspicere aedis audeat,{{a|423}}
capite obvoluto ut fugiat cum summo metu.{{a|424}}
Clavem cedo atque abi intro atque occlude ostium,{{l|425}}
et ego hinc occludam.— iube venire nunciam.{{a|426}}
Ludos ego hodie vivo praesenti hic seni{{r|2.1.80|80}}{{a|427}}
faciam, quod credo mortuo numquam fore.{{a|428}}
Concedam a foribus huc, hinc speculabor procul,{{a|429}}
unde advenienti sarcinam imponam seni.{{l|430}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[THEOPROPIDES ⸱ TRANIO]
'''THEOPROPIDES''' Habeo, Neptune, gratiam magnam tibi,{{a|431}}
quom med amisisti abs te vix vivom domum.{{a|432}}
Verum si posthac me pedem latum modo{{a|433}}
scies imposisse in undam, hau causast, ilico{{a|434}}
quod nunc voluisti facere quin facias mihi.{{r|2.2.5|5}}{{l|435}}
Apage, apage te a me nunciam post hunc diem:{{a|436}}
quod crediturus tibi fui, omne credidi.{{a|437}}
'''TR.''' Edepol, Neptune, peccavisti largiter,{{a|438}}
qui occasionem hanc amisisti tam bonam.{{a|439}}
'''TH.''' Triennio post Aegypto advenio domum;{{r|2.2.10|10}}{{l|440}}
credo exspectatus veniam familiaribus.{{a|441}}
'''TR.''' Nimio edepol ille potuit exspectatior{{a|442}}
venire, qui te nuntiaret mortuom.{{a|443}}
'''TH.''' Sed quid hoc? Occlusa ianua est interdius.{{a|444}}
Pultabo. Heus, ecquis intust? Aperitin fores?{{r|2.2.15|15}}{{l|445}}
'''TR.''' Quis homo est, qui nostras aedes accessit prope?{{a|446}}
'''TH.''' Meus servos hic quidem est Tranio. '''TR.''' O Theopropides,{{a|447}}
ere, salve, salvom te advenisse gaudeo.{{a|448}}
Usquin valuisti? '''TH.''' Vsque ut vides. '''TR.''' Factum optime.{{a|449}}
'''TH.''' Quid vos? Insanin estis? '''TR.''' Quidum? '''TH.''' Sic, quia{{r|2.2.20|20}}{{l|450}}
foris ambulatis, natus nemo in aedibus{{a|451}}
servat, neque qui recludat neque † quis respondeat.{{a|452}}
Pultando [pedibus] paene confregi hasce ambas &lt;foris&gt;.{{a|453}}
'''TR.''' Eho an tu tetigisti has aedis? '''TH.''' Cur non tangerem?{{l|455|454-455}}
Quin pultando, inquam, paene confregi foris.{{r|2.2.25|25}}{{a|456}}
'''TR.''' Tetigistin? '''TH.''' Tetigi, inquam, et pultavi. '''TR.''' Vah. '''TH.''' Quid est?{{a|457}}
'''TR.''' Male hercle factum. '''TH.''' Quid est negoti? '''TR.''' Non potest{{a|458}}
dici, quam indignum facinus fecisti et malum.{{a|459}}
'''TH.''' Quid iam? '''TR.''' Fuge, obsecro, atque abscede ab aedibus.{{l|460}}
Fuge huc, fuge ad me propius. Tetigistin foris?{{r|2.2.30|30}}{{a|461}}
'''TH.''' Quo modo pultare potui, si non tangerem?{{a|462}}
'''TR.''' Occidisti hercle— '''TH.''' Quem mortalem? '''TR.''' Omnis tuos.{{a|463}}
'''TH.''' Di te deaeque omnes faxint cum istoc omine—{{a|464}}
'''TR.''' Metuo, te atque istos expiare ut possies.{{l|465}}
'''TH.''' Quam ob rem? Aut quam subito rem mihi adportas novam?{{r|2.2.35|35}}{{a|466}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|466a}}
'''TR.''' Et heus, iube illos illinc ambo abscedere.{{a|467}}
'''TH.''' Apscedite. '''TR.''' Aedes ne attigatis. Tangite{{a|468}}
vos quoque terram. '''TH.''' Obsecro hercle, quin eloquere{{a|469}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.2.40|40}}{{l|469a}}
'''TR.''' Quia septem menses sunt, quom in hasce aedis pedem{{l|470}}
nemo intro tetulit, semel ut emigravimus.{{a|471}}
'''TH.''' Eloquere, quid ita? '''TR.''' Circumspicedum, numquis est,{{a|472}}
sermonem nostrum qui aucupet? '''TH.''' Tutum probest.{{a|473}}
'''TR.''' Circumspice etiam. '''TH.''' Nemo est. Loquere nunciam.{{r|2.2.45|45}}{{a|474}}
'''TR.''' Capitale scelus est. '''TH.''' Quid est? Non &lt;satis&gt; intellego.{{l|475}}
'''TR.''' Scelus, inquam, factum est iam diu, antiquom et vetus.{{a|476}}
'''TH.''' Antiquom? '''TR.''' Id adeo nos nunc factum invenimus.{{a|477}}
'''TH.''' Quid istuc est sceleris? Aut quis id fecit? Cedo.{{a|478}}
'''TR.''' Hospes necavit hospitem captum manu;{{r|2.2.50|50}}{{a|479}}
iste, ut ego opinor, qui has tibi aedis vendidit.{{l|480}}
'''TH.''' Necavit? '''TR.''' Aurumque ei ademit hospiti{{a|481}}
eumque hic defodit hospitem ibidem in aedibus.{{a|482}}
'''TH.''' Quapropter id vos factum suspicamini?{{a|483}}
'''TR.''' Ego dicam, ausculta. Ut foris cenaverat{{r|2.2.55|55}}{{a|484}}
tuos gnatus, postquam rediit a cena domum,{{l|485}}
abimus omnes cubitum; condormivimus:{{a|486}}
lucernam forte oblitus fueram exstinguere;{{a|487}}
atque ille exclamat derepente maximum.{{a|488}}
'''TH.''' Quis homo? An gnatus meus? '''TR.''' St, tace, ausculta modo.{{r|2.2.60|60}}{{a|489}}
Ait venisse illum in somnis ad se mortuom.{{l|490}}
'''TH.''' Nempe ergo in somnis? '''TR.''' Ita. Sed ausculta modo.{{a|491}}
Ait illum hoc pacto sibi dixisse mortuom.{{a|492}}
'''TH.''' In somnis? '''TR.''' Mirum quin vigilanti diceret,{{a|493}}
qui abhinc sexaginta annos occisus foret.{{r|2.2.65|65}}{{a|494}}
Interdum inepte stultus es, &lt;Theopropides&gt;.{{l|495}}
'''TH.''' Taceo. '''TR.''' Sed ecce quae illi in &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|496}}
'ego transmarinus hospes sum Diapontius.{{a|497}}
Hic habito, haec mihi dedita est habitatio.{{a|498}}
Nam me Acheruntem recipere Orcus noluit,{{r|2.2.70|70}}{{a|499}}
quia praemature vita careo. Per fidem{{l|500}}
deceptus sum: hospes [hic] me necavit isque me{{a|501}}
defodit insepultum clam [ibidem] in hisce aedibus,{{a|502}}
scelestus, auri causa. Nunc tu hinc emigra.{{a|503}}
Scelestae hae sunt aedes, impia est habitatio'.{{r|2.2.75|75}}{{a|504}}
Quae hic monstra fiunt, anno vix possum eloqui.{{l|505}}
'''TH.''' St, st.{{a|506}}
'''TR.''' Quid, obsecro hercle, factum est? '''TH.''' Concrepuit foris.{{a|507}}
'''TR.''' Hicin percussit! '''TH.''' Guttam haud habeo sanguinis,{{a|508}}
vivom me accersunt Acheruntem mortui.{{r|2.2.80|80}}{{a|509}}
'''TR.''' Perii, illisce hodie hanc conturbabunt fabulam.{{l|510}}
Nimis quam formido, ne manifesto hic me opprimat.{{a|511}}
'''TH.''' Quid tute tecum loquere? '''TR.''' Abscede ab ianua.{{a|512}}
Fuge, obsecro hercle. '''TH.''' Quo fugiam? Etiam tu fuge.{{a|513}}
'''TR.''' Nihil ego formido, pax mihi est cum mortuis.{{r|2.2.85|85}}{{a|514}}
INTVS. Heus, Tranio. '''TR.''' Non me appellabis, si sapis.{{l|515}}
Nihil ego commerui, neque istas percussi fores.{{a|516}}
INTVS. Quaeso — &lt;'''TR.''' Cave verbum faxis. '''TH.''' Dic&gt; quid segreges{{a|517}}
&lt;sermonem. '''TR.''' Apage hinc te. '''TH.''' Quae res&gt; te agitat, Tranio?{{a|518}}
Quicum istaec loquere? '''TR.''' An quaeso tu appellaveras?{{r|2.2.90|90}}{{a|519}}
Ita me di amabunt, mortuom illum credidi{{l|520}}
expostulare quia percussisses fores.{{a|521}}
Sed tu, etiamne astas nec quae dico optemperas?{{a|522}}
'''TH.''' Quid faciam? '''TR.''' Cave respexis, fuge, [atque] operi caput.{{a|523}}
'''TH.''' Cur non fugis tu? '''TR.''' Pax mihi est cum mortuis.{{r|2.2.95|95}}{{a|524}}
'''TH.''' Scio. Quid modo igitur? Cur tanto opere extimueras?{{l|525}}
'''TR.''' Nil me curassis, inquam, ego mihi providero:{{a|526}}
tu, ut occepisti, tantum quantum quis fuge,{{a|527}}
atque Herculem invoca. '''TH.''' Hercules, ted invoco.—{{a|528}}
'''TR.''' Et ego — tibi hodie ut det, senex, magnum malum.{{r|2.2.100|100}}{{a|529}}
Pro di immortales, obsecro vestram fidem,{{l|530}}
quid ego hodie negoti confeci mali.{{a|531}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[MISARGYRIDES DANISTA ⸱ TRANIO ⸱ THEOPROPIDES]
'''DANISTA''' Scelestiorem ego annum argento faenori{{a|532}}
numquam ullum vidi quam hic mihi annus optigit.{{a|533}}
A mani ad noctem usque in foro dego diem,{{a|534}}
locare argenti nemini nummum queo.{{l|535}}
'''TR.''' Nunc pol ego perii plane in perpetuom modum.{{r|3.1.5|5}}{{a|536}}
Danista adest, qui dedit &lt;argentum faenore&gt;,{{a|537}}
qui amica est empta quoque &lt;opus in sumptus fuit&gt;.{{a|538}}
Manifesta res est, nisi quid occurro prius,{{a|539}}
ne hoc senex resciscat. Ibo huic obviam.{{l|540}}
Sed quidnam hic sese tam cito recipit domum?{{r|3.1.10|10}}{{a|541}}
Metuo ne de hac re quippiam indaudiverit.{{a|542}}
Accedam atque adpellabo. Ei quam timeo miser.{{a|543}}
Nihil est miserius quam animus hominis conscius,{{a|544}}
sicut me † habet. Verum utut res sese habet,{{l|545}}
pergam turbare porro: ita haec res postulat.{{r|3.1.15|15}}{{a|546}}
Unde is? '''THEOPROPIDES''' Conveni illum unde hasce aedis emeram.{{a|547}}
'''TR.''' Numquid dixisti de illo quod dixi tibi?{{a|548}}
'''TH.''' Dixi hercle vero omnia. '''TR.''' Ei misero mihi,{{a|549}}
metuo ne techinae meae perpetuo perierint.{{l|550}}
'''TH.''' Quid tute tecum? '''TR.''' Nihil enim. Sed dic mihi,{{r|3.1.20|20}}{{a|551}}
dixtine quaeso? '''TH.''' Dixi, inquam, ordine omnia.{{a|552}}
'''TR.''' Etiam fatetur de hospite? '''TH.''' Immo pernegat.{{a|553}}
'''TR.''' Negat &lt;scelestus? '''TH.''' Negitat in&gt;quam. '''TR.''' Cogita:{{a|554}}
&lt;non confitetur? '''TH.'''&gt; Dicam si confessus sit.{{l|555}}
Quid nunc faciundum censes? '''TR.''' Egon quid censeam?{{r|3.1.25|25}}{{a|556}}
Cape, obsecro hercle, cum eo una iudicem{{a|557}}
(sed eum videto ut capias, qui credat mihi):{{a|558}}
tam facile vinces quam pirum volpes comest.{{a|559}}
'''DAN.''' Sed Philolachetis servom eccum Tranium,{{l|560}}
qui mihi neque faenus neque sortem argenti danunt.{{r|3.1.30|30}}{{a|561}}
'''TH.''' Quo te agis? '''TR.''' Nec quoquam abeo. Ne ego sum miser,{{a|562}}
scelestus, natus dis inimicis omnibus.{{a|563}}
Iam illo praesente adibit. Ne ego homo sum miser,{{a|564}}
ita et hinc et illinc mi exhibent negotium.{{l|565}}
Sed occupabo adire. '''DAN.''' Hic ad me it, salvos sum,{{r|3.1.35|35}}{{a|566}}
spes est de argento. '''TR.''' Hilarus est: frustra est homo.{{a|567}}
Salvere iubeo te, Misargyrides, bene.{{a|568}}
'''DAN.''' Salve et tu. Quid de argentost? '''TR.''' Abi sis, belua.{{a|569}}
Continuo adveniens pilum iniecisti mihi.{{l|570}}
'''DAN.''' Hic homo est inanis. '''TR.''' Hic homo est certe hariolus.{{r|3.1.40|40}}{{a|571}}
'''DAN.''' Quin tu istas mittis tricas? '''TR.''' Quin quid vis cedo.{{a|572}}
'''DAN.''' Vbi Philolaches est? '''TR.''' Numquam potuisti mihi{{a|573}}
magis opportunus adven&lt;ire quam&gt; advenis.{{a|574}}
'''DAN.''' Quid est? '''TR.''' Concede huc. &lt;'''DAN.''' Quin mihi faenus red&gt;ditur?{{l|575}}
'''TR.''' Scio te bona esse voce, ne clama nimis.{{r|3.1.45|45}}{{a|576}}
'''DAN.''' Ego hercle vero clamo. '''TR.''' Ah, gere morem mihi.{{a|577}}
'''DAN.''' Quid tibi ego morem vis geram? '''TR.''' Abi quaeso hinc domum.{{a|578}}
'''DAN.''' Abeam? '''TR.''' Redito huc circiter meridie.{{a|579}}
'''DAN.''' Reddeturne igitur faenus? '''TR.''' Reddeturne. Abi.{{l|580}}
'''DAN.''' Quid ego huc recursem aut operam sumam aut conteram?{{r|3.1.50|50}}{{a|581}}
Quid si hic manebo potius ad meridie?{{a|582}}
'''TR.''' Immo abi domum, verum hercle dico, abi modo.{{a|583}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|584}}
'''DAN.''' Quin vos mihi faenus date. Quid hic nugamini?{{l|585}}
'''TR.''' Eu hercle, ne tu — abi modo, ausculta mihi.{{r|3.1.55|55}}{{a|586}}
'''DAN.''' Iam hercle ego illum nominabo. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''TR.''' Euge strenue.{{a|587}}
Beatus vero es nunc, quom clamas. '''DAN.''' Meum peto.{{a|588}}
Multos me hoc pacto iam dies frustramini.{{a|589}}
Molestus si sum, reddite argentum: abiero.{{l|590}}
Responsiones omnes hoc verbo eripis.{{r|3.1.60|60}}{{a|591}}
'''TR.''' Sortem accipe. '''DAN.''' Immo faenus, id primum volo.{{a|592}}
'''TR.''' Quid ais tu, omnium hominum taeterrime?{{a|593}}
Venisti huc te extentatum? Agas quod in manu est.{{a|594}}
Non dat, non debet. '''DAN.''' Non debet? '''TR.''' Ne frit quidem{{l|595}}
ferre hinc potes. An metuis ne quo abeat foras{{r|3.1.65|65}}{{a|596}}
urbe exulatum faenoris causa tui,{{a|597}}
quoi sortem accipere iam licet? '''DAN.''' Quin non peto{{a|598}}
sortem: illuc primum, faenus, reddundum est mihi.{{l|600|599-600}}
'''TR.''' Molestus ne sis. Nemo dat, age quid lubet.{{a|601}}
Tu solus, credo, faenore argentum datas.{{r|3.1.70|70}}{{a|602}}
'''DAN.''' Cedo faenus, redde faenus, faenus reddite.{{a|603}}
Daturin estis faenus actutum mihi?{{a|604}}
Datur faenus mihi? '''TR.''' Faenus illic, faenus hic.{{l|605}}
Nescit quidem nisi faenus fabularier.{{a|606}}
Ultro te. Neque ego taetriorem beluam{{r|3.1.75|75}}{{a|607}}
vidisse me umquam quemquam quam te censeo.{{a|608}}
'''DAN.''' Non edepol tu nunc me istis verbis territas.{{a|609}}
'''TH.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; calidum hoc est: etsi procul abest, urit male. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|609a}}
quod illuc est faenus, opsecro, quod illic petit?{{l|610}}
'''TR.''' Pater eccum advenit peregre non multo prius{{r|3.1.80|80}}{{a|611}}
illius, is tibi et faenus et sortem dabit,{{a|612}}
ne inconciliare quid nos porro postules.{{a|613}}
Vide num moratur. '''DAN.''' Quin feram, si quid datur.{{a|614}}
'''TH.''' Quid ais tu? '''TR.''' Quid vis? '''TH.''' Quis illic est? Quid illic petit?{{l|615}}
Quid Philolachetem gnatum compellat &lt;meum&gt;{{r|3.1.85|85}}{{a|616}}
sic et praesenti tibi facit convicium?{{a|617}}
Quid illi debetur? '''TR.''' Obsecro hercle, &lt;illud&gt; iube{{a|618}}
obi&lt;ci illi&gt; argentum ob os impurae beluae.{{a|619}}
'''TH.''' Iubeam —? '''TR.''' Iuben homini argento os verberarier?{{l|620}}
'''DAN.''' Perfacile ego ictus perpetior argenteos.{{r|3.1.90|90}}{{a|621}}
'''TR.''' Audin? Videturne, obsecro hercle, idoneus,{{a|622}}
danista qui sit, genus quod improbissimum est.{{a|623}}
'''TH.''' Non ego istuc curo qui sit &lt;quid sit&gt; unde sit:{{a|624}}
id volo mihi dici, id me scire expeto,{{l|625}}
quod illud argentum est? '''TR.''' Est — huic debet Philolaches{{r|3.1.95|95}}{{a|626}}
paulum. '''TH.''' Quantillum? '''TR.''' Quasi — quadraginta minas;{{a|627}}
ne sane id multum censeas. '''TH.''' Paulum id quidem est.{{a|628}}
Adeo etiam argenti faenus creditum audio.{{a|629}}
'''TR.''' Quattuor quadraginta illi debentur minae,{{l|630}}
et sors et faenus. '''DAN.''' Tantumst, nihilo plus peto.{{r|3.1.100|100}}{{a|631}}
'''TR.''' Velim quidem hercle ut uno nummo plus petas.{{a|632}}
Dic te daturum, ut abeat. '''TH.''' Egon dicam dare?{{a|633}}
'''TR.''' Dic. '''TH.''' Egone? '''TR.''' Tu ipsus. Dic modo, ausculta mihi.{{a|634}}
Promitte, age inquam: ego iubeo. '''TH.''' Responde mihi:{{l|635}}
quid eo est argento factum? '''TR.''' Salvom est. '''TH.''' Solvite{{r|3.1.105|105}}{{a|636}}
vosmet igitur, si salvomst. '''TR.''' Aedis filius{{a|637}}
tuos emit. '''TH.''' Aedis? '''TR.''' Aedis. '''TH.''' Euge, Philolaches{{a|638}}
patrissat: iam homo in mercatura vortitur.{{a|639}}
Ain tu, aedis? '''TR.''' Aedis inquam. Sed scin quoius modi?{{l|640}}
'''TH.''' Qui scire possum? '''TR.''' Vah. '''TH.''' Quid est? '''TR.''' Ne me roga.{{r|3.1.110|110}}{{a|641}}
'''TH.''' Nam quid ita? '''TR.''' Speculo claras, candorem merum.{{a|642}}
'''TH.''' Bene hercle factum. Quid, eas quanti destinat?{{a|643}}
'''TR.''' Talentis magnis totidem quot ego et tu sumus.{{a|644}}
Sed arraboni has dedit quadraginta minas;{{l|645}}
hinc sumpsit quas ei dedimus. Satin intellegis?{{r|3.1.115|115}}{{a|646}}
Nam postquam haec aedes ita erant, ut dixi tibi,{{a|647}}
continuo est alias aedis mercatus sibi.{{a|648}}
'''TH.''' Bene hercle factum. '''DAN.''' Heus, iam adpetit meridie.{{l|650|649-651}}
'''TR.''' Absolve hunc quaeso, vomitu ne hic nos enecet.{{l|652}}
'''TH.''' Adulescens, mecum rem habe. '''DAN.''' Nempe aps te petam?{{r|3.1.120|120}}{{a|653}}
'''TH.''' Petito cras. '''DAN.''' Abeo: sat habeo, si cras fero.—{{a|654}}
'''TR.''' Malum quod isti di deaeque omnes duint,{{l|655}}
ita mea consilia perturbat paenissime.{{a|656}}
Nullum edepol hodie genus est hominum taetrius{{a|657}}
nec minus bono cum iure, quam danisticum.{{r|3.1.125|125}}{{a|658}}
'''TH.''' Qua in regione istas aedis emit filius?{{a|659}}
'''TR.''' Ecce autem perii. '''TH.''' Dicisne hoc quod te rogo?{{l|660}}
'''TR.''' Dicam. Sed nomen domini quaero quid siet.{{a|661}}
'''TH.''' Age comminiscere ergo. '''TR.''' Quid ego nunc agam,{{a|662}}
nisi ut in vicinum hunc proximum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;,{{r|3.1.130|130}}{{a|663}}
eas emisse aedis huius dicam filium?{{a|664}}
Calidum hercle esse audivi optimum mendacium.{{l|665}}
Quidquid dei dicunt, id decretumst dicere.{{a|666}}
'''TH.''' Quid igitur? Iam commentu's? '''TR.''' Di istum perduint—{{a|667}}
(immo istunc potius) de vicino hoc proximo{{r|3.1.135|135}}{{a|668}}
tuos emit aedis filius. '''TH.''' Bonan fide?{{l|670|669-670}}
'''TR.''' Siquidem tu argentum reddituru's, tum bona,{{a|671}}
si redditurus non es, non emit bona.{{a|672}}
Non in loco emit perbono? '''TH.''' Immo in optumo.{{a|673}}
Cupio hercle inspicere hasce aedis. Pultadum fores{{r|3.1.140|140}}{{a|674}}
atque evoca aliquem intus ad te, Tranio.{{l|675}}
'''TR.''' Ecce autem perii. Nunc quid dicam nescio.{{a|676}}
Iterum iam ad unum saxum me fluctus ferunt.{{a|677}}
Quid nunc? Non hercle quid nunc faciam reperio:{{a|678}}
manufesto teneor. '''TH.''' Evocadum aliquem ocius,{{r|3.1.145|145}}{{a|679}}
roga circumducat. '''TR.''' Heus tu, at hic sunt mulieres:{{l|680}}
videndumst primum, utrum eae velintne an non velint.{{a|681}}
'''TH.''' Bonum aequomque oras. I, percontare et roga.{{a|682}}
Ego hic tantisper, dum exis, te opperiar foris.{{a|683}}
'''TR.''' Di te deaeque omnes funditus perdant, senex,{{r|3.1.150|150}}{{a|684}}
ita mea consilia undique oppugnas male.{{l|685}}
Euge, optume eccum aedium dominus foras{{a|686}}
Simo progreditur intus. Huc concessero,{{a|687}}
dum mihi senatum consili in cor convoco.{{a|688}}
Igitur tum accedam hunc, quando quid agam invenero.{{r|3.1.155|155}}{{a|689}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[SIMO ⸱ TRANIO ⸱ THEOPROPIDES]
'''SIMO''' Melius anno hoc mihi non fuit domi,{{l|690}}
nec quod una esca me iuverit magis.{{a|691}}
Prandium uxor mihi perbonum dedit,{{a|692}}
nunc dormitum iubet me ire: minime.{{a|693}}
Non mihi forte visum ilico fuit,{{r|3.2.5|5}}{{a|694}}
melius quom prandium quam solet dedit:{{l|695}}
voluit in cubiculum abducere me anus.{{a|696}}
Non bonust somnus de prandio. Apage.{{a|697}}
Clanculum ex aedibus me edidi foras.{{a|698}}
Tota turget mihi uxor, scio, domi.{{r|3.2.10|10}}{{a|699}}
'''TR.''' Res parata est mala in vesperum huic seni.{{l|700}}
Nam et cenandum et cubandumst ei male.{{a|701}}
'''SI.''' Quom magis cogito cum meo animo:{{a|702}}
si quis dotatam uxorem atque anum habet,{{a|703}}
neminem sollicitat sopor: ibi omnibus{{r|3.2.15|15}}{{a|704}}
ire dormitum odio est veluti nunc mihi{{l|705}}
exsequi certa res est, ut abeam{{a|706}}
potius hinc ad forum quam domi cubem.{{a|707}}
Atque pol nescio, ut moribus sient{{a|708}}
vostrae: haec sat scio quam me habeat male.{{r|3.2.20|20}}{{a|709}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|709a}}
peius posthac fore quam fuit mihi.{{l|710}}
'''TR.''' Abitus tuos tibi, senex, fecerit male:{{a|711}}
nihil erit, quod deorum ullum accusites;{{a|712}}
te ipse iure optimo merito incuses licet.{{r|3.2.25|25}}{{a|713}}
Tempus nunc est senem hunc adloqui mihi.{{a|714}}
Hoc habet. Repperi qui senem ducerem,{{l|715}}
quo dolo a me dolorem procul pellerem.{{a|716}}
Accedam. Di te ament plurimum, Simo.{{a|717}}
'''SI.''' Salvos sis, Tranio. '''TR.''' Vt vales? '''SI.''' Non male.{{r|3.2.30|30}}{{a|718}}
Quid agis? '''TR.''' Hominem optumum teneo. '''SI.''' Amice facis,{{a|719}}
quom me laudas. '''TR.''' Decet. '''SI.''' Certe. Quin m&lt;utuomst&gt;:{{l|720}}
hercle ted hau bonum teneo servom &lt;manu&gt;.{{a|721}}
['''THEOPR.''' Heia, mastigia, ad me redi. '''TR.''' Iam isti ero.]{{l|721a}}
'''SI.''' quid nunc? Quam mox? '''TR.''' Quid est? '''SI.''' Quod solet fieri hic{{r|3.2.35|35}}{{a|722}}
intus. '''TR.''' Quid id est? '''SI.''' Scis iam quid loquar. Sic decet.{{a|723}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; morem geras.{{a|724}}
Vita quam sit brevis, &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; simul cogita.{{l|725}}
'''TR.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quid &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ehem,{{a|726}}
vix tandem percepi super his rebus nostris te loqui.{{r|3.2.40|40}}{{a|727}}
'''SI.''' musice hercle agitis aetatem, ita ut vos decet,{{a|728}}
vino et victu probo, piscatu electili{{l|730|729-730}}
vitam colitis. † '''TR.''' Immo vita antehac erat:{{a|731}}
nunc nobis omnia haec exciderunt &lt;simul&gt;.{{a|732}}
'''SI.''' Quidum? '''TR.''' Ita oppido occidimus omnes, Simo.{{r|3.2.45|45}}{{a|733}}
'''SI.''' Non taces? Prospere vobis cuncta usque adhuc{{a|734}}
processerunt. '''TR.''' Ita ut dicis facta hau nego.{{l|735}}
Nos profecto probe ut voluimus viximus.{{a|736}}
Sed, Simo, ita nunc ventus navem &lt;nostram&gt; deseruit. '''SI.''' Quid est?{{a|737}}
Quo modo? '''TR.''' Pessimo. '''SI.''' Quaene subducta erat{{r|3.2.50|50}}{{a|738}}
tuto in terra? '''TR.''' Ei. '''SI.''' Quid est? '''TR.''' Me miserum, occidi.{{a|739}}
'''SI.''' Qui? '''TR.''' Quia venit navis, nostrae navi quae frangat † ratem.{{l|740}}
'''SI.''' Vellem ut tu velles, Tranio. Sed quid est negoti? '''TR.''' Eloquar.{{a|741}}
Erus peregre venit. '''SI.''' Tunc &lt;tibi &gt; &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; portenditur,{{a|742}}
inde ferriterium, postea &lt;crux. '''TR.''' Per tua te g&gt;enua obsecro,{{r|3.2.55|55}}{{a|743}}
ne indicium ero facias meo. '''SI.''' E me, ne quid metuas, nil sciet.{{l|745|744-745}}
'''TR.''' Patrone, salve. '''SI.''' Nil moror mi istius modi clientis.{{a|746}}
'''TR.''' Nunc hoc quod ad te noster me misit senex—{{a|747}}
'''SI.''' Hoc mihi responde primum, quod ego te rogo:{{a|748}}
iam de istis rebus voster quid sensit senex?{{r|3.2.60|60}}{{a|749}}
'''TR.''' Nil quicquam. '''SI.''' Numquid increpavit filium?{{l|750}}
'''TR.''' Tam liquidust quam liquida esse tempestas solet &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|751}}
nunc te hoc orare iussit opere maximo,{{a|752}}
ut sibi liceret inspicere hasce aedis tuas.{{a|753}}
'''SI.''' Non sunt venales. '''TR.''' Scio equidem istuc. Sed senex{{r|3.2.65|65}}{{a|754}}
gynaeceum aedificare volt hic in suis{{l|755}}
et balineas et ambulacrum et porticum.{{a|756}}
'''SI.''' Quid ergo somniavit? '''TR.''' Ego dicam tibi.{{a|757}}
Dare volt uxorem filio quantum potest,{{a|758}}
ad eam rem facere volt novom gynaeceum.{{r|3.2.70|70}}{{a|759}}
Nam sibi laudavisse hasce ait architectonem{{l|760}}
nescio quem exaedificatas insanum bene;{{a|761}}
nunc hinc exemplum capere volt, nisi tu nevis.{{a|762}}
Nam ille eo maiore hinc opere ex te exemplum petit,{{a|763}}
quia isti umbram aestate tibi esse audivit perbonam{{r|3.2.75|75}}{{a|764}}
sub sicco lumine usque perpetuom diem.{{l|765}}
'''SI.''' Immo edepol vero, quom usquequaque umbra est, tamen{{a|766}}
sol semper hic est usque a mani ad vesperum:{{a|767}}
quasi flagitator astat usque ad ostium,{{a|768}}
nec mi umbra hic usquamst, nisi si in puteo quaepiamst.{{r|3.2.80|80}}{{a|769}}
'''TR.''' Quid, Sarsinatis ecqua est, si Vmbram non habes?{{l|770}}
'''SI.''' Molestus ne sis. Haec sunt sicut praedico.{{a|771}}
'''TR.''' At tamen inspicere volt. '''SI.''' Inspiciat, si lubet;{{a|772}}
si quid erit quod illi placeat, de exemplo meo{{a|773}}
ipse aedificato. '''TR.''' Eon, voco huc hominem? '''SI.''' I, voca.{{r|3.2.85|85}}{{a|774}}
'''TR.''' Alexandrum magnum atque Agathoclem aiunt maximas{{l|775}}
duo res gessisse: quid mihi fiet tertio,{{a|776}}
qui solus facio facinora immortalia?{{a|777}}
Vehit hic clitellas, vehit hic autem alter senex.{{a|778}}
Novicium mihi quaestum institui non malum:{{r|3.2.90|90}}{{a|779}}
nam muliones mulos clitellarios{{l|780}}
habent, at ego habeo homines clitellarios.{{a|781}}
Magni sunt oneris: quidquid imponas vehunt.{{a|782}}
Nunc hunc hau scio an conloquar. Congrediar.{{a|783}}
Heus Theopropides. '''TH.''' Hem quis hic nominat me?{{r|3.2.95|95}}{{a|784}}
'''TR.''' Ero servos multis modis fidus. '''TH.''' Vnde is?{{l|785}}
'''TR.''' Quod me miseras, adfero omne impetratum.{{a|786}}
'''TH.''' Quid illic, opsecro, tam diu destitisti?{{a|787}}
'''TR.''' Seni non erat otium, id sum opperitus.{{a|788}}
'''TH.''' Antiquom optines hoc tuom, tardus ut sis.{{r|3.2.100|100}}{{a|789}}
'''TR.''' Heus tu, si voles verbum hoc cogitare,{{l|790}}
simul flare sorbereque haud factu facilest.{{a|791}}
Ego hic esse et illic simitu hau potui.{{a|792}}
'''TH.''' Quid nunc? '''TR.''' Vise, specta tuo usque arbitratu.{{a|793}}
'''TH.''' Age &lt;nowiki&gt;&lt;i&gt;&lt;/nowiki&gt;, duce me. '''TR.''' Num moror? '''TH.''' Supsequor te.{{r|3.2.105|105}}{{a|794}}
'''TR.''' Senex ipsus te ante ostium eccum opperitur.{{l|795}}
Sed ut maestus est se hasce &lt;aedis&gt; vendidisse.{{a|796}}
'''TH.''' Quid tandem? '''TR.''' Orat ut suadeam Philolacheti,{{a|797}}
ut istas remittat sibi. '''TH.''' Haud opinor.{{a|798}}
Sibi quisque ruri metit. Si male emptae{{r|3.2.110|110}}{{a|799}}
forent, nobis istas redhibere haud liceret.{{l|800}}
Lucri quidquid est, id domum trahere oportet.{{a|801}}
Misericordias &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; hominem oportet.{{a|802}}
'''TR.''' Morare hercle &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; facis. Subsequere. '''TH.''' Fiat.{{a|803}}
Do tibi ego operam. '''TR.''' Senex illic est. Em, tibi adduxi hominem.{{r|3.2.115|115}}{{a|804}}
'''SI.''' Salvom te advenisse peregre gaudeo, Theopropides.{{l|805}}
'''TH.''' Dei te ament. '''SI.''' Inspicere te aedis has velle aiebat mihi.{{a|806}}
'''TH.''' Nisi tibi est incommodum. '''SI.''' Immo commodum. I intro atque inspice.{{a|807}}
'''TH.''' At enim mulieres — '''SI.''' Cave tu ullam flocci faxis mulierem.{{a|808}}
Qua libet perambula aedis oppido tamquam tuas.{{r|3.2.120|120}}{{a|809}}
'''TH.''' Tamquam? '''TR.''' Ah, cave tu illi obiectes nunc in aegritudine,{{l|810}}
te has emisse. Non tu vides hunc, voltu uti tristi est senex?{{a|811}}
'''TH.''' Video. '''TR.''' Ergo inridere ne videare et gestire admodum;{{a|812}}
noli facere mentionem te &lt;has&gt; emisse. '''TH.''' Intellego,{{a|813}}
et bene monitum duco, atque esse existumo humani ingeni.{{r|3.2.125|125}}{{a|814}}
Quid nunc? '''SI.''' Quin tu is intro, atque otiose perspecta ut lubet.{{l|815}}
'''TH.''' Bene benigneque arbitror te facere. '''SI.''' Factum edepol volo.{{a|816}}
[vin qui perductet? '''TH.''' Apage istum perductorem, non placet.{{l|816a}}
Quidquid est, errabo potius quam perductet quispiam.]{{l|816b}}
'''TR.''' Viden vestibulum ante aedis hoc et ambulacrum cuius modi?{{r|3.2.130|130}}{{a|817}}
'''TH.''' Luculentum edepol profecto. '''TR.''' Age specta postes cuius modi,{{a|818}}
quanta firmitate facti et quanta crassitudine.{{a|819}}
'''TH.''' Non videor vidisse postis pulchriores. '''SI.''' Pol mihi{{l|820}}
eo pretio empti fuerant olim. '''TR.''' Audin 'fuerant' dicere?{{a|821}}
Vix videtur continere lacrimas. '''TH.''' Quanti hosce emeras?{{r|3.2.135|135}}{{a|822}}
'''SI.''' Tris minas pro istis duobus praeter vecturam dedi.{{a|823}}
'''TH.''' Hercle qui multo improbiores sunt quam a primo credidi.{{a|824}}
'''TR.''' Quapropter? '''TH.''' Quia edepol ambo ab infimo tarmes secat.{{l|825}}
'''TR.''' Intempestivos excisos credo, id eis vitium nocet.{{a|826}}
Atque etiam nunc satis boni sunt, si sunt inducti pice;{{r|3.2.140|140}}{{a|827}}
non enim haec pultiphagus opifex opera fecit barbarus.{{a|828}}
Viden coagmenta in foribus? '''TH.''' Video. '''TR.''' Specta, quam arte dormiunt.{{a|829}}
'''TH.''' Dormiunt? '''TR.''' Illud quidem, ut conivent, volui dicere.{{l|830}}
Satin habes? '''TH.''' Vt quidquid magis contemplo, tanto magis placet.{{a|831}}
'''TR.''' Viden pictum, ubi ludificat cornix una volturios duos?{{r|3.2.145|145}}{{a|832}}
'''TH.''' Non edepol video. '''TR.''' At ego video. Nam inter volturios duos{{a|833}}
cornix astat, ea volturios duo vicissim vellicat.{{a|834}}
Quaeso huc ad me specta, cornicem ut conspicere possies.{{l|835}}
Iam vides? '''TH.''' Profecto nullam equidem illic cornicem intuor.{{a|836}}
'''TR.''' At tu isto ad vos optuere, quoniam cornicem nequis{{r|3.2.150|150}}{{a|837}}
conspicari, si volturios forte possis contui.{{a|838}}
'''TH.''' Omnino, ut te absolvam, nullam pictam conspicio hic avem.{{a|839}}
'''TR.''' Age, iam mitto, ignosco: aetate non quis optuerier.{{l|840}}
'''TH.''' Haec, quae possum, ea mihi profecto cuncta vehementer placent.{{a|841}}
'''SI.''' Latius demum est operae pretium ivisse. '''TH.''' Recte edepol mones.{{r|3.2.155|155}}{{a|842}}
'''SI.''' Eho istum, puere, circumduce hasce aedis et conclavia.{{a|843}}
Nam egomet ductarem, nisi mi esset apud forum negotium.{{a|844}}
'''TH.''' Apage istum a me perductorem, nil moror ductarier.{{l|845}}
Quidquid est, errabo potius quam perductet quispiam.{{a|846}}
'''SI.''' Aedis dico. '''TH.''' Ergo intro eo igitur sine perductore. '''SI.''' Ilicet.{{r|3.2.160|160}}{{a|847}}
'''TH.''' Ibo intro igitur. '''TR.''' Mane sis videam, ne canis — '''TH.''' Agedum vide.{{a|848}}
'''TR.''' Est! abi, canis. Est! abin dierecta? Abin hinc in malam crucem?{{l|850|849-850}}
At etiam restas? Est! abi istinc. '''SI.''' Nil pericli est, age &lt;modo&gt;.{{a|851}}
Tam placidast, quam feta. Quam vis ire intro audacter licet.{{a|852}}
Eo ego hinc ad forum.— '''TH.''' Fecisti commode, bene ambula.{{r|3.2.165|165}}{{a|853}}
Tranio, age, canem istam a foribus &lt;aliquis&gt; abducat face,{{a|854}}
etsi non metuenda est. '''TR.''' Quin tu illam aspice ut placide accubat;{{l|855}}
nisi molestum vis videri te atque ignavom. '''TH.''' Iam ut lubet.{{a|856}}
Sequere hac me igitur.— '''TR.''' Equidem haud usquam a pedibus apscedam tuis.—{{a|857}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[PHANISCVS]
'''PHANISCVS''' Servi qui, quom culpa carent, tamen malum metuont,{{a|858}}
ei solent esse eris utibiles.{{a|859}}
Nam illi qui nil metuont postquam sunt malum meriti,{{l|860}}
stulta sibi expetunt consilia:{{a|861}}
exercent sese ad cursuram, [fugiunt] sed ei si reprehensi sunt,{{r|4.1.5|5}}{{a|862}}
faciunt de malo peculium quod nequeunt &lt;de bono&gt;.{{a|863}}
Augent ex pauxillo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; de parant.{{l|865|864-865}}
Mihi in pectore consili &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; malam rem prius{{a|866}}
quam ut meum &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|867}}
Ut adhuc fuit, mihi corium esse oportet{{r|4.1.10|10}}{{a|868}}
sincerum atque ut votem verberari.{{a|869}}
Si huic imperabo, probe tectum habebo,{{l|870}}
malum quom impluit ceteris, ne impluat mi.{{a|871}}
Nam ut servi volunt esse erum, ita solet &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|872}}
boni sunt: &lt;bonust&gt;; improbi sunt, malus fit.{{r|4.1.15|15}}{{a|873}}
Nam nunc domi nostrae tot pessimi vivont,{{a|874}}
peculi sui prodigi, plagigeruli.{{l|875}}
Ubi adversum ut eant vocantur ero: 'non eo, molestus ne sis.{{a|876}}
Scio quo properas: gestis aliquo; iam hercle ire vis, mula, foras pastum.'{{a|877}}
Bene merens hoc preti inde abstuli. Abii foras.{{r|4.1.20|20}}{{a|878}}
Solus nunc eo advorsum ero ex plurimis servis.{{l|880|879-880}}
Hoc die crastini quom erus resciverit,{{a|881}}
mane castigabit eos bubulis exuviis.{{a|882}}
Postremo minoris pendo tergum illorum, quam meum:{{a|883}}
illi erunt bucaedae multo potius, quam ego sim restio.{{r|4.1.25|25}}{{a|884}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[PINACIVM ⸱ PHANISCVS]
'''PINACIVM''' Mane tu atque adsiste ilico,{{l|885}}
Phanisce. Etiam respicis?{{a|886}}
'''PHAN.''' Mihi molestus ne sies.{{l|886a}}
'''PIN.''' Vide ut fastidit simia.{{a|887}}
Manesne ilico, impure parasite? '''PHAN.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|4.2.5|5}}{{l|887a}}
qui parasitus sum? '''PIN.''' Ego enim dicam: cibo perduci potis es quovis.{{a|888}}
'''PHAN.''' Mihi sum, libet esse. Quid id curas?{{a|889}}
'''PIN.''' Ferocem facis, quia te erus amat. '''PHAN.''' Vah,{{l|890}}
oculi dolent. '''PIN.''' Cur? '''PHAN.''' Quia fumus molestust.{{a|891}}
'''PIN.''' Tace sis, faber, qui cudere soles plumbeos nummos.{{r|4.2.10|10}}{{a|892}}
'''PHAN.''' Non potes tu cogere me, ut tibi male dicam.{{a|893}}
Novit erus me. '''PIN.''' Suam quidem pol culcitulam oportet.{{l|895|894-895}}
'''PHAN.''' Si sobrius sis, male non dicas. '''PIN.''' Tibi obtemperem, cum tu mihi nequeas?{{a|896}}
'''PHAN.''' At tu mecum, pessime, ito adversus; quaeso hercle abstine{{a|897}}
iam sermonem de istis rebus. '''PIN.''' Faciam, et pultabo fores.{{r|4.2.15|15}}{{a|898}}
Heus, ecquis hic est, maximam qui his iniuriam{{a|899}}
foribus defendat? Ecquis has aperit foris?{{l|900}}
Nemo hinc quidem foras exit.{{a|901}}
Ut esse addecet nequam homines, ita sunt. Sed eo magis cauto est opus, ne huc{{a|902}}
exeat qui male me mulcet.{{r|4.2.20|20}}{{a|903}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[TRANIO ⸱ THEOPROPIDES]
'''TRANIO''' Quid tibi visum est mercimoni? '''THEOPROPIDES''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; totus gaudeo.{{a|904}}
'''TR.''' Num nimio emptae tibi videntur? '''TH.''' Numquam edepol ego me scio{{l|905}}
vidisse usquam abiectas aedes, nisi modo hasce. '''TR.''' Ecquid placent?{{a|906}}
'''TH.''' Ecquid placeant me rogas? Immo hercle vero perplacent.{{a|907}}
'''TR.''' Cuius modi gynaeceum? Quid porticum? '''TH.''' Insanum bonam.{{r|4.3.5|5}}{{a|908}}
Non equidem ullam in publico esse maiorem hac existimo.{{a|909}}
'''TR.''' Quin ego ipse et Philolaches in publico omnis porticus{{l|910}}
sumus commensi. '''TH.''' Quid igitur? '''TR.''' Longe omnium longissima est.{{a|911}}
'''TH.''' Di immortales, mercimoni lepidi. &lt;si&gt; hercle nunc ferat{{a|912}}
sex talenta magna argenti pro istis praesentaria,{{r|4.3.10|10}}{{a|913}}
numquam accipiam. '''TR.''' Si hercle accipere cupies, ego numquam sinam.{{a|914}}
'''TH.''' Bene res nostra conlocata est istoc mercimonio.{{l|915}}
'''TR.''' Me suasore atque impulsore id factum audacter dicito,{{a|916}}
qui subegi, faenore argentum ab danista ut sumeret,{{a|917}}
quod isti dedimus arraboni. '''TH.''' Servavisti omnem ratem.{{r|4.3.15|15}}{{a|918}}
Nempe octoginta debentur huic minae? '''TR.''' Hau nummo amplius.{{a|919}}
'''TH.''' Hodie accipiat. '''TR.''' Ita enim vero, ne qua causa subsiet.{{l|920}}
Vel mihi denumerato, ego illi porro denumeravero.{{a|921}}
'''TH.''' At enim ne quid captioni mihi sit, si dederim tibi.{{a|922}}
'''TR.''' Egone te ioculo modo ausim dicto aut facto fallere?{{r|4.3.20|20}}{{a|923}}
'''TH.''' Egone aps te ausim non cavere, ne quid committam tibi?{{a|924}}
'''TR.''' Quid? Tibi umquam quicquam, postquam tuos sum, verborum dedi?{{l|925}}
'''TH.''' Ego enim cavi recte: eam mihi des gratiam atque animo meo.{{a|926}}
Sat sapio, si aps te modo uno caveo. '''TR.''' Tecum sentio.{{a|927}}
'''TH.''' Nunc abi rus, dic me advenisse filio. '''TR.''' Faciam, ut iubes.{{r|4.3.25|25}}{{a|928}}
'''TH.''' Curriculo iube in urbem veniat iam simul tecum. '''TR.''' Licet.{{l|930|929-930}}
Nunc ego me illac per posticum ad congerrones conferam.{{a|931}}
Dicam ut hic res sint quietae atque hunc ut hinc amoverim.—{{a|932}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[PHANISCVS ⸱ THEOPROPIDES ⸱ PINACIVM]
'''PHAN.''' Hic quidem neque convivarum sonitus, item ut antehac fuit,{{a|933}}
neque tibicinam cantantem neque alium quemquam audio.{{a|934}}
'''TH.''' Quae illaec res est? Quid illisce homines quaerunt apud aedis meas?{{l|935}}
Quid volunt? Quid intro spectant? '''PIN.''' Pergam pultare ostium.{{a|936}}
Heus, reclude, heus, Tranio, etiamne aperis? '''TH.''' Quae haec est fabula?{{r|4.4.5|5}}{{a|937}}
'''PIN.''' Etiamne aperis? Callidamati nostro adversum venimus.{{a|938}}
'''TH.''' Heus vos, pueri, quid istic agitis? Quid istas aedis frangitis?{{a|939}}
'''PHAN.''' Heus senex, quid tu percontare ad te quod nihil attinet?{{l|940}}
'''TH.''' Nihil ad me attinet? '''PHAN.''' Nisi forte factu's praefectus novos,{{a|941}}
qui res alienas procures, quaeras videas audias.{{r|4.4.10|10}}{{a|942}}
'''TH.''' Non sunt istae aedis, ubi statis. '''PHAN.''' Quid ais? An iam vendidit{{a|943}}
aedis Philolaches? Aut quidem iste nos defrustratur senex.{{a|944}}
'''TH.''' Vera dico. Sed quid vobis est negoti hic? '''PHAN.''' Eloquar.{{l|945}}
Erus hic noster potat. '''TH.''' Erus hic voster potat? '''PHAN.''' Ita loquor.{{a|946}}
'''TH.''' Puere, nimium delicatu's. '''PHAN.''' Ei advorsum venimus.{{r|4.4.15|15}}{{a|947}}
'''TH.''' Cui homini? '''PHAN.''' Ero nostro. Quaeso, quotiens dicendumst tibi?{{a|948}}
'''TH.''' Puere, nemo hic habitat. Nam te esse arbitror puerum probum.{{a|949}}
'''PHAN.''' Non hic Philolaches adulescens habitat hisce in aedibus?{{l|950}}
'''TH.''' Habitavit, verum emigravit iam diu ex hisce aedibus.{{a|951}}
'''PIN.''' Senex hic elleborosust certe. '''PHAN.''' Erras pervorse, pater.{{r|4.4.20|20}}{{a|952}}
Nam nisi hinc hodie emigravit aut heri, certo scio{{a|953}}
hic habitare. '''TH.''' Quin sex menses iam hic nemo habitat. '''PIN.''' Somnias.{{a|954}}
'''TH.''' Egone? '''PIN.''' Tu. '''TH.''' Tu ne molestu's. Sine me cum puero loqui.{{l|955}}
Nemo habitat. '''PHAN.''' Habitat profecto, nam heri et nudius tertius,{{a|956}}
quartus, quintus, sextus, usque postquam hinc peregre eius pater{{r|4.4.25|25}}{{a|957}}
abiit, numquam hic triduom unum desitum est potarier.{{a|958}}
'''TH.''' Quid ais? '''PHAN.''' Triduom unum est haud intermissum hic esse et bibi,{{a|959}}
scorta duci, pergraecari, fidicinas tibicinas{{l|960}}
†ducere. '''TH.''' Quis istaec faciebat? '''PHAN.''' Philolaches. '''TH.''' Qui Philolaches?{{a|961}}
'''PHAN.''' Quoius patrem Theopropidem esse opinor. '''TH.''' Ei &lt;mihi&gt;, occidi,{{r|4.4.30|30}}{{a|962}}
si haec hic vera memorat. Pergam porro percontarier.{{a|963}}
Ain tu istic potare solitum Philolachem istum, quisquis est,{{a|964}}
cum ero vostro? '''PHAN.''' Hic, inquam. '''TH.''' Puere, praeter speciem stultus es.{{l|965}}
Vide sis, ne forte ad merendam quopiam devorteris{{a|966}}
atque ibi ampliuscule quam satis fuerit biberis. '''PHAN.''' Quid est?{{r|4.4.35|35}}{{a|967}}
'''TH.''' Ita dico, ne ad alias aedis perperam deveneris.{{a|968}}
'''PHAN.''' Scio qua me ire oportet et quo venerim novi locum.{{a|969}}
Philolaches hic habitat, cuius est pater Theopropides.{{l|970}}
Qui, postquam pater ad mercatum hinc abiit, hic tibicinam{{a|971}}
liberavit. '''TH.''' Philolachesne ergo? '''PHAN.''' Ita, Philematium quidem.{{r|4.4.40|40}}{{a|972}}
'''TH.''' Quanti? '''PHAN.''' Triginta. '''TH.''' Talentis? '''PHAN.''' Ma ton Apollo, sed minis.{{a|973}}
'''TH.''' Liberavit? '''PHAN.''' Liberavit valide, triginta minis.{{l|973a}}
'''TH.''' Ain minis triginta amicam destinatam Philolachi?{{a|974}}
'''PHAN.''' Aio. '''TH.''' Atque eam manu emisisse? '''PHAN.''' Aio. '''TH.''' Et, postquam eius hinc pater{{l|975}}
sit profectus peregre, perpotasse assiduo, ac simul{{r|4.4.45|45}}{{a|976}}
tuo cum domino? '''PHAN.''' Aio. '''TH.''' Quid? Is aedis emit has hinc proxumas?{{a|977}}
'''PHAN.''' Non aio. '''TH.''' Quadraginta etiam dedit huic quae essent pignori?{{a|978}}
'''PHAN.''' Neque istud aio. '''TH.''' Ei, perdis. '''PHAN.''' Immo suom patrem illic perdidit.{{a|979}}
'''TH.''' Vera cantas. '''PHAN.''' Vana vellem. Patris amicu's videlicet.{{l|980}}
'''TH.''' Eu edepol patrem eius miserum praedicas. '''PHAN.''' Nihil hoc quidem est,{{r|4.4.50|50}}{{a|981}}
triginta minae, prae quam alios dapsilis sumptus facit.{{a|982}}
'''TH.''' Perdidit patrem. '''PHAN.''' Vnus istic servos est sacerrimus,{{a|983}}
Tranio: is vel Herculi conterere quaestum possiet.{{a|984}}
Edepol ne me eius patris misere miseret, qui cum istaec sciet{{l|985}}
facta ita, amburet ei misero corculum carbunculus.{{r|4.4.55|55}}{{a|986}}
'''TH.''' Si quidem istaec vera sunt. '''PHAN.''' Quid meream, quam ob rem mentiar?{{a|987}}
'''PIN.''' Heus vos, ecquis hasce aperit? '''PHAN.''' Quid istas pultas, ubi nemo intus est?{{a|988}}
Alio credo comissatum abiisse. Abeamus nunciam{{a|989}}
atque porro quaeritemus &lt;illos&gt;. Sequere hac me. &lt;'''PIN.''' Sequor&gt;.{{l|990}}
'''TH.''' Puere, iamne abis? '''PHAN.''' Libertas paenulast tergo tuo:{{r|4.4.60|60}}{{a|991}}
mihi, nisi ut erum metuam et curem, nihil est qui tergum tegam.—{{a|992}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.5.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.v===
&lt;poem&gt;[THEOPROPIDES ⸱ SIMO]
'''TH.''' Perii hercle, quid opust verbis? Ut verba audio,{{a|993}}
non equidem in Aegyptum hinc modo vectus fui,{{a|994}}
sed etiam in terras solas orasque ultumas{{l|995}}
sum circumvectus, ita ubi nunc sim nescio.{{a|996}}
Verum iam scibo, nam eccum unde aedis filius{{r|4.5.5|5}}{{a|997}}
meus emit. Quid agis tu? '''SIMO''' A foro incedo domum.{{a|998}}
'''TH.''' Numquid processit ad forum hodie novi?{{a|999}}
'''SI.''' Etiam. '''TH.''' Quid tandem? '''SI.''' Vidi efferri mortuom. '''TH.''' Hem.{{l|1000}}
'''SI.''' [Novom unum: vidi mortuom efferri foras.]{{a|1001}}
Modo eum vixisse aiebant. '''TH.''' Vae capiti tuo.{{r|4.5.10|10}}{{a|1002}}
'''SI.''' Quid tu otiosus res novas requiritas?{{a|1003}}
'''TH.''' Quia hodie adveni peregre. '''SI.''' Promisi foras,{{a|1004}}
ad cenam ne me te vocare censeas.{{l|1005}}
'''TH.''' Haud postulo edepol. '''SI.''' Verum cras, nisi &lt;quis&gt; prius{{a|1006}}
vocaverit me, vel apud te cenavero.{{r|4.5.15|15}}{{a|1007}}
'''TH.''' Ne istuc quidem edepol postulo. Nisi quid magis{{a|1008}}
es occupatus, operam mihi da. '''SI.''' Maxime.{{a|1009}}
'''TH.''' Minas quadraginta accepisti, quod sciam,{{l|1010}}
a Philolachete? '''SI.''' Numquam nummum, quod sciam.{{a|1011}}
'''TH.''' Quid, a Tranione servo? '''SI.''' Multo &lt;hercle&gt; id minus.{{r|4.5.20|20}}{{a|1012}}
'''TH.''' Quas arraboni tibi dedit? '''SI.''' Quid somnias?{{a|1013}}
'''TH.''' Egone? At quidem tu, qui istoc te speras modo{{a|1014}}
potesse dissimulando infectum hoc reddere.{{l|1015}}
'''SI.''' Quid autem? '''TH.''' Quod me apsente hic tecum filius{{a|1016}}
negoti gessit. '''SI.''' Mecum ut ille hic gesserit,{{r|4.5.25|25}}{{a|1017}}
dum tu hinc abes, negoti? Quidnam aut quo die?{{l|1020|1018-1020}}
'''TH.''' Minas tibi octoginta argenti debeo.{{a|1021}}
'''SI.''' Non mihi quidem hercle. Verum, si debes, cedo.{{a|1022}}
Fides servanda est, ne ire infitias postules.{{a|1023}}
'''TH.''' Profecto non negabo debere, et dabo;{{r|4.5.30|30}}{{a|1024}}
tu cave quadraginta accepisse hinc te neges.{{l|1025}}
'''SI.''' Quaeso edepol huc me aspecta, et responde mihi.{{a|1026}}
&lt;quadraginta istas cur mih&gt;i argenti minas{{l|1026a}}
fil&lt;ius, ut ais, debebat? '''TH.'''&gt; Ego dicam tibi.{{l|1026b}}
Ta&lt;lentis duobus, Tranio ut dixit&gt; mihi,{{r|4.5.35|35}}{{l|1026c}}
de te aedis &lt;emit. '''SI.''' De me&gt; ille aedis emerit?{{l|1026d}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|1026e}}
'''SI.''' Te velle uxorem aiebat tuo nato dare,{{a|1027}}
ideo aedificare hic velle aiebat in tuis.{{a|1028}}
'''TH.''' Hic aedificare volui? '''SI.''' Sic dixit mihi.{{r|4.5.40|40}}{{a|1029}}
'''TH.''' Ei mihi, disperii. Vocis non habeo satis.{{l|1030}}
Vicine, perii, interii. '''SI.''' Numquid Tranio{{a|1031}}
turbavit? '''TH.''' Immo exturbavit omnia.{{a|1032}}
Deludificatust me hodie indignis modis.{{a|1033}}
'''SI.''' Quid tu ais? '''TH.''' Haec res sic est ut narro tibi:{{r|4.5.45|45}}{{a|1034}}
deludificatust me hodie in perpetuom modum.{{l|1035}}
Nunc te obsecro, ut me bene iuves operamque des.{{a|1036}}
'''SI.''' Quid vis? '''TH.''' I mecum &lt;hinc&gt;, obsecro, &lt;ad te&gt; una simul.{{a|1037}}
'''SI.''' Fiat. '''TH.''' Servorumque operam et lora mihi cedo.{{a|1038}}
'''SI.''' Sume. '''TH.''' Eademque opera haec tibi narravero,{{r|4.5.50|50}}{{a|1039}}
quis med exemplis hodie ludificatus est.{{l|1040}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[TRANIO ⸱ THEOPROPIDES]
'''TRANIO''' Qui homo timidus erit in rebus dubiis, nauci non erit;{{a|1041}}
atque equidem quid id esse dicam verbum nauci, nescio.{{a|1042}}
Nam erus me postquam rus misit, filium ut suom arcesserem,{{a|1043}}
abii illac per angiportum ad hortum nostrum clanculum,{{l|1045|1044-1045}}
ostium quod in angiportu est horti, patefeci fores,{{r|5.1.5|5}}{{a|1046}}
eaque eduxi omnem legionem, et maris et feminas.{{a|1047}}
Postquam ex opsidione in tutum eduxi maniplares meos,{{a|1048}}
capio consilium, ut senatum congerronum convocem.{{a|1049}}
Quoniam convocavi, atque illi me ex senatu segregant.{{l|1050}}
Ubi ego me video venire in meo foro, quantum potest{{r|5.1.10|10}}{{a|1051}}
facio idem quod plurimi alii, quibus res timida aut turbidast:{{a|1052}}
pergunt turbare usque, ut ne quid possit conquiescere.{{a|1053}}
Nam scio equidem nullo pacto iam esse posse haec clam senem.{{l|1055|1054-1055}}
Non amicus alius quisquamst &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|1056}}
aut &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|5.1.15|15}}{{a|1057}}
pro &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|1058}}
ille qui &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ero simul. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|1060|1059-1060}}
praeoccupabo atque anteveniam et foedus feriam. Me moror.{{a|1061}}
Sed quid hoc est, quod foris concrepuit proxima vicinia?{{a|1062}}
Erus meus hic quidem est. Gustare ego eius sermonem volo.{{r|5.1.20|20}}{{a|1063}}
'''THEOPROPIDES''' Ilico intra limen isti astate, ut, cum extemplo vocem,{{a|1064}}
continuo exiliatis. Manicas celeriter conectite.{{l|1065}}
Ego illum ante aedis praestolabor ludificatorem meum,{{a|1066}}
cuius ego hodie ludificabor corium, si vivo, probe.{{a|1067}}
'''TR.''' Res palam est. Nunc te videre meliust quid agas, Tranio.{{r|5.1.25|25}}{{a|1068}}
'''TH.''' Docte atque astu mihi captandumst cum illo, ubi huc advenerit.{{a|1069}}
Non ego illi extemplo hamum ostendam, sensim mittam lineam.{{l|1070}}
Dissimulabo me horum quicquam scire. '''TR.''' O mortalem malum,{{a|1071}}
alter hoc Athenis nemo doctior dici potest.{{a|1072}}
Verba illi non magis dare hodie quisquam quam lapidi potest.{{r|5.1.30|30}}{{a|1073}}
Adgrediar hominem, appellabo. '''TH.''' Nunc ego ille huc veniat velim.{{a|1074}}
'''TR.''' Siquidem pol me quaeris, adsum praesens praesenti tibi.{{l|1075}}
'''TH.''' Euge, Tranio, quid agitur? '''TR.''' Veniunt rure rustici.{{a|1076}}
Philolaches iam hic aderit. '''TH.''' Edepol mi opportune advenerit.{{a|1077}}
Nostrum ego hunc vicinum opinor esse hominem audacem et malum.{{r|5.1.35|35}}{{a|1078}}
'''TR.''' Quidum? '''TH.''' Quia negat novisse vos. '''TR.''' Negat? '''TH.''' Nec vos sibi{{a|1079}}
nummum umquam argenti dedisse. '''TR.''' Abi, ludis me, credo haud negat.{{l|1080}}
'''TH.''' Quid iam? '''TR.''' Scio, iocaris nunc tu. Nam ille quidem &lt;edepol&gt; haud negat.{{a|1081}}
'''TH.''' Immo edepol negat profecto, neque se hasce aedis Philolachi{{a|1082}}
vendidisse. '''TR.''' Eho, an negavit sibi datum argentum, obsecro?{{r|5.1.40|40}}{{a|1083}}
'''TH.''' Quin ius iurandum pollicitust dare se, si vellem, mihi,{{a|1084}}
neque se hasce aedis vendidisse neque sibi argentum datum [est].{{l|1085}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|1086}}
'''TH.''' Dixi ego istuc idem illi. '''TR.''' Quid ait? '''TH.''' Servos pollicitust dare{{a|1087}}
suos mihi omnes quaestioni. '''TR.''' Nugas. Numquam edepol dabit.{{r|5.1.45|45}}{{a|1088}}
'''TH.''' Dat profecto. '''TR.''' Quin i cum illo in ius. Sine inveniam. '''TH.''' Mane.{{a|1089}}
Experiar, ut opinor. Certum est. '''TR.''' &lt;Immo&gt; mihi hominem cedo.{{l|1090}}
Vel hominem iube aedis † mancipio poscere. '''TH.''' Immo hoc primum volo,{{a|1091}}
quaestioni accipere servos. '''TR.''' Faciundum edepol censeo.{{a|1092}}
'''TH.''' Quid si igitur ego accersam homines? '''TR.''' Factum iam esse oportuit.{{r|5.1.50|50}}{{a|1093}}
Ego interim hanc aram occupabo. '''TH.''' Quid ita? '''TR.''' Nullam rem sapis.{{a|1094}}
Ne enim illi huc confugere possint, quaestioni quos dabit.{{l|1095}}
Hic ego tibi praesidebo, ne interbitat quaestio.{{a|1096}}
'''TH.''' Surge. '''TR.''' Minime. '''TH.''' Ne occupassis, obsecro, aram. '''TR.''' Cur? '''TH.''' Scies.{{a|1097}}
Quia enim id maxime volo, ut illi istoc confugiant. Sine:{{r|5.1.55|55}}{{a|1098}}
tanto apud iudicem hunc argenti condemnabo facilius.{{a|1099}}
'''TR.''' Quod agas id agas. Quid tu porro serere vis negotium?{{l|1100}}
Nescis quam metuculosa res sit ire ad iudicem?{{a|1101}}
'''TH.''' Surgedum huc igitur. Consulere quiddam est quod tecum volo.{{a|1102}}
'''TR.''' Sic tamen hinc consilium dedero. Nimio plus sapio sedens.{{r|5.1.60|60}}{{a|1103}}
Tum consilia firmiora sunt de divinis locis.{{a|1104}}
'''TH.''' Surge, ne nugare. Aspicedum contra me. '''TR.''' Aspexi. '''TH.''' Vides?{{l|1105}}
'''TR.''' Video. Huc si quis intercedat tertius, pereat fame.{{a|1106}}
'''TH.''' Quidum? '''TR.''' Quia nil &lt;illi&gt; quaesti sit. Mali hercle ambo sumus.{{a|1107}}
'''TH.''' Perii. '''TR.''' Quid tibi est? '''TH.''' Dedisti verba. '''TR.''' Qui tandem? '''TH.''' Probe{{r|5.1.65|65}}{{a|1108}}
med emunxti. '''TR.''' Vide sis, satine recte: num mucci fluont?{{a|1109}}
'''TH.''' Immo etiam cerebrum quoque omne e capite emunxti meo.{{l|1110}}
Nam omnia male facta vestra repperi radicitus,{{a|1111}}
non radicitus quidem hercle, verum etiam exradicitus.{{a|1112}}
'''TR.''' Numquam edepol hodie &lt;hinc, si vivo,&gt; invitus desistam tibi.{{r|5.1.70|70}}{{a|1113}}
'''TH.''' Iam iubebo ignem et sarmenta, carnifex, circumdari.{{a|1114}}
'''TR.''' Ne faxis, nam elixus esse quam assus soleo suavior.{{l|1115}}
'''TH.''' Exempla edepol faciam ego in te. '''TR.''' Quia placeo, exemplum expetis?{{a|1116}}
'''TH.''' Loquere: quoius modi reliqui, quom hinc abibam, filium?{{a|1117}}
'''TR.''' Cum pedibus, manibus, cum digitis, auribus, oculis, labris.{{r|5.1.75|75}}{{a|1118}}
'''TH.''' Aliud te rogo. '''TR.''' Aliud ergo nunc tibi respondeo.{{a|1119}}
Sed eccum tui gnati sodalem video huc incedere{{l|1120}}
Callidamatem: illo praesente mecum agito, si quid voles.{{a|1121}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[CALLIDAMATES ⸱ THEOPROPIDES ⸱ TRANIO]
'''CALLIDAMATES''' Vbi somno sepelivi omnem atque edormivi crapulam,{{a|1122}}
Philolaches venisse &lt;dixit&gt; mihi suom peregre huc patrem{{a|1123}}
quoque modo hominem ad&lt;venientem&gt; servos ludificatus sit,{{a|1124}}
ait se metuere in conspe&lt;ctum sui patris pr&gt;ocedere.{{l|1125}}
Nunc ego de sodalitate solus sum orator datus,{{r|5.2.5|5}}{{a|1126}}
qui a patre eius conciliarem pacem. Atque eccum optime.{{a|1127}}
Iubeo te salvere et salvos cum advenis, Theopropides,{{a|1128}}
peregre, gaudeo. Hic apud nos hodie cenes, sic face.{{a|1129}}
'''TH.''' Callidamates, dei te ament. De cena facio gratiam.{{l|1130}}
'''CALL.''' Quin venis? '''TR.''' Promitte: ego ibo pro te, si tibi non libet.{{r|5.2.10|10}}{{a|1131}}
'''TH.''' Verbero, etiam inrides? '''TR.''' Quian me pro te ire ad cenam autumo?{{a|1132}}
'''TH.''' Non enim ibis. Ego ferare faxo, ut meruisti, in crucem.{{a|1133}}
'''CALL.''' Age mitte ista ac te ad me ad cenam dic venturum. '''TR.''' Quid taces?{{a|1134}}
'''CALL.''' Sed tu, istuc quid confugisti in aram? '''TR.''' Inscitissimus{{l|1135}}
adveniens perterruit me. Loquere nunc quid fecerim:{{r|5.2.15|15}}{{a|1136}}
nunc utrisque disceptator eccum adest, age disputa.{{a|1137}}
'''TH.''' Filium corrupisse aio te meum. '''TR.''' Ausculta modo.{{a|1138}}
Fateor potavisse, amicam liberasse absente te,{{a|1139}}
faenore argentum sumpsisse; id esse absumptum praedico.{{l|1140}}
Numquid aliud fecit nisi quod [faciunt] summis gnati generibus?{{r|5.2.20|20}}{{a|1141}}
'''TH.''' Hercle mihi tecum cavendum est, nimis qui es orator catus.{{a|1142}}
'''CALL.''' Sine me dum istuc iudicare. Surge, ego isti adsedero.{{a|1143}}
'''TH.''' Maxime, accipito hanc &lt;tute&gt; ad te litem. '''TR.''' Enim istic captio est.{{a|1144}}
Fac ego ne metuam &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ut tu meam timeas vicem.{{l|1145}}
'''TH.''' Iam minoris &lt;omnia alia fa&gt;cio, prae quam quibus modis{{r|5.2.25|25}}{{a|1146}}
me ludificatust. '''TR.''' Bene hercle factum, et factum gaudeo:{{a|1147}}
sapere istac aetate oportet, qui sunt capite candido.{{a|1148}}
'''TH.''' Quid ego nunc faciam? '''TR.''' Si amicus Diphilo aut Philemoni es,{{a|1149}}
dicito eis, quo pacto tuos te servos ludificaverit:{{l|1150}}
optumas frustrationes dederis in comoediis.{{r|5.2.30|30}}{{a|1151}}
'''CALL.''' Tace parumper, sine vicissim me loqui, ausculta. '''TH.''' Licet.{{a|1152}}
'''CALL.''' Omnium primum sodalem me esse scis gnato tuo.{{a|1153}}
Is adiit me, nam eum prodire pudet in conspectum tuom{{l|1155|1154-1155}}
propterea quia fecit quae te scire scit. Nunc te obsecro,stultitiae{{a|1156}}
adulescentiaeque eius ignoscas: tuost;{{r|5.2.35|35}}{{a|1157}}
scis solere illanc aetatem tali ludo ludere.{{a|1158}}
Quidquid fecit, una nobiscum fecit: nos deliquimus.{{a|1159}}
Faenus, sortem sumptumque omnem, qui amica &lt;empta&gt; est, omnia{{1|1160}}
nos dabimus, nos conferemus, nostro sumptu, non tuo.{{a|1161}}
'''TH.''' Non potuit venire orator magis ad me impetrabilis{{r|5.2.40|40}}{{a|1162}}
quam tu; neque &lt;iam&gt; illi sum iratus neque quicquam suscenseo.{{a|1163}}
Immo me praesente amato bibito, facito quod lubet:{{a|1164}}
si hoc pudet, fecisse sumptum, supplici habeo satis.{{l|1165}}
'''CALL.''' Dispudet. '''TR.''' &lt;Post&gt; istam veniam quid me fiet nunciam?{{a|1166}}
'''TH.''' Verberibus caedere multum pendens. '''TR.''' Tamen etsi pudet?{{r|5.2.45|45}}{{a|1167}}
'''TH.''' Interimam hercle ego &lt;te&gt;, si vivo. '''CALL.''' Fac istam cunctam gratiam:{{a|1168}}
Tranioni amitte quaeso hanc noxiam causa mea.{{a|1169}}
'''TH.''' Aliud quidvis impetrari perferam a me facilius,{{l|1170}}
quam ut non ego istum pro suis factis pessumis pessum premam.{{a|1171}}
'''CALL.''' Mitte quaeso. '''TH.''' Istumne &lt;ut mittam&gt;? Viden ut astat furcifer?{{r|5.2.50|50}}{{a|1172}}
'''CALL.''' Tranio, quiesce, si sapis. '''TH.''' Tu quiesce hanc rem modo{{a|1173}}
petere: ego illum, ut sit quietus, verberibus subegero.{{a|1174}}
'''TR.''' Nihil opust profecto. '''CALL.''' Age iam, sine te &lt;hoc&gt; exorarier.{{l|1175}}
'''TH.''' Nolo ores. '''CALL.''' Quaeso hercle. '''TH.''' Nolo, inquam, ores. '''CALL.''' Nequiquam nevis.{{a|1176}}
Hanc modo noxiam unam, quaeso, &lt;missam&gt; fac causa mea.{{r|5.2.55|55}}{{a|1177}}
'''TR.''' Quid gravaris? Quasi non cras iam commeream aliam noxiam:{{a|1178}}
ibi utrumque, et hoc et illud, poteris ulcisci probe.{{a|1179}}
'''CALL.''' Sine te exorem. '''TH.''' Age abi, abi impune. Em huic habeto gratiam.{{l|1180}}
Spectatores, fabula haec est acta, vos plausum date.{{a|1181}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>qikjmuitcdz41uh251pevotajqiqwnc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Persa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40440</id>
    <revision>
      <id>286431</id>
      <parentid>252116</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66328" sha1="h1el324oo4a1ig9hgixuhrjsqmmmytv" xml:space="preserve">{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus= Persa
 |OperaeWikiPagina=
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae
 |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/persa.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.v|v]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]] ⸱ [[#IV.vii|vii]] ⸱ [[#IV.viii|viii]] ⸱ [[#IV.ix|ix]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]]
|}
__NOTOC__


==PERSONAE==
&lt;poem&gt;TOXILVS SERVVS
SAGARISTIO SERVVS
SATVRIO PARASITVS
SOPHOCLIDISCA ANCILLA
LEMNISELENIS MERETRIX
PAEGNIVM PVER
VIRGO
DORDALVS LENO&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;'''P'''rofecto domino suos amores Toxilus
'''E'''mit atque curat, leno ut emittat manu;
'''R'''aptamque ut emeret de praedone virginem
'''S'''ubornata suadet sui parasiti filia.
'''A'''tque ita intricatum ludit potans Dordalum.&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ SAGARISTIO]
'''TOXILVS''' Qui amans egens ingressus est princeps in Amoris vias,{{a|1}}
superavit aerumnis suis aerumnas Herculi.{{a|2}}
Nam cum leone, cum excetra, cum cervo, cum apro Aetolico,{{a|3}}
cum avibus Stymphalicis, cum Antaeo deluctari mavelim,{{a|4}}
quam cum Amore: ita fio miser quaerendo argento mutuo,{{l|5}}{{r|1.1.5|5}}
nec quicquam nisi 'non est' sciunt mihi respondere quos rogo.{{a|6}}
'''SAGARISTIO''' Qui ero suo servire volt bene servos servitutem,{{a|7}}
ne illum edepol multa in pectore suo conlocare oportet,{{a|8}}
quae ero placere censeat praesenti atque apsenti suo.{{a|9}}
Ego neque lubenter servio neque satis sum ero ex sententia,{{l|10}}{{r|1.1.10|10}}
sed quasi lippo oculo me erus meus manum apstinere hau quit tamen,{{a|11}}
quin mi imperet, quin me suis negotiis praefulciat.{{a|12}}
'''TOX.''' Quis illic est qui contra me astat? '''SAG.''' Quis hic est qui sic contra me astat?{{a|13}}
'''TOX.''' Similis est Sagaristionis. '''SAG.''' Toxilus hic quidem meus amicust.{{a|14}}
'''TOX.''' Is est profecto. '''SAG.''' Eum esse opinor. '''TOX.''' Congrediar. '''SAG.''' Contra adgredibor.{{l|15}}{{r|1.1.15|15}}
'''TOX.''' O Sagaristio, di ament te. '''SAG.''' O Toxile, dabunt di quae exoptes.{{a|16}}
Ut vales? '''TOX.''' Vt queo. '''SAG.''' Quid agitur? '''TOX.''' Vivitur.{{a|17}}
'''SAG.''' Satin ergo ex sententia? '''TOX.''' Si eveniunt quae exopto, satis.{{a|18}}
'''SAG.''' Nimis stulte amicis utere. '''TOX.''' Quid iam? '''SAG.''' Imperare oportet.{{a|19}}
'''TOX.''' Mihi quidem tu iam eras mortuos, quia non te visitabam.{{l|20}}{{r|1.1.20|20}}
'''S.''' Negotium edepol— '''T.''' Ferreum fortasse? '''S.''' Plusculum annum{{a|21}}
fui praeferratus apud molas tribunus vapularis.{{a|22}}
'''TOX.''' Vetus iam istaec militiast tua. '''SAG.''' Satin tu usque valuisti? '''TOX.''' Hau probe.{{a|23}}
'''SAG.''' Ergo edepol palles. '''TOX.''' Saucius factus sum in Veneris proelio:{{a|24}}
sagitta Cupido cor meum transfixit. '''SAG.''' Iam servi hic amant?{{l|25}}{{r|1.1.25|25}}
'''TOX.''' Quid ego faciam? Disne advorser? Quasi Titani cum eis belligerem{{a|26}}
quibus sat esse non queam?{{a|27}}
'''SAG.''' Vide modo, ulmeae catapultae tuom ne transfigant latus.{{a|28}}
'''TOX.''' Basilice agito eleutheria.{{a|29}}
'''SAG.''' Quid iam? '''TOX.''' Quia erus peregri est. '''SAG.''' Ain tu,{{l|29a}}{{r|1.1.30|30}}
peregri est? '''TOX.''' Si tu tibi bene esse{{a|30}}
pote pati, veni: vives mecum,{{l|30a}}
basilico accipiere victu.{{a|31}}
'''SAG.''' Vah, iam scapulae pruriunt, quia te istaec audivi loqui.{{a|32}}
'''TOX.''' Sed hoc me unum excruciat. '''SAG.''' Quidnam id est?{{r|1.1.35|35}}{{a|33}}
'''TOX.''' Haec dies summa hodie est, mea amica sitne libera,{{a|34}}
an sempiternam servitutem serviat. '''SAG.''' Quid nunc vis ergo?{{l|34a}}
'''TOX.''' &lt;Facere ami&gt;cum tibi me potis es sempiternum. '''SAG.''' Quem ad modum?{{l|35}}
'''TOX.''' Vt mihi des nummos sescentos, quos pro capite illius pendam,{{a|36}}
quos continuo tibi reponam in hoc triduo, aut quadriduo.{{r|1.1.40|40}}{{a|37}}
Age fi benignus, subveni.{{a|38}}
'''SAG.''' Qua confidentia rogare tu a med argentum tantum audes,{{a|39}}
impudens? Quin si egomet totus veneam, vix recipi potis est{{l|40}}
quod tu me rogas; nam tu aquam a pumice nunc postulas,{{a|41}}
qui ipsus sitiat. '''TOX.''' Sicine hoc te mihi facere? '''SAG.''' Quid faciam? '''TOX.''' Rogas?{{r|1.1.45|45}}{{a|42}}
Alicunde exora mutuom. '''SAG.''' Tu fac idem quod rogas me.{{a|43}}
'''TOX.''' Quaesivi, nusquam repperi. '''SAG.''' Quaeram equidem, si quis credat.{{a|44}}
'''TOX.''' Nempe habeo in mundo. '''SAG.''' Si id domi esset mihi, iam pollicerer:{{l|45}}
hoc meumst ut faciam sedulo. '''TOX.''' Quidquid erit, recipe te ad me.{{a|46}}
Quaere tamen, ego item sedulo. '''SAG.''' Si quid erit, &lt;te fac&gt;iam ut scias.{{r|1.1.50|50}}{{a|47}}
'''TOX.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; obsecro te resecro&lt;que&gt;, operam da hanc mihi{{a|48}}
fidelem. '''SAG.''' Ah, odio me enicas.{{l|48a}}
'''TOX.''' Amoris vitio, non meo, nunc tibi morologus fio.{{a|49}}
'''SAG.''' At pol ego aps te concessero.— '''TOX.''' Iamne abis? Bene ambulato.{{l|50}}
Sed recipe quam primum potes, cave fuas mi in quaestione.{{r|1.1.55|55}}{{a|51}}
Usque ero domi, dum excoxero lenoni malam &lt;rem magnam&gt;.—{{a|52}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[SATVRIO]
'''SATVRIO''' Veterem atque antiquom quaestum maio&lt;rum meum&gt;{{a|53}}
servo atque obtineo et magna cum cura colo.{{a|54}}
Nam numquam quisquam meorum maiorum fuit,{{l|55}}
quin parasitando paverint ventres suos:{{a|56}}
pater, avos, proavos, abavos, atavos, tritavos{{r|1.2.5|5}}{{a|57}}
quasi mures semper edere alienum cibum,{{a|58}}
neque edacitate eos quisquam poterat vincere;{{a|59}}
atque eis cognomentum erat duris Capitonibus.{{l|60}}
Unde ego hunc quaestum optineo et maiorum locum.{{a|61}}
Neque quadrupulari me volo, neque enim decet{{r|1.2.10|10}}{{a|62}}
sine meo periclo ire aliena ereptum bona,{{a|63}}
neque illi qui faciunt mihi placent. Planen loquor?{{a|64}}
Nam publicae rei causa quicumque id facit{{l|65}}
magis quam sui quaesti, animus induci potest,{{a|66}}
eum esse civem et fidelem et bonum.{{r|1.2.15|15}}{{a|67}}
Sed &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|68}}
si legirupam qui damnet, det in publicum{{l|68a}}
dimidium; atque etiam in ea lege adscribier:{{a|69}}
ubi quadrupulator quempiam iniexit manum,{{l|70}}
tantidem ille illi rursus iniciat manum,{{r|1.2.20|20}}{{a|71}}
ut aequa parti prodeant ad tris viros:{{a|72}}
si id fiat, ne isti faxim nusquam appareant,{{a|73}}
qui hic albo rete aliena oppugnant bona.{{a|74}}
Sed sumne ego stultus, qui rem curo publicam,{{l|75}}
ubi sint magistratus, quos curare oporteat?{{r|1.2.25|25}}{{a|76}}
Nunc huc intro ibo, visam hesternas reliquias,{{a|77}}
quierintne recte necne, num afuerit febris,{{a|78}}
opertaen fuerint, ne quis obreptaverit.{{a|79}}
Sed aperiuntur aedes, remorandust gradus.{{l|80}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ SATVRIO]
'''TOXILVS''' Omnem rem inveni, ut sua sibi pecunia{{a|81}}
hodie illam faciat leno libertam suam.{{a|82}}
Sed eccum parasitum, quoius mi auxilio est opus.{{a|83}}
Simulabo quasi non videam: ita alliciam virum.{{a|84}}
Curate istic vos atque adproperate ocius,{{l|85}}{{r|1.3.5|5}}
ne mihi morae sit quicquam, ubi ego intro advenero.{{a|86}}
Commisce mulsum, struthea ~ coluthequam appara,{{a|87}}
bene ut in scutris concaleat, et calamum inice.{{a|88}}
Iam pol ille hic aderit, credo, congerro meus.{{a|89}}
'''SAT.''' Me dicit, euge. '''TOX.''' Lautum credo e balineis{{l|90}}{{r|1.3.10|10}}
iam hic adfuturum. '''SAT.''' Vt ordine omnem rem tenet.{{a|91}}
'''TOX.''' Collyrae facite ut madeant et colyphia,{{a|92}}
ne mihi incocta detis. '''SAT.''' Rem loquitur meram.{{a|93}}
Nihili sunt crudae, nisi quas madidas gluttias;{{a|94}}
tum nisi cremore crassost ius collyricum,{{l|95}}{{r|1.3.15|15}}
nihilist, macrum illud epicrocum pellucidum:{{a|96}}
quasi ~iuream esse ius decet collyricum.{{a|97}}
Nolo in vesicam quod eat, in ventrem volo.{{a|98}}
'''TOX.''' Prope me hic nescio quis loquitur. '''SAT.''' O mi Iuppiter{{a|99}}
terrestris, te coepulonus compellat tuos.{{l|100}}{{r|1.3.20|20}}
'''TOX.''' O Saturio, opportune advenisti mihi.{{a|101}}
'''SAT.''' Mendacium edepol dicis, atque haud te decet:{{a|102}}
nam essurio venio, non advenio saturio.{{a|103}}
'''TOX.''' At edes, nam iam intus ventris fumant focula.{{a|104}}
Calefieri iussi reliquias. '''SAT.''' Pernam quidem{{l|105}}{{r|1.3.25|25}}
ius est adponi frigidam postridie.{{a|106}}
'''TOX.''' Ita fieri iussi. '''SAT.''' Ecquid hallecis? '''TOX.''' Vah, rogas?{{a|107}}
'''SAT.''' Sapis multum ad genium. '''TOX.''' Sed &lt;tu&gt;, ecquid meministi, here{{a|108}}
qua de re ego tecum mentionem feceram?{{a|109}}
'''SAT.''' Memini: ut murena et conger ne calefierent;{{l|110}}{{r|1.3.30|30}}
nam nimio melius oppectuntur frigida.{{a|111}}
Sed quid cessamus proelium committere?{{a|112}}
Dum mane est, omnis esse mortalis decet.{{a|113}}
'''TOX.''' Nimis paene manest. '''SAT.''' Mane quod tu occeperis{{a|114}}
negotium agere, id totum procedit diem.{{l|115}}{{r|1.3.35|35}}
'''TOX.''' Quaeso animum advorte hoc. Iam heri narravi tibi{{a|116}}
tecumque oravi, ut nummos sescentos mihi{{a|117}}
dares utendos mutuos. '''SAT.''' Memini et scio,{{a|118}}
et te me orare et mihi non esse quod darem.{{a|119}}
Nihili parasitus est, cui argentum domi est:{{l|120}}{{r|1.3.40|40}}
lubido extemplo coeperest convivium,{{a|121}}
tuburcinari de suo, si quid domi est.{{a|122}}
Cynicum esse egentem oportet parasitum probe:{{a|123}}
ampullam, strigilem, scaphium, soccos, pallium,{{a|124}}
marsuppium habeat, inibi paullum praesidi,{{l|125}}{{r|1.3.45|45}}
qui familiarem suam vitam oblectet modo.{{a|126}}
'''TOX.''' Iam nolo argentum: filiam utendam tuam{{a|127}}
mihi da. '''SAT.''' Numquam edepol cuiquam etiam utendam dedi.{{a|128}}
'''TOX.''' Non ad istuc quod tu insimulas. '''SAT.''' Quid eam vis? '''TOX.''' Scies.{{a|129}}
Quia forma lepida et liberali est. '''SAT.''' Res itast.{{l|130}}{{r|1.3.50|50}}
'''TOX.''' Hic leno neque te novit neque gnatam tuam.{{a|131}}
'''SAT.''' Me ut quisquam norit, nisi ille qui praebet cibum?{{a|132}}
'''TOX.''' Ita est. Hoc tu mihi reperire argentum potes.{{a|133}}
'''SAT.''' Cupio hercle. '''TOX.''' Tum tu me sine illam vendere.{{a|134}}
'''SAT.''' Tun illam vendas? '''TOX.''' Immo alium adlegavero{{l|135}}{{r|1.3.55|55}}
qui vendat, qui esse se peregrinum praedicet.{{a|136}}
Sicut istic leno non sex menses Megaribus{{a|137}}
huc est cum commigravit. '''SAT.''' Pereunt reliquiae.{{a|138}}
Posterius istuc tamen potest. '''TOX.''' Scin quam potest?{{a|139}}
Numquam hercle hodie hic prius edes, ne frustra sis,{{l|140}}{{r|1.3.60|60}}
quam te hoc facturum quod rogo adfirmas mihi;{{a|141}}
atque nisi gnatam tecum huc iam quantum potest{{a|142}}
adducis, exigam hercle ego te ex hac decuria.{{a|143}}
Quid nunc? Quid est? Quin dicis quid facturus sis?{{a|144}}
'''SAT.''' Quaeso hercle me quoque etiam vende, si lubet,{{l|145}}{{r|1.3.65|65}}
dum saturum vendas. '''TOX.''' Hoc, si facturu's, face.{{a|146}}
'''SAT.''' Faciam equidem quae vis. '''TOX.''' Bene facis. Propera, abi domum;{{a|147}}
praemonstra docte, praecipe astu filiae,{{a|148}}
quid fabuletur: ubi se natam praedicet,{{a|149}}
qui sibi parentes fuerint, unde surpta sit.{{l|150}}{{r|1.3.70|70}}
Sed longe ab Athenis esse se gnatam autumet;{{a|151}}
et ut adfleat, cum ea memoret. '''SAT.''' Etiam tu taces?{{a|152}}
Ter tanto peior ipsa est quam illam tu esse vis.{{a|153}}
'''TOX.''' Lepide hercle dicis. Sed scin quid facias? Cape{{a|154}}
tunicam atque zonam, et chlamydem adferto et causeam,{{l|155}}{{r|1.3.75|75}}
quam ille habeat qui hanc lenoni huic vendat. '''SAT.''' Eu, probe.{{a|156}}
'''TOX.''' Quasi sit peregrinus. '''SAT.''' Laudo. '''TOX.''' Et tu gnatam tuam{{a|157}}
ornatam adduce lepide in peregrinum modum.{{a|158}}
'''SAT.''' Pothen ornamenta? '''TOX.''' Abs chorago sumito;{{a|159}}
dare debet: praebenda aediles locaverunt.{{l|160}}{{r|1.3.80|80}}
'''SAT.''' Iam faxo hic aderunt. Sed ego nihil horunc scio.{{a|161}}
'''TOX.''' Nihil hercle vero. Nam ubi ego argentum accepero,{{a|162}}
continuo tu illam a lenone adserito manu.{{a|163}}
'''SAT.''' Sibi habeat, si non extemplo ab eo abduxero.—{{a|164}}
'''TOX.''' Abi et istuc cura. Interibi ego puerum volo{{l|165}}{{r|1.3.85|85}}
mittere ad amicam meam, ut habeat animum bonum,{{a|166}}
me esse effecturum &lt;hoc&gt; hodie. Nimis longum loquor.—{{a|167}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[SOPHOCLIDISCA ⸱ LEMNISELENIS]
'''SOPHOCLIDISCA''' Satis fuit indoctae, immemori, insipienti dicere totiens.{{a|168}}
Nimis tandem me quidem pro barda et pro rustica reor habitam esse aps te.{{a|169}}
Quamquam ego vinum bibo, at mandata non consuevi simul bibere una.{{l|170}}
Me quidem iam satis tibi spectatam censebam esse et meos mores.{{a|171}}
Nam equidem te iam sector quintum hunc annum, quom interea, credo,{{r|2.1.5|5}}{{a|172}}
ovis si in ludum iret, potuisset iam fieri ut probe litteras sciret,{{a|173}}
quom interim tu meum ingenium fans atque infans nondum etiam edidicisti.{{a|174}}
Potin ut taceas? Potin ne moneas?{{l|175}}
Memini et scio et calleo et commemini.{{a|176}}
Amas pol misera: id tuos scatit animus.{{r|2.1.10|10}}{{a|177}}
Ego istuc placidum tibi ut sit faciam.{{a|178}}
'''LEMNISELENIS''' Miser est qui amat.— '''SOPH.''' Certo is quidem nihilist,{{a|179}}
qui nil amat: quid ei homini opus vita est?{{l|180}}
Ire decet me, ut erae opsequens fiam, libera ea opera ocius ut sit.{{a|181}}
Conveniam hunc Toxilum: eius auris, quae mandata sunt, onerabo.{{r|2.1.15|15}}{{a|182}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ PAEGNIVM ⸱ SOPHOCLIDISCA]
'''TOXILVS''' Satin haec tibi sunt plana et certa? Satin haec meministi et tenes?{{a|183}}
'''PAEGNIVM''' Melius quam tu qui docuisti. '''TOX.''' Ain vero, verbereum caput?{{a|184}}
'''P.''' Aio enim vero. '''T.''' Quid ergo dixi? '''P.''' Ego recte apud illam dixero.{{l|185}}
'''TOX.''' Non edepol scis. '''PAEG.''' Da hercle pignus, ni omnia memini et scio,{{a|186}}
et quidem si scis tute, quot hodie habeas digitos in manu.{{r|2.2.5|5}}{{a|187}}
'''TOX.''' Egon dem pignus tecum? '''PAEG.''' Audacter, si lubido est perdere.{{a|188}}
'''T.''' Bona pax sit potius. '''P.''' Tum tu igitur sine me ire. '''T.''' Et iubeo et sino;{{a|189}}
sed ita volo te ire, ut domi sis, cum ego te esse illi censeam.{{l|190}}
'''PAEG.''' Faciam. '''TOX.''' Quo ergo is nunc? '''PAEG.''' Domum: uti domi sim, quom illi censeas.{{a|191}}
'''TOX.''' Scelus tu pueri es, atque ob istanc rem ego aliqui te peculiabo.{{r|2.2.10|10}}{{a|192}}
'''PAEG.''' Scio fide hercle erili ut soleat impudicitia opprobrari{{a|193}}
nec subigi queantur umquam, ut pro ea fide habeant iudicem.{{a|194}}
'''T.''' Abi modo. '''P.''' Ego laudabis faxo. '''T.''' Sed has tabellas, Paegnium,{{l|195}}
ipsi Lemniseleni fac des et quae iussi nuntiato.{{a|196}}
'''SOPH.''' Cesso ire ego quo missa sum?{{r|2.2.15|15}}{{a|197}}
'''P.''' Eo ego. '''T.''' I sane. Ego domum ibo. Face rem hanc cum cura geras.{{a|198}}
Vola curriculo.— '''PAEG.''' Istuc marinus passer per circum solet.{{a|199}}
Illic hinc abiit intro huc. Sed quis haec est quae med advorsum incedit?{{l|200}}
'''S.''' Paegnium hic quidem est. '''P.''' Sophoclidisca haec peculiarest eius{{a|201}}
quo ego sum missus. '''S.''' Nullus esse hodie hoc puero peior perhibetur.{{r|2.2.20|20}}{{a|202}}
'''PAEG.''' Compellabo. '''SOPH.''' Commorandust. '''PAEG.''' Standumst apud hanc obieci &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|203}}
'''SOPH.''' Paegnium, deliciae pueri, salve. Quid agis? Ut vales?{{a|204}}
'''PAEG.''' Sophoclidisca, di me amabunt. '''SOPH.''' Quid me? '''PAEG.''' Vtrum hercle &lt;di volent&gt;;{{l|205}}
sed si ut digna es faciant, odio hercle habeant et faciant male.{{a|206}}
'''SOPH.''' Mitte male loqui. '''PAEG.''' Quom ut digna es dico, bene, non male loquor.{{r|2.2.25|25}}{{a|207}}
'''SOPH.''' Quid agis? '''PAEG.''' Feminam scelestam te astans contra contuor.{{a|208}}
'''SOPH.''' Certe equidem puerum peiorem quam te novi neminem.{{a|209}}
'''PAEG.''' Quid male facio aut quoi male dico? '''SOPH.''' Quoi pol cumque occasio est.{{l|210}}
'''PAEG.''' Nemo homo umquam ita arbitratust. '''SOPH.''' At pol multi esse ita sciunt.{{a|211}}
'''PAEG.''' Heia. '''SOPH.''' Beia. '''PAEG.''' Tuo ex ingenio mores alienos probas.{{r|2.2.30|30}}{{a|212}}
'''SOPH.''' Fateor ego profecto me esse ut decet lenonis familiae.{{a|213}}
'''PAEG.''' Satis iam dictum habeo. '''SOPH.''' Sed quid tu? Confitere ut te autumo?{{a|214}}
'''PAEG.''' Fatear, si ita sim. '''SOPH.''' Iam abi, vicisti. '''PAEG.''' Abi nunciam ergo. '''SOPH.''' Hoc mi expedi,{{l|215}}
quo agis? '''PAEG.''' Quo tu? '''SOPH.''' Dic tu. &lt;'''PAEG.''' Dic tu. '''SOPH.'''&gt; Prior rogavi. '''PAEG.''' At post scies.{{a|216}}
'''SOPH.''' Eo ego hinc haud longe. '''PAEG.''' Et quidem ego haud longe &lt;hinc eo&gt;. '''SOPH.''' Quo ergo &lt;is&gt;, scelus?{{r|2.2.35|35}}{{a|217}}
'''PAEG.''' Nisi sciero prius ex te, tu ex me numquam hoc quod rogitas scies.{{a|218}}
'''SOPH.''' Numquam ecastor hodie scibis prius quam ex te audivero.{{a|219}}
'''PAEG.''' Itane est? '''SOPH.''' Itane est. '''PAEG.''' Mala es. '''SOPH.''' Scelestu's. '''PAEG.''' Decet me. '''SOPH.''' Me quidem addecet.{{l|220}}
'''PAEG.''' Quid ais? Certumnest celare, quo iter facias, pessuma?{{a|221}}
'''SOPH.''' Offirmastin occultare quo te immittas, pessume?{{r|2.2.40|40}}{{a|222}}
'''PAEG.''' Par pari respondes dicto. Abi iam, quando ita certa res.{{a|223}}
Nihili facio scire. Valeas. '''SOPH.''' Asta. '''PAEG.''' At propero. '''SOPH.''' Et pol ego item.{{a|224}}
'''PAEG.''' Ecquid habes? '''SOPH.''' Ecquid tu? '''PAEG.''' Nil equidem. '''SOPH.''' Cedo manum ergo. '''PAEG.''' Estne haec manus?{{l|225}}
'''SO.''' Vbi illa altera est furtifica laeva? '''PA.''' Domi eccam. Huc nullam attuli.{{a|226}}
'''SOPH.''' Habes nescio quid. '''PAEG.''' Ne me attrecta, subigitatrix. '''SOPH.''' Sin te amo?{{r|2.2.45|45}} {{a|227}}
'''PAEG.''' Male operam locas. '''SOPH.''' Qui? '''PAEG.''' Quia enim nihil amas, quom ingratum amas.{{a|228}}
'''SOPH.''' Temperi hanc vigilare oportet formulam atque aetatulam,{{a|229}}
ne, ubi versicapillus fias, foede semper servias.{{l|230}}
Tu quidem haud etiam es octoginta pondo. '''PAEG.''' At confidentia{{a|231}}
illa militia militatur multo magis quam pondere.{{r|2.2.50|50}}{{a|232}}
Atque ego hanc [nunc] operam perdo. '''SOPH.''' Quid iam? '''PAEG.''' Quia peritae praedico.{{a|233}}
Sed ego cesso. '''SOPH.''' Mane. '''PAEG.''' Molesta es. '''SOPH.''' Ergo &lt;ero&gt; quoque, nisi scio,{{a|234}}
quo agas te. '''PAEG.''' Ad vos. '''SOPH.''' Et pol ego ad vos. '''PAEG.''' Quid eo? '''SOPH.''' Quid id ad te attinet?{{l|235}}
'''PA.''' Enim non ibis nunc, vicissim nisi scio. '''SO.''' Odiosu's. '''PA.''' Lubet.{{a|236}}
Numquam hercle istuc exterebrabis, tu ut sis peior quam ego siem.{{r|2.2.55|55}}{{a|237}}
'''SOPH.''' Malitia certare tecum miseria est. '''PAEG.''' Mers tu mala es.{{a|238}}
'''SO.''' Quid est quod metuas? '''PA.''' Idem istuc quod tu. '''SO.''' Dic ergo &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|239}}
[ne hoc cuiquam homini edicerem, omnes muti ut loquerentur prius.]{{l|240}}
'''PA.''' Edictum est magno opere mihi, ne quoiquam hoc homini crederem,{{a|241}}
omnes muti ut eloquerentur prius hoc quam ego. '''SO.''' At tu hoc face:{{r|2.2.60|60}}{{a|242}}
fide data credamus. '''PAEG.''' Novi: omnes sunt lenae levifidae,{{a|243}}
neque tippulae levius pondust, quam fides lenonia.{{a|244}}
'''SO.''' Dic amabo. '''PA.''' Dic amabo. '''SO.''' Nolo ames. '''PA.''' Facile impetras.{{l|245}}
'''SOPH.''' Tecum habeto. '''PAEG.''' Et tu hoc taceto. '''SOPH.''' Tacitum erit. '''PAEG.''' Celabitur.{{a|246}}
'''SOPH.''' Toxilo has fero tabellas tuo ero. '''PAEG.''' Abi, eccillum domi.{{r|2.2.65|65}}{{a|247}}
At ego hanc ad Lemniselenem tuam eram opsignatam abietem.{{a|248}}
'''SOPH.''' Quid istic scriptum? '''PAEG.''' Iuxta tecum, si tu nescis, nescio;{{a|249}}
nisi fortasse blanda verba. '''SOPH.''' Abeo. '''PAEG.''' Et ego abiero.—'''SOPH.''' Ambula.—{{l|250}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[SAGARISTIO]
'''SAGARISTIO''' Iovi opulento, incluto,{{a|251}}
Ope gnato, supremo, valido, viripotenti,{{a|252}}
opes, spes bonas, copias commodanti{{a|253}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; lubens vitulorque merito,{{a|254}}
quia meo amico amiciter hanc commoditatis copiam{{l|255}}{{r|2.3.5|5}}
danunt, argenti mutui ut ei egenti opem adferam;{{a|256}}
quod ego non magis somniabam neque opinabar neque censebam,{{a|257}}
eam fore mihi occasionem, ea nunc quasi decidit de caelo;{{a|258}}
nam erus meus me Eretriam misit, domitos boves ut sibi mercarer,{{a|259}}
dedit argentum, nam ibi mercatum dixit esse die septumi:{{l|260}}{{r|2.3.10|10}}
stultus, qui hoc mihi daret argentum, cuius ingenium noverat.{{a|261}}
Nam hoc argentum alibi abutar: boves, quos emerem, non erant;{{a|262}}
nunc et amico prosperabo et genio meo multa bona faciam,{{a|263}}
diu quo bene erit, die uno absolvam: tux tax tergo erit meo. Non curo.{{a|264}}
Nunc amico homini boves domitos mea ex crumina largiar.{{l|265}}{{r|2.3.15|15}}
Nam id demum lepidumst, triparcos homines, vetulos, avidos, aridos{{a|266}}
bene admordere, qui salinum servo obsignant cum sale.{{a|267}}
Virtus, ubi occasio admonet, dispicere. Quid faciet mihi?{{a|268}}
Verberibus caedi iusserit, compedes impingi? Vapulet,{{a|269}}
ne sibi me credat supplicem fore: vae illi, nil iam mihi novi{{l|270}}{{r|2.3.20|20}}
offerre potest, quin sim peritus. Sed &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; Toxili{{a|271}}
puerum Paegnium eccum.{{l|271a}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[PAEGNIVM ⸱ SAGARISTIO]
'''PAEGNIVM''' Pensum meum, quod datumst, confeci. Nunc domum propero. '''SAG.''' Mane, etsi properas.{{a|272}}
Paegnium, ausculta. '''PA.''' Emere oportet, quem tibi oboedire velis. '''S.''' Asta.{{a|273}}
'''PAEG.''' Exhibeas molestiam, ut opinor, si quid debeam,{{a|274}}
qui nunc sic tamen es molestus. '''SAG.''' Scelerate, etiam respicis?{{l|275}}
'''PAEG.''' Scio ego quid sim aetatis, eo istuc maledictum impune auferes.{{r|2.4.5|5}}{{a|276}}
'''SAG.''' Vbi Toxilus est tuus erus? '''PAEG.''' Vbi illi libet, neque te consulit. '''SAG.''' Etiam{{a|277}}
dicis ubi sit, venefice?{{a|278}}
'''PAEG.''' Nescio, inquam, ulmitriba tu.{{a|279}}
'''SAG.''' Male dicis maiori. '''PAEG.''' Prior promeritus perpetiare.{{l|280}}
Servam operam, linguam liberam erus iussit med habere.{{l|280a}}{{r|2.4.10|10}}
'''SAG.''' Dicisne mi, ubi sit Toxilus? '''PAEG.''' Dico ut perpetuo pereas.{{a|281}}
'''SAG.''' Caedere hodie tu restibus. '''PAEG.''' Tua quidem, cucule, causa!{{a|282}}
Non hercle, si os perciderim tibi, metuam, morticine.{{a|283}}
'''SAG.''' Video ego te: iam incubitatus es. '''PAEG.''' Ita sum. Quid id ad te [attinet]?{{a|284}}
At non sum, ita ut tu, gratiis. '''SAG.''' Confidens. '''PAEG.''' Sum hercle vero.{{l|285}}{{r|2.4.15|15}}
Nam ego me confido liberum fore, tu te numquam speras.{{a|286}}
'''SAG.''' Potin ut molestus ne sies? '''PAEG.''' Quod dicis facere non quis.{{a|287}}
'''SA.''' Abi in malam rem. '''PA.''' At tu domum: nam ibi tibi parata praestost.{{a|288}}
'''SAG.''' Vadatur hic me. '''PAEG.''' Vtinam vades desint, in carcere ut sis.{{a|289}}
'''SAG.''' Quid hoc? '''PAEG.''' Quid est? '''SAG.''' Etiam, scelus, male loquere? '''PAEG.''' Tandem ut liceat,{{l|290}}{{r|2.4.20|20}}
quom servos sis, servom tibi male dicere. '''SAG.''' Itane? Specta{{a|291}}
quid dedero. '''PAEG.''' Nil, nam nil habes. '''SAG.''' Di deaeque me omnes perdant—{{a|292}}
'''PAEG.''' Amicus sum, eveniant volo tibi quae optas. '''SAG.''' Atque id fiat,{{a|293}}
nisi te hodie, si prehendero, defigam in terram colaphis.{{a|294}}
'''PAEG.''' Tun me defigas? Te cruci ipsum adfigent propediem alii.{{l|295}}{{r|2.4.25|25}}
'''SAG.''' Qui te di deaeque— scis quid hinc porro dicturus fuerim,{{a|296}}
ni linguae moderari queam. Potin abeas? '''PAEG.''' Abigis facile.{{a|297}}
Nam umbra mea iam intus vapulat.— '''SAG.''' Vt istunc di deaeque perdant.{{a|298}}
Tamquam proserpens bestiast bilinguis et scelestus.{{a|299}}
Hercle illum abiisse gaudeo. Foris aperit, eccere autem{{l|300}}{{r|2.4.30|30}}
quem convenire maxime cupiebam egreditur intus.{{a|301}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.5.0'&gt;&lt;/span&gt;II.v===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ SOPHOCLIDISCA ⸱ SAGARISTIO]
'''TOXILVS''' Paratum iam esse dicito, unde argentum sit futurum,{{a|302}}
iubeto habere animum bonum, dic me illam amare multum;{{a|303}}
ubi se adiuvat, ibi me adiuvat. Quae dixi ut nuntiares,{{a|304}}
satin ea tenes? '''SOPHOCLIDISCA''' Magis calleo quam aprugnum callum callet.—{{l|305}}
'''TOX.''' Propera, abi domum. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''SAG.''' Nunc ego huic graphice facetus fiam.{{r|2.5.5|5}}{{a|306}}
Subnixis alis me inferam atque amicibor gloriose.{{a|307}}
'''TOX.''' Sed quis hic ansatus ambulat? '''SAG.''' Magnifice conscreabor.{{a|308}}
'''TOX.''' Sagaristio hic quidemst. Quid agitur, Sagaristio? Ut valetur?{{a|309}}
Ecquid, quod mandavi tibi, ~estne in te speculae? '''SAG.''' Adito.{{l|310}}
Videbitur. Factum volo. Venito. Promoneto.{{r|2.5.10|10}}{{a|311}}
'''TOX.''' Quid hoc hic in collo tibi tumet? '''SAG.''' Vomicast, pressare parce;{{a|312}}
nam ubi qui mala tangit manu, dolores cooriuntur.{{a|313}}
'''TOX.''' Quando istaec innatast tibi? '''SAG.''' Hodie. '''TOX.''' Secari iubeas.{{a|314}}
'''SAG.''' Metuo, ne immaturam secem, ne exhibeat plus negoti.{{l|315}}
'''TOX.''' Inspicere morbum tuom lubet. '''SAG.''' Ah ah, abi atque cave sis{{r|2.5.15|15}}{{a|316}}
a cornu. '''TOX.''' Quid iam? '''SAG.''' Quia boves bini hic sunt in crumina.{{a|317}}
'''TOX.''' Emitte sodes, ne enices fame; sine ire pastum.{{a|318}}
'''SAG.''' Enim metuo, ut possim reicere in bubile, ne vagentur.{{a|319}}
'''TOX.''' Ego reiciam. Habe animum bonum. '''SAG.''' Credetur, commodabo.{{l|320}}
Sequere hac sis. Argentum hic inest, quod mecum dudum orasti.{{r|2.5.20|20}}{{a|321}}
'''TOX.''' Quid tu ais? '''SAG.''' Dominus me bovis mercatum Eretriam misit.{{a|322}}
Nunc mi Eretria erit haec tua domus. '''TOX.''' Nimis tu facete loquere.{{a|323}}
Atque ego omne argentum tibi hoc actutum incolume redigam;{{a|324}}
nam iam omnes sycophantias instruxi et comparavi,{{l|325}}
quo pacto ab lenone auferam hoc argentum, '''SAG.''' Tanto melior.{{r|2.5.25|25}}{{a|326}}
'''TOX.''' Et mulier ut sit libera atque ipse ultro det argentum.{{a|327}}
Sed sequere me: ad eam rem usus est tua mihi opera.—'''SA.''' Vtere ut vis.—{{a|328}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[SATVRIO ⸱ VIRGO]
'''SATVRIO''' Quae res bene vortat mi et tibi et ventri meo{{a|329}}
perennitatique adeo huic, perpetuo cibus{{l|330}}
ut mihi supersit, suppetat, superstitet:{{a|331}}
sequere hac, mea gnata, me, cum dis volentibus.{{a|332}}
Quoi rei opera detur scis, tenes, intellegis;{{r|3.1.5|5}}{{a|333}}
communicavi tecum consilia omnia.{{a|334}}
Ea causa ad hoc exemplum te exornavi ego.{{l|335}}
Venibis tu hodie, virgo. '''VIRGO''' Amabo, mi pater,{{a|336}}
quamquam libenter escis alienis studes,{{a|337}}
tuin ventris causa filiam vendas tuam?{{r|3.1.10|10}}{{a|338}}
'''SAT.''' Mirum quin regis Philippi causa aut Attali{{a|339}}
te potius vendam quam mea, quae sis mea.{{l|340}}
'''VIR.''' Vtrum tu pro ancilla me habes an pro filia?{{a|341}}
'''SAT.''' Vtrum hercle magis in ventris rem videbitur.{{a|342}}
Meum, opino, imperiumst in te, non in me tibi.{{r|3.1.15|15}}{{a|343}}
'''VIR.''' Tua istaec potestas est, pater. Verum tamen,{{a|344}}
quamquam res nostrae sunt, pater, pauperculae,{{l|345}}
modice et modeste meliust vitam vivere;{{a|346}}
nam ad paupertatem si admigrant infamiae,{{a|347}}
gravior paupertas fit, fides sublestior.{{r|3.1.20|20}}{{a|348}}
'''SAT.''' Enim vero odiosa es. '''VIR.''' Non sum, neque me esse arbitror,{{a|349}}
quom parva natu recte praecipio patri.{{l|350}}
Nam inimici famam non ita ut natast ferunt.{{a|351}}
'''SAT.''' Ferant eantque maximam malam crucem;{{a|352}}
neque ego inimicitias omnes pluris existimo,{{r|3.1.25|25}}{{a|353}}
quam mensa inanis nunc si apponatur mihi.{{a|354}}
'''VIR.''' Pater, hominum immortalis est infamia;{{l|355}}
etiam tum vivit, cum esse credas mortuam.{{a|356}}
'''SAT.''' Quid? Metuis, ne te vendam? '''VIR.''' Non metuo, pater.{{a|357}}
Verum insimulari nolo. '''SAT.''' At nequiquam nevis.{{r|3.1.30|30}}{{a|358}}
Meo modo istuc potius fiet quam tuo{{a|359}}
fiat. Quae hae res sunt? '''VIR.''' Cogita hoc verbum, pater:{{l|360}}
erus si minatus est malum servo suo,{{a|361}}
tametsi id futurum non est, ubi captumst flagrum,{{a|362}}
dum tunicas ponit, quanta adficitur miseria!{{r|3.1.35|35}}{{a|363}}
Ego nunc quod non futurumst formido tamen.{{a|364}}
'''SAT.''' Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,{{l|365}}
quae praeter sapiet quam placet parentibus.{{a|366}}
'''VIR.''' Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,{{a|367}}
quae reticet, si quid fieri pervorse videt.{{r|3.1.40|40}}{{a|368}}
'''SAT.''' Malo cavere meliust te. '''VIR.''' At si non licet{{a|369}}
cavere, quid agam? Nam ego tibi cautum volo.{{l|370}}
'''SA.''' Malusne ego sum? VI. Non es, neque me dignumst dicere,{{a|371}}
verum ei rei operam do, ne alii dicant, quibus licet.{{a|372}}
'''SAT.''' Dicat quod quisque volt; ego de hac sententia{{r|3.1.45|45}}{{a|373}}
non demovebor. '''VIR.''' At, meo si liceat modo,{{a|374}}
sapienter potius facias quam stulte. '''SAT.''' Lubet.{{l|375}}
'''VIR.''' Lubere per me tibi licere intellego;{{a|376}}
verum lubere hau lubeat, si liceat mihi.{{a|377}}
'''SAT.''' Futura es dicto oboediens an non patri?{{r|3.1.50|50}}{{a|378}}
'''VIR.''' Futura. '''SAT.''' Scis iam tibi quae praecepi? '''VIR.''' Omnia.{{a|379}}
'''SAT.''' Et ut surrupta fueris? '''VIR.''' Docte calleo.{{l|380}}
'''SAT.''' Et qui parentes fuerint? '''VIR.''' Habeo in memoria.{{a|381}}
Necessitate me mala ut fiam facis.{{a|382}}
Verum videto, me ubi voles nuptum dare,{{r|3.1.55|55}}{{a|383}}
ne haec fama faciat repudiosas nuptias.{{a|384}}
'''SAT.''' Tace, stulta. Non tu nunc hominum mores vides?{{l|385}}
Quoivis modi hic cum [mala] fama facile nubitur:{{a|386}}
dum dos sit, nullum vitium vitio vortitur.{{a|387}}
'''VIR.''' Ergo istuc facito ut veniat in mentem tibi,{{r|3.1.60|60}}{{a|388}}
me esse indotatam. '''SAT.''' Cave sis tu istuc dixeris.{{a|389}}
Pol deum virtute dicam et maiorum meum,{{l|390}}
ne te indotatam dicas, quoi dos sit domi:{{a|391}}
librorum eccillum habeo plenum soracum.{{a|392}}
Si hoc adcurassis lepide, cui rei operam damus,{{r|3.1.65|65}}{{a|393}}
dabuntur dotis tibi inde sescenti logi,{{a|394}}
atque Attici omnes; nullum Siculum acceperis:{{l|395}}
cum hac dote poteris vel mendico nubere.{{a|396}}
'''VIR.''' Quin tu me ducis, si quo ducturu's, pater?{{a|397}}
Vel tu me vende vel face quid tibi lubet.{{r|3.1.70|70}}{{a|398}}
'''SAT.''' Bonum aequomque oras. Sequere hac.— '''VIR.''' Dicto sum audiens.—{{a|399}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[DORDALVS]
'''DORDALVS''' Quidnam esse acturum hunc dicam vicinum meum,{{l|400}}
qui mihi iuratust sese hodie argentum dare?{{a|401}}
Quod si non dederit atque hic dies praeterierit,{{a|402}}
ego argentum, ille iusiurandum amiserit.{{a|403}}
Sed ibi concrepuit foris. Quisnam egreditur foras?{{r|3.2.5|5}}{{a|404}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ DORDALVS]
'''TOXILVS''' Curate isti intus, iam ego domum me recipiam. '''DOR.''' Oh,{{l|405}}
Toxile, quid agitur? '''TOX.''' Oh, lutum lenonium,{{a|406}}
commixtum caeno sterculinum publicum,{{a|407}}
impure, inhoneste, iniure, inlex, labes popli,{{a|408}}
pecuniae accipiter avide atque invide,{{r|3.3.5|5}}{{a|409}}
procax, rapax, trahax— trecentis versibus{{l|410}}
tuas impuritias traloqui nemo potest—{{a|411}}
accipin argentum? Accipe sis argentum, impudens,{{a|412}}
tene sis argentum, etiam tu argentum tenes?{{a|413}}
Possum te facere ut argentum accipias, lutum?{{r|3.3.10|10}}{{a|414}}
Non mihi censebas copiam argenti fore,{{l|415}}
qui nisi iurato mihi nil ausu's credere?{{a|416}}
'''DOR.''' Sine respirare me, ut tibi respondeam.{{a|417}}
Vir summe populi, stabulum servitutium,{{a|418}}
scortorum liberator, suduculum flagri,{{r|3.3.15|15}}{{a|419}}
compedium tritor, pistrinorum civitas,{{l|420}}
perenniserve, lurco, edax, furax, fugax,{{a|421}}
cedo sis mi argentum, da mihi argentum, impudens,{{a|422}}
possum a te exigere argentum? Argentum, inquam, cedo,{{a|423}}
quin tu mi argentum reddis? Nilne te pudet?{{r|3.3.20|20}}{{a|424}}
Leno te argentum poscit, solida servitus,{{l|425}}
pro liberanda amica, ut omnes audiant.{{a|426}}
'''TOX.''' Tace, obsecro hercle. Ne tua vox valide valet.{{a|427}}
'''DOR.''' Referundae ego habeo linguam natam gratiae.{{a|428}}
Eodem mihi pretio sal praehibetur quo tibi.{{r|3.3.25|25}}{{a|429}}
Nisi me haec defendet, numquam delinget salem.{{l|430}}
'''TOX.''' Iam omitte iratus esse. Id tibi suscensui,{{a|431}}
quia te negabas credere argentum mihi.{{a|432}}
'''DOR.''' Mirum quin tibi ego crederem, ut idem mihi{{a|433}}
faceres quod partim faciunt argentarii:{{r|3.3.30|30}}{{a|434}}
ubi quid credideris, citius extemplo a foro{{l|435}}
fugiunt quam ex porta ludis cum emissust lepus.{{a|436}}
'''TOX.''' Cape hoc sis. '''DOR.''' Quin das? '''TOX.''' Nummi sescenti hic erunt,{{a|437}}
probi, numerati. Fac sit mulier libera,{{a|438}}
atque huc continuo adduce. '''DOR.''' Iam faxo hic erit.{{r|3.3.35|35}}{{a|439}}
Non hercle, quoi nunc hoc dem spectandum, scio.{{l|440}}
'''TOX.''' Fortasse metuis in manum concredere?{{a|441}}
'''DOR.''' Mirum quin &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; [citius iam a foro argentarii{{a|442}}
abeunt, quam in cursu rotula circumvortitur.]{{a|443}}
'''TOX.''' Abi istac travorsis angiportis ad forum;{{r|3.3.40|40}}{{a|444}}
eadem istaec facito mulier ad me transeat{{l|445}}
per hortum. '''DOR.''' Iam hic faxo aderit. '''TOX.''' At ne propalam.{{a|446}}
'''DOR.''' Sapienter sane. '''TOX.''' Supplicatum cras eat.{{a|447}}
'''DOR.''' Ita hercle vero.— '''TOX.''' Dum stas, reditum oportuit.{{a|448}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[TOXILVS]
'''TOXILVS''' Si quam rem accures sobrie aut frugaliter,{{a|449}}
solet illa recte sub manus succedere.{{l|450}}
Atque edepol ferme ut quisque rem accurat suam,{{a|451}}
sic ei procedit postprincipio, denique{{a|452}}
si malus aut nequamst, male res vortunt quas agit,{{r|4.1.5|5}}{{a|453}}
sin autem frugist, eveniunt frugaliter.{{a|454}}
Hanc ego rem exorsus sum facete et callide,{{l|455}}
igitur proventuram bene confido mihi.{{a|456}}
Nunc ego lenonem ita hodie intricatum dabo,{{a|457}}
ut ipsus sese, qua se expediat, nesciat.{{r|4.1.10|10}}{{a|458}}
Sagaristio, heus, exi atque educe virginem{{a|459}}
et istas tabellas, quas consignavi tibi,{{l|460}}
quas tu attulisti mi ab ero meo usque e Persia.{{a|461}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[SAGARISTIO ⸱ TOXILVS]
'''SAGARISTIO''' Numquid moror? '''TOX.''' Euge, euge, exornatu's basilice;{{a|462}}
tiara ornatum lepida condecorat schema.{{a|463}}
Tum hanc hospitam autem crepidula ut graphice decet.{{a|464}}
Sed satin estis meditati? '''SAG.''' Tragici et comici{{l|465}}
numquam aeque sunt meditati. '''TOX.''' Lepide hercle adiuvas.{{r|4.2.5|5}}{{a|466}}
[age, illuc abscede procul e conspectu et tace.{{a|467}}
Ubi cum lenone me videbis conloqui]{{a|468}}
id erit adeundi tempus. Nunc agite ite vos.{{a|469}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[DORDALVS ⸱ TOXILVS]
'''DORDALVS''' Quoi homini di propitii sunt, aliquid obiciunt lucri;{{l|470}}
nam ego hodie compendi feci binos panes in dies.{{a|471}}
Ita ancilla mea quae fuit hodie, sua nunc est: argento vicit;{{a|472}}
iam hodie alienum cenabit, nil gustabit de meo.{{a|473}}
Sumne probus, sum lepidus civis, qui Atticam hodie civitatem{{r|4.3.5|5}}{{a|474}}
maximam maiorem feci atque auxi civi femina?{{l|475}}
Sed ut ego hodie fui benignus, ut ego multis credidi,{{a|476}}
nec satis a quiquam homine accepi: ita prosum credebam omnibus;{{a|477}}
nec metuo, quibus credidi hodie, ne quis mi in iure abiurassit:{{a|478}}
bonus volo iam ex hoc die esse— quod neque fiet neque fuit.{{r|4.3.10|10}}{{a|479}}
'''TOX.''' Hunc hominem ego hodie in trasennam doctis deducam dolis,{{l|480}}
itaque huic insidiae paratae sunt probe. Adgrediar virum.{{a|481}}
Quid agis? '''DOR.''' Credo. '''TOX.''' Vnde agis te, Dordale? '''DOR.''' Credo tibi.{{a|482}}
Di dent, quae velis. '''TOX.''' Eho, an iam manu emisisti mulierem?{{a|483}}
'''D.''' Credo edepol, credo, inquam, tibi. '''T.''' Iam liberta auctu's? '''D.''' Enicas.{{r|4.3.15|15}}{{a|484}}
Quin tibi me dico credere. '''T.''' Dic bona fide: iam liberast? '''D.''' Olim.{{l|485|485-486}}
i, i ad forum ad praetorem, exquire, siquidem mihi credere non vis.{{l|487}}
Libera, inquam, est: ecquid audis? '''TOX.''' At tibi di bene faciant omnes.{{a|488}}
Numquam enim posthac tibi nec tuorum quoiquam quod nolis volam.{{a|489}}
'''DOR.''' Abi, ne iura, satis credo.{{l|490}}{{r|4.3.20|20}}
'''TOX.''' Vbi nunc tua libertast? '''DOR.''' Apud te. '''TOX.''' Ain, apud mest? '''DOR.''' Aio, inquam, apud te est, inquam.{{a|491}}
'''TOX.''' Ita me di ament, ut ob istam rem tibi multa bona instant a me.{{a|492}}
Nam est res quaedam, quam occultabam tibi dicere: nunc eam narrabo,{{a|493}}
unde tu pergrande lucrum facias: faciam, ut mei memineris, dum vitam{{a|494}}
vivas. '''DOR.''' Bene dictis tuis bene facta aures meae auxilium exposcunt.{{l|495}}{{r|4.3.25|25}}
'''TOX.''' Tuom promeritumst, merito ut faciam. Et ut me scias esse ita facturum,{{a|496}}
tabellas tene has, pellege. '''DOR.''' Istae quid ad me? '''TOX.''' Immo ad te attinent et tua refert.{{a|497}}
Nam ex Persia sunt haec allatae mihi a meo ero. '''D.''' Quando? '''T.''' Haud dudum.{{a|498}}
'''DOR.''' Quid istae narrant? '''TOX.''' Percontare ex ipsis. Ipsae tibi narrabunt.{{a|499}}
'''DOR.''' Cedo sane [mihi]. '''TOX.''' At clare recitato. '''DOR.''' Tace, dum pellego. '''TOX.''' Hau verbum faciam{{l|500}}{{r|4.3.30|30}}
'''DOR.''' Salutem dicit Toxilo Timarchides{{a|501}}
et familiae omni. Si valetis, gaudeo.{{a|502}}
Ego valeo recte et rem gero et facio lucrum,{{a|503}}
neque istoc redire his octo possum mensibus,{{a|504}}
itaque hic est quod me detinet negotium.{{l|505}}{{r|4.3.35|35}}
Chrysopolim Persae cepere urbem in Arabia,{{a|506}}
plenam bonarum rerum atque antiquom oppidum:{{a|507}}
ea comportatur praeda, ut fiat auctio{{a|508}}
publicitus; ea res me domo expertem facit.{{a|509}}
Operam atque hospitium ego isti praehiberi volo,{{l|510}}{{r|4.3.40|40}}
qui tibi tabellas adfert. Cura quae is volet,{{a|511}}
nam is mihi honores suae domi habuit maxumos.{{a|512}}
Quid id ad me aut ad meam rem refert, Persae quid rerum gerant{{a|513}}
aut quid erus tuos? '''TOX.''' Tace, stultiloque; nescis quid te instet boni{{a|514}}
neque quam tibi Fortuna faculam lucrifera adlucere volt.{{l|515}}{{r|4.3.45|45}}
'''DOR.''' Quae istaec lucrifera est Fortuna? '''TOX.''' Istas, quae norunt, roga.{{a|516}}
Ego tantumdem scio quantum tu, nisi quod pellegi prior.{{a|517}}
Sed, ut occepisti, ex tabellis nosce rem. '''DOR.''' Bene me mones.{{a|518}}
Fac silentium. '''TOX.''' Nunc ad illud venies quod refert tua.{{a|519}}
'''DOR.''' Iste qui tabellas adfert adduxit simul{{l|520}}{{r|4.3.50|50}}
forma expetenda liberalem virginem,{{a|521}}
furtivam, abductam ex Arabia penitissuma;{{a|522}}
eam te volo accurare ut istic veneat.{{a|523}}
Ac suo periclo is emat qui eam mercabitur:{{a|524}}
mancipio neque promittet neque quisquam dabit.{{l|525}}{{r|4.3.55|55}}
Probum et numeratum argentum ut accipiat face.{{a|526}}
Haec cura, et hospes cura ut curetur. Vale.{{a|527}}
'''TOX.''' Quid igitur? Postquam recitasti quod erat cerae creditum,{{a|528}}
iam mihi credis? '''DOR.''' Vbi nunc illest hospes, qui hasce huc attulit?{{a|529}}
'''TOX.''' Iam hic credo aderit: arcessivit illam a navi. '''DOR.''' Nil mi opust{{l|530}}{{r|4.3.60|60}}
litibus neque tricis. Quam ob rem ego argentum enumerem foras?{{a|531}}
Nisi mancipio accipio, quid eo mi opus est mercimonio?{{a|532}}
'''TOX.''' Tacen an non taces? Numquam ego te tam esse matulam credidi.{{a|533}}
Quid metuis? '''DOR.''' Metuo hercle vero. Sensi ego iam compluriens,{{a|534}}
neque mi haud imperito eveniet, tali ut in luto haeream.{{l|535}}{{r|4.3.65|65}}
'''TOX.''' Nil pericli mihi videtur. '''DOR.''' Scio istuc, sed metuo mihi.{{a|536}}
'''TOX.''' Mea quidem istuc nil refert: tua ego hoc facio gratia,{{a|537}}
ut tibi recte conciliandi primo facerem copiam.{{a|538}}
'''DOR.''' Gratiam habeo. Sed te de aliis, quam alios de te suaviust{{l|540|539-540}}
fieri doctos. '''TOX.''' Ne quis vero ex Arabia penitissuma{{l|541}}{{r|4.3.70|70}}
persequatur. Etiam tu illam destinas? '''DOR.''' Videam modo{{a|542}}
mercimonium. '''TOX.''' Aequa dicis. Sed optume eccum ipse advenit{{a|543}}
hospes ille, qui has tabellas attulit. '''DOR.''' Hicinest? '''TOX.''' Hic est.{{a|544}}
'''DOR.''' Haecine illast furtiva virgo? '''TOX.''' Iuxta tecum aeque scio,{{l|545}}
nisi quia specie quidem edepol liberalist, quisquis est.{{r|4.3.75|75}}{{a|546}}
'''DOR.''' Sat edepol concinnast facie. '''TOX.''' Vt contemptim carnufex.{{a|547}}
Taciti contemplemur formam. '''DOR.''' Laudo consilium tuom.{{a|548}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[SAGARISTIO ⸱ VIRGO ⸱ TOXILVS ⸱ DORDALVS]
'''SAGARISTIO''' Satin Athenae tibi sunt visae fortunatae atque opiparae?{{a|549}}
'''VIRGO''' Vrbis speciem vidi, hominum mores perspexi parum.{{l|550}}
'''TOX.''' Numquid in principio cessavit verbum docte dicere?{{a|551}}
'''DOR.''' Hau potui etiam in primo verbo perspicere sapientiam.{{a|552}}
'''SAG.''' Quid id quod vidisti? Ut munitum muro tibi visum oppidumst?{{r|4.4.5|5}}{{a|553}}
'''VIR.''' Si incolae bene sunt morati, pulchre munitum arbitror.{{a|554}}
Perfidia et peculatus ex urbe et avaritia si exulant,{{l|555}}
quarta invidia, quinta ambitio, sexta obtrectatio,{{a|556}}
septimum periurium, '''TOX.''' Euge. '''VIR.''' Octava indiligentia,{{a|557}}
nona iniuria, decimum, quod pessimum adgressust, scelus:{{r|4.4.10|10}}{{a|558}}
haec unde aberunt, ea urbs moenita muro sat erit simplici;{{a|559}}
ubi ea aderunt, centumplex murus rebus servandis parumst.{{l|560}}
'''TOX.''' Quid ais tu? '''DOR.''' Quid vis? '''TOX.''' Tu in illis es decem sodalibus:{{a|561}}
te in exilium ire hinc oportet. '''DOR.''' Quid iam? '''TOX.''' Quia periurus es.{{a|562}}
'''D.''' Verba quidem haud indocte fecit. '''T.''' Ex tuo, inquam, usust: eme hanc.{{r|4.4.15|15}}{{a|563}}
'''D.''' Edepol qui cum hanc magis contemplo, magis placet. '''T.''' Si hanc emeris,{{a|564}}
di immortales, nullus leno te alter erit opulentior.{{l|565}}
Evortes tuo arbitratu homines fundis, familiis;{{a|566}}
cum optimis viris rem habebis, gratiam cupient tuam:{{a|567}}
venient ad te comissatum. '''DOR.''' At ego intro mitti votuero.{{r|4.4.20|20}}{{a|568}}
'''TOX.''' At enim illi noctu occentabunt ostium, exurent fores:{{a|569}}
proin tu tibi iubeas concludi aedis foribus ferreis,{{l|570}}
ferreas aedis commutes, limina indas ferrea,{{a|571}}
ferream seram atque anellum; ne sis ferro parseris:{{a|572}}
ferreas tute tibi impingi iubeas crassas compedis.{{r|4.4.25|25}}{{a|573}}
'''DOR.''' I sis in malum cruciatum. '''TOX.''' I sane tu, [hanc eme atque] ausculta mihi.{{a|574}}
'''DOR.''' Modo uti sciam, quanti indicet. '''TOX.''' Vin huc vocem? '''DOR.''' Ego illo accessero.{{l|575}}
'''TOX.''' Quid agis, hospes? '''SAG.''' Venio, adduco hanc ad te, ut dudum dixeram.{{a|576}}
Nam heri in portum noctu navis venit. Veniri hanc volo,{{a|577}}
si potest; si non potest, iri hinc volo quantum potest.{{r|4.4.30|30}}{{a|578}}
'''DOR.''' Salvos sis, adulescens. '''SAG.''' Siquidem hanc vendidero pretio suo.{{a|579}}
'''TOX.''' At qui&lt;ref&gt;''sive'' atque&lt;/ref&gt; aut hoc emptore vendes pulchre, aut alio non potis.&lt;ref&gt;potis ''A'' : potes ''BCD''&lt;/ref&gt;{{l|580}}
'''S.''' Esne tu huic amicus? '''T.''' Tam quam di omnes qui caelum colunt.{{a|581}}
'''DOR.''' Tum tu mi es inimicus certus. Nam generi lenonio{{a|582}}
numquam ullus deus tam benignus fuit, qui fuerit propitius.{{r|4.4.35|35}}{{a|583}}
'''SAG.''' Hoc age. Opusnest hac tibi empta? '''DOR.''' Si tibi venissest opus,{{a|584}}
mihi quoque emptast; si tibi subiti nihil est, tantumdemst mihi.{{l|585}}
'''SAG.''' Indica, fac pretium. '''DOR.''' Tua mers est, tua indicatiost.{{a|586}}
'''TOX.''' Aequom hic orat. '''SAG.''' Vin bene emere? '''DOR.''' Vin tu pulchre vendere?{{a|587}}
'''TOX.''' Ego scio hercle utrumque velle. '''DOR.''' Age, indica prognariter.{{r|4.4.40|40}}{{a|588}}
'''S.''' Prius dico: hanc mancupio nemo tibi dabit. Iam scis? '''D.''' Scio.{{a|589}}
Indica, minimo daturus qui sis, qui duci queat.{{l|590}}
'''TOX.''' Tace, tace. Nimis tu quidem hercle homo stultus es pueriliter.{{a|591}}
'''DOR.''' Quid ita? '''TOX.''' Quia enim te ex puella prius percontari volo{{a|592}}
quae ad rem referunt. '''DOR.''' Atque hercle tu me monuisti hau male.{{r|4.4.45|45}}{{a|593}}
Vide sis, ego ille doctus leno paene in foveam decidi,{{a|594}}
ni hic adesses. Quantum est adhibere hominem amicum, ubi quid geras.{{l|595}}
'''TOX.''' Quo genere aut qua in patria nata sit aut quibus parentibus,{{a|596}}
ne temere hanc te emisse dicas suasu atque impulsu meo,{{a|597}}
volo te percontari. '''DOR.''' Quin laudo, inquam, consilium tuom.{{r|4.4.50|50}}{{a|598}}
'''T.''' Nisi molestum est, percontari hanc paucis hic volt. '''S.''' Maxime,{{a|599}}
suo arbitratu. '''TOX.''' Quid stas? Adi sis tute atque ipse itidem roga,{{l|600}}
ut tibi percontari liceat quae velis; etsi mihi{{a|601}}
dixit dare potestatem eius; sed ego te malo tamen,{{a|602}}
eumpse adire, ut ne contemnat te ille. '''DOR.''' Satis recte mones.{{r|4.4.55|55}}{{a|603}}
Hospes, volo ego hanc percontari. '''SAG.''' A terra ad caelum, quid lubet.{{a|604}}
'''DOR.''' Iube dum eam hoc accedat ad me. '''SAG.''' I sane ac morem illi gere.{{l|605}}
Percontare, exquire quid vis. '''TOX.''' Age, age nunc tu, in proelium{{a|606}}
vide ut ingrediare auspicato. '''VIR.''' Liquidumst auspicium, tace.{{a|607}}
Curabo ut praedati pulchre ad castra convertamini.{{r|4.4.60|60}}{{a|608}}
'''TOX.''' Concede istuc, ego illam adducam. '''DOR.''' Age, ut rem esse in nostram putas.{{a|609}}
'''T.''' Ehodum huc, virgo. Vide sis quid agas. '''V.''' Taceas, curabo ut voles.{{l|610}}
'''TOX.''' Sequere me. Adduco hanc, si quid vis ex hac percontarier.{{a|611}}
'''D.''' Enim volo te adesse. '''T.''' Hau possum quin huic operam dem hospiti,{{a|612}}
quoi erus iussit. Quid si hic non volt me adesse una? '''SAG.''' Immo i modo.{{r|4.4.65|65}}{{a|613}}
'''TOX.''' Do tibi ego operam. '''DOR.''' Tibi ibidem das, ubi tu tuom amicum adiuvas.{{a|614}}
'''TOX.''' Exquire. Heus tu, advigila. '''VIR.''' Satis est dictum: quamquam ego serva sum,{{l|615}}
scio ego officium meum, ut quae rogiter vera, ut accepi, eloquar.{{a|616}}
'''TOX.''' Virgo, hic homo probus est. '''VIR.''' Credo. '''TOX.''' Non diu apud hunc servies.{{a|617}}
'''VIR.''' Ita pol spero, si parentes facient officium suom.{{r|4.4.70|70}}{{a|618}}
'''DOR.''' Nolo ego te mirari, si nos ex te percontabimur{{a|619}}
aut patriam tuam aut parentes. '''VIR.''' Quor ego id mirer, mi homo?{{l|620}}
Servitus mea mi interdixit, ne quid mirer meum malum.{{a|621}}
'''DOR.''' Noli flere. '''TOX.''' Ah, di istam perdant, ita catast et callida.{{a|622}}
Ut sapiens habet cor, quam dicit quod opust! '''DOR.''' Quid nomen tibist?{{r|4.4.75|75}}{{a|623}}
'''TOX.''' Nunc metuo ne peccet. '''VIR.''' Lucridi nomen in patria fuit.{{a|624}}
'''TOX.''' Nomen atque omen quantivis iam est preti. Quin tu hanc emis?{{l|625}}
Nimis pavebam, ne peccaret. Expedivit. '''DOR.''' Si te emam,{{a|626}}
mihi quoque Lucridem confido fore te. '''TOX.''' Tu si hanc emeris,{{a|627}}
numquam hercle hunc mensem vortentem, credo, servibit tibi.{{r|4.4.80|80}}{{a|628}}
'''DOR.''' Ita velim quidem hercle. '''TOX.''' Optata ut evenant, operam addito.{{a|629}}
Nihil adhuc peccavit etiam. '''DOR.''' Vbi tu nata es? '''VIR.''' Vt mihi{{l|630}}
mater dixit, in culina, in angulo ad laevam manum.{{a|631}}
'''TOX.''' Haec erit tibi fausta meretrix: natast in calido loco,{{a|632}}
ubi rerum omnium bonarum copiast saepissume.{{r|4.4.85|85}}{{a|633}}
Tactust leno; qui rogaret, ubi nata esset diceret,{{a|634}}
lepide lusit. '''DOR.''' At ego patriam te rogo quae sit tua.{{l|635}}
'''VIR.''' Quae mihi sit, nisi haec ubi nunc sum? '''DOR.''' At ego illam quaero quae fuit.{{a|636}}
'''VIR.''' Omne ego pro nihilo esse duco quod fuit, quando fuit:{{a|637}}
tamquam hominem, quando animam ecflavit, quid eum quaeras qui fuit?{{r|4.4.90|90}}{{a|638}}
'''TOX.''' Ita me di bene ament, sapienter. Atque equidem miseret tamen.{{a|639}}
Sed tamen, virgo, quae patriast tua, age mi actutum expedi.{{l|640}}
Quid taces? '''VIR.''' Dico equidem: quando hic servio, haec patriast mea.{{a|641}}
'''TOX.''' Iam de istoc rogare omitte (non vides nolle eloqui?){{a|642}}
ne suarum se miseriarum in memoriam inducas. '''DOR.''' Quid est?{{r|4.4.95|95}}{{a|643}}
Captusne est pater? '''VIR.''' Non captus, sed quod habuit perdidit.{{a|644}}
'''TOX.''' Haec erit bono genere nata: nil scit nisi verum loqui.{{l|645}}
'''DOR.''' Quis fuit? Dic nomen. '''VIR.''' Quid illum miserum memorem qui fuit?{{a|646}}
Nunc et illum miserum et me miseram aequom est nominarier.{{a|647}}
'''DOR.''' Quoius modi is &lt;suo&gt; in populo habitust? '''VIR.''' Nemo quisquam acceptior:{{r|4.4.100|100}}{{a|648}}
servi liberique amabant. '''TOX.''' Hominem miserum praedicas,{{a|649}}
quom et ipsus prorsus perditust et benevolentis perdidit.{{l|650}}
'''DOR.''' Emam, opinor. '''TOX.''' Etiam opinor? Summo genere esse arbitror;{{a|651}}
divitias tu ex istac facies. '''DOR.''' Ita di faxint. '''TOX.''' Eme modo.{{a|652}}
'''VIR.''' Iam hoc tibi dico: [iam] actutum ecastor meus pater, ubi me sciet{{r|4.4.105|105}}{{a|653}}
veniisse, ipse aderit et me abs te redimet. '''T.''' Quid nunc? '''D.''' Quid est?{{a|654}}
'''TOX.''' Audin quid ait? '''VIR.''' Nam etsi res sunt fractae, amici sunt tamen.{{l|655}}
'''DOR.''' Ne sis plora; libera eris actutum, si crebro cades.{{a|656}}
Vin mea esse? '''VIR.''' Dum quidem ne nimis diu tua sim, volo.{{a|657}}
'''TOX.''' Satin ut meminit libertatis? Dabit haec tibi grandis bolos.{{r|4.4.110|110}}{{a|658}}
Age si quid agis. Ego ad hunc redeo. Sequere. Redduco hanc tibi.{{a|659}}
'''DOR.''' Adulescens, vin vendere istanc? '''SAG.''' Magis libet quam perdere.{{l|660}}
'''DOR.''' Tum tu pauca in verba confer: qui datur, tanti indica.{{a|661}}
'''SAG.''' Faciam ita ut te velle video, ut emas. Habe centum minis.{{a|662}}
'''DOR.''' Nimiumst. '''SAG.''' Octoginta. '''DOR.''' Nimiumst. '''SAG.''' Nummus abesse hinc non potest,{{r|4.4.115|115}}{{a|663}}
quod nunc dicam. '''DOR.''' Quid id est ergo? Eloquere actutum atque indica.{{a|664}}
'''SAG.''' Tuo periclo sexaginta haec dabitur argenti minis.{{l|665}}
'''DOR.''' Toxile, quid ago? '''TOX.''' Di deaeque te agitant irati, scelus,{{a|666}}
qui hanc non properes destinare. '''D.''' Habeto. '''T.''' Eu, praedatu's probe.{{a|667}}
Non edepol minis trecentis carast. Fecisti lucri.{{r|4.4.120|120}}{{a|668}}
'''SAG.''' Heus tu, etiam pro vestimentis huc decem accedent minae.{{a|669}}
'''DOR.''' Abscedent enim, non accedent. '''TOX.''' Tace sis, non tu illum vides{{l|670}}
quaerere ansam, infectum ut faciat? Abin atque argentum petis?{{a|671}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; atque ut dignust perit.{{l|671a}}
'''DOR.''' Heus tu serva istum. '''TOX.''' Quin tu is intro? '''DOR.''' Abeo atque argentum affero.—{{r|4.4.125|125}}{{a|672}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.5.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.v===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ VIRGO ⸱ SAGARISTIO]
'''TOX.''' Edepol dedisti, virgo, operam adlaudabilem,{{a|673}}
probam et sapientem et sobriam. '''VIR.''' Si quid bonis{{a|674}}
boni fit, esse id et grave et gratum solet.{{l|675}}
'''TOX.''' Audin tu, Persa? Ubi argentum ab hoc acceperis,{{a|676}}
simulato, quasi eas prorsum in navem. '''SAG.''' Ne doce.{{r|4.5.5|5}}{{a|677}}
'''TOX.''' Per angiportum rursum te ad me recipito{{a|678}}
illac per hortum. '''SAG.''' Quod futurum est praedicas.{{a|679}}
'''TOX.''' At ne cum argento protinam permittas domum,{{l|680}}
moneo, te. '''SAG.''' Quod te dignumst, me dignum esse vis?{{a|681}}
'''TOX.''' Tace, parce voci: praeda progreditur foras.{{r|4.5.10|10}}{{a|682}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.6.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vi===
&lt;poem&gt;[DORDALVS ⸱ SAGARISTIO ⸱ TOXILVS]
'''DORDALVS''' Probae hic argenti sunt sexaginta minae,{{a|683}}
duobus nummis minus est. '''SAG.''' Quid ei nummi sciunt?{{a|684}}
'''DOR.''' Cruminam hanc emere aut facere uti remigret domum.{{l|685}}
'''SAG.''' Ne non sat esses leno, id metuebas miser,{{a|686}}
impure, avare, ne crumillam amitteres?{{r|4.6.5|5}}{{a|687}}
'''TOX.''' Sine quaeso. Quando lenost, nil mirum facit.{{a|688}}
'''DOR.''' Lucro faciundo ego auspicavi in hunc diem:{{a|689}}
nil mihi tam parvist, quin me id pigeat perdere.{{l|690}}
Age, accipe hoc sis. '''SAG.''' Hunc in collum, nisi piget,{{a|691}}
impone. '''DOR.''' Vero fiat. '''SAG.''' Numquid ceterum{{r|4.6.10|10}}{{a|692}}
me voltis? '''TOX.''' Quid tam properas? '''SAG.''' Ita negotiumst:{{a|693}}
mandatae quae sunt, volo deferre epistulas;{{a|694}}
geminum autem fratrem servire audivi hic meum,{{l|695}}
eum ego ut requiram atque uti redimam volo.{{a|696}}
'''TOX.''' Atque edepol tu me commonuisti hau male.{{r|4.6.15|15}}{{a|697}}
Videor vidisse hic forma persimilem tui,{{a|698}}
eadem statura. '''SAG.''' Quippe qui frater siet.{{a|699}}
'''DOR.''' Quid est tibi nomen? '''TOX.''' &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quod ad te attinet.{{l|700}}
'''DOR.''' Quid attinet non scire? '''SAG.''' Ausculta ergo, ut scias:{{a|701}}
Vaniloquidorus Virginesvendonides{{r|4.6.20|20}}{{a|702}}
Nugiepiloquides Argentumexterebronides{{a|703}}
[Tedigniloquides Nugides Palponides]{{a|704}}
Quodsemelarripides Numquameripides. Em tibi.{{l|705}}
'''DOR.''' Eu hercle, nomen multimodis scriptumst tuom.{{a|706}}
'''SAG.''' Ita sunt Persarum mores, longa nomina,{{r|4.6.25|25}}{{a|707}}
contortiplicata habemus. Numquid ceterum{{a|708}}
voltis? '''DOR.''' Vale. '''SAG.''' Et vos, nam animus iam in navist meus.{{a|709}}
'''TOX.''' Cras ires potius, hodie hic cenares. '''SAG.''' Vale.—{{l|710}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.7.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vii===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ DORDALVS ⸱ VIRGO ⸱ SATVRIO]
'''TOX.''' Postquam illic &lt;hinc&gt; abiit, dicere hic quidvis licet.{{a|711}}
Ne hic tibi dies inluxit lucrificabilis.{{a|712}}
Nam non emisti hanc, verum fecisti lucri.{{a|713}}
'''DOR.''' Ille quidem iam scit, quid negoti gesserit,{{a|714}}
qui mihi furtivam meo periclo vendidit,{{l|715}}{{r|4.7.5|5}}
argentum accepit, abiit. Qui ego nunc scio,{{a|716}}
an iam adseratur haec manu? Quo illum sequar?{{a|717}}
In Persas? Nugas. '''TOX.''' Credidi gratum fore{{a|718}}
beneficium meum apud te. '''DOR.''' Immo equidem gratiam{{a|719}}
tibi, Toxile, habeo; nam te sensi sedulo{{l|720}}{{r|4.7.10|10}}
mihi dare bonam operam. '''TOX.''' Tibine ego? Immo sedulo.{{a|721}}
'''DOR.''' Attat, oblitus sum intus dudum edicere{{a|722}}
quae volui edicta. Adserva hanc.— '''TOX.''' Salvast haec quidem.{{a|723}}
'''VIR.''' Pater nunc cessat. '''TOX.''' Quid si admoneam? '''VIR.''' Tempus est.{{a|724}}
'''TOX.''' Heus, Saturio, exi. Nunc est illa occasio{{l|725}}{{r|4.7.15|15}}
inimicum ulcisci. '''SATVRIO''' Ecce me. Numquid moror?{{a|726}}
'''TOX.''' Age, illuc abscede procul e conspectu, tace;{{a|727}}
ubi cum lenone me videbis conloqui,{{a|728}}
tum turbam facito. '''SAG.''' Dictum sapienti sat est.{{a|729}}
'''TOX.''' Tunc, quando abiero— '''SAG.''' Quin taces? Scio quid velis.{{l|730}}{{r|4.7.20|20}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.8.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.viii===
&lt;poem&gt;[DORDALVS ⸱ TOXILVS]
'''DORDALVS''' Transcidi loris omnis adveniens domi,{{a|731}}
ita mihi supellex squalet atque aedes meae.{{a|732}}
'''TOX.''' Redis tu tandem? '''DOR.''' Redeo. '''TOX.''' Ne ego hodie tibi{{a|733}}
bona multa feci. '''DOR.''' Fateor, habeo gratiam.{{a|734}}
'''TOX.''' Num quippiam aliud me vis? '''DOR.''' Vt bene sit tibi.{{l|735}}{{r|4.8.5|5}}
'''TOX.''' Pol istuc quidem omen iam ego usurpabo domi,{{a|736}}
nam iam inclinabo me cum liberta tua.{{a|737}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.9.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ix===
&lt;poem&gt;[SATVRIO ⸱ VIRGO ⸱ DORDALVS]
'''SATVRIO''' Nisi ego illum hominem perdo, perii. Atque optume{{a|738}}
eccum ipsum ante aedes. '''VIR.''' Salve multum, mi pater.{{a|739}}
'''SAT.''' Salve, mea gnata. '''DOR.''' Ei, Persa me pessum dedit.{{l|740}}
'''VIR.''' Pater hic meus est. '''DOR.''' Hem, quid? Pater? Perii oppido.{{a|741}}
Quid ego igitur cesso infelix lamentarier{{r|4.9.5|5}}{{a|742}}
minas sexaginta? '''SAT.''' Ego pol te faciam, scelus,{{a|743}}
te quoque etiam ipsum ut lamenteris. '''DOR.''' Occidi.{{a|744}}
'''SAT.''' Age ambula in ius, leno. '''DOR.''' Quid me in ius vocas?{{l|745}}
'''SAT.''' Illi apud praetorem dicam. Sed ego in ius voco.{{a|746}}
'''DOR.''' Nonne antestaris? '''SAT.''' Tuan ego causa, carnufex,{{r|4.9.10|10}}{{a|747}}
cuiquam mortali libero auris atteram,{{a|748}}
qui hic commercaris civis homines liberos?{{a|749}}
'''DOR.''' Sine dicam. '''SAT.''' Nolo. '''DOR.''' Audi. '''SAT.''' Surdus sum. Ambula.{{l|750}}
Sequere hac, sceleste, feles virginaria.{{a|751}}
Sequere hac, mea gnata, me usque ad praetorem.— '''VIR.''' Sequor.—{{r|4.9.15|15}}{{a|752}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[TOXILVS ⸱ LEMNISELENIS ⸱ SAGARISTIO]
'''TOXILVS''' Hostibus victis, civibus salvis, re placida, pacibus perfectis,{{a|753}}
bello exstincto, re bene gesta, integro exercitu et praesidiis,{{a|754}}
cum bene nos, Iuppiter, iuvisti, dique alii omnes caelipotentes,{{l|755}}
eas vobis habeo grates atque ago, quia probe sum ultus meum inimicum.{{a|756}}
Nunc ob eam rem inter participes didam praedam et participabo.{{r|5.1.5|5}}{{a|757}}
Ite foras: hic volo ante ostium et ianuam{{a|758}}
meos participes bene accipere.{{l|758a}}
statuite hic lectulos, ponite hic quae adsolent.{{a|759}}
Hic statui volo primum ~ aliqua mihi,{{l|759a}}
unde ego omnis hilaros, ludentis, laetificantis faciam ut fiant,{{l|760}}{{r|5.1.10|10}}
quorum opera mihi facilia factu facta haec sunt, quae volui effieri.{{a|761}}
Nam improbus est homo qui beneficium scit accipere et reddere nescit.{{a|762}}
'''LEMNISELENIS''' Toxile mi, cur ego sine te sum, cur tu autem sine me es? '''T.''' Agedum ergo,{{a|763}}
accede ad me atque amplectere sis. '''LEMN.''' Ego vero. '''TOX.''' Oh, nihil hoc magis dulcest.{{a|764}}
Sed, amabo, oculus meus, quin lectis nos actutum commendamus?{{l|765}}{{r|5.1.15|15}}
'''LEMN.''' Omnia quae tu vis, ea cupio. '''TOX.''' Mutua fiunt a me. Age, age ergo,{{a|766}}
tu Sagaristio, accumbe in summo. '''SAGARISTIO''' Ego nil moror: cedo parem, quem pepigi.{{a|767}}
'''TOX.''' Temperi. '''SAG.''' Mi istuc temperi serost. '''TOX.''' Hoc age, accumbe. Hunc diem suavem{{a|768}}
meum natalem agitemus amoenum. Date aquam manibus, apponite mensam.{{a|769}}
Do hanc tibi florentem florenti. Tu hic eris dictatrix nobis.{{l|770}}{{r|5.1.20|20}}
'''LEMN.''' Age, puere, ab summo septenis cyathis committe hos ludos.{{a|771}}
'''TOX.''' Move manus, propera, Paegnium, tarde cyathos mihi das, cedo sane.{{a|772}}
Bene mihi, bene vobis, bene meae amicae, optatus hic mihi dies datus hodiest.{{a|773}}
Ab dis, quia te licet liberam med amplecti. '''LEMN.''' Tua factum opera.{{a|774}}
'''TOX.''' Bene omnibus nobis. Hoc mea manus tuae poclum donat, ut amantem{{l|775}}{{r|5.1.25|25}}
amanti decet. '''LEMN.''' Cedo. '''TOX.''' Accipe. '''TOX.''' Bene ei qui invidet mi et ei qui hoc gaudet.{{a|776}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[DORDALVS ⸱ TOXILVS ⸱ SAGARISTIO ⸱ PAEGNIVM ⸱ LEMNISELENIS]
'''DORDALVS''' Qui sunt ~ qui erunt quique fuerunt quique futuri sunt posthac,{{a|777}}
solus ego omnibus antideo facile, miserrimus hominum ut vivam.{{a|778}}
Perii, interii. Pessimus hic mi dies hodie inluxit corruptor,{{l|780|779-780}}
ita me Toxilus perfabricavit itaque meam rem divexavit.{{a|781}}
Vehiclum argenti miser eieci [amisi], neque quam ob rem eieci, habeo.{{r|5.2.5|5}}{{a|782}}
Qui illum Persam atque omnis Persas atque etiam omnis personas{{a|783}}
male di omnes perdant, ita misero Toxilus haec mihi concivit.{{a|784}}
Quia ei fidem non habui argenti, eo mihi eas machinas molitust;{{l|785}}
quem pol ego ut non in cruciatum atque in compedis cogam, si vivam,{{a|786}}
siquidem huc umquam erus redierit eius, quod spero— sed quid ego aspicio?{{r|5.2.10|10}}{{a|787}}
Hoc vide, quae haec fabulast? Hic quidem pol potant. Adgrediar. O bone vir,{{a|788}}
salveto, et tu, bona liberta. '''TOX.''' Dordalus hic quidemst. '''SAG.''' Quin iube adire.{{l|790|789-790}}
'''TOX.''' Adi, si libet. '''SAG.''' Agite, adplaudamus. '''TOX.''' Dordale, homo lepidissume, salve.{{a|791}}
Locus hic tuos est, hic accumbe. Ferte aquam pedibus. Praeben tu puere?{{a|792}}
'''DOR.''' Ne sis me uno digito attigeris, ne te ad terram, scelus, adfligam.{{r|5.2.15|15}}{{a|793}}
'''PAEG.''' At tibi ego hoc continuo cyatho oculum excutiam ~ tuum.{{a|794}}
'''DOR.''' Quid ais, crux, stimulorum tritor? Quo modo me hodie versavisti,{{l|795}}
ut me in tricas coniecisti, quo modo de Persa manus mi aditast?{{a|796}}
'''TOX.''' Iurgium hinc auferas, si sapias.{{a|797}}
'''DOR.''' At, bona liberta, haec scivisti et me celavisti? '''LEMN.''' Stultitiast,{{r|5.2.20|20}}{{a|798}}
cui bene esse licet, eum praevorti litibus. Posterius istaec te{{l|800|799-800}}
magis par agerest. '''DOR.''' Vritur cor mi. '''TOX.''' Da illi cantharum, extingue ignem, si{{a|801}}
cor uritur, caput ne ardescat.{{a|802}}
'''DOR.''' Ludos me facitis, intellego.{{a|803}}
'''TOX.''' Vin cinaedum novom tibi dari, Paegnium?{{r|5.2.25|25}}{{a|804}}
Quin elude, ut soles, quando liber locust hic.{{l|805}}
Hui, babae, basilice te intulisti et facete.{{a|806}}
'''PAEG.''' Decet me facetum esse, et hunc inridere{{a|807}}
lenonem lubidost, quando dignus est.{{a|808}}
'''TOX.''' Perge ut coeperas. '''PAEG.''' Hoc, leno, tibi.{{r|5.2.30|30}}{{a|809}}
'''DOR.''' Perii perculit me prope. '''PAEG.''' Em, serva rusum.{{l|810}}
'''DOR.''' Delude, ut lubet, erus dum hinc abest.{{a|811}}
'''PAEG.''' Viden ut tuis dictis pareo?{{a|812}}
Sed quin tu meis contra item dictis servis{{a|813}}
atque hoc, quod tibi suadeo, facis? '''DOR.''' Quid est id?{{r|5.2.35|35}}{{a|814}}
'''PAEG.''' Restim tu tibi cape crassam ac suspende te.{{l|815}}
'''DOR.''' Cave sis me attigas, ne tibi hoc scipione{{a|816}}
malum magnum dem. '''PAEG.''' Vtere, te condono.{{a|817}}
'''TOX.''' Iam iam, Paegnium, da pausam.{{a|818}}
'''DOR.''' Ego pol vos eradicabo. '''PAEG.''' At te ille, qui supra nos habitat,{{r|5.2.40|40}}{{a|819}}
qui tibi male volt maleque faciet. Non hi dicunt, verum ego.{{l|820}}
'''TOX.''' Age, circumfer mulsum, bibere da usque plenis cantharis.{{a|821}}
Iam diu factum est, postquam bibimus; nimis diu sicci sumus.{{a|822}}
'''DOR.''' Di faciant ut id bibatis quod vos numquam transeat.{{a|823}}
'''SAG.''' Nequeo, leno, quin tibi saltem staticulum, olim quem Hegea{{r|5.2.45|45}}{{a|824}}
faciebat. Vide vero, si tibi satis placet. '''TOX.''' Me quoque volo{{l|825}}
reddere, Diodorus quem olim faciebat in Ionia.{{a|826}}
'''DOR.''' Malum ego vobis dabo, ni abitis. '''SAG.''' Etiam muttis, impudens?{{a|827}}
Iam ego tibi, si me inritassis, Persam adducam denuo.{{a|828}}
'''D.''' [iam taceo hercle] Atque tu Persa es, qui me usque admutilavisti ad cutem.{{r|5.2.50|50}}{{a|829}}
'''T.''' Tace, stulte: hic eius geminust frater. '''D.''' Hicinest? '''T.''' Ac geminissumus.{{l|830}}
'''DOR.''' Di deaeque et te et geminum fratrem excrucient. '''SAG.''' Qui te perdidit:{{a|831}}
nam ego nil merui. '''DOR.''' At enim quod ille meruit, tibi id obsit volo.{{a|832}}
'''TOX.''' Agite sultis, hunc ludificemus. '''LEMN.''' Nisi si dignust, non opust.{{a|833}}
Et me haud par est. '''TOX.''' Credo eo, quia non inconciliavit, cum te emo.{{r|5.2.55|55}}{{a|834}}
'''LEMN.''' At tamen non— tamen— '''TOX.''' Cave ergo sis malo, et sequere me.{{l|835}}
Te mihi dicto audientem esse addecet, nam hercle absque me{{a|836}}
foret et meo praesidio, hic faceret te prostibilem propediem.{{a|837}}
Sed ita pars libertinorum est: nisi patrono qui adversatust,{{a|838}}
nec satis liber sibi videtur nec satis frugi nec sat honestus,{{r|5.2.60|60}}{{a|839}}
ni id effecit, ni ei male dixit, ni grato ingratus repertust.{{l|840}}
'''LEMN.''' Pol bene facta tua me hortantur, tuo ut imperio paream.{{a|841}}
'''TOX.''' Ego sum tibi patronus plane, qui huic pro te argentum dedi.{{a|842}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; graphice hunc volo ludificari. '''LEMN.''' Meo ego in loco sedulo curabo.{{a|843}}
'''DOR.''' Certo illi homines mihi nescio quid mali consulunt, quod faciant. '''SAG.''' Heus vos.{{r|5.2.65|65}}{{a|844}}
'''TOX.''' Quid ais? '''SAG.''' Hicin Dordalus est leno, qui hic liberas virgines mercatur?{{l|845}}
Hicinest, qui fuit quondam fortis? '''D.''' Quae haec res est? Ei, colapho me icit.{{a|846}}
Malum vobis dabo. '''TOX.''' At tibi nos dedimus dabimusque etiam. '''DOR.''' Ei, natis pervellit.{{a|847}}
'''PAEG.''' Licet: iam diu saepe sunt expunctae. '''DOR.''' Loquere tu etiam, frustum pueri?{{a|848}}
'''LEMN.''' Patrone mi, i intro, amabo, ad cenam.{{r|5.2.70|70}}{{a|849}}
'''DOR.''' Mea Ignavia, tu nunc me inrides?{{l|850}}
'''L.''' Quiane te voco, bene ut tibi sit? '''D.''' Nolo mihi bene esse. '''L.''' Ne sit.{{a|851}}
'''TOX.''' Quid igitur? Sescenti nummi quid agunt, quas turbas danunt?{{a|852}}
'''DOR.''' Male disperii, sciunt referre probe inimico gratiam.{{a|853}}
'''TOX.''' Satis sumpsimus supplici iam. '''DOR.''' Fateor, manus vobis do.{{r|5.2.75|75}}{{a|854}}
'''TOX.''' Et post dabis sub furcis.{{l|855}}
'''SAG.''' Abi intro— in crucem. '''DOR.''' An me hic parum exercitum hisce{{a|856}}
habent? '''TOX.''' Convenisse te Toxilum me &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|857}}
spectatores, bene valete. Leno periit. Plaudite.{{a|858}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;


&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>h1el324oo4a1ig9hgixuhrjsqmmmytv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Poenulus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40441</id>
    <revision>
      <id>286432</id>
      <parentid>270687</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100361" sha1="48xbgfoq26pqgr3scbnsgaqp64ei02o" xml:space="preserve">{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus= Poenulus
 |OperaeWikiPagina=
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae
 |Fons=[http://www.thelatinlibrary.com/plautus/poenulus.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]] ⸱ [[#V.v|v]] ⸱ [[#V.vi|vi]] ⸱ [[#V.vii|vii]]
|}
__NOTOC__

== PERSONAE ==
&lt;poem&gt;AGORASTOCLES ADULESCENS
MILPHIO SERVVS
ADELPHASIVM PUELLA
ANTERASTILIS PUELLA
LYCVS LENO
ANTAMONIDES MILES
ADVOCATI
COLLYBISCVS VILICVS
SYNCERASTVS SERVVS
HANNO POENVS
GIDDENIS NUTRIX
PVER&lt;/poem&gt;

== ARGVMENTVM ==
&lt;poem&gt;'''P'''uer septuennis surripitur Carthagine.
'''O'''sor mulierum emptum adoptat hunc senex
'''Et''' facit heredem. Deinde eius cognatae duae
'''N'''utrixque earum raptae. Mercatur Lycus,
'''V'''exatque amantem. At ille cum auro vilicum{{r|argumentum.5|5}}
'''L'''enoni obtrudit, itaque eum furto alligat.
'''V'''enit Hanno Poenus, gnatum hunc fratris repperit
'''S'''uasque adgnoscit quas perdiderat filias.&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;Achillem Aristarchi mihi commentari lubet:{{a|1}}
inde mihi principium capiam, ex ea tragoedia.{{a|2}}
'Sileteque et tacete atque animum advortite,{{a|3}}
audire iubet vos imperator' —  histricus,{{a|4}}
bonoque ut animo sedeate in subselliis,{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}}
et qui esurientes et qui saturi venerint:{{a|6}}
qui edistis, multo fecistis sapientius,{{a|7}}
qui non edistis, saturi fite fabulis;{{a|8}}
nam cui paratumst quod edit, nostra gratia{{a|9}}
nimia est stultitia sessum impransum incedere.{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}}
Exsurge, praeco, fac populo audientiam;{{a|11}}
iam dudum exspecto, si tuom officium scias:{{a|12}}
exerce vocem, quam per vivisque et † colis.{{a|13}}
Nam nisi clamabis, tacitum te obrepet fames.{{a|14}}
Age nunc reside, duplicem ut mercedem feras.{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|15a}}
Bonum factum esse, edicta ut servetis mea.{{a|16}}
Scortum exoletum ne quis in proscaenio{{a|17}}
sedeat, neu lictor verbum aut virgae muttiant,{{a|18}}
neu dissignator praeter os obambulet{{r|prologus.0.20|20}}{{a|19}}
neu sessum ducat, dum histrio in scaena siet.{{l|20}}
Diu qui domi otiosi dormierunt, decet{{a|21}}
animo aequo nunc stent, vel dormire temperent.{{a|22}}
Servi ne obsideant, liberis ut sit locus,{{a|23}}
vel aes pro capite dent; si id facere non queunt,{{r|prologus.0.25|25}}{{a|24}}
domum abeant, vitent ancipiti infortunio,{{l|25}}
ne et hic varientur virgis et loris domi,{{a|26}}
si minus curassint, quom eri reveniant domum.{{a|27}}
Nutrices pueros infantis minutulos{{a|28}}
domi ut procurent neu quae spectatum adferat,{{r|prologus.0.30|30}}{{a|29}}
ne et ipsae sitiant et pueri pereant fame{{l|30}}
neve esurientes hic quasi haedi obvagiant.{{a|31}}
Matronae tacitae spectent, tacitae rideant,{{a|32}}
canora hic voce sua tinnire temperent,{{a|33}}
domum sermones fabulandi conferant,{{r|prologus.0.35|35}}{{a|34}}
ne et hic viris sint et domi molestiae.{{l|35}}
Quodque ad ludorum curatores attinet,{{a|36}}
ne palma detur quoiquam artifici iniuria{{a|37}}
neve ambitionis causa extrudantur foras,{{a|38}}
quo deteriores anteponantur bonis.{{r|prologus.0.40|40}}{{a|39}}
Et hoc quoque etiam, quod paene oblitus fui:{{l|40}}
dum ludi fiunt, in popinam, pedisequi,{{a|41}}
inruptionem facite; nunc dum occasio est,{{a|42}}
nunc dum scriblitae aestuant, occurrite.{{a|43}}
Haec quae imperata sunt pro imperio histrico,{{r|prologus.0.45|45}}{{a|44}}
bonum hercle factum pro se quisque ut meminerit.{{l|45}}
Ad argumentum nunc vicissatim volo{{a|46}}
remigrare, ut aeque mecum sitis gnarures.{{a|47}}
Eius nunc regiones, limites, confinia{{a|48}}
determinabo: ei rei ego finitor factus sum.{{r|prologus.0.50|50}}{{a|49}}
Sed nisi molestumst, nomen dare vobis volo{{l|50}}
comoediai; sin odiost, dicam tamen,{{a|51}}
siquidem licebit per illos quibus est in manu.{{a|52}}
Carchedonius vocatur haec comoedia,{{a|53}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|prologus.0.55|55}}{{l|53a}}
latine Plautus Patruus Pultiphagonides.{{a|54}}
Nomen iam habetis. Nunc rationes ceteras{{l|55}}
accipite; nam argumentum hoc hic censebitur:{{a|56}}
locus argumentost suom sibi proscaenium,{{a|57}}
vos iuratores estis. Quaeso, operam date.{{r|prologus.0.60|60}}{{a|58}}
Carthaginienses fratres patrueles duo{{a|59}}
fuere, summo genere et summis ditiis;{{l|60}}
eorum alter vivit, alter est emortuos.{{a|61}}
Propterea apud vos dico confidentius,{{a|62}}
quia mihi pollictor dixit qui eum pollinxerat.{{r|prologus.0.65|65}}{{a|63}}
Sed illi seni qui mortuost, &lt;ei&gt; filius,{{a|64}}
unicus qui fuerat, ab divitiis a patre{{l|65}}
puer septuennis surripitur Carthagine,{{a|66}}
sexennio prius quidem quam moritur pater.{{a|67}}
Quoniam periisse sibi videt gnatum unicum,{{r|prologus.0.70|70}}{{a|68}}
conicitur ipse in morbum ex aegritudine:{{a|69}}
facit illum heredem fratrem patruelem suom,{{l|70}}
ipse abit ad Acheruntem sine viatico.{{a|71}}
Ille qui surripuit puerum Calydonem avehit,{{a|72}}
vendit eum domino hic diviti quoidam seni,{{r|prologus.0.75|75}}{{a|73}}
cupienti liberorum, osori mulierum.{{a|74}}
Emit hospitalem is filium imprudens senex{{l|75}}
puerum illum eumque adoptat sibi pro filio{{a|76}}
eumque heredem fecit, quom ipse obiit diem.{{a|77}}
Is illic adulescens habitat in illisce aedibus{{r|prologus.0.80|80}}{{a|78}}
Revertor rursus denuo Carthaginem:{{a|79}}
si quid mandare voltis aut curarier,{{l|80}}
argentum nisi qui dederit, nugas egerit;{{a|81}}
[verum] qui dederit, magis maiores nugas egerit.{{a|82}}
Sed illi patruo huius, qui vivit senex,{{r|prologus.0.85|85}}{{a|83}}
Carthaginiensi duae fuere filiae,{{a|84}}
altera quinquennis, altera quadrimula:{{l|85}}
cum nutrice una periere a Magaribus.{{a|86}}
Eas qui surripuit, in Anactorium devehit,{{a|87}}
vendit eas omnis, et nutricem et virgines,{{r|prologus.0.90|90}}{{a|88}}
praesenti argento homini, si leno est homo,{{a|89}}
quantum hominum terra sustinet sacerrumo.{{l|90}}
Vosmet nunc facite coniecturam ceterum,{{a|91}}
quid id sit hominis, cui Lyco nomen siet.{{a|92}}
Is ex Anactorio, ubi prius habitaverat,{{r|prologus.0.95|95}}{{a|93}}
huc commigravit in Calydonem hau diu,{{a|94}}
sui quaesti causa. Is in illis habitat aedibus.{{l|95}}
Earum hic adulescens alteram efflictim perit,{{a|96}}
suam sibi cognatam, imprudens, neque scit quae siet{{a|97}}
neque eam umquam tetigit, ita eum leno macerat:{{r|prologus.0.100|100}}{{a|98}}
[neque quicquam cum ea fecit etiamnum stupri{{a|99}}
neque duxit umquam, neque ille voluit mittere]{{l|100}}
quia amare cernit, tangere hominem volt bolo.{{a|101}}
Illam minorem in concubinatum sibi{{a|102}}
volt emere miles quidam, qui illam deperit.{{r|prologus.0.105|105}}{{a|103}}
Sed pater illarum Poenus, postquam eas perdidit,{{a|104}}
mari te&lt;rraque&gt; usquequaque quaeritat.{{l|105}}
Ubi quamque in urbem est ingressus, ilico{{a|106}}
omnes meretrices, ubi quisque habitant, invenit;{{a|107}}
dat aurum, ducit noctem, rogitat postibi{{r|prologus.0.110|110}}{{a|108}}
unde sit, quoiatis, captane an surrupta sit,{{a|109}}
quo genere gnata, qui parentes fuerint.{{l|110}}
Ita docte atque astu filias quaerit suas.{{a|111}}
Et is omnis linguas scit, sed dissimulat sciens{{a|112}}
se scire: Poenus plane est. Quid verbis opust?{{r|prologus.0.115|115}}{{a|113}}
Is heri huc in portum navi venit vesperi,{{a|114}}
pater harunc; idem huic patruos adulescentulo est:{{l|115}}
iamne hoc tenetis? Si tenetis, ducite;{{a|116}}
cave dirumpatis, quaeso, sinite transigi.{{a|117}}
Ehem, paene oblitus sum relicuom dicere.{{r|prologus.0.120|120}}{{a|118}}
Ille qui adoptavit hunc sibi pro filio,{{a|119}}
is illi Poeno huius patruo hospes fuit.{{l|120}}
Is hodie huc veniet reperietque hic filias{{a|121}}
et hunc sui fratris filium, ut quidem didici ego.{{a|122}}
Ego ibo, ornabor; vos aequo animo noscite.{{r|prologus.0.125|125}}{{a|123}}
Hic qui hodie veniet, reperiet suas filias{{a|124}}
et hunc sui fratris filium. Dehinc ceterum{{l|125}}
valete, adeste. Ibo, alius nunc fieri volo:{{a|126}}
quod restat, restant alii qui faciant palam.{{a|127}}
Valete atque adiuvate, ut vos servet Salus.{{r|prologus.0.130|130}}{{a|128}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[AGORASTOCLES ⸱ MILPHIO]
'''AGORASTOCLES''' Saepe ego res multas tibi mandavi, Milphio,{{a|129}}
dubias, egenas, inopiosas consili,{{l|130}}
quas tu sapienter, docte et cordate et cate{{a|131}}
mihi reddidisti opiparas opera tua.{{a|132}}
Quibus pro bene factis fateor deberi tibi{{r|1.1.5|5}}{{a|133}}
et libertatem et multas grates gratias.{{a|134}}
'''MILPHIO''' Scitumst, per tempus si obviamst, verbum vetus.{{l|135}}
Nam tuae blanditiae mihi sunt, quod dici solet,{{a|136}}
gerrae germanae, sai de lollurai lurai.{{a|137}}
Nunc mihi blandidicus es: heri in tergo meo {{r|1.1.10|10}}{{a|138}}
tris facile corios contrivisti bubulos.{{a|139}}
'''AGOR.''' Amans per amorem si quid feci, Milphio,{{l|140}}
ignoscere id te mi aequom est. '''MIL.''' Haud vidi magis.{{a|141}}
Em, nunc ego amore pereo. Sine te verberem,{{a|142}}
item ut tu mihi fecisti, ob nullam noxiam:{{r|1.1.15|15}}{{a|143}}
post id locorum tu mihi amanti ignoscito.{{a|144}}
'''AGOR.''' Si tibi lubido est aut voluptati, sino:{{l|145}}
suspende, vinci, verbera; auctor sum, sino.{{a|146}}
'''MIL.''' Si auctoritatem postea defugeris,{{a|147}}
ubi dissolutus tu sies, ego pendeam.{{r|1.1.20|20}}{{a|148}}
'''AGOR.''' Egone istuc ausim facere, praesertim tibi?{{a|149}}
Quin si feriri video te, extemplo dolet.{{l|150}}
'''MIL.''' Mihi quidem hercle. '''AG.''' Immo mihi. '''MIL.''' Istuc mavelim.{{a|151}}
Sed quid nunc tibi vis? '''AGOR.''' Cur ego apud te mentiar?{{a|152}}
Amo immodeste. '''MIL.''' Meae istuc scapulae sentiunt.{{r|1.1.25|25}}{{a|153}}
'''AGOR.''' At ego hanc vicinam dico Adelphasium meam,{{a|154}}
lenonis huius meretricem maiusculam.{{l|155}}
'''MIL.''' Iam pridem equidem istuc ex te audivi. '''AGOR.''' Differor{{a|156}}
cupidine eius. Sed lenone istoc Lyco,{{a|157}}
illius domino, non lutumst lutulentius.{{r|1.1.30|30}}{{a|158}}
'''MIL.''' Vin tu illi nequam dare nunc? '''AGOR.''' Cupio. '''MIL.''' Em me dato.{{a|159}}
'''AGOR.''' Abi dierectus. '''MIL.''' Dic mihi vero serio:{{l|160}}
vin dare malum illi? '''AGOR.''' Cupio. '''MIL.''' Em, eundem me dato:{{a|161}}
utrumque faxo habebit, et nequam et malum.{{a|162}}
'''AGOR.''' Iocare. '''MIL.''' Vin tu illam hodie sine [damno et] dispendio{{r|1.1.35|35}}{{a|163}}
tuo tuam libertam facere? '''AGOR.''' Cupio, Milphio.{{a|164}}
'''MIL.''' Ego faciam ut facias. Sunt tibi intus aurei{{l|165}}
trecenti nummi Philippi? '''AGOR.''' Sescenti quoque.{{a|166}}
'''MIL.''' Satis sunt trecenti. '''AGOR.''' Quid iis facturu's? '''MIL.''' Tace.{{a|167}}
Totum lenonem tibi cum tota familia{{r|1.1.40|40}}{{a|168}}
dabo hodie dono. '''AGOR.''' Qui id facturu's? '''MIL.''' Iam scies.{{a|169}}
Tuos Collybiscus nunc in urbest vilicus;{{l|170}}
eum hic non novit leno. Satin intellegis?{{a|171}}
'''AGOR.''' Intellego hercle, sed quo evadas nescio.{{a|172}}
'''MIL.''' Non scis? '''AGOR.''' Non hercle. '''MIL.''' At ego iam faxo scies.{{r|1.1.45|45}}{{a|173}}
Ei dabitur aurum, ut ad lenonem deferat{{a|174}}
dicatque se peregrinum esse, ex alio oppido:{{l|175}}
se amare velle atque obsequi animo suo;{{a|176}}
locum sibi velle liberum praeberier,{{a|177}}
ubi nequam faciat clam, ne quis sit arbiter.{{r|1.1.50|50}}{{a|178}}
Leno ad se accipiet auri cupidus ilico:{{a|179}}
celabit hominem et aurum. '''AGOR.''' Consilium placet.{{l|180}}
'''MIL.''' Rogato, servos veneritne ad eum tuos.{{a|181}}
Ille me censebit quaeri: continuo tibi{{a|182}}
negabit. Quid tu dubitas, quin extempulo{{r|1.1.55|55}}{{a|183}}
dupli tibi auri et hominis fur leno siet?{{a|184}}
Neque id unde efficiat habet: ubi in ius venerit,{{l|185}}
addicet praetor familiam totam tibi.{{a|186}}
Ita decipiemus fovea lenonem Lycum.{{a|187}}
'''AGOR.''' Placet consilium. '''MIL.''' Immo etiam, ubi expolivero,{{r|1.1.60|60}}{{a|188}}
magis hoc tum demum dices: nunc etiam rudest.{{a|189}}
'''AGOR.''' Ego in aedem Veneris eo, nisi quid vis, Milphio.{{l|190}}
Aphrodisia hodie sunt. '''MIL.''' Scio. '''AGOR.''' Oculos volo{{a|191}}
meos delectare munditiis meretriciis.{{a|192}}
'''MIL.''' Hoc primum agamus quod consilium cepimus.{{r|1.1.65|65}}{{a|193}}
Abeamus intro, ut Collybiscum vilicum{{a|194}}
hanc perdoceamus ut ferat fallaciam.{{l|195}}
'''AGOR.''' Quamquam Cupido in corde vorsatur, tamen{{a|196}}
tibi auscultabo.— '''MIL.''' Faciam ut facto gaudeas.{{a|197}}
Inest amoris macula huic homini in pectore,{{r|1.1.70|70}}{{a|198}}
sine damno magno quae elui ne utiquam potest.{{a|199}}
Itaque hic scelestus est homo leno Lycus,{{l|200}}
quoi iam infortuni intenta ballistast probe,{{a|201}}
quam ego haud multo post mittam e ballistario.{{a|202}}
Sed Adelphasium eccam exit atque Anterastilis.{{r|1.1.75|75}}{{a|203}}
Haec est prior, quae meum erum dementem facit.{{a|204}}
Sed evocabo. Heus, i foras, Agorastocles,{{l|205}}
si vis videre ludos iucundissimos.{{a|206}}
'''AGORASTOCLES''' Quid istuc tumultist, Milphio? '''MIL.''' Em amores tuos,{{a|207}}
si vis spectare. '''AGOR.''' O multa tibi di dent bona,{{r|1.1.80|80}}{{a|208}}
quom hoc mi optulisti tam lepidum spectaculum.{{a|209}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[ADLEPHASIVM ⸱ ANTERASTILIS ⸱ MILPHIO ⸱ AGORATOCLES]
'''ADELPHASIVM''' Negoti sibi qui volet vim parare,{{l|210}}
navem et mulierem, haec duo comparato.{{a|211}}
Nam nullae magis res duae plus negoti{{a|212}}
habent, forte si occeperis exornare,{{a|213}}
[neque umquam satis hae duae res ornantur]{{r|1.2.5|5}}{{a|214}}
neque eis ulla ornandi satis satietas est.{{l|215}}
Atque haec, ut loquor, nunc domo docta dico.{{a|216}}
Nam nos usque ab aurora ad hoc quod diei est,{{a|217}}
[postquam aurora inluxit, numquam concessamus]{{a|218}}
ex industria ambae numquam concessamus{{r|1.2.10|10}}{{a|219}}
lavari aut fricari aut tergeri aut ornari,{{l|220}}
poliri expoliri, pingi fingi; et una{{a|221}}
binae singulis quae datae nobis ancillae,{{a|222}}
eae nos lavando eluendo operam dederunt,{{a|223}}
aggerundaque aqua sunt viri duo defessi.{{r|1.2.15|15}}{{a|224}}
Apage sis, negoti quantum in muliere una est.{{l|225}}
Sed vero duae, sat scio, maxumo uni{{a|226}}
poplo cuilubet plus satis dare potis sunt,{{a|227}}
quae noctes diesque omni in aetate semper{{a|228}}
ornantur, lavantur, tergentur, poliuntur.{{r|1.2.20|20}}{{a|229}}
Postremo modus muliebris nullust: numquam{{l|230}}
lavando et fricando scimus facere finem.{{a|231}}
[Nam quae lauta est nisi perculta est, meo quidem animo quasi inluta est.]{{a|232}}
'''ANTERASTILIS''' Miror equidem, soror, te istaec sic fabulari,{{a|233}}
quae tam callida et docta sis et faceta.{{r|1.2.25|25}}{{a|234}}
Nam quom sedulo munditer nos habemus,{{l|235}}
vix aegreque amatorculos invenimus.{{a|236}}
'''AD.''' Ita est. Verum hoc unum tamen cogitato:{{a|237}}
modus omnibus rebus, soror, optimus est habitu.{{a|238}}
Nimia omnia nimium exhibent negoti hominibus ex se.{{r|1.2.30|30}}{{a|239}}
'''ANT.''' Soror, cogita, amabo, item nos perhiberi{{l|240}}
quam si salsa muriatica esse autumantur:{{a|241}}
[sine omni lepore et sine suavitate]{{a|242}}
nisi multa aqua usque et diu macerantur,{{a|243}}
olent, salsa sunt, tangere ut non velis.{{r|1.2.35|35}}{{a|244}}
Item nos sumus{{l|245}}
[eius seminis mulieres sunt]{{l|245a}}
insulsae admodum atque invenustae{{a|246}}
sine munditia et sumptu.{{a|247}}
'''MIL.''' Coqua est haec quidem, Agorastocles, ut ego opinor:{{r|1.2.40|40}}{{a|248}}
scit, muriatica ut maceret. '''AGOR.''' Quid molestu's?{{a|249}}
'''AD.''' Soror, parce, amabo: sat est istuc alios{{l|250}}
dicere nobis, ne nosmet in nostra etiam vitia loquamur.{{a|251}}
'''ANT.''' Quiesco. '''AD.''' Ergo amo te. Sed hoc nunc responde{{a|252}}
mihi: sunt hic omnia,{{r|1.2.45|45}}{{a|253}}
quae ad deum pacem oportet adesse? '''ANT.''' Omnia accuravi.{{a|254}}
'''AGOR.''' Diem pulchrum et celebrem et venustatis plenum,{{l|255}}
dignum Venere pol, quoi sunt Aphrodisia hodie.{{a|256}}
'''MIL'''. Ecquid gratiae, quom huc foras te evocavi?{{a|257}}
Iam num me decet donari{{r|1.2.50|50}}{{a|258}}
cado vini veteris? Dic dare. Nil respondes?{{a|259}}
Lingua huic excidit, ut ego opinor.{{l|260}}
Quid hic, malum, astans opstipuisti? '''AGOR.''' Sine amem, ne opturba ac tace.{{a|261}}
'''MIL.''' Taceo. '''AGOR.''' Si tacuisses, iam istuc taceo non gnatum foret.{{a|262}}
'''ANT.''' Eamus, mea soror. '''AD.''' Eho amabo, quid illo nunc properas? '''ANT.''' Rogas?{{r|1.2.55|55}}{{a|263}}
Quia erus nos apud aedem Veneris mantat. '''AD.''' Maneat pol. Mane.{{a|264}}
Turba est nunc apud aram. An te ibi vis inter istas versarier{{l|265}}
prosedas, pistorum amicas, reliquias alicarias,{{a|266}}
miseras schoeno delibutas servolicolas sordidas,{{a|267}}
quae tibi olant stabulum statumque, sellam et sessibulum merum,{{r|1.2.60|60}}{{a|268}}
quas adeo hau quisquam umquam liber tetigit neque duxit domum,{{a|269}}
servolorum sordidulorum scorta diobolaria?{{l|270}}
'''MIL.''' I in malam crucem. Tun audes etiam servos spernere,{{a|271}}
propudium? Quasi bella sit, quasi eampse reges ductitent,{{a|272}}
monstrum mulieris, tantilla tanta verba funditat,{{r|1.2.65|65}}{{a|273}}
quoius ego nebulai cyatho septem noctes non emam.{{a|274}}
'''AGOR.''' Di immortales omnipotentes, quid est apud vos pulchrius?{{l|275}}
Quid habetis qui mage immortales vos credam esse quam ego siem,{{a|276}}
qui haec tanta oculis bona concipio? Nam Venus non est Venus:{{a|277}}
hanc equidem Venerem venerabor, me ut amet posthac propitia.{{r|1.2.70|70}}{{a|278}}
Milphio, heus, ubi es? '''MIL.''' Assum apud te, eccum. '''AGOR.''' At ego elixus sis volo.{{a|279}}
'''MIL.''' Enim vero, ere, facis delicias. '''AGOR.''' De tequidem haec didici omnia.{{l|280}}
'''MIL.''' Etiamne ut ames eam quam numquam tetigeris? '''AGOR.''' Nihil id quidemst:{{a|281}}
deos quoque edepol et amo et metuo, quibus tamen abstineo manus.{{a|282}}
'''ANT.''' Eu ecastor, quom ornatum aspicio nostrum ambarum, paenitet{{r|1.2.75|75}}{{a|283}}
exornatae ut simus. '''AD.''' Immo vero sane commode;{{a|284}}
nam pro erili et nostro quaestu satis bene ornatae sumus.{{l|285}}
Non enim potis est quaestus fieri, ni sumptus sequitur, scio,{{a|286}}
et tamen quaestus non consistet, si eum sumptus superat, soror.{{a|287}}
Eo illud satiust, satis quod habitu, &lt;haud satis est quod&gt; plus quam sat est.{{r|1.2.80|80}}{{a|288}}
'''AGOR.''' Ita me di ament, ut illa me amet malim quam di, Milphio.{{a|289}}
Nam illa mulier lapidem silicem subigere, ut se amet, potest.{{l|290}}
'''MIL.''' Pol id quidem hau mentire, nam tu es lapide silice stultior,{{a|291}}
qui hanc ames. '''AGOR.''' At vide sis, cum illac numquam limavi caput.{{a|292}}
'''MIL.''' Curram igitur aliquo ad piscinam aut ad lacum, limum petam.{{r|1.2.85|85}}{{a|293}}
'''AGOR.''' Quid eo opust? '''MIL.''' Ego dicam: ut illi et tibi limem caput.{{a|294}}
'''AGOR.''' I in malam rem. '''MIL.''' Ibi sum equidem. '''AGOR.''' Perdis. '''MIL.''' Taceo. '''AGOR.''' At perpetuo volo.{{l|295}}
'''MIL.''' Enim vero, ere, meo me lacessis ludo et delicias facis.{{a|296}}
'''ANT.''' Satis nunc lepide ornatam credo, soror, te tibi viderier; {{a|297}}
sed ubi exempla conferentur meretricum aliarum, ibi tibi{{r|1.2.90|90}}{{a|298}}
erit cordolium, si quam ornatam melius forte aspexeris.{{a|299}}
'''AD.''' Invidia in me numquam innatast neque malitia, mea soror.{{l|300}}
Bono med esse ingenio ornatam quam auro multo mavolo:{{a|301}}
aurum, id fortuna invenitur, natura ingenium bonum. {{a|302}}
[Bonam ego quam beatam me esse nimio dici mavolo.]{{r|1.2.95|95}}{{a|303}}
Meretricem pudorem gerere magis decet quam purpuram:{{a|304}}
[magisque meretricem pudorem quam aurum gerere condecet.]{{l|305}}
Pulchrum ornatum turpes mores peius caeno conlinunt,{{a|306}}
lepidi mores turpem ornatum facile factis comprobant. {{a|307}}
'''AGOR.''' Eho tu, vin tu facinus facere lepidum et festivom? '''MIL.''' Volo.{{r|1.2.100|100}}{{a|308}}
'''AGOR.''' Potesne mi auscultare? '''MIL.''' Possum. '''AGOR.''' Abi domum ac suspende te.{{a|309}}
'''MIL.''' Quam ob rem? '''AGOR.''' Quia iam numquam audibis verba tot tam suavia.{{l|310}}
Quid tibi opust vixisse? Ausculta mihi modo ac suspende te.{{a|311}}
'''MIL.''' Siquidem tu es mecum futurus pro uva passa pensilis. {{a|312}}
'''AGOR.''' At ego amo hanc. '''MIL.''' At ego esse et bibere. '''AD.''' Eho tu, quid ais? '''ANT.''' Quid rogas?{{r|1.2.105|105}}{{a|313}}
'''AD.''' Viden tu? Pleni oculi sorderum qui erant, iam splendent mihi.{{a|314}}
'''ANT.''' Immo etiam in medio oculo paullum sordest. '''AD.''' Cedo sis dexteram.{{l|315}}
'''AGOR.''' Vt quidem tu huius oculos inlutis manibus tractes aut teras?{{a|316}}
'''ANT.''' Nimia nos socordia hodie tenuit. '''AD.''' Qua de re, obsecro?{{a|317}}
'''ANT.''' Quia non iam dudum ante lucem ad aedem Veneris venimus, {{r|1.2.110|110}}{{a|318}}
primae ut inferremus ignem in aram. '''AD.''' Aha, non factost opus:{{a|319}}
quae habent nocturna ora, noctu sacruficatum ire occupant.{{l|320}}
Prius quam Venus expergiscatur, prius deproperant sedulo{{a|321}}
sacruficare; nam vigilante Venere si veniant eae,{{a|322}}
ita sunt turpes, credo ecastor Venerem ipsam e fano fugent. {{r|1.2.115|115}}{{a|323}}
'''AGOR.''' Milphio. '''MIL.''' Edepol Milphionem miserum. Quid nunc vis tibi?{{a|324}}
'''AGOR.''' Opsecro hercle, ut mulsa loquitur. '''MIL.''' Nil nisi laterculos,{{l|325}}
sesumam papaveremque, triticum et frictas nuces.{{a|326}}
'''AG.''' Ecquid amare videor? '''M.''' Damnum, quod Mercurius minime amat.{{a|327}}
'''AGOR.''' Namque edepol lucrum amare nullum amatorem addecet. {{r|1.2.120|120}}{{a|328}}
'''ANT.''' Eamus, mea germana. '''AD.''' Age sis, ut lubet. '''ANT.''' Sequere hac. '''AD.''' Sequor.{{a|329}}
'''MIL.''' Eunt hae. '''AGOR.''' Quid si adeamus? '''MIL.''' Adeas. '''AGOR.''' Primum prima salva sis,{{l|330}}
et secunda tu secundo salve in pretio; tertia{{a|331}}
salve extra pretium. '''ANC.''' Tum pol ego et oleum et operam perdidi.{{a|332}}
'''AGOR.''' Quo te agis? '''AD.''' Egone? In aedem Veneris. '''AGOR.''' Quid eo? '''AD.''' Vt Venerem propitiem. {{r|1.2.125|125}}{{a|333}}
'''AGOR.''' Eho, an irata est? Propitia hercle est. Vel ego pro illa spondeo.{{a|334}}
Quid tu ais? '''AD.''' Quid mihi molestu's, opsecro? '''AGOR.''' Aha, tam saeviter.{{l|335}}
'''AD.''' Mitte, amabo. '''AGOR.''' Quid festinas? Turba nunc illi est. '''AD.''' Scio.{{a|336}}
Sunt illi aliae quas spectare ego, et me spectari volo.{{a|337}}
'''AGOR.''' Qui lubet spectare turpes, pulchram spectandam dare? {{r|1.2.130|130}}{{a|338}}
'''AD.''' Quia apud aedem Veneris hodie est mercatus meretricius:{{a|339}}
eo conveniunt mercatores, ibi ego me ostendi volo.{{l|340}}
'''AGOR.''' Invendibili merci oportet ultro emptorem adducere:{{a|341}}
proba mers facile emptorem reperit, tam etsi in abstruso sitast.{{a|342}}
Quid ais tu? Quando illi apud me mecum caput et corpus copulas?{{r|1.2.135|135}}{{a|343}}
'''AD.''' Quo die Orcus Acherunte mortuos amiserit.{{a|344}}
'''AGOR.''' Sunt mihi intus nescio quot nummi aurei lymphatici.{{l|345}}
'''AD.''' Deferto ad me, faxo actutum constiterit lymphaticum.{{a|346}}
'''MIL.''' Bellula hercle. '''AGOR.''' I dierecte in maxumam malam crucem.{{a|347}}
'''MIL.''' Quam magis aspecto, tam magis est nimbata et nugae merae.{{r|1.2.140|140}}{{a|348}}
'''AD.''' Segrega sermonem. Taedet. '''AGOR.''' Age, sustolle hoc amiculum.{{a|349}}
'''AD.''' Pura sum, comperce amabo me attrectare, Agorastocles.{{l|350}}
'''AGOR.''' Quid agam nunc? '''AD.''' Si sapias, curam hanc facere compendi potes.{{a|351}}
'''AG.''' Quid? Ego non te curem? Quid ais, Milphio? '''M.''' Ecce odium meum.{{a|352}}
Quid me vis? '''AG.''' Cur mi haec irata est? '''M.''' Cur haec irata est tibi?{{r|1.2.145|145}}{{a|353}}
Cur ego id curem? Namque istaec magis meast curatio. †{{a|354}}
'''AGOR.''' Iam hercle tu periisti, nisi illam mihi tam tranquillam facis{{l|355}}
quam mare olimst, quom ibi alcedo pullos educit suos.{{a|356}}
'''MIL.''' Quid faciam? '''AGOR.''' Exora, blandire, expalpa. '''MIL.''' Faciam sedulo.{{a|357}}
Sed vide sis, ne tu oratorem hunc pugnis pectas postea. {{r|1.2.150|150}}{{a|358}}
'''AGOR.''' Non faciam. '''AD.''' Non aequos in me es, sed morare et male facis.{{a|359}}
Bene promittis multa ex multis: omnia in cassum cadunt.{{l|360}}
Liberare iuravisti me haud semel, sed centiens:{{a|361}}
dum te exspecto, neque ego usquam aliam mihi paravi copiam{{a|362}}
neque istuc usquam apparet; ita nunc servio nihilo minus.{{r|1.2.155|155}}{{a|363}}
I, soror. Apscede tu a me. '''AGOR.''' Perii. Ecquid agis, Milphio?{{a|364}}
'''MIL.''' Mea voluptas, mea delicia, mea vita, mea amoenitas,{{l|365}}
meus ocellus, meum labellum, mea salus, meum savium,{{a|366}}
meum mel, meum cor, mea colustra, meus molliculus caseus—{{a|367}}
'''AGOR.''' Mene ego illaec patiar praesente dici? Discrucior miser,{{r|1.2.160|160}}{{a|368}}
nisi ego illum iubeo quadrigis cursim ad carnificem rapi.{{a|369}}
'''MIL.''' Noli, amabo, suscensere ero meo, causa mea.{{l|370}}
Ego faxo, si non irata es, ninnium pro te dabit{{a|371}}
atque te faciet ut sis civis Attica atque libera.{{a|372}}
Quin adire sinis? Quin tibi qui bene volunt, bene vis item?{{r|1.2.165|165}}{{a|373}}
Si ante quid mentitust, nunciam dehinc erit verax tibi.{{a|374}}
Sine te exorem, sine prehendam auriculis, sine dem savium{{l|375}}
'''AD.''' Apscede hinc sis, sycophanta par ero. '''MIL.''' At scin quo modo?{{a|376}}
Iam hercle ego faciam ploratillum, nisi te facio propitiam,{{a|377}}
atque hic ne me verberetillum faciat, nisi te propitio, {{r|1.2.170|170}}{{a|378}}
male formido: novi ego huius mores morosi malos.{{a|379}}
Quam ob rem amabo, mea voluptas, sine te hoc exorarier.{{l|380}}
'''AGOR.''' Non ego homo trioboli sum, nisi ego illi mastigiae{{a|381}}
exturbo oculos atque dentes. Em voluptatem tibi,{{a|382}}
em mel, em cor, em labellum, em salutem, em savium.{{r|1.2.175|175}}{{a|383}}
'''MIL.''' Impias, ere, te: oratorem verberas. '''AGOR.''' Iam istoc magis:{{a|384}}
[etiam ocellum addam et labellum et linguam. '''MIL.''' Ecquid facies modi?{{l|385}}
'''AG.'''] sicine ego te orare iussi? '''MIL.''' Quo modo ergo orem? '''AG.''' Rogas?{{a|386}}
Sic enim diceres, sceleste: huius voluptas, te opsecro,{{a|387}}
huius mel, huius cor, huius labellum, huius lingua, huius savium,{{r|1.2.180|180}}{{a|388}}
huius delicia, huius salus amoena, huius festivitas:{{a|389}}
[huius colustra, huius dulciculus caseus, mastigia,{{l|390}}
huius cor, huius studium, huius savium, mastigia]{{l|390a}}
omnia illa, quae dicebas tua, esse ea memorares mea.{{a|391}}
'''MIL.''' Opsecro hercle te, voluptas huius atque odium meum,{{r|1.2.185|185}}{{a|392}}
huius amica mammeata, mea inimica et malevola,{{a|393}}
oculus huius, lippitudo mea, mel huius, fel meum,{{a|394}}
ut tu huic irata ne sis aut, si id fieri non potest,{{l|395}}
capias restim ac te suspendas cum ero et vostra familia.{{a|396}}
Nam mihi iam video propter te victitandum sorbilo,{{r|1.2.190|190}}{{a|397}}
itaque iam quasi ostreatum tergum ulceribus gestito{{a|398}}
propter amorem vestrum. '''AD.''' Amabo, men prohibere postulas{{a|399}}
ne te verberet magis quam ne mendax me advorsum siet?{{l|400}}
'''ANT.''' Aliquid huic responde, amabo, commode, ne incommodus{{a|401}}
nobis sit. Nam detinet nos de nostro negotio.{{r|1.2.195|195}}{{a|402}}
'''AD.''' Verum. Etiam tibi hanc amittam noxiam unam, Agorastocles.{{a|403}}
Non sum irata. '''AGOR.''' Non es? '''AD.''' Non sum. '''AGOR.''' Da ergo, ut credam, savium.{{a|404}}
'''AD.''' Mox dabo, quom ab re divina rediero. '''AGOR.''' I ergo strenue.{{l|405}}
'''AD.''' Sequere me, soror. '''AGOR.''' Atque audin etiam? Veneri dicito{{a|406}}
multam meis verbis salutem. '''AD'''. Dicam. '''AG.''' Atque hoc audi. '''AD.''' Quid est{{r|1.2.200|200}}{{a|407}}
'''AGOR.''' Paucis verbis rem divinam facito. Atque audin? Respice.{{a|408}}
Respexit. Idem edepol Venerem credo facturam tibi.{{a|409}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[MILPHIO ⸱ AGORASTOCLES]
Quid nunc mi es auctor, Milphio? '''MIL.''' Vt me verberes{{l|410}}
atque auctionem facias: nam impunissume{{a|411}}
tibi quidem hercle vendere hasce aedis licet.{{a|412}}
'''AGOR.''' Quid iam? '''MIL.''' Maiorem partem in ore habitas meo.{{a|413}}
'''AGOR.''' Supersede istis verbis. '''MIL.''' Quid nunc vis tibi?{{r|1.3.5|5}}{{a|414}}
'''AGOR.''' Trecentos Philippos Collybisco vilico{{l|415}}
dedi dudum, prius quam me evocavisti foras.{{a|416}}
Nunc opsecro te, Milphio, hanc per dexteram{{a|417}}
perque hanc sororem laevam perque oculos tuos{{a|418}}
[perque meos amores perque Adelphasium meam]{{r|1.3.10|10}}{{a|419}}
perque tuam libertatem— '''MIL.''' Em nunc nihil opsecras.{{l|420}}
'''AGOR.''' Mi Milphidisce, mea commoditas, mea salus,{{a|421}}
fac quod facturum te esse promisti mihi,{{a|422}}
ut ego hunc lenonem perdam. '''MIL.''' Perfacile id quidemst.{{a|423}}
I, adduce testis tecum; ego intus interim{{r|1.3.15|15}}{{a|424}}
iam et ornamentis meis et sycophantiis{{l|425}}
tuom exornabo vilicum. Propera atque abi.{{a|426}}
'''AGOR.''' Fugio. '''MIL.''' Meum est istuc magis officium quam tuom.{{a|427}}
'''AGOR.''' Egone egone, si istuc lepide ecfexis— '''MIL.''' I modo.{{a|428}}
'''AGOR.''' Vt non ego te hodie— '''MIL.''' Abi modo. '''AGOR.''' Emittam manu—{{r|1.3.20|20}}{{a|429}}
'''MIL.''' I modo. '''AG.''' Non hercle meream. '''MIL.''' Oh— '''AG.''' Vah— '''MIL.''' Abi modo.{{l|430}}
'''AGOR.''' Quantum Acheruntest mortuorum. '''MIL.''' Etiamne abis?{{a|431}}
'''AGOR.''' Neque quantum aquaist in mari. '''MIL.''' Abiturun es?{{a|432}}
'''AGOR.''' Neque nubes omnes quantumst. '''MIL.''' Pergin pergere?{{a|433}}
'''AGOR.''' Neque stellae in caelo. '''MIL.''' Pergin auris tundere?{{r|1.3.25|25}}{{a|434}}
'''AGOR.''' Neque hoc neque illud neque— enim vero serio—{{l|435}}
neque— hercle vero— quid opust verbis? Quippini?{{a|436}}
Quod uno verbo— dicere hic quidvis licet,{{a|437}}
neque— hercle vero serio, scin quomodo?{{a|438}}
Ita me di amabunt, vin bona dicam fide,{{r|1.3.30|30}}{{a|439}}
quod hic inter nos liceat? Ita me Iuppiter,{{l|440}}
scin quam videtur? Credin quod ego fabuler?{{a|441}}
'''MIL.''' Si nequeo facere ut abeas, egomet abiero;{{a|442}}
nam isti quidem hercle orationi Oedipo{{a|443}}
opust coniectore, qui Sphingi interpres fuit.—{{r|1.3.35|35}}{{a|444}}
'''AGOR.''' Illic hinc iratus abiit. Nunc mihi cautio est,{{l|445}}
ne meamet culpa meo amori obiexim moram.{{a|446}}
Ibo atque arcessam testis, quando Amor iubet{{a|447}}
me oboedientem esse servo liberum.—{{a|448}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[LYCIVS ⸱ ANTAMONIDES]
'''LYCVS''' Di illum infelicent omnes, qui post hunc diem{{a|449}}
leno ullam Veneri umquam immolarit hostiam{{l|450}}
quive ullum turis granum sacruficaverit.{{a|451}}
Nam ego hodie infelix dis meis iratissumis{{a|452}}
sex immolavi agnos, nec potui tamen{{r|2.1.5|5}}{{a|453}}
propitiam Venerem facere uti esset mihi.{{a|454}}
Quoniam litare nequeo, abii illim ilico{{l|455}}
iratus, votui exta prosicarier;{{a|456}}
[neque ea poricere volui, quoniam non bona{{l|456a}}
haruspex dixit: deam esse indignam credidi.]{{r|2.1.10|10}}{{l|456b}}
Eo pacto avarae Veneri pulchre adii manum.{{a|457}}
Quando id quod sat erat satis habere noluit,{{a|458}}
ego pausam feci. Sic ago, sic me decet.{{a|459}}
Ego faxo posthac di deaeque ceteri{{l|460}}
contentiores mage erunt atque avidi minus,{{r|2.1.15|15}}{{a|461}}
quom scibunt, Veneri ut adierit leno manum.{{a|462}}
Condigne haruspex, non homo trioboli,{{a|463}}
omnibus in extis aibat portendi mihi{{a|464}}
malum damnumque et deos esse iratos mihi.{{l|465}}
Quid ei divini aut humani aequomst credere?{{r|2.1.20|20}}{{a|466}}
Mina mihi argenti dono postilla datast.{{a|467}}
Sed quaeso, ubi nam illic restitit miles modo,{{a|468}}
qui hanc mihi donavit, quem ego vocavi ad prandium?{{a|469}}
Sed eccum incedit. '''ANTAMONIDES''' Ita ut occepi dicere,{{l|470}}
lenulle, de illa pugna Pentetronica,{{r|2.1.25|25}}{{a|471}}
quom sexaginta milia hominum uno die{{a|472}}
volaticorum manibus occidi meis.{{a|473}}
'''LYC.''' Volaticorum hominum? '''ANTAM.''' Ita dico quidem.{{a|474}}
'''LYC.''' An, opsecro, usquam sunt homines volatici?{{l|475}}
'''ANTAM.''' Fuere. Verum ego interfeci. '''LYC.''' Quo modo{{r|2.1.30|30}}{{a|476}}
potuisti? '''ANTAM.''' Dicam. Viscum legioni dedi{{a|477}}
fundasque; eo praesternebant folia farferi.{{a|478}}
'''LYC.''' Quoi rei? '''ANTAM.''' Ad fundas viscus ne adhaeresceret.{{a|479}}
'''LYC.''' Perge. Optume hercle perieras. Quid postea?{{l|480}}
'''ANTAM.''' In fundas visci indebant grandiculos globos,{{r|2.1.35|35}}{{a|481}}
eo illos volantis iussi funditarier.{{a|482}}
Quid multa verba? Quemquem visco offenderant,{{a|483}}
tam crebri ad terram accidebant quam pira.{{l|485|484-485}}
Ut quisque acciderat, eum necabam ilico{{l|486}}
per cerebrum pinna sua sibi, quasi turturem.{{r|2.1.40|40}}{{a|487}}
'''LYC.''' Si hercle istuc umquam factum est, tum me Iuppiter{{a|488}}
faciat ut semper sacruficem nec umquam litem.{{a|489}}
'''A.''' An mi haec non credis? '''L.''' Credo, ut mi aequomst credier.{{l|490}}
Age eamus intro. '''LYC.''' Dum exta referuntur, volo{{a|491}}
narrare tibi etiam unam pugnam. '''LYC.''' Nil moror.{{r|2.1.45|45}}{{a|492}}
'''A.''' Ausculta. '''L.''' Non hercle auscultabo. '''A.''' Quo modo?{{a|493}}
Colaphis quidem hercle tuom iam dilidam caput,{{a|494}}
nisi aut auscultas aut is in malam crucem.{{l|495}}
'''LYC.''' Malam crucem ibo potius. '''ANTAM.''' Certumnest tibi?{{a|496}}
'''LYC.''' Certum. '''ANTAM.''' Tum tu igitur die bono Aphrodisiis{{r|2.1.50|50}}{{a|497}}
addice tuam mihi meretricem minusculam.{{a|498}}
'''LYC.''' Ita res divina mihi fuit: res serias{{a|499}}
omnis extollo ex hoc die in alium diem.{{l|500}}
'''ANTAM.''' Profestos festos habeam decretum est mihi.{{a|501}}
'''LYC.''' Nunc hinc eamus intro. Sequere hac me.— '''ANTAM.''' Seqor.{{r|2.1.55|55}}{{a|502}}
In hunc diem iam tuos sum mercennarius.—{{a|503}}&lt;/poem&gt;

== ACTVS III ==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI]
'''AGORASTOCLES''' Ita me di ament, tardo amico nihil est quicquam inaequius,{{a|504}}
praesertim homini amanti, qui quidquid agit properat omnia.{{l|505}}
Sicut ego hos duco advocatos, homines spissigradissimos,{{a|506}}
tardiores quam corbitae sunt in tranquillo mari.{{a|507}}
Atque equidem hercle dedita opera amicos fugitavi senes:{{r|3.1.5|5}}{{a|508}}
scibam aetate tardiores, metui meo amori moram.{{a|509}}
Nequiquam hos procos mi elegi loripedis, tardissimos.{{l|510}}
Quin si ituri hodie estis, ite, aut ite hinc in malam crucem.{{a|511}}
Sicine oportet ire amicos homini amanti operam datum?{{a|512}}
Nam iste quidem gradus succretust cribro pollinario,{{r|3.1.10|10}}{{a|513}}
nisi cum pedicis condidicistis istoc grassari gradu.{{a|514}}
'''ADVOCATI''' Heus tu, quamquam nos videmur tibi plebeii et pauperes,{{l|515}}
si nec recte dicis nobis, dives de summo loco,{{a|516}}
divitem audacter solemus mactare infortunio.{{a|517}}
Nec tibi nos obnoxii [sumus] istuc, quid tu ames aut oderis:{{r|3.1.15|15}}{{a|518}}
quom argentum pro capite dedimus, nostrum dedimus, non tuom;{{a|519}}
liberos nos esse oportet. Nos te nihili pendimus,{{l|520}}
ne tuo nos amori servos [tuos] esse addictos censeas.{{a|521}}
Liberos homines per urbem modico magis par est gradu{{a|522}}
ire, servile esse duco festinantem currere.{{r|3.1.20|20}}{{a|523}}
Praesertim in re populi placida atque interfectis hostibus{{a|524}}
non decet tumultuari. Sed si properabas magis,{{l|525}}
pridie nos te advocatos huc duxisse oportuit.{{a|526}}
Ne tu opinere, haud quisquam hodie nostrum curret per vias,{{a|527}}
neque nos populus pro cerritis insectabit lapidibus.{{r|3.1.25|25}}{{a|528}}
'''AGOR.''' At si ad prandium me in aedem vos dixissem ducere,{{a|529}}
vinceretis cervom cursu vel gralatorem gradu;{{l|530}}
nunc vos quia mihi advocatos dixi et testis ducere,{{a|531}}
podagrosi estis ac vicistis cochleam tarditudine.{{a|532}}
'''ADV.''' An vero non iusta causa est, quor curratur celeriter{{r|3.1.30|30}}{{a|533}}
ubi bibas, edas de alieno quantum velis usque ad fatim,{{a|534}}
quod tu invitus numquam reddas domino, de quoio ederis?{{l|535}}
Sed tamen cum eo cum quiqui, quamquam sumus pauperculi,{{a|536}}
est domi quod edimus, ne nos tam contemptim conteras.{{a|537}}
Quidquid est pauxillulum illuc, nostrum id omne, non tuomst,{{r|3.1.35|35}}{{a|538}}
neque nos quemquam flagitamus neque nos quisquam flagitat.{{a|539}}
Tua causa nemo nostrorumst suos rupturus ramites.{{l|540}}
'''AGOR.''' Nimis iracundi estis: equidem haec vobis dixi per iocum.{{a|541}}
'''ADV.''' Per iocum itidem dictum habeto quae nos tibi respondimus.{{a|542}}
['''AGOR.''' Obsecro hercle, operam celocem hanc mihi, ne corbitam date;{{r|3.1.40|40}}{{a|543}}
attrepidate saltem, nam vos adproperare haud postulo.{{a|544}}
'''ADV.''' Si quid tu placide otioseque agere vis, operam damus;{{l|545}}
si properas, cursores meliust te advocatos ducere.]{{a|546}}
'''AGOR.''' Scitis rem, narravi vobis quod vestra opera mi opus siet,{{a|547}}
de lenone hoc, qui me amantem ludificatur tam diu,{{r|3.1.45|45}}{{a|548}}
ei paratae ut sint insidiae de auro et de servo meo.{{a|549}}
'''ADV.''' Omnia istaec scimus iam nos, si hi spectatores sciant;{{l|550}}
horunc hic nunc causa haec agitur spectatorum fabula:{{a|551}}
hos te satius est docere, ut, quando agas, quid agas sciant.{{a|552}}
Nos tu ne curassis: scimus rem omnem, quippe omnes simul{{r|3.1.50|50}}{{a|553}}
didicimus tecum una, ut respondere possemus tibi.{{a|554}}
'''AGOR.''' Ita profecto est. Sed agite igitur, ut sciam vos scire rem,{{l|555}}
expedite [et] mihi quae vobis dudum dixi dicite.{{a|556}}
'''ADV.''' Itane? Temptas an sciamus? Non meminisse nos ratu's,{{a|557}}
quo modo trecentos Philippos Collybisco vilico{{r|3.1.55|55}}{{a|558}}
dederis, quos deferret huc ad lenonem inimicum tuom,{{a|559}}
[isque] se ut assimularet peregrinum esse aliunde ex alio oppido?{{l|560}}
Ubi is detulerit, tu eo quaesitum servom advenies tuom{{a|561}}
cum pecunia. '''AGOR.''' Meministis memoriter, servastis me.{{a|562}}
'''ADV.''' Ille negabit: Milphionem quaeri censebit tuom;{{r|3.1.60|60}}{{a|563}}
id duplicabit omne furtum. Leno addicetur tibi.{{a|564}}
Ad eam rem nos esse testis vis tibi. '''AGOR.''' Tenetis rem.{{l|565}}
'''ADV.''' Vix quidem hercle, ita pauxilla est, digitulis primoribus.{{a|566}}
'''AGOR.''' [Hoc cito et cursim est agendum. Propera iam quantum potest.{{a|567}}
'''ADV.''' Bene vale igitur. Te advocatos meliust celeris ducere;{{r|3.1.65|65}}{{a|568}}
tardi sumus nos. '''AGOR.''' Optime itis, pessime hercle dicitis.{{a|569}}
Quin etiam deciderint vobis femina in talos velim.{{l|570}}
'''ADV.''' At edepol nos tibi in lumbos linguam atque oculos in solum.{{a|571}}
'''AGOR.''' Heia, hau vostrumst iracundos esse, quod dixi ioco.{{a|572}}
'''ADV.''' Nec tuom quidem est amicis per iocum iniuste loqui.{{r|3.1.70|70}}{{a|573}}
'''AGOR.''' Mittite istaec. Quid velim vos, scitis. '''ADV.''' Callemus probe:{{a|574}}
lenonem ut periurum perdas, id studes. '''AGOR.''' Tenetis rem.]{{l|575}}
Euge, opportune egrediuntur Milphio una et vilicus.{{a|576}}
Basilice exornatus incedit et fabre ad fallaciam.{{a|577}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[MILPHIO ⸱ COLLYBISCVS ⸱ AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI]
'''MILPHIO''' Iam tenes praecepta in corde? '''COLLYBISCVS''' Pulchre. '''MIL.''' Vide sis calleas.{{a|578}}
'''COLL.''' Quid opust verbis? Callum aprugnum callere aeque non sinam.{{a|579}}
'''MIL.''' Fac modo ut condocta tibi sint dicta ad hanc fallaciam.{{l|580}}
'''COLL.''' Quin edepol condoctior sum, quam tragoedi aut comici.{{a|581}}
'''MIL.''' Probus homost. '''AGOR.''' Adeamus propius. '''MIL.''' Adsunt testes? '''AGOR.''' Tot quidem.{{r|3.2.5|5}}{{a|582}}
'''MIL.''' Non potuisti adducere homines magis ad hanc rem idoneos.{{a|583}}
Nam istorum nullus nefastust: comitiales sunt meri;{{a|584}}
ibi habitant, ibi eos conspicias quam praetorem saepius.{{l|585}}
Hodie iuris coctiores non sunt qui lites creant,{{a|586}}
quam hi sunt, qui si nihil est quicum litigent, lites emunt.{{r|3.2.10|10}}{{a|587}}
'''ADV.''' Di te perdant. '''M.''' Vos quidem hercle— cum eo cum quiqui tamen{{a|588}}
et bene et benigne facitis, quom ero amanti operam datis.{{a|589}}
Sed isti iam sciunt, negoti quid sit? '''AGOR.''' Omne in ordine.{{l|590}}
'''MIL.''' Tum vos animum advortite igitur. Hunc vos lenonem Lycum{{a|591}}
novistis? '''ADV.''' Facile. '''COLL.''' At pol ego eum, qua sit facie, nescio.{{r|3.2.15|15}}{{a|592}}
Eum mihi volo demonstretis hominem. '''ADV.''' Nos curabimus.{{a|593}}
Satis praeceptumst. '''AGOR.''' Hic trecentos nummos numeratos habet.{{a|594}}
'''ADV.''' Ergo nos inspicere oportet istuc aurum, Agorastocles,{{l|595}}
ut sciamus quid dicamus mox pro testimonio.{{a|596}}
'''COLL.''' Agite, inspicite. '''ADV.''' Aurum est profecto hoc, spectatores, comicum:{{r|3.2.20|20}}{{a|597}}
macerato hoc pingues fiunt auro in barbaria boves;{{a|598}}
verum ad hanc rem agundam Philippum est: ita nos adsimulabimus.{{a|599}}
'''COLL.''' Sed ita adsimulatote quasi ego sim peregrinus. '''ADV.''' Scilicet,{{l|600}}
et quidem quasi tu nobiscum adveniens hodie oraveris,{{a|601}}
liberum ut commostraremus tibi locum et voluptarium,{{r|3.2.25|25}}{{a|602}}
ubi ames, potes, pergraecere. '''COLL.''' Eu, edepol mortales malos.{{a|603}}
'''AGOR.''' Ego enim docui. '''MIL.''' Quis te porro? '''COLL.''' Agite intro abite, Agorastocles,{{a|604}}
ne hic vos mecum conspicetur leno neu fallaciae{{l|605}}
praepedimentum obiciatur. '''ADV.''' Hic homo sapienter sapit.{{a|606}}
Facite quod iubet. '''AGOR.''' Abeamus. Sed vos— '''ADV.''' Satis dictumst. Abi.{{r|3.2.30|30}}{{a|607}}
'''AGOR.''' Abeo. '''ADV.''' Quaeso, di immortales, quin abis? '''AGOR.''' Abeo.— '''ADV.''' Sapis.{{a|608}}
'''COLL.''' St,{{l|608a}}
tace. '''ADV.''' Quid est? '''COLL.''' Fores hae fecerunt magnum flagitium modo. {{a|609}}
'''ADV.''' Quid &lt;id&gt; est flagiti? '''COLL.''' Crepuerunt clare. '''ADV.''' Di te perduint.{{l|610}}
Pone nos recede. '''COLL.''' Fiat. '''ADV.''' Nos priores ibimus.{{r|3.2.35|35}}{{a|611}}
'''COLL.''' Faciunt scurrae quod consuerunt: pone sese homines locant.{{a|612}}
'''ADV.''' Illic homo est, qui egreditur, leno. '''C.''' Bonus est, nam similis malist.{{a|613}}
Iam nunc ego illi egredienti sanguinem exsugam procul.{{a|614}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[LYCIVS ⸱ ADVOCATI ⸱ COLLYBISCVS]
'''LYCVS''' Iam ego istuc revortar, miles: convivas volo{{l|615}}
reperire nobis commodos, qui una sient;{{a|616}}
interibi attulerint exta, atque eadem mulieres{{a|617}}
iam ab re divina credo apparebunt domi.{{a|618}}
Sed quid huc tantum hominum incedunt? Ecquidnam adferunt?{{r|3.3.5|5}}{{a|619}}
Et ille chlamydatus quisnam est, qui sequitur procul?{{l|620}}
'''ADV.''' Aetoli cives te salutamus, Lyce,{{a|621}}
quamquam hanc salutem ferimus inviti tibi.{{a|622}}
'''LYC.''' Fortunati omnes sitis, quod certo scio{{a|623}}
nec fore nec fortunam id situram fieri.{{r|3.3.10|10}}{{a|624}}
'''ADV.''' Istic est thensaurus stultis in lingua situs,{{l|625}}
ut quaestui habeant male loqui melioribus.{{a|626}}
'''LYC.''' Viam qui nescit, qua deveniat ad mare,{{a|627}}
eum oportet amnem quaerere comitem sibi.{{a|628}}
Ego male loquendi vobis nescivi viam:{{r|3.3.15|15}}{{a|629}}
nunc vos mihi amnes estis; vos certum est sequi:{{l|630}}
si bene dicetis, vostra ripa vos sequar,{{a|631}}
si male dicetis, vostro gradiar limite.{{a|632}}
'''ADV.''' Malo bene facere tantundemst periculum{{a|633}}
quantum bono male facere. '''LYC.''' Qui vero? '''ADV.''' Scies.{{r|3.3.20|20}}{{a|634}}
Malo si quid bene facias, [id] beneficium interit;{{l|635}}
bono si quid male facias, aetatem expetit.{{a|636}}
'''LYC.''' Facete dictum. Sed quid istuc ad me attinet?{{a|637}}
'''ADV.''' Quia nos honoris tui causa ad te venimus,{{a|638}}
quamquam bene volumus leniter lenonibus.{{r|3.3.25|25}}{{a|639}}
'''LYC.''' Si quid boni adportatis, habeo gratiam.{{l|640}}
'''ADV.''' Boni de nostro tibi nec ferimus nec damus{{a|641}}
neque pollicemur, neque adeo volumus datum.{{a|642}}
'''LYC.''' Credo hercle vobis: ita vestra est benignitas.{{a|643}}
Sed quid nunc voltis? '''ADV.''' Hunc chlamydatum quem vides,{{r|3.3.30|30}}{{a|644}}
ei Mars iratust. '''COLL.''' Capiti vestro istuc quidem.{{l|645}}
'''ADV.''' Nunc hunc, Lyce, ad te diripiundum adducimus.{{a|646}}
'''COLL.''' Cum praeda hic hodie incedet venator domum:{{a|647}}
canes compellunt in plagas lepide lupum.{{a|648}}
'''LYC.''' Quis hic est? '''ADV.''' Nescimus nos quidem istum qui siet;{{r|3.3.35|35}}{{a|649}}
nisi dudum mane ut ad portum processimus,{{l|650}}
atque istum e navi exeuntem oneraria{{a|651}}
videmus. Adiit ad nos extemplo exiens;{{a|652}}
salutat, respondemus. '''COLL.''' Mortalis malos,{{a|653}}
ut ingrediuntur docte in sycophantiam.{{r|3.3.40|40}}{{a|654}}
'''LYC.''' Quid deinde? '''ADV.''' Sermonem ibi nobiscum copulat.{{l|655}}
Ait se peregrinum esse huius ignarum oppidi;{{a|656}}
locum sibi velle liberum praeberier,{{a|657}}
ubi nequam faciat. Nos hominem ad te adduximus.{{a|658}}
Tu si te di amant, agere tuam rem occasiost.{{r|3.3.45|45}}{{a|659}}
'''LYC.''' Itane? '''ADV.''' Ille est cupiens, aurum habet. '''LYC.''' Praeda haec meast.{{l|660}}
'''ADV.''' Potare, amare volt. '''LYC.''' Locum lepidum dabo.{{a|661}}
'''ADV.''' At enim hic clam furtim esse volt, ne quis sciat{{a|662}}
neve arbiter sit. Nam hic latro in Sparta fuit,{{a|663}}
ut quidem ipse nobis dixit, apud regem Attalum;{{r|3.3.50|50}}{{a|664}}
inde huc aufugit, quoniam capitur oppidum.{{l|665}}
'''COLL.''' Nimis lepide de latrone, de Sparta optume.{{a|666}}
'''LYC.''' Di deaeque vobis multa bona dent, quom mihi{{a|667}}
et bene praecipitis et bonam praedam datis.{{a|668}}
'''ADV.''' Immo ut ipse nobis dixit, quo accures magis,{{r|3.3.55|55}}{{a|669}}
trecentos nummos Philippos portat praesidi.{{l|670}}
'''LYC.''' Rex sum, si ego illum hodie ad me hominem adlexero.{{a|671}}
'''ADV.''' Quin hic quidem tuos est. '''LYC.''' Opsecro hercle hortamini,{{a|672}}
ut devortatur ad me in hospitium optumum.{{a|673}}
'''ADV.''' Neque nos hortari neque dehortari decet{{r|3.3.60|60}}{{a|674}}
hominem peregrinum: tuam rem tu ages, si sapis.{{l|675}}
Nos tibi palumbem ad aream usque adduximus:{{a|676}}
nunc te illum meliust capere, si captum esse vis.{{a|677}}
'''COLL.''' Iamne itis? Quid quod vobis mandavi, hospites?{{a|678}}
'''ADV.''' Cum illoc te meliust tuam rem, adulescens, loqui:{{r|3.3.65|65}}{{a|679}}
illic est ad istas res probus, quas quaeritas.{{l|680}}
'''COLL.''' Videre equidem vos vellem, quom huic aurum darem.{{a|681}}
'''ADV.''' Illinc procul nos istuc inspectabimus.{{a|682}}
'''COLL.''' Bonam dedistis mihi operam. '''LYC.''' It ad me lucrum.{{a|683}}
'''COLL.''' Illud quidem quorsum asinus caedit calcibus.{{r|3.3.70|70}}{{a|684}}
'''LYC.''' Blande hominem compellabo. Hospes hospitem{{l|685}}
salutat. Salvom te advenire gaudeo.{{a|686}}
'''COLL.''' Multa tibi di dent bona, quom me salvom esse vis.{{a|687}}
'''LYC.''' Hospitium te aiunt quaeritare. '''COLL.''' Quaerito.{{a|688}}
'''LYC.''' Ita illi dixerunt, qui hinc a me abierunt modo,{{r|3.3.75|75}}{{a|689}}
te quaeritare a muscis. '''COLL.''' Minime gentium.{{l|690}}
'''LYC.''' Quid ita? '''COLL.''' Quia &lt;a&gt; muscis si mi hospitium quaererem,{{a|691}}
adveniens irem in carcerem recta via.{{a|692}}
Ego id quaero hospitium, ubi ego curer mollius,{{a|693}}
quam regi Antiocho oculi curari solent.{{r|3.3.80|80}}{{a|694}}
'''LYC.''' Edepol ne tibi illud possum festivom dare,{{l|695}}
siquidem potes esse te pati in lepido loco,{{a|696}}
in lecto lepide strato lepidam mulierem{{a|697}}
complexum contrectare. '''COLL.''' Is, leno, viam.{{a|698}}
'''LYC.''' Vbi tu Leucadio, Lesbio, Thasio, Chio,{{r|3.3.85|85}}{{a|699}}
vetustate vino edentulo aetatem inriges;{{l|700}}
ibi ego te replebo usque unguentum geumatis,{{a|701}}
quid multa verba? Faciam, ubi tu laveris,{{a|702}}
ibi ut balneator faciat unguentariam.{{a|703}}
Sed haec latrocinantur, quae ego dixi, omnia.{{r|3.3.90|90}}{{a|704}}
'''COLL.''' Quid ita? '''LYC.''' Quia aurum poscunt praesentarium.{{l|705}}
'''COLL.''' Quin hercle accipere tu non mavis quam ego dare.{{a|706}}
'''ADV.''' Quid si evocemus huc foras Agorastoclem,{{a|707}}
ut ipsus testis sit sibi certissumus?{{a|708}}
Heus tu, qui furem captas, egredere ocius,{{r|3.3.95|95}}{{a|709}}
ut tute inspectes aurum lenoni dari.{{l|710}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI ⸱ COLLYBISCVS ⸱ LYCIVS]
'''AGORASTOCLES''' Quid est? Quid voltis, testes? '''ADV.''' Specta ad dexteram.{{a|711}}
Tuos servos aurum ipsi lenoni dabit.{{a|712}}
'''COLL.''' Age, accipe hoc sis: hic sunt numerati aurei{{a|713}}
trecenti nummi, qui vocantur Philippei.{{a|714}}
Hinc me procura; propere hosce apsumi volo.{{r|3.4.5|5}}{{l|715}}
'''LYC.''' Edepol fecisti prodigum promum tibi.{{a|716}}
Age, eamus intro. '''COLL.''' Te sequor. '''LYC.''' Age, age, ambula,{{a|717}}
ibi, quae reliqua, alia fabulabimur.{{a|718}}
'''COLL.''' Eadem narrabo tibi res Spartiaticas.{{a|719}}
'''L.''' Quin sequere me ergo.— '''C.''' Abduc intro. Addictum tenes.—{{r|3.4.10|10}}{{l|720}}
'''AGOR.''' Quid nunc mi auctores estis? '''ADV.''' Vt frugi sies.{{a|721}}
'''AGOR.''' Quid si animus esse non sinit? '''ADV.''' Esto ut sinit.{{a|722}}
'''AGOR.''' Vidistis, leno quom aurum accepit? '''ADV.''' Vidimus.{{a|723}}
'''AGOR.''' Eum vos meum esse servom scitis? '''ADV.''' Scivimus.{{a|724}}
'''AGOR.''' Rem adversus populi saepe leges? '''ADV.''' Scivimus.{{r|3.4.15|15}}{{l|725}}
'''AGOR.''' Em istaec volo ergo vos commeminisse omnia,{{a|726}}
mox quom ad praetorem usus veniet. '''ADV.''' Meminimus.{{a|727}}
'''AGOR.''' Quid si recenti re aedis pultem? '''ADV.''' Censeo.{{a|728}}
'''AGOR.''' Si pultem, non recludet? '''ADV.''' Panem frangito.{{a|729}}
'''AGOR.''' Si exierit leno, quid tum? Hominem interrogem,{{r|3.4.20|20}}{{l|730}}
meus servos ad eum veneritne? '''ADV.''' Quippini?{{a|731}}
['''AGOR.''' Cum auri ducentis nummis Philippis? '''ADV.''' Quippini?{{a|732}}
'''AG.''' Ibi extemplo leno errabit. '''AD.''' Qua de re? '''AG.''' Rogas?{{a|733}}
Quia centum nummis minus dicetur. '''ADV.''' Bene putas.{{a|734}}
'''AGOR.''' Alium censebit quaeritari. '''ADV.''' Scilicet.]{{r|3.4.25|25}}{{l|735}}
'''AGOR.''' Extemplo denegabit. '''ADV.''' Iuratus quidem.{{a|736}}
'''AG.''' Homo furti sese adstringet. '''AD.''' Hau dubium id quidemst.{{a|737}}
'''AGOR.''' Quantum quantum ad eum erit delatum. '''ADV.''' Quippini?{{a|738}}
'''AGOR.''' Diespiter vos perduit. '''ADV.''' Te quippini?{{a|739}}
'''AGOR.''' Ibo et pultabo ianuam iam. '''ADV.''' Quippini?{{r|3.4.30|30}}{{l|740}}
'''AGOR.''' Tacendi tempus est, nam crepuerunt fores.{{a|741}}
Foras egrediri video lenonem Lycum.{{a|742}}
Adeste quaeso. '''ADV.''' Quippini? † Si voles{{a|743}}
operire capita, ne nos leno noverit,{{a|744}}
qui illi malae rei tantae fuimus inlices.{{r|3.4.35|35}}{{l|745}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.5.0'&gt;&lt;/span&gt;III.v===
&lt;poem&gt;[LYCIVS ⸱ AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI]
'''LYCVS''' Suspendant omnes nunciam se haruspices,{{a|746}}
quam ego illis posthac quod loquantur creduam,{{a|747}}
qui in re divina dudum dicebant mihi{{a|748}}
malum damnumque maximum portendier:{{a|749}}
is explicavi meam rem postilla lucro.{{r|3.5.5|5}}{{l|750}}
'''AGOR.''' Salvos sis, leno. '''LYC.''' Di te ament, Agorastocles.{{a|751}}
'''AGOR.''' Magis me benigne nunc salutas quam antidhac.{{a|752}}
'''LYC.''' Tranquillitas evenit, quasi navi in mari:{{a|753}}
utquomque est ventus, exim velum vortitur.{{a|754}}
'''AGOR.''' Valeant apud te quos volo; atque haud te volo.{{r|3.5.10|10}}{{l|755}}
'''LYC.''' Valent ut postulatumst, verum non tibi.{{a|756}}
'''AGOR.''' Mitte ad me, si audes, hodie Adelphasium tuam,{{a|757}}
die festo celebri nobilique Aphrodisiis.{{a|758}}
'''LYC.''' Calidum prandisti prandium hodie? Dic mihi.{{a|759}}
'''AGOR.''' Quid iam? '''LYC.''' Quia os nunc frigefactas, quom rogas.{{r|3.5.15|15}}{{l|760}}
'''AGOR.''' Hoc age sis, leno. Servom esse audivi meum{{a|761}}
apud te. '''LYC.''' Apud me? Numquam factum reperies.{{a|762}}
'''AGOR.''' Mentire. Nam ad te venit aurumque attulit.{{a|763}}
Ita mihi renuntiatumst, quibus credo satis.{{a|764}}
'''LYC.''' Malus es, captatum me advenis cum testibus.{{r|3.5.20|20}}{{l|765}}
Tuorum apud me nemost nec quicquam tui.{{a|766}}
'''AGOR.''' Mementote illud, advocati. '''ADV.''' Meminimus.{{a|767}}
'''LYC.''' Hahahae, iam teneo quid sit, perspexi modo.{{a|768}}
Hi qui illum dudum conciliaverunt mihi{{a|769}}
peregrinum Spartanum, id nunc his cerebrum uritur,{{r|3.5.25|25}}{{l|770}}
me esse hos trecentos Philippos facturum lucri.{{a|771}}
Nunc hunc inimicum quia esse sciverunt mihi,{{a|772}}
eum adlegarunt, suom qui servom diceret{{a|773}}
cum auro esse apud me; compositast fallacia,{{a|774}}
ut eo me privent atque inter se dividant.{{r|3.5.30|30}}{{l|775}}
Lupo agnum eripere postulant. Nugas agunt.{{a|776}}
'''AGOR.''' Negasne apud te esse aurum, nec servom meum?{{a|777}}
'''LYC.''' Nego: et negando, si quid refert, ravio.{{a|778}}
'''ADV.''' Periisti, leno. Nam istest huius vilicus{{a|779}}
quem tibi nos esse Spartiatam diximus,{{r|3.5.35|35}}{{l|780}}
qui ad te trecentos Philippeos modo detulit.{{a|781}}
Idque in istoc adeo aurum inest marsuppio.{{a|782}}
'''LYC.''' Vae vostrae aetati. '''ADV.''' Id quidem &lt;in&gt; mundo est tuae.{{a|783}}
'''AGOR.''' Age omitte actutum, furcifer, marsuppium:{{a|784}}
manifesto fur es mihi. Quaeso hercle, operam date,{{r|3.5.40|40}}{{l|785}}
dum me videatis servom ab hoc abducere.—{{a|786}}
'''LYC.''' Nunc pol ego perii certo, haud arbitrario.{{a|787}}
Consulto hoc factum est, mihi ut insidiae fierent.{{a|788}}
Sed quid ego dubito fugere hinc in malam crucem,{{a|789}}
prius quam hinc optorto collo ad praetorem trahor?{{r|3.5.45|45}}{{l|790}}
Eheu, quom ego habui hariolos haruspices;{{a|791}}
qui si quid bene promittunt, perspisso evenit,{{a|792}}
id quod mali promittunt, praesentarium est.{{a|793}}
Nunc ibo, amicos consulam, quo me modo{{a|794}}
suspendere aequom censeant potissimum.—{{r|3.5.50|50}}{{l|795}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.6.0'&gt;&lt;/span&gt;III.vi===
&lt;poem&gt;[AGORASTOCLES ⸱ COLLYBISCVS ⸱ ADVOCATI]
'''AGORASTOCLES''' Age tu progredere, ut [testes] videant te ire istinc foras.{{a|796}}
Estne hic meus servos? '''COLLYBISCVS''' Sum hercle vero, Agorastocles.{{a|797}}
'''AGOR.''' Quid nunc, sceleste leno? '''ADV.''' Quicum litigas{{a|798}}
apscessit. '''AGOR.''' Vtinam hinc abierit malam crucem.{{a|799}}
'''ADV.''' Ita nos velle aequom est. '''AGOR.''' Cras subscribam homini dicam.{{r|3.6.5|5}}{{l|800}}
'''COLL.''' Numquid me? '''AGOR.''' Apscedas, sumas ornatum tuom.{{a|801}}
'''COLL.''' Non sum nequiquam miles factus; paululum{{a|802}}
praedae intus feci: dum lenonis familia{{a|803}}
dormitat, extis sum satur factus probe.{{a|804}}
Abscedam hinc intro.— '''AGOR.''' Factum a vobis comiter.{{r|3.6.10|10}}{{l|805}}
Bonam dedistis, advocati, operam mihi.{{a|806}}
Cras mane, quaeso, in comitio estote obviam.{{a|807}}
Tu sequere me intro. Vos valete.— '''ADV.''' Et tu vale.{{a|808}}
Iniuriam illic insignite postulat:{{a|809}}
nostro servire nos sibi censet cibo.{{r|3.6.15|15}}{{l|810}}
Verum ita sunt &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; isti nostri divites:{{a|811}}
si quid bene facias, levior pluma est gratia,{{a|812}}
si quid peccatumst, plumbeas iras gerunt.{{a|813}}
Domos abeamus nostras, sultis, nunciam,{{a|814}}
quando id, quoi rei operam dedimus, impetravimus,{{r|3.6.20|20}}{{l|815}}
ut perderemus corruptorem civium.—{{a|816}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[MILPHIO]
'''MILPHIO''' Exspecto quo pacto meae techinae processurae sient.{{a|817}}
Studeo hunc lenonem perdere, qui meum erum miserum macerat,{{a|818}}
is me autem porro verberat, incursat pugnis, calcibus:{{a|819}}
servire amanti miseria est, praesertim qui quod amat caret.{{l|820}}
Sttat, e fano recipere video se Syncerastum,{{r|4.1.|5}}{{a|821}}
lenonis servom; quid habeat sermonis auscultabo.{{a|822}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[SYNCERASTVS ⸱ MILPHIO]
'''SYNCERASTVS''' Satis spectatum est, deos atque homines eius neglegere gratiam,{{a|823}}
quoi homini erus est consimilis velut ego habeo hunc huius modi.{{a|824}}
Neque periurior neque peior alter usquam est gentium,{{l|825}}
quam erus meus est, neque tam luteus neque tam caeno conlitus.{{a|826}}
Ita me di ament, vel in lautumiis vel in pistrino mavelim{{r|4.2.5|5}}{{a|827}}
agere aetatem praepeditus latere forti ferreo,{{a|828}}
quam apud lenonem hunc servitutem colere. Quid illuc est genus,{{a|829}}
quae illic hominum corruptelae fiunt. Di vostram fidem,{{l|830}}
quodvis genus ibi hominum videas, quasi Acheruntem veneris,{{a|831}}
equitem peditem, libertinum, furem an fugitivom velis,{{r|4.2.10|10}}{{a|832}}
verberatum, vinctum, addictum: qui habet quod det, &lt;ut&gt;ut homo est,{{a|833}}
omnia genera recipiuntur; itaque in totis aedibus{{a|834}}
tenebrae latebrae, bibitur estur quasi in popina, hau secus.{{l|835}}
Ibi tu videas litteratas fictiles epistulas,{{a|836}}
pice signatas, nomina insunt cubitum longis litteris:{{r|4.2.15|15}}{{a|837}}
ita vinariorum habemus nostrae dilectum domi.{{a|838}}
'''MIL.''' Omnia edepol mira sunt, nisi erus hunc heredem facit,{{a|839}}
nam id quidem, illi, uti meditatur, verba faciet mortuo.{{l|840}}
Et adire lubet hominem et autem nimis eum ausculto lubens.{{a|841}}
'''SYNC.''' Haec quom hic video fieri, crucior: pretiis emptos maxumis,{{r|4.2.20|20}}{{a|842}}
apud nos expeculiatos servos fieri suis eris.{{a|843}}
Sed ad postremum nihil apparet: male partum male disperit.{{a|844}}
'''MIL.''' Proinde habet orationem, quasi ipse sit frugi bonae,{{l|845}}
qui ipsus hercle ignaviorem potis est facere Ignaviam.{{a|846}}
'''SYNC.''' Nunc domum haec ab aede Veneris refero vasa, ubi hostiis{{r|4.2.25|25}}{{a|847}}
erus nequivit propitiare Venerem suo festo die.{{a|848}}
'''MIL.''' Lepidam Venerem. '''SYNC.''' Nam meretrices nostrae primis hostiis{{a|849}}
Venerem placavere extemplo. '''MIL.''' O lepidam Venerem denuo.{{l|850}}
'''SYNC.''' Nunc domum ibo. '''MIL.''' Heus, Synceraste. '''SYNC.''' Syncerastum qui vocat?{{a|851}}
'''M.''' Tuos amicus. '''S.''' Haud amice facis, qui cum onere offers moram.{{r|4.2.30|30}}{{a|852}}
'''MIL.''' At ob hanc moram tibi reddam operam ubi voles, ubi iusseris.{{a|853}}
Habe rem pactam. '''S.''' Si futurumst, do tibi operam hanc. '''M.''' Quo modo?{{a|854}}
'''SYNC.''' Vt enim ubi mihi vapulandum sit, tu corium sufferas.{{l|855}}
Apage, nescio quid viri sis. '''MIL.''' Malus sum. '''SYNC.''' Tibi sis. '''MIL.''' Te volo.{{a|856}}
'''SYNC.''' At onus urget. '''MIL.''' At tu appone et respice ad me. '''SYNC.''' Fecero,{{r|4.2.35|35}}{{a|857}}
quamquam haud otiumst. '''MIL.''' Salvos sis, Synceraste. '''SYNC.''' O Milphio,{{a|858}}
di omnes deaeque ament. '''MIL.''' Quemnam hominem? '''SYNC.''' Nec te nec me, Milphio:{{a|859}}
neque erum meum adeo. '''MIL.''' Quem ament igitur? '''SYNC.''' Aliquem, dignus qui siet.{{l|860}}
Nam nostrorum nemo dignust. '''MIL.''' Lepide loquere. '''SYNC.''' Me decet.{{a|861}}
'''MIL.''' Quid agis? '''SYNC.''' Facio quod manufesti moechi hau ferme solent.{{r|4.2.40|40}}{{a|862}}
'''MIL.''' Quid id est? '''SYNC.''' Refero vasa salva. '''MIL.''' Di te et tuom erum perduint.{{a|863}}
'''SYNC.''' Me non perdent; illum ut perdant facere possum, si velim,{{a|864}}
meum erum ut perdant, ni mihi metuam, Milphio. '''MIL.''' Quid id est? Cedo.{{l|865}}
'''SYNC.''' Malus es? '''MIL.''' Malus sum. '''SYNC.''' Male mihi est. '''MIL.''' Memora, num esse aliter decet?{{a|866}}
Quid est, quod male sit tibi, quoi domi sit quod edis quod ames adfatim,{{r|4.2.45|45}}{{a|867}}
neque triobolum ullum amicae das et ductas gratiis?{{a|868}}
'''SYNC.''' Diespiter me sic amabit, '''MIL.''' Vt quidem edepol dignus es.{{a|869}}
'''SYNC.''' Vt ego hanc familiam interire cupio. '''MIL.''' Adde operam, si cupis.{{l|870}}
'''SYNC.''' Sine pennis volare hau facilest: meae alae pennas non habent.{{a|871}}
'''MIL.''' Nolito edepol devellisse: iam his duobus mensibus{{r|4.2.50|50}}{{a|872}}
volucres tibi erunt tuae hirquinae. '''S.''' I in malam rem. '''M.''' I tu atque erus.{{a|873}}
'''SYNC.''' Verum. Enim qui homo eum norit, norit. Cito homo pervorti potest.{{a|874}}
'''MIL.''' Quid iam? '''SYNC.''' Quasi tu tacitum habere quicquam potis sis. '''MIL.''' Rectius{{l|875}}
tacitas tibi res sistam quam quod dictum est mutae mulieri.{{a|876}}
'''SYNC.''' Animum inducam facile ut tibi istuc credam, ni te noverim.{{r|4.2.55|55}}{{a|877}}
'''MIL.''' Crede audacter meo periclo. '''SYNC.''' Male credam, et credam tamen.{{a|878}}
'''MIL.''' Scin tu erum tuom meo ero esse inimicum capitalem? '''SYNC.''' Scio.{{a|879}}
'''MIL.''' Propter amorem— '''SYNC.''' Omnem operam perdis. '''MIL.''' Quid iam? '''SYNC.''' Quia doctum doces.{{l|880}}
'''MIL.''' Quid ergo dubitas quin lubenter tuo ero meus quid possiet{{a|881}}
facere faciat male, eius merito? Tum autem si quid tu adiuvas,{{r|4.2.60|60}}{{a|882}}
eo facilius facere poterit. '''SYNC.''' At ego hoc metuo, Milphio.{{a|883}}
'''M.''' Quid est quod metuas? '''S.''' Dum ero insidias paritem, ne me perduim.{{a|884}}
Si erus meus me esse elocutum quoiquam mortali sciat,{{l|885}}
continuo is me ex Syncerasto Crurifragium fecerit.{{a|886}}
'''MIL.''' Numquam edepol mortalis quisquam fiet e me certior,{{r|4.2.65|65}}{{a|887}}
nisi ero meo uni indicasso, atque ei quoque ut ne enuntiet{{a|888}}
id esse facinus ex ted ortum. '''SYNC.''' Male credam, et credam tamen.{{a|889}}
Sed hoc tu tecum tacitum habeto. '''MIL.''' Fide non melius creditur.{{l|890}}
Loquere (locus occasioque est) libere: hic soli sumus.{{a|891}}
SY. Erus si tuos volt facere frugem, meum erum perdet. MI. Qui id potest?{{r|4.2.70|70}}{{a|892}}
'''SYNC.''' Facile. '''MIL.''' Fac ergo id facile noscam ego, ut ille possit noscere.{{a|893}}
'''S.''' Quia Adelphasium, quam erus deamat tuos, ingenuast. '''M.''' Quo modo?{{a|894}}
'''SYNC.''' Eodem quo soror illius altera Anterastilis.{{l|895}}
'''MIL.''' Cedo qui id credam. '''SYNC.''' Quia illas emit in Anactorio parvolas{{a|896}}
de praedone Siculo. '''MIL.''' Quanti? '''SYNC.''' Duodeviginti minis,{{r|4.2.75|75}}{{a|897}}
duas illas et Giddenenem nutricem earum tertiam.{{a|898}}
Et ille qui eas vendebat dixit se furtivas vendere:{{a|899}}
ingenuas Carthagine aibat esse. '''MIL.''' Di vostram fidem,{{l|900}}
nimium lepidum memoras facinus. Nam erus meus Agorastocles{{a|901}}
ibidem gnatust, inde surptus fere sexennis, postibi{{r|4.2.80|80}}{{a|902}}
qui eum surrupuit huc devexit meoque ero eum hic vendidit.{{a|903}}
Is in divitias homo adoptavit hunc, quom diem obiit suom.{{a|904}}
'''SYNC.''' Omnia memoras quo id facilius fiat: manu eas adserat{{l|905}}
suas popularis liberali causa. '''MIL.''' Tacitus tace modo.{{a|906}}
'''SYNC.''' Profecto ad incitas lenonem rediget, si eas abduxerit.{{r|4.2.85|85}}{{a|907}}
'''MIL.''' Quin prius disperibit faxo, quam unam calcem civerit.{{a|908}}
Ita paratumst. '''SYNC.''' Ita di faxint, ne apud lenonem hunc serviam.{{a|909}}
'''MIL.''' Hercle qui meus conlibertus faxo eris, si di volent.{{l|910}}
'''SYNC.''' Ita di faxint. Numquid aliud me morare, Milphio?{{a|911}}
'''MIL.''' Valeas beneque ut tibi sit. '''SYNC.''' Pol istuc tibi et tuost ero in manu.{{r|4.2.90|90}}{{a|912}}
Vale et haec cura clanculum ut sint dicta. '''MIL.''' Non dictumst. Vale.{{a|913}}
'''S.''' At enim nihil est, nisi dum calet hoc agitur. '''M.''' Lepidu's, quom mones.{{a|914}}
Et ita hoc fiet. '''SYNC.''' Proba materies data est, si probum adhibes fabrum.{{l|915}}
'''MIL.''' Potin ut taceas? '''SYNC.''' Taceo atque abeo.— '''MIL.''' Mihi commoditatem creas.{{a|916}}
Illic hinc abiit. Di immortales meum erum servatum volunt{{r|4.2.95|95}}{{a|917}}
et hunc disperditum lenonem: tantum eum instat exiti.{{a|918}}
Satine prius quam unumst iniectum telum, iam instat alterum?{{a|919}}
Ibo intro, haec ut meo ero memorem. Nam huc si ante aedes evocem,{{l|920}}
quae audivistis modo, nunc si eadem hic iterum iterem, inscitiast.{{a|921}}
[Ero] uni potius intus ero odio, quam hic sim vobis omnibus.{{r|4.2.100|100}}{{a|922}}
[Di immortales, quanta turba, quanta adventat calamitas{{a|923}}
hodie ad hunc lenonem. Sed ego nunc est cum me commoror.{{a|924}}
Ita negotium institutumst, non datur cessatio{{l|925}}
nam et hoc docte consulendum, quod modo concreditumst,{{a|926}}
et illud autem inserviendumst consilium vernaculum.{{r|4.2.105|105}}{{a|927}}
Remora si sit, qui malam rem mihi det merito fecerit.{{a|928}}
Nunc intro ibo: dum erus adveniat a foro, opperiar domi.—]{{a|929}}&lt;/poem&gt;

== ACTVS V ==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[HANNO]
'''HANNO''' Yth alonim ualonuth sicorathi symacom syth{{l|930}}
chy mlachthi in ythmum ysthyalm ych-ibarcu mysehi{{a|931}}
li pho caneth yth bynuthi uad edin byn ui{{a|932}}
bymarob syllohom alonim ubymysyrthohom{{a|933}}
byth limmoth ynnocho thuulech-antidamas chon{{r|5.1.5|5}}{{a|934}}
ys sidobrim chi fel yth chyl is chon chen liful{{l|935}}
yth binim ys dybur ch-innocho-tnu agorastocles{{a|936}}
yth emanethi hy chirs aelichot sithi nasot{{a|937}}
bynu yid ch-illuch ily gubulim lasibithim{{a|938}}
bodi aly thera ynnynu yslym min cho-th iusim{{r|5.1.10|10}}{{a|939}}
Ythalonimualoniuthsicorathiisthymhimihymacomsyth{{l|940}}
combaepumamitalmetlotiambeat{{a|941}}
iulecantheconaalonimbalumbar dechor{{a|942}}
bats ... hunesobinesubicsillimbalim{{a|943}}
esseantidamossonalemuedubertefet{{r|5.1.15|15}}{{a|944}}
donobun.huneccilthumucommucroluful{{l|945}}
altanimauosduberithemhuarcharistolem{{a|946}}
sittesedanecnasotersahelicot{{a|947}}
alemusdubertimurmucopsuistiti{{a|948}}
aoccaaneclictorbodesiussilimlimmimcolus{{r|5.1.20|20}}{{a|949}}
deos deasque veneror, qui hanc urbem colunt,{{l|950}}
ut quod de mea re huc veni rite venerim,{{a|951}}
measque hic ut gnatas et mei fratris filium{{a|952}}
reperire me siritis, di vostram fidem.{{a|953}}
[Quae mihi surruptae sunt et fratris filium.]{{r|5.1.25|25}}{{a|954}}
sed hic mihi antehac hospes Antidamas fuit;{{l|955}}
eum fecisse aiunt, sibi quod faciundum fuit.{{a|956}}
Eius filium esse hic praedicant Agorastoclem:{{a|957}}
ad eum hospitalem hanc tesseram mecum fero;{{a|958}}
is in hisce habitare monstratust regionibus.{{r|5.1.30|30}}{{a|959}}
Hos percontabor qui hinc egrediuntur foras.{{l|960}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[AGORASTOCLES ⸱ MILPHIO ⸱ HANNO]
'''AGORASTOCLES''' Ain tu tibi dixe Syncerastum, Milphio,{{a|961}}
eas esse ingenuas ambas surrupticias{{a|962}}
Carthaginiensis? '''MILPHIO''' Aio, et, si frugi esse vis,{{a|963}}
eas liberali iam adseres causa manu.{{a|964}}
Nam tuom flagitiumst tuas te popularis pati{{r|5.2.5|5}}{{l|965}}
servire ante oculos, domi quae fuerint liberae.{{a|966}}
'''HAN.''' Pro di immortales, opsecro vostram fidem,{{a|967}}
quam orationem hanc aures dulcem devorant.{{a|968}}
Creta est profecto horum hominum oratio,{{a|969}}
ut mi apsterserunt omnem sorditudinem.{{r|5.2.10|10}}{{l|970}}
'''AGOR.''' Si ad eam rem testis habeam, faciam quod iubes.{{a|971}}
'''MIL.''' Quid tu mihi testis? Quin tu insistis fortiter?{{a|972}}
Aliqua Fortuna fuerit adiutrix tibi.{{a|973}}
'''AGOR.''' Incipere multost quam impetrare facilius.{{a|974}}
'''MIL.''' Sed quae illaec avis est, quae huc cum tunicis advenit?{{r|5.2.15|15}}{{l|975}}
Numnam in balineis circumductust pallio?{{a|976}}
'''AGOR.''' Facies quidem edepol Punicast. '''MIL.''' Guggast homo.{{a|977}}
Servos quidem edepol veteres antiquosque habet.{{a|978}}
'''AGOR.''' Qui scis? '''MIL.''' Viden homines sarcinatos consequi?{{a|979}}
† Atque ut opinor digitos in manibus non habent.{{r|5.2.20|20}}{{l|980}}
'''AGOR.''' Quid iam? '''MIL.''' Quia incedunt cum anulatis auribus.{{a|981}}
'''HAN.''' Adibo hosce atque appellabo Punice.{{a|982}}
Si respondebunt, Punice pergam loqui;{{a|983}}
si non, tum ad horum mores linguam vertero.{{a|984}}
'''MIL.''' Quid ais tu? Ecquid commeministi Punice?{{r|5.2.25|25}}{{l|985}}
'''AGOR.''' Nihil edepol. Nam qui scire potui, dic mihi,{{a|986}}
qui illim sexennis perierim Carthagine?{{a|987}}
'''HAN.''' Pro di immortales, plurumi ad illum modum{{a|988}}
periere pueri liberi Carthagine.{{a|989}}
'''MIL.''' Quid ais tu? '''AGOR.''' Quid vis? '''MIL.''' Vin appellem hunc Punice?{{r|5.2.30|30}}{{l|990}}
'''AGOR.''' An scis? '''MIL.''' Nullus me est hodie Poenus Poenior.{{a|991}}
'''AGOR.''' Adi atque appella, quid velit, quid venerit,{{a|992}}
qui sit, quoiatis, unde sit: ne parseris.{{a|993}}
'''MIL.''' Avo. Quoiates estis aut quo ex oppido?{{a|994}}
'''HAN.''' Anno byn mytthymballe udradait annech.{{r|5.2.35|35}}{{l|995}}
'''AGOR.''' Quid ait? '''MIL.''' Hannonem se esse ait Carthagine,{{a|996}}
Carthaginiensis Mytthumbalis filium.{{a|997}}
'''HAN.''' Avo. '''MIL.''' Salutat. '''HAN.''' Donni. '''MIL.''' Doni volt tibi{{a|998}}
dare hic nescio quid. Audin pollicitarier?{{a|999}}
'''AGOR.''' Saluta hunc rursus Punice verbis meis.{{r|5.2.40|40}}{{l|1000}}
'''MIL.''' Avo donni inquit hic tibi verbis suis.{{a|1001}}
'''HAN.''' Me har bocca. '''MIL.''' Istuc tibi sit potius quam mihi.{{a|1002}}
'''AGOR.''' Quid ait? '''MIL.''' Miseram esse praedicat buccam sibi.{{a|1003}}
Fortasse medicos nos esse arbitrarier.{{a|1004}}
'''AGOR.''' Si &lt;ita&gt; est, nega esse; nolo ego errare hospitem.{{r|5.2.45|45}}{{l|1005}}
'''MIL.''' Audin tu? '''HAN.''' Rufeyn nyccho issam. '''AGOR.''' Sic volo{{a|1006}}
profecto vera cuncta huic expedirier.{{a|1007}}
Roga numquid opus sit. '''MIL.''' Tu qui zonam non habes,{{a|1008}}
quid in hanc venistis urbem aut quid quaeritis?{{a|1009}}
'''H.''' Muphursa. '''A.''' Quid ait? '''H.''' Miuulec hianna. '''A.''' Quid venit?{{r|5.2.50|50}}{{l|1010}}
'''MIL.''' Non audis? Mures Africanos praedicat{{a|1011}}
in pompam ludis dare se velle aedilibus.{{a|1012}}
'''HAN.''' Lech lachanna nilimniichto. '''AGOR.''' Quid nunc ait?{{a|1013}}
'''MIL.''' Ligulas, canalis ait se advexisse et nuces:{{a|1014}}
nunc orat, operam ut des sibi, ut ea veneant.{{r|5.2.55|55}}{{l|1015}}
'''AGOR.''' Mercator credo est. '''HAN.''' Assam. '''MIL.''' Arvinam quidem.{{a|1016}}
'''HAN.''' Palu mirga detha. '''AGOR.''' Milphio, quid nunc ait?{{a|1017}}
'''MIL.''' Palas vendundas sibi ait et mergas datas,{{a|1018}}
ad messim credo, nisi quid tu aliud sapis.{{a|1019}}
[Ut hortum fodiat atque ut frumentum metat.]{{r|5.2.60|60}}{{l|1020}}
'''AGOR.''' Quid istuc ad me? '''MIL.''' Certiorem te esse volt,{{a|1021}}
ne quid clam furtim se accepisse censeas.{{a|1022}}
'''HAN.''' Mufonnim siccoratim. '''MIL.''' Hem, cave sis feceris{{a|1023}}
quod hic te orat. '''AGOR.''' Quid ait aut quid orat? Expedi.{{a|1024}}
'''MIL.''' Sub cratim ut iubeas se supponi atque eo{{r|5.2.65|65}}{{l|1025}}
lapides imponi multos, ut sese neces.{{a|1026}}
'''HAN.''' Gunebbal samem lyryla. '''AGOR.''' Narra, quid est?{{a|1027}}
Quid ait? '''MIL.''' Non hercle nunc quidem quicquam scio.{{a|1028}}
'''HANN.''' At ut scias, nunc dehinc latine iam loquar.{{a|1029}}
Servom hercle te esse oportet et nequam et malum,{{r|5.2.70|70}}{{l|1030}}
hominem peregrinum atque advenam qui inrideas.{{a|1031}}
'''MIL.''' At hercle te hominem et sycophantam et subdolum,{{a|1032}}
qui huc advenisti nos captatum, migdilix,{{a|1033}}
bisulci lingua quasi proserpens bestia.{{a|1034}}
'''AGOR.''' Maledicta hinc aufer, linguam compescas face.{{r|5.2.75|75}}{{l|1035}}
Maledicere huic tu temperabis, si sapis.{{a|1036}}
Meis consanguineis nolo te iniuste loqui.{{a|1037}}
Carthagini ego sum gnatus, ut tu sis sciens.{{a|1038}}
'''HAN.''' O mi popularis, salve. '''AGOR.''' Et tu edepol, quisquis es.{{a|1039}}
Et si quid opus est, quaeso, dic atque impera{{r|5.2.80|80}}{{l|1040}}
popularitatis causa. '''HAN.''' Habeo gratiam.{{a|1041}}
[Verum ego hic hospitium habeo: Antidamae filium{{a|1042}}
quaero (commostra si novisti) Agorastoclem.]{{a|1043}}
Sed ecquem adulescentem tu hic novisti Agorastoclem?{{a|1044}}
'''AGOR.''' Siquidem Antidamai quaeris adoptaticium,{{r|5.2.85|85}}{{l|1045}}
ego sum ipsus quem tu quaeris. '''HAN.''' Hem, quid ego audio?{{a|1046}}
'''AGOR.''' Antidamae gnatum me esse. '''HAN.''' Si itast, tesseram{{a|1047}}
conferre si vis hospitalem, eccam attuli.{{a|1048}}
'''AGOR.''' Agedum huc ostende. Est par probe, quam habeo domi.{{a|1049}}
'''HAN.''' O mi hospes, salve multum. Nam mihi tuos pater{{r|5.2.90|90}}{{l|1050}}
patritus † ergo hospes Antidamas fuit.{{a|1051}}
Haec mi hospitalis tessera cum illo fuit.{{a|1052}}
'''AGOR.''' Ergo hic apud me hospitium tibi praebebitur.{{a|1053}}
Nam haud repudio hospitium neque Carthaginem,{{a|1054}}
unde sum oriundus. '''HAN.''' Di dent tibi omnes quae velis.{{r|5.2.95|95}}{{l|1055}}
Quid ais? Qui potuit fieri, ut Carthagini{{a|1056}}
gnatus sis? Hic autem habuisti Aetolum patrem.{{a|1057}}
'''AGOR.''' Surruptus sum illinc. Hic me Antidama hospes tuos{{a|1058}}
emit, et is me sibi adoptavit filium.{{a|1059}}
'''HAN.''' Demarcho item ipse fuit adoptaticius.{{r|5.2.100|100}}{{l|1060}}
Sed mitto de illoc, ad te redeo. Dic mihi,{{a|1061}}
ecquid meministi tuom parentum nomina,{{a|1062}}
patris atque matris? '''AGOR.''' Memini. '''HAN.''' Memoradum mihi,{{a|1063}}
si novi forte aut si sunt cognati mihi.{{a|1064}}
'''AGOR.''' Ampsigura mater mihi fuit, Iahon pater.{{r|5.2.105|105}}{{l|1065}}
'''HAN.''' Patrem atque matrem viverent vellem tibi.{{a|1066}}
'''AGOR.''' An mortui sunt? '''HAN.''' Factum, quod aegre tuli. †{{a|1067}}
Nam mihi sobrina Ampsigura tua mater fuit;{{a|1068}}
pater tuos, is erat frater patruelis meus,{{a|1069}}
et is me heredem fecit, quom suom obiit diem,{{r|5.2.110|110}}{{l|1070}}
quo me privatum aegre patior mortuo.{{a|1071}}
Sed si ita est, ut tu sis Iahonis filius,{{a|1072}}
signum esse oportet in manu laeva tibi,{{a|1073}}
ludenti puero quod memordit simia.{{a|1074}}
Ostende, inspiciam. &lt;'''AGOR.''' Em ostendo.&gt; '''HAN.''' Aperi. Audi atque ades:{{r|5.2.115|115}}{{l|1075}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|1075a}}
'''AGOR.''' Mi patrue, salve. '''HAN.''' Et tu salve, Agorastocles.{{a|1076}}
Iterum mihi gnatus videor, quom te repperi.{{a|1077}}
'''MIL.''' Pol istam rem vobis bene evenisse gaudeo.{{a|1078}}
Sed te moneri num nevis? '''HAN.''' Sane volo.{{r|5.2.120|120}}{{a|1079}}
'''MIL.''' Paterna oportet filio reddi bona.{{l|1080}}
Aequomst habere hunc bona quae possedit pater.{{a|1081}}
'''HAN.''' Haud postulo aliter: restituentur omnia;{{a|1082}}
suam sibi rem salvam sistam, si illo advenerit.{{a|1083}}
'''MIL.''' Facito sis reddas, etsi hic habitabit, tamen.{{r|5.2.125|125}}{{a|1084}}
'''HAN.''' Quin mea quoque iste habebit, si quid me fuat.{{l|1085}}
'''MIL.''' Festivom facinus venit mi in mentem modo.{{a|1086}}
'''HAN.''' Quid id est? '''MIL.''' Tua opus est opera. '''HAN.''' Dic mihi quid lubet:{{a|1087}}
profecto uteris, ut voles, operam meam.{{a|1088}}
Quid est negoti? '''MIL.''' Potin tu fieri subdolus?{{r|5.2.130|130}}{{a|1089}}
'''HAN.''' Inimico possum, amico insipientia est.{{l|1090}}
'''MIL.''' Inimicus hercle est huius. '''HAN.''' Male faxim lubens.{{a|1091}}
'''MIL.''' Amat ab lenone hic. '''HAN.''' Facere sapienter puto.{{a|1092}}
'''MIL.''' Leno hic habitat vicinus. '''HAN.''' Male faxim lubens.{{a|1093}}
'''MIL.''' Ei duae puellae sunt meretrices servolae{{r|5.2.135|135}}{{a|1094}}
sorores: earum hic alteram efflictim perit,{{l|1095}}
neque eam incestavit umquam. '''HAN.''' Acerba amatiost.{{a|1096}}
'''MIL.''' Hunc leno ludificatur. '''HAN.''' Suom quaestum colit.{{a|1097}}
'''MIL.''' Hic illi malam rem dare volt. '''HAN.''' Frugist, si id facit.{{a|1098}}
'''MIL.''' Nunc hoc consilium capio et hanc fabricam apparo,{{r|5.2.140|140}}{{a|1099}}
ut te allegemus, filias dicas tuas{{l|1100}}
surruptasque esse parvolas Carthagine &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|1101}}
manu liberali causa ambas adseras,{{a|1102}}
quasi filiae tuae sint. Iamne intellegis?{{a|1103}}
'''HAN.''' Intellego hercle. Nam mihi item gnatae duae{{r|5.2.145|145}}{{a|1104}}
cum nutrice una sunt surruptae parvolae.{{l|1105}}
'''MIL.''' Lepide hercle adsimulas. Iam in principio id mihi placet.{{a|1106}}
'''HAN.''' Pol magis quam vellem. '''MIL.''' Eu hercle mortalem catum,{{a|1107}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; malum crudumque, estolidum et subdolum.{{a|1108}}
Ut adflet, quo illud gestu faciat facilius.{{r|5.2.150|150}}{{a|1109}}
Me quoque dolis iam superat architectonem.{{l|1110}}
'''HAN.''' Sed earum nutrix qua sit facie, mi expedi.{{a|1111}}
'''MIL.''' Statura hau magna, corpore aquilost. '''HAN.''' Ipsa east.{{a|1112}}
'''MIL.''' Specie venusta, ore atque oculis pernigris.{{a|1113}}
'''HAN.''' Formam quidem hercle verbis depinxti probe.{{r|5.2.155|155}}{{a|1114}}
'''MIL.''' Vin eam videre? '''HAN.''' Filias malo meas.{{l|1115}}
Sed i atque evoca illam; si eae meae sunt filiae,{{a|1116}}
si illarum est nutrix, me continuo noverit.{{a|1117}}
'''MIL.''' Heus, ecquis hic est? Nuntiate ut prodeat{{a|1118}}
foras Giddeneni. Est qui illam conventam esse volt.{{r|5.2.160|160}}{{a|1119}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[GIDDENIS ⸱ MILPHIO ⸱ HANNO ⸱ AGORASTOCLES ⸱ PVER]
'''GIDDENES''' Quis pultat? '''MIL.''' Qui te proximust. '''GIDD.''' Quid vis? '''MIL.''' Eho,{{l|1120}}
novistin tu illunc tunicatum hominem qui siet?{{a|1121}}
'''GIDD.''' Nam quem ego aspicio? Pro supreme Iuppiter,{{a|1122}}
erus meus hic quidem est, mearum alumnarum pater,{{a|1123}}
Hanno Carthaginiensis. '''MIL.''' Ecce autem mala.{{r|5.3.5|5}}{{a|1124}}
[Praestrigiator hic quidem Poenus probust,{{l|1125}}
perduxit omnis ad suam sententiam.]{{a|1126}}
'''GIDD.''' O mi ere, salve, Hanno, insperatissume{{a|1127}}
mihi tuisque filiis, salve atque— eho,{{a|1128}}
mirari noli neque me contemplarier.{{r|5.3.10|10}}{{a|1129}}
Cognoscin Giddenenem ancillam tuam?{{l|1130}}
'''HAN.''' Novi. Sed ubi sunt meae gnatae? Id scire expeto.{{a|1131}}
'''GIDD.''' Apud aedem Veneris. '''HAN.''' Quid ibi faciunt? Dic mihi.{{a|1132}}
'''GIDD.''' Aphrodisia hodie Veneris est festus dies:{{a|1133}}
oratum ierunt deam, ut sibi esset propitia.{{r|5.3.15|15}}{{a|1134}}
'''MIL.''' Pol satis scio, impetrarunt, quando hic hic adest.{{l|1135}}
'''AGOR.''' Eho an huius sunt illae filiae? '''GIDD.''' Ita ut praedicas.{{a|1136}}
Tua pietas nobis plane auxilio fuit,{{a|1137}}
quom huc advenisti hodie in ipso tempore;{{a|1138}}
namque hodie earum mutarentur nomina{{r|5.3.20|20}}{{a|1139}}
facerentque indignum genere quaestum corpore.{{l|1140}}
'''PVER.''' Auamma illi. '''GIDD.''' Hauon bane silli in mustine.{{a|1141}}
Mepstaetemes tas dum et alanna cestimim.{{a|1142}}
'''AGOR.''' Quid illi locuti sunt inter se? Dic mihi.{{a|1143}}
'''HAN.''' Matrem hic salutat suam, haec autem hunc filium.{{r|5.3.25|25}}{{a|1144}}
Tace atque parce muliebri supellectili.{{l|1145}}
'''AGOR.''' Quae east supellex? '''HAN.''' Clarus clamor. '''AGOR.''' Sine modo.{{a|1146}}
'''HAN.''' Tu abduc hosce intro; et una nutricem simul{{a|1147}}
iube hanc abire hinc ad te. '''AGOR.''' Fac quod imperat.{{a|1148}}
'''MIL.''' Sed quis illas tibi monstrabit? '''AGOR.''' Ego doctissume.{{r|5.3.30|30}}{{a|1149}}
'''MIL.''' Abeo igitur. '''AGOR.''' Facias modo quam memores mavelim.{{l|1150}}
Patruo advenienti cena curetur volo.{{a|1151}}
'''MIL.''' Lachanna vos, quos ego iam detrudam ad molas,{{a|1152}}
inde porro ad puteum atque ad robustum codicem.{{a|1153}}
Ego faxo hospitium hoc leniter laudabitis.—{{r|5.3.35|35}}{{a|1154}}
'''AGOR.''' Audin tu, patrue? Dico, ne dictum neges:{{l|1155}}
tuam mihi maiorem filiam despondeas.{{a|1156}}
'''HAN.''' Pactam rem habeto. '''AGOR.''' Spondesne igitur? '''HAN.''' Spondeo.{{a|1157}}
'''AGOR.''' Mi patrue, salve. Nam nunc es plane meus.{{a|1158}}
Nunc demum ego cum illa fabulabor libere.{{r|5.3.40|40}}{{a|1159}}
Nunc, patrue, si vis tuas videre filias,{{l|1160}}
me sequere. '''HAN.''' Iamdudum equidem cupio, et te sequor.{{a|1161}}
['''AGOR.''' Quid si eamus illis obviam? '''HAN.''' At ne intervias{{a|1162}}
praeterbitamus metuo. Magne Iuppiter,{{a|1163}}
restitue certas mi ex incertis nunc opes.{{r|5.3.45|45}}{{a|1164}}
'''AGOR.''' † Ego quidem meos amores mecum confido fore.]{{l|1165}}
Sed eccas video ipsas. '''HAN.''' Haecine meae sunt filiae?{{a|1166}}
Quantae e quantillis iam sunt factae. '''AGOR.''' Scin quid est?{{a|1167}}
Tragicae sunt: in calones sustolli solent.{{a|1168}}
['''MIL.''' Opino hercle hodie, quod ego dixi per iocum,{{r|5.3.50|50}}{{a|1169}}
id eventurum esse et severum et serium,{{l|1170}}
ut haec inveniantur hodie esse huius filiae.{{a|1171}}
'''AGOR.''' Pol istuc quidem iam certum est. Tu istos, Milphio,{{a|1172}}
abduce intro. Nos hasce hic praestolabimur.]{{a|1173}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.4.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iv===
&lt;poem&gt;[ADELPHASIVM ⸱ ANTERASTILIS ⸱ ADVOCATI ⸱ HANNO ⸱ AGORASTOCLES]
'''ADELPHASIVM''' Fuit hodie operae pretium cuivis qui amabilitati animum adiceret,{{a|1174}}
oculis epulas dare, delubrum qui hodie ornatum eo visere venit.{{l|1175}}
Deamavi ecastor illi hodie lepidissima munera meretricum,{{a|1176}}
digna dea venustissima Venere, neque contempsi eius opes hodie.{{a|1177}}
Tanta ibi copia venustatum aderat, in suo quique loco sita munde.{{r|5.4.5|5}}{{a|1178}}
Aras tus, murrinus, omnis odor{{a|1179}}
complebat. Haud sordere visust{{l|1179a}}
festus dies, Venus, nec tuom fanum:{{l|1180}}
tantus ibi clientarum erat numerus,{{l|1180a}}
quae ad Calydoniam venerant Venerem.{{r|5.4.10|10}}{{a|1181}}
'''ANTERASTILIS''' Certo enim, quod quidem ad nos duas{{a|1181a}}
attinuit, praepotentes pulchre{{a|1182}}
pacisque potentes, soror, fuimus,{{a|1182a}}
neque ab iuventute inibi inridiculo{{a|1183}}
habitae, quod pol,{{r|5.4.15|15}}{{a|1183a}}
soror, ceteris omnibus factumst.{{a|1183b}}
'''AD.''' Malim istuc aliis videatur, quam uti tu te, soror, conlaudes.{{a|1184}}
'''ANT.''' Spero equidem. '''AD.''' Et pol ego, quom, ingeniis quibus sumus atque aliae, gnosco;{{l|1185}}
eo sumus gnatae genere, ut deceat nos esse a culpa castas.{{a|1186}}
'''HAN.''' Iuppiter, qui genus colis alisque hominum, per quem vivimus vitalem aevom,{{r|5.4.20|20}}{{a|1187}}
quem penes spes vitae sunt hominum omnium, da diem hunc sospitem quaeso,{{a|1188}}
† rebus meis agundis, ut quibus annos multos carui quasque &lt;e&gt; patria{{a|1189}}
perdidi parvas † redde is libertatem, invictae praemium ut esse sciam pietati.{{l|1090}}
'''AGOR.''' Omnia faciet Iuppiter faxo,{{a|1091}}
nam mi est obnoxius et me{{r|5.4.25|25}}{{l|1091a}}
metuit. '''HAN.''' Tace quaeso.{{l|1091b}}
'''AGOR.''' Ne lacruma, patrue.{{a|1192}}
'''ANT.''' Vt volup est homini, mea soror, si quod agit cluet victoria;{{l|1192a}}
sicut nos hodie inter alias praestitimus pulchritudine.{{a|1193}}
'''AD.''' Stulta, soror, magis es quam volo. An tu eo pulchra videre, obsecro,{{r|5.4.30|30}}{{a|1194}}
si tibi illi non os oblitumst fuligine?{{l|1195}}
'''AGOR.''' O patrue, o patrue mi. '''HAN.''' Quid est,{{l|1195a}}
fratris mei gnate, gnate, quid vis? Expedi.{{a|1196}}
'''AGOR.''' At enim hoc volo agas. '''HAN.''' At enim ago istuc.{{a|1197}}
'''AGOR.''' &lt;O&gt; patrue mi patruissime.{{r|5.4.35|35}}{{l|1197a}}
'''HAN.''' Quid est? '''AGOR.''' Est lepida et lauta. Ut sapit.{{l|1197b}}
'''HAN.''' Ingenium patris habet quod sapit.{{a|1198}}
'''AG.''' Quae res? Iam diu edepol sapientiam tuam haec quidem abusast.{{a|1199}}
Nunc hinc sapit, hinc sentit, quidquid sapit, ex meo amore.{{l|1200}}
'''AD.''' Non eo genere sumus prognatae, tam etsi sumus servae, soror,{{r|5.4.40|40}}{{a|1201}}
ut deceat nos facere quicquam quod homo quisquam inrideat.{{a|1202}}
Multa mulierum sunt vitia, sed hoc e multis maxumumst,{{a|1203}}
quom sibi nimis placent minusque addunt operam, uti placeant viris.{{a|1204}}
'''ANT.''' Nimiae voluptatist quod in extis nostris portentumst, soror,{{l|1205}}
quodque haruspex de ambabus dixit. '''AGOR.''' Velim de me aliquid dixerit.{{r|5.4.45|45}}{{a|1206}}
'''ANT.''' Nos fore invito domino nostro diebus paucis liberas.{{a|1207}}
Id ego nisi quid di aut parentes faxint, qui sperem hau scio.{{a|1208}}
'''AGOR.''' Mea fiducia hercle haruspex, patrue, his promisit, scio,{{a|1209}}
libertatem, quia me amare hanc scit. '''AD.''' Soror, sequere hac. '''AN.''' Sequor.{{l|1210}}
'''HAN.''' Prius quam abitis, vos volo ambas. Nisi piget, consistite.{{r|5.4.50|50}}{{a|1211}}
'''AD.''' Quis revocat? '''AG.''' Qui bene volt vobis facere. '''AD.''' Facere occasiost.{{a|1212}}
Sed quis homost? '''AG.''' Amicus vobis. '''AD.''' Qui quidem inimicus non siet.{{a|1213}}
'''AG.''' Bonus est hic homo, mea voluptas. '''AD.''' Pol istum malim quam malum.{{a|1214}}
'''AGOR.''' Siquidem amicitiast habenda, cum hoc habendast. '''AD.''' Hau precor.{{l|1215}}
'''AGOR.''' Multa bona volt vobis facere. '''AD.''' Bonus bonis bene feceris.{{r|5.4.55|55}}{{a|1216}}
['''HAN.''' Gaudio ero vobis. '''AD.''' At edepol nos voluptati tibi.{{a|1217}}
'''HAN.''' Libertatique. '''AD.''' Istoc pretio tuas nos facile feceris.]{{a|1218}}
'''AGOR.''' Patrue mi, ita me di amabunt, ut ego, si sim Iuppiter,{{a|1219}}
iam hercle ego illam uxorem ducam et Iunonem extrudam foras.{{l|1220}}
Ut pudice verba fecit, cogitate et commode,{{r|5.4.60|60}}{{a|1221}}
ut modeste orationem praebuit. '''HAN.''' Certo haec meast.{{a|1222}}
Sed ut astu sum adgressus ad eas. '''AGOR.''' Lepide hercle atque commode.{{a|1223}}
'''HAN.''' Pergo etiam temptare? '''AGOR.''' In pauca confer: sitiunt qui sedent.{{a|1224}}
'''HAN.''' Quid istic? Quod faciundumst cur non agimus? In ius vos voco.{{l|1225}}
'''AGOR.''' Nunc, patrue, tu frugi bonae es. Tene. Vin ego hanc adprendam?{{r|5.4.65|65}}{{a|1226}}
'''AD.''' An patruos est, Agorastocles, tuos hic? '''AGOR.''' Iam faxo scibis.{{a|1227}}
Nunc pol ego te ulciscar probe, nam faxo— mea eris sponsa.{{a|1228}}
'''HAN.''' Ite in ius, ne moramini. Antestare me atque duce.{{a|1229}}
'''AGOR.''' Ego te antestabor, postea hanc amabo atque amplexabor.{{l|1230}}
Sed illud quidem volui dicere— immo hercle dixi quod volebam.{{r|5.4.70|70}}{{a|1231}}
'''HAN.''' Moramini. In ius vos voco, nisi honestiust prehendi.{{a|1232}}
'''AD.''' Quid in ius vocas nos? Quid tibi debemus? '''AGOR.''' Dicet illi.{{a|1233}}
'''AD.''' Etiam me meae latrant canes? '''AGOR.''' At tu hercle adludiato:{{a|1234}}
dato mihi pro offa savium, pro osse linguam obicito.{{l|1235}}
Ita hanc canem faciam tibi oleo tranquilliorem.{{r|5.4.75|75}}{{a|1236}}
'''HAN.''' Ite si itis. '''AD.''' Quid nos fecimus tibi? '''HAN.''' Fures estis ambae.{{a|1237}}
'''AD.''' Nosne tibi? '''HAN.''' Vos inquam. '''AGOR.''' Atque ego scio. '''AD.''' Quid id furtist? '''AGOR.''' Hunc rogato.{{a|1238}}
'''HAN.''' Quia annos multos filias meas celavistis clam me,{{a|1239}}
atque equidem ingenuas liberas summoque genere gnatas.{{l|1240}}
'''AD.''' Numquam mecastor reperies tu istuc probrum penes nos.{{r|5.4.80|80}}{{a|1241}}
'''AGOR.''' Da pignus, ni nunc perieres, in savium, uter utri det.{{a|1242}}
'''AD.''' Nil tecum ago, apscede opsecro. '''AG.''' Atque hercle mecum agendum est.{{a|1243}}
Nam hic patruos meus est, pro hoc mihi patronus sim necesse est;{{a|1244}}
et praedicabo quo modo [vos] furta faciatis multa{{l|1245}}
quoque modo huius filias apud vos habeatis servas,{{r|5.4.85|85}}{{a|1246}}
quas vos ex patria liberas surruptas esse scitis.{{a|1247}}
'''AD.''' Vbi sunt eae? Qut quas, opsecro? '''AG.''' Satis iam sunt maceratae.{{a|1248}}
'''H.''' Quid si eloquamur? '''AG.''' Censeo hercle, patrue. '''AD.''' Misera timeo,{{a|1249}}
quid hoc sit negoti, mea soror; ita stupida sine animo asto.{{l|1250}}
'''HAN.''' Advortite animum, mulieres. Primum, si id fieri possit,{{r|5.4.90|90}}{{a|1251}}
ne indigna indignis di darent, id ego evenire vellem;{{a|1252}}
nunc quod boni mihi di danunt, vobis vostraeque matri,{{a|1253}}
eas dis est aequom gratias nos agere sempiternas,{{a|1254}}
quom nostram pietatem adprobant decorantque di immortales.{{l|1255}}
Vos meae estis ambae filiae et hic est cognatus vester,{{r|5.4.95|95}}{{a|1256}}
huiusce fratris filius, Agorastocles. '''AD.''' Amabo,{{a|1257}}
num hi falso oblectant gaudio nos? '''AGOR.''' At ita me di servent,{{a|1258}}
ut hic pater est vester. Date manus. '''AD.''' Salve, insperate nobis{{a|1259}}
pater, te complecti nos sine. '''ANT.''' Cupite atque exspectate{{l|1260}}
pater, salve. '''AD.''' Ambae filiae sumus. '''ANT.''' Amplectamur ambae.{{r|5.4.100|100}}{{a|1261}}
'''AGOR.''' Quis me amplectetur postea? '''HAN.''' Nunc ego sum fortunatus,{{a|1262}}
multorum annorum miserias nunc hac voluptate sedo.{{a|1263}}
'''AD.''' Vix hoc videmur credere. '''HAN.''' Magis qui credatis dicam.{{a|1264}}
Nam vostra nutrix † primum me cognovit. '''AD.''' Vbi ea, amabo, est?{{l|1265}}
'''HAN.''' Apud hunc est. '''AGOR.''' Quaeso, qui lubet tam diu tenere collum?{{r|5.4.105|105}}{{a|1266}}
Omitte saltem tu altera. Nolo ego istuc. '''AD.''' Enicas me.{{a|1267}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|1267a}}
Prius quam tibi desponderit. '''AGOR.''' Mitto. '''AD.''' Sperate, salve.{{a|1268}}
'''HAN.''' Condamus alter alterum ergo in nervom bracchialem.{{a|1269}}
Quibus nunc in terra melius est? '''AGOR.''' Eveniunt digna dignis.{{r|5.4.110|110}}{{l|1270}}
'''HAN.''' Tandem huic cupitum contigit. '''AG.''' O Apella, o Zeuxis pictor,{{a|1271}}
cur numero estis mortui, hoc exemplo ut pingeretis?{{a|1272}}
Nam alios pictores nil moror huius modi tractare exempla.{{a|1273}}
'''HAN.''' Di deaeque omnes, vobis habeo merito magnas gratias,{{a|1274}}
quom hac me laetitia adfecistis tanta et tantis gaudiis,{{r|5.4.115|115}}{{l|1275}}
ut meae gnatae ad me redirent in potestatem meam.{{a|1276}}
['''AD.''' Mi pater, tua pietas plane nobis auxilio fuit.{{a|1277}}
'''AGOR.''' Patrue, facito in memoria habeas, tuam maiorem filiam{{a|1278}}
mihi te despondisse. '''HAN.''' Memini. '''AGOR.''' Et dotis quid promiseris.]{{a|1279}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.5.0'&gt;&lt;/span&gt;V.v===
&lt;poem&gt;[ANTAMONIDES ⸱ ANTERASTILIS ⸱ ADVOCATI ⸱ HANNO ⸱ AGORASTOCLES]
'''ANTAMONIDES''' Si ego minam non ultus fuero probe, quam lenoni dedi,{{l|1280}}
tum profecto me sibi habento scurrae ludificatui.{{a|1281}}
Is etiam me ad prandium ad se abduxit ignavissimus,{{a|1282}}
ipse abiit foras, me reliquit pro atriensi in aedibus,{{a|1283}}
ubi nec leno neque illae redeunt, nec quod edim quicquam datur.{{r|5.5.5|5}}{{a|1284}}
Pro maiore parte prandi pignus cepi, abii foras;{{l|1285}}
sic dedero: aere militari tetigero lenunculum.{{a|1286}}
Nanctus est hominem, mina quem argenti circumduceret.{{a|1287}}
Sed mea amica nunc mihi irato obviam veniat velim:{{a|1288}}
iam pol ego illam pugnis totam faciam uti sit merulea,{{r|5.5.10|10}}{{a|1289}}
ita replebo atritate, atrior multo ut siet,{{l|1290}}
quam Aegyptini, qui cortinam ludis per circum ferunt.{{a|1291}}
'''ANTER.''' Tene sis me arte, mea voluptas; male ego metuo miluos,{{a|1292}}
mala illa bestia est, ne forte me auferat pullum tuom.{{a|1293}}
'''AD.''' Vt nequeo te satis complecti, mi pater. '''ANTAM.''' Ego me moror.{{r|5.5.15|15}}{{a|1294}}
Propemodum hoc opsonare prandium potero mihi.{{l|1295}}
Sed quid hoc est? Quid est? Quid hoc est? Quid ego video? Quo modo?{{a|1296}}
Quid hoc est conduplicationis? Quae haec est congeminatio?{{a|1297}}
Quis hic homo est cum tunicis longis quasi puer cauponius?{{a|1298}}
Qatin ego oculis cerno? Estne illaec mea amica Anterastilis?{{r|5.5.20|20}}{{a|1299}}
Et ea est certo. Iam pridem ego me sensi nihili pendier.{{l|1300}}
Non pudet puellam amplexari baiolum in media via?{{a|1301}}
Iam hercle ego illum excruciandum totum carnufici dabo.{{a|1302}}
Sane genus hoc mulierosumst tunicis demissiciis.{{a|1303}}
Sed adire certum est hanc amatricem Africam.{{r|5.5.25|25}}{{a|1304}}
Heus tu, tibi dico, mulier, ecquid te pudet?{{l|1305}}
Quid tibi negoti est autem cum istac? Dic mihi.{{a|1306}}
'''HAN.''' Adulescens, salve. '''ANTAM.''' Nolo, nihil ad te attinet.{{a|1307}}
Quid tibi hanc digito tactio est? '''HAN.''' Quia mihi lubet.{{a|1308}}
'''ANT.''' Lubet? '''HAN.''' Ita dico. '''ANT.''' Ligula, i in malam crucem.{{r|5.5.30|30}}{{a|1309}}
Tune hic amator audes esse, hallex viri,{{l|1310}}
aut contrectare quod mares homines amant?{{a|1311}}
Deglupta mena, sarrapis, sementium,{{a|1312}}
manstruca, halagora, sampsa, tum autem plenior{{a|1313}}
ali ulpicique quam Romani remiges.{{r|5.5.35|35}}{{a|1314}}
'''AGOR.''' Num tibi, adulescens, malae aut dentes pruriunt,{{l|1315}}
qui huic es molestus, an malam rem quaeritas?{{a|1316}}
'''ANTAM.''' Quin adhibuisti, dum istaec loquere, tympanum?{{a|1317}}
Nam te cinaedum esse arbitror magis quam virum.{{a|1318}}
'''AGOR.''' Scin quam cinaedus sum? Ite istinc, servi, foras,{{r|5.5.40|40}}{{a|1319}}
ecferte fustis. '''ANTAM.''' Heus tu, si quid per iocum{{l|1320}}
dixi, nolito in serium convertere.{{a|1321}}
'''ANTER.''' Qui tibi lubido est, opsecro, Antamonides,{{a|1322}}
loqui inclementer nostro cognato et patri?{{a|1323}}
Nam hic noster pater est; hic nos cognovit modo{{r|5.5.45|45}}{{a|1324}}
et hunc sui fratris filium. '''ANTAM.''' Ita me Iuppiter{{l|1325}}
bene amet, bene factum. Gaudeo et volup est mihi,{{a|1326}}
si quid lenoni optigit magni mali.{{a|1327}}
[Quomque e virtute vobis fortuna optigit.{{a|1328}}
'''ANTER.''' Credibile ecastor dicit. Crede huic, mi pater.{{r|5.5.50|50}}{{a|1329}}
'''HAN.''' Credo. '''AGOR.''' Et ego credo. Sed eccum lenonem Lycum.]{{l|1330|1330-1331}}
'''AGOR.''' Bonum virum eccum video, se recipit domum;{{l|1332}}
['''HAN.''' Quis hic est? '''AGOR.''' Vtrumvis est, vel leno vel Lycus.{{a|1333}}
In servitute hic filias habuit tuas{{a|1334}}
et mi auri fur est. '''HAN.''' Bellum hominem, quem noveris.]{{r|5.5.55|55}}{{l|1335}}
Rapiamus in ius. '''HAN.''' Minime. '''AG.''' Quapropter? '''HAN.''' Quia{{a|1336}}
†iniuriarum multo induci satius est.{{a|1337}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.6.0'&gt;&lt;/span&gt;V.vi===
&lt;poem&gt;[LYCIVS ⸱ AGORASTOCLES ⸱ HANNO ⸱ ANTAMONIDES]
'''LYCVS''' Decipitur nemo, mea quidem sententia,{{a|1338}}
qui suis amicis narrat recte res suas;{{a|1339}}
nam omnibus amicis meis idem unum convenit,{{l|1340}}
ut me suspendam, ne addicar Agorastocli.{{a|1341}}
'''AG.''' Leno, eamus in ius. '''LYC.''' Opsecro te, Agorastocles,{{r|5.6.5|5}}{{a|1342}}
suspendere ut me liceat. '''HAN.''' In ius te voco.{{a|1343}}
'''LYC.''' Quid tibi mecum autem? '''HAN.''' Quia hasce aio liberas{{a|1344}}
ingenuasque esse filias ambas meas;{{l|1345}}
eae sunt surruptae cum nutrice parvolae.{{a|1346}}
'''LYC.''' Iam pridem equidem istuc scivi, et miratus fui,{{r|5.6.10|10}}{{a|1347}}
neminem venire qui istas adsereret manu.{{a|1348}}
[Meae quidem profecto non sunt. '''ANTAM.''' Leno, in ius eas.{{a|1349}}
'''LYC.''' De prandio tu dicis. Debetur, dabo.]{{l|1350}}
'''AG.''' Duplum pro furto mi opus est. '''LYC.''' Sume hinc quid lubet.{{a|1351}}
'''HAN.''' Et mihi suppliciis multis. '''LYC.''' Sume hinc quid lubet:{{r|5.6.15|15}}{{a|1352}}
['''ANTAM.''' Et mihi quidem mina argenti. '''LY.''' Sume hinc quid lubet.]{{a|1353}}
Collo rem solvam iam omnibus, quasi baiolus.{{a|1354}}
['''AG.''' Numquid recusas contra me? '''LYC.''' Haud verbum quidem.{{l|1355}}
'''AG.''' Ite igitur intro, mulieres. Sed patrue mi,{{a|1356}}
tuam, ut dixisti, mihi desponde filiam.{{r|5.6.20|20}}{{a|1357}}
'''HAN.''' Haud aliter ausim. '''ANTAM.''' Bene vale. '''AG.''' Et tu bene vale.{{a|1358}}
'''ANTAM.''' Leno, arrabonem hoc pro mina mecum fero.—{{a|1359}}
'''LYC.''' Perii hercle. '''AG.''' Immo haud multo post, si in ius veneris.{{l|1360}}
'''LYC.''' Quin egomet tibi me addico. Quid praetore opust?{{a|1361}}
Verum obsecro te, ut liceat simplum solvere,{{r|5.6.25|25}}{{a|1362}}
trecentos Philippos; credo conradi potest:{{a|1363}}
cras auctionem faciam. '''AG.''' Tantisper quidem{{a|1364}}
ut sis apud me lignea in custodia.{{l|1365}}
'''LYC.''' Fiat. '''AG.''' Sequere intro, patrue mi, ut hunc festum diem{{a|1366}}
habeamus hilare, huius malo et nostro bono.{{r|5.6.30|30}}{{a|1367}}
Multum valete. Multa verba fecimus;{{a|1368}}
malum postremo omne ad lenonem reccidit.{{a|1369}}
Nunc, quod postremum est condimentum fabulae,{{l|1370}}
si placuit, plausum postulat comoedia.—]{{a|1371}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.7.0'&gt;&lt;/span&gt;V.vii===
&lt;poem&gt;[AGORASTOCLES ⸱ LYCIVS ⸱ ANTAMONIDES ⸱ HANNO]
'''AGOR.''' Quam rem agis, miles? Qui lubet patruo meo{{a|1372}}
loqui inclementer? Ne mirere, mulieres{{a|1373}}
quod eum secuntur: modo cognovit filias{{a|1374}}
suas esse hasce ambas. '''LYCVS''' Hem, quod verbum aures meas{{l|1375}}
tetigit? Nunc perii. '''ANTAM.''' Vnde haec perierunt domo?{{r|5.7.5|5}}{{a|1376}}
'''AG.''' Carthaginienses sunt. '''LYC.''' At ego sum perditus.{{a|1377}}
Illuc ego metui semper, ne cognosceret{{a|1378}}
eas aliquis, quod nunc factumst. Vae misero mihi,{{a|1379}}
periere, opinor, duodeviginti minae,{{l|1380}}
qui hasce emi. '''AGOR.''' Et tute ipse periisti, Lyce.{{r|5.7.10|10}}{{a|1381}}
'''HAN.''' Quis hic est? '''AGOR.''' Vtrumvis est, vel leno vel Lycus.{{a|1382}}
In servitute hic filias habuit tuas,{{a|1383}}
et mi auri fur est. '''HAN.''' Bellum hominem, quem noveris.{{a|1384}}
'''ANTAM.''' Leno, rapacem te esse semper credidi,{{l|1385}}
verum etiam furacem qui norunt magis.{{r|5.7.15|15}}{{a|1386}}
'''LYC.''' Accedam. Per ego tua te genua obsecro{{a|1387}}
et hunc, cognatum quem tuom esse intellego:{{a|1388}}
quando boni estis, ut bonos facere addecet{{a|1389}}
faciatis, vestro subveniatis supplici.{{l|1390}}
Iam pridem equidem istas scivi esse liberas{{r|5.7.20|20}}{{a|1391}}
et exspectabam, si qui eas assereret manu.{{a|1392}}
Nam non meae sunt prosum. Tum autem aurum tuom{{a|1393}}
reddam, quod apud me est, et iusiurandum dabo,{{a|1394}}
me malitiose nil fecisse, Agorastocles.{{l|1395}}
'''AGOR.''' Quid mihi par facere sit, ego mecum consulam.{{r|5.7.25|25}}{{a|1396}}
Omitte genua. '''LYC.''' Mitto, si ita sententia est.{{a|1397}}
'''ANTAM.''' Heus tu leno. '''LYC.''' Quid lenonem vis inter negotium?{{a|1398}}
'''ANTAM.''' Vt minam mi argenti reddas, prius quam in nervom abducere.{{a|1399}}
'''LYC.''' Di meliora faxint. '''ANTAM.''' Sic est: hodie cenabis toris.{{l|1400}}
Aurum argentum collum, leno, tris res nunc debes simul.{{r|5.7.30|30}}{{a|1401}}
'''HAN.''' Quid me &lt;in&gt; hac re facere deceat, egomet mecum cogito.{{a|1402}}
Si volo hunc ulcisci, litis sequar in alieno oppido,{{a|1403}}
quantum audivi ingenium et mores eius quo pacto sient.{{a|1404}}
'''ADELPH.''' Mi pater, ne quid tibi cum istoc rei sit pessumo, obsecro.{{l|1405}}
'''ANTER.''' Ausculta sorori. Abi, diiunge inimicitias cum improbo.{{r|5.7.35|35}}{{a|1406}}
'''HAN.''' Hoc age sis, leno. Quamquam ego te meruisse ut pereas scio,{{a|1407}}
non experiar tecum. '''AGOR.''' Neque ego; si aurum mihi reddes meum,{{a|1408}}
leno, quando ex nervo emissu's— compingare in carcerem.{{a|1409}}
'''LYC.''' Iamne autem ut soles? '''ANTAM.''' Ego, Poene, tibi me purgatum volo.{{l|1410}}
Si quid dixi iratus advorsum animi tui sententiam,{{r|5.7.40|40}}{{a|1411}}
id uti ignoscas quaeso; et quom istas invenisti filias,{{a|1412}}
ita me di ament &lt;ut&gt; mihi volup est. '''HAN.''' Ignosco et credo tibi.{{a|1413}}
'''ANTAM.''' Leno, tu autem amicam mihi des facito aut [auri] mihi reddas minam.{{a|1414}}
'''LYC.''' Vin tibicinam meam habere? '''ANTAM.''' Nil moror tibicinam;{{l|1415}}
nescias, utrum ei maiores buccaene an mammae sient.{{r|5.7.45|45}}{{a|1416}}
'''LYC.''' Dabo quae placeat. '''ANTAM.''' Cura. '''LYC.''' Aurum cras ad te referam tuom.{{a|1417}}
'''AGOR.''' Facito in memoria habeas. '''LYC.''' Miles, sequere me.— '''ANTAM.''' Ego vero sequor.—{{a|1418}}
'''AGOR.''' Quid ais, patrue? Quando hinc ire cogitas Carthaginem?{{a|1419}}
Nam tecum mi una ire certum est. '''HAN.''' Vbi primum potero, ilico.{{l|1420}}
'''AGOR.''' Dum auctionem facio, hic opus est aliquot ut maneas dies.{{r|5.7.50|50}}{{a|1421}}
'''HAN.''' Faciam ita ut vis. '''AGOR.''' Age sis, eamus, nos curemus. Plaudite.{{a|1422}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium paginae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>48xbgfoq26pqgr3scbnsgaqp64ei02o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pseudolus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40442</id>
    <revision>
      <id>286433</id>
      <parentid>248134</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94015" sha1="q5j9e5aec9y55bmvexr36j8i1pvzpeo" xml:space="preserve">==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;Exporgi meliust lumbos atque exsurgier:{{a|1}}
Plautina longa fabula in scaenam venit.{{a|2}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS ⸱ CALIDORVS]&lt;br&gt;'''PSEVDOLVS''' Si ex te tacente fieri possem certior,{{a|3}}
ere, quae miseriae te tam misere macerent,{{a|4}}
duorum labori ego hominum parsissem lubens,{{l|5}}
mei te rogandi et tis respondendi mihi;{{a|6}}
nunc quoniam id fieri non potest, necessitas{{r|1.1.5|5}}{{a|7}}
me subigit ut te rogitem. Responde mihi:{{a|8}}
quid est quod tu exanimatus iam hos multos dies{{a|9}}
gestas tabellas tecum, eas lacrumis lavis,{{l|10}}
neque tui participem consili quemquam facis?{{a|11}}
Eloquere, ut quod ego nescio id tecum sciam.{{r|1.1.10|10}}{{a|12}}
'''CALIDORVS''' Misere miser sum, Pseudole. '''PS.''' Id te Iuppiter{{a|13}}
prohibessit. '''CAL.''' Nihil hoc Iovis ad iudicium attinet:{{a|14}}
sub Veneris regno vapulo, non sub Iovis.{{l|15}}
'''PS.''' Licet me id scire quid sit? Nam tu me antidhac{{a|16}}
supremum habuisti comitem consiliis tuis.{{r|1.1.15|15}}{{a|17}}
'''CAL.''' Idem animus nunc est. '''PS.''' Face me certum quid tibist;{{a|18}}
iuvabo aut re aut opera aut consilio bono.{{a|19}}
'''CAL.''' Cape has tabellas, tute hinc narrato tibi{{l|20}}
quae me miseria et cura contabefacit.{{a|21}}
'''PS.''' Mos tibi geretur. Sed quid hoc, quaeso? '''CAL.''' Quid est?{{r|1.1.20|20}}{{a|22}}
'''PS.''' Vt opinor, quaerunt litterae hae sibi liberos:{{r|1.1.|}}{{a|23}}
alia aliam scandit. '''CAL.''' Ludis iam ludo tuo?{{a|24}}
'''PS.''' Has quidem pol credo nisi Sibulla legerit,{{l|25}}
interpretari alium posse neminem.{{a|26}}
'''CAL.''' Cur inclementer dicis lepidis litteris{{r|1.1.25|25}}{{a|27}}
lepidis tabellis lepida conscriptis manu?{{a|28}}
'''PS.''' An, opsecro hercle, habent quas gallinae manus?{{a|29}}
Nam has quidem gallina scripsit. '''CAL.''' Odiosus mihi es.{{l|30}}
Lege vel tabellas redde. '''PS.''' Immo enim pellegam.{{a|31}}
Advortito animum. '''CAL.''' Non adest. '''PS.''' At tu cita.{{r|1.1.30|30}}{{a|32}}
'''CAL.''' Immo ego tacebo, tu istinc ex cera cita;{{a|33}}
nam istic meus animus nunc est, non in pectore.{{a|34}}
'''PS.''' Tuam amicam video, Calidore. '''CAL.''' Vbi ea est, opsecro?{{l|35}}
'''PS.''' Eccam in tabellis porrectam: in cera cubat.{{a|36}}
'''CAL.''' At te di deaeque quantumst— '''PS.''' Servassint quidem.{{r|1.1.35|35}}{{a|37}}
'''CAL.''' Quasi solstitialis herba paulisper fui:{{a|38}}
repente exortus sum, repentino occidi.{{a|39}}
'''PS.''' Tace, dum tabellas pellego. '''CAL.''' Ergo quin legis?{{l|40}}
'''PS.''' 'Phoenicium Calidoro amatori suo{{a|41}}
per ceram et lignum litterasque interpretes{{r|1.1.40|40}}{{a|42}}
salutem mittit et salutem abs te expetit,{{a|43}}
lacrumans titubanti animo, corde et pectore.'{{a|44}}
'''CAL.''' Perii, salutem nusquam invenio, Pseudole,{{l|45}}
quam illi remittam. '''PS.''' Quam salutem? '''CAL.''' Argenteam.{{a|46}}
'''PS.''' Pro lignean salute vis argenteam{{r|1.1.45|45}}{{a|47}}
remittere illi? Vide sis quam tu rem geras.{{a|48}}
'''CAL.''' Recita modo: ex tabellis iam faxo scies{{a|49}}
quam subito argento mi usus invento siet.{{l|50}}
'''PS.''' 'Leno me peregre militi Macedonio{{a|51}}
minis viginti vendidit, voluptas mea;{{r|1.1.50|50}}{{a|52}}
et prius quam hinc abiit, quindecim miles minas{{a|53}}
dederat; nunc unae quinque remorantur minae.{{a|54}}
Ea causa miles hic reliquit symbolum,{{l|55}}
expressam in cera ex anulo suam imaginem,{{a|56}}
ut qui huc adferret eius similem symbolum,{{r|1.1.55|55}}{{a|57}}
cum eo simul me mitteret. Ei rei dies{{a|58}}
haec praestituta est, proxuma Dionysia.'{{a|59}}
Cras ea quidem sunt. '''CAL.''' Prope adest exitium mihi,{{l|60}}
nisi quid mihi in te est auxili. '''PS.''' Sine pellegam.{{a|61}}
'''CAL.''' Sino, nam mihi videor cum ea fabularier;{{r|1.1.60|60}}{{a|62}}
lege: dulce amarumque una nunc misces mihi.{{a|63}}
'''PS.''' 'Nunc nostri amores mores consuetudines,{{a|64}}
[iocus ludus sermo suavisaviatio]{{l|65}}
compressiones artae amantum corporum,{{a|66}}
teneris labellis molles morsiunculae,{{r|1.1.65|65}}{{a|67}}
[nostrorum orgiorum—iunculae]{{l|67a}}
papillarum horridularum oppressiunculae,{{a|68}}
harunc voluptatum mi omnium atque itidem tibi{{a|69}}
distractio discidium vastities venit,{{l|70}}
nisi quae mihi in test aut tibist in me salus.{{r|1.1.70|70}}{{a|71}}
Haec quae ego scivi ut scires curavi omnia;{{a|72}}
nunc ego te experiar quid ames, quid simules. Vale.'{{a|73}}
'''CAL.''' Est misere scriptum, Pseudole. '''PS.''' O, miserrime.{{a|74}}
'''CAL.''' Quin fles? '''PS.''' Pumiceos oculos habeo: non queo{{l|75}}
lacrumam exorare ut expuant unam modo.{{r|1.1.75|75}}{{a|76}}
'''CAL.''' Quid ita? '''PS.''' Genus nostrum semper siccoculum fuit.{{a|77}}
'''CAL.''' Nilne adiuvare me audes? '''PS.''' Quid faciam tibi?{{a|78}}
'''CAL.''' Eheu. '''PS.''' Eheu? Id quidem hercle ne parsis: dabo.{{a|79}}
'''CAL.''' Miser sum, argentum nusquam invenio mutuom.{{l|80}}
'''PS.''' Eheu. '''CAL.''' Neque intus nummus ullus est. '''PS.''' Eheu.{{r|1.1.80|80}}{{a|81}}
'''CAL.''' Ille abducturus est mulierem cras. '''PS.''' Eheu.{{a|82}}
'''CAL.''' Istocine pacto me adiuvas? '''PS.''' Do id quod mihi est;{{a|83}}
nam is mihi thensaurus iugis in nostra est domo.{{a|84}}
'''CAL.''' Actum est de me hodie. Sed potes nunc mutuam{{l|85}}
drachumam dare unam mihi, quam cras reddam tibi?{{r|1.1.85|85}}{{a|86}}
'''PS.''' Vix hercle, opinor, si me opponam pignori.{{a|87}}
Sed quid ea drachuma facere vis? '''CAL.''' Restim volo{{a|88}}
mihi emere. '''PS.''' Quam ob rem? '''CAL.''' Qui me faciam pensilem.{{a|89}}
Certum est mihi ante tenebras tenebras persequi.{{l|90}}
'''PS.''' Quis mi igitur drachumam reddet, si dedero tibi?{{r|1.1.90|90}}{{a|91}}
An tu te ea causa vis sciens suspendere{{a|92}}
ut me defraudes, drachumam si dederim tibi?{{a|93}}
'''CAL.''' Profecto nullo pacto possum vivere,{{a|94}}
si illa a me abalienatur atque abducitur.{{l|95}}
'''PS.''' Quid fles, cucule? Vives. '''CAL.''' Quid ego ni fleam,{{r|1.1.95|95}}{{a|96}}
quoi nec paratus nummus argenti siet{{a|97}}
neque libellai spes sit usquam gentium?{{a|98}}
'''PS.''' Vt litterarum ego harum sermonem audio,{{a|99}}
nisi tu illi lacrumis fleveris argenteis,{{l|100}}
quod tu istis lacrumis te probare postulas,{{r|1.1.100|100}}{{a|101}}
non pluris refert quam si imbrem in cribrum geras.{{a|102}}
Verum ego te amantem, ne pave, non deseram.{{a|103}}
Spero alicunde hodie me bona opera aut hac mea{{a|104}}
tibi inventurum esse auxilium argentarium.{{l|105}}
Atque id futurum unde unde dicam nescio,{{r|1.1.105|105}}{{a|106}}
nisi quia futurum est: ita supercilium salit.{{a|107}}
'''CAL.''' Vtinam quae dicis dictis facta suppetant.{{a|108}}
'''PS.''' Scis tu quidem hercle, mea si commovi sacra,{{a|109}}
quo pacto et quantas soleam turbellas dare.{{l|110}}
'''CAL.''' In te nunc omnes spes sunt aetati meae.{{r|1.1.110|110}}{{a|111}}
'''PS.''' Satin est, si hanc hodie mulierem efficio tibi{{a|112}}
tua ut sit, aut si tibi do viginti minas?{{a|113}}
'''CAL.''' Satis, si futurumst. '''PS.''' Roga me viginti minas,{{a|114}}
ut me effecturum tibi quod promisi scias.{{l|115}}
Roga, opsecro hercle. Gestio promittere.{{r|1.1.115|115}}{{a|116}}
'''CAL.''' Dabisne argenti mi hodie viginti minas?{{a|117}}
'''PS.''' Dabo. Molestus nunciam ne sis mihi.{{a|118}}
Atque hoc, ne dictum tibi neges, dico prius:{{a|119}}
si neminem alium potero, tuom tangam patrem.{{l|120}}
'''CAL.''' Di te mihi semper servent. Verum, si potest,{{r|1.1.120|120}}{{a|121}}
pietatis causa—vel etiam matrem quoque.{{a|122}}
'''PS.''' De istac re in oculum utrumvis conquiescito.{{a|123}}
'''CAL.''' Oculum anne in aurem? '''PS.''' At hoc pervolgatumst minus.{{a|124}}
Nunc, ne quis dictum sibi neget, dico omnibus{{l|125}}
pube praesenti in contione: omni poplo,{{r|1.1.125|125}}{{a|126}}
omnibus amicis notisque edico meis,{{a|127}}
in hunc diem a me ut caveant, ne credant mihi.{{a|128}}
'''CAL.''' St, tace opsecro hercle. '''PS.''' Quid negoti est? '''CAL.''' Ostium{{l|130|129-130}}
lenonis crepuit. '''PS.''' Crura mavellem modo.{{l|131}}
'''CAL.''' Atque ipse egreditur intus, periuri caput.{{r|1.1.130|}}{{a|132}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[BALLIO ⸱ SERVVS ⸱ CALIDORVS ⸱ PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''BALLIO''' Exite, agite exite, ignavi, male habiti et male conciliati,{{a|133}}
quorum numquam quicquam quoiquam venit in mentem ut recte faciant,{{a|134}}
quibus, nisi ad hoc exemplum experior, non potest usura usurpari.{{l|135}}
Neque ego homines magis asinos numquam vidi, ita plagis costae callent:{{a|136}}
quos quom ferias, tibi plus noceas; eo enim ingenio hi sunt flagritribae,{{r|1.2.5|5}}{{a|137}}
qui haec habent consilia, ubi data occasiost, rape clepe tene{{a|138}}
harpaga bibe es fuge: hoc{{a|139}}
est eorum opus, ut mavelis lupos apud ovis linquere,{{l|140}}
quam hos domi custodes.{{a|141}}
At faciem quom aspicias eorum, hau mali videntur: opera fallunt.{{r|1.2.10|10}}{{a|142}}
Nunc adeo hanc edictionem nisi animum advortetis omnes,{{a|143}}
nisi somnum socordiamque ex pectore oculisque exmovetis,{{a|144}}
ita ego vestra latera loris faciam ut valide varia sint,{{l|145}}
ut ne peristromata quidem aeque picta sint Campanica{{a|146}}
neque Alexandrina beluata tonsilia tappetia.{{r|1.2.15|15}}{{a|147}}
Atque heri iam edixeram omnibus dederamque eas provincias,{{a|148}}
verum ita vos estis praediti callenti ingenio improbi,{{a|149}}
officium vestrum ut vos malo cogatis commonerier;{{l|150}}
nempe ita animati estis vos: vincitis duritia hoc atque me.{{a|151}}
Hoc sis vide, ut alias res agunt. Hoc agite, hoc animum advortite,{{r|1.2.20|20}}{{a|152}}
huc adhibete auris quae ego loquor, plagigera genera hominum.{{a|153}}
Numquam edepol vostrum durius tergum erit quam terginum hoc meum.{{a|154}}
Quid nunc? Doletne? Em sic datur, si quis erum servos spernit.{{l|155}}
Adsistite omnes contra me et quae loquar advortite animum.{{a|156}}
Tu qui urnam habes aquam ingere, face plenum ahenum sit coco.{{r|1.2.25|25}}{{a|157}}
Te cum securi caudicali praeficio provinciae.{{a|158}}
'''SERVVS''' At haec retunsast. '''BAL.''' Sine siet; itidem vos quoque estis plagis [omnes]:{{a|159}}
numqui minus ea gratia tamen omnium opera utor?{{l|160}}
Tibi hoc praecipio ut niteant aedes. Habes quod facias: propera, abi intro.{{a|161}}
Tu esto lectisterniator. Tu argentum eluito, idem exstruito.{{r|1.2.30|30}}{{a|162}}
Haec, quom ego a foro revortar, facite ut offendam parata,{{a|163}}
vorsa sparsa, tersa strata, lautaque unctaque omnia ut sint.{{a|164}}
Nam mi hodie natalis dies est, decet eum omnis vos concelebrare.{{l|165}}
Pernam callum glandium sumen facito in aqua iaceant. Satin audis?{{a|166}}
Magnifice volo me viros summos accipere, ut mihi rem esse reantur.{{r|1.2.35|35}}{{a|167}}
Intro abite atque haec cito celerate, ne mora quae sit, cocus cum veniat;{{a|168}}
ego eo in macellum, ut piscium quidquid ibist pretio praestinem.{{a|169}}
I, puere, prae; ne quisquam pertundat cruminam cautiost.{{l|170}}
Vel opperire, est quod domi dicere paene fui oblitus.{{a|171}}
Auditin? Vobis, mulieres, hanc habeo edictionem.{{r|1.2.40|40}}{{a|172}}
Vos, quae in munditiis, mollitiis deliciisque aetatulam agitis,{{a|173}}
viris cum summis, inclutae amicae, nunc ego scibo atque hodie experiar,{{a|174}}
quae capiti, quae ventri operam det, quae suae rei, quae somno studeat;{{l|175}}
quam libertam fore mihi credam et quam venalem, hodie experiar.{{a|176}}
Facite hodie ut mihi munera multa huc ab amatoribus conveniant.{{r|1.2.45|45}}{{a|177}}
Nam nisi mihi penus annuos hodie † convenit, cras populo prostituam vos.{{a|178}}
Natalem scitis mi esse diem hunc: ubi isti sunt quibus vos oculi estis,{{a|179}}
quibus vitae, quibus deliciae estis, quibus savia, mammia, mellillae?{{l|180}}
Maniplatim mihi munerigeruli facite ante aedis iam hic adsint.{{a|181}}
Cur ego vestem, aurum atque ea quibus est vobis usus, prahibeo? Aut quid mi{{r|1.2.50|50}}{{a|182}}
domi nisi malum vestra operast hodie? Improbae vini modo cupidae estis:{{a|183}}
eo vos † vestros panticesque adeo madefactatis, quom ego sim hic siccus.{{a|184}}
Nunc adeo hoc factust optumum, ut nomine quemque appellem suo,{{l|185}}
ne dictum esse actutum sibi quaepiam vostrarum mihi neget:{{a|186}}
advortite animum cunctae.{{r|1.2.55|55}}{{a|187}}
Principio, Hedytium, tecum ago, quae amica es frumentariis,{{a|188}}
quibus cunctis montes maxumi [acervi] frumenti sunt domi:{{a|189}}
fac sis sit delatum huc mihi frumentum, hunc annum quod satis,{{l|190}}
mi et familiae omni sit meae, atque adeo ut frumento afluam,{{a|191}}
ut civitas nomen mihi commutet meque ut praedicet{{r|1.2.60|60}}{{a|192}}
lenone ex Ballione regem Iasonem.{{a|193}}
'''CAL.''' Audin, furcifer quae loquitur? Satin magnificus tibi videtur?{{a|194}}
'''PSEVD.''' Pol iste, atque etiam malificus.{{l|195}}
Sed tace atque hanc rem gere.{{l|195a}}
'''BAL.''' Aeschrodora, tu quae amicos tibi habes lenonum aemulos{{r|1.2.65|65}}{{a|196}}
lanios, qui, item ut nos iurando, iure malo male quaerunt rem, audi:{{a|197}}
nisi carnaria tria gravida tegoribus onere uberi hodie{{a|198}}
mihi erunt, cras te quasi Dircam olim, ut memorant, duo gnati Iovis{{a|199}}
devinxere ad taurum, item ego te distringam ad carnarium;{{l|200}}
id tibi profecto taurus fiet. '''CAL.''' Nimis sermone huius ira incendor.{{r|1.2.70|70}}{{a|201}}
'''PS.''' Huncine hic hominem pati{{a|202}}
colere iuventutem Atticam?{{l|202a}}
Ubi sunt, ubi latent quibus aetas integra est, qui amant a lenone?{{a|203}}
Quin conveniunt? Quin una omnes peste hac populum hunc liberant?{{a|204}}
Sed nimium stultus, nimis fui{{l|205}}{{r|1.2.75|75}}
indoctus: illine audeant{{l|205a}}
id facere quibus ut serviant{{l|205b}}
suos amor cogit?{{a|206}}
[simul prohibet faciant adversum eos quod nolunt]{{l|206a}}
'''CAL.''' Vah tace. '''PS.''' Quid est?{{r|1.2.80|80}}{{a|207}}
'''CAL.''' Male morigeru's mihi, quom sermoni huius obsonas.{{a|208}}
'''PS.''' Taceo. '''CAL.''' At taceas malo multo quam tacere dicas. '''BAL.''' Tu autem,{{a|209}}
Xystilis, fac ut animum advortas, quoius amatores olivi{{l|210}}
''δύναμιν'' domi habent maxumam.{{a|211}}
Si mihi non iam huc culleis{{r|1.2.85|85}}{{a|212}}
oleum deportatum erit,{{a|213}}
te ipsam culleo ego cras faciam ut deportere—in pergulam;{{a|214}}
ibi tibi adeo lectus dabitur, ubi tu hau somnum capias, sed ubi{{l|215}}
usque ad languorem—tenes{{a|216}}
quo se haec tendant quae loquor.{{r|1.2.90|90}}{{a|217}}
Ain, excetra tu? Quae tibi amicos tot habes tam probe oleo onustos,{{a|218}}
num quoipiam est hodie tua tuorum opera conservorum{{a|219}}
nitidiusculum caput? Aut num ipse ego pulmento utor magis{{l|220}}
unctiusculo? Sed scio, tu oleum hau magni pendis, vino{{a|221}}
te devincis. Sine modo,{{r|1.2.95|95}}{{a|222}}
reprehendam hercle ego cuncta una opera, nisi quidem hodie tu omnia{{a|223}}
facis effecta haec ut loquor.{{a|224}}
Tu autem, quae pro capite argentum mihi iam iamque semper numeras,{{l|225}}
ea pacisci modo scis, sed quod pacta es non scis solvere,{{a|226}}
Phoenicium, tibi ego haec loquor, deliciae summatum virum:{{r|1.2.100|100}}{{a|227}}
nisi hodie mi ex fundis tuorum amicorum omne huc penus adfertur,{{a|228}}
cras Phoenicium poeniceo corio invises pergulam.{{a|229}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[CALIDORVS ⸱ PSEVDOLVS ⸱ BALLIO]&lt;br&gt;'''CAL.''' Pseudole, non audis quae hic loquitur? '''PS.''' Audio, ere, equidem atque animum advorto.{{l|230}}
'''CAL.''' Quid mi es auctor, huic ut mittam, ne amicam hic meam prostituat?{{a|231}}
'''PS.''' Nil curassis, liquido es animo: ego pro me et pro te curabo.{{a|232}}
Iam diu ego huic bene et hic mihi volumus, et amicitia est antiqua:{{a|233}}
mittam hodie huic suo die natali malam rem magnam et maturam.{{r|1.3.5|5}}{{a|234}}
'''CAL.''' Quid opust? '''PS.''' Potin aliam rem ut cures? '''CAL.''' At— '''PS.''' Bat. '''CAL.''' Crucior. '''PS.''' Cor dura.{{l|235}}
'''CAL.''' Non possum. '''PS.''' Fac possis. '''CALL.''' Quonam pacto possim? '''PS.''' Vince animum.{{a|236}}
In rem quod sit praevortaris quam in re advorsa animo auscultes.{{a|237}}
'''CA.''' Nugae istaec sunt: non iucundumst nisi amans facit stulte. '''PS.''' Pergin?{{a|238}}
'''CAL.''' O Pseudole mi, sine sim nihili,{{r|1.3.10|10}}{{a|239}}
mitte me sis. '''PS.''' Sino, modo ego abeam.{{l|239a}}
'''CAL.''' Mane, mane, iam ut voles med esse ita ero. '''PS.''' Nunc tu sapis.{{l|240}}
'''BAL.''' It dies; ego mihi cesso.{{a|241}}
I prae, puere. '''CAL.''' Heus, abit. Quin revocas?{{a|241a}}
'''PS.''' Quid properas? Placide. '''CAL.''' At prius quam abeat.{{r|1.3.15|15}}{{a|241b}}
'''BAL.''' Quid [hoc], malum, tam placide is, puere?{{a|242}}
'''PS.''' Hodie nate, heus, hodie nate, tibi ego dico, heus, hodie nate,{{a|243}}
redi et respice ad nos. Tametsi occupatu's,{{a|244}}
moramur. Mane, em conloqui qui volunt te.{{l|245}}
'''BAL.''' Quid hoc est? Quis est qui moram mi occupato{{r|1.3.20|20}}{{a|246}}
molestam optulit? '''PS.''' Qui tibi sospitalis{{a|247}}
fuit. '''BAL.''' Mortuost qui fuit: qui sit usust.{{a|248}}
'''PS.''' Nimis superbe. '''BAL.''' Nimis molestus. '''CAL.''' Reprehende hominem, adsequere. '''BAL.''' I puere.{{a|249}}
'''PS.''' Occedamus hac obviam. '''BAL.''' Iuppiter te{{l|250}}
perdat, quisquis es. '''PS.''' Te volo. '''BAL.''' At vos ego ambos.{{r|1.3.25|25}}{{a|251}}
Vorte hac te, puere. '''PS.''' Non licet conloqui te?{{a|252}}
'''BAL.''' At mihi non lubet. '''PS.''' Sin tuamst quippiam in rem?{{a|253}}
'''BAL.''' Licetne, opsecro, bitere an non licet? '''PS.''' Vah,{{a|254}}
manta. '''BAL.''' Omitte. '''CAL.''' Ballio, audi. '''BAL.''' Surdus sum † profecto inanilogistae.{{l|255}}
'''CAL.''' Dedi dum fuit. '''BAL.''' Non peto quod dedisti.{{r|1.3.30|30}}{{a|256}}
'''CAL.''' Dabo quando erit. '''BAL.''' Ducito quando habebis.{{a|257}}
'''CAL.''' Eheu, quam ego malis perdidi modis{{a|258}}
quod tibi detuli et quod dedi. '''BAL.''' Mortua{{a|259}}
verba re nunc facis; stultus es, rem actam agis.{{l|260}}
'''PS.''' Nosce saltem hunc quis est. '''BAL.''' Iam diu scio{{r|1.3.35|35}}{{a|261}}
qui fuit: nunc qui sit ipsus sciat.{{a|262}}
Ambula tu. '''PS.''' Potin ut semel modo,{{a|263}}
Ballio, huc cum lucro respicias?{{a|264}}
'''BAL.''' Respiciam istoc pretio; nam si sacruficem summo Iovi{{l|265}}
atque in manibus exta teneam, ut poriciam, interea loci{{r|1.3.40|40}}{{a|266}}
si lucri quid detur, potius rem divinam deseram.{{a|267}}
Non potest pietati opsisti huic, utut res sunt ceterae.{{a|268}}
'''PS.''' Deos quidem, quos maxume aequom est metuere, eos minimi facit.{{a|269}}
'''BAL.''' Compellabo. Salve multum, serve Athenis pessume.{{l|270}}
'''PS.''' Di te deaeque ament vel huius arbitratu vel meo,{{r|1.3.45|45}}{{a|271}}
vel, si dignu's alio pacto, neque ament nec faciant bene.{{a|272}}
'''BAL.''' Quid agitur, Calidore? '''CAL.''' Amatur atque egetur acriter.{{a|273}}
'''BAL.''' Misereat, si familiam alere possim misericordia.{{a|274}}
'''PS.''' Heia, scimus nos quidem te qualis sis; ne praedices.{{l|275}}
Sed scin quid nos volumus? '''BAL.''' Pol ego propemodum: ut male sit mihi.{{r|1.3.50|50}}{{a|276}}
'''PS.''' Et id et hoc quod te revocamus. Quaeso animum advorte. '''BAL.''' Audio.{{a|277}}
Atque in pauca, ut occupatus nunc sum, confer quid velis.{{a|278}}
'''PS.''' Hunc pudet, quod tibi promisit quaque id promisit die,{{a|279}}
quia tibi minas viginti pro amica etiam non dedit.{{l|280}}
'''BAL.''' Nimio id quod pudet facilius fertur quam illud quod piget.{{r|1.3.55|55}}{{a|281}}
Non dedisse istunc pudet: me quia non accepi piget.{{a|282}}
'''PS.''' At dabit, parabit: aliquot hos dies manta modo.{{a|283}}
Nam hic id metuit, ne illam vendas ob simultatem suam.{{a|284}}
'''BAL.''' Fuit occasio, si vellet, iam pridem argentum ut daret.{{l|285}}
'''CAL.''' Quid, si non habui? '''BAL.''' Si amabas, invenires mutuom,{{r|1.3.60|60}}{{a|286}}
ad danistam devenires, adderes faenusculum,{{a|287}}
surruperes patri. '''PS.''' Surruperet hic patri, audacissume?{{a|288}}
Non periclumst ne quid recte monstres. '''BAL.''' Non lenoniumst.{{a|289}}
'''CAL.''' Egon patri surrupere possim quicquam, tam cauto seni?{{l|290}}
Atque adeo, si facere possim, pietas prohibet. '''BAL.''' Audio.{{r|1.3.65|65}}{{a|291}}
Pietatem ergo istam amplexator noctu pro Phoenicio.{{a|292}}
Sed cum pietatem te amori video tuo praevortere,{{a|293}}
omnes &lt;homines&gt; tibi patres sunt? Nullus est tibi quem roges{{a|294}}
mutuom argentum? '''CAL.''' Quin nomen quoque iam interiit mutuom.{{l|295}}
'''PS.''' Heus tu, postquam hercle isti a mensa surgunt satis poti viri,{{r|1.3.70|70}}{{a|296}}
qui suom repetunt, alienum reddunt nato nemini,{{a|297}}
postilla omnes cautiores sunt, ne credant alteri.{{a|298}}
'''CAL.''' Nimis miser sum, nummum nusquam reperire argenti queo;{{a|299}}
ita miser et amore pereo et inopia argentaria.{{l|300}}
'''BAL.''' Eme die caeca hercle olivom, id vendito oculata die:{{r|1.3.75|75}}{{a|301}}
iam hercle vel ducentae fieri possunt praesentes minae.{{a|302}}
'''CAL.''' Perii, annorum lex me perdit quinavicenaria.{{a|303}}
Metuont credere omnes. '''BAL.''' Eadem est mihi lex: metuo credere.{{a|304}}
'''PS.''' Credere autem? Eho an paenitet te, quanto hic fuerit usui?{{l|305}}
'''BAL.''' Non est usu quisquam amator nisi qui perpetuat data;{{r|1.3.80|80}}{{a|306}}
det, det usque: quando nil sit, simul amare desinat.{{a|307}}
'''CAL.''' Nilne te miseret? '''BAL.''' Inanis cedis, dicta non sonant.{{a|308}}
Atque ego te vivom salvomque vellem. '''PS.''' Eho an iam mortuost?{{a|309}}
'''BAL.''' Vtut est, mihi quidem profecto cum istis dictis mortuost:{{l|310}}
ilico vixit amator, ubi lenoni supplicat.{{r|1.3.85|85}}{{a|311}}
Semper tu ad me cum argentata accedito querimonia;{{a|312}}
nam istuc quod nunc lamentare, non esse argentum tibi,{{a|313}}
apud novercam querere. '''PS.''' Eho an umquam tu huius nupsisti patri?{{a|314}}
'''BAL.''' Di melius faciant. '''PS.''' Face hoc quod te rogamus, Ballio,{{l|315}}
mea fide, si isti formidas credere. Ego in hoc triduo{{r|1.3.90|90}}{{a|316}}
aut terra aut mari alicunde evolvam id argentum tibi.{{a|317}}
'''B.''' Tibi ego credam? '''P.''' Quor non? '''B.''' Quia pol qua opera credam tibi,{{a|318}}
una opera alligem fugitivam canem agninis lactibus.{{a|319}}
'''CAL.''' Sicine mi abs te bene merenti male refertur gratia?{{l|320}}
'''BAL.''' Quid nunc vis? '''CAL.''' Vt opperiare hos sex dies aliquos modo,{{r|1.3.95|95}}{{a|321}}
ne illam vendas neu me perdas hominem amantem. '''BAL.''' Animo bono es.{{a|322}}
Vel sex menses opperibor. '''CAL.''' Euge, homo lepidissume.{{a|323}}
'''BAL.''' Immo vin etiam te faciam ex laeto laetantem magis?{{a|324}}
'''CAL.''' Quid iam? '''BAL.''' Quia enim non venalem iam habeo Phoenicium.{{l|325}}
'''CAL.''' Non habes? '''BAL.''' Non hercle vero. '''CAL.''' Pseudole, ei accerse hostias,{{r|1.3.100|100}}{{a|326}}
victumas, lanios, ut ego huic sacruficem summo Iovi;{{a|327}}
nam hic mihi nunc est multo potior Iuppiter quam Iuppiter.{{a|328}}
'''BAL.''' Nolo victumas: agninis me extis placari volo.{{a|329}}
'''CAL.''' Propera, quid stas? Ei accerse agnos. Audin quid ait Iuppiter?{{l|330}}
'''PS.''' Iam hic ero; verum extra portam mi etiam currendumst prius.{{r|1.3.105|105}}{{a|331}}
'''CAL.''' Quid eo? '''PS.''' Lanios inde accersam duo cum tintinnabulis,{{a|332}}
eadem duo greges virgarum inde ulmearum adegero,{{a|333}}
ut hodie ad litationem huic suppetat satias Iovi.{{a|334}}
'''BAL.''' I in malam crucem. '''PS.''' Istuc ibit Iuppiter lenonius.{{l|335}}
['''BAL.''' Ex tua re est, ut ego emoriar. '''PS.''' Quidum? '''BAL.''' Ego dicam tibi:{{r|1.3.110|110}}{{a|336}}
quia edepol, dum ego vivos vivam, numquam eris frugi bonae.]{{a|337}}
'''BAL.''' Ex tua re non est, ut ego emoriar. '''PS.''' Quidum? '''BAL.''' Sic, quia{{a|338}}
si ego emortuos sim, Athenis te sit nemo nequior.{{a|339}}
'''CAL.''' Dic mihi, obsecro hercle, verum serio hoc quod te rogo.{{l|340}}
Non habes venalem amicam tu meam Phoenicium?{{r|1.3.115|115}}{{a|341}}
'''BAL.''' Non edepol habeo profecto, nam iam pridem vendidi.{{a|342}}
'''CAL.''' Quo modo? '''BAL.''' Sine ornamentis, cum intestinis omnibus.{{a|343}}
'''CAL.''' Meam tu amicam vendidisti? '''BAL.''' Valde, viginti minis.{{a|344}}
'''CAL.''' Viginti minis? '''BAL.''' Vtrum vis, vel quater quinis minis,{{l|345}}
militi Macedonio, et iam quindecim habeo minas.{{r|1.3.120|120}}{{a|346}}
'''CAL.''' Quid ego ex te audio? '''BAL.''' Amicam tuam esse factam argenteam.{{a|347}}
'''CAL.''' Cur id ausu's facere? '''BAL.''' Libuit, mea fuit. '''CAL.''' Eho, Pseudole,{{a|348}}
ei, gladium adfer. '''PS.''' Quid opus gladio? '''CAL.''' Qui hunc occidam atque me.{{a|349}}
'''PS.''' Quin tu ted occidis potius? Nam hunc fames iam occiderit.{{l|350}}
'''CAL.''' Quid ais, quantum terra † tegit hominum periurissume?{{r|1.3.125|125}}{{a|351}}
Iuravistin te illam nulli venditurum nisi mihi?{{a|352}}
'''BAL.''' Fateor. '''CAL.''' Nempe conceptis verbis? '''BAL.''' Etiam consutis quoque.{{a|353}}
'''CAL.''' Periuravisti, sceleste. '''BAL.''' At argentum intro condidi.{{a|354}}
Ego scelestus nunc argentum promere possum domo:{{l|355}}
tu qui pius, istoc es genere gnatus, nummum non habes.{{r|1.3.130|130}}{{a|356}}
'''CAL.''' Pseudole, adsiste altrim secus atque onera hunc maledictis. '''PS.''' Licet.{{a|357}}
Numquam ad praetorem aeque cursim curram, ut emittar manu.{{a|358}}
'''CAL.''' Ingere mala multa. '''PS.''' Iam ego te differam dictis meis.{{a|359}}
Impudice. '''BAL.''' Itast. '''CAL.''' Sceleste. '''BAL.''' Dicis vera. '''PS.''' Verbero.{{l|360}}
'''BAL.''' Quippini? '''CAL.''' Bustirape. '''BAL.''' Certo. '''PS.''' Furcifer. '''BAL.''' Factum optume.{{r|1.3.135|135}}{{a|361}}
'''CAL.''' Sociofraude. '''BAL.''' Sunt mea istaec. '''PS.''' Parricida. '''BAL.''' Perge tu.{{a|362}}
'''CAL.''' Sacrilege. '''BAL.''' Fateor. '''PS.''' Periure. '''BAL.''' Vetera vaticinamini.{{a|363}}
'''CAL.''' Legirupa. '''BAL.''' Valide. '''PS.''' Permities adulescentum. '''BAL.''' Acerrume.{{a|364}}
'''CAL.''' Fur. '''BAL.''' Babae. '''PS.''' Fugitive. '''BAL.''' Bombax. '''CAL.''' Fraus populi. '''BAL.''' Planissume.{{l|365}}
'''PS.''' Fraudulente. '''CAL.''' Impure. '''PS.''' Leno. '''CAL.''' Caenum. '''BAL.''' Cantores probos.{{r|1.3.140|140}}{{a|366}}
'''CAL.''' Verberavisti patrem atque matrem. '''BAL.''' Atque occidi quoque,{{a|367}}
potius quam cibum praehiberem: num peccavi quippiam?{{a|368}}
'''PS.''' In pertusum ingerimus dicta dolium, operam ludimus.{{a|369}}
'''BAL.''' Numquid aliud etiam voltis dicere? '''CAL.''' Ecquid te pudet?{{l|370}}
'''BAL.''' Ten, amatorem esse inventum inanem quasi cassam nucem?{{r|1.3.145|145}}{{a|371}}
Verum quamquam multa malaque dicta dixistis mihi,{{a|372}}
nisi mihi hodie attulerit miles quinque quas debet minas,{{a|373}}
sicut haec est praestituta summa ei argento dies,{{a|374}}
si id non adfert, posse opinor facere me officium meum.{{l|375}}
'''CAL.''' Quid id est? '''BAL.''' Si tu argentum attuleris, cum illo perdidero fidem:{{r|1.3.150|150}}{{a|376}}
hoc meum est officium. Ego, operae si sit, plus tecum loquar;{{a|377}}
sed sine argento frustra es qui me tui misereri postulas.{{a|378}}
Haec meast sententia, ut tu hinc porro quid agas consulas.{{a|379}}
'''CAL.''' Iamne abis? '''BAL.''' Negoti nunc sum plenus.— '''PS.''' Paulo post magis.{{l|380}}
Illic homo meus est, nisi omnes di me atque homines deserunt.{{r|1.3.155|155}}{{a|381}}
Exossabo ego illum simulter itidem ut murenam coquos.{{a|382}}
Nunc, Calidore, te mihi operam dare volo. '''CAL.''' Ecquid imperas?{{a|383}}
'''PS.''' Hoc ego oppidum admoenire, ut hodie capiatur, volo;{{a|384}}
ad eam rem usust homine astuto, docto, cauto et callido,{{l|385}}
qui imperata ecfecta reddat, non qui vigilans dormiat.{{r|1.3.160|160}}{{a|386}}
'''CAL.''' Cedo mihi, quid es facturus? '''PS.''' Temperi ego faxo scies.{{a|387}}
Nolo bis iterari, sat sic longae fiunt fabulae.{{a|388}}
C. Optumum atque aequissimum oras. '''PS.''' Propera, adduc hominem cito.{{a|389}}
'''CAL.''' Pauci ex multis sunt amici, homini qui certi sient.{{l|390}}
'''PS.''' Ego scio istuc. Ergo utrumque, tibi nunc dilectum para{{r|1.3.165|165}}{{a|391}}
ex multis atque exquire illinc unum qui certus siet.{{a|392}}
'''CAL.''' Iam hic faxo aderit.— '''PS.''' Potin ut abeas? Tibi moram dictis creas.{{a|393}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.4.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iv===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''PS.''' postquam illic hinc abiit, tu astas solus, Pseudole.{{a|394}}
Quid nunc acturu's, postquam erili filio{{l|395}}
largitu's dictis dapsilis? Ubi sunt ea?{{a|396}}
Quoi neque paratast gutta certi consili,{{a|397}}
[neque adeo argenti—neque nunc quid faciam scio.]{{r|1.4.5|5}}{{a|398}}
neque exordiri primum unde occipias habes,{{a|399}}
neque ad detexundam telam certos terminos.{{l|400}}
Sed quasi poeta, tabulas cum cepit sibi,{{a|401}}
quaerit quod nusquamst gentium, reperit tamen,{{a|402}}
facit illud veri simile, quod mendacium est,{{r|1.4.10|10}}{{a|403}}
nunc ego poeta fiam: viginti minas,{{a|404}}
quae nusquam nunc sunt gentium, inveniam tamen.{{l|405}}
[atque ego me iam pridem huic daturum dixeram{{a|406}}
et volui inicere tragulam in nostrum senem;{{a|407}}
verum is nescio quo pacto praesensit prius.]{{r|1.4.15|15}}{{a|408}}
sed comprimundast vox mihi atque oratio:{{a|409}}
erum eccum video huc Simonem una simul{{l|410}}
cum suo vicino Calliphone incedere.{{a|411}}
Ex hoc sepulcro vetere viginti minas{{a|412}}
effodiam ego hodie, quas dem erili filio.{{r|1.4.20|20}}{{a|413}}
Nunc huc concedam, unde horum sermonem legam.{{a|414}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.5.0'&gt;&lt;/span&gt;I.v===
&lt;poem&gt;[SIMO ⸱ PSEVDOLVS ⸱ CALLIPHO]&lt;br&gt;'''SIMO''' Si de damnosis aut si de amatoribus{{l|415}}
dictator fiat nunc Athenis Atticis,{{a|416}}
nemo anteveniat filio, credo, meo:{{a|417}}
ita nunc per urbem solus sermoni omnibust,{{a|418}}
eum velle amicam liberare et quaerere{{r|1.5.5|5}}{{a|419}}
argentum ad eam rem. Hoc alii mihi renuntiant;{{l|420}}
atque id iam pridem sensi et subolebat mihi,{{a|421}}
sed dissimulabam. '''PS.''' Iam illi fetet filius.{{a|422}}
Occisa est haec res, haeret hoc negotium.{{a|423}}
Quo in commeatum volui argentarium{{r|1.5.10|10}}{{a|424}}
proficisci, ibi nunc oppido opsaeptast via.{{l|425}}
Praesensit: nihil est praedae praedatoribus.{{a|426}}
'''CALLIPHO''' Homines qui gestant quique auscultant crimina,{{a|427}}
si meo arbitratu liceat, omnes pendeant,{{a|428}}
gestores linguis, auditores auribus.{{r|1.5.15|15}}{{a|429}}
Nam istaec quae tibi renuntiantur, filium{{l|430}}
te velle amantem argento circumducere,{{a|431}}
fors fuat an istaec dicta sint mendacia;{{a|432}}
sed si sint ea vera, ut nunc mos est, maxume,{{a|433}}
quid mirum fecit? Quid novom, adulescens homo{{r|1.5.20|20}}{{a|434}}
si amat, si amicam liberat? '''PS.''' Lepidum senem.{{l|435}}
'''SIM.''' Vetus nolo faciat. '''CAL.''' At enim nequiquam nevis;{{a|436}}
vel tu ne faceres tale in adulescentia.{{a|437}}
Probum patrem esse oportet qui gnatum suom{{a|438}}
esse probiorem quam ipsus fuerit postulet.{{r|1.5.25|25}}{{a|439}}
Nam tu quod damni et quod fecisti flagiti{{l|440}}
populo viritim potuit dispertirier.{{a|441}}
Idne tu mirare, si patrissat filius?{{a|442}}
'''PS.''' ''ὦ Ζεῦ'', quam pauci estis homines commodi. Em,{{a|443}}
illic est pater patrem esse ut aequom est filio.{{r|1.5.30|30}}{{a|444}}
'''SIM.''' Quis hic loquitur? Meus est hic quidem servos Pseudolus.{{l|445}}
Hic mihi corrumpit filium, scelerum caput;{{a|446}}
hic dux, hic illi est paedagogus, hunc ego{{a|447}}
cupio excruciari. '''CAL.''' Iam istaec insipientiast,{{a|448}}
iram in promptu gerere. Quanto satius est{{r|1.5.35|35}}{{a|449}}
adire blandis verbis atque exquaerere,{{l|450}}
sintne illa necne sint quae tibi renuntiant.{{a|451}}
Bonus animus in mala re dimidiumst mali.{{a|452}}
'''SIM.''' Tibi auscultabo. '''PS.''' Itur ad te, Pseudole.{{a|453}}
Orationem tibi para advorsum senem.{{r|1.5.40|40}}{{a|454}}
Erum saluto primum, ut aequomst; postea,{{l|455}}
si quid superfit, vicinos impertio.{{a|456}}
'''SIM.''' Salve. Quid agitur? '''PS.''' Statur hic ad hunc modum.{{a|457}}
'''SIM.''' Statum vide hominis, Callipho, quam basilicum.{{a|458}}
'''CAL.''' Bene confidenterque adstitisse intellego.{{r|1.5.45|45}}{{a|459}}
'''PS.''' Decet innocentem qui sit atque innoxium{{l|460}}
servom superbum esse, apud erum potissimum.{{a|461}}
'''CAL.''' Sunt quae te volumus percontari, quae quasi{{a|462}}
per nebulam nosmet scimus atque audivimus.{{a|463}}
'''SIM.''' Conficiet iam te hic verbis, ut tu censeas{{r|1.5.50|50}}{{a|464}}
non Pseudolum, sed Socratem tecum loqui.{{l|465}}
'''PS.''' Itast, iam pridem tu me spernis, sentio.{{a|466}}
Parvam esse apud te mihi fidem ipse intellego.{{a|467}}
Cupis me esse nequam: tamen ero frugi bonae.{{a|468}}
'''SIM.''' Fac sis vocivas, Pseudole, aedis aurium,{{r|1.5.55|55}}{{a|469}}
mea ut migrare dicta possint quo volo.{{l|470}}
'''PS.''' Age loquere quidvis, tametsi tibi suscenseo.{{a|471}}
'''SIM.''' Mihin domino servos tu suscenses? '''PS.''' Tam tibi{{a|472}}
mirum id videtur? '''SIM.''' Hercle qui, ut tu praedicas,{{a|473}}
cavendum est mi aps te irato; atque alio tu modo{{r|1.5.60|60}}{{a|474}}
me verberare atque ego te soleo cogitas.{{l|475}}
Quid censes? '''CAL.''' Edepol merito esse iratum arbitror,{{a|476}}
quom apud te parvast ei fides. '''SIM.''' Iam sic sino;{{a|477}}
iratus sit: ego, ne quid noceat, cavero.{{a|478}}
Sed quid ais? Quid hoc, quod te rogo? '''PS.''' Si quid vis, roga.{{r|1.5.65|65}}{{a|479}}
Quod scibo, Delphis tibi responsum dicito.{{l|480}}
'''SIM.''' Advorte ergo animum et fac sis promissi memor.{{a|481}}
Quid ais? Ecquam scis filium tibicinam{{a|482}}
meum amare? '''PS.''' Ναὶ γάρ. '''SIM.''' Liberare quam velit?{{a|483}}
'''PS.''' Καὶ τοῦτο ναὶ γάρ. '''SIM.''' Ecquas viginti minas{{r|1.5.70|70}}{{a|484}}
[per sycophantiam atque per doctos dolos]{{l|485}}
paritas ut auferas a me? '''PS.''' Abs te ego auferam?{{a|486}}
'''SIM.''' Ita, quas meo gnato des, qui amicam liberet?{{a|487}}
Fatere, dic. '''PS.''' Kai touto nai, kai touto nai.{{a|488}}
'''CAL.''' Fatetur. '''SIM.''' Dixin, Callipho, dudum tibi?{{r|1.5.75|75}}{{a|489}}
'''CAL.''' Memini. '''SIM.''' Quor haec, tu ubi rescivisti ilico,{{l|490}}
celata me sunt? Quor non rescivi? '''PS.''' Eloquar.{{a|491}}
Quia nolebam ex me morem progigni malum,{{a|492}}
erum ut servos criminaret apud erum.{{a|493}}
'''SIM.''' Iuberes hunc praecipitem in pistrinum trahi.{{r|1.5.80|80}}{{a|494}}
'''CAL.''' Numquid peccatum est, Simo? '''SIM.''' Immo maxime.{{l|495}}
'''PS.''' Desiste, recte ego meam rem sapio, Callipho;{{a|496}}
peccata mea sunt. Animum advorte nunciam.{{a|497}}
Quapropter te expertem amoris nati habuerim? †{{a|498}}
Pistrinum in mundo scibam, si dixem, mihi.{{r|1.5.85|85}}{{a|499}}
'''SIM.''' Non a me scibas pistrinum in mundo tibi,{{l|500}}
cum ea mussitabas? '''PS.''' Scibam. '''SIM.''' Quin dictum est mihi?{{a|501}}
'''PS.''' Quia illud malum aderat, istuc aberat longius;{{a|502}}
illud erat praesens, huic erant dieculae.{{a|503}}
'''SIM.''' Quid nunc agetis? Nam hinc quidem a me non potest{{r|1.5.90|90}}{{a|504}}
argentum auferri, qui praesertim senserim.{{l|505}}
Ne quisquam credat nummum, iam edicam omnibus.{{a|506}}
'''PS.''' Numquam edepol quoiquam supplicabo, dum quidem{{a|507}}
tu vives. Tu mihi hercle argentum dabis,{{a|508}}
abs te equidem sumam. '''SIM.''' Tu a me sumes? '''PS.''' Strenue.{{r|1.5.95|95}}{{a|509}}
'''SIM.''' Excludito mi hercle oculum, si dedero. '''PS.''' Dabis.{{l|510}}
Iam dico ut a me caveas. '''SIM.''' Certe edepol scio,{{a|511}}
si apstuleris, mirum et magnum facinus feceris.{{a|512}}
'''PS.''' Faciam. '''SIM.''' Si non apstuleris? '''PS.''' Virgis caedito.{{a|513}}
Sed quid, si apstulero? '''SIM.''' Do Iovem testem tibi,{{r|1.5.100|100}}{{a|514}}
te aetatem impune habiturum. '''PS.''' Facito ut memineris.{{l|515}}
'''SIM.''' Egon ut cavere nequeam, cui praedicitur?{{a|516}}
'''PS.''' Praedico, ut caveas. Dico, inquam, ut caveas. Cave.{{a|517}}
Em istis mihi tu hodie manibus argentum dabis.{{a|518}}
'''CAL.''' Edepol mortalem graphicum, si servat fidem.{{r|1.5.105|105}}{{a|519}}
'''PS.''' Servitum tibi me abducito, ni fecero.{{l|520}}
'''CAL.''' Bene atque amice dicis. †nam nunc, nam meust.{{a|521}}
'''PS.''' Vin etiam dicam quod vos magis miremini?{{a|522}}
'''CAL.''' Studeo hercle audire, nam ted ausculto lubens.{{a|523}}
['''SIM.''' Agedum, nam satis libenter te ausculto loqui.]{{l|523a}}{{r|1.5.110|110}}
'''PS.''' Prius quam istam pugnam pugnabo, ego etiam prius{{a|524}}
dabo aliam pugnam claram et commemorabilem.{{l|525}}
'''SIM.''' Quam pugnam? '''PS.''' Em ab hoc lenone vicino tuo{{a|526}}
per sycophantiam atque per doctos dolos{{a|527}}
tibicinam illam, tuos quam gnatus deperit,{{r|1.5.115|115}}{{a|528}}
ea circumducam lepide lenonem. '''SIM.''' Quid est?{{a|529}}
'''PS.''' Effectum hoc hodie reddam utrumque ad vesperum.{{l|530}}
'''SIM.''' Siquidem istaec opera, ut praedicas, perfeceris,{{a|531}}
virtute regi Agathocli antecesseris.{{a|532}}
Sed si non faxis, numquid causaest, ilico{{r|1.5.120|120}}{{a|533}}
quin te in pistrinum condam? '''PS.''' Non unum in diem [modo],{{a|534}}
verum hercle in omnis, quantumst; sed si effecero,{{l|535}}
dabin mi argentum, quod dem lenoni, ilico,{{a|536}}
tua voluntate? '''CAL.''' Ius bonum orat Pseudolus;{{a|537}}
dabo inque. '''SIM.''' At enim scin quid mihi in mentem venit?{{r|1.5.125|125}}{{a|538}}
Quid si hisce inter se consenserunt, Callipho,{{a|539}}
aut de compecto faciunt consutis dolis,{{l|540}}
qui me argento intervertant? '''PS.''' Quis me audacior{{a|541}}
sit, si istuc facinus audeam? Immo sic, Simo:{{a|542}}
si sumus compecti seu consilium umquam iniimus [de istac re]{{r|1.5.130|130}}{{a|543}}
aut si de ea re umquam inter nos convenimus,{{a|544}}
[quasi in libro cum scribuntur calamo litterae]{{l|544a}}
stilis me totum usque ulmeis conscribito.{{l|545}}
'''SIM.''' Indice ludos nunciam, quando lubet.{{a|546}}
'''PS.''' Da in hunc diem operam, Callipho, quaeso mihi,{{r|1.5.135|135}}{{a|547}}
ne quo te ad aliud occupes negotium.{{a|548}}
'''CAL.''' Quin rus ut irem iam heri mecum statueram.{{a|549}}
'''PS.''' At nunc disturba quas statuisti machinas.{{l|550}}
'''CAL.''' Nunc non abire certum est istac gratia;{{a|551}}
lubidost ludos tuos spectare, Pseudole.{{r|1.5.140|140}}{{a|552}}
Et si hunc videbo non dare argentum tibi,{{a|553}}
quod dixit, potius quam id non fiat, ego dabo.{{a|554}}
'''SIM.''' Non demutabo. '''PS.''' Namque edepol, si non dabis,{{l|555}}
clamore magno et multo flagitabere.{{a|556}}
Agite amolimini hinc vos intro nunciam{{r|1.5.145|145}}{{a|557}}
ac meis vicissim date locum fallaciis.{{a|558}}
'''CAL.''' Fiat, geratur mos tibi. '''PS.''' Sed te volo{{a|559}}
domi usque adesse. '''CAL.''' Quin tibi hanc operam dico.—{{l|560}}
'''SIM.''' At ego ad forum ibo. Iam hic ero.—'''PS.''' Actutum redi.{{a|561}}
Suspicio est mihi nunc vos suspicarier,{{r|1.5.150|150}}{{a|562}}
me idcirco haec tanta facinora promittere,{{a|563}}
quo vos oblectem, hanc fabulam dum transigam,{{a|564}}
neque sim facturus quod facturum dixeram.{{l|565}}
Non demutabo. Atque etiam certum, quod sciam,{{a|566}}
quo id sim facturus pacto nil etiam scio,{{r|1.5.155|155}}{{a|567}}
nisi quia futurumst. Nam qui in scaenam provenit,{{a|568}}
novo modo novom aliquid inventum adferre addecet;{{a|569}}
si id facere nequeat, det locum illi qui queat.{{l|570}}
Concedere aliquantisper hinc mi intro lubet,{{a|571}}
dum concenturio in corde sycophantias.{{r|1.5.160|160}}{{a|572}}
&lt;sed mox&gt; exibo, non ero vobis morae;{{a|573}}
tibicen vos interibi hic delectaverit.—{{l|573a}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''PSEVDOLVS''' Pro Iuppiter, ut mihi, quidquid ago, lepide omnia prospereque eveniunt:{{a|574}}
neque quod dubitem neque quod timeam, meo in pectore conditumst consilium.{{l|575}}
Nam ea stultitiast, facinus magnum timido cordi credere; nam omnes{{a|576|576-577}}
res perinde sunt{{l|578}}
ut agas, ut eas magni facias; nam ego in meo pectore prius &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.1.5|5}}{{a|579}}
ita paravi copias,{{a|579a}}
duplicis triplicis dolos perfidias, ut, ubiquomque hostibus congrediar—{{l|580}}
maiorum meum fretus virtute dicam,{{a|581}}
mea industria et malitia fraudulenta—{{a|582}}
facile ut vincam, facile ut spoliem meos perduellis meis perfidiis.{{r|2.1.10|10}}{{a|583}}
Nunc inimicum ego hunc communem meum atque vostrorum omnium,{{a|584}}
Ballionem, exballistabo lepide: date operam modo;{{l|585}}
[hoc ego oppidum admoenire, ut hodie capiatur, volo.]{{l|585a}}
Atque huc meas legiones adducam; si expugno—{{a|586}}
facilem hanc rem meis civibus faciam—{{l|586a}}{{r|2.1.15|15}}
post ad oppidum hoc vetus continuo meum exercitum protinus obducam:{{a|587}}
inde me et simul participes omnis meos praeda onerabo atque opplebo,{{a|588}}
metum et fugam perduellibus meis me ut sciant natum.{{a|589}}
Eo sum genere gnatus: magna me facinora decet efficere,{{l|590}}
quae post mihi clara et diu clueant.{{r|2.1.20|20}}{{a|591}}
Sed hunc quem video? Quis hic est qui oculis meis obviam ignobilis obicitur?{{a|592}}
Lubet scire quid hic veniat cum machaera et huic, quam rem agat, hinc dabo insidias.{{a|593}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[HARPAX ⸱ PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''HARPAX''' Hi loci sunt atque hae regiones quae mi ab ero sunt demonstratae,{{l|595|594-595}}
ut ego oculis rationem capio quam mi ita dixit erus meus miles,{{l|596}}
septumas esse aedis a porta ubi ille habitet leno, quoi iussit{{a|597}}
symbolum me ferre et hoc argentum. Nimis velim, certum qui id mihi faciat,{{a|598}}
Ballio leno ubi hic habitat.{{r|2.2.5|5}}{{a|599}}
'''PS.''' [St, tace, tace, meus hic est homo, ni omnes di atque homines deserunt.]{{l|600}}
novo consilio nunc mihi opus est,{{a|601}}
nova res subito mi haec obiectast:{{l|601a}}
hoc praevortar principio; illa omnia missa habeo, quae ante agere occepi.{{a|602}}
Iam pol ego hunc stratioticum nuntium advenientem probe percutiam.{{r|2.2.10|10}}{{a|603}}
'''HARP.''' Ostium pultabo atque intus evocabo aliquem foras.{{a|604}}
'''PS.''' Quisquis es, compendium ego te facere pultandi volo;{{l|605}}
nam ego precator et patronus foribus processi foras.{{a|606}}
'''HARP.''' Tune es Ballio? '''PS.''' Immo vero ego eius sum Subballio.{{a|607}}
'''HARP.''' Quid istuc verbist? '''PS.''' Condus promus sum, procurator peni.{{r|2.2.15|15}}{{a|608}}
'''HARP.''' Quasi te dicas atriensem. '''PS.''' Immo atriensi ego impero.{{a|609}}
'''HARP.''' Quid tu, servon es an liber? '''PS.''' Nunc quidem etiam servio.{{l|610}}
'''HARP.''' Ita videre, et non videre dignus qui liber sies.{{a|611}}
'''PS.''' Non soles respicere te, quom dicis iniuste alteri?{{a|612}}
'''H.''' Hunc hominem malum esse oportet. '''P.''' Di me servant atque amant,{{r|2.2.20|20}}{{a|613}}
nam haec mihi incus est: procudam ego hodie hinc multos dolos.{{a|614}}
'''H.''' Quid illic secum solus loquitur? '''P.''' Quid ais tu, adulescens? '''H.''' Quid est?{{l|615}}
'''PS.''' Esne tu an non es ab illo milite Macedonio,{{a|616}}
servos eius qui hinc a nobis est mercatus mulierem,{{a|617}}
qui argenti ero meo lenoni quindecim dederat minas,{{r|2.2.25|25}}{{a|618}}
quinque debet? '''HARP.''' Sum. Sed ubi tu me novisti gentium{{a|619}}
aut vidisti aut conlocutu's? Nam equidem Athenas antidhac{{l|620}}
numquam veni, neque te vidi ante hunc diem umquam oculis meis.{{a|621}}
'''PS.''' Quia videre inde esse; nam olim quom abiit, argento haec dies{{a|622}}
praestitutast, quoad referret nobis, neque dum rettulit.{{r|2.2.30|30}}{{a|623}}
'''H.''' Immo adest. '''P.''' Tun attulisti? '''H.''' Egomet. '''P.''' Quid dubitas dare?{{l|625|624-625}}
'''HARP.''' Tibi ego dem? '''PS.''' Mihi hercle vero, qui res rationesque eri{{l|626}}
Ballionis curo, argentum accepto [expenso] et quoi debet dato.{{a|627}}
'''HARP.''' Si quidem hercle etiam supremi promptas thensauros Iovis,{{a|628}}
tibi libellam argenti numquam credam. '''PS.''' Dum tu sternuas,{{r|2.2.35|35}}{{a|629}}
res erit soluta. '''HARP.''' Vinctam potius sic servavero.{{l|630}}
'''PS.''' Vae tibi, tu inventu's vero, meam qui furcilles fidem.{{a|631}}
Quasi mihi non sescenta tanta soli soleant credier.{{a|632}}
'''HARP.''' Potest ut alii ita arbitrentur et ego ut ne credam tibi.{{a|633}}
'''PS.''' Quasi tu dicas me te velle argento circumducere.{{r|2.2.40|40}}{{a|634}}
'''HARP.''' Immo vero quasi tu dicas quasique ego autem id suspicer.{{l|635}}
Sed quid est tibi nomen? '''PS.''' Servos est huic lenoni Surus,{{a|636}}
eum esse me dicam. Surus sum. '''H.''' Surus? '''P.''' Id est nomen mihi.{{a|637}}
'''HARP.''' Verba multa facimus. Erus si tuos domi est, quin provocas,{{a|638}}
ut id agam quod missus huc sum, quidquid est nomen tibi?{{r|2.2.45|45}}{{a|639}}
'''PS.''' Si intus esset, evocarem. Verum si dare vis mihi,{{l|640}}
magis erit solutum, quasi ipsi dederis. '''HARP.''' At enim scin quid est?{{a|641}}
Reddere hoc, non perdere erus me misit. Nam certo scio,{{a|642}}
hoc febrim tibi esse, quia non licet huc inicere ungulas.{{a|643}}
Ego, nisi ipsi Ballioni, nummum credam nemini.{{r|2.2.50|50}}{{a|644}}
'''PS.''' At illic nunc negotiosust: res agitur apud iudicem.{{l|645}}
'''HARP.''' Di bene vortant. At ego quando eum esse censebo domi,{{a|646}}
rediero. Tu epistulam hanc a me accipe atque illi dato.{{a|647}}
Nam istic sumbolust inter erum meum et tuom de muliere.{{a|648}}
'''PS.''' Scio equidem: [ut] qui argentum adferret atque expressam imaginem{{r|2.2.55|55}}{{a|649}}
suam huc ad nos, cum eo aiebat velle mitti mulierem.{{l|650}}
Nam hic quoque exemplum reliquit eius. '''HARP.''' Omnem rem tenes.{{a|651}}
'''PS.''' Quid ego ni teneam? '''HARP.''' Dato istunc sumbolum ergo illi. '''P.''' Licet.{{a|652}}
Sed quid est tibi nomen? '''HARP.''' Harpax. '''PS.''' Apage te, Harpax, hau places;{{a|653}}
huc quidem hercle haud ibis intro, ne quid ''ἅρπαξ'' feceris.{{r|2.2.60|60}}{{a|654}}
'''HARP.''' Hostis vivos rapere soleo ex acie: eo hoc nomen mihi est.{{l|655}}
'''PS.''' Pol te multo magis opinor vasa ahena ex aedibus.{{a|656}}
'''HARP.''' Non ita est. Sed scin quid te oro, Sure? '''PS.''' Sciam si dixeris.{{a|657}}
'''HARP.''' Ego devortor extra portam huc in tabernam tertiam,{{a|658}}
apud anum illam doliarem, claudam crassam, Chrysidem.{{r|2.2.65|65}}{{a|659}}
'''PS.''' Quid nunc vis? '''HARP.''' Inde ut me arcessas, erus tuos ubi venerit.{{l|660}}
'''PS.''' Tuo arbitratu, maxume. '''HARP.''' Nam ut lassus veni de via,{{a|661}}
me volo curare. '''PS.''' Sane sapis et consilium placet.{{a|662}}
Sed vide sis ne in quaestione sis, quando arcessam, mihi.{{a|663}}
'''HARP.''' Quin ubi prandero, dabo operam somno. '''PS.''' Sane censeo.{{r|2.2.70|70}}{{a|664}}
'''HARP.''' Numquid vis? '''PS.''' Dormitum ut abeas. '''HARP.''' Abeo.— '''PS.''' Atque audin, Harpage?{{l|665}}
Iube sis te operiri: beatus eris, si consudaveris.{{a|666}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''PSEVDOLVS''' di immortales, conservavit me illic homo adventu suo.{{a|667}}
Suo viatico redduxit me usque ex errore in viam.{{a|668}}
Nam ipsa mi Opportunitas non potuit opportunius{{a|669}}
advenire quam haec allatast mi opportune epistula.{{l|670}}
Nam haec allata cornu copiaest, ubi inest quidquid volo:{{r|2.3.5|5}}{{a|671}}
hic doli, hic fallaciae omnes, hic sunt sycophantiae,{{a|672}}
hic argentum, hic amica amanti erili filio.{{a|673}}
Atque ego nunc me ut gloriosum faciam et copi pectore:{{a|674}}
quo modo quicque agerem, ut lenoni surruperem mulierculam,{{l|675}}
iam instituta ornata cuncta in ordine, animo ut volueram,{{r|2.3.10|10}}{{a|676}}
certa deformata habebam; sed profecto hoc sic erit:{{a|677}}
centum doctum hominum consilia sola haec devincit dea,{{a|678}}
Fortuna. Atque hoc verum est: proinde ut quisque Fortuna utitur,{{a|679}}
ita praecellet atque exinde sapere eum omnes dicimus.{{l|680}}
Bene ubi quoi scimus consilium accidisse, hominem catum{{r|2.3.15|15}}{{a|681}}
eum esse declaramus, stultum autem illum quoi vortit male.{{a|682}}
Stulti hau scimus, frusta ut simus, quom quid cupienter dari{{a|683}}
petimus nobis, quasi quid in rem sit possimus noscere.{{a|684}}
Certa mittimus, dum incerta petimus; atque hoc evenit{{l|685}}
in labore atque in dolore, ut mors obrepat interim.{{r|2.3.20|20}}{{a|686}}
Sed iam satis est philosophatum. Nimis diu et longum loquor.{{a|687}}
Di immortales, aurichalco contra non carum fuit{{a|688}}
meum mendacium, hic modo quod subito commentus fui,{{a|689}}
quia lenonis me esse dixi. Nunc ego hac epistula{{l|690}}
tris deludam, erum et lenonem et qui hanc dedit mi epistulam.{{r|2.3.25|25}}{{a|691}}
Euge, par pari aliud autem quod cupiebam contigit:{{a|692}}
venit eccum Calidorus, ducit nescio quem secum simul.{{a|693}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[CALIDORNVS ⸱ CHARINVS ⸱ PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''CALIDORVS''' Dulcia atque amara apud te sum elocutus omnia:{{a|694}}
scis amorem, scis laborem, scis egestatem meam.{{l|695}}
'''CHARINVS''' Commemini omnia: id tu modo, me quid vis facere, fac sciam.{{a|696}}
['''CAL.''' Quom haec tibi alia sum elocutus, vix rem scis de symbolo.{{l|696a}}
'''CHAR''' Omnia, inquam. Tu modo quid me facere vis fac ut sciam.]{{l|696b}}{{r|2.4.5|5}}
'''CAL.''' Pseudolus mi ita imperavit, ut aliquem hominem strenuom{{a|697}}
benevolentem adducerem ad se. '''CHAR''' Servas imperium probe;{{a|698}}
nam et amicum et benevolentem ducis. Sed istic Pseudolus{{a|699}}
novos mihist. '''CAL.''' Nimium est mortalis graphicus, †heuretes mihi est.{{l|700}}
Is mihi haec sese ecfecturum dixit quae dixi tibi.{{r|2.4.10|10}}{{a|701}}
'''PS.''' Magnufice hominem compellabo. '''CAL.''' Quoia vox resonat? '''PS.''' Io,{{a|702}}
io te te, turanne, te te ego, qui imperitas Pseudolo,{{a|703}}
quaero, quoi ter trina triplicia, tribus modis tria gaudia,{{a|704}}
artibus tribus tris demeritas dem laetitias, de tribus{{l|705}}
fraude partas per malitiam et per dolum et fallaciam;{{l|705a}}{{r|2.4.15|15}}
in libello hoc obsignato ad te attuli pauxillulo.{{a|706}}
'''CAL.''' Illic homost. '''CHAR''' Vt paratragoedat carnufex. '''PS.''' Confer gradum{{a|707}}
contra pariter, porge audacter ad salutem bracchium.{{a|708}}
'''CAL.''' Dic utrum Spemne an Salutem te salutem, Pseudole?{{a|709}}
'''PS.''' Immo utrumque. '''CHAR''' Vtrumque, salve. Sed quid actumst? '''PS.'''{{l|710}}{{r|2.4.20|20}}
'''CAL.''' Attuli hunc. '''PS.''' Quid, attulisti? '''CAL.''' Adduxi volui dicere.{{a|711}}
'''PS.''' Quis istic est? '''CAL.''' Charinus. '''PS.''' Euge. Iam  ''χάριν τούτῳ ποιοῦ''.{{a|712}}
'''CHAR''' Quin tu si quid opust, mi audacter imperas? '''PS.''' Tam gratiast.{{a|713}}
Bene sit tibi, Charine. Nolo tibi molestos esse nos.{{a|714}}
'''CH.''' Vos molestos mihi? Molestumst mi id quidem. '''P.''' Tum igitur mane.{{l|715}}{{r|2.4.25|25}}
'''CAL.''' Quid istuc est? '''PS.''' Epistulam modo hanc intercepi et sumbolum.{{a|716}}
'''CAL.''' Sumbolum? Quem sumbolum? '''PS.''' Qui a milite allatust modo.{{a|717}}
Eius servos qui hunc ferebat cum quinque argenti minis,{{a|718}}
tuam qui amicam hinc arcessebat, ei os sublevi modo.{{a|719}}
'''CAL.''' Quo modo? '''PS.''' Horum causa haec agitur spectatorum fabula:{{l|720}}{{r|2.4.30|30}}
hi sciunt, qui hic adfuerunt; vobis post narravero.{{a|721}}
'''CAL.''' Quid nunc agimus? '''PS.''' Liberam hodie tuam amicam amplexabere.{{a|722}}
'''CAL.''' Egone? '''PS.''' Tu istic ipsus, inquam, si quidem hoc vivet caput;{{a|723}}
si modo mihi hominem invenietis propere. '''CHAR''' Qua facie? '''PS.''' Malum,{{a|724}}
callidum, doctum, qui quando principium prehenderit,{{l|725}}{{r|2.4.35|35}}
porro sua virtute teneat quid se facere oporteat;{{a|726}}
atque qui hic non visitatus saepe sit. '''CHAR''' Si servos est,{{a|727}}
numquid refert? '''PS.''' Immo multo mavolo quam liberum.{{a|728}}
'''CHAR''' Posse opinor me dare hominem tibi malum et doctum domo,{{a|729}}
qui a patre advenit Carysto nec dum exiit ex aedibus{{l|730}}{{r|2.4.40|40}}
quoquam neque Athenas advenit umquam ante hesternum diem.{{a|731}}
'''PS.''' Bene iuvas. Sed quinque inventis opus est argenti minis{{a|732}}
mutuis, quas hodie reddam: nam huius mihi debet pater.{{a|733}}
'''CHAR''' Ego dabo, ne quaere aliunde. '''PS.''' O hominem opportunum mihi.{{a|734}}
Etiam opust chlamyde et machaera et petaso. '''CHAR''' Possum a me dare.{{l|735}}{{r|2.4.45|45}}
'''PS.''' Di immortales, non Charinus mihi hic quidem, sed Copiast.{{a|736}}
Sed istic servos, ex Carysto qui hic adest, ecquid sapit?{{a|737}}
'''CHAR''' Hircum ab alis. '''PS.''' Manuleatam tunicam habere hominem addecet.{{a|738}}
Ecquid is homo habet aceti in pectore? '''CHAR''' Atque acidissumi.{{a|739}}
'''PS.''' Quid, si opus sit ut dulce promat indidem, ecquid habet? '''CH.''' Rogas?{{l|740}}{{r|2.4.50|50}}
Murrinam, passum, defrutum, mellam, mel quoivismodi;{{a|741}}
quin in corde instruere quondam coepit pantopolium.{{a|742}}
'''PS.''' Eugepae, lepide, Charine, meo me ludo lamberas.{{a|743}}
Sed quid nomen esse dicam ego isti servo? '''CHAR''' Simiae.{{a|744}}
'''PS.''' Scitne in re advorsa vorsari? '''CHAR''' Turbo non aeque citust.{{l|745}}{{r|2.4.55|55}}
'''PS.''' Ecquid argutust? '''CHAR''' Malorum facinorum saepissime.{{a|746}}
'''PS.''' Quid cum manifesto tenetur? '''CHAR''' Anguillast, elabitur.{{a|747}}
'''PS.''' Ecquid is homo scitust? '''CHAR''' Plebi scitum non est scitius.{{a|748}}
'''PS.''' Probus homo est, ut praedicare te audio. '''CHAR''' Immo si scias,{{a|749}}
ubi te aspexerit, narrabit ultro quid sese velis.{{l|750}}{{r|2.4.60|60}}
Sed quid es acturus? '''PS.''' Dicam. Ubi hominem exornavero,{{a|751}}
subditivom fieri ego illum militis servom volo;{{a|752}}
sumbolum hunc ferat lenoni cum quinque argenti minis,{{a|753}}
mulierem ab lenone abducat: em tibi omnem fabulam.{{a|754}}
Ceterum quo quicque pacto faciat, ipsi dixero.{{l|755}}{{r|2.4.65|65}}
'''CAL.''' Quid nunc igitur stamus? '''PS.''' Hominem cum ornamentis omnibus{{a|756}}
exornatum adducite ad me iam ad trapezitam Aeschinum.{{a|757}}
Sed properate. '''CAL.''' Prius illi erimus quam tu.— '''PS.''' Abite ergo ocius.{{a|758}}
Quidquid incerti mi in animo prius aut ambiguom fuit,{{a|759}}
nunc liquet, nunc defaecatumst cor mihi; nunc perviumst:{{l|760}}{{r|2.4.70|70}}
omnes ordine sub signis ducam legiones meas,{{a|761}}
avi sinistra, auspicio liquido atque ex &lt;mea&gt; sententia;{{a|762}}
confidentia est inimicos meos me posse perdere.{{a|763}}
Nunc ibo ad forum atque onerabo meis praeceptis Simiam,{{a|764}}
quid agat, ne quid titubet, docte ut hanc ferat fallaciam.{{l|765}}{{r|2.4.75|75}}
Iam ego hoc ipsum oppidum expugnatum faxo erit lenonium.{{a|766}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[PVER]&lt;br&gt;'''PVER''' Cui servitutem di danunt lenoniam{{a|767}}
puero, atque eidem si addunt turpitudinem,{{a|768}}
ne illi, quantum ego nunc corde conspicio meo,{{a|769}}
malam rem magnam multasque aerumnas danunt.{{l|770}}
Velut haec mi evenit servitus, ubi ego omnibus{{r|3.1.5|5}}{{a|771}}
parvis magnisque miseriis praefulcior:{{a|772}}
neque ego amatorem mi invenire ullum queo,{{a|773}}
qui amet me, ut curer tandem nitidiuscule.{{a|774}}
Nunc huic lenoni hodie est natalis dies:{{l|775}}
interminatus est a minimo ad maximum,{{r|3.1.10|10}}{{a|776}}
si quis non hodie munus misisset sibi,{{a|777}}
eum cras cruciatu maximo perbitere.{{a|778}}
Nunc nescio hercle rebus quid faciam meis;{{a|779}}
neque ego illud possum, quod illi qui possunt solent.{{l|780}}
Nunc, nisi lenoni munus hodie misero,{{r|3.1.15|15}}{{a|781}}
cras mihi potandus fructus est fullonius.{{a|782}}
Eheu, quam illae rei ego etiam nunc sum parvolus.{{a|783}}
Atque edepol, ut nunc male eum metuo miser,{{a|784}}
si quispiam det qui manus gravior siet,{{l|785}}
quamquam illud aiunt magno gemitu fieri,{{r|3.1.20|20}}{{a|786}}
comprimere dentes videor posse aliquo modo.{{a|787}}
Sed comprimenda est mihi vox atque oratio:{{a|788}}
erus eccum recipit se domum et ducit coquom.{{a|789}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[BALLIO ⸱ COCVS]&lt;br&gt;'''BALLIO''' Forum coquinum qui vocant, stulte vocant,{{l|790}}
nam non coquinum est, verum furinum est forum.{{a|791}}
Nam ego si iuratus peiorem hominem quaererem{{a|792}}
coquom, non potui, quam hunc quem duco, ducere,{{a|793}}
multiloquom gloriosum insulsum inutilem.{{r|3.2.5|5}}{{a|794}}
Quin ob eam rem Orcus recipere ad se hunc noluit,{{l|795}}
ut esset hic qui mortuis cenam coquat;{{a|796}}
nam hic solus illis coquere quod placeat potest.{{a|797}}
'''COCVS''' Si me arbitrabare isto pacto, ut praedicas,{{a|798}}
cur conducebas? '''BAL.''' Inopia: alius non erat.{{r|3.2.10|10}}{{a|799}}
Sed cur sedebas in foro, si eras coquos,{{l|800}}
tu solus praeter alios? '''COC.''' Ego dicam tibi:{{a|801}}
hominum vitio ego sum factus improbior coquos,{{a|802}}
non meopte ingenio. '''BAL.''' Qua istuc ratione? '''COC.''' Eloquar.{{a|803}}
Quia enim, cum extemplo veniunt conductum coquom,{{r|3.2.15|15}}{{a|804}}
nemo illum quaerit qui optimus et carissimust:{{l|805}}
illum conducunt potius qui vilissimust.{{a|806}}
Hoc ego fui hodie solus obsessor fori.{{a|807}}
Illi drachmissent miseri: me nemo potest{{a|808}}
minoris quisquam nummo ut surgam subigere.{{r|3.2.20|20}}{{a|809}}
Non ego item cenam condio ut alii coqui,{{l|810}}
qui mihi condita prata in patinis proferunt,{{a|811}}
boves qui convivas faciunt herbasque oggerunt,{{a|812}}
eas herbas herbis aliis porro condiunt:{{a|813}}
indunt coriandrum, feniculum, alium, atrum holus,{{r|3.2.25|25}}{{a|814}}
apponunt rumicem, brassicam, betam, blitum,{{l|815}}
eo laserpici libram pondo diluont,{{a|816}}
teritur sinapis scelera, quae illis qui terunt{{a|817}}
prius quam triverunt oculi ut extillent facit.{{a|818}}
Ei homines cenas ubi coquont, cum condiunt,{{r|3.2.30|30}}{{a|819}}
non condimentis condiunt, sed strigibus,{{l|820}}
vivis convivis intestina quae exedint.{{a|821}}
Hoc hic quidem homines tam brevem vitam colunt,{{a|822}}
quom hasce herbas huius modi in suom alvom congerunt,{{a|823}}
formidulosas dictu, non essu modo.{{r|3.2.35|35}}{{a|824}}
Quas herbas pecudes non edunt, homines edunt.{{l|825}}
'''BAL.''' Quid tu? Divinis condimentis utere,{{a|826}}
qui prorogare vitam possis hominibus,{{a|827}}
qui ea culpes condimenta? '''COC.''' Audacter dicito;{{a|828}}
nam vel ducenos annos poterunt vivere{{r|3.2.40|40}}{{a|829}}
meas qui essitabunt escas quas condivero.{{l|830}}
Nam ego cocilendrum quando in patinas indidi{{a|831}}
aut cepolendrum aut maccidem aut secaptidem,{{a|832}}
eaepse sese [patinae] fervefaciunt ilico.{{a|833}}
Haec ad Neptuni pecudes condimenta sunt:{{r|3.2.45|45}}{{a|834}}
terrestris pecudes cicimalindro condio,{{l|835}}
hapalocopide aut cataractria. '''BAL.''' At te Iuppiter{{a|836}}
dique omnes perdant cum condimentis tuis{{a|837}}
cumque tuis istis omnibus mendaciis.{{a|838}}
'''COC.''' Sine sis loqui me. '''BAL.''' Loquere, atque i in malam crucem.{{r|3.2.50|50}}{{a|839}}
'''COC.''' Vbi omnes patinae fervont, omnis aperio:{{l|840}}
is odos dimissis manibus in caelum volat.{{a|841}}
'''BAL.''' Odos dimissis manibus? '''COC.''' Peccavi insciens.{{a|842}}
'''BAL.''' Quidum? '''COC.''' Dimissis pedibus volui dicere.{{a|843}}
Eum odorem cenat Iuppiter cottidie.{{r|3.2.55|55}}{{a|844}}
'''BAL.''' Si nusquam is coctum, quidnam cenat Iuppiter?{{l|845}}
'''COC.''' It incenatus cubitum. '''BAL.''' I in malam crucem.{{a|846}}
Istacine causa tibi hodie nummum dabo?{{a|847}}
'''COC.''' Fateor equidem esse me coquom carissumum;{{a|848}}
verum pro pretio facio ut opera appareat{{r|3.2.60|60}}{{a|849}}
mea quo conductus venio. '''BAL.''' Ad furandum quidem.{{l|850}}
'''COC.''' An tu invenire postulas quemquam coquom{{a|851}}
nisi miluinis aut aquilinis ungulis?{{a|852}}
'''BAL.''' An tu coquinatum te ire quoquam postulas,{{a|853}}
quin ibi constrictis ungulis cenam coquas?{{r|3.2.65|65}}{{a|854}}
Nunc adeo tu, qui meus es, iam edico tibi,{{l|855}}
ut nostra properes amoliri omnia,{{a|856}}
tum ut huius oculos in oculis habeas tuis:{{a|857}}
quoquo hic spectabit, eo tu spectato simul;{{a|858}}
si quo hic gradietur, pariter progredimino;{{r|3.2.70|70}}{{a|859}}
manum si protollet, pariter proferto manum:{{l|860}}
suom si quid sumet, id tu sinito sumere;{{a|861}}
si nostrum sumet, tu teneto altrinsecus.{{a|862}}
Si iste ibit, ito, stabit, astato simul;{{a|863}}
si conquiniscet istic, conquiniscito.{{r|3.2.75|75}}{{a|864}}
Item his discipulis privos custodes dabo.{{l|865}}
'''COC.''' Habe modo bonum animum. '''BAL.''' Quaeso, qui possum, doce,{{a|866}}
bonum animum habere qui te ad me adducam domum?{{a|867}}
'''COC.''' Quia sorbitione faciam ego hodie te mea,{{a|868}}
item ut Medea Peliam concoxit senem,{{r|3.2.80|80}}{{a|869}}
quem medicamento et suis venenis dicitur{{l|870}}
fecisse rursus ex sene adulescentulum,{{a|871}}
item ego te faciam. '''BAL.''' Eho, an etiam es veneficus?{{a|872}}
'''COC.''' Immo edepol vero hominum servator. '''BAL.''' Ehem,{{a|873}}
quanti istuc unum me †coquinare perdoces?{{l|875|874-875}}{{r|3.2.85|85}}
'''COC.''' Quid? '''BAL.''' Vt te servem, ne quid surripias mihi.{{l|876}}
'''COC.''' Si credis, nummo; si non, ne mina quidem.{{a|877}}
Sed utrum tu amicis hodie an inimicis tuis{{a|878}}
daturu's cenam? '''BAL.''' Pol ego amicis scilicet.{{a|879}}
'''COC.''' Quin tuos inimicos potius quam amicos vocas?{{l|880}}{{r|3.2.90|90}}
Nam ego ita convivis cenam conditam dabo{{a|881}}
hodie atque ita suavi suavitate condiam:{{a|882}}
ut quisque quicque conditum gustaverit,{{a|883}}
ipsus sibi faciam ut digitos praerodat suos.{{a|884}}
'''BAL.''' Quaeso hercle, prius quam quoiquam convivae dabis,{{l|885}}{{r|3.2.95|95}}
gustato tute prius et discipulis dato,{{a|886}}
ut praerodatis vostras furtificas manus.{{a|887}}
'''COC.''' Fortasse haec tu nunc mihi non credis quae loquor.{{a|888}}
'''BAL.''' Molestus ne sis, nimium [iam] tinnis; non taces?{{a|889}}
Em illic ego habito. Intro abi et cenam coque.{{l|890}}{{r|3.2.100|100}}
Propera. '''PVER''' Quin tu is accubitum, et convivas cedo,{{a|891}}
corrumpitur iam cena.— '''BAL.''' Em, subolem sis vide:{{a|892}}
iam hic quoque scelestus est, coqui sublingulo.{{a|893}}
Profecto quid nunc primum caveam nescio,{{a|894}}
ita in aedibus sunt fures, praedo in proxumo est.{{l|895}}{{r|3.2.105|105}}
Nam mi hic vicinus apud forum paulo prius,{{a|896}}
pater Calidori, opere edixit maxumo,{{a|897}}
ut mihi caverem a Pseudolo servo suo,{{a|898}}
ne fidem ei haberem. Nam eum circum ire in hunc diem,{{a|899}}
ut me, si posset, muliere intervorteret;{{l|900}}{{r|3.2.110|110}}
eum promisisse firmiter dixit sibi,{{a|901}}
sese abducturum a me dolis Phoenicium.{{a|902}}
Nunc ibo intro atque edicam familiaribus,{{a|903}}
profecto ne quis quicquam credat Pseudolo.—{{a|904}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS ⸱ SIMIA]&lt;br&gt;'''PSEVDOLVS''' Si umquam quemquam di immortales voluere esse auxilio adiutum,{{l|905}}
tum me et Calidorum servatum volunt esse et lenonem extinctum,{{a|906}}
quom te adiutorem genuerunt mihi tam doctum hominem atque astutum.{{a|907}}
Sed ubi illic est? Sumne ego homo insipiens, qui haec mecum egomet loquar solus?{{a|908}}
Dedit verba mihi hercle, ut opinor:{{r|4.1.5|5}}{{a|909}}
malus cum malo stulte cavi.{{l|909a}}
Tum pol ego interii, homo si ille abiit, neque hoc opus quod volui hodie efficiam.{{l|910}}
Sed eccum video verbeream statuam: ut it, ut magnifice infert sese.{{a|911}}
Ehem, te hercle ego circumspectabam, nimis metuebam male, ne abiisses.{{a|912}}
'''SIMIA''' Fuit meum officium ut facerem, fateor.{{r|4.1.10|10}}{{a|913}}
'''PS.''' Vbi restiteras? '''SIM.''' Vbi mihi libitum est.{{l|913a}}
'''PS.''' Istuc &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ego satis scio. '''SIM.''' Quor ergo quod scis me rogas?{{a|914}}
'''PS.''' At hoc volo monere te. '''SIM.''' Monendus ne me moneas.{{l|915}}
'''PS.''' Nimis tandem ego aps te contemnor.{{a|916}}
'''SIM.''' Quippe ego te ni contemnam,{{r|4.1.15|15}}{{a|917}}
stratioticus homo qui cluear?{{a|918}}
'''PS.''' Iam hoc volo quod occeptumst agi. '''SIM.''' Numquid agere aliud me vides?{{a|919}}
'''PS.''' Ambula ergo cito. '''SIM.''' Immo otiose volo.{{l|920}}
'''PS.''' Haec ea occasiost: dum ille dormit, volo{{a|921}}
tu prior ut occupes adire.{{r|4.1.20|20}}{{a|922}}
'''SIM.''' Quid properas? Placide, ne time.{{a|923}}
Ita ille faxit Iuppiter,{{l|923a}}
ut ille palam ibidem adsiet,{{a|924}}
quisquis illest, qui adest a milite.{{l|924a}}
Numquam edepol erit ille potior{{r|4.1.25|25}}{{a|925}}
Harpax quam ego. Habe animum bonum:{{l|925a}}
pulchre ego hanc explicatam tibi rem dabo.{{a|926}}
Sic ego illum dolis atque mendaciis{{a|927}}
in timorem dabo militarem advenam,{{a|928}}
ipsus sese ut neget esse eum qui siet{{r|4.1.30|30}}{{a|929}}
meque ut esse autumet qui ipsus est. '''PS.''' Qui potest?{{l|930}}
'''SIM.''' Occidis me, cum istuc rogitas. '''PS.''' O hominem lepidum.{{a|931}}
'''SIM.''' Te quoque etiam dolis atque mendaciis,{{a|932}}
qui magister mihi es, antidibo, ut scias.{{a|933}}
'''PS.''' Iuppiter te mihi servet. '''SIM.''' Immo mihi.{{r|4.1.35|35}}{{a|934}}
Sed vide, ornatus hic me satin condecet?{{l|935}}
'''PS.''' Optume habet. '''SIM.''' Esto.{{l|935a}}
'''PS.''' Tantum tibi boni di immortales duint quantum tu tibi optes;{{a|936}}
nam si exoptem, quantum dignu's tantum dent, minus nihilo sit.{{a|937}}
Neque ego hoc homine quemquam vidi magis malum et maleficum.{{r|4.1.40|40}}{{a|938}}
'''SIM.''' Tun id mihi? '''PS.''' Taceo.{{l|938a}}
Sed ego quae tibi bona dabo et faciam, si hanc sobrie rem accurassis.{{a|939}}
'''SIM.''' Potin ut taceas? Memorem immemorem facit qui monet quod memor meminit.{{l|940}}
Teneo, omnia in pectore condita sunt, meditati sunt mihi doli docte.{{a|941}}
'''PS.''' Probus est hic homo. '''SIM.''' Neque hic est neque ego. '''PS.''' At vide ne titubes. '''SIM.''' Potin ut taceas?{{r|4.1.45|45}}{{a|942}}
'''PS.''' Ita me di ament— '''SIM.''' Ita non facient: mera iam mendacia fundes.{{a|943}}
'''PS.''' Vt ego ob tuam, Simia, perfidiam te amo et metuo et magni facio.{{a|944}}
'''SIM.''' Ego istuc aliis dare condidici: mi optrudere non potes palpum.{{l|945}}
'''PS.''' Vt ego accipiam te hodie lepide, ubi effeceris hoc opus, '''SIM.''' Ha ha hae.{{a|946}}
'''PS.''' Lepido victu, vino, unguentis et inter pocula pulpamentis;{{r|4.1.50|50}}{{a|947}}
ibidem una aderit mulier lepida, tibi savia super savia quae det.{{a|948}}
'''SIM.''' Lepide accipis me. '''PS.''' Immo si efficies, tum faxo magis &lt;id&gt; dicas.{{a|949}}
'''SIM.''' Nisi effecero, cruciabiliter carnifex me accipito.{{l|950}}
Sed propera mihi monstrare, ubi sit os lenonis aedium.{{a|951}}
'''PS.''' Tertium hoc est. '''SIM.''' St, tace, aedes hiscunt. '''PS.''' Credo, animo malest{{r|4.1.55|55}}{{a|952}}
aedibus. '''SIM.''' Quid iam? '''PS.''' Quia edepol ipsum lenonem evomunt.{{a|953}}
'''SIM.''' Illicinest? '''PS.''' Illic est. '''SIM.''' Mala mercist &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; '''PS.''' Illuc sis vide,{{a|954}}
ut transversus, non proversus cedit, quasi cancer solet.{{l|955}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[BALLIO ⸱ PSEVDOLVS ⸱ SIMIA]&lt;br&gt;'''BALLIO''' Minus malum hunc hominem esse opinor quam esse censebam coquom,{{a|956}}
nam nihil etiam dum harpagavit praeter cyathum et cantharum.{{a|957}}
'''PS.''' Heus tu, nunc occasio est et tempus. '''SIM.''' Tecum sentio.{{a|958}}
'''PS.''' Ingredere in viam dolose: ego hic in insidiis ero.{{a|959}}
'''SIM.''' Habui numerum sedulo: hoc est sextum a porta proxumum{{l|960}}{{r|4.2.5|5}}
angiportum, in id angiportum me devorti iusserat;{{a|961}}
quotumas aedis dixerit, id ego admodum incerto scio.{{a|962}}
'''BAL.''' Quis hic homo chlamydatus est aut unde est aut quem quaeritat?{{a|963}}
Peregrina facies videtur hominis atque ignobilis.{{a|964}}
'''SIM.''' Sed eccum qui ex incerto faciet mihi quod quaero certius.{{l|965}}{{r|4.2.10|10}}
'''BAL.''' Ad me adit recta. Unde ego hominem hunc esse dicam gentium?{{a|966}}
'''SIM.''' Heus tu, qui cum hirquina barba stas, responde quod rogo.{{a|967}}
'''BAL.''' Eho, an non prius salutas? '''SIM.''' Nulla est mihi salus dataria.{{a|968}}
'''B.''' Nam pol hinc tantumdem accipies. '''PS.''' Iam inde a principio probe.{{l|970|969-970}}
'''SIM.''' Ecquem in angiporto hoc hominem tu novisti? Te rogo.{{l|971}}{{r|4.2.15|15}}
'''BAL.''' Egomet me. '''SIM.''' Pauci istuc faciunt homines quod tu praedicas,{{a|972}}
nam in foro vix decumus quisque est qui ipsus sese noverit.{{a|973}}
'''PS.''' Salvos sum, iam philosophatur. '''SIM.''' Hominem ego hic quaero malum,{{a|974}}
legirupam, impurum, peiurum atque impium. '''BAL.''' Me quaeritat,{{l|975}}
nam illa mea sunt cognomenta; nomen si memoret modo.{{r|4.2.20|20}}{{a|976}}
Quid est ei homini nomen? '''SIM.''' Leno Ballio. '''BAL.''' Scivin ego?{{a|977}}
Ipse ego is sum, adulescens, quem tu quaeris. '''SIM.''' Tune es Ballio?{{a|978}}
'''BAL.''' Ego enim vero is sum. '''SIM.''' Vt vestitu's, es perfossor parietum.{{l|980|979-980}}
'''BAL.''' Credo, in tenebris, conspicatus si sis me, apstineas manum.{{l|981}}
'''SIM.''' Erus meus tibi me salutem multam voluit dicere.{{r|4.2.25|25}}{{a|982}}
Hanc epistulam accipe a me, hanc me tibi iussit dare.{{a|983}}
'''BAL.''' Quis is homost qui iussit? '''PS.''' Perii, nunc homo in medio lutost;{{a|984}}
nomen nescit, haeret haec res. '''BAL.''' Quem hanc misisse ad me autumas?{{l|985}}
'''SIM.''' Nosce imaginem: tute eius nomen memorato mihi,{{a|986}}
ut sciam te Ballionem esse ipsum. '''BAL.''' Cedo mi epistulam.{{r|4.2.30|30}}{{a|987}}
'''SIM.''' Accipe et cognosce signum. '''BAL.''' Oh, Polymachaeroplagides{{a|988}}
purus putus est ipsus. Novi. Heus, Polymachaeroplagides{{a|989}}
nomen est. '''SIM.''' Scio iam me recte tibi dedisse epistulam,{{l|990}}
postquam Polymachaeroplagidem elocutus nomen es.{{a|991}}
'''BAL.''' Quid agit is? '''SIM.''' Quod homo edepol fortis atque bellator probus.{{r|4.2.35|35}}{{a|992}}
Sed propera hanc pellegere quaeso epistulam—ita negotium est—{{a|993}}
atque accipere argentum actutum mulieremque emittere.{{a|994}}
Nam necessest hodie Sicyoni me esse aut cras mortem exsequi,{{l|995}}
ita erus meus est imperiosus. '''BAL.''' Novi, notis praedicas.{{a|996}}
'''SIM.''' Propera pellegere epistulam ergo. '''BAL.''' Id ago, si taceas modo.{{r|4.2.40|40}}{{a|997}}
'miles lenoni Ballioni epistulam{{a|998}}
conscriptam mittit Polymachaeroplagides,{{a|999}}
imagine obsignatam quae inter nos duo{{l|1000}}
convenit olim.' sumbolust in epistula.{{a|1001}}
[video, et cognosco signum. Sed in epistula{{r|4.2.45|45}}{{a|1002}}
nullam salutem mittere scriptam solet?{{a|1003}}
'''SIM.''' Ita militaris disciplinast, Ballio:{{a|1004}}
manu salutem mittunt benevolentibus;{{l|1005}}
eadem malam rem mittunt malevolentibus.{{a|1006}}
Sed, ut occepisti, perge opera experirier{{r|4.2.50|50}}{{a|1007}}
quid epistula ista narret. '''BAL.''' Ausculta modo.]{{a|1008}}
'Harpax calator meus est, ad te qui venit—'{{a|1009}}
tun es is Harpax? '''SIM.''' Ego sum, atque ipse ''ἅρπαξ'' quidem.{{l|1010}}
'''BAL.''' 'Qui epistulam istam fert; ab eo argentum accipi,{{a|1011}}
cum eo simitu mulierem mitti volo.{{r|4.2.55|55}}{{a|1012}}
Salutem scriptam dignum est dignis mittere:{{a|1013}}
te si arbitrarem dignum, misissem tibi.'{{a|1014}}
'''SIM.''' Quid nunc? '''BAL.''' Argentum des, abducas mulierem.{{l|1015}}
'''SIM.''' Vter remoratur? '''BAL.''' Quin sequere ergo intro.— '''SIM.''' Sequor.—{{a|1016}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''PS.''' Peiorem ego hominem magisque vorsute malum{{a|1017}}
numquam edepol quemquam vidi, quam hic est Simia;{{a|1018}}
nimisque ego illum hominem metuo et formido male,{{a|1019}}
ne malus item erga me sit ut erga illum fuit,{{l|1020}}
ne in re secunda nunc mi obvertat cornua,{{r|4.3.5|5}}{{a|1021}}
si occasionem capsit qui sit &lt;mihi&gt; malus;{{a|1022}}
atque edepol equidem nolo, nam illi bene volo.{{a|1023}}
Nunc in metu sum maximo, triplici modo:{{l|1025|1024-1025}}
primum omnium iam hunc comparem metuo meum,{{l|1026}}
ne deserat med atque ad hostis transeat;{{r|4.3.10|10}}{{a|1027}}
metuo autem, ne erus redeat etiam dum a foro,{{a|1028}}
ne capta praeda capti praedones fuant.{{a|1029}}
Quom haec metuo, metuo ne ille huc Harpax advenat{{l|1030}}
prius quam hinc hic Harpax abierit cum muliere.{{a|1031}}
Perii hercle, nimium tarde egrediuntur foras.{{r|4.3.15|15}}{{a|1032}}
Cor conligatis vasis expectat meum,{{a|1033}}
si non educat mulierem secum simul,{{l|1035|1034-1035}}
ut exulatum ex pectore aufugiat meo.{{l|1036}}
Victor sum, vici cautos custodes meos.{{a|1037}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[SIMIA ⸱ PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''SIMIA''' Ne plora, nescis ut res sit, Phoenicium,{{a|1038}}
verum haud multo post faxo scibis accubans.{{a|1039}}
Non ego te ad illum duco dentatum virum{{l|1040}}
Macedoniensem, qui te nunc flentem facit:{{a|1041}}
cuiam esse te vis maxime, ad eum ducere:{{r|4.4.5|5}}{{a|1042}}
Calidorum haud multo post faxo amplexabere.{{a|1043}}
'''PS.''' Quid tu intus quaeso desedisti quam diu?{{a|1044}}
Mihi cor retunsumst oppugnando pectore.{{l|1045}}
'''SIM.''' Occasionem repperisti, verbero,{{a|1046}}
ubi perconteris me, insidiis hostilibus?{{r|4.4.10|10}}{{a|1047}}
Quin hinc metimur gradibus militariis?{{a|1048}}
'''PS.''' Atque edepol, quamquam nequam homo es, recte mones.{{l|1050|1049-1050}}
Ite hac triumphi ad cantharum recta via.—{{l|1051}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.5.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.v===
&lt;poem&gt;[BALLIO]&lt;br&gt;'''BALLIO''' Hahae, nunc demum mi animus in tuto est loco,{{a|1052}}
postquam iste hinc abiit atque abduxit mulierem.{{a|1053}}
Iube nunc venire Pseudolum, scelerum caput,{{a|1054}}
et abducere a me mulierem fallaciis.{{l|1055}}
Conceptis hercle verbis, satis certo scio,{{r|4.5.5|5}}{{a|1056}}
ego periurare me mavellem miliens,{{a|1057}}
quam mi illum verba per deridiculum dare.{{a|1058}}
Nunc deridebo hercle hominem, si convenero;{{a|1059}}
verum in pistrino credo, ut convenit, fore.{{l|1060}}
Nunc ego Simonem mi obviam veniat velim,{{r|4.5.10|10}}{{a|1061}}
ut mea laetitia laetus promiscam siet.{{a|1062}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.6.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vi===
&lt;poem&gt;[SIMO ⸱ BALLIO]&lt;br&gt;'''SIMO''' Viso quid rerum meus Vlixes egerit,{{a|1063}}
iamne habeat signum ex arce Ballionia.{{a|1064}}
'''BAL.''' O fortunate, cedo fortunatam manum,{{l|1065}}
Simo. '''SIM.''' Quid est? '''BA.''' Iam— '''SIM.''' Quid iam? '''BAL.''' Nihil est quod metuas. '''SIM.''' Quid est?{{a|1066}}
Venitne homo ad te? '''BAL.''' Non. '''SIM.''' Quid est igitur boni?{{r|4.6.5|5}}{{a|1067}}
'''BAL.''' Minae viginti sanae et salvae sunt tibi,{{a|1068}}
hodie quas aps te est instipulatus Pseudolus.{{a|1069}}
'''SIM.''' Velim quidem hercle. '''BAL.''' Roga me viginti minas,{{l|1070}}
si ille hodie illa sit potitus muliere{{a|1071}}
sive eam tuo gnato hodie, ut promisit, dabit,{{r|4.6.10|10}}{{a|1072}}
[roga opsecro hercle, gestio promittere.]{{a|1073}}
Omnibus modis tibi esse rem ut salvam scias;{{a|1074}}
atque etiam habeto mulierem dono tibi.{{l|1075}}
'''SIM.''' Nullum periclumst, quod sciam, stipularier,{{a|1076}}
ut concepisti verba: viginti minas{{r|4.6.15|15}}{{a|1077}}
dabin? '''BAL.''' Dabuntur. '''SIM.''' Hoc quidem actumst hau male.{{a|1078}}
[sed convenistin hominem? '''BAL.''' Immo ambo simul.{{a|1079}}
'''SIM.''' Quid ait? Quid narrat? Quaeso, quid dixit tibi?{{l|1080}}
'''BAL.''' Nugas theatri, verba quae in comoediis{{a|1081}}
solent lenoni dici, quae pueri sciunt:{{r|4.6.20|20}}{{a|1082}}
malum et scelestum et peiurum aibat esse me.{{a|1083}}
'''SIM.''' Pol hau mentitust. '''BAL.''' Ergo haud iratus fui:{{a|1084}}
nam quanti refert ei nec recte dicere,{{l|1085}}
qui nihili faciat quique infitias non eat?]{{a|1086}}
'''SIM.''' Quid est? Quid non metuam ab eo? Id audire expeto.{{r|4.6.25|25}}{{a|1087}}
'''BAL.''' Quia numquam abducet mulierem iam, nec potest,{{a|1088}}
a me. Meministin tibi me dudum dicere,{{a|1089}}
eam veniisse militi Macedonio?{{l|1090}}
'''SIM.''' Memini. '''BAL.''' Em illius servos huc ad me argentum attulit{{a|1091}}
et obsignatum sumbolum, '''SIM.''' Quid postea?{{r|4.6.30|30}}{{a|1092}}
'''BAL.''' Qui inter me atque illum militem convenerat:{{a|1093}}
is secum abduxit mulierem hau multo prius.{{a|1094}}
'''SIM.''' Bonan fide istuc dicis? '''BAL.''' Vnde ea sit mihi?{{l|1095}}
'''SIM.''' Vide modo, ne illic sit contechnatus quippiam.{{a|1096}}
'''BAL.''' Epistula atque imago me certum facit;{{r|4.6.35|35}}{{a|1097}}
quin illam [quidem iam] in Sicyonem ex urbe abduxit modo.{{a|1098}}
'''SIM.''' Bene hercle factum. Quid ego cesso Pseudolum{{a|1099}}
facere ut det nomen ad molas coloniam?{{l|1100}}
Sed quis hic homo est chlamydatus? '''BAL.''' Non edepol scio,{{a|1101}}
nisi ut observemus quo eat aut quam rem gerat.{{r|4.6.40|40}}{{a|1102}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.7.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vii===
&lt;poem&gt;[HARPAX ⸱ BALLIO ⸱ SIMO]&lt;br&gt;'''HARPAX''' Malus et nequam est homo qui nihili eri imperium sui servos facit,{{a|1103}}
nihilist autem suom qui officium facere immemor est, nisi est admonitus.{{a|1104}}
Nam qui liberos [esse] ilico se arbitrantur,{{l|1105}}
ex conspectu eri si sui se abdiderunt,{{a|1106}}
luxantur, lustrantur, comedunt quod habent, ei nomen diu{{r|4.7.5|5}}{{a|1107}}
servitutis ferunt.{{a|1108}}
Nec boni ingeni quicquam in is inest,{{a|1109}}
nisi ut improbis se artibus teneant. †{{l|1110}}
cum his mihi nec locus{{a|1111}}
nec sermo convenit neque is umquam nobilis fui.{{r|4.7.10|10}}{{a|1112}}
Ego, ut mi imperatumst, etsi abest, hic adesse erum arbitror.{{a|1113}}
Nunc ego illum metuo,{{a|1114}}
quom hic non adest, ne quom adsiet metuam. Ei rei operam dabo.{{l|1115}}
Nam in taberna usque adhuc, si veniret Syrus,{{a|1116}}
cui dedi sumbolum, mansi, uti iusserat:{{r|4.7.15|15}}{{a|1117}}
leno ubi esset domi, me aibat arcessere;{{a|1118}}
verum ubi is non venit nec vocat,{{a|1119}}
venio huc ultro, ut sciam, quid rei sit, ne illic homo me ludificetur.{{l|1120}}
Neque quicquamst melius, quam ut hoc pultem atque aliquem evocem hinc intus.{{a|1121}}
Leno argentum hoc volo{{r|4.7.20|20}}{{a|1122}}
a me accipiat atque amittat mulierem mecum simul.{{a|1123}}
'''BAL.''' Heus tu. '''SIM.''' Quid vis? '''BAL.''' Hic homo meus est. '''SIM.''' Quidum? '''BAL.''' Quia praeda haec meast:{{a|1124}}
scortum quaerit, habet argentum. Iam admordere hunc mihi lubet.{{l|1125}}
'''SIM.''' Iamne illum comessurus es? '''BAL.''' Dum recens est{{a|1126}}
dator, dum calet, devorari decet iam.{{r|4.7.25|25}}{{a|1127}}
Boni me viri pauperant, improbi augent;{{a|1128}}
poplo strenui, mi improbi usui sunt.{{a|1129}}
'''SIM.''' Malum quod tibi di dabunt, sic scelestu's.{{l|1130}}
'''HAR.''' Me nunc commoror, quom has foris non ferio, ut sciam,{{a|1131}}
sitne Ballio domi.{{l|1131a}}{{r|4.7.30|30}}
'''BAL.''' Venus mi haec bona dat, quom hos huc adigit{{a|1132}}
lucrifugas, damnicupidos, qui se suamque aetatem bene curant,{{a|1133}}
edunt, bibunt, scortantur: illi sunt alio ingenio atque tu,{{a|1134}}
qui neque tibi bene esse patere et illis quibus est invides.{{l|1135}}
'''HAR.''' Heus ubi estis vos? '''BAL.''' Hic quidem ad me recta habet rectam viam.{{r|4.7.35|35}}{{a|1136}}
['''H.''' Heus ubi estis vos? '''B.''' Heus adulescens, quid istic debetur tibi?]{{a|1137}}
Bene ego ab hoc praedatus ibo; novi, bona scaevast mihi.{{a|1138}}
'''HAR.''' Ecquis hoc aperit? '''BAL.''' Heus chlamydate, quid istic debetur tibi?{{a|1139}}
'''HAR.''' Aedium dominum lenonem Ballionem quaerito.{{l|1140}}
'''BAL.''' Quisquis es, adulescens, operam fac compendi quaerere.{{r|4.7.40|40}}{{a|1141}}
'''HAR.''' Quid iam? '''BAL.''' Quia tute ipsus ipsum praesens praesentem vides.{{a|1142}}
'''HAR.''' Tune is es? '''SIM.''' Chlamydate, cave sis tibi a curvo infortunio{{a|1143}}
atque in hunc intende digitum: hic leno est. '''BAL.''' At hic est vir bonus.{{a|1144}}
Sed, tu, bone vir, flagitare saepe clamore in foro,{{l|1145}}
quom libella nusquamst, nisi quid leno hic subvenit tibi.{{r|4.7.45|45}}{{a|1146}}
'''HAR.''' Quin tu mecum fabulare? '''BAL.''' Fabulor. Quid vis tibi?{{a|1147}}
'''HAR.''' Argentum accipias. '''BAL.''' Iamdudum, si des, porrexi manum.{{a|1148}}
'''HAR.''' Accipe: hic sunt quinque argenti lectae numeratae minae.{{a|1149}}
Hoc tibi erus me iussit ferre Polymachaeroplagides,{{l|1150}}
quod deberet, atque ut mecum mitteres Phoenicium.{{r|4.7.50|50}}{{a|1151}}
'''BAL.''' Erus tuos— '''HAR.''' Ita dico. '''BAL.''' Miles— '''HAR.''' Ita loquor. '''BAL.''' Macedonius—{{a|1152}}
'''HAR.''' Admodum, inquam. '''BAL.''' Te ad me misit Polymachaeroplagides?{{a|1153}}
'''HAR.''' Vera memoras. '''BAL.''' Hoc argentum ut mihi dares? '''HAR.''' Si tu quidem es{{a|1154}}
leno Ballio. '''BAL.''' Atque ut a me mulierem tu abduceres?{{l|1155}}
'''H.''' Ita. '''B.''' Phoenicium esse dixit? '''H.''' Recte meministi. '''B.''' Mane.{{r|4.7.55|55}}{{a|1156}}
Iam redeo ad te. '''HAR.''' At maturate propera, nam propero: vides{{a|1157}}
iam diem multum esse. '''BAL.''' Video: hunc advocare etiam volo;{{a|1158}}
mane modo istic, iam revertar ad te. Quid nunc fit, Simo?{{a|1159}}
Quid agimus? Manufesto hunc hominem teneo, qui argentum attulit.{{l|1160}}
'''SIM.''' Quidum? '''BAL.''' An nescis quae sit haec res? '''SIM.''' Iuxta cum ignarissimis.{{r|4.7.60|60}}{{a|1161}}
'''BAL.''' Pseudolus tuos allegavit hunc, quasi a Macedonio{{a|1162}}
milite esset. '''SIM.''' Haben argentum ab homine? '''BAL.''' Rogitas quod vides?{{a|1163}}
'''SIM.''' Heus, memento ergo dimidium istinc mihi de praeda dare:{{a|1164}}
commune istuc esse oportet. '''BAL.''' Quid, malum? Id totum tuom est.{{l|1165}}
'''HAR.''' Quam mox mi operam das? '''BAL.''' Tibi do equidem. Quid nunc mi es auctor, Simo?{{r|4.7.65|65}}{{a|1166}}
'''SIM.''' Exploratorem hunc faciamus ludos suppositicium,{{a|1167}}
adeo donicum ipsus sese ludos fieri senserit.{{a|1168}}
'''BAL.''' Sequere. Quid ais? Nempe tu illius servos es? '''HAR.''' Planissume.{{a|1169}}
'''BAL.''' Quanti te emit? '''HAR.''' Suarum in pugna virium victoria.{{l|1170}}
Nam ego eram domi imperator summus in patria mea.{{r|4.7.70|70}}{{a|1171}}
'''BAL.''' An etiam umquam ille expugnavit carcerem, patriam tuam?{{a|1172}}
'''HAR.''' Contumeliam si dices, audies. '''BAL.''' Quotumo die{{a|1173}}
ex Sicyone huc pervenisti? '''HAR.''' Altero ad meridie.{{a|1174}}
'''BAL.''' Strenue mehercle iisti. '''SIM.''' Quamvis pernix hic est homo:{{l|1175}}
ubi suram aspicias, scias posse eum—gerere crassas compedes.{{r|4.7.75|75}}{{a|1176}}
'''BAL.''' Quid ais? Tune etiam cubitare solitu's in cunis puer?{{a|1177}}
'''SIM.''' Scilicet. '''BAL.''' Etiamne facere solitus es—scin quid loquar?{{a|1178}}
'''SIM.''' Scilicet solitum esse. '''HAR.''' Sanine estis? '''BAL.''' Quid hoc quod te rogo?{{a|1179}}
Noctu in vigiliam quando ibat miles, quom tu ibas simul,{{l|1180}}
conveniebatne in vaginam tuam machaera militis?{{r|4.7.80|80}}{{a|1181}}
'''HAR.''' I in malam crucem. '''BAL.''' Ire licebit tamen tibi hodie temperi.{{a|1182}}
'''HAR.''' Quin tu mulierem mi emittis, aut redde argentum. '''BAL.''' Mane.{{a|1183}}
'''HAR.''' Quid maneam? '''BAL.''' Chlamydem hanc commemora quanti conductast. '''HAR.''' Quid est?{{a|1184}}
'''SIM.''' Quid meret machaera? '''HAR.''' Elleborum hisce hominibus opus est. '''BAL.''' Eho.{{l|1185}}
'''HAR.''' Mitte. '''BAL.''' Quid mercedis petasus hodie domino demeret?{{r|4.7.85|85}}{{a|1186}}
'''HAR.''' Quid domino? Quid somniatis? Mea quidem haec habeo omnia,{{a|1187}}
meo peculio empta. '''BAL.''' Nempe quod femina summa sustinent.{{a|1188}}
'''HAR.''' Vncti hi sunt senes, fricari sese ex antiquo volunt.{{l|1090|1189-1190}}
'''BAL.''' Responde, opsecro hercle, vero serio hoc quod te rogo:{{l|1191}}
quid meres? Quantillo argento te conduxit Pseudolus?{{r|4.7.90|90}}{{a|1192}}
'''HAR.''' Quis istic Pseudolust? '''BAL.''' Praeceptor tuos, qui te hanc fallaciam{{a|1193}}
docuit, ut fallaciis hinc mulierem a me abduceres.{{a|1194}}
'''HAR.''' Quem tu Pseudolum, quas tu mihi praedicas fallacias?{{l|1195}}
Quem ego hominem † nullius coloris novi. '''BAL.''' Non tu istinc abis?{{a|1196}}
Nihil est hodie hic sucophantis quaestus: proin tu Pseudolo{{r|4.7.95|95}}{{a|1197}}
nunties abduxisse alium praedam, qui occurrit prior{{a|1198}}
Harpax. '''HAR.''' Is quidem edepol Harpax ego sum. '''BAL.''' Immo edepol esse vis.{{a|1199}}
Purus putus hic sucophanta est. '''HAR.''' Ego tibi argentum dedi{{l|1200}}
et dudum, adveniens extemplo, sumbolum servo tuo,{{a|1201}}
eri imagine obsignatam epistulam, hic ante ostium.{{r|4.7.100|100}}{{a|1202}}
'''BAL.''' Meo tu epistulam dedisti servo? Quoi servo? '''HAR.''' Suro.{{a|1203}}
'''BAL.''' Non confidit sycophanta hic [nequam est] nugis: meditatus malest.{{a|1204}}
[edepol hominem verberonem Pseudolum, ut docte dolum{{l|1205}}
commentust: tantundem argenti quantum miles debuit{{a|1206}}
dedit huic atque hominem exornavit, mulierem qui abduceret.]{{r|4.7.105|105}}{{a|1207}}
nam illam epistulam ipsus verus Harpax huc ad me attulit.{{a|1208}}
'''HAR.''' Harpax ego vocor, ego servos sum Macedonis militis;{{l|1210|1209-1210}}
ego nec sycophantiose quicquam ago nec malefice,{{l|1211}}
neque istum Pseudolum mortalis qui sit novi neque scio.{{a|1212}}
'''SIM.''' Tu, nisi mirumst, leno, plane perdidisti mulierem.{{r|4.7.110|110}}{{a|1213}}
'''BAL.''' Edepol ne istuc magis magisque metuo, quom verba audio.{{a|1214}}
Mihi quoque edepol iamdudum ille Surus cor perfrigefacit,{{l|1215}}
sumbolum qui ab hoc accepit. Mira sunt ni Pseudolust.{{a|1216}}
Eho tu, qua facie fuit, dudum quoi dedisti sumbolum?{{a|1217}}
'''HAR.''' Rufus quidam, ventriosus, crassis suris, subniger,{{r|4.7.115|115}}{{a|1218}}
magno capite, acutis oculis, ore rubicundo, admodum{{a|1219}}
magnis pedibus. '''BAL.''' Perdidisti, postquam dixisti pedes.{{l|1220}}
Pseudolus fuit ipsus. Actumst de me. Iam morior, Simo.{{a|1221}}
'''HAR.''' Hercle te hau sinam emoriri, nisi mi argentum redditur,{{a|1222}}
viginti minae. '''SIM.''' Atque etiam mihi aliae viginti minae.{{r|4.7.120|120}}{{a|1223}}
'''BAL.''' Auferen tu id praemium a me, quod promisi per iocum?{{a|1224}}
'''SIM.''' De improbis viris auferri praemium et praedam decet.{{l|1225}}
'''BAL.''' Saltem Pseudolum mihi dedas. '''SIM.''' Pseudolum ego dedam tibi?{{a|1226}}
Quid deliquit? Dixin, ab eo tibi ut caveres, centiens?{{a|1227}}
'''BAL.''' Perdidit me. '''SIM.''' At me viginti modicis multavit minis.{{r|4.7.125|125}}{{a|1228}}
'''BAL.''' Quid nunc faciam? '''HAR.''' Si mi argentum dederis, te suspendito.{{a|1229}}
'''BAL.''' Di te perdant. Sequere sis me ergo hac ad forum, ut solvam. '''HAR.''' Sequor.{{l|1230}}
'''SIM.''' Quid ego? '''BAL.''' Peregrinos absolvam, cras agam cum civibus.{{a|1231}}
Pseudolus mihi centuriata habuit capitis comitia,{{a|1232}}
qui illum ad me hodie adlegavit, mulierem qui abduceret.{{r|4.7.130|130}}{{a|1233}}
Sequere tu. Nunc ne expectetis, dum hac domum redeam via;{{a|1234}}
ita res gestast: angiporta haec certum est consectarier.{{l|1235}}
'''HAR.''' Si graderere tantum quantum loquere, iam esses ad forum.—{{a|1236}}
'''BAL.''' Certumst mi hunc emortualem facere ex natali die.—{{a|1237}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.8.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.viii===
&lt;poem&gt;[SIMO]&lt;br&gt;'''SIM.''' Bene ego illum tetigi, bene autem servos inimicum suom.{{a|1238}}
Nunc mihi certum est alio pacto Pseudolo insidias dare,{{a|1239}}
quam in aliis comoediis fit, ubi cum stimulis aut flagris{{l|1240}}
insidiantur: at ego iam intus promam viginti minas,{{a|1241}}
quas promisi si effecisset; obviam ei ultro deferam.{{r|4.8.5|5}}{{a|1242}}
Nimis illic mortalis doctus, nimis vorsutus, nimis malus;{{a|1243}}
superavit dolum Troianum atque Vlixem Pseudolus.{{a|1244}}
Nunc ibo intro, argentum promam, Pseudolo insidias dabo.—{{l|1245}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''PSEVDOLVS''' Quid hoc? Sicine hoc fit, pedes? Statin an non?{{a|1246}}
An id voltis, ut me hinc iacentem aliquis tollat?{{a|1247}}
Nam hercle si cecidero, vestrum erit flagitium.{{a|1248}}
Pergitin pergere? Ah, serviendum mihi{{a|1249}}
hodie est; magnum hoc vitium vino est:{{l|1250}}{{r|5.1.5|5}}
pedes captat primum, luctator dolosust.{{a|1251}}
Profecto edepol ego nunc probe habeo madulsam:{{a|1252}}
ita victu excurato, ita magnis munditiis &lt;et&gt; dis dignis,{{a|1253}}
itaque in loco festivo sumus festive accepti.{{a|1254}}
Quid opust me multas agere ambages? Hoc{{l|1255}}{{r|5.1.10|10}}
est homini quam ob rem vitam amet,{{a|1256}}
hic omnes voluptates, in hoc omnes venustates sunt:{{a|1257}}
deis proximum esse arbitror.{{a|1258}}
Nam ubi amans complexust amantem, ubi ad labra labella adiungit,{{a|1259}}
ubi alter alterum bilingui manifesto inter se prehendunt,{{l|1260}}{{r|5.1.15|15}}
ubi mammam mammicula opprimit aut, si lubet, corpora conduplicantur,{{a|1261}}
manu candida cantharum dulciferum propinat amicissima amico:{{a|1262}}
ibi iam neque esse alium alii odiosum{{a|1263}}
nec molestum nec sermonibus morologis uti,{{a|1264}}
unguenta atque odores, lemniscos, corollas{{l|1265}}{{r|5.1.20|20}}
dari dapsiles, non enim parce promi,{{a|1266}}
victum ceterum ne quis me roget:{{a|1267}}
hoc ego modo atque erus minor hunc diem sumpsimus prothyme,{{a|1268}}
postquam opus meum omne ut volui perpetravi hostibus fugatis.{{l|1270|1269-1270}}
Illos accubantis, potantis, amantis{{l|1271}}{{r|5.1.25|25}}
cum scortis reliqui, et meum scortum ibidem,{{a|1272}}
suo cordi atque animo opsequentes. Sed postquam{{l|1272a}}
exurrexi, orant med ut saltem.{{a|1273}}
Ad hunc me modum intuli illis satis facete,{{a|1274}}
nimis ex discipulina, quippe ego qui{{l|1274a}}{{r|5.1.30|30}}
probe Ionica perdidici. Sed palliolatim amictus{{a|1275}}
sic haec incessi ludibundus.{{l|1275a}}
Plaudunt &lt;et&gt; 'parum' clamitant mi, ut revertar.{{a|1276}}
Occepi denuo, hoc modo: nolui{{a|1277}}
idem; amicae dabam me meae,{{l|1277a}}{{r|5.1.35|35}}
ut me amaret: ubi circumvortor, cado:{{a|1278}}
id fuit naenia ludo.{{l|1278a}}
Itaque dum enitor, prox, iam paene inquinavi pallium.{{a|1279}}
Nimiae tum voluptati edepol{{a|1280}}
fui ob casum. Datur cantharus: bibi.{{l|1280a}}{{r|5.1.40|40}}
Commuto ilico pallium, illud posivi;{{a|1281}}
inde huc exii, crapulam dum amoverem.{{a|1282}}
Nunc ab ero ad erum meum maiorem venio foedus commemoratum.{{a|1283}}
Aperite, aperite, heus, Simoni me adesse aliquis nuntiate.{{a|1284}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[SIMO ⸱ PSEVDOLVS]&lt;br&gt;'''SIMO''' Vox viri pessumi me exciet foras.{{l|1285}}
Sed quid hoc? Quo modo? Quid video ego?{{a|1286}}
'''PS.''' Cum corona ebrium Pseudolum tuom.{{a|1287}}
'''SIM.''' Libere hercle hoc quidem. Sed vide statum.{{a|1288}}
Num mea gratia pertimescit magis?{{r|5.2.5|5}}{{a|1289}}
Cogito, saeviter blanditerne adloquar.{{l|1290}}
Sed me hoc votat vim facere nunc{{a|1291}}
quod fero, si qua in hoc spes sitast mihi.{{a|1292}}
'''PS.''' Vir malus viro optumo obviam it.{{a|1293}}
'''SIM.''' Di te ament, Pseudole. Fu i in malam crucem.{{r|5.2.10|10}}{{a|1294}}
'''PS.''' Cur ego adflictor? '''SIM.''' Quid tu, malum, in os igitur mi ebrius inructas?{{l|1295}}
'''PS.''' Molliter sic tene me, cave ne cadam:{{a|1296}}
non vides me ut madide madeam?{{a|1297}}
'''SIM.''' Quae istaec audaciast, te sic interdius{{a|1298}}
cum corolla ebrium incedere? '''PS.''' Lubet.{{r|5.2.15|15}}{{a|1299}}
'''SIM.''' Quid, lubet? Pergin ructare in os mihi?{{l|1300}}
'''PS.''' Suavis ructus mihi est. Sic sine, Simo.{{a|1301}}
'''SIM.''' Credo equidem potesse te, scelus,{{a|1302}}
Massici montis uberrumos quattuor{{a|1303}}
fructus ebibere in hora una. '''PS.''' Hiberna addito.{{r|5.2.20|20}}{{a|1304}}
'''SIM.''' Hau male mones, sed dic tamen,{{l|1305}}
unde onustam celocem agere te praedicem?{{a|1306}}
'''PS.''' Cum tuo filio perpotavi modo.{{a|1307}}
Sed, Simo, ut probe tactus Ballio est!{{a|1308}}
Quae tibi dixi, ut effecta reddidi!{{r|5.2.25|25}}{{a|1309}}
'''SIM.''' Pessumu's homo. '''PS.''' Mulier haec facit.{{l|1310}}
Cum tuo filio libera accubat.{{a|1311}}
'''SIM.''' Omnia, ut quicque egisti, ordine scio.{{a|1312}}
'''PS.''' Quid ergo dubitas dare mi argentum? '''SIM.''' Ius petis, fateor. Tene.{{a|1313}}
'''PS.''' At negabas daturum esse te mihi.{{r|5.2.30|30}}{{a|1314}}
Onera hunc hominem atque me consequere hac. '''SIM.''' Egone istum onerem? '''PS.''' Onerabis, scio.{{l|1315}}
'''SIM.''' Quid ego huic homini faciam? Satin ultro et argentum aufert et me inridet?{{a|1316}}
'''PS.''' Vae victis. '''SIM.''' Vorte ergo umerum.{{a|1317}}
'''PS.''' Em. '''SIM.''' Hoc ego numquam ratus sum{{a|1318}}
fore me, ut tibi fierem supplex.{{r|5.2.35|35}}{{a|1319}}
Heu heu heu. '''PS.''' Desine. '''SIM.''' Doleo. '''PS.''' Ni doleres tu, ego dolerem.{{l|1320}}
'''SIM.''' Quid? Hoc auferen, Pseudole mi, aps tuo ero? '''PS.''' Lubentissimo corde atque animo.{{a|1321}}
'''SIM.''' Non audes, quaeso, aliquam partem mihi gratiam facere hinc argenti?{{a|1322}}
'''PS.''' Non: me dices avidum esse hominem nam hinc numquam eris nummo divitior;{{a|1323}}
neque te mei tergi misereret, si hoc non hodie ecfecissem.{{r|5.2.40|40}}{{a|1324}}
'''SIM.''' Erit ubi te ulciscar, si vivo. '''PS.''' Quid minitare? Habeo tergum.{{l|1325}}
'''SIM.''' Age sane igitur. '''PS.''' Redi. '''SIM.''' Quid redeam? '''PS.''' Redi modo: non eris deceptus.{{a|1326}}
'''SIM.''' Redeo. '''PS.''' Simul mecum &lt;nowiki&gt;&lt;i&gt;&lt;/nowiki&gt; potatum. '''SIM.''' Egone eam? '''PS.''' Fac quod te iubeo:{{a|1327}}
si is, aut dimidium aut plus etiam faxo hinc feres. '''SIM.''' Eo, duc me quo vis.{{a|1328}}
'''PS.''' Quid nunc? Numquid iratus es aut mihi aut filio propter has res, Simo? '''SIM.''' Nil profecto. '''PS.''' I hac.{{r|5.2.45|45}}{{a|1329}}
'''BAL.''' Te sequor. Quin vocas spectatores simul?{{l|1330}}
'''PS.''' Hercle me isti hau solent{{a|1331}}
vocare, neque ergo ego istos;{{a|1332}}
verum si voltis adplaudere atque adprobare{{a|1333}}
hunc gregem et fabulam,{{r|5.2.50|50}}{{a|1334}}
in crastinum vos vocabo.{{a|1335}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>q5j9e5aec9y55bmvexr36j8i1pvzpeo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rudens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40443</id>
    <revision>
      <id>286434</id>
      <parentid>264240</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>286434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102235" sha1="re74q87ce5d7bkxiw25i11okxq90vuk" xml:space="preserve">{{titulus
 |Scriptor=Titus Maccius Plautus
 |OperaeTitulus= Rudens
 |OperaeWikiPagina=
 |Liber= 
 |Editio= 
 |Annus= saeculo III a.Ch.n.
 |Genera=Comoediae
 |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/rudens.shtml thelatinlibrary.com]
}}
{| align=center id=toc
|- align=center
| ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]] ⸱ [[#I.iv|iv]] ⸱ [[#I.v|v]]&lt;br&gt;ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.v|v]] ⸱ [[#II.vi|vi]] ⸱ [[#II.vii|vii]]&lt;br&gt;ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]&lt;br&gt;ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]] ⸱ [[#IV.v|v]] ⸱ [[#IV.vi|vi]] ⸱ [[#IV.vii|vii]] ⸱ [[#IV.viii|viii]]&lt;br&gt;ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]]
|}
__NOTOC__

==PERSONAE==
&lt;poem&gt;ARCTVRVS PROLOGVS
SCEPARNIO SERVVS
PLESIDIPPVS ADULESCENS
DAEMONES SENEX
PALAESTRA PVELLA
AMPELISCA PVELLA
PTOLEMOCRATIA SACERDOS VENERIS
PISCATORES
TRACHALIO SERVVS
LABRAX LENO
CHARMIDES SENEX
LORARII
GRIPVS PISCATOR&lt;/poem&gt;

==ARGVMENTVM==
&lt;poem&gt;'''R'''eti piscator de mari extraxit vidulum,
'''V'''bi erant erilis filiae crepundia,
'''D'''ominum ad lenonem que subrepta venerat.
'''E'''a in clientelam suipte inprudens patris
'''N'''aufragio eiecta devinit: cognoscitur
'''S'''uoque amico Plesidippo iungitur.&lt;/poem&gt;

==&lt;span id='prologus.0.0'&gt;&lt;/span&gt;PROLOGVS==
&lt;poem&gt;'''ARCTVRVS''' Qui gentes omnes mariaque et terras movet,{{a|1}}
eius sum civis civitate caelitum.{{a|2}}
Ita sum, ut videtis, splendens stella candida,{{a|3}}
signum quod semper tempore exoritur suo{{a|4}}
hic atque in caelo: nomen Arcturo est mihi.{{l|5}}{{r|prologus.0.5|5}}
[noctu sum in caelo clarus atque inter deos,{{a|6}}
inter mortalis ambulo interdius.{{a|7}}
At alia signa de caelo ad terram accidunt.]{{a|8}}
Qui est imperator divom atque hominum Iuppiter,{{a|9}}
is nos per gentis alium alia disparat,{{l|10}}{{r|prologus.0.10|10}}
qui facta hominum, mores, pietatem et fidem{{a|11}}
noscamus, ut quemque adiuvet opulentia.{{a|12}}
Qui falsas litis falsis testimoniis{{a|13}}
petunt quique in iure abiurant pecuniam,{{a|14}}
eorum referimus nomina exscripta ad Iovem;{{l|15}}{{r|prologus.0.15|15}}
cotidie ille scit quis hic quaerat malum:{{a|16}}
qui hic litem apisci postulant peiurio{{a|17}}
mali, res falsas qui impetrant apud iudicem,{{a|18}}
iterum ille eam rem iudicatam iudicat;{{a|19}}
maiore multa multat quam litem auferunt.{{l|20}}{{r|prologus.0.20|20}}
Bonos in aliis tabulis exscriptos habet.{{a|21}}
Atque hoc scelesti in animum inducunt suom,{{a|22}}
Iovem se placare posse donis, hostiis:{{a|23}}
et operam et sumptum perdunt; id eo fit quia{{a|24}}
nihil ei acceptumst a periuris supplici;{{l|25}}{{r|prologus.0.25|25}}
facilius si qui pius est a dis supplicans,{{a|26}}
quam qui scelestust, inveniet veniam sibi.{{a|27}}
Idcirco moneo vos ego haec, qui estis boni{{a|28}}
quique aetatem agitis cum pietate et cum fide:{{a|29}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|29a}}{{r|prologus.0.30|30}}
retinete porro, post factum ut laetemini.{{l|30}}
Nunc, huc qua causa veni, argumentum eloquar.{{a|31}}
Primumdum huic esse nomen urbi Diphilus{{a|32}}
Cyrenas voluit. Illic habitat Daemones{{a|33}}
in agro atque villa proxima propter mare,{{r|prologus.0.35|35}}{{a|34}}
senex, qui huc Athenis exul venit, hau malus;{{l|35}}
neque is adeo propter malitiam patria caret,{{a|36}}
sed dum alios servat se impedivit interim,{{a|37}}
rem bene paratam comitate perdidit.{{a|38}}
Huic filiola virgo periit parvola.{{r|prologus.0.40|40}}{{a|39}}
Eam de praedone vir mercatur pessumus,{{l|40}}
is eam huc Cyrenas leno advexit virginem.{{a|41}}
Adulescens quidam civis huius Atticus{{a|42}}
eam vidit ire e ludo fidicinio domum,{{a|43}}
amare occepit: ad lenonem devenit,{{r|prologus.0.45|45}}{{a|44}}
minis triginta sibi puellam destinat{{l|45}}
datque arrabonem et iure iurando alligat.{{a|46}}
Is leno, ut se aequom est, flocci non fecit fidem{{a|47}}
neque quod iuratus adulescenti dixerat.{{a|48}}
Ei erat hospes par sui, Siculus senex{{r|prologus.0.50|50}}{{a|49}}
scelestus, Agrigentinus, urbis proditor;{{l|50}}
is illius laudare infit formam virginis{{a|51}}
et aliarum itidem quae eius erant mulierculae.{{a|52}}
Infit lenoni suadere, ut secum simul{{a|53}}
eat in Siciliam: ibi esse homines voluptarios{{r|prologus.0.55|55}}{{a|54}}
dicit, potesse ibi eum fieri divitem.{{l|55}}
[ibi esse quaestum maximum meretricibus.]{{a|56}}
Persuadet. Navis clanculum conducitur,{{a|57}}
quidquid erat noctu in navem comportat domo{{a|58}}
leno; adulescenti qui puellam ab eo emerat{{r|prologus.0.60|60}}{{a|59}}
ait sese Veneri velle votum solvere—{{l|60}}
id hic est Veneris fanum— et eo ad prandium{{a|61}}
vocavit adulescentem huc. Ipse hinc ilico{{a|62}}
conscendit navem, avehit meretriculas.{{a|63}}
Adulescenti alii narrant ut res gesta sit,{{r|prologus.0.65|65}}{{a|64}}
lenonem abiisse. Ad portum adulescens venit:{{l|65}}
illorum navis longe in altum abscesserat.{{a|66}}
Ego quoniam video virginem asportarier,{{a|67}}
tetuli ei auxilium et lenoni exitium simul:{{a|68}}
increpui hibernum et fluctus movi maritimos.{{r|prologus.0.70|70}}{{a|69}}
Nam Arcturus signum sum omnium acerrimum:{{l|70}}
vehemens sum exoriens, cum occido vehementior.{{a|71}}
Nunc ambo in saxo, leno atque hospes, simul{{a|72}}
sedent eiecti: navis confracta est eis.{{a|73}}
Illa autem virgo atque altera itidem ancillula{{r|prologus.0.75|75}}{{a|74}}
de navi timidae desuluerunt in scapham.{{l|75}}
Nunc eas ab saxo fluctus ad terram ferunt{{a|76}}
ad villam illius, exul ubi habitat senex,{{a|77}}
cuius deturbavit ventus tectum et tegulas;{{a|78}}
et servos illic est eius, qui egreditur foras.{{r|prologus.0.80|80}}{{a|79}}
Adulescens huc iam adveniet, quem videbitis,{{l|80}}
qui illam mercatust de lenone virginem.{{a|81}}
Valete, ut hostes vestri diffidant sibi.—{{a|82}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS I==

===&lt;span id='1.1.0'&gt;&lt;/span&gt;I.i===
&lt;poem&gt;[SCEPARNIO]&lt;br&gt;'''SCEPARNIO''' Pro di immortales, tempestatem cuius modi{{a|83}}
Neptunus nobis nocte hac misit proxima.{{a|84}}
Detexit ventus villam — quid verbis opust?{{l|85}}
Non ventus fuit, verum Alcumena Euripidi,{{a|86}}
ita omnis de tecto deturbavit tegulas;{{r|1.1.5|5}}{{a|87}}
inlustrioris fecit fenestrasque indidit.{{a|88}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.2.0'&gt;&lt;/span&gt;I.ii===
&lt;poem&gt;[PLESIDIPPVS ⸱ SCEPARNIO ⸱ DAEMONES]&lt;br&gt;'''PLESIDIPPVS''' Et vos a vestris abduxi negotiis{{a|89}}
neque id processit qua vos duxi gratia,{{l|90}}
neque quivi ad portum lenonem prehendere.{{a|91}}
Sed mea desidia spem deserere nolui:{{a|92}}
eo vos, amici, detinui diutius.{{r|1.2.5|5}}{{a|93}}
Nunc huc ad Veneris fanum venio visere,{{a|94}}
ubi rem divinam se facturum dixerat.{{l|95}}
'''SCEP.''' Si sapiam, hoc quod me mactat concinnem lutum.{{a|96}}
'''PLES.''' Prope me hic nescio quis loquitur. '''DAEMONES''' Heus, Sceparnio.{{a|97}}
'''SCEP.''' Qui nominat me? '''DAEM.''' Qui pro te argentum dedit.{{r|1.2.10|10}}{{a|98}}
'''SCEP.''' Quasi me tuom esse servom dicas, Daemones.{{a|99}}
'''DAEM.''' Luto usust multo, multam terram confode.{{l|100}}
Villam integundam intellego totam mihi,{{a|101}}
nam nunc perlucet ea quam cribrum crebrius.{{a|102}}
'''PLES.''' Pater salveto, amboque adeo. '''DAEM.''' Salvos sis.{{r|1.2.15|15}}{{a|103}}
'''SCEP.''' Sed utrum tu masne an femina es, qui illum patrem{{a|104}}
voces? '''PL.''' Vir sum equidem. '''SC.''' Quaere vir porro patrem.{{l|105}}
'''DAEM.''' Filiolam ego unam habui, eam unam perdidi.{{a|106}}
Virile sexus numquam ullum habui. '''PLES.''' At di dabunt.{{a|107}}
'''SCEP.''' Tibi quidem hercle, quisquis es, magnum malum,{{r|1.2.20|20}}{{a|108}}
qui oratione [nos] hic occupatos occupes.{{a|109}}
'''PLES.''' Isticine vos habitatis? '''SCEP.''' Quid tu id quaeritas?{{l|110}}
Quon furatum mox venias, vestigas loca?{{a|111}}
'''PLES.''' Peculiosum esse addecet servom et probum,{{a|112}}
quem ero praesente † praetereat oratio{{r|1.2.25|25}}{{a|113}}
aut qui inclementer dicat homini libero.{{a|114}}
'''SCEP.''' Et impudicum et impudentem hominem addecet{{l|115}}
molestum ultro advenire ad alienam domum,{{a|116}}
cui debeatur nil. '''DAEM.''' Tace, Sceparnio.{{a|117}}
Quid opust, adulescens? '''PLES.''' Istic infortunium,{{r|1.2.30|30}}{{a|118}}
qui praefestinet, ubi erus adsit, praeloqui.{{a|119}}
Sed nisi molestumst, paucis percontarier{{l|120}}
volo ego ex te. '''DAEM.''' Dabitur opera, atque in negotio.{{a|121}}
'''SCEP.''' Quin tu in paludem is exicasque harundinem,{{a|122}}
qui pertegamus villam, dum sudumst? '''DAEM.''' Tace.{{r|1.2.35|35}}{{a|123}}
Tu si quid opus est dice. '''PLES.''' Dic quod te rogo,{{a|124}}
ecquem tu hic hominem crispum, incanum videris,{{l|125}}
malum, periurum, palpatorem— '''DAEM.''' Plurimos,{{a|126}}
nam ego propter eius modi viros vivo miser.{{a|127}}
'''PLES.''' Hic dico, in fanum Veneris qui mulierculas{{r|1.2.40|40}}{{a|128}}
duas secum adduxit, quique adornaret sibi{{a|129}}
ut rem divinam faciat, aut hodie aut heri.{{l|130}}
'''DAEM.''' Non hercle, adulescens, iam hos dies complusculos{{a|131}}
quemquam istic vidi sacruficare, neque potest{{a|132}}
clam me esse si qui sacruficat: semper petunt{{r|1.2.45|45}}{{a|133}}
aquam hinc aut ignem aut vascula aut cultrum aut veru{{a|134}}
aut aulam extarem, aut aliquid—quid verbis opust?{{l|135}}
Veneri paravi vasa et puteum, non mihi.{{a|136}}
Nunc intervallum iam hos dies multos fuit.{{a|137}}
'''PLES.''' Vt verba praehibes, me periisse praedicas.{{r|1.2.50|50}}{{a|138}}
'''DAEM.''' Mea quidem hercle causa salvos sis licet.{{a|139}}
'''SCEP.''' Heus tu, qui fana ventris causa circumis,{{l|140}}
iubere meliust prandium ornari domi.{{a|141}}
'''DAEM.''' Fortasse tu huc vocatus es ad prandium,{{a|142}}
ille qui vocavit nullus venit? '''PLES.''' Admodum.{{r|1.2.55|55}}{{a|143}}
'''SCEP.''' Nullumst periclum te hinc ire inpransum domum:{{a|144}}
Cererem te meliust quam Venerem sectarier:{{l|145}}
amori haec curat; tritico curat Ceres.{{a|146}}
'''PLES.''' Deludificavit me illic homo indignis modis.{{a|147}}
'''DAEM.''' Pro di immortales, quid illuc est, Sceparnio,{{r|1.2.60|60}}{{a|148}}
hominum secundum litus? '''SCEP.''' Vt mea est opinio,{{a|149}}
propter viam illi sunt vocati ad prandium.{{l|150}}
'''DAEM.''' Qui? '''SCEP.''' Quia post cenam, credo, laverunt heri.{{a|151}}
'''DAEM.''' Confracta navis in mari est illis. '''SCEP.''' Ita est.{{a|152}}
At hercle nobis villa in terra et tegulae. '''DAEM.''' Hui,{{r|1.2.65|65}}{{a|153}}
homunculi quanti estis. Eiecti ut natant.{{l|155|154-155}}
'''PLES.''' Vbi sunt i homines, obsecro? '''DAEM.''' Hac ad dexteram—{{l|156}}
viden?— secundum litus. '''PLES.''' Video. Sequimini.{{a|157}}
Utinam is sit quem ego quaero, vir sacerrimus.{{a|158}}
Valete.— '''SCEP.''' Si non moneas, nosmet meminimus.{{r|1.2.70|70}}{{a|159}}
Sed, o Palaemon, sancte Neptuni comes,{{l|160}}
qui Herculis socius esse diceris,†{{a|161}}
quod facinus video. '''DAEM.''' Quid vides? '''SCEP.''' Mulierculas{{a|162}}
video sedentis in scapha solas duas.{{a|163}}
Ut adflictantur miserae. Euge euge, perbene,{{r|1.2.75|75}}{{a|164}}
ab saxo avortit fluctus ad litus scapham,{{l|165}}
neque gubernator umquam potuit &lt;rectius&gt;.{{a|166}}
Non vidisse undas me maioris censeo.{{a|167}}
Salvae sunt, si illos fluctus devitaverint.{{a|168}}
Nunc, nunc periclumst. &lt;unda&gt; eiecit alteram.{{r|1.2.80|80}}{{a|169}}
At in vadost, iam facile enabit. Eugepae,{{l|170}}
[viden alteram illam ut fluctus eiecit foras?]{{a|171}}
Surrexit, horsum se capessit. Salva res.{{a|172}}
Desiluit haec autem altera in terram e scapha.{{a|173}}
Ut prae timore in genua in undas concidit.{{r|1.2.85|85}}{{a|174}}
Salvast, evasit ex aqua. Iam in litore est.{{l|175}}
Sed dextrovorsum avorsa it in malam crucem.{{a|176}}
Hem, errabit illaec hodie. '''DAEM.''' Quid id refert tua?{{a|177}}
'''SCEP.''' Si ad saxum quo capessit, ea deorsum cadit,{{a|178}}
errationis fecerit compendium.{{l|180|179-180}}{{r|1.2.90|90}}
'''DAEM.''' Si tu de illarum cenaturus vesperi es,{{l|181}}
illis curandum censeo, Sceparnio,{{a|182}}
si apud me essurus, mihi dari operam volo.{{a|183}}
'''SCEP.''' Bonum aequomque oras. '''DAEM.''' Sequere me hac ergo.— '''SCEP.''' Sequor.—{{a|184}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.3.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iii===
&lt;poem&gt;[PALAESTRIA]&lt;br&gt;'''PALAESTRA''' Nimio hominum fortunae minus miserae memorantur,{{l|185}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; experiundo iis datur acerbum.{{a|186}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; hoc deo complacitumst, me hoc ornatu ornatam in incertas{{a|187}}
regiones timidam eiectam.{{a|188}}
Hancine ego ad rem natam &lt;esse me&gt; miseram memorabo?{{r|1.3.5|5}}{{a|189}}
Hancine ego partem capio ob pietatem praecipuam?{{l|190}}
Nam hoc mi haud laborist, laborem hunc potiri,{{a|191}}
si erga parentem aut deos me impiavi;{{a|192}}
sed id si parate curavi ut caverem,{{a|193}}
tum hoc mi indecore, inique, inmodeste{{r|1.3.10|10}}{{a|194}}
datis, di; nam quid habebunt sibi signi impii posthac,{{l|195}}
si ad hunc modum est innoxiis honor apud vos?{{a|196}}
Nam me si sciam &lt;in vos&gt; fecisse aut parentis{{a|197}}
sceleste, minus me miserer;{{l|197a}}
sed erile scelus me sollicitat, eius me impietas male habet.{{r|1.3.15|15}}{{a|198}}
Is navem atque omnia perdidit in mari:{{a|199}}
haec bonorum eius sunt reliquiae; etiam quae simul{{l|200}}
vecta mecum in scaphast, excidit. Ego nunc sola sum.{{a|201}}
Quae mihi si foret salva saltem, labor{{a|202}}
lenior esset hic mi eius opera.{{r|1.3.20|20}}{{a|203}}
Nunc quam spem aut opem aut consili quid capessam?{{a|204}}
Ita hic sola solis locis compotita sum.{{l|205}}
Hic saxa sunt, hic mare sonat,{{a|206}}
neque quisquam homo mihi obviam venit.{{l|206a}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|206b}}{{r|1.3.25|25}}
Hoc quod induta sum, summae opes oppido,{{a|207}}
nec cibo nec loco tecta quo sim scio:{{a|208}}
quae mihist spes, qua me vivere velim?{{a|209}}
Nec loci gnara sum, nec vidi aut hic fui.{{l|210}}
Saltem aliquem velim qui mihi ex his locis{{r|1.3.30|30}}{{a|211}}
aut viam aut semitam monstret, ita nunc{{a|212}}
hac an illac eam, incerta sum consili;{{a|213}}
nec prope usquam hic quidem cultum agrum conspicor.{{a|214}}
Algor, error, pavor, me omnia tenent.{{l|215}}
Haec parentes mei haud scitis miseri,{{r|1.3.35|35}}{{a|216}}
me nunc miseram esse ita uti sum.{{l|216a}}
Libera ego prognata fui maxume, nequiquam fui.{{a|217}}
Nunc qui minus servio, quam si serva forem nata?{{a|218}}
Neque quicquam umquam illis profuit qui me sibi eduxerunt.{{a|219}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.4.0'&gt;&lt;/span&gt;I.iv===
&lt;poem&gt;[AMPELISCA ⸱ PALAESTRIA]&lt;br&gt;'''AMPELISCA''' Quid mihi meliust, quid magis in remst, quam a corpore vitam ut secludam?{{l|220}}
Ita male vivo atque ita mihi multae in pectore sunt curae exanimales.{{a|221}}
Ita res se habent: vitae hau parco, perdidi spem qua me oblectabam.{{a|222}}
Omnia iam circumcursavi atque omnibus latebris perreptavi{{a|223}}
quaerere conservam, voce oculis auribus ut pervestigarem.{{r|1.4.5|5}}{{a|224}}
Neque eam usquam invenio neque quo eam neque qua quaeram consultumst,{{l|225}}
neque quem rogitem responsorem quemquam interea convenio,{{a|226}}
neque magis solae terrae solae sunt quam haec loca atque hae regiones;{{a|227}}
neque si vivit, eam viva umquam quin inveniam desistam.{{a|228}}
'''PAL.''' Quoianam vox mihi prope hic sonat?{{r|1.4.10|10}}{{a|229}}
'''AMP.''' Pertimui, quis hic loquitur prope?{{l|230}}
'''PAL.''' Spes bona, obsecro, subventa mihi,{{a|231}}
exime ex hoc miseram metu.{{a|232}}
'''AMP.''' Certo vox muliebris auris tetigit meas.{{a|233}}
'''PAL.''' Mulier est, muliebris vox mi ad auris venit.{{r|1.4.15|15}}{{a|234}}
Num Ampelisca obsecro est? '''AMP.''' Ten, Palaestra, audio?{{l|235}}
'''PAL.''' Quin voco, ut me audiat, nomine illam suo?{{a|236}}
Ampelisca. '''AMP.''' Hem quis est? '''PAL.''' Ego, Palaestra &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|237}}
'''AMP.''' Dic ubi es? '''PAL.''' Pol ego nunc in malis plurimis.{{a|238}}
'''AMP.''' Socia sum, nec minor pars meast quam tua.{{r|1.4.20|20}}{{a|239}}
Sed videre expeto te. '''PAL.''' Mihi es aemula.{{l|240}}
'''AMP.''' Consequamur gradu vocem. Ubi es? '''PAL.''' Ecce me.{{a|241}}
Accede ad me atque adi contra. '''AMP.''' Fit sedulo.{{a|242}}
'''PAL.''' Cedo manum. '''AMP.''' Accipe. '''PAL.''' Dic, vivisne? Obsecro.{{a|243}}
'''AMP.''' Tu facis me quidem ut vivere nunc velim,{{r|1.4.25|25}}{{a|244}}
quom mihi te licet tangere. Ut vix mihi{{l|245}}
credo ego hoc, te tenere. Obsecro, amplectere,{{a|246}}
spes mea. Ut me omnium iam laborum levas.{{a|247}}
'''PAL.''' Occupas praeloqui quae mea oratiost.{{a|248}}
Nunc abire hinc decet nos. '''AMP.''' Quo, amabo, ibimus?{{r|1.4.30|30}}{{a|249}}
'''PAL.''' Litus hoc persequamur. '''AMP.''' Sequor quo lubet.{{l|250}}
Sicine hic cum uvida veste grassabimur?{{a|251}}
'''PAL.''' Hoc quod est, id necessarium est perpeti.{{a|252}}
Sed quid hoc, obsecro, est? '''AM.''' Quid? '''P'''A.'''''' Viden, amabo,{{a|253}}
fanum [videsne] hoc? '''AMP.''' Vbi est? '''PAL.''' Ad dexteram.{{r|1.4.35|35}}{{a|254}}
'''AMP.''' Video decorum dis locum viderier.{{l|255}}
'''PAL.''' Haud longe abesse oportet homines hinc, ita hic lepidust locus.{{a|256}}
&lt;quisquis&gt; est deus, veneror ut nos ex hac aerumna eximat,{{a|257}}
miseras inopis aerumnosas ut aliquo auxilio adiuvet.{{a|258}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='1.5.0'&gt;&lt;/span&gt;I.v===
&lt;poem&gt;[PTOLEMOCRATIA ⸱ PALAESTRIA ⸱ AMPELISCA]&lt;br&gt;'''PTOLEMOCRATIA''' Qui sunt qui a patrona preces mea expetessunt?{{a|259}}
Nam vox me precantum huc foras excitavit.{{l|260}}
Bonam atque obsequentem deam atque haud gravatam{{a|261}}
patronam exsequontur benignamque multum.{{a|262}}
'''PAL.''' Iubemus te salvere, mater. '''PTOL.''' Salvete,{{r|1.5.5|5}}{{a|263}}
puellae. Sed unde{{a|264}}
vos ire [cum uvida veste] dicam, obsecro, tam maestiter vestitas?{{l|265}}
'''PAL.''' Ilico hinc imus, haud longule ex hoc loco;{{a|266}}
verum longe hinc abest unde advectae huc sumus.{{a|267}}
'''PTOL.''' Nempe equo ligneo per vias caerulas{{r|1.5.10|10}}{{a|268}}
estis vectae? '''PAL.''' Admodum. '''PTOL.''' Ergo aequius vos erat{{a|269}}
candidatas venire hostiatasque. Ad hoc{{l|270}}
fanum ad istunc modum non veniri solet.{{a|271}}
'''PAL.''' Quaene eiectae e mari simus ambae, obsecro,{{a|272}}
unde nos hostias agere voluisti huc?{{r|1.5.15|15}}{{a|273}}
Nunc tibi amplectimur genua egentes opum,{{a|274}}
quae in locis nesciis nescia spe sumus,{{l|275}}
ut tuo recipias tecto servesque nos{{a|276}}
miseriarumque te ambarum uti misereat,{{a|277}}
quibus nec locust ullus nec spes parata,{{r|1.5.20|20}}{{a|278}}
neque hoc amplius, [quam] quod vides, nobis quicquamst.{{a|279}}
'''PTOL.''' Manus mihi date, exurgite a genibus ambae.{{l|280}}
Misericordior nulla me est feminarum.{{a|281}}
Sed haec pauperes res sunt inopesque, puellae:{{a|282}}
egomet &lt;meam&gt; vix vitam colo; Veneri cibo meo servio.{{r|1.5.25|25}}{{a|283}}
'''AMP.''' Veneris fanum, obsecro, hoc est?{{a|284}}
'''PTOL.''' Fateor. Ego huius fani sacerdos clueo.{{l|285}}
Verum, quidquid est, comiter fiet a me,{{a|286}}
quo nunc copia valebit.{{a|287}}
Ite hac mecum. '''PAL.''' Amice benigneque honorem,{{r|1.5.30|30}}{{a|288}}
mater, nostrum habes.— '''PTOL.''' Oportet.—{{a|289}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS II==

===&lt;span id='2.1.0'&gt;&lt;/span&gt;II.i===
&lt;poem&gt;[PISCATORES]&lt;br&gt;'''PISCATORES''' Omnibus modis qui pauperes sunt homines miseri vivont,{{l|290}}
praesertim quibus nec quaestus est, nec didicere artem ullam:{{a|291}}
necessitate quidquid est domi id sat est habendum.{{a|292}}
Nos iam de ornatu propemodum ut locupletes simus scitis:{{a|293}}
hisce hami atque haec harundines sunt nobis quaestu et cultu.{{r|2.1.5|5}}{{a|294}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ex urbe ad mare huc prodimus pabulatum:{{l|295}}
pro exercitu gymnastico et palaestrico hoc habemus;{{a|296}}
echinos, lopadas, ostreas, balanos captamus, conchas,{{a|297}}
marinam urticam, musculos, plagusias striatas;{{a|298}}
post id piscatum hamatilem et saxatilem aggredimur.{{r|2.1.10|10}}{{a|299}}
Cibum captamus e mari: si eventus non evenit{{l|300}}
neque quicquam captumst piscium, salsi lautique pure{{a|301}}
domum redimus clanculum, dormimus incenati.{{a|302}}
Atque ut nunc valide fluctuat mare, nulla nobis spes est:{{a|303}}
nisi quid conclarum capsimus, incenati sumus profecto.{{r|2.1.15|15}}{{a|304}}
Nunc Venerem hanc veneremur bonam, ut nos lepide adiuerit hodie.{{l|305}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.2.0'&gt;&lt;/span&gt;II.ii===
&lt;poem&gt;[TRACHALIO ⸱ PISCATORES]&lt;br&gt;'''TRACHALIO''' Animum adversavi sedulo, ne erum usquam praeterirem;{{a|306}}
nam cum modo exibat foras, ad portum se aibat ire,{{a|307}}
me huc obviam iussit sibi venire ad Veneris fanum.{{a|308}}
Sed quos perconter commode eccos video astare. Adibo.{{a|309}}
Salvete, fures maritimi, conchitae atque hamiotae,{{l|310}}{{r|2.2.5|5}}
famelica hominum natio. Quid agitis? Ut peritis?{{a|311}}
'''PISC.''' Vt piscatorem aequomst, fame sitique [speque] &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|312}}
'''TRACH.''' Ecquem adulescentem{{a|313}}
huc, dum hic astatis, strenua facie rubicundum fortem,{{a|314}}
qui tres secum homines duceret chlamydatos cum machaeris,{{l|315}}{{r|2.2.10|10}}
vidistis &lt;vos&gt; venire &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ? &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|315a}}
'''PISC.''' Nullum istac facie ut praedicas venisse huc scimus. '''TRACH.''' Ecquem{{a|316}}
recalvom ac Silanum senem, statutum, ventriosum,{{a|317}}
tortis superciliis, contracta fronte, fraudulentum,{{a|318}}
deorum odium atque hominum, malum, mali viti probrique plenum,{{r|2.2.15|15}}{{a|319}}
qui duceret mulierculas duas secum satis venustas?{{l|320}}
'''PISC.''' Cum istius modi virtutibus operisque natus qui sit,{{a|321}}
eum quidem ad carnificem est aequius quam ad Venerem commeare.{{a|322}}
'''TRACH.''' At si vidistis, dicite. '''PISC.''' Huc profecto nullus venit.{{a|323}}
Vale.— '''TRACH.''' Valete. Credidi: factum est quod suspicabar,{{r|2.2.20|20}}{{a|324}}
data verba ero sunt, leno abit scelestus exulatum,{{l|325}}
in navem ascendit, mulieres avexit: hariolus sum.{{a|326}}
Is huc erum etiam ad prandium vocavit, sceleris semen.{{a|327}}
Nunc quid mihi meliust, quam ilico hic opperiar erum dum veniat?{{a|328}}
Eadem, sacerdos Veneria haec si quid amplius scit,{{r|2.2.25|25}}{{a|329}}
si videro, exquisivero: faciet me certiorem.{{l|330}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.3.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iii===
&lt;poem&gt;[AMPELISCA ⸱ TRACHALIO]&lt;br&gt;'''AMPELISCA''' Intellego: hanc quae proxuma est villam Veneris fano{{a|331}}
pulsare iussisti atque aquam rogare. '''TRACH.''' Cuia ad auris{{a|332}}
vox mi advolavit? '''AMP.''' Obsecro, quis hic loquitur? Quem ego video?{{a|333}}
'''TR.''' Estne Ampelisca haec quae foras e fano egreditur? '''AM.''' Estne hic{{a|334}}
Trachalio, quem conspicor, calator Plesidippi?{{l|335}}{{r|2.3.5|5}}
'''TRACH.''' East. '''AMP.''' Is est. Trachalio, salve. '''TRACH.''' Salve, Ampelisca.{{a|336}}
Quid agis tu? '''AMP.''' Aetatem haud malam male. '''TRACH.''' Melius ominare.{{a|337}}
'''AMP.''' Verum omnes sapientes decet conferre et fabulari.{{a|338}}
Sed Plesidippus tuos erus ubi, amabo, est? '''TRACH.''' Heia vero,{{a|339}}
quasi non sit intus. '''AMP.''' Neque pol est neque huc quidem ullus venit.{{l|340}}{{r|2.3.10|10}}
'''TR.''' Non venit? '''AMP.''' Vera praedicas. '''TR.''' Non est meum, Ampelisca.{{a|341}}
Sed quam mox coctum est prandium? '''AMP.''' Quod prandium, obsecro te?{{a|342}}
'''TRACH.''' Nempe rem divinam facitis hic. '''AMP.''' Quid somnias, amabo?{{a|343}}
'''TRACH.''' Certe huc Labrax ad prandium vocavit Plesidippum{{a|344}}
erum meum erus vester. '''AMP.''' Pol haud miranda facta dicis:{{l|345}}{{r|2.3.15|15}}
si deos decepit et homines, lenonum more fecit.{{a|346}}
'''TRACH.''' Non rem divinam facitis hic vos neque erus? '''AMP.''' Hariolare.{{a|347}}
'''TRACH.''' Quid tu agis hic igitur? '''AMP.''' Ex malis multis metuque summo{{a|348}}
capitalique ex periculo orbas auxilique opumque huc{{a|349}}
recepit ad se Veneria haec sacerdos me et Palaestram.{{l|350}}{{r|2.3.20|20}}
'''TRACH.''' An hic Palaestrast, obsecro, eri mei amica? '''AMP.''' Certo.{{a|351}}
'''TRACH.''' Inest lepos in nuntio tuo magnus, mea Ampelisca.{{a|352}}
Sed istuc periclum perlubet quod fuerit vobis scire.{{a|353}}
'''AMP.''' Confracta est, mi Trachalio, hac nocte navis nobis.{{a|354}}
'''TRACH.''' Quid navis? Quae istaec fabulast? '''AMP.''' Non audivisti, amabo,{{l|355}}{{r|2.3.25|25}}
quo pacto leno clanculum nos hinc auferre voluit{{a|356}}
in Siciliam et quidquid domi fuit in navem imposivit?{{a|357}}
Ea nunc perierunt omnia. '''TRACH.''' Oh, Neptune lepide, salve,{{a|358}}
nec te aleator nullus est sapientior; profecto{{a|359}}
nimis lepide iecisti bolum: periurum perdidisti.{{l|360}}{{r|2.3.30|30}}
Sed nunc ubi est leno Labrax? '''AMP.''' Periit potando, opinor.{{a|361}}
Neptunus magnis poculis hac nocte eum invitavit.{{a|362}}
'''TRACH.''' Credo hercle anancaeo datum quod biberet. Ut ego amo te,{{a|363}}
mea Ampelisca, ut dulcis es, ut mulsa dicta dicis.{{a|364}}
Sed tu et Palaestra quomodo salvae estis? '''AMP.''' Scibis faxo.{{l|365}}{{r|2.3.35|35}}
&lt;de&gt; navi timidae ambae in scapham insiluimus, quia videmus{{a|366}}
ad saxa navem ferrier; properans exsolvi restim,{{a|367}}
dum illi timent; nos cum scapha tempestas dextrovorsum{{a|368}}
differt ab illis. Itaque nos ventisque fluctibusque{{a|369}}
iactatae exemplis plurimis miserae perpetuam noctem;{{l|370}}{{r|2.3.40|40}}
vix hodie ad litus pertulit nos ventus exanimatas.{{a|371}}
'''TRACH.''' Novi, Neptunus ita solet, quamvis fastidiosus{{a|372}}
aedilis est: si quae improbae sunt merces, iactat omnis.{{a|373}}
'''AMP.''' Vae capiti atque aetati tuae. '''TRACH.''' Tuo, mea Ampelisca.{{l|375|374-375}}
Scivi lenonem facere hoc, quod fecit, saepe dixi;{{l|376}}{{r|2.3.45|45}}
capillum promittam optimumst occipiamque hariolari.{{a|377}}
'''AMP.''' Cavistis ergo tu atque erus ne abiret, cum scibatis.{{a|378}}
'''TRACH.''' Quid faceret? '''AMP.''' Si amabat, rogas, quid faceret? Adservaret{{a|379}}
dies noctesque, in custodia esset semper. Verum ecastor{{l|380}}
ut multi fecit ita probe curavit Plesidippus.{{r|2.3.50|50}}{{a|381}}
'''TRACH.''' Cur tu istuc dicis? '''AMP.''' Res palam est. '''TRACH.''' Scin tu? Etiam qui it lavatum{{a|382}}
in balineas, cum ibi sedulo sua vestimenta servat,{{a|383}}
tamen surripiuntur, quippe qui quem illorum observet falsust;{{a|384}}
fur facile qui observat videt: custos qui fur sit nescit.{{l|385}}
Sed duce me ad illam ubi est. '''AMP.''' I sane in Veneris fanum huc intro,{{r|2.3.55|55}}{{a|386}}
sedentem flentemque opprimes. '''TRACH.''' Vt iam istuc mihi molestumst.{{a|387}}
Sed quid flet? '''AMP.''' Ego dicam tibi: hoc sese excruciat animi,{{a|388}}
quia leno ademit cistulam ei, quam habebat ubique habebat{{a|389}}
qui suos parentis noscere posset: eam veretur{{l|390}}
ne perierit. '''TRACH.''' Vbinam ea fuit cistellula? '''AMP.''' Ibidem in navi.{{r|2.3.60|60}}{{a|391}}
Conclusit ipse in vidulum, ne copia esset eius,{{a|392}}
qui suos parentes nosceret. '''TRACH.''' O facinus impudicum,{{a|393}}
quam liberam esse oporteat servire postulare.{{a|394}}
'''AMP.''' Nunc eam cum navi scilicet abiisse pessum in altum.{{l|395}}
Et aurum et argentum fuit lenonis omne ibidem.{{r|2.3.65|65}}{{a|396}}
'''T.''' Credo aliquem immersisse atque eum excepisse. '''A.''' Id misera maestast,{{a|397}}
sibi eorum evenisse inopiam. '''TRACH.''' Iam istoc magis usus factost,{{a|398}}
ut eam intro consolerque eam, ne sic se excruciet animi;{{a|399}}
nam multa praeter spem scio multis bona evenisse.{{l|400}}
'''AMP.''' At ego etiam, qui speraverint spem decepisse multos.{{r|2.3.70|70}}{{a|401}}
'''TRACH.''' Ergo animus aequos optimum est aerumnae condimentum.{{a|402}}
Ego eo intro, nisi quid vis.— '''AMP.''' Eas. Ego quod mihi imperavit{{a|403}}
sacerdos, id faciam atque aquam hinc de proximo rogabo;{{a|404}}
nam extemplo, si verbis suis peterem, daturos dixit.{{l|405}}
Neque digniorem censeo vidisse anum me quemquam,{{r|2.3.75|75}}{{a|406}}
cui deos atque homines censeam bene facere magis decere.{{a|407}}
Ut lepide, ut liberaliter, ut honeste atque haud gravate{{a|408}}
timidas egentes uvidas eiectas exanimatas{{a|409}}
accepit ad sese, haud secus quam si ex se simus natae;{{l|410}}
ut eapse &lt;sic&gt; succincta aquam calefactat, ut lavemus.{{r|2.3.80|80}}{{a|411}}
Nunc ne morae illi sim, petam hinc aquam, unde mi imperavit.{{a|412}}
Heus ecquis in villast? Ecquis hoc recludit? Ecquis prodit?{{a|413}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.4.0'&gt;&lt;/span&gt;II.iv===
&lt;poem&gt;[SCEPARNIO ⸱ AMPELISCA]&lt;br&gt;'''SCEPARNIO''' Quis est qui nostris tam proterve foribus facit iniuriam?{{a|414}}
'''AMP.''' Ego sum. '''SCEP.''' Hem, quid hoc boni est? Eu edepol specie lepida mulierem.{{l|415}}
'''AMP.''' Salve, adulescens. '''SCEP.''' Et tu multum salveto, adulescentula.{{a|416}}
'''AMP.''' Ad vos venio. '''SCEP.''' Accipiam hospitio, si mox venies &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|417}}
item ut adfectam; nam nunc nihil est qui te manem &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{r|2.4.5|5}}{{a|418}}
sed quid ais, mea lepida, hilara? '''AMP.''' Aha, nimium familiariter{{a|419}}
me attrectas. '''SCEP.''' Pro di immortales, Veneris effigia haec quidem est.{{l|420}}
Ut in ocellis hilaritudo est, heia, corpus cuius modi,{{a|421}}
subvolturium—illud quidem, subaquilum volui dicere.{{a|422}}
Vel papillae cuius modi, tum quae indoles in saviost.{{r|2.4.10|10}}{{a|423}}
'''AMP.''' Non ego sum pollucta pago. Potin ut me abstineas manum?{{a|424}}
'''SCEP.''' Non licet saltem sic placide bellam belle tangere?{{l|425}}
'''AMP.''' Otium ubi erit, tum tibi operam ludo et deliciae dabo;{{a|426}}
nunc quam ob rem huc sum missa, amabo, vel tu mi aias vel neges.{{a|427}}
'''SCEP.''' Quid nunc vis? '''AMP.''' Sapienti ornatus quid velim indicium facit.{{r|2.4.15|15}}{{a|428}}
'''SCEP.''' Meus quoque hic sapienti ornatus quid velim indicium facit.{{a|429}}
'''AMP.''' Haec sacerdos Veneris hinc me petere aquam iussit a vobis. †{{l|430}}
'''SCEP.''' At ego basilicus sum: quem nisi oras, guttam non feres.{{a|431}}
Nostro illum puteum periclo et ferramentis fodimus.{{a|432}}
Nisi multis blanditiis a me gutta non ferri potest.{{r|2.4.20|20}}{{a|433}}
'''AMP.''' Cur tu aquam gravare, amabo, quam hostis hosti commodat?{{a|434}}
'''SCEP.''' Cur tu operam gravare mihi quam civis civi commodat?{{l|435}}
'''AMP.''' Immo etiam tibi, mea voluptas, quae voles faciam omnia.{{a|436}}
'''SCEP.''' Eugepae, salvos sum, haec iam me suam voluptatem vocat.{{a|437}}
Dabitur tibi aqua, ne nequiquam me ames. Cedo mi urnam. '''AMP.''' Cape.{{r|2.4.25|25}}{{a|438}}
Propera, amabo, efferre. '''SCEP.''' Manta, iam hic ero, voluptas mea.—{{a|439}}
'''AMP.''' Quid sacerdoti me dicam hic demoratam tam diu?{{l|440}}
Ut etiam nunc misera timeo, ubi oculis intueor mare.{{a|441}}
Sed quid ego misera video procul in litore?{{l|450|442-450}}
Meum erum lenonem Siciliensemque hospitem,{{l|451}}{{r|2.4.30|30}}
quos periisse ambos misera censebam in mari.{{a|452}}
Iam illud mali plus nobis vivit quam ratae.{{a|453}}
Sed quid ego cesso fugere in fanum ac dicere haec{{a|454}}
Palaestrae, in aram ut confugiamus prius quam huc†{{l|455}}
scelestus leno veniat nosque hic opprimat?{{r|2.4.35|35}}{{a|456}}
Confugiam huc, ita res suppetit subit &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{a|457}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.5.0'&gt;&lt;/span&gt;II.v===
&lt;poem&gt;[SCEPARNIO]&lt;br&gt;'''SCEPARNIO''' Pro di immortales, in aqua numquam credidi{{a|458}}
voluptatem inesse tantam. Ut hanc traxi lubens.{{a|459}}
Nimio minus altus puteus visust quam prius.{{l|460}}
Ut sine labore hanc extraxi, praefiscine.{{a|461}}
Satin nequam sum, ut pote qui hodie amare inceperim?{{r|2.5.5|5}}{{a|462}}
Em tibi aquam, mea tu belliata. Em sic volo{{a|463}}
te ferre honeste, ut ego fero, ut placeas mihi.{{a|464}}
Sed ubi tu es, delicata? Cape aquam hanc sis. Ubi es?{{l|465}}
Amat hercle me, ut ego opinor. Delituit mala.{{a|466}}
Ubi tu es? Etiamne hanc urnam acceptura es? Ubi es?{{r|2.5.10|10}}{{a|467}}
Commodule ludis. Tandem vero serio,{{a|468}}
etiam acceptura es urnam hanc? Ubi tu es gentium?{{a|469}}
Nusquam hercle equidem illam video. Ludos me facit.{{l|470}}
Adponam hercle urnam iam ego hanc in media via.{{a|471}}
Sed autem, quid si hanc hinc abstulerit quispiam,{{r|2.5.15|15}}{{a|472}}
sacram urnam Veneris? Mi exhibeat negotium.{{a|473}}
Metuo hercle ne illa mulier mi insidias locet,{{a|474}}
ut comprehendar cum sacra urna Veneria.{{l|475}}
Nempe optimo &lt;me&gt; iure in vinclis enicet{{a|476}}
magistratus si quis me hanc habere viderit.{{r|2.5.20|20}}{{a|477}}
Nam haec litteratast, eapse cantat cuia sit.{{a|478}}
Iam hercle evocabo hinc hanc sacerdotem foras,{{a|479}}
ut hanc accipiat urnam. Accedam huc ad fores.{{l|480}}
Heus exi, Ptolemocratia, cape hanc urnam tibi:{{a|481}}
muliercula hanc nescio quae huc ad me detulit.{{r|2.5.25|25}}{{a|482}}
Intro ferundast. Repperi negotium,{{a|483}}
siquidem his mihi ultro adgerunda etiam est aqua.—{{a|484}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.6.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vi===
&lt;poem&gt;[LABRAX ⸱ CHARMIDES]&lt;br&gt;'''LABRAX''' Qui homo sese miserum et mendicum volet,†{{l|485}}
Neptuno credat sese atque aetatem suam:{{a|486}}
nam si quis cum eo quid rei commiscuit,{{a|487}}
ad hoc exemplum amittit ornatum domum.{{a|488}}
Edepol, Libertas, lepida es, quae numquam pedem{{r|2.6.5|5}}{{a|489}}
voluisti in navem cum Hercule una imponere.{{l|490}}
Sed ubi ille meus est hospes, qui me perdidit?{{a|491}}
Atque eccum incedit. '''CHARMIDES''' Quo malum properas, Labrax?{{a|492}}
Nam equidem te nequeo consequi tam strenue.{{a|493}}
'''LABR.''' Vtinam te prius quam oculis vidissem meis,{{r|2.6.10|10}}{{a|494}}
malo cruciatu in Sicilia perbiteres,{{l|495}}
quem propter hoc mihi optigit misero mali.{{a|496}}
'''CHARM.''' Vtinam, quom in aedis me ad te adduxisti &lt;tuas&gt;,{{a|497}}
in carcere illo potius cubuissem die.{{a|498}}
Deosque immortales quaeso, dum vivas uti{{r|2.6.15|15}}{{a|499}}
omnes tui similes hospites habeas tibi.{{l|500}}
'''LABR.''' Malam fortunam in aedis te adduxi meas.{{a|501}}
Quid mihi scelesto tibi erat auscultatio,{{a|502}}
quidve hinc abitio quidve in navem inscensio?{{a|503}}
Ubi perdidi etiam plus boni quam mihi fuit.{{r|2.6.20|20}}{{a|504}}
'''CHARM.''' Pol minime miror, navis si fractast tibi,{{l|505}}
scelus te et sceleste parta quae vexit bona.{{a|506}}
'''LABR.''' Pessum dedisti me blandimentis tuis.{{a|507}}
'''CHARM.''' Scelestiorem cenam cenavi tuam,{{a|508}}
quam quae Thyestae quondam aut posita est Tereo.{{r|2.6.25|25}}{{a|509}}
'''LABR.''' Perii, animo male fit. Contine quaeso caput.{{l|510}}
'''CHARM.''' Pulmoneum edepol nimis velim vomitum vomas.{{a|511}}
'''LABR.''' Eheu, Palaestra atque Ampelisca, ubi estis nunc?{{a|512}}
'''CHARM.''' Piscibus in alto, credo, praebent pabulum.{{a|513}}
'''LABR.''' Mendicitatem mi optulisti opera tua,{{r|2.6.30|30}}{{a|514}}
dum tuis ausculto magnidicis mendaciis.{{l|515}}
'''CHARM.''' Bonam est quod habeas gratiam merito mihi,{{a|516}}
qui te ex insulso salsum feci opera mea.{{a|517}}
'''LABR.''' Quin tu hinc is a me in maxumam malam crucem?{{a|518}}
'''CHARM.''' Eas. Easque res agebam commodum.{{r|2.6.35|35}}{{a|519}}
'''LABR.''' Eheu, quis vivit me mortalis miserior?{{l|520}}
'''CHARM.''' Ego multo tanto miserior quam tu, Labrax.{{a|521}}
'''LABR.''' Qui? CH. Quia ego indignus sum, tu dignus qui sies.{{a|522}}
'''LABR.''' O scirpe, scirpe, laudo fortunas tuas,{{a|523}}
qui semper servas gloriam aritudinis.{{r|2.6.40|40}}{{a|524}}
'''CHARM.''' Equidem me ad velitationem exerceo,{{l|525}}
nam omnia corusca prae temore fabulor.{{a|526}}
'''LABR.''' Edepol, Neptune, es balineator frigidus:{{a|527}}
cum vestimentis postquam aps te abii, algeo.{{a|528}}
'''CHARM.''' Ne thermipolium quidem ullum instruit,{{r|2.6.45|45}}{{a|529}}
ita salsam praehibet potionem et frigidam.{{l|530}}
'''LABR.''' Vt fortunati sunt fabri ferrarii,{{a|531}}
qui apud carbones adsident: semper calent.{{a|532}}
'''CHARM.''' Vtinam fortuna nunc anetina uterer,{{a|533}}
ut quom exiissem ex aqua, arerem tamen.{{r|2.6.50|50}}{{a|534}}
'''LABR.''' Quid si aliquo ad ludos me pro manduco locem?{{l|535}}
'''CHARM.''' Quapropter? '''LABR.''' Quia pol clare crepito dentibus.{{a|536}}
'''CHARM.''' Iure optumo me elavisse arbitror.{{a|537}}
'''L.''' Qui? CH. Qui &lt;un&gt;a auderem tecum in navem ascendere,{{a|538}}
qui a fundamento mi usque movisti mare.{{r|2.6.55|55}}{{a|539}}
'''LABR.''' Tibi auscultavi, tu promittebas mihi{{l|540}}
illi esse quaestum maximum meretricibus,{{a|541}}
ibi me conruere posse aiebas ditias.{{a|542}}
'''CHARM.''' Iam postulabas te, impurata belua,{{a|543}}
totam Siciliam devoraturum insulam?{{r|2.6.60|60}}{{a|544}}
'''LABR.''' Quaenam ballaena meum voravit vidulum,{{l|545}}
aurum atque argentum ubi omne compactum fuit?{{a|546}}
'''CHARM.''' Eadem illa, credo, quae meum marsuppium,{{a|547}}
quod plenum argenti fuit in sacciperio.{{a|548}}
'''LABR.''' Eheu, redactus sum usque ad unam hanc tuniculam{{r|2.6.65|65}}{{a|549}}
et ad hoc misellum pallium. Perii oppido.{{l|550}}
'''CHARM.''' Vel consociare mihi quidem tecum licet:{{a|551}}
aequas habemus partes. '''LABR.''' Saltem si mihi{{a|552}}
mulierculae essent salvae, spes aliquae forent.{{a|553}}
Nunc si me adulescens Plesidippus viderit,{{r|2.6.70|70}}{{a|554}}
quo ab arrabonem pro Palaestra acceperam,{{l|555}}
iam is exhibebit hic mihi negotium.{{a|556}}
'''CHARM.''' Quid, stulte, ploras? Tibi quidem edepol copiast,{{a|557}}
dum lingua vivet, qui rem solvas omnibus.{{a|558}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='2.7.0'&gt;&lt;/span&gt;II.vii===
&lt;poem&gt;[SCEPARNIO ⸱ LABRAX ⸱ CHARMIDES]&lt;br&gt;'''SCEPARNIO''' Quid illuc, opsecro, negotist quod duae mulierculae{{a|559}}
hic in fano Veneris signum flentes amplexae tenent,{{l|560}}
nescio quem metuentes miserae? Nocte hac aiunt proxuma{{a|561}}
se iactatas, atque eiectas hodie esse aiunt e mari.{{a|562}}
'''LABR.''' Opsecro hercle, adulescens, ubi istaec sunt quas memoras mulieres?{{r|2.7.5|5}}{{a|563}}
'''SCEP.''' Hic in fano Veneris. '''LABR.''' Quot sunt? '''SCEP.''' Totidem quot ego et tu sumus.{{a|564}}
'''LABR.''' Nempe meae? '''SCEP.''' Nempe nescio istuc. '''LABR.''' Qua sunt facie? '''SCEP.''' Scitula.{{l|565}}
Vel ego amare utramvis possum, si probe adpotus siem.{{a|566}}
'''LABR.''' Nempe puellae? '''SCEP.''' Nempe molestus es. I vise, si lubet.{{a|567}}
'''LABR.''' Meas oportet intus esse hic mulieres, mi Charmides.{{r|2.7.10|10}}{{a|568}}
'''CHARM.''' Iuppiter te perdat, et si sunt, et si non sunt tamen.{{a|569}}
'''LABR.''' Intro rumpam iam huc in Veneris fanum.— '''CHARM.''' In barathru mmavelim.{{l|570}}
Opsecro, hospes, da mihi aliquid ubi condormiscam loci.{{a|571}}
'''SCEP.''' Istic ubi vis condormisce; nemo prohibet, publicum est.{{a|572}}
'''CHARM.''' At vides me ornatus ut sim vestimentis uvidis:{{r|2.7.15|15}}{{a|573}}
recipe me in tectum, da mihi vestimenti aliquid aridi,{{a|574}}
dum arescunt mea; in aliquo tibi gratiam referam loco.{{l|575}}
'''SCEP.''' Tegillum eccillud, mihi unum id aret; id si vis, dabo:{{a|576}}
eodem amictus, eodem tectus esse soleo, si pluit.{{a|577}}
Tu istaec mihi dato: exarescent faxo. '''CHARM.''' Eho an te paenitet,{{r|2.7.20|20}}{{a|578}}
in mari quod elavi, ni hic in terra iterum eluam?{{a|579}}
'''SCEP.''' Eluas tu an exunguare, ciccum non interduim.{{l|580}}
Tibi ego numquam quicquam credam, nisi si accepto pignore.{{a|581}}
Tu vel suda vel peri algu, vel tu aegrota vel vale.{{a|582}}
Barbarum hospitem mi in aedis nil moror. Sat litiumst.—{{r|2.7.25|25}}{{a|583}}
'''CHARM.''' Iamne abis? Venalis illic ductitavit, quisquis est;{{a|584}}
non est misericors. Sed quid ego hic asto infelix uvidus?{{l|585}}
Quin abeo huc in Veneris fanum, ut edormiscam hanc crapulam,{{a|586}}
quam potavi praeter animi quam libuit sententiam?{{a|587}}
Quasi vinis Graecis Neptunus nobis suffudit mare,{{r|2.7.30|30}}{{a|588}}
itaque alvom prodi speravit nobis salsis poculis;{{a|589}}
quid opust verbis? Si invitare nos paulisper pergeret,{{l|590}}
ibidem obdormissemus: nunc vix vivos amisit domum.{{a|591}}
Nunc lenonem quid agat intus visam, convivam meum.—{{a|592}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS III==

===&lt;span id='3.1.0'&gt;&lt;/span&gt;III.i===
&lt;poem&gt;[DAEMONES]&lt;br&gt;'''DAEMONES''' Miris modis di ludos faciunt hominibus:{{a|593}}
[mirisque exemplis somnia in somnis danunt]{{a|594}}
ne dormientis quidem sinunt quiescere.{{l|595}}
Velut ego hac nocte quae praecessit proxima{{a|596}}
mirum atque inscitum somniavi somnium.{{r|3.1.5|5}}{{a|597}}
Ad hirundininum nidum visa est simia{{a|598}}
ascensionem ut faceret admolirier{{a|599}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|599a}}
neque eas eripere quibat inde. Postibi{{l|600}}
videtur ad me simia adgredirier,{{r|3.1.10|10}}{{a|601}}
rogare scalas ut darem utendas sibi.{{a|602}}
Ego ad hoc exemplum simiae respondeo,{{a|603}}
&lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt;{{l|603a}}
natas ex Philomela † atque ex Progne esse hirundines.{{a|604}}
Ago cum illa, ne quid noceat meis popularibus.{{l|605}}{{r|3.1.15|15}}
Atque illa animo iam fieri ferocior;{{a|606}}
videtur ultro mihi malum minitarier.{{a|607}}
In ius vocat med. Ibi ego nescio quo modo{{a|608}}
iratus videor mediam arripere simiam;{{a|609}}
concludo in vincla bestiam nequissimam.{{l|610}}{{r|3.1.20|20}}
Nunc quam ad rem dicam hoc attinere somnium,{{a|611}}
numquam hodie quivi ad coniecturam evadere.{{a|612}}
Sed quid hic in Veneris fano meae viciniae{{a|613}}
clamoris oritur? Animus mirat&lt;ur meus.&gt;{{a|614}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.2.0'&gt;&lt;/span&gt;III.ii===
&lt;poem&gt;[TRACHALIO ⸱ DAEMONES]&lt;br&gt;'''TRACHALIO''' Pro Cyrenenses populares, vostram ego imploro fidem,{{l|615}}
agricolae, accolae propinqui qui estis his regionibus,{{a|616}}
ferte opem inopiae atque exemplum pessumum pessum date.{{a|617}}
Vindicate, ne impiorum potior sit pollentia{{a|618}}
quam innocentum, qui se scelere fieri nolunt nobiles.{{r|3.2.5|5}}{{a|619}}
Statuite exemplum impudenti, date pudori praemium,{{l|620}}
facite hic lege potius liceat quam vi victo vivere.{{a|621}}
Currite huc in Veneris fanum, vostram iterum imploro fidem,{{a|622}}
qui prope hic adestis quique auditis clamorem meum,{{a|623}}
ferte suppetias qui Veneri Veneriaeque antistitae{{r|3.2.10|10}}{{a|624}}
more antiquo in custodelam suom commiserunt caput,{{l|625}}
praetorquete iniuriae prius collum quam ad vos pervenat.{{a|626}}
'''DA.''' Quid istuc est negoti? '''TR.''' Per ego haec genua te optestor, senex,{{a|627}}
quisquis es — '''DAEM.''' Quin tu ergo omitte genua et quid sit mi expedi{{a|628}}
&lt;quod tu&gt;multues. '''TRACH.''' Teque oro et quaeso, si speras tibi{{r|3.2.15|15}}{{a|629}}
hoc anno multum futurum sirpe et laserpicium{{l|630}}
eamque eventuram exagogam Capuam salvam et sospitem,{{a|631}}
atque ab lippitudine usque siccitas ut sit tibi,{{a|632}}
['''DAEM.''' Sanun es? '''TRACH.''' Seu tibi confidis fore multam magudarim]{{a|633}}
ut te ne pigeat dare operam mihi quod te orabo, senex.{{r|3.2.20|20}}{{a|634}}
'''DAEM.''' At ego te per crura et talos tergumque obtestor tuom,{{l|635}}
ut, tibi ulmeam ni deesse speres virgidemiam{{a|636}}
et tibi eventuram hoc anno uberem messem mali,{{a|637}}
ut mi istuc dicas negoti quid sit, quod tumultues.{{a|638}}
'''TRACH.''' Qui lubet maledicere? Equidem tibi bona optavi omnia.{{r|3.2.25|25}}{{a|639}}
'''DAEM.''' Bene equidem tibi dico, qui te digna ut eveniant precor.{{l|640}}
'''TR.''' Obsecro, hoc praevortere ergo. '''DA.''' Quid negotist? '''TR.''' Mulieres{{a|641}}
duae innocentes intus hic sunt, tui indigentes auxili,{{a|642}}
quibus advorsum ius legesque insignite iniuria hic{{a|643}}
facta est fitque in Veneris fano; tum sacerdos Veneria{{r|3.2.30|30}}{{a|644}}
indigne adflictatur. '''DAEM.''' Quis homo est tanta confidentia,{{l|645}}
qui sacerdotem violare audet? Sed eae mulieres{{a|646}}
quae sunt? Aut quid is iniqui fit? '''TRACH.''' Si das operam, eloquar.{{a|647}}
Veneris signum sunt amplexae. Nunc &lt;homo audacissimus&gt;{{a|648}}
eas deripere volt. Eas ambas esse oportet &lt;liberas&gt;.{{r|3.2.35|35}}{{a|649}}
'''DAEM.''' Quis istic est qui deos tam parvi pendit? &lt;paucis expedi&gt;.{{l|650}}
'''TRACH.''' Fraudis sceleris parricidi periuri plenis&lt;simus&gt;,{{a|651}}
legirupa impudens impurus inverecundissimus,{{a|652}}
uno verbo absolvam, lenost: quid illum porro praedicem?{{a|653}}
'''DAEM.''' Edepol infortunio hominem praedicas donabilem.{{r|3.2.40|40}}{{a|654}}
'''TRACH.''' Qui sacerdoti scelestus faucis interpresserit.{{l|655}}
'''DAEM.''' At malo cum magno suo fecit hercle. Ite istinc foras,{{a|656}}
Turbalio, Sparax. Ubi estis? '''TRACH.''' I obsecro intro, subveni{{a|657}}
illis. '''DAEM.''' Iterum haud imperabo. Sequimini hac. '''TRACH.''' Age nunciam,{{a|658}}
iube oculos elidere, itidem ut sepiis faciunt coqui.{{r|3.2.45|45}}{{a|659}}
'''DAEM.''' Proripite hominem pedibus huc itidem quasi occisam suem.—{{l|660}}
'''TRACH.''' Audio tumultum. Opinor, leno pugnis pectitur.{{a|661}}
Nimis velim improbissimo homini malas edentaverint.{{a|662}}
Sed eccas ipsae huc egrediuntur timidae e fano mulieres.{{a|663}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.3.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iii===
&lt;poem&gt;[PALAESTRA ⸱ TRACHALIO ⸱ AMPELISCA]&lt;br&gt;'''PALAESTRA''' Nunc id est cum omnium copiarum atque opum,{{a|664}}
auxili, praesidi viduitas nos tenet.{{l|665}}
&lt;nulla nunc&gt; speculast quae salutem afferat,{{a|666}}
&lt;nec quam in&gt; partem ingredi persequamur{{a|667}}
&lt;scimus: tanto&gt; in metu nunc sumus ambae,{{r|3.3.5|5}}{{a|668}}
&lt;tanta&gt; importunitas tantaque iniuria{{a|669}}
&lt;facta in&gt; nos est modo hic intus ab nostro ero,{{l|670}}
qui scelestus sacerdotem anum praecipes{{a|671}}
reppulit propulit perquam indignis modis{{a|672}}
nosque ab signo intimo vi deripuit sua.{{r|3.3.10|10}}{{a|673}}
Sed nunc sese ut ferunt res fortunaeque nostrae,{{a|674}}
par moriri est. Neque est melius morte in malis,{{l|675}}
rebus miseris. '''TRACH.''' Quid est? Quae illaec oratiost?{{a|676}}
Cesso ego has consolari? Heus, Palaestra, '''PAL.''' Qui vocat?{{a|677}}
'''TRACH.''' Ampelisca. '''AMPELISCA''' Obsecro, quis est qui vocat?{{r|3.3.15|15}}{{a|678}}
'''PAL.''' Quis is est qui nominat? '''TRACH.''' Si respexis, scies.{{a|679}}
'''PAL.''' O salutis meae spes. '''TRACH.''' Tace ac bono animo es.{{l|680}}
Me vide. '''PAL.''' Si modo id liceat, vis ne opprimat,{{l|680a}}
quae vis vim mi afferam ipsa adigit. '''TR.''' Ah, desine, nimis inepta es.{{a|681}}
'''PAL.''' Desiste dictis nunciam miseram me consolari;{{r|3.3.20|20}}{{a|682}}
nisi quid re praesidium apparas, Trachalio, acta haec res est.{{a|683}}
'''AMP.''' Certumst moriri quam hunc pati &lt;saevire&gt; lenonem in me.{{a|684}}
Sed muliebri animo sum tamen: miserae &lt;quom venit&gt; in mentem{{l|685}}
mihi mortis, metus membra occupat. Edepol * hunc acerbum.{{a|686}}
'''T.''' Bonum animum habete. '''P.''' Nam, obsecro, unde &lt;ani&gt;mus mi invenitur?{{r|3.3.25|25}}{{a|687}}
'''TRACH.''' Ne, inquam, timete; adsidite hic in ara. '''AMP.''' Quid istaec ara{{a|688}}
prodesse nobis &lt;plus&gt; potest quam signum in fano hic intus{{a|689}}
Veneris, quod amplexae modo, unde abreptae per vim miserae?{{l|690}}
'''TRACH.''' Sedete hic modo, ego hinc vos tamen tutabor. Aram habete hanc{{a|691}}
vobis pro castris, moenia hinc ego vos defensabo;{{r|3.3.30|30}}{{a|692}}
praesidio Veneris malitiae lenonis contra incedam.{{a|693}}
'''PAL.''' Tibi auscultamus et, Venus alma, ambae te obsecramus,{{a|694}}
aram amplexantes hanc tuam lacrumantes, genibus nixae,{{l|695}}
in custodelam nos tuam ut recipias et tutere;{{a|696}}
illos scelestos, qui tuom fecerunt fanum parvi,{{r|3.3.35|35}}{{a|697}}
fac ut ulciscare nosque ut hanc tua pace aram obsidere{{a|698}}
patiare: elautae ambae sumus opera Neptuni noctu,{{a|699}}
ne &lt;invisas&gt; habeas neve idcirco nobis vitio vortas,{{l|700}}
si quippiamst, minus quod bene esse lautum tu arbitrare.{{a|701}}
'''TRACH.''' Venus, aequom has petere intellego: decet abs te id impetrari;{{r|3.3.40|40}}{{a|702}}
ignoscere his te convenit: metus has id ut faciant subigit.{{a|703}}
Te ex concha natam esse autumant, cave tu harum conchas spernas.{{a|704}}
Sed optume eccum exit senex, patronus mihique et vobis.{{l|705}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.4.0'&gt;&lt;/span&gt;III.iv===
&lt;poem&gt;[DAEMONES ⸱ TRACHALIO ⸱ LABRAX ⸱ '''LORARIVS.''']&lt;br&gt;'''DAEMONES''' Exi e fano, natum quantum est hominum sacrilegissime.{{a|706}}
Vos in aram abite sessum. Sed ubi sunt? '''TRACH.''' Huc respice.{{a|707}}
'''DAEM.''' Optume, istuc volueramus. Iube modo accedat prope.{{a|708}}
Tun legirupionem hic nobis cum dis facere postulas?{{a|709}}
Pugnum in os impinge. '''LABR.''' Iniqua haec patior cum pretio tuo.{{l|710}}{{r|3.4.5|5}}
'''DAEM.''' At etiam minitatur audax? '''LABR.''' Ius meum ereptum est mihi,{{a|711}}
meas mihi ancillas invito me eripis. '''TRACH.''' Cedo &lt;iudicem&gt;{{a|712}}
de senatu Cyrenensi quemvis opulentum virum,{{a|713}}
si tuas esse oportet nive eas esse oportet liberas{{a|714}}
nive in carcerem compingi &lt;te&gt; est aequom aetatemque ibi{{l|715}}{{r|3.4.10|10}}
te usque habitare, donec totum carcerem contriveris.{{a|716}}
'''LABR.''' Non hodie isti rei auspicavi, ut cum furcifero fabuler.{{a|717}}
Te ego appello. '''DAEM.''' Cum istoc primum, qui te novit, disputa.{{a|718}}
'''LABR.''' Tecum ago. '''TRACH.''' At qui mecum agendumst. Suntne illae ancillae tuae?{{a|719}}
'''LABR.''' Sunt. '''TRACH.''' Agedum ergo, tange utramvis digitulo minimo modo.{{l|720}}{{r|3.4.15|15}}
'''L.''' Quid si attigero? '''T.''' Extemplo hercle ego te follem pugilatorium{{a|721}}
faciam et pendentem incursabo pugnis, periurissime.{{a|722}}
'''LABR.''' Mihi non liceat meas ancillas Veneris de ara abducere?{{a|723}}
'''DAEM.''' Non licet: est lex apud nos— '''LABR.''' Mihi cum vestris legibus{{a|724}}
&lt;nil quicquamst&gt; commerci. Equidem istas iam ambas educam foras.{{l|725}}{{r|3.4.20|20}}
Tu, senex, si istas amas, huc arido argentost opus;{{a|726}}
si autem Veneri complacuerunt, habeat, si argentum dabit.{{a|727}}
'''DAEM.''' Det tibi argentum? Nunc adeo meam ut scias sententiam,{{a|728}}
occipito modo illis adferre vim ioculo pausillulum,{{a|729}}
ita ego te hinc ornatum amittam, tu ipsus te ut non noveris.{{l|730}}{{r|3.4.25|25}}
Vos adeo, ubi ego innuero vobis, ni ei caput exoculassitis,{{a|731}}
quasi murteta iunci, item ego vos virgis circumvinciam.{{a|732}}
'''LA.''' Vi agis mecum. '''TR.''' Etiam vim †proportas, flagiti flagrantia?{{a|733}}
'''LABR.''' Tun, trifurcifer, mihi audes inclementer dicere?{{a|734}}
'''TRACH.''' Fateor, ego trifurcifer sum, tu es homo adprime probus:{{l|735}}{{r|3.4.30|30}}
numqui minus hasce esse oportet liberas? '''LABR.''' Quid, liberas?{{a|736}}
'''TRACH.''' Atque eras tuas quidem hercle, atque ex germana Graecia;{{a|737}}
nam altera haec est nata Athenis ingenuis parentibus.{{a|738}}
'''DAEM.''' Quid ego ex te audio? '''TRACH.''' Hanc Athenis esse natam liberam.{{a|739}}
'''DA.''' Mea popularis, obsecro, haec est? '''TR.''' Non tu Cyrenensis es?{{l|740}}{{r|3.4.35|35}}
'''DAEM.''' Immo Athenis natus altusque educatusque Atticis.{{a|741}}
'''TRACH.''' Opsecro, defende cives tuas, senex. '''DAEM.''' O filia{{a|742}}
mea, quom hanc video, mearum me absens miseriarum commones;{{a|743}}
trima quae periit mihi, iam tanta esset, si vivit, scio.{{a|744}}
'''LABR.''' Argentum ego pro istisce ambabus cuiae erant domino dedi;{{l|745}}{{r|3.4.40|40}}
quid mea refert, haec Athenis natae an Thebis sient,{{a|746}}
dum mihi recte servitutem serviant? '''TRACH.''' Itane, impudens?{{a|747}}
Tune hic, feles virginalis, liberos parentibus{{a|748}}
sublectos habebis atque indigno quaestu conteres?{{a|749}}
Nam huic alterae quae patria sit profecto nescio,{{l|750}}{{r|3.4.45|45}}
nisi scio probiorem hanc esse, quam te, impuratissime.{{a|751}}
'''LA.''' †Tuae istae sunt. '''TR.''' Contende ergo, uter sit tergo—verior:{{a|752}}
ni offerumentas habebis pluris in tergo tuo,{{a|753}}
quam ulla navis longa clavos, tum ego ero mendacissimus:{{a|754}}
postea aspicito meum, quando ego tuom inspectavero:{{l|755}}{{r|3.4.50|50}}
ni erit tam sincerum, ut quivis dicat ampullarius{{a|756}}
optimum esse operi faciundo corium et sincerissimum,{{a|757}}
quid causae est quin virgis te usque ad saturitatem sauciem?{{a|758}}
Quid illas spectas? Quas si attigeris, oculos eripiam tibi.{{a|759}}
'''LABR.''' At qui, quia votas, utramque iam mecum abducam simul.{{l|760}}{{r|3.4.55|55}}}
'''DAEM.''' Quid facies? '''LABR.''' Volcanum adducam, is Venerist adversarius.{{a|761}}
'''TRACH.''' Quo illic it? '''LABR.''' Heus, ecquis hic est? Heus. '''DAEM.''' Si attigeris ostium,{{a|762}}
iam hercle tibi messis in ore fiet mergis pugneis.{{a|763}}
'''LORARIVS.''' Nullum habemus ignem, ficis victitamus aridis.{{a|764}}
'''DAEM.''' Ego dabo ignem, siquidem in capite tuo conflandi copiast.{{l|765}}{{r|3.4.60|60}}
'''LABR.''' Ibo hercle aliquo quaeritatum ignem. '''DAEM.''' Quid quom inveneris?{{a|766}}
'''LA.''' Ignem magnum hic faciam. '''DA.''' Quin † inhumanum exuras tibi?{{a|767}}
'''LABR.''' Immo hasce ambas hic in ara ut vivas comburam, id volo.{{a|768}}
'''DAEM.''' Iam hercle ego te barba continuo arripiam, in ignem coniciam{{a|769}}
teque ambustulatum obiciam magnis avibus pabulum.{{l|770}}{{r|3.4.65|65}}
Quom coniecturam egomet mecum facio, haec illast simia,{{a|771}}
quae has hirundines ex nido volt eripere ingratiis,{{a|772}}
quod ego in somnis somniavi. '''TRACH.''' Scin quid tecum oro, senex?{{a|773}}
Ut illas serves, vim defendas, dum ego erum adduco meum.{{a|774}}
'''D.''' Quaere erum atque adduce. '''T.''' At hic ne— '''D.''' Maximo malo suo,{{l|775}}{{r|3.4.70|70}}
si attigerit sive occeptassit. '''TRACH.''' Cura. '''DAEM.''' Curatumst, abi.{{a|776}}
'''TRACH.''' Hunc quoque adserva ipsum, ne quo abitat; nam promisimus{{a|777}}
carnufici aut talentum magnum aut hunc hodie sistere.{{a|778}}
'''DAEM.''' Abi modo, ego dum hoc curabo recte. '''TRACH.''' Iam ego revenero.{{a|779}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.5.0'&gt;&lt;/span&gt;III.v===
&lt;poem&gt;[DAEMONES ⸱ LABRAX ⸱ LORARII]&lt;br&gt;'''DAEM.''' Vtrum tu, leno, cum malo lubentius{{l|780}}
quiescis an sic sine malo, si copiast?{{a|781}}
'''LABR.''' Ego quae tu loquere flocci non facio, senex.{{a|782}}
Meas quidem te invito et Venere et summo Iove{{a|783}}
de ara capillo iam deripiam. '''DAEM.''' Tange dum.{{r|3.5.5|5}}{{a|784}}
'''LABR.''' Tangam hercle vero. '''DAEM.''' Agedum ergo, accede huc modo.{{l|785}}
'''LABR.''' Iube dum recedere istos ambo illuc modo.{{a|786}}
'''DAEM.''' Immo ad te accedent. '''LABR.''' Non hercle equidem censeo.{{a|787}}
'''DAEM.''' Quid ages, si accedent propius? '''LABR.''' Ego recessero.{{a|788}}
Verum, senex, si te umquam in urbe offendero,{{r|3.5.10|10}}{{a|789}}
numquam hercle quisquam me lenonem dixerit,{{l|790}}
si te non ludos pessimos dimisero.{{a|791}}
'''DAEM.''' Facito istuc quod minitare; sed nunc interim,{{a|792}}
si illas attigeris, dabitur tibi magnum malum.{{a|793}}
'''LABR.''' Quam magnum vero? '''DAEM.''' Quantum lenoni sat est.{{r|3.5.15|15}}{{a|794}}
'''LABR.''' Minacias ego flocci non faciam tuas,{{l|795}}
equidem has te invito iam ambas rapiam. '''DAEM.''' Tange dum.{{a|796}}
'''LABR.''' Tangam hercle vero. '''DAEM.''' Tanges, at scin quo modo?{{a|797}}
I dum, Turbalio, curriculo, adfert&lt;o domo&gt;{{a|798}}
duas clavas. '''LABR.''' Clavas? '''DAEM.''' Sed probas. Propera cito.{{r|3.5.20|20}}{{a|799}}
Ego te hodie faxo recte acceptum, ut dignus es.{{l|800}}
'''LABR.''' Eheu, scelestus galeam in navi perdidi;{{a|801}}
nunc mi opportuna hic esset, salva si foret.{{a|802}}
Licet saltem istas mi appellare? '''DAEM.''' Non licet.{{a|803}}
Ehem, optime edepol eccum clavator advenit.{{l|805|804-805}}{{r|3.5.25|25}}
'''LABR.''' Illud quidem edepol tinnimentum est auribus.{{l|806}}
'''DAEM.''' Age accipe illinc alteram clavam, Sparax.{{a|807}}
Age, alter istinc, alter hinc adsistite.{{a|808}}
Adsistite ambo. Sic. Audite nunciam:{{a|809}}
si hercle illic illas hodie digito tetigerit{{l|810}}{{r|3.5.30|30}}
invitas, ni istunc istis invitassitis{{a|811}}
usque adeo donec qua domum abeat nesciat,{{a|812}}
periistis ambo. Si appellabit quempiam,{{a|813}}
vos respondetote istinc istarum vicem;{{a|814}}
sin ipse abire hinc volet, quantum potest{{l|815}}{{r|3.5.35|35}}
extemplo amplectitote crura fustibus.{{a|816}}
'''LABR.''' Etiam me abire hinc non sinent? '''DAEM.''' Dixi satis.{{a|817}}
Et ubi ille servos cum ero huc advenerit,{{a|818}}
qui erum accersivit, itote extemplo domum.{{a|819}}
Curate haec sultis magna diligentia.—{{l|820}}{{r|3.5.40|40}}
'''LABR.''' Heu hercle, ne istic fana mutantur cito:{{a|821}}
iam hoc Herculi est, Veneris fanum quod fuit,{{a|822}}
ita duo destituit signa hic cum clavis senex.{{a|823}}
Non hercle quo hinc nunc gentium aufugiam scio,{{a|824}}
ita nunc mi utrumque saevit, et terra et mare.{{l|825}}{{r|3.5.45|45}}
Palaestra. '''LOR.''' Quid vis? '''LABR.''' Apage, controversia est,{{a|826}}
haec quidem Palaestra, quae respondit, non mea est.{{a|827}}
Heus, Ampelisca. '''LOR. ALTER''' Cave sis infortunio.{{a|828}}
'''LABR.''' Vltro te. Signa ut homines satis recte monent.{{a|829}}
Sed vobis dico, heus vos, num molestiaest,{{l|830}}{{r|3.5.50|50}}
me adire ad illas propius? '''LOR.''' Nil nobis quidem.{{a|831}}
'''LABR.''' Numquid molestum mihi erit? '''LOR.''' Nil, si caveris.{{a|832}}
'''LABR.''' Quid est quod caveam? '''LOR.''' Em, a crasso infortunio.{{a|833}}
'''LABR.''' Quaeso hercle, abire ut liceat. '''LOR.''' Abeas, si velis.{{a|834}}
'''LABR.''' Bene hercle factum. Habeo vobis gratiam.{{l|835}}{{r|3.5.55|55}}
[non] accedam potius. '''LOR.''' Illic astato ilico.{{a|836}}
'''LABR.''' Edepol proveni nequiter multis modis.{{a|837}}
Certumst hasce hodie usque obsidione vincere.{{a|838}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='3.6.0'&gt;&lt;/span&gt;III.vi===
&lt;poem&gt;[PLESIDIPPVS ⸱ TRACHALIO ⸱ LABRAX ⸱ CHARMIDES ⸱ LORARIVS]&lt;br&gt;'''PLESIDIPPVS''' Meamne ille amicam leno vi, violentia{{a|839}}
de ara deripere Veneris voluit? '''TRACHALIO''' Admodum.{{l|840}}
'''PLES.''' Quin occidisti extemplo? '''TRACH.''' Gladius non erat.{{a|841}}
'''PL.''' Caperes aut fustem aut lapidem. '''TR.''' Quid? Ego quasi canem{{a|842}}
hominem insectarer lapidibus nequissimum?{{r|3.6.5|5}}{{a|843}}
'''LABR.''' Nunc pol ego perii, Plesidippus eccum adest.{{a|844}}
Converret iam hic me totum cum pulvisculo.{{l|845}}
'''PLES.''' Etiamne in ara tunc sedebant mulieres,{{a|846}}
quom ad me profectu's ire? '''TRACH.''' Ibidem nunc sedent.{{a|847}}
'''PLES.''' Quis illas nunc illic servat? '''TRACH.''' Nescio quis senex,{{r|3.6.10|10}}{{a|848}}
vicinus Veneris; is dedit operam optumam.{{a|849}}
Is nunc cum servis servat. Ego mandaveram.{{l|850}}
'''PLES.''' Duc me ad lenonem recta. Ubi illic est homo?{{a|851}}
'''LABR.''' Salve. '''PLES.''' Salutem nil moror. Opta ocius:{{a|852}}
rapi te obtorto collo mavis an trahi?{{r|3.6.15|15}}{{a|853}}
Utrum vis opta, dum licet. '''LABR.''' Neutrum volo.{{a|854}}
'''PLES.''' Abi sane ad litus curriculo, Trachalio,{{l|855}}
iube illos in urbem ire obviam ad portum mihi,{{a|856}}
quos mecum duxi, hunc qui ad carnificem traderent.{{a|857}}
Post huc redito atque agitato hic custodiam.{{r|3.6.20|20}}{{a|858}}
Ego hunc scelestum in ius rapiam exulem.{{a|859}}
Age, ambula in ius. '''LABR.''' Quid ego deliqui? '''PLES.''' Rogas,{{l|860}}
quin arrabonem a me accepisti ob mulierem{{a|861}}
et eam hinc abduxti? '''LABR.''' Non avexi. '''PLES.''' Cur negas?{{a|862}}
'''LABR.''' Quia pol provexi: avehere non quivi miser.{{r|3.6.25|25}}{{a|863}}
Equidem tibi me dixeram praesto fore{{a|864}}
apud Veneris fanum: &lt;num&gt;quid muto? Sumne ibi?{{l|865}}
'''PLES.''' In iure causam dicito, hic verbum sat est:{{a|866}}
sequere. '''LABR.''' Obsecro te, subveni mi, Charmides.{{a|867}}
Rapior optorto collo. '''CHARMIDES''' Quis me nominat?{{r|3.6.30|30}}{{a|868}}
'''LABR.''' Viden me ut rapior? '''CHARM.''' Video, atque inspecto lubens.{{a|869}}
'''LABR.''' Non subvenire mi audes? '''CHARM.''' Quis homo te rapit?{{l|870}}
'''LABR.''' Adulescens Plesidippus. '''CHARM.''' Vt nanctu's, habe.{{a|871}}
Bono animo meliust te in nervom conrepere.{{a|872}}
Tibi optigit quod plurimi exoptant sibi.{{r|3.6.35|35}}{{a|873}}
'''LABR.''' Quid id est? '''CHARM.''' Vt id quod quaerant inveniant sibi.{{a|874}}
'''LABR.''' Sequere, obsecro, me. '''CHARM.''' Pariter suades qualis es:{{l|875}}
tu in nervom rapere, eo me obsecras ut te sequar.{{a|876}}
Etiam retentas? '''LABR.''' Perii. '''PLES.''' Verum sit velim.{{a|877}}
Tu, mea Palaestra et Ampelisca, ibidem ilico{{r|3.6.40|40}}{{a|878}}
manete, dum ego huc redeo. '''LOR.''' Equidem suadeo,{{a|879}}
ut ad nos abeant potius, dum recipis. '''PLES.''' Placet,{{l|880}}
bene facitis. '''LABR.''' Fures mi estis. '''LOR.''' Quid, fures? Rape.{{a|881}}
'''LABR.''' Oro obsecro, Palaestra. '''PLES.''' Sequere, carnufex.{{a|882}}
'''LABR.''' Hospes— '''CHARM.''' Non sum hospes, repudio hospitium tuom.{{r|3.6.45|45}}{{a|883}}
'''LABR.''' Sicine me spernis? '''CHARM.''' Sic ago: semel bibo.{{a|884}}
'''LABR.''' Di te infelicent.— '''CHARM.''' Isti capiti dicito.{{l|885}}
Credo alium in aliam beluam hominem vortier:{{a|886}}
illic in columbum, credo, leno vortitur,{{a|887}}
nam in columbari collus haud multo post erit;{{r|3.6.50|50}}{{a|888}}
in nervom ille hodie nidamenta congeret.{{a|889}}
Verum tamen ibo, ei advocatus ut siem,{{l|890}}
si qui mea opera citius addici potest.—{{a|891}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS IV==

===&lt;span id='4.1.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.i===
&lt;poem&gt;[DAEMONES]&lt;br&gt;'''DAEMONES''' Bene factum et volup est, me hodie his mulierculis{{a|892}}
tetulisse auxilium. Iam clientas repperi,{{a|893}}
atque ambas forma scitula atque aetatula.{{a|894}}
Sed uxor scelesta me omnibus servat modis,{{l|895}}
ne quid significem quippiam mulierculis.{{r|4.1.5|5}}{{a|896}}
Sed Gripus servos noster quid rerum gerat{{a|897}}
miror, de nocte qui abiit piscatum ad mare.{{a|898}}
Pol magis sapisset, si dormivisset domi,{{a|899}}
nam nunc et operam ludos facit et retia,{{l|900}}
ut tempestas est nunc atque ut noctu fuit.{{r|4.1.10|10}}{{a|901}}
In digitis hodie percoquam quod ceperit,{{a|902}}
ita fluctuare video vehementer mare.{{a|903}}
Sed ad prandium uxor me vocat. Redeo domum.{{a|904}}
Iam meas opplebit aures † sua vaniloquentia.—{{l|905}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.2.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.ii===
&lt;poem&gt;[GRIPVS]&lt;br&gt;'''GRIPVS''' Neptuno has ago gratias meo patrono,{{a|906}}
qui salsis locis incolit pisculentis,{{a|907}}
quom me ex suis locis pulchre ornatum expedivit{{a|908}}
†templis reducem, plurima praeda onustum,{{a|909}}
salute horiae, quae in mari fluctuoso{{l|910}}{{r|4.2.5|5}}
piscatu novo me uberi compotivit;{{a|911}}
miroque modo atque incredibili hic piscatus mihi lepide evenit,{{a|912}}
neque piscium ullam unciam hodie pondo cepi, nisi hoc quod fero hic in rete.{{a|913}}
Nam ut de nocte multa impigreque exurrexi,{{l|915|914-915}}
lucrum praeposivi sopori et quieti:{{l|916}}{{r|4.2.10|10}}
tempestate saeva experiri expetivi,{{a|917}}
paupertatem eri qui et meam servitutem{{a|918}}
tolerarem, opera haud fui parcus mea.{{a|919}}
Nimis homo nihilist quis piger est nimisque id genus odi ego male.{{l|920}}
Vigilare decet hominem qui volt sua temperi conficere officia.{{r|4.2.15|15}}{{a|921}}
Non enim illum expectare oportet, dum erus se ad suom suscitet officium.{{a|922}}
Nam qui dormiunt libenter, sine lucro et cum malo quiescunt.{{a|923}}
Nam ego nunc mihi, qui impiger fui,{{a|924}}
repperi ut piger, si velim, siem:{{l|925}}
hoc ego in mari [quidquid inest] repperi.{{l|925a}}{{r|4.2.20|20}}
Quidquid inest, grave quidem inest; aurum hic ego inesse reor;{{a|926}}
nec mihi consciust ullus homo.{{l|926a}}
Nunc haec tibi occasio, Gripe optigit, ut liber s&lt;it{{a|927}}
nemo&gt; ex populo praeter te.{{l|927a}}
Nunc sic faciam, sic consilium est: ad erum veniam docte atque astute.{{r|4.2.25|25}}{{a|928}}
Pauxillatim pollicitabor pro capite argentum, ut sim liber.{{a|929}}
Iam ubi liber ero, igitur demum instruam agrum atque aedis, mancipia,{{l|930}}
navibus magnis mercaturam faciam, apud reges rex perhibebor.{{a|931}}
Post animi causa mihi navem faciam atque imitabor Stratonicum,{{a|932}}
oppida circumvectabor.{{r|4.2.30|30}}{{a|933}}
Ubi nobilitas mea erit clara,{{l|933a}}
oppidum magnum communibo, ei ego urbi Gripo indam nomen,{{a|934}}
monimentum meae famae et factis, ibi qui regnum magnum instituam.{{l|935}}
Magnas res hic agito in mentem instruere. Nunc hunc vidulum condam.{{a|936}}
Sed hic rex cum aceto pransurust et sale, sine bono pulmento.{{r|4.2.35|35}}{{a|937}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.3.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iii===
&lt;poem&gt;[TRACHALIO ⸱ GRIPVS]&lt;br&gt;'''TRACHALIO''' Heus, mane. '''GRIP.''' Quid maneam? '''TRACH.''' Dum hanc tibi, quam trahis, rudentem complico.{{a|938}}
'''GRIP.''' Mitte modo. '''TRACH.''' At pol ego te adiuvo nam bonis quod bene fit haud perit.{{a|939}}
'''GRIP.''' Turbida tempestas heri fuit,{{l|940}}
nil habeo, adulescens, piscium, ne tu mihi esse postules;{{a|941}}
non vides referre me uvidum rete, sine squamoso pecu?{{r|4.3.5|5}}{{a|942}}
'''TRACH.''' Non edepol piscis expeto quam tui sermonis sum indigens.{{a|943}}
'''GRIP.''' Enicas iam me odio, quisquis es. '''TRACH.''' Non sinam ego abire hinc te. Mane.{{a|944}}
'''GR.''' Cave sis malo. Quid tu, malum, nam me retrahis? '''TR.''' Audi.{{l|945}}
'''G.''' Non audio. '''T.''' At pol qui audies post. '''G.''' Quin loquere quid vis.{{a|946}}
'''TR.''' Eho mane dum, est operae pretium quod tibi ego narrare volo.{{r|4.3.10|10}}{{a|947}}
'''GR.''' Eloquere quid id est? '''TR.''' Vide num quispiam consequitur prope nos.{{a|948}}
'''GRIP.''' Ecquid est quod mea referat? '''TRACH.''' Scilicet.{{a|949}}
Sed boni consili ecquid in te mihi est?{{l|950}}
'''GRIP.''' Quid negoti est, modo dice. '''TRACH.''' Dicam, tace,{{a|951}}
si fidem modo das mihi te non fore infidum.{{r|4.3.15|15}}{{a|953|952-953}}
'''GRIP.''' Do fidem tibi, fidus ero, quisquis es. '''TRACH.''' Audi.{{l|955|944-945}}
Furtum ego vidi qui faciebat;{{a|956}}
noram dominum, id cui fiebat,{{l|956a}}
post ad furem egomet devenio{{a|957}}
feroque ei condicionem hoc pacto:{{r|4.3.20|20}}{{l|957a}}
'ego istuc furtum scio cui factum est;{{a|958}}
nunc mihi si vis dare dimidium,{{l|958a}}
indicium domino non faciam.'{{a|959}}
Is mihi nihil etiam respondit.{{l|959a}}
Quid inde aequom est dari mihi? Dimidium{{r|4.3.25|25}}{{l|960}}
volo ut dicas. '''GRIP.''' Immo hercle etiam amplius,{{a|961}}
nam nisi dat, domino dicundum{{l|961a}}
censeo. '''TRACH.''' Tuo consilio faciam.{{a|962}}
Nunc advorte animum; namque hoc omne{{l|962a}}
attinet ad te. '''GRIP.''' Quid factumst?{{r|4.3.30|30}}{{a|962b}}
'''TR.''' Vidulum istum cuiust novi ego hominem iam pridem. '''GR.''' Quid est?{{a|963}}
'''TRACH.''' Et quo pacto periit. '''GRIP.''' At ego quo pacto inventust scio{{a|964}}
et qui invenit hominem novi et dominus qui nunc est scio.{{l|965}}
Nihilo pol pluris tua hoc quam quanti illud refert mea:{{a|966}}
ego illum novi cuius nunc est, tu illum cuius antehac fuit.{{r|4.3.35|35}}{{a|967}}
Hunc homo feret a me nemo, ne tu te speres potis.{{a|968}}
'''TRACH.''' Non ferat si dominus veniat? '''GRIP.''' Dominus huic, ne frustra sis,{{a|969}}
nisi ego nemo natust, hunc qui cepi in venatu meo.{{l|970}}
'''TRACH.''' Itane vero? '''GRIP.''' Ecquem esse dices in mari piscem meum?{{a|971}}
Quos cum capio, siquidem cepi, mei sunt; habeo pro meis,{{r|4.3.40|40}}{{a|972}}
nec manu adseruntur neque illinc partem quisquam postulat.{{a|973}}
In foro palam omnes vendo pro meis venalibus.{{a|974}}
Mare quidem commune certost omnibus. '''TRACH.''' Adsentio:{{l|975}}
qui minus hunc communem quaeso mi esse oportet vidulum?{{a|976}}
In mari inventust communi. '''GRIP.''' Esne impudenter impudens?{{r|4.3.45|45}}{{a|977}}
Nam si istuc ius sit quod memoras, piscatores perierint.{{a|978}}
Quippe quom extemplo in macellum pisces prolati sient,{{a|979}}
nemo emat, suam quisque partem piscium poscant sibi,{{l|980}}
dicant, in mari communi captos. '''TRACH.''' Quid ais, impudens?{{a|981}}
Ausu's etiam comparare vidulum cum piscibus?{{r|4.3.50|50}}{{a|982}}
Eadem tandem res videtur? '''GRIP.''' In manu non est mea:{{a|983}}
ubi demisi rete atque hamum, quidquid haesit extraho.{{a|984}}
Meum quod rete atque hami nancti sunt, meum potissimumst.{{l|985}}
'''TR.''' Immo hercle haud est, siquidem quod vas excepisti. '''GR.''' Philosophe.{{a|986}}
'''TRACH.''' Sed tu enumquam piscatorem vidisti, venefice,{{r|4.3.55|55}}{{a|987}}
vidulum piscem cepisse aut protulisse ullum in forum?{{a|988}}
Non enim tu hic quidem occupabis omnis quaestus quos voles:{{a|989}}
et vitorem et piscatorem te esse, impure, postulas.{{l|990}}
Vel te mihi monstrare oportet piscis qui sit vidulus,{{a|991}}
vel quod in mari non natum est neque habet squamas ne feras.{{r|4.3.60|60}}{{a|992}}
'''GR.''' Quid, tu numquam audisti esse antehac vidulum piscem? '''TR.''' Scelus,{{a|993}}
nullus est. '''GRIP.''' Immo est profecto; ego, qui sum piscator, scio;{{a|994}}
verum raro capitur, nullus minus saepe ad terram venit.{{l|995}}
'''TRACH.''' Nil agis, dare verba speras mihi te posse, furcifer.{{a|996}}
'''GR.''' Quo colore est, hoc colore capiuntur pauxilluli;{{r|4.3.65|65}}{{a|997}}
sunt alii puniceo corio, magni item; atque atri. '''TRACH.''' Scio.{{a|998}}
Tu hercle, opino, in vidulum te bis convertes, nisi caves:{{a|999}}
fiet tibi puniceum corium, postea atrum denuo.{{l|1000}}
'''GRIP.''' Quod scelus hodie hoc inveni. '''TRACH.''' Verba facimus, it dies.{{a|1001}}
Vide sis, cuius arbitratu nos vis facere. '''GRIP.''' Viduli{{r|4.3.70|70}}{{a|1002}}
arbitratu. &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; ita enim vero. '''TRACH.''' Stultus es. '''GRIP.''' Salve, Thales.{{a|1003}}
'''TRACH.''' Tu istunc hodie non feres, nisi das sequestrum aut arbitrum,{{a|1004}}
quoius haec res arbitratu fiat. '''GRIP.''' Quaeso, sanus es?{{l|1005}}
'''TRACH.''' Elleborosus sum. '''GRIP.''' At ego cerritus, hunc non amittam tamen.{{a|1006}}
'''TRACH.''' Verbum etiam adde unum, iam in cerebro colaphos apstrudam tuo;{{r|4.3.75|75}}{{a|1007}}
iam ego te hic, itidem quasi peniculus novos exurgeri solet,{{a|1008}}
ni hunc amittis, exurgebo quidquid umoris tibist.{{a|1009}}
'''GRIP.''' Tange: adfligam ad terram te itidem ut piscem soleo polypum.{{l|1010}}
Vis pugnare? '''TRACH.''' Quid opust? Quin tu potius praedam divide.{{a|1011}}
'''GRIP.''' Hinc tu nisi malum frunisci nil potes, ne postules.{{r|4.3.80|80}}{{a|1012}}
Abeo ego hinc. '''TR.''' At ego hinc offlectam navem, ne quo abeas. Mane.{{a|1013}}
'''GRIP.''' Si tu proreta isti navi es, ego gubernator ero.{{a|1014}}
Mitte rudentem, sceleste. '''TRACH.''' Mittam: omitte vidulum.{{l|1015}}
'''GRIP.''' Numquam hercle hinc hodie ramenta fies fortunatior.{{a|1016}}
'''TRACH.''' Non probare pernegando mihi potes, nisi pars datur{{r|4.3.85|85}}{{a|1017}}
aut ad arbitrum reditur aut sequestro ponitur.{{a|1018}}
'''GRIP.''' Quemne ego excepi in mari— '''TRACH.''' At ego inspectavi e litore.{{a|1019}}
'''GRIP.''' Mea opera, labore et rete et horia? '''TRACH.''' Numqui minus,{{l|1020}}
si veniat nunc dominus cuiust, ego qui inspectavi procul{{a|1021}}
te hunc habere, fur sum quam tu? '''GRIP.''' Nihilo. '''TRACH.''' Mane, mastigia:{{r|4.3.90|90}}{{a|1022}}
quo argumento socius non sum, et fur sum? Fac dum ex te sciam.{{a|1023}}
'''GRIP.''' Nescio, neque ego istas vestras leges urbanas scio,{{a|1024}}
nisi quia hunc meum esse dico. '''TRACH.''' Et ego item esse aio meum.{{l|1025}}
'''GRIP.''' Mane, iam repperi quo pacto nec fur nec socius sies.{{a|1026}}
'''TRACH.''' Quo pacto? '''GRIP.''' Sine me hinc abire, tu abi tacitus tuam viam;{{r|4.3.95|95}}{{a|1027}}
nec tu me cuiquam indicassis neque ego tibi quicquam dabo;{{a|1028}}
tu taceto, ego mussitabo: hoc optimum atque aequissimum est.{{a|1029}}
'''TRACH.''' Ecquid condicionis audes ferre? '''GRIP.''' Iam dudum fero:{{l|1030}}
ut abeas, rudentem amittas, mihi molestus ne sies.{{a|1031}}
'''TR.''' Mane, dum refero condicionem. '''GR.''' Te, opsecro hercle, aufer modo.{{r|4.3.100|100}}{{a|1032}}
'''TRACH.''' Ecquem in his locis novisti? '''GRIP.''' Oportet vicinos meos.{{a|1033}}
'''TR.''' Vbi tu hic habitas? '''GR.''' Porro illic longe usque in campis ultimis.{{a|1034}}
'''TRACH.''' Vin qui in hac villa habitat, eius arbitratu fieri?{{l|1035}}
'''GRIP.''' Paulisper remitte restem, dum concedo et consulo.{{a|1036}}
'''TRACH.''' Fiat. '''GRIP.''' Euge, salva res est, praeda haec perpetua est mea;{{r|4.3.105|105}}{{a|1037}}
ad meum erum arbitrum vocat me hic intra praesepis meas:{{a|1038}}
numquam hercle hodie abiudicabit ab suo triobolum.{{a|1039}}
Ne iste haud scit quam condicionem tetulerit. Ibo ad arbitrum.{{l|1040}}
'''TR.''' Quid igitur? '''GR.''' Quamquam istuc esse ius meum certo scio,{{a|1041}}
fiat istuc potius, quam nunc pugnem tecum. '''TRACH.''' Nunc places.{{r|4.3.110|110}}{{a|1042}}
'''GRIP.''' Quamquam ad ignotum arbitrum me appellis, si adhibebit fidem,{{a|1043}}
etsist ignotus, notus: si non, notus ignotissimust.{{a|1044}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.4.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.iv===
&lt;poem&gt;[DAEMONES ⸱ PALAESTRA ⸱ AMPELISCA ⸱ GRIPVS ⸱ TRACHALIO]&lt;br&gt;'''DAEMONES''' Serio edepol, quamquam vobis &lt;volo&gt; quae voltis, mulieres,{{l|1045}}
metuo, propter vos ne uxor mea med extrudat aedibus,{{a|1046}}
quae me paelices adduxe dicet ante oculos suos.{{a|1047}}
Vos confugite in aram potius quam ego. '''PVELLAE''' Miserae periimus.{{a|1048}}
'''DAEM.''' Ego vos salvas sistam, ne timete. Sed quid vos foras{{r|4.4.5|5}}{{a|1049}}
prosequimini? Quoniam ego adsum, faciet nemo iniuriam;{{l|1050}}
ite, inquam, domum ambo nunciam ex praesidio praesides.{{a|1051}}
'''GRIP.''' O ere, salve. '''DAEM.''' Salve, Gripe. Quid fit? '''TRACH.''' Tuosne hic servos est?{{a|1052}}
'''GRIP.''' Haud pudet. '''TRACH.''' Nil ago tecum. '''GRIP.''' Ergo abi hinc sis. '''TRACH.''' Quaeso responde, senex:{{a|1053}}
tuos hic servost? '''DA.''' Meus est. '''TR.''' Em istuc optime, quando tuost.{{r|4.4.10|10}}{{a|1054}}
Iterum te saluto. '''DAEM.''' Et ego te. Tune es qui haud multo prius{{l|1055}}
abiisti hinc erum accersitum? '''TR.''' Ego is sum. '''DA.''' Quid nunc vis tibi?{{a|1056}}
'''TR.''' Nempe hic tuos est? '''DA.''' Meus est. '''TR.''' Istuc optime, quando tuost.{{a|1057}}
'''DA.''' Quid negotist? '''TR.''' Vir scelestus illic est. '''DA.''' Quid fecit tibi{{a|1058}}
vir scelestus? '''TRACH.''' Homini ego isti talos subfringi volo.{{r|4.4.15|15}}{{a|1059}}
'''DAEM.''' Quid est? Qua de re litigatis nunc inter vos? '''TRACH.''' Eloquar.{{l|1060}}
'''GR.''' Immo ego eloquar. '''TR.''' Ego, opinor, rem facesso. '''GR.''' Si quidem{{a|1061}}
sis pudicus, hinc facessas. '''DAEM.''' Gripe, animum advorte ac tace.{{a|1062}}
'''GR.''' Vtin istic prius dicat? '''DA.''' Audi. Loquere tu. '''GR.''' Alienon prius{{a|1063}}
quam tuo dabis orationem? '''TRACH.''' Vt nequitur comprimi.{{r|4.4.20|20}}{{a|1064}}
Ita ut occepi dicere, illum quem dudum &lt;e fano foras&gt;{{l|1065}}
lenonem extrusisti, hic eius vidulum eccillum &lt;tenet&gt;.{{a|1066}}
'''GR.''' Non habeo. '''TR.''' Negas quod oculis video? '''GR.''' At ne videas velim.{{a|1067}}
Habeo, non habeo: quid tu me curas quid rerum geram?{{a|1068}}
'''TRACH.''' Quo modo habeas, id refert, iurene anne iniuria.{{r|4.4.25|25}}{{a|1069}}
'''GRIP.''' Ni istum cepi, nulla causa est quin me condones cruci;{{l|1070}}
si in mari reti prehendi, qui tuom potiust quam meum?{{a|1071}}
'''TR.''' Verba dat. Hoc modo res gesta est ut ego dico. '''GR.''' Quid tu ais?{{a|1072}}
'''TRACH.''' Quod primarius vir dicat: comprime hunc sis, si tuost.{{a|1073}}
'''GRIP.''' Quid? Tu idem mihi vis fieri quod erus consuevit tibi?{{r|4.4.30|30}}{{a|1074}}
Si ille te comprimere solitust, hic noster nos non solet.{{l|1075}}
'''DAEM.''' Verbo illo modo ille vicit. Quid nunc tu vis? Dic mihi.{{a|1076}}
'''TRACH.''' Equidem ego neque partem posco mi istinc de istoc vidulo{{a|1077}}
neque meum esse hodie umquam dixi; sed isti inest cistellula{{a|1078}}
huius mulieris, quam dudum dixi fuisse liberam.{{r|4.4.35|35}}{{a|1079}}
'''DAEM.''' Nempe tu hanc dicis quam esse aiebas dudum popularem meam?{{l|1080}}
'''TRACH.''' Admodum; et ea quae olim parva gestavit crepundia{{a|1081}}
istic in ista cistula insunt, quae isti inest in vidulo.{{a|1082}}
Hoc neque isti usust, et illi miserae suppetias feret,{{a|1083}}
si id dederit, qui suos parentis quaerat. '''DAEM.''' Faciam ut det. Tace.{{r|4.4.40|40}}{{a|1084}}
'''GRIP.''' Nil hercle ego sum isti daturus. '''TRACH.''' Nil peto nisi cistulam{{l|1085}}
et crepundia. '''GRIP.''' Quid si ea sunt aurea? '''TRACH.''' Quid istuc tua?{{a|1086}}
Aurum auro expendetur, argentum argento exaequabitur.{{a|1087}}
'''GRIP.''' Fac sis aurum ut videam, post ego faciam ut videas cistulam.{{a|1088}}
'''DAEM.''' Cave malo ac tace tu. Tu perge ut occepisti dicere.{{r|4.4.45|45}}{{a|1089}}
'''TRACH.''' Vnum te obsecro, ut ted huius commiserescat mulieris,{{l|1090}}
si quidem hic lenonis eiust vidulus, quem suspicor;{{a|1091}}
hic, nisi de opinione, certum nil dico tibi.{{a|1092}}
'''GRIP.''' Viden? Scelestus aucupatur. '''TRACH.''' Sine me ut occepi loqui.{{a|1093}}
Si scelesti illius est hic, cuius dico, vidulus,{{r|4.4.50|50}}{{a|1094}}
haec poterunt novisse: ostendere his iube. '''GRIP.''' Ain? Ostendere?{{l|1095}}
'''DAEM.''' Haud iniquom dicit, Gripe, ut ostendatur vidulus.{{a|1096}}
'''G.''' Immo hercle insignite inique. '''D.''' Quidum? '''G.''' Quia, si ostendero,{{a|1097}}
continuo hunc novisse dicent scilicet. '''TRACH.''' Scelerum caput,{{a|1098}}
ut tute es, item omnis censes esse, periuri caput?{{r|4.4.55|55}}{{a|1099}}
'''GRIP.''' Omnia istaec ego facile patior, dum hic hinc a me sentiat.{{l|1100}}
'''TRACH.''' At qui nunc abs te stat, verum hinc * ibi testimonium.{{a|1101}}
'''DAEM.''' Gripe, advorte animum. Tu paucis expedi, quid postulas.{{a|1102}}
'''TRACH.''' Dixi equidem, sed si parum intellexti, dicam denuo.{{a|1103}}
Hasce ambas, ut dudum dixi, ita esse oportet liberas:{{r|4.4.60|60}}{{a|1104}}
haec Athenis parva fuit virgo surpta. '''GRIP.''' Dic mihi,{{l|1105}}
quid id ad vidulum [pertinet], servae sint istae an &lt;fuerint&gt; liberae?{{a|1106}}
'''TRACH.''' Omnia iterum vis memorari, scelus, ut defiat dies.{{a|1107}}
'''DAEM.''' Apstine maledictis et mihi quod rogavi dilue.{{a|1108}}
'''TRACH.''' Cistellam isti inesse oportet caudeam in isto vidulo,{{r|4.4.65|65}}{{a|1109}}
ubi sunt signa qui parentes noscere haec possit suos,{{l|1110}}
quibuscum periit parva Athenis, sicuti dixi prius.{{a|1111}}
'''GRIP.''' Iuppiter te dique perdant. Quid ais, vir venefice?{{a|1112}}
Quid, istae mutae sunt, quae pro se fabulari non queant?{{a|1113}}
'''TRACH.''' Eo tacent, quia tacitast &lt;melior&gt; mulier semper quam loquens.{{r|4.4.70|70}}{{a|1114}}
'''GRIP.''' Tum pol tu pro portione nec vir nec mulier mihi es.{{l|1115}}
'''T.''' Quidum? '''G.''' Quia enim neque loquens es neque tacens umquam bonus.{{a|1116}}
Quaeso, enumquam hodie licebit mihi loqui? '''DAEM.''' Si praeterhac{{a|1117}}
&lt;unum&gt; verbum faxis hodie, ego tibi comminuam caput.{{a|1118}}
'''TRACH.''' Vt id occepi dicere, senex, eam te quaeso cistulam{{r|4.4.75|75}}{{a|1119}}
ut iubeas hunc reddere illis; ob eam si quid postulat{{l|1120}}
sibi mercedis, dabitur: aliud quidquid ibi est habeat sibi.{{a|1121}}
'''GRIP.''' Nunc demum istuc dicis, quoniam ius meum esse intellegis:{{a|1122}}
dudum dimidiam petebas partem. '''TRACH.''' Immo etiam nunc peto.{{a|1123}}
'''GRIP.''' Vidi petere miluom, etiam cum nihil auferret tamen.{{r|4.4.80|80}}{{a|1124}}
'''DAEM.''' Non ego te comprimere possum sine malo? '''GRIP.''' Si istic tacet,{{l|1125}}
ego tacebo; si iste loquitur, sine me pro parte loqui.{{a|1126}}
'''DAEM.''' Cedo modo mihi vidulum istum, Gripe. '''GRIP.''' Concedam tibi,{{a|1127}}
ac, si istorum nil sit, ut mihi reddas. '''DAEM.''' Reddetur. '''GRIP.''' Tene.{{a|1128}}
'''DAEM.''' Audi nunciam, Palaestra atque Ampelisca, hoc quod loquor.{{r|4.4.85|85}}{{a|1129}}
Estne hic vidulus ubi cistellam tuam inesse aiebas? '''PAL.''' Is est.{{l|1130}}
'''GRIP.''' Perii hercle ego miser, uti, prius quam plane aspexit, ilico{{a|1131}}
eum esse dixit. '''PAL.''' Faciam ego hanc rem &lt;ex procliva pla&gt;nam tibi.{{a|1132}}
Cistellam isti inesse oportet caudeam in isto vidulo.{{a|1133}}
Ibi ego dicam quidquid inerit nominatim: tu mihi{{r|4.4.90|90}}{{a|1134}}
nullum ostenderis; si falsa dicam, frustra dixero,{{l|1135}}
vos tamen istaec, quidquid istic inerit, vobis habebitis;{{a|1136}}
sed si erunt vera, tum opsecro te, ut mea mi reddantur. '''DAEM.''' Placet.{{a|1137}}
Ius merum oras meo quidem animo. '''GRIP.''' At meo hercle &lt;iniuriam&gt;.{{a|1138}}
Quid si ista aut superstitiosa aut hariolast atque omnia,{{r|4.4.95|95}}{{a|1139}}
quidquid insit, vera dicet? Anne habebit hariola?{{l|1140}}
'''DAEM.''' Non feret, nisi vera dicet: nequiquam hariolabitur.{{a|1141}}
Solve vidulum ergo, ut quid sit verum quam primum sciam.{{a|1142}}
'''GRIP.''' Hoc habet, solutust. '''DAEM.''' Aperi. Video cistellam. Haecinest?{{a|1143}}
'''PAL.''' Istaec est. O mei parentes, hic vos conclusos gero,{{r|4.4.100|100}}{{a|1144}}
huc opesque spesque vestrum cognoscendum condidi.{{l|1145}}
'''GRIP.''' Tum tibi hercle deos iratos esse oportet, quisquis es,{{a|1146}}
quae parentis tam in angustum tuos locum compegeris.{{a|1147}}
'''DAEM.''' Gripe, accede huc; tua res agitur. Tu, puella, istinc procul{{a|1148}}
dicito quid insit et qua facie, memorato omnia.{{r|4.4.105|}}{{a|1149}}
Si hercle tantillum peccassis, quod posterius postules{{l|1150}}
te ad verum convorti, nugas, mulier, magnas egeris.{{a|1151}}
'''GRIP.''' Ius bonum oras. '''TRACH.''' Edepol haud te orat, nam tu iniuriu's.{{a|1152}}
'''DAEM.''' Loquere nunciam, puella. Gripe, animum advorte ac tace.{{a|1153}}
'''PAL.''' Sunt crepundia. '''DAEM.''' Ecca video. '''GRIP.''' Perii in primo proelio.{{r|4.4.110|110}}{{a|1154}}
Mane, ne ostenderis. '''DAEM.''' Qua facie sunt? Responde ex ordine.{{l|1155}}
'''PAL.''' Ensiculust aureolus primum litteratus. '''DAEM.''' Dice dum,{{a|1156}}
in eo ensiculo litterarum quid est? '''PAL.''' Mei nomen patris.{{a|1157}}
Post altrinsecust securicula ancipes, itidem aurea{{a|1158}}
litterata: ibi matris nomen in securiculast. '''DAEM.''' Mane.{{r|4.4.115|115}}{{a|1159}}
Dic, in ensiculo quid nomen est paternum? '''PAL.''' Daemones.{{l|1160}}
'''DAEM.''' Di immortales, ubi loci sunt spes meae? '''GRIP.''' Immo edepol meae?{{a|1161}}
'''TRACH.''' Pergite, opsecro, continuo. '''GRIP.''' Placide, aut i in malam crucem.{{a|1162}}
'''DAEM.''' Loquere matris nomen hic quid in securicula siet.{{a|1163}}
'''PAL.''' Daedalis. '''DAEM.''' Di me servatum cupiunt. '''GRIP.''' At me perditum.{{r|4.4.120|120}}{{a|1164}}
'''DAEM.''' Filiam meam esse hanc oportet, Gripe. '''GRIP.''' Sit per me quidem.{{l|1165}}
Qui te di omnes perdant, qui me hodie oculis vidisti tuis,{{a|1166}}
meque adeo scelestum, qui non circumspexi centiens,{{a|1167}}
prius me ne quis inspectaret quam rete extraxi ex aqua.{{a|1168}}
'''PAL.''' Post sicilicula argenteola et duae conexae maniculae et{{r|4.4.125|125}}{{a|1169}}
sucula. '''GRIP.''' Quin tu i dierecta, cum sucula et cum porculis.{{l|1170}}
'''PAL.''' Et bulla aurea est, pater quam dedit mi natali die.{{a|1171}}
'''DAEM.''' Ea est profecto. Contineri quin complectar non queo.{{a|1172}}
Filia mea, salve. Ego is sum qui te produxi pater,{{a|1173}}
ego sum Daemones, et mater tua eccam hic intus Daedalis.{{r|4.4.130|130}}{{a|1174}}
'''PAL.''' Salve, mi pater insperate. '''DAEM.''' Salve. Ut te amplector libens.{{l|1175}}
'''TRACH.''' Volup est cum istuc ex pietate vestra vobis contigit.{{a|1176}}
'''DAEM.''' Cape dum, hunc si potes fer intro vidulum, age, Trachalio.{{a|1177}}
'''TRACH.''' Ecce Gripi scelera. Cum istaec res male evenit tibi,{{a|1178}}
Gripe, gratulor. '''DAEM.''' Age eamus, mea gnata, ad matrem tuam,{{r|4.4.135|135}}{{a|1179}}
quae ex te poterit argumentis hanc rem magis exquirere,{{l|1180}}
quae te magis tractavit magisque signa pernovit tua.—{{a|1181}}
'''TRACH.''' Eamus intro omnes, quando operam promiscam damus.—{{a|1182}}
'''P.''' Sequere me, Ampelisca.— '''A.''' Cum te di amant, voluptati est mihi.—{{a|1183}}
'''GRIP.''' Sumne ego scelestus, qui illunc hodie excepi vidulum?{{r|4.4.140|140}}{{a|1184}}
Aut cum excepi, qui non alicubi in solo abstrusi loco?{{l|1185}}
Credebam edepol turbulentam praedam eventuram mihi,{{a|1186}}
quia illa mihi tam turbulenta tempestate evenerat.{{a|1187}}
Credo edepol ego illic inesse argenti et auri largiter.{{a|1188}}
Quid meliust, quam ut hinc intro abeam et me suspendam clanculum,{{r|4.4.145|145}}{{a|1189}}
saltem tantisper dum abscedat haec a me aegrimonia?—{{l|1190}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.5.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.v===
&lt;poem&gt;[DAEMONES]&lt;br&gt;'''DAEMONES''' Pro di immortales, quis me est fortunatior,{{a|1191}}
qui ex improviso filiam inveni meam?{{a|1192}}
Satin si cui homini dei esse bene factum volunt,{{a|1193}}
aliquo illud pacto optingit optatum piis?{{a|1194}}
Ego hodie neque speravi neque &lt;illud&gt; credidi:{{l|1195}}
is improviso filiam inveni tamen;{{r|4.5.5|5}}{{a|1196}}
et eam de genere summo adulescenti dabo{{a|1197}}
ingenuo, Atheniensi et cognato meo.{{a|1198}}
Ego eum adeo arcessi huc ad me quam primum volo,{{a|1199}}
iussique exire huc servom eius, ut ad forum{{l|1200}}
iret; nondum egressum esse eum, id miror tamen.{{r|4.5.10|10}}{{a|1201}}
Accedam, opinor, ad fores. Quid conspicor?{{a|1202}}
Uxor complexa collo retinet filiam.{{a|1203}}
Nimis paene inepta atque odiosa eius amatiost.{{a|1204}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.6.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vi===
&lt;poem&gt;[DAEMONES ⸱ TRACHALIO]&lt;br&gt;'''DAEMONES''' Aliquando osculando meliust, uxor, pausam fieri;{{l|1205}}
atque adorna, ut rem divinam faciam, cum intro advenero,{{a|1206}}
Laribus familiaribus, cum auxerunt nostram familiam.{{a|1207}}
Sunt domi agni et porci sacres. Sed quid istum remoramini,{{a|1208}}
mulieres, Trachalionem? Atque optime eccum exit foras.{{r|4.6.5|5}}{{a|1209}}
'''TRACHALIO''' Vbi ubi erit, iam investigabo et mecum ad te adducam simul{{l|1210}}
Plesidippum. '''DAEM.''' Eloquere ut haec res optigit de filia;{{a|1211}}
eum roga, ut relinquat alias res et huc veniat. '''TRACH.''' Licet.{{a|1212}}
'''DAEM.''' Dicito daturum meam illi filiam uxorem. '''TRACH.''' Licet.{{a|1213}}
'''DAEM.''' Et patrem eius me novisse et mi esse cognatum. '''TRACH.''' Licet.{{r|4.6.10|10}}{{a|1214}}
'''D.''' Sed propera. '''T.''' Licet. '''D.''' Iam hic fac sit, cena ut curetur. '''T.''' Licet.{{l|1215}}
'''DAEM.''' Omnian licet? '''TRACH.''' Licet. Sed scin quid est quod te volo?{{a|1216}}
Quod promisisti ut memineris, hodie ut liber sim. '''DAEM.''' Licet.{{a|1217}}
'''TRACH.''' Fac ut exores Plesidippum, ut me &lt;manu&gt; emittat. '''DAEM.''' Licet.{{a|1218}}
'''TRACH.''' Et tua filia facito oret: facile exorabit. '''DAEM.''' Licet.{{r|4.6.15|15}}{{a|1219}}
'''TRACH.''' Atque ut mi Ampelisca nubat, ubi ego sim liber. '''DAEM.''' Licet.{{l|1220}}
'''TRACH.''' Atque ut gratum mi beneficium factis experiar. '''DAEM.''' Licet.{{a|1221}}
'''TRACH.''' Omnian licet? '''DAEM.''' Licet: tibi rursum refero gratiam.{{a|1222}}
Sed propera ire in urbem actutum et recipe te huc rursum. '''T.''' Licet.{{a|1223}}
Iam hic ero. Tu interibi adorna ceterum quod opust.— '''DAEM.''' Licet.{{r|4.6.20|20}}{{a|1224}}
Hercules istum infelicet cum sua licentia;{{l|1225}}
ita meas replevit auris, quidquid memorabam, licet.{{a|1226}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.7.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.vii===
&lt;poem&gt;[GRIPVS ⸱ DAEMONES]&lt;br&gt;'''GRIPVS''' Quam mox licet te compellare, Daemones?{{a|1227}}
'''DAEM.''' Quid est negoti, Gripe? '''GRIP.''' De illo vidulo:{{a|1228}}
si sapias, sapias; habeas quod di dant boni.{{a|1229}}
'''DAEM.''' Aequom videtur tibi, ut ego, alienum quod est,{{l|1230}}
meum esse dicam? '''GRIP.''' Quodne ego inveni in mari?{{r|4.7.5|5}}{{a|1231}}
'''DAEM.''' Tanto illi melius optigit qui perdidit;{{a|1232}}
tuom esse nihilo magis oportet vidulum.{{a|1233}}
'''GRIP.''' Isto tu pauper es, quom nimis sancte pius.{{a|1234}}
'''DAEM.''' O Gripe, Gripe, in aetate hominum plurimae{{l|1235}}
fiunt trasennae, ubi decipiuntur dolis.{{r|4.7.10|10}}{{a|1236}}
Atque edepol in eas plerumque esca imponitur:{{a|1237}}
quam si quis avidus poscit escam avariter,{{a|1238}}
decipitur in trasenna avaritia sua.{{a|1239}}
Ille qui consulte, docte atque astute cavet,{{l|1240}}
diutine uti bene licet partum bene.{{r|4.7.15|15}}{{a|1241}}
Mihi istaec videtur praeda praedatum irier,{{a|1242}}
ut cum maiore dote abeat quam advenerit.{{a|1243}}
Egone ut quod ad me allatum esse alienum sciam,{{a|1244}}
celem? Minime istuc faciet noster Daemones.{{l|1245}}
Semper cavere hoc sapientis aequissimumst,{{r|4.7.20|20}}{{a|1246}}
ne conscii sint ipsi malefici suis.{{a|1247}}
Ego mihi cum † lusi nil moror ullum lucrum.{{a|1248}}
'''GRIP.''' Spectavi ego pridem comicos ad istunc modum{{a|1249}}
sapienter dicta dicere atque eis plaudier,{{l|1250}}
cum illos sapientis mores monstrabant poplo:{{r|4.7.25|25}}{{a|1251}}
sed cum inde suam quisque ibant divorsi domum,{{a|1252}}
nullus erat illo pacto ut illi iusserant.{{a|1253}}
'''DAEM.''' Abi intro, ne molestu's, linguae tempera.{{a|1254}}
Ego tibi daturus nil sum, ne tu frustra sis.{{l|1255}}
'''GRIP.''' At ego deos quaeso, ut quidquid in illo vidulost,{{r|4.7.30|30}}{{a|1256}}
si aurum si argentum est, omne id ut fiat cinis.—{{a|1257}}
'''DAEM.''' Illuc est quod nos nequam servis utimur.{{a|1258}}
Nam illic cum † servo si quo congressus foret,{{a|1259}}
et ipsum sese et illum furti adstringeret;{{l|1260}}
dum praedam habere se censeret, interim{{r|4.7.35|35}}{{a|1261}}
praeda ipsus esset, praeda praedam duceret.{{a|1262}}
Nunc hinc intro ibo et sacrificabo, postibi{{a|1263}}
iubebo nobis cenam continuo coqui.—{{a|1264}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='4.8.0'&gt;&lt;/span&gt;IV.viii===
&lt;poem&gt;[PLESIDIPPVS ⸱ TRACHALIO]&lt;br&gt;'''PLESIDIPPVS''' Iterum mihi istaec omnia itera, mi anime, mi Trachalio,{{l|1265}}
mi liberte, mi patrone potius, immo mi pater.{{a|1266}}
Repperit patrem Palaestra suom atque matrem? '''TRACHALIO''' Repperit.{{a|1267}}
'''PLES.''' Et popularis est? '''TRACH.''' Opino. '''PLES.''' Et mihi nuptura est? '''TRACH.''' Suspicor.{{a|1268}}
'''PLES.''' Censen hodie despondebit eam mihi, quaeso? '''TRACH.''' Censeo.{{r|4.8.5|5}}{{a|1269}}
'''PLES.''' Quid? Patri etiam gratulabor cum illam invenit? '''TRACH.''' Censeo.{{l|1270}}
'''P.''' Quid matri eius? '''T.''' Censeo. '''P.''' Quid ergo censes? '''T.''' Quod rogas,{{a|1271}}
censeo. '''PLES.''' Dic ergo quanti censes? '''TRACH.''' Egone? Censeo.{{a|1272}}
'''PLES.''' Adsum equidem, ne censionem semper facias. '''TRACH.''' Censeo.{{a|1273}}
'''P.''' Quid si curram? '''T.''' Censeo. '''P.''' An sic potius placide? '''T.''' Censeo.{{r|4.8.10|10}}{{a|1274}}
'''P.''' Etiamne eam adveniens salutem? '''T.''' Censeo. '''P.''' Etiam patrem?{{l|1275}}
'''T.''' Censeo. '''P.''' Post eius matrem? '''T.''' Censeo. '''P.''' Quid postea?{{a|1276}}
Etiamne adveniens complectar eius patrem? '''TRACH.''' Non censeo.{{a|1277}}
'''P.''' Quid matrem? '''T.''' Non censeo. '''P.''' Quid eampse illam? '''T.''' Non censeo.{{a|1278}}
'''PLES.''' Perii, dilectum dimisit. Nunc non censet, cum volo.{{r|4.8.15|15}}{{a|1279}}
'''T.''' Sanus non es. Sequere.— '''P.''' Duc me, mi patrone, quo libet.—{{l|1280}}&lt;/poem&gt;

==ACTVS V==

===&lt;span id='5.1.0'&gt;&lt;/span&gt;V.i===
&lt;poem&gt;[LABRAX]&lt;br&gt;'''LABRAX''' Quis me est mortalis miserior qui vivat alter hodie,{{a|1281}}
quem ad recuperatores modo damnavit Plesidippus?{{a|1282}}
Abiudicata a me modo est Palaestra. Perditus sum.{{a|1283}}
Nam lenones ex Gaudio credo esse procreatos,{{a|1284}}
ita omnes mortales, si quid est mali lenoni, gaudent.{{l|1285}}{{r|5.1.5|5}}
Nunc alteram illam quae mea est visam huc in Veneris fanum,{{a|1286}}
saltem ut eam abducam, de bonis quod restat reliquiarum.{{a|1287}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.2.0'&gt;&lt;/span&gt;V.ii===
&lt;poem&gt;[GRIPVS ⸱ LABRAX]&lt;br&gt;'''GRIPVS''' Numquam edepol hodie ad vesperum Gripum inspicietis vivom,{{a|1288}}
nisi vidulus mihi redditur. '''LABR.''' Perii, cum mentionem{{a|1289}}
fieri audio usquam viduli &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; quasi palo pectus tundat.{{l|1290}}
'''GRIP.''' Istic scelestus liber est: ego qui in mari prehendi{{a|1291}}
reti atque excepi vidulum, ei dare negatis quicquam.{{r|5.2.5|5}}{{a|1292}}
'''LABR.''' Pro di immortales, suo mihi hic sermone arrexit aures.{{a|1293}}
'''GRIP.''' Cubitum hercle longis litteris signabo iam usquequaque,{{a|1294}}
si quis perdiderit vidulum cum auro atque argento multo,{{l|1295}}
ad Gripum ut veniat. Non feretis istum, ut postulatis.{{a|1296}}
'''LABR.''' Meum hercle illic homo vidulum scit qui habet, ut ego opinor.{{r|5.2.10|10}}{{a|1297}}
Adeundus mihi illic est homo. Di, quaeso, subvenite.{{a|1298}}
'''GRIP.''' Quid me intro revocas? Hoc volo hic ante ostium extergere.{{a|1299}}
Nam hoc quidem pol e robigine, non est e ferro factum,{{l|1300}}
ita quanto magis extergeo, rutilum atque tenuius fit.{{a|1301}}
† nam quidem hoc venenatumst verum: ita in manibus consenescit.{{r|5.2.15|15}}{{a|1302}}
'''L.''' Adulescens, salve. '''G.''' Di te ament cum inraso capite. '''L.''' Quid fit?{{a|1303}}
'''G.''' Verum extergetur. '''L.''' Vt vales? '''G.''' Quid tu? Num medicus, quaeso, es?{{a|1304}}
'''LABR.''' Immo edepol una littera plus sum quam medicus. '''GRIP.''' Tum tu{{l|1305}}
mendicus es? '''LABR.''' Tetigisti acu. '''GRIP.''' Videtur digna forma.{{a|1306}}
Sed quid tibi est? '''LABR.''' Hac proxima nocte in mari elavi.{{r|5.2.20|20}}{{a|1307}}
Confracta est navis, perdidi quidquid erat miser ibi omne.{{a|1308}}
'''GRIP.''' Quid perdidisti? '''LABR.''' Vidulum cum auro atque argento multo.{{a|1309}}
'''GRIP.''' Ecquid meministi, in vidulo qui periit quid ibi infuerit?{{l|1310}}
'''LABR.''' Quid refert, qui periit tamen? Sine hoc, aliud fabulemur.{{a|1311}}
'''GRIP.''' Quid si ego sciam qui invenerit? Volo ex te scire signa.{{r|5.2.25|25}}{{a|1312}}
'''LABR.''' Nummi octingenti aurei in marsuppio infuerunt,{{a|1313}}
praeterea centum minaria Philippa in pasceolo sorsus.{{a|1314}}
'''GRIP.''' Magna hercle praedast, largiter mercedis indipiscar;{{l|1315}}
di homines respiciunt: bene ego hinc praedatus ibo.{{a|1316}}
Profecto huius est vidulus. Perge alia tu expedire.{{r|5.2.30|30}}{{a|1317}}
'''LABR.''' Talentum argenti commodum magnum inerat in crumina,{{a|1318}}
praeterea sinus, cantharus, epichysis, gaulus, cyathus.{{a|1319}}
'''GRIP.''' Papae, divitias tu quidem habuisti luculentas.{{l|1320}}
'''LABR.''' Miserum istuc verbum et pessimum est, habuisse, et nihil habere.{{a|1321}}
'''GRIP.''' Quid dare velis, qui istaec tibi investiget indicetque?{{r|5.2.35|35}}{{a|1322}}
Eloquere propere celeriter. '''LABR.''' Nummos trecentos. '''GRIP.''' Tricas.{{a|1323}}
'''L.''' Quadringentos. '''G.''' Tramas putidas. '''L.''' Quingentos. '''G.''' Cassam glandem.{{a|1324}}
'''LABR.''' Sescentos. '''GRIP.''' Curculiunculos minutos fabulare.{{l|1325}}
'''LABR.''' Dabo septingentos. '''GRIP.''' Os calet tibi, nunc id frigefactas.{{a|1326}}
'''LABR.''' Mille dabo nummum. '''GRIP.''' Somnias. '''LABR.''' Nihil addo. '''GRIP.''' Abi igitur. '''LABR.''' Audi:{{r|5.2.40|40}}{{a|1327}}
si hercle abiero hinc, hic non ero. Vin centum et mille? '''GRIP.''' Dormis.{{a|1328}}
'''LABR.''' Eloquere quantum postules. '''GRIP.''' Quo nihil invitus addas:{{a|1329}}
talentum magnum. Non potest triobolum hinc abesse.{{l|1330}}
Proin tu vel aias vel neges. '''LABR.''' Quid istic? Necessum est, video:{{a|1331}}
dabitur talentum. '''GRIP.''' Accede dum huc: Venus haec volo adroget te.{{r|5.2.45|45}}{{a|1332}}
'''LABR.''' Quod tibi libet id mi impera. '''GRIP.''' Tange aram hanc Veneris. '''LABR.''' Tango.{{a|1333}}
'''G.''' Per Venerem hanc iurandum est tibi. '''L.''' Quid iurem? '''G.''' Quod iubebo.{{a|1334}}
'''LABR.''' Praei verbis quidvis. Id quod domi est, numquam ulli supplicabo.{{l|1335}}
'''G.''' Tene aram hanc. '''L.''' Teneo. C. Deiera te mi argentum daturum{{a|1336}}
eodem die, &lt;tui&gt; viduli ubi sis potitus. '''LABR.''' Fiat.{{r|5.2.50|50}}{{a|1337}}
'''GRIP.''' Venus Cyrenensis, testem te testor mihi,{{a|1338}}
si vidulum illum, quem ego in navi perdidi,{{a|1339}}
cum auro atque argento salvom investigavero{{l|1340}}
isque in potestatem meam pervenerit,{{a|1341}}
tum ego huic Gripo, inquito, et me tangito—{{r|5.2.55|55}}{{a|1342}}
'''LABR.''' Tum ego huic Gripo— dico, Venus, ut tu audias—{{a|1343}}
talentum argenti magnum continuo dabo.{{a|1344}}
'''GRIP.''' Si &lt;quid&gt; fraudassis, dic ut te in quaestu tuo{{l|1345}}
Venus eradicet, caput atque aetatem tuam.{{a|1346}}
Tecum hoc habeto tamen, ubi iuraveris.{{r|5.2.60|60}}{{a|1347}}
'''LABR.''' Illaec advorsum si quid peccasso, Venus,{{a|1348}}
veneror te ut omnes miseri lenones sient.{{a|1349}}
'''GRIP.''' Tamen fiet, etsi tu fidem servaveris.{{l|1350}}
Tu hic opperire, iam ego faxo exibit senex;{{a|1351}}
eum tu continuo vidulum reposcito.—{{r|5.2.65|65}}{{a|1352}}
'''LABR.''' Si maxime mi illum reddiderit vidulum,{{a|1353}}
non ego illi hodie debeo triobolum.{{a|1354}}
Meus arbitratust, lingua quod iuret mea.{{l|1355}}
Sed conticiscam: eccum exit et ducit senem.{{a|1356}}&lt;/poem&gt;

===&lt;span id='5.3.0'&gt;&lt;/span&gt;V.iii===
&lt;poem&gt;[GRIPVS ⸱ DAEMONES ⸱ LABRAX]&lt;br&gt;'''GRIPVS''' Sequere hac. '''DAEMONES''' Vbi istic lenost? '''GRIP.''' Heus tu. Em tibi, hic habet vidulum.{{a|1357}}
'''DAEM.''' Habeo et fateor esse apud me, et, si tuos est, habeas tibi.{{a|1358}}
Omnia, ut quidquid infuit, ita salva sistentur tibi.{{a|1359}}
Tene, si tuost. '''LABR.''' O di immortales, meus est. Salve, vidule.{{l|1360}}
'''D.''' Tuosne est? '''L.''' Rogitas? Si quidem hercle Iovis fuit, meus est tamen.{{r|5.3.5|5}}{{a|1361}}
'''DAEM.''' Omnia insunt salva; una istinc cistella excepta est modo{{a|1362}}
cum crepundiis, quibuscum hodie filiam inveni meam.{{a|1363}}
'''LABR.''' Quam? '''DAEM.''' Tua quae fuit Palaestra, ea filia inventast mea.{{a|1364}}
'''LABR.''' Bene mehercle factum est. Cum istaec res tibi ex sententia{{l|1365}}
pulchre evenit, gaudeo. '''DAEM.''' Istuc facile non credo tibi.{{r|5.3.10|10}}{{a|1366}}
'''LABR.''' Immo hercle, ut scias gaudere me, mihi triobolum{{a|1367}}
ob eam ne duis, condono te. '''DAEM.''' Benigne edepol facis.{{a|1368}}
'''L.''' Immo tu quidem hercle vero. '''G.''' Heus tu, iam habes vidulum.{{a|1369}}
'''L.''' Habeo. '''G.''' Propera. '''L.''' Quid properabo? '''G.''' Reddere argentum mihi.{{l|1370}}
'''L.''' Neque edepol tibi do, neque quicquam debeo. '''G.''' Quae haec factio est?{{r|5.3.15|15}}{{a|1371}}
Non debes? '''LABR.''' Non hercle vero. '''GRIP.''' Non tu iuratus mihi es?{{a|1372}}
'''LABR.''' Iuratus sum, et nunc iurabo, si quid voluptati est mihi:{{a|1373}}
ius iurandum rei servandae, non perdendae conditum est.{{a|1374}}
'''GRIP.''' Cedo sis mihi talentum magnum argenti, periurissime.{{l|1375}}
'''DAEM.''' Gripe, quod tu istum talentum poscis? '''GRIP.''' Iuratust mihi{{r|5.3.20|20}}{{a|1376}}
dare. '''LABR.''' Libet iurare. Tun meo pontifex peiurio es?{{a|1377}}
'''DAEM.''' Qua pro re argentum promisit hic tibi? '''GRIP.''' Si vidulum{{a|1378}}
hunc redegissem in potestatem eius, iuratust dare{{a|1379}}
mihi talentum magnum argenti. '''LABR.''' Cedo quicum habeam iudicem,{{l|1380}}
ni dolo malo instipulatus sis nive etiamdum &lt;haud&gt; siem{{r|5.3.25|25}}{{a|1381}}
quinque et viginti annos natus. '''G.''' Habe cum hoc. '''L.''' Aliost opus.{{a|1382}}
'''DAEM.''' Iam ab isto auferre haud &lt;potis&gt; sim, si istunc condemnavero.{{a|1383}}
Promisistin huic argentum? '''LABR.''' Fateor. '''DAEM.''' Quod servo &lt;meo&gt;{{a|1384}}
promisisti, meum esse oportet, ne tu, leno, postules{{l|1385}}
te hic fide lenonia uti: non potes. '''GRIP.''' Iam te ratu's{{r|5.3.30|30}}{{a|1386}}
nactum hominem quem defraudares? Dandum huc argentum est probum:{{a|1387}}
id ego continuo huic dabo adeo, me ut hic emittat manu.{{a|1388}}
'''DAEM.''' Quando ergo erga te benignus &lt;ego&gt; fui atque opera mea{{a|1389}}
haec tibi sunt servata— '''GRIP.''' Immo hercle mea, ne tu dicas tua.{{l|1390}}
'''DAEM.''' Si sapies, tacebis— tum te mihi benigne itidem addecet{{r|5.3.35|35}}{{a|1391}}
bene merenti bene referre gratiam. '''LABR.''' Nempe pro meo{{a|1392}}
iure oras? '''DAEM.''' Mirum quin tuom ius meo periclo aps te expetam.{{a|1393}}
'''GRIP.''' Salvos sum, leno labascit, libertas portenditur.{{a|1394}}
'''DAEM.''' Vidulum istunc ille invenit, illud mancipium meum est;{{l|1395}}
ego tibi hunc porro servavi cum magna pecunia.{{r|5.3.40|40}}{{a|1396}}
'''LABR.''' Gratiam habeo, et de talento nulla causa est quin feras,{{a|1397}}
quod isti sum iuratus. '''GRIP.''' Heus tu, mihi dato ergo, si sapis.{{a|1398}}
'''DAEM.''' Tacen an non? '''GRIP.''' Tu meam rem simulas agere, tibi mu &lt;nowiki&gt;* * *&lt;/nowiki&gt; .{{a|1399}}
Non hercle istoc me intervortes, si aliam praedam perdidi.{{l|1400}}
'''DAEM.''' Vapulabis, verbum si addis istuc unum. '''GRIP.''' Vel hercle enica,{{r|5.3.45|45}}{{a|1401}}
non tacebo umquam alio pacto, nisi talento comprimor.{{a|1402}}
'''LABR.''' Tibi operam hic quidem dat. Tace. '''DAEM.''' Concede hoc tu, leno. '''LABR.''' Licet.{{a|1403}}
'''GRIP.''' Palam age, nolo ego murmurillum neque susurrum fieri.{{a|1404}}
'''DAEM.''' Dic mihi, quanti illam emisti tuam alteram mulierculam,{{l|1405}}
Ampeliscam? '''LABR.''' Mille nummum denumeravi. '''DAEM.''' Vin tibi{{r|5.3.50|50}}{{a|1406}}
condicionem luculentam ferre me? '''LABR.''' Sane volo.{{a|1407}}
'''D.''' Dividuom talentum faciam. '''L.''' Bene facis. '''D.''' Pro illa altera,{{a|1408}}
libera ut sit, dimidium tibi sume, dimidium huc cedo.{{a|1409}}
'''LABR.''' Maxime. '''DAEM.''' Pro illo dimidio ego Gripum emittam manu,{{l|1410}}
quem propter tu vidulum et ego gnatam inveni. '''LABR.''' Bene facis,{{r|5.3.55|55}}{{a|1411}}
gratiam habeo magnam. '''GRIP.''' Quam mox mi argentum ergo redditur?{{a|1412}}
'''DAEM.''' Res soluta est, Gripe. Ego habeo. '''GRIP.''' At ego me hercle mavolo.{{a|1413}}
'''DAEM.''' Nihil hercle hic tibi est, ne tu speres. Iuris iurandi volo{{a|1414}}
gratiam facias. '''GRIP.''' Perii hercle. Nisi me suspendo, occidi.{{l|1415}}
Numquam hercle iterum defraudabis me quidem post hunc diem.{{r|5.3.60|60}}{{a|1416}}
'''DAEM.''' Hic hodie cenato, leno. '''LABR.''' Fiat, condicio placet.{{a|1417}}
'''DAEM.''' Sequimini intro. Spectatores, vos quoque ad cenam vocem,{{a|1418}}
ni daturus nil sim neque sit quicquam pollucti domi,{{a|1419}}
nive adeo vocatos credam vos esse ad cenam foras.{{l|1420}}
Verum si voletis plausum fabulae huic clarum dare,{{r|5.3.65|65}}{{a|1421}}
comissatum omnes venitote ad me ad annos sedecim.{{a|1422}}
Vos hic hodie cenatote ambo. '''LABR.''' Fiat. '''DAEM.''' Plausum date.{{a|1423}}&lt;/poem&gt;
&lt;references/&gt;

&lt;center&gt;{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}&lt;/center&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}</text>
      <sha1>re74q87ce5d7bkxiw25i11okxq90vuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carmina non adlecta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83914</id>
    <revision>
      <id>286417</id>
      <parentid>286137</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T00:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>/* FRAGMENTA METAPHYSICA */</comment>
      <origin>286417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1035" sha1="e0q5fwcu7ol7ymhnzlzua6l9aped0bt" xml:space="preserve">[[Scriptor:Coronus Tenebrosius]]

= FRAGMENTA METAPHYSICA =

* [[Quaestio]]
* [[Silentium]]
* [[Desiderium]]
* [[Tabulae neonicae]]
* [[Dolor]]
* [[Per membranam]]
* [[Aves cantent]]
* [[Pictoris carmen]]
* [[Cognitio]]
* [[Apparitio]]
* [[Puella]]
* [[Ad margines]]
* [[Ego hic fui]]
* [[Flos in tela araneae]]
* [[In mutatione]]
* [[De propagatione fructuum pulchritudinis]]
* [[Victoria]]
* [[Emergentia bacterii ...]]
* [[Odor amoris]]
* [[Praesagia fine Martii]] 
* [[Inter verba]]
* [[Nebulosae longinquae]]
* [[Pistolerus verus]]
* [[Hac nocte]]
* [[Ordo diurnus]]
* [[Breviarium cannibalicum]]
* [[Autumnus serotinus]]

[[Categoria:Opera omnia]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius scripsit]]
[[Categoria:Carmina]]
[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica]]
[[Categoria:Opera quae Coronus Tenebrosius Latine vertit]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi interpretationes]]
[[Categoria:Saeculi primi vicesimi opera]]
[[Categoria:Opera sine editione]]
[[Categoria:Opera cum fonte]]
[[Categoria:Opera sine re wikidata]]</text>
      <sha1>e0q5fwcu7ol7ymhnzlzua6l9aped0bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/421</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86816</id>
    <revision>
      <id>286398</id>
      <parentid>283632</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286398</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2461" sha1="se9xzikmobskyx3zmluqlxk50dmizsi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VIII 21—23|389}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{gap|8em}}{{spatium||et senibus medicantur anheli}}s,&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)/Liber II#135|Georgicon 2.135]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;dativo casui coniunxit. idem in {{spatium||VI}}I:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum
{{gap|4em}}Evalui}}t.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber VII#755|Aeneis 7.756-757]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium||{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium||{{wl|Q1217045|Phormione}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Quas, cum res adversac sient, minus mederi possi}}s&lt;ref&gt;[[Phormio#822|Phormio 822]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘loquor verbum’, ‘precor deum’; quae vero passivam, ablativum cum ‘a’ vel ‘ab’ praepositionibus vel dativum, ut ‘nascor a te’ et ‘tibi’. sunt etiam ex his quaedam, quae absolute dicta non egent supra dictis casibus, ut est ‘labor’, ‘morior’, ‘laetor’, ‘glorior’, ‘tumultuor’, ‘vagor’, ‘vaticinor’; alia vero, quae, cum videantur activam habere constructionem [id est {{graeca|''σύνταξιν''}}] – nam genetivo vel dativo vel accusativo casui iunguntur –, tamen passivam vim intrinsecus, id est non alio agente, videntur habere, ut ‘obliviscor tui’ et ‘te’, ‘misereor tui’ et ‘misereor te’. {{r|23}}sunt alia, quae, si ablativo iungantur, passiva sunt vel communia, sin per se proferantur, absoluta, ut si dicam ‘videor a te’, passivum est, sin ‘videor esse bonus’, ut significet {{graeca|''τὸ''}} ‘{{graeca|''δοκῶ''}}’, est absolutum. similiter ‘moror’ commune est et absolutum; modo enim activam, modo passivam habet significationem, modo absolutam: activam, quando accusativo iungitur, ut ‘moror te’ – {{wl|Q193800|{{spatium||Iuvenali}}s}} in {{spatium||III}}I:&lt;poem&gt;{{gap|22em}}{{spatium||morantur
{{gap|4em}}Pauci ridiculum et fugientem ex urbe pudore}}m,&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber IV/Satura XI#50|Saturae (Iuvenalis) 4.11.51-52]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium||{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium||{{wl|Q1233645|Andria}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|6em}}{{spatium||ne quod vestrum remorer commodu}}m&lt;ref&gt;[[Andria#739|Andria 739]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;passivam vero, quando ablativo, ‘moror a te’, absolutam, quando per se profertur. {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||IIII}} {{wl|Q60220|{{spatium||Aeneido}}s}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium||Quid moror? an mea Pygmalion dum moenia frater
{{gap|4em}}Destrua}}t?&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber IV#325|Aeneis 7.325-326]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>se9xzikmobskyx3zmluqlxk50dmizsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carmina (Serlo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88022</id>
    <revision>
      <id>286399</id>
      <parentid>286334</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>/* II. Versus de differenciis */</comment>
      <origin>286399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7712" sha1="fu21mkb10g2d2pzr98xvozso0ckmdg0" xml:space="preserve">{{in progressu}}
{{titulus
|Scriptor=Serlo Wiltoniensis
|OperaeTitulus=Carmina
|Annus=saeculo XII
|Genera=Carmina
|Editio=J. Oeberg, 1965
|Fons= MusaMedievalis
}}
==De origine structure gramatice==
&lt;poem&gt; 
&lt;D&gt;issero gramatice structure que sit origo,
      Nomina cum verbis arte liganda ligo.
Vita brevis brevitatis amans conpendia querit -
      Quisque sui similis senper amator erit.
{{Versus|5}}Sum quod quisque cupit: sum qui conpendia quero,
      Sum brevis adque brevi pondere multa fero.
Me relegent iuvenes, ne quos inscitia cecet,
      Aut si quos paucis plurima nosse decet.
Ne dubitet longinqua petens me ferre viator,
      {{Versus|10}}Sum brevitate levis proficuique dator.
Ne dubitet quisquam me scribere, paucula scribet;
      Maxima sunt tamen hec quantulacumque libet.
Non equidem timeo censoris acumina fidi:
      Mecum nempe facit iudicium rigidi.
{{Versus|15}}Si modo non noceat telum livoris iniqui,
      Qui me vituperent non, puto, sint aliqui.

&lt;/poem&gt;
==II. Versus de differenciis==
 &lt;poem&gt;
Dactile, quid latitas? Exi! Quid publica vitas?
Quis vetat audiri, que fas nec inutile sciri?
Non alios cura, nisi qui curant tua iura.
Ergo versifico - dic cuivis, que tibi dico.
{{Versus|5}}Accipe, quas dichronas partes in carmine ponas,
Que confusa sono distincta vocabula pono.
In me, Serlonem, non respice sed racionem:
Si bene stat, sic sit; si non, quis non male dixit?
Vnam semper amo, cuius non solvor ab hamo.
{{Versus|10}}Dicitur arbor acer, vir fortis et improbus acer.
Forma senilis anus, pars quedam corporis anus.
Porcum nutrit ara, gentilis eum necat ara.
Terram nullus aret, in qua spes seminis aret.
Ad quid pignus alis, o Dedale, quod caret alis?
{{Versus|15}}&quot;Nutrio&quot; curtat alo, producit &quot;spiritus&quot; alo.
Dic pro vase batum, proprio pro nomine Batum.
Semper amore care, ne te careas, michi care.
Vilis sepe caro mea fit pro munere caro.
Vt sis celestis, non assimilare scelestis.
{{Versus|20}}Dic, ut dico, cedo pro dic, pro supplico cedo.
Notus voce canis annosaque tempora canis.
Carmina, Naso, canis pueris bona, non bona canis.
Mus ait &quot;antra cavi non arta cavans male cavi&quot;.
Venti quique chorum ducant: inibi pete Chorum.
{{Versus|25}}Sic ego vina colo: lego, calco, gutture colo.
Pro veloce citus breviant, non de scio scitus.
Carne, canore, comis me fallit femina comis.
Docto crede duci, si vis ab eo bene duci.
Qui diis templa dicant, qui dii sint, hoc michi dicant.
{{Versus|30}}Multis multa dedi, que non cuperem michi dedi.
Non tibi, Troia, dares famam, quam dat tibi Dares.
Centum ducenti cedunt quandoque ducenti.
Verbum curto, doma; longo, pro culmine, doma.
Taydis est, quod emo corpus prece, fletibus, emo.
{{Versus|35}}Non et dignus equo, cui carior est equus equo.
Ne sis solus eques, tibi me per equum, precor, eques.
Eris servus eris, si te species trahit eris.
Cum dape vescor, edo; sermonem, cum loquor, edo.
Dico frequenter here &quot;michi dic: michi noctibus here&quot;.
{{Versus|40}}Intrat nauta fretum, ventorum turbine fretum.
Basia plena favi michi das - ideo tibi favi.
Non eget ille fide, cui mentis gratia fide.
Est sine fraude furor michi, si mea gaudia furor.
Prestat in ede focis iungi quam per mare focis.
{{Versus|45}}Orpheu, nulla fidis tangit, quos tangere fidis.
Nil mage triste fame, valide nil comparo fame.
In te, Cace, furis - fraus cessat in Hercule furis.
Expers esse iugi Veneris nequeo prece iugi.
Si curamus idem, duo non sumus, immo vir idem.
{{Versus|50}}Cum sit functus Ytis, quo vir, coniunx, soror itis?
Pollice tango lyram, facio cum vomere lyram.
Sic gaudere libet, ut amans mea gaudia libet.
Cum sit nemo &quot;liber&quot;, qui non amat est homo liber.
Si tua scripta lego, lege scriptum, quod tibi lego.
{{Versus|55}}Non decet illa legi, que sunt contraria legi.
Me gravat ille labor, pro cuius pondere labor.
Nil ego sponte levo, quod sit lateri grave levo.
Servat ab hoste latus artum clipeus michi latus.
Non honerosa levis res est, non aspera levis.
{{Versus|60}}Qui rigat, ille lavit; qui mundavit, bene lavit.
Spuma sepe litus locus est, quem nomino litus.
Nevos sepe lini calido de semine lini.
Cum post vina labes, non vini sed tua labes.
Vt racione lites, animi prius excute lites.
{{Versus|65}}Sic distingue: liquor pro fluxu, pro fluo liquor.
Mos me morosum, mora me facit esse morosum.
De Misus ede Misi, de mitto concipe misi.
In rate triste malum, cum frangit navita malum.
Non levitate mole sed aque currit rota mole.
{{Versus|70}}Est in amore mori Veneris se subdere mori.
Sunt matura mora pira, ficus, amigdala, mora.
Care dico &quot;mane&quot;, cum debeo surgere mane.
Me mea merentem faciunt mala plura merentem.
Grais Troia minans cecidit, non se bene minans.
{{Versus|75}}Dux ibi, Pluto, manes, ubi terrent tristia Manes.
Cum tua rura metis, vicini parcito metis.
Clare, Phebe, mica - dabitur tibi cum sale mica.
Per mare tuta natas comitans Nerey, Teti, natas.
Cuius colla nolis resonant, hunc tangere nolis.
{{Versus|80}}Hoc in amore noto, quod eo me nescio noto.
Non est tuta nisi sine Niso filia Nisi.
Sunt mea cura novi versus, quia talia novi.
{{Versus|82a}}[Quamvis arte nates, tamen apparent tibi nates.]
{{Versus|83}}Perflat summa Nothus, crebro michi flamine notus.
Est tibi, Thay, nitor, in quem super omnia nitor.
{{Versus|85}}Res ea vilis ovis, que non melior tribus ovis.
{{Versus|85b}}[Quidam dixit &quot;ovis&quot;, ubi dicere debuit &quot;ovis&quot;.]
{{Versus|86}}Iupiter inquit &quot;ovo, quia Tyndaris exit ab ovo&quot;.
Recia, regna plagas dicunt et vulnera plagas.
Non sine prole parens, non sum nisi pareo parens.
Non michi tolle pilum, ne te tollat tibi pilum.
{{Versus|90}}Quando ministro penum, diadema parum probo Penum.
Ludum laudo pile, plus laudo pocula pile.
Rane cura palus, furis dampnacio palus.
Vitem propago - bibet inde futura propago.
Scorto nemo placet, nisi dextram munere placet.
{{Versus|95}}Si potare potes vinum, cur flumina potes?
Credimus esse pedis strepitum - tu, turgide, pedis.
Vis tibi, lusce, peti te dici nomine Peti.
Absit ob illa queri, que noscis turpia queri.
Romule, parce Remo: caret ecce ratis tua remo.
{{Versus|100}}Si bene regna regis, tu dignus nomine regis.
Vis est rudentis asini vi victa rudentis.
Quas tu dente rapis, comes est inflacio rapis.
Stultus si qua refert, que sint ea nil, puto, refert.
Ypodamia, redis victis cum Pelope redis.
{{Versus|105}}Si far vere sero, crescunt michi semina sero.
Fur, obstante sera, non furta facit nisi sera.
Spernere pingue serum non me facies nisi serum.
Qui rem nosse soles, dic &quot;solem&quot;, desine &quot;soles&quot;.
Rebus securis est sepe minata securis.
{{Versus|110}}Illis, si qua seres, dabis et byssum tibi Seres.
Tantale, cuncta sitis, &quot;Mea&quot; dicens &quot;omnia sitis&quot;.
Implet mamma sinum lactisque coagula sinum.
Te, Mars, ferre sudes iuvat, ut per prelia sudes.
Pondera parva stipes, robur non fertile stipes.
{{Versus|115}}Tu prees ore seni, cum sint anni tibi seni.
Dum super alta sedes, casum prodit tibi sedes.
Presens, crede, scabit; non preteritum breve, scabit.
Fixum pone solum breve, longum mobile solum.
Pro regione Tyro, pro forti milite tyro.
{{Versus|120}}Serlo docetur uti non doctus amoribus uti.
Si transire velis maris undas, utere velis.
Ante fruere vadis per aquas, ubi dux michi vadis.
Me terret quod humor, non terret quod sonat humor.
{{Versus|123b}}[Si quia vivus &quot;humor&quot; profert, non proferet &quot;humor&quot;.]
{{Versus|124}}O ver, quando venis, trahis e terre tima venis.
{{Versus|125}}Ni stipe venires, quovis mage grata venires.
En venit hora: veni, mea! Tu venies, ego veni.
Non probitate vires, nisi sint animi tibi vires.
Silvis paste vagis, cum fratre tuo, Reme, vagis.
Glebas, unce, vomis - ideo nomen tibi vomis.
{{Versus|130}}Si placeo nulli, quid nullo carius ulli?
Hic locus est mete: venit &quot;explicit&quot;. Ergo valete.
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>fu21mkb10g2d2pzr98xvozso0ckmdg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286400</id>
      <parentid>286399</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>/* De origine structure gramatice */</comment>
      <origin>286400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7716" sha1="oxtzkoib6i0i0iudw2xgm3ha9a261uu" xml:space="preserve">{{in progressu}}
{{titulus
|Scriptor=Serlo Wiltoniensis
|OperaeTitulus=Carmina
|Annus=saeculo XII
|Genera=Carmina
|Editio=J. Oeberg, 1965
|Fons= MusaMedievalis
}}
==I. De origine structure gramatice==
&lt;poem&gt; 
&lt;D&gt;issero gramatice structure que sit origo,
      Nomina cum verbis arte liganda ligo.
Vita brevis brevitatis amans conpendia querit -
      Quisque sui similis senper amator erit.
{{Versus|5}}Sum quod quisque cupit: sum qui conpendia quero,
      Sum brevis adque brevi pondere multa fero.
Me relegent iuvenes, ne quos inscitia cecet,
      Aut si quos paucis plurima nosse decet.
Ne dubitet longinqua petens me ferre viator,
      {{Versus|10}}Sum brevitate levis proficuique dator.
Ne dubitet quisquam me scribere, paucula scribet;
      Maxima sunt tamen hec quantulacumque libet.
Non equidem timeo censoris acumina fidi:
      Mecum nempe facit iudicium rigidi.
{{Versus|15}}Si modo non noceat telum livoris iniqui,
      Qui me vituperent non, puto, sint aliqui.

&lt;/poem&gt;

==II. Versus de differenciis==
 &lt;poem&gt;
Dactile, quid latitas? Exi! Quid publica vitas?
Quis vetat audiri, que fas nec inutile sciri?
Non alios cura, nisi qui curant tua iura.
Ergo versifico - dic cuivis, que tibi dico.
{{Versus|5}}Accipe, quas dichronas partes in carmine ponas,
Que confusa sono distincta vocabula pono.
In me, Serlonem, non respice sed racionem:
Si bene stat, sic sit; si non, quis non male dixit?
Vnam semper amo, cuius non solvor ab hamo.
{{Versus|10}}Dicitur arbor acer, vir fortis et improbus acer.
Forma senilis anus, pars quedam corporis anus.
Porcum nutrit ara, gentilis eum necat ara.
Terram nullus aret, in qua spes seminis aret.
Ad quid pignus alis, o Dedale, quod caret alis?
{{Versus|15}}&quot;Nutrio&quot; curtat alo, producit &quot;spiritus&quot; alo.
Dic pro vase batum, proprio pro nomine Batum.
Semper amore care, ne te careas, michi care.
Vilis sepe caro mea fit pro munere caro.
Vt sis celestis, non assimilare scelestis.
{{Versus|20}}Dic, ut dico, cedo pro dic, pro supplico cedo.
Notus voce canis annosaque tempora canis.
Carmina, Naso, canis pueris bona, non bona canis.
Mus ait &quot;antra cavi non arta cavans male cavi&quot;.
Venti quique chorum ducant: inibi pete Chorum.
{{Versus|25}}Sic ego vina colo: lego, calco, gutture colo.
Pro veloce citus breviant, non de scio scitus.
Carne, canore, comis me fallit femina comis.
Docto crede duci, si vis ab eo bene duci.
Qui diis templa dicant, qui dii sint, hoc michi dicant.
{{Versus|30}}Multis multa dedi, que non cuperem michi dedi.
Non tibi, Troia, dares famam, quam dat tibi Dares.
Centum ducenti cedunt quandoque ducenti.
Verbum curto, doma; longo, pro culmine, doma.
Taydis est, quod emo corpus prece, fletibus, emo.
{{Versus|35}}Non et dignus equo, cui carior est equus equo.
Ne sis solus eques, tibi me per equum, precor, eques.
Eris servus eris, si te species trahit eris.
Cum dape vescor, edo; sermonem, cum loquor, edo.
Dico frequenter here &quot;michi dic: michi noctibus here&quot;.
{{Versus|40}}Intrat nauta fretum, ventorum turbine fretum.
Basia plena favi michi das - ideo tibi favi.
Non eget ille fide, cui mentis gratia fide.
Est sine fraude furor michi, si mea gaudia furor.
Prestat in ede focis iungi quam per mare focis.
{{Versus|45}}Orpheu, nulla fidis tangit, quos tangere fidis.
Nil mage triste fame, valide nil comparo fame.
In te, Cace, furis - fraus cessat in Hercule furis.
Expers esse iugi Veneris nequeo prece iugi.
Si curamus idem, duo non sumus, immo vir idem.
{{Versus|50}}Cum sit functus Ytis, quo vir, coniunx, soror itis?
Pollice tango lyram, facio cum vomere lyram.
Sic gaudere libet, ut amans mea gaudia libet.
Cum sit nemo &quot;liber&quot;, qui non amat est homo liber.
Si tua scripta lego, lege scriptum, quod tibi lego.
{{Versus|55}}Non decet illa legi, que sunt contraria legi.
Me gravat ille labor, pro cuius pondere labor.
Nil ego sponte levo, quod sit lateri grave levo.
Servat ab hoste latus artum clipeus michi latus.
Non honerosa levis res est, non aspera levis.
{{Versus|60}}Qui rigat, ille lavit; qui mundavit, bene lavit.
Spuma sepe litus locus est, quem nomino litus.
Nevos sepe lini calido de semine lini.
Cum post vina labes, non vini sed tua labes.
Vt racione lites, animi prius excute lites.
{{Versus|65}}Sic distingue: liquor pro fluxu, pro fluo liquor.
Mos me morosum, mora me facit esse morosum.
De Misus ede Misi, de mitto concipe misi.
In rate triste malum, cum frangit navita malum.
Non levitate mole sed aque currit rota mole.
{{Versus|70}}Est in amore mori Veneris se subdere mori.
Sunt matura mora pira, ficus, amigdala, mora.
Care dico &quot;mane&quot;, cum debeo surgere mane.
Me mea merentem faciunt mala plura merentem.
Grais Troia minans cecidit, non se bene minans.
{{Versus|75}}Dux ibi, Pluto, manes, ubi terrent tristia Manes.
Cum tua rura metis, vicini parcito metis.
Clare, Phebe, mica - dabitur tibi cum sale mica.
Per mare tuta natas comitans Nerey, Teti, natas.
Cuius colla nolis resonant, hunc tangere nolis.
{{Versus|80}}Hoc in amore noto, quod eo me nescio noto.
Non est tuta nisi sine Niso filia Nisi.
Sunt mea cura novi versus, quia talia novi.
{{Versus|82a}}[Quamvis arte nates, tamen apparent tibi nates.]
{{Versus|83}}Perflat summa Nothus, crebro michi flamine notus.
Est tibi, Thay, nitor, in quem super omnia nitor.
{{Versus|85}}Res ea vilis ovis, que non melior tribus ovis.
{{Versus|85b}}[Quidam dixit &quot;ovis&quot;, ubi dicere debuit &quot;ovis&quot;.]
{{Versus|86}}Iupiter inquit &quot;ovo, quia Tyndaris exit ab ovo&quot;.
Recia, regna plagas dicunt et vulnera plagas.
Non sine prole parens, non sum nisi pareo parens.
Non michi tolle pilum, ne te tollat tibi pilum.
{{Versus|90}}Quando ministro penum, diadema parum probo Penum.
Ludum laudo pile, plus laudo pocula pile.
Rane cura palus, furis dampnacio palus.
Vitem propago - bibet inde futura propago.
Scorto nemo placet, nisi dextram munere placet.
{{Versus|95}}Si potare potes vinum, cur flumina potes?
Credimus esse pedis strepitum - tu, turgide, pedis.
Vis tibi, lusce, peti te dici nomine Peti.
Absit ob illa queri, que noscis turpia queri.
Romule, parce Remo: caret ecce ratis tua remo.
{{Versus|100}}Si bene regna regis, tu dignus nomine regis.
Vis est rudentis asini vi victa rudentis.
Quas tu dente rapis, comes est inflacio rapis.
Stultus si qua refert, que sint ea nil, puto, refert.
Ypodamia, redis victis cum Pelope redis.
{{Versus|105}}Si far vere sero, crescunt michi semina sero.
Fur, obstante sera, non furta facit nisi sera.
Spernere pingue serum non me facies nisi serum.
Qui rem nosse soles, dic &quot;solem&quot;, desine &quot;soles&quot;.
Rebus securis est sepe minata securis.
{{Versus|110}}Illis, si qua seres, dabis et byssum tibi Seres.
Tantale, cuncta sitis, &quot;Mea&quot; dicens &quot;omnia sitis&quot;.
Implet mamma sinum lactisque coagula sinum.
Te, Mars, ferre sudes iuvat, ut per prelia sudes.
Pondera parva stipes, robur non fertile stipes.
{{Versus|115}}Tu prees ore seni, cum sint anni tibi seni.
Dum super alta sedes, casum prodit tibi sedes.
Presens, crede, scabit; non preteritum breve, scabit.
Fixum pone solum breve, longum mobile solum.
Pro regione Tyro, pro forti milite tyro.
{{Versus|120}}Serlo docetur uti non doctus amoribus uti.
Si transire velis maris undas, utere velis.
Ante fruere vadis per aquas, ubi dux michi vadis.
Me terret quod humor, non terret quod sonat humor.
{{Versus|123b}}[Si quia vivus &quot;humor&quot; profert, non proferet &quot;humor&quot;.]
{{Versus|124}}O ver, quando venis, trahis e terre tima venis.
{{Versus|125}}Ni stipe venires, quovis mage grata venires.
En venit hora: veni, mea! Tu venies, ego veni.
Non probitate vires, nisi sint animi tibi vires.
Silvis paste vagis, cum fratre tuo, Reme, vagis.
Glebas, unce, vomis - ideo nomen tibi vomis.
{{Versus|130}}Si placeo nulli, quid nullo carius ulli?
Hic locus est mete: venit &quot;explicit&quot;. Ergo valete.
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>oxtzkoib6i0i0iudw2xgm3ha9a261uu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286402</id>
      <parentid>286400</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>13304</id>
      </contributor>
      <comment>/* II. Versus de differenciis */</comment>
      <origin>286402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14232" sha1="0pzhfak6r3k4h59f8di3abke1ca054q" xml:space="preserve">{{in progressu}}
{{titulus
|Scriptor=Serlo Wiltoniensis
|OperaeTitulus=Carmina
|Annus=saeculo XII
|Genera=Carmina
|Editio=J. Oeberg, 1965
|Fons= MusaMedievalis
}}
==I. De origine structure gramatice==
&lt;poem&gt; 
&lt;D&gt;issero gramatice structure que sit origo,
      Nomina cum verbis arte liganda ligo.
Vita brevis brevitatis amans conpendia querit -
      Quisque sui similis senper amator erit.
{{Versus|5}}Sum quod quisque cupit: sum qui conpendia quero,
      Sum brevis adque brevi pondere multa fero.
Me relegent iuvenes, ne quos inscitia cecet,
      Aut si quos paucis plurima nosse decet.
Ne dubitet longinqua petens me ferre viator,
      {{Versus|10}}Sum brevitate levis proficuique dator.
Ne dubitet quisquam me scribere, paucula scribet;
      Maxima sunt tamen hec quantulacumque libet.
Non equidem timeo censoris acumina fidi:
      Mecum nempe facit iudicium rigidi.
{{Versus|15}}Si modo non noceat telum livoris iniqui,
      Qui me vituperent non, puto, sint aliqui.

&lt;/poem&gt;

==II. Versus de differenciis==
 &lt;poem&gt;
Dactile, quid latitas? Exi! Quid publica vitas?
Quis vetat audiri, que fas nec inutile sciri?
Non alios cura, nisi qui curant tua iura.
Ergo versifico - dic cuivis, que tibi dico.
{{Versus|5}}Accipe, quas dichronas partes in carmine ponas,
Que confusa sono distincta vocabula pono.
In me, Serlonem, non respice sed racionem:
Si bene stat, sic sit; si non, quis non male dixit?
Vnam semper amo, cuius non solvor ab hamo.
{{Versus|10}}Dicitur arbor acer, vir fortis et improbus acer.
Forma senilis anus, pars quedam corporis anus.
Porcum nutrit ara, gentilis eum necat ara.
Terram nullus aret, in qua spes seminis aret.
Ad quid pignus alis, o Dedale, quod caret alis?
{{Versus|15}}&quot;Nutrio&quot; curtat alo, producit &quot;spiritus&quot; alo.
Dic pro vase batum, proprio pro nomine Batum.
Semper amore care, ne te careas, michi care.
Vilis sepe caro mea fit pro munere caro.
Vt sis celestis, non assimilare scelestis.
{{Versus|20}}Dic, ut dico, cedo pro dic, pro supplico cedo.
Notus voce canis annosaque tempora canis.
Carmina, Naso, canis pueris bona, non bona canis.
Mus ait &quot;antra cavi non arta cavans male cavi&quot;.
Venti quique chorum ducant: inibi pete Chorum.
{{Versus|25}}Sic ego vina colo: lego, calco, gutture colo.
Pro veloce citus breviant, non de scio scitus.
Carne, canore, comis me fallit femina comis.
Docto crede duci, si vis ab eo bene duci.
Qui diis templa dicant, qui dii sint, hoc michi dicant.
{{Versus|30}}Multis multa dedi, que non cuperem michi dedi.
Non tibi, Troia, dares famam, quam dat tibi Dares.
Centum ducenti cedunt quandoque ducenti.
Verbum curto, doma; longo, pro culmine, doma.
Taydis est, quod emo corpus prece, fletibus, emo.
{{Versus|35}}Non et dignus equo, cui carior est equus equo.
Ne sis solus eques, tibi me per equum, precor, eques.
Eris servus eris, si te species trahit eris.
Cum dape vescor, edo; sermonem, cum loquor, edo.
Dico frequenter here &quot;michi dic: michi noctibus here&quot;.
{{Versus|40}}Intrat nauta fretum, ventorum turbine fretum.
Basia plena favi michi das - ideo tibi favi.
Non eget ille fide, cui mentis gratia fide.
Est sine fraude furor michi, si mea gaudia furor.
Prestat in ede focis iungi quam per mare focis.
{{Versus|45}}Orpheu, nulla fidis tangit, quos tangere fidis.
Nil mage triste fame, valide nil comparo fame.
In te, Cace, furis - fraus cessat in Hercule furis.
Expers esse iugi Veneris nequeo prece iugi.
Si curamus idem, duo non sumus, immo vir idem.
{{Versus|50}}Cum sit functus Ytis, quo vir, coniunx, soror itis?
Pollice tango lyram, facio cum vomere lyram.
Sic gaudere libet, ut amans mea gaudia libet.
Cum sit nemo &quot;liber&quot;, qui non amat est homo liber.
Si tua scripta lego, lege scriptum, quod tibi lego.
{{Versus|55}}Non decet illa legi, que sunt contraria legi.
Me gravat ille labor, pro cuius pondere labor.
Nil ego sponte levo, quod sit lateri grave levo.
Servat ab hoste latus artum clipeus michi latus.
Non honerosa levis res est, non aspera levis.
{{Versus|60}}Qui rigat, ille lavit; qui mundavit, bene lavit.
Spuma sepe litus locus est, quem nomino litus.
Nevos sepe lini calido de semine lini.
Cum post vina labes, non vini sed tua labes.
Vt racione lites, animi prius excute lites.
{{Versus|65}}Sic distingue: liquor pro fluxu, pro fluo liquor.
Mos me morosum, mora me facit esse morosum.
De Misus ede Misi, de mitto concipe misi.
In rate triste malum, cum frangit navita malum.
Non levitate mole sed aque currit rota mole.
{{Versus|70}}Est in amore mori Veneris se subdere mori.
Sunt matura mora pira, ficus, amigdala, mora.
Care dico &quot;mane&quot;, cum debeo surgere mane.
Me mea merentem faciunt mala plura merentem.
Grais Troia minans cecidit, non se bene minans.
{{Versus|75}}Dux ibi, Pluto, manes, ubi terrent tristia Manes.
Cum tua rura metis, vicini parcito metis.
Clare, Phebe, mica - dabitur tibi cum sale mica.
Per mare tuta natas comitans Nerey, Teti, natas.
Cuius colla nolis resonant, hunc tangere nolis.
{{Versus|80}}Hoc in amore noto, quod eo me nescio noto.
Non est tuta nisi sine Niso filia Nisi.
Sunt mea cura novi versus, quia talia novi.
{{Versus|82a}}[Quamvis arte nates, tamen apparent tibi nates.]
{{Versus|83}}Perflat summa Nothus, crebro michi flamine notus.
Est tibi, Thay, nitor, in quem super omnia nitor.
{{Versus|85}}Res ea vilis ovis, que non melior tribus ovis.
{{Versus|85b}}[Quidam dixit &quot;ovis&quot;, ubi dicere debuit &quot;ovis&quot;.]
{{Versus|86}}Iupiter inquit &quot;ovo, quia Tyndaris exit ab ovo&quot;.
Recia, regna plagas dicunt et vulnera plagas.
Non sine prole parens, non sum nisi pareo parens.
Non michi tolle pilum, ne te tollat tibi pilum.
{{Versus|90}}Quando ministro penum, diadema parum probo Penum.
Ludum laudo pile, plus laudo pocula pile.
Rane cura palus, furis dampnacio palus.
Vitem propago - bibet inde futura propago.
Scorto nemo placet, nisi dextram munere placet.
{{Versus|95}}Si potare potes vinum, cur flumina potes?
Credimus esse pedis strepitum - tu, turgide, pedis.
Vis tibi, lusce, peti te dici nomine Peti.
Absit ob illa queri, que noscis turpia queri.
Romule, parce Remo: caret ecce ratis tua remo.
{{Versus|100}}Si bene regna regis, tu dignus nomine regis.
Vis est rudentis asini vi victa rudentis.
Quas tu dente rapis, comes est inflacio rapis.
Stultus si qua refert, que sint ea nil, puto, refert.
Ypodamia, redis victis cum Pelope redis.
{{Versus|105}}Si far vere sero, crescunt michi semina sero.
Fur, obstante sera, non furta facit nisi sera.
Spernere pingue serum non me facies nisi serum.
Qui rem nosse soles, dic &quot;solem&quot;, desine &quot;soles&quot;.
Rebus securis est sepe minata securis.
{{Versus|110}}Illis, si qua seres, dabis et byssum tibi Seres.
Tantale, cuncta sitis, &quot;Mea&quot; dicens &quot;omnia sitis&quot;.
Implet mamma sinum lactisque coagula sinum.
Te, Mars, ferre sudes iuvat, ut per prelia sudes.
Pondera parva stipes, robur non fertile stipes.
{{Versus|115}}Tu prees ore seni, cum sint anni tibi seni.
Dum super alta sedes, casum prodit tibi sedes.
Presens, crede, scabit; non preteritum breve, scabit.
Fixum pone solum breve, longum mobile solum.
Pro regione Tyro, pro forti milite tyro.
{{Versus|120}}Serlo docetur uti non doctus amoribus uti.
Si transire velis maris undas, utere velis.
Ante fruere vadis per aquas, ubi dux michi vadis.
Me terret quod humor, non terret quod sonat humor.
{{Versus|123b}}[Si quia vivus &quot;humor&quot; profert, non proferet &quot;humor&quot;.]
{{Versus|124}}O ver, quando venis, trahis e terre tima venis.
{{Versus|125}}Ni stipe venires, quovis mage grata venires.
En venit hora: veni, mea! Tu venies, ego veni.
Non probitate vires, nisi sint animi tibi vires.
Silvis paste vagis, cum fratre tuo, Reme, vagis.
Glebas, unce, vomis - ideo nomen tibi vomis.
{{Versus|130}}Si placeo nulli, quid nullo carius ulli?
Hic locus est mete: venit &quot;explicit&quot;. Ergo valete.
&lt;/poem&gt;
==III. De primis sillabis==
&lt;poem&gt; 
Non facili lima tractatur sillaba prima.
Hic foris, hic intus labor est, imo labirintus.
Vnus opem Phebus non sufficit his dare rebus.
Hoc unum scimus super his: hoc, scite, nequimus.
{{Versus|5}}Omnia si nossem, dinoscere singula possem?
Si petis hec plene dici, numerentur harene.
Vis tamen ista tibi me scribere, nescia scribi.
Hic timeo Scillam, quod non via tuta per illam.
Sensum, scripta, sonos non mens, non dextera, non os
{{Versus|10}}Sustinet hunc, hec, os - vis cecum ducere cecos?
Res ait &quot;os inhibe&quot;, dicis tamen &quot;hanc michi scribe&quot;.
Rem pudet ordiri, que clamat &quot;nescio sciri&quot;.
Rem pudet abicere, tibi quam scio posse placere.
Vt tamen hanc memorem, depono pudore pudorem.
{{Versus|15}}Nam, quia devovi tibi me, &quot;te noscere novi&quot;
Te dicente volo, quia nolo dicere &quot;nolo&quot;.
Tu mea lora tenes: os laxes, os michi frenes.
Dic &quot;cade&quot;, Serlo cadet, dic &quot;vade&quot;, per ardua vad&lt;et&gt;.
Excuset res se - tibi me parere necesse.
&lt;/poem&gt;
==IV.==
&lt;poem&gt;
Mos hiemis morti, mortis tamen acrior ira:
      Mors homines roseos urit hiemsque rosas.
&lt;/poem&gt;
==V. ==
&lt;poem&gt;
Huc sapiens venias, hic invenies sapientes.
      Vt mage sis sapiens, sic sapienter age!
&lt;/poem&gt;
==VI. ==
&lt;poem&gt;
Illas aut illos de cunctis elige mille:
Vincet eas vel eos mea vel meus, illa vel ille.
&lt;/poem&gt;
==VII.==
&lt;poem&gt;
In bivio ponor: binas amo; ducere conor
      Vnam vel neutram, nec michi constat utram.
Hec satis, illa satis, nimis utraque pulcra: notatis
      Vultibus hac uror, hac michi corde furor.
{{Versus|5}}Hec Venus, illa Thetis; hec comibus, illa facetis
      Prevalet; hec clamat &quot;sis meus&quot;, hec sat amat.
Fallit, que sat amat; spernit, que talia clamat -
      Spernetur clamans, decipietur amans.
Hanc plus, hanc amo plus, neutram plus: sic michi duplus
{{Versus|10}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Est amor, his suplex sum quasi corde duplex.
Sic utramque volo, quod utramque dari michi nolo.
      Nolo? Quid, imo volo! Spes vacat ista dolo.
Malo carere mea quam ferre dolosa trophea -
      Fraude magis quavis fraus in amante gravis.
{{Versus|15}}Quis certus dubitat? Ego solus. Quis sua vitat
      Gaudia? Solus ego. Me sine mente rego!
Dum gravor a binis, graviter me vexat Herinis.
      Plus vereor, finis quod michi non sit in his.
Quid precer, ignoro; scio, quod nequit esse quod oro.
{{Versus|20}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nescio solamen querere, quero tamen.
Quid deceat, nosco - quod non decet, hoc michi posco.
      Quis me fallit? Ego. Fallor idemque nego.
Vna michi detur - sic altera decipietur.
      Vtraque ducatur - sic michi nulla datur.
{{Versus|25}}Pono, quod in me sint duo, sive quod una due sint:
      Sanor, an illud erit? Non amor ergo perit?
Non perit, imo furit: furor est qui taliter urit.
      Illum quis sanet? Quis perit adque manet?
Sum quasi mansurus, dum sic amo; sum periturus,
{{Versus|30}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Dum frustra spero - sic ero, sic nec ero.
Queque dee quique dent dii coiturus utrique
      Iungar! Quid potius, quid precer ulterius?
&lt;/poem&gt;
==VIII. ==
&lt;poem&gt;
Qualia Serloni Serlonis Musa Miloni.
      Opto tibi supero summa, sed ima fero.
Si tibi, que cupio, posset mea scribere Clio,
      Que nequeunt scribi, scriberet illa tibi.
{{Versus|5}}Inquit mens ori &quot;fer prima, fer apta priori&quot;,
      Os contra &quot;nequeo more modoque meo&quot;.
Quis, Milo, flos rerum, quis plene credat Homerum
      Te tibi digna, Milo, posse notare stilo?
Dico tibi &quot;prior es&quot;, dicuntque tui michi mores
{{Versus|10}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &quot;Dic: probus et probior plusque priore prior&quot;.
Dic, Milo, Serloni: &quot;Tu carus, Serlo, Miloni.
      Mens ita sublimis, sermo sat, immo nimis&quot;.
Sunt fauste presto sortes michi: dic &quot;meus esto&quot;.
      Vix Iove vivo minor, si tuus esse sinor.
{{Versus|15}}Hoc michi posco dari: vel amer vel credar amari -
      Dicent &quot;cui pronus tam bonus, ille bonus&quot;.
&lt;/poem&gt;
==IX. ==
&lt;poem&gt;
Tu rosa pontificum, tu regula iuris; amicum
      Dat sidus vite mirificum sibi te.
Vis tibi Pithagore, vis Orphei moribus, ore;
      Plenior est stupidis Tersicore tibi dis.
{{Versus|5}}Mens tibi iusticiam redimens colit usque sophiam,
      Omne scelus dirimit, invidiam reprimit.
Te duce nobilitas mete sit nescia. Ditas
      Secula, fert late strenuitas tua te.
&lt;/poem&gt;
==X.==
&lt;poem&gt;
Transit ver hominis, stat hiemps: caput hoc, ea finis
      His nota; notus in his nunc homo nuncque cinis.
Principio metas sic continuat levis etas,
      Vt, res tam letas que seris, hora, metas.
{{Versus|5}}Leta premit letum, nox ethera, lappa rosetum,
      Inque deum cetum Mors iubet ire metum:
Stragis divine dant signa deumque ruine,
      Tanto plus homine que valuere, mine.
Summa sue moli dat mors, Simoni data soli,
{{Versus|10}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Nox supero soli sole cadente soli.
Cui mens, lingua, gene consulta, diserta, serene,
      Iuncta decent plene tam bona tamque bene.
Hostis amor decoris probri probitatis, honoris,
      Intus habens decoris munia, signa foris.
{{Versus|15}}In nullo vehemens, modo crudelis, modo clemens,
      In cruce probra premens cumque gemente gemens.
Huic vicii frenum dans gestum, seria plenum,
      Plena iocis iuvenum consiliisque senum.
Flos comitum superis par nobilitate, severis
{{Versus|20}}&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Iusticia, teneris pasce, mucrone feris.
Corque manusque datis satis amplis satque probatis
      Claruit et gratis satque superque satis.
Dantur item fato casuque cadunt iterato,
      Simone sublato, Mars, Paris atque Cato.
{{Versus|25}}Ista parem primis, patronum subtrahit imis
      Mors, magnis, minimis dura noverca nimis.
Busta, polum, fata caro, mens, homo dissociata
      Norunt - fit grata res sua cuique data.
&lt;/poem&gt;
==XI. ==
&lt;poem&gt;
Per quoque, per certe, per cetera iuro, Roberte,
Perque pedem Berte, quod versificaris, aperte
Vt dicatur ita: per te Marculfica vita
Sic est exposita, quod non minus hinc tua scita.
{{Versus|5}}Verbis mirisonis validoque minus mage pronis
Lites exponis cum Marculfo Salomonis.
Roberto detur, quod plus Salomone meretur -
Nam quis testetur, quod sic Salomon loqueretur?
Scripti tale genus vel te docuit Cluvienus,
{{Versus|10}}Vel tibi pube tenus notus sapor est alienus.
Pube tenus quare? Quia pubi iuncta notare
Nosti tam clare &quot;pontosque&quot; deum celebrare.
Dum speculor versum, dum carmen tam bene versum,
Illic perversum nichil invenio nisi versum.
{{Versus|15}}Fas testor iuris ac cetera numina ruris -
Spem de venturis presentant illa lituris.
Quod versu queris, versu placuisse mereris;
Sed Maro senper eris, si numquam versificeris.
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>0pzhfak6r3k4h59f8di3abke1ca054q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88044</id>
    <revision>
      <id>286401</id>
      <parentid>286388</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286401</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22964" sha1="erls5m8ab6qyeyaa6e6ntnl6mcof30m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xx-larger|{{spatium|0.5em|INDEX}}}}}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|RERVM ET VERBORVM}}.}}}}}}
{{dhr}}
&lt;noinclude&gt;{{Multicol |line=1px solid black}}{{c|A.}}&lt;/noinclude&gt;
{{Table |nodots |title={{Im|A|}}''Baremo temo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIX#77|77]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaja arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVI#68|68]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaiu arbor, {{et}} illius fructus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VI#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaricob{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=''Afric{{ae}} fluctuum vici{{ss}}itudo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguape Nymphe{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaracuinha-acu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaraquiya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaxima herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Aboay fructus venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=''Albara planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Amenduin{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Ambaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXII#72|72]] }}
{{Table |nodots |title=''Ambua centipes hir{{s}}utus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Amongeaba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/C#120|120]] }}
{{Table |nodots |title=''Ananas eju{{s}}que qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVI#87|87]] }}
{{Table |nodots |title=''Anda arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIII#72|72]] }}
{{Table |nodots |title=''Andira Ibaiariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }}
{{Table |nodots |title=''Angelin arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }}
{{Table |nodots |title=''Anhuiba arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Aninga frutex'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#103|103]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Aninga peri herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Ant{{ae}} quadrupedes''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }}
{{Table |nodots |title=''Aquarum di{{s}}crimen {{et}} u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]] }}
{{Table |nodots |title=''Arabo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Aracaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXV#74|74]] }}
{{Table |nodots |title=''Araticu pana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''{{Outdent|Arbores haud altas radices agunt in Bra{{s}}ilia}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]] }}
{{Table |nodots |title=''Aroeira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XI#64|64]] }}
{{Table |nodots |title=''Ati{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVIII#69|69]] }}
{{Table |nodots |title=''Aurantiorum creber u{{s}}us {{s}}alubris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }}
{{dhr}}
{{c|B.}}
{{Table |nodots |title={{Im|B}}''Acoba {{et}} Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#75|75]] }}
{{Table |nodots |title=''Bal{{s}}amum Cabureiba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#76|76]] }}
{{Table |nodots |title=''Ba{{s}}ourinha herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=Batata de purga ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Batat{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=Betigas ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }}
{{Table |nodots |title=''Betys, {{s}}ive Betre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVII#88|88]] }}
{{Table |nodots |title=''Bibora {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|Bicho ''morbus Lu{{s}}itanis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''vermiculus''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Boicininga {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Boiguacu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Boiobi {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Boitiapo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Bra{{s}}ili{{ae}} aëris temperies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]]. ''{{s}}itus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|ibid.]] ''anni tempe{{s}}tates'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]]. ''{{s}}erenitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]]. ''{{ae}}quoris facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|ibid.]] ''{{ae}}{{s}}tus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|4]]. ''ejus Pr{{ae}}fectur{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''Soli facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''nemora {{et}} {{s}}ylv{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]]. ''{{s}}alubritas {{et}} incolarum long{{ae}}vitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#6|6]]. Medicina, [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]]. ''Incolarum diver{{s}}itas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]]. ''animantia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]]. ''ob{{s}}onium'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''potus u{{s}}itati{{ss}}imus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]]. ''progno{{s}}tica'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#14|14]]. ''Endemii morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''{{et}} {{s}}eqq''.}} |page= }}
{{dhr}}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break}}&lt;/noinclude&gt;
{{c|C.}}
{{Table |nodots |title={{Im|C}}''Aapi{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIX#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=''Caataya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXI#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=''Caacica herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Caaeo {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Caajanduvan herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Caapeb{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }}
{{Table |nodots |title=''Caapomonga herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Caaroba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIX#70|70]] }}
{{Table |nodots |title=''Cabureiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]]. ''bal{{s}}amum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Cacaboya {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Caiatia herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Camara juba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLV#86|86]] }}
{{Table |nodots |title=''Cambui myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }}
{{Table |nodots |title=''Caninana {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Canna Indica''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Canna {{s}}ilve{{s}}tris, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIX#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Cannarum Sacchari cultura''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }}
{{Table |nodots |title=''Caopia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IX#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Capiipuba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Caraguat{{ae}} vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXII#111|111]] }}
{{Table |nodots |title=''Cara radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Caranaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=''Ca{{s}}cavel {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Catharri in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }}
{{Table |nodots |title=''Cebipira guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXI#78|78]] }}
{{Table |nodots |title=''Cera{{s}}us Bra{{s}}iliana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=Chabecos ''morbus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Chalybis u{{s}}us laudatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }}
{{Table |nodots |title=''Chin{{ae}} radicis {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Cholera morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]] }}
{{Table |nodots |title=Cipo de Cobras ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Cipo ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Veado ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Corais ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre Vèrde ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Cocoeiro palma''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=''Copaiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#56|56]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Copuerucu i {{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Corallium album Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIV#122|122]] }}
{{Table |nodots |title=''Cotora rana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }}
{{Table |nodots |title=''Crocodylus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Cuapomonga {{s}}ecunda herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVIII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Cucuraciu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Cucurucu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Cupouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIX#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=Curimentos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }}
{{Table |nodots |title=''Cururu-ape herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVIII#114|114]] }}
{{Table |nodots |title=''Cururu bufo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }}
{{dhr}}
{{c|D.}}
{{Table |nodots |title={{Im|D}}''I{{ae}}ta Medicorum Bra{{s}}ilien{{s}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }}
{{Table |nodots |title={{Gothica|Drunploop}} ''Belgis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=''Dy{{s}}enteria morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]] }}
{{dhr}}
{{c|E.}}
{{Table |nodots |title={{Im|E}}''Irirucu apes grandiores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title={{Incisura emissa|''Eiruba Bra{{s}}ilien{{s}}ibus apes'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]]. ''earum {{s}}pecies''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title=''Eixu apes minores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Embira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }}
{{Table |nodots |title=Erva d'Amor ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIII#112|112]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break |line=1px solid black}}&lt;/noinclude&gt;
{{Table |nodots |title=Erva do Capitaon ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Rato ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }}
{{Table |nodots |title=Erva de no{{s}}{{s}}a Senhora ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }}
{{Table |nodots |title=Erva dos Cobres ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Bicho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Figado ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }}
{{Table |nodots |title=Erva dos Feridos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=Erva d'Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }}
{{dhr}}
{{c|F.}}
{{Table |nodots |title={{Im|F}}Ai{{s}}aons d'Empige ''Lu{{s}}itan''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVIII#119|119]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Febres continu{{ae}} in Bra{{s}}ilia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''quotidian{{ae}} rari{{ss}}im{{ae}}''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Fedago{{s}}o herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=Figuero d'inferno ''herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''F{{oe}}min{{ae}} Bra{{s}}ili{{ae}} facund{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]] }}
{{Table |nodots |title=''Fluxus ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]] }}
{{Table |nodots |title=''Fulgura crebra in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Fungi Bra{{s}}ilien{{s}}es''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]] }}
{{dhr}}
{{c|G.}}
{{Table |nodots |title={{Im|G}}''Arap{{ae}} abu{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }}
{{Table |nodots |title=''Getycoroya arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }}
{{Table |nodots |title=''Globulus bovinus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIII#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Gonorrh{{ae}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Guabi pocaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=''Guajaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVI#75|75]] }}
{{Table |nodots |title=''Guaparaiba mange {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#114|114]] }}
{{Table |nodots |title=''Guaiana-timbo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Guabiraba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIV#73|73]] }}
{{Table |nodots |title=''Guetys arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }}
{{Table |nodots |title=''Gummi Ietaib{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{dhr}}
{{c|H.}}
{{Table |nodots |title={{Im|H}}''Epaticus alvi fluxus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]] }}
{{Table |nodots |title=''Herba ca{{s}}ta, {{s}}ive Mimo{{s}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''Herba lanugino{{s}}a, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXV#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Hydropis con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]] }}
{{dhr}}
{{c|I.}}
{{Table |nodots |title={{Im|I}}''Aborandi herb. qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIX#97|97]] }}
{{Table |nodots |title=''Iacape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Iacuacanga qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Iamacaru planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Ianipaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XV#67|67]] }}
{{Table |nodots |title=''Ianiparandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CII#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Iaracatia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }}
{{Table |nodots |title=''Iararaca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Iava ab intermittentibus febribus immunis''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibaraee arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXI#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibipitanga arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibirarema herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibiboboca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibijara {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibiracoa {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Icicariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|59]] }}
{{Table |nodots |title=''Icica re{{s}}ina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ietaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Ijboja {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Iira Bra{{s}}ilien{{s}}ibus mel {{s}}ilve{{s}}tre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Iiticucu radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Iito arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Inflammatio ani''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#31|31]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-end}}&lt;/noinclude&gt;{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh||''Q'' 2|''Inhame''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>erls5m8ab6qyeyaa6e6ntnl6mcof30m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286403</id>
      <parentid>286401</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <origin>286403</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22955" sha1="o72k8eilbnqo5kwokjrjifdtm5dr4fg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xx-larger|{{spatium|0.5em|INDEX}}}}}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|RERVM ET VERBORVM}}.}}}}}}
{{dhr}}
&lt;noinclude&gt;{{Multicol |line=1px solid black}}{{c|A.}}&lt;/noinclude&gt;
{{Table |nodots |title={{Im|A|}}''Baremo temo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIX#77|77]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaja arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVI#68|68]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaiu arbor, {{et}} illius fructus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VI#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaricob{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=''Afric{{ae}} fluctuum vici{{ss}}itudo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguape Nymphe{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaracuinha-acu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaraquiya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaxima herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Aboay fructus venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=''Albara planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Amenduin{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Ambaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXII#72|72]] }}
{{Table |nodots |title=''Ambua centipes hir{{s}}utus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Amongeaba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/C#120|120]] }}
{{Table |nodots |title=''Ananas eju{{s}}que qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVI#87|87]] }}
{{Table |nodots |title=''Anda arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIII#72|72]] }}
{{Table |nodots |title=''Andira Ibaiariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }}
{{Table |nodots |title=''Angelin arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }}
{{Table |nodots |title=''Anhuiba arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Aninga frutex'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#103|103]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Aninga peri herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Ant{{ae}} quadrupedes''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }}
{{Table |nodots |title=''Aquarum di{{s}}crimen {{et}} u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]] }}
{{Table |nodots |title=''Arabo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Aracaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXV#74|74]] }}
{{Table |nodots |title=''Araticu pana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''{{Outdent|Arbores haud altas radices agunt in Bra{{s}}ilia}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]] }}
{{Table |nodots |title=''Aroeira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XI#64|64]] }}
{{Table |nodots |title=''Ati{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVIII#69|69]] }}
{{Table |nodots |title=''Aurantiorum creber u{{s}}us {{s}}alubris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }}
{{dhr}}
{{c|B.}}
{{Table |nodots |title={{Im|B}}''Acoba {{et}} Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#75|75]] }}
{{Table |nodots |title=''Bal{{s}}amum Cabureiba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#76|76]] }}
{{Table |nodots |title=''Ba{{s}}ourinha herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=Batata de purga ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Batat{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=Betigas ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }}
{{Table |nodots |title=''Betys, {{s}}ive Betre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVII#88|88]] }}
{{Table |nodots |title=''Bibora {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|Bicho ''morbus Lu{{s}}itanis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''vermiculus''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Boicininga {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Boiguacu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Boiobi {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Boitiapo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Bra{{s}}ili{{ae}} aëris temperies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]]. ''{{s}}itus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|ibid.]] ''anni tempe{{s}}tates'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]]. ''{{s}}erenitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]]. ''{{ae}}quoris facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|ibid.]] ''{{ae}}{{s}}tus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|4]]. ''ejus Pr{{ae}}fectur{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''Soli facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''nemora {{et}} {{s}}ylv{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]]. ''{{s}}alubritas {{et}} incolarum long{{ae}}vitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#6|6]]. ''Medicina'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]]. ''Incolarum diver{{s}}itas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]]. ''animantia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]]. ''ob{{s}}onium'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''potus u{{s}}itati{{ss}}imus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]]. ''progno{{s}}tica'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#14|14]]. ''Endemii morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. {{et}} {{s}}eqq.}} |page= }}
{{dhr}}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break}}&lt;/noinclude&gt;
{{c|C.}}
{{Table |nodots |title={{Im|C}}''Aapi{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIX#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=''Caataya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXI#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=''Caacica herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Caaeo {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Caajanduvan herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Caapeb{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }}
{{Table |nodots |title=''Caapomonga herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Caaroba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIX#70|70]] }}
{{Table |nodots |title=''Cabureiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]]. ''bal{{s}}amum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Cacaboya {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Caiatia herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Camara juba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLV#86|86]] }}
{{Table |nodots |title=''Cambui myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }}
{{Table |nodots |title=''Caninana {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Canna Indica''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Canna {{s}}ilve{{s}}tris, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIX#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Cannarum Sacchari cultura''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }}
{{Table |nodots |title=''Caopia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IX#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Capiipuba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Caraguat{{ae}} vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXII#111|111]] }}
{{Table |nodots |title=''Cara radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Caranaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=''Ca{{s}}cavel {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Catharri in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }}
{{Table |nodots |title=''Cebipira guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXI#78|78]] }}
{{Table |nodots |title=''Cera{{s}}us Bra{{s}}iliana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=Chabecos ''morbus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Chalybis u{{s}}us laudatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }}
{{Table |nodots |title=''Chin{{ae}} radicis {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Cholera morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]] }}
{{Table |nodots |title=Cipo de Cobras ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Cipo ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Veado ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Corais ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre Verde ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Cocoeiro palma''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=''Copaiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#56|56]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Copuerucu in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Corallium album Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIV#122|122]] }}
{{Table |nodots |title=''Cotora rana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }}
{{Table |nodots |title=''Crocodylus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Cuapomonga {{s}}ecunda herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVIII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Cucuraciu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Cucurucu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Cupouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIX#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=Curimentos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }}
{{Table |nodots |title=''Cururu-ape herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVIII#114|114]] }}
{{Table |nodots |title=''Cururu bufo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }}
{{dhr}}
{{c|D.}}
{{Table |nodots |title={{Im|D}}''I{{ae}}ta Medicorum Bra{{s}}ilien{{s}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }}
{{Table |nodots |title={{Gothica|Drunploop}} ''Belgis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=''Dy{{s}}enteria morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]] }}
{{dhr}}
{{c|E.}}
{{Table |nodots |title={{Im|E}}''Irirucu apes grandiores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Eiruba Bra{{s}}ilien{{s}}ibus apes'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]]. ''earum {{s}}pecies''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title=''Eixu apes minores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Embira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }}
{{Table |nodots |title=Erva d'Amor ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIII#112|112]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break |line=1px solid black}}&lt;/noinclude&gt;
{{Table |nodots |title=Erva do Capitaon ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Rato ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }}
{{Table |nodots |title=Erva de no{{s}}{{s}}a Senhora ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }}
{{Table |nodots |title=Erva dos Cobres ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Bicho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Figado ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }}
{{Table |nodots |title=Erva dos Feridos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=Erva d'Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }}
{{dhr}}
{{c|F.}}
{{Table |nodots |title={{Im|F}}Ai{{s}}aons d'Empige ''Lu{{s}}itan''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVIII#119|119]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Febres continu{{ae}} in Bra{{s}}ilia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''quotidian{{ae}} rari{{ss}}im{{ae}}''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Fedago{{s}}o herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=Figuero d'inferno ''herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''F{{oe}}min{{ae}} Bra{{s}}ili{{ae}} facund{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]] }}
{{Table |nodots |title=''Fluxus ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]] }}
{{Table |nodots |title=''Fulgura crebra in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Fungi Bra{{s}}ilien{{s}}es''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]] }}
{{dhr}}
{{c|G.}}
{{Table |nodots |title={{Im|G}}''Arap{{ae}} abu{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }}
{{Table |nodots |title=''Getycoroya arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }}
{{Table |nodots |title=''Globulus bovinus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIII#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Gonorrh{{ae}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Guabi pocaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=''Guajaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVI#75|75]] }}
{{Table |nodots |title=''Guaparaiba mange {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#114|114]] }}
{{Table |nodots |title=''Guaiana-timbo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Guabiraba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIV#73|73]] }}
{{Table |nodots |title=''Guetys arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }}
{{Table |nodots |title=''Gummi Ietaib{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{dhr}}
{{c|H.}}
{{Table |nodots |title={{Im|H}}''Epaticus alvi fluxus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]] }}
{{Table |nodots |title=''Herba ca{{s}}ta, {{s}}ive Mimo{{s}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''Herba lanugino{{s}}a, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXV#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Hydropis con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]] }}
{{dhr}}
{{c|I.}}
{{Table |nodots |title={{Im|I}}''Aborandi herb. qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIX#97|97]] }}
{{Table |nodots |title=''Iacape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Iacuacanga qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Iamacaru planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Ianipaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XV#67|67]] }}
{{Table |nodots |title=''Ianiparandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CII#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Iaracatia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }}
{{Table |nodots |title=''Iararaca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Iava ab intermittentibus febribus immunis''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibaraee arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXI#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibipitanga arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibirarema herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibiboboca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibijara {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibiracoa {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Icicariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|59]] }}
{{Table |nodots |title=''Icica re{{s}}ina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ietaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Ijboja {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Iira Bra{{s}}ilien{{s}}ibus mel {{s}}ilve{{s}}tre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Iiticucu radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Iito arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Inflammatio ani''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#31|31]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-end}}&lt;/noinclude&gt;{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh||''Q'' 2|''Inhame''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o72k8eilbnqo5kwokjrjifdtm5dr4fg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286410</id>
      <parentid>286403</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:14:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <origin>286410</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23116" sha1="6c1anngd5adb6hlq9xz2lrt9srqsu18" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;{{Im|alt=A|image=Historia naturalis Brasiliae 138 (cropped).jpg|imgsize=50px}}&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xxx-larger|{{spatium|0.5em|INDEX}}}}}}
{{c|{{x-larger|{{sc|{{spatium|0.3em|RERVM ET VERBORVM}}.}}}}}}
{{dhr}}
&lt;noinclude&gt;{{Multicol |line=1px solid black}}{{c|A.}}&lt;/noinclude&gt;
{{Table |nodots |title={{Initiummagnum|alt=A|image=Historia naturalis Brasiliae 138 (cropped).jpg|imgsize=65px}}''Baremo temo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIX#77|77]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaja arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVI#68|68]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaiu arbor, {{et}} illius fructus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VI#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Acaricob{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=''Afric{{ae}} fluctuum vici{{ss}}itudo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguape Nymphe{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaracuinha-acu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaraquiya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }}
{{Table |nodots |title=''Aguaxima herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Aboay fructus venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=''Albara planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Amenduin{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Ambaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXII#72|72]] }}
{{Table |nodots |title=''Ambua centipes hir{{s}}utus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Amongeaba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/C#120|120]] }}
{{Table |nodots |title=''Ananas eju{{s}}que qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVI#87|87]] }}
{{Table |nodots |title=''Anda arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIII#72|72]] }}
{{Table |nodots |title=''Andira Ibaiariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }}
{{Table |nodots |title=''Angelin arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVI#81|81]] }}
{{Table |nodots |title=''Anhuiba arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Aninga frutex'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#103|103]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXX#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Aninga peri herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Ant{{ae}} quadrupedes''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }}
{{Table |nodots |title=''Aquarum di{{s}}crimen {{et}} u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]] }}
{{Table |nodots |title=''Arabo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Aracaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXV#74|74]] }}
{{Table |nodots |title=''Araticu pana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''{{Outdent|Arbores haud altas radices agunt in Bra{{s}}ilia}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]] }}
{{Table |nodots |title=''Aroeira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XI#64|64]] }}
{{Table |nodots |title=''Ati{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVIII#69|69]] }}
{{Table |nodots |title=''Aurantiorum creber u{{s}}us {{s}}alubris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]] }}
{{dhr}}
{{c|B.}}
{{Table |nodots |title={{Im|B}}''Acoba {{et}} Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#75|75]] }}
{{Table |nodots |title=''Bal{{s}}amum Cabureiba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Banana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVII#76|76]] }}
{{Table |nodots |title=''Ba{{s}}ourinha herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=Batata de purga ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Batat{{ae}} radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=Betigas ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }}
{{Table |nodots |title=''Betys, {{s}}ive Betre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVII#88|88]] }}
{{Table |nodots |title=''Bibora {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|Bicho ''morbus Lu{{s}}itanis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''vermiculus''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Boicininga {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Boiguacu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Boiobi {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Boitiapo {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Bra{{s}}ili{{ae}} aëris temperies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]]. ''{{s}}itus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|ibid.]] ''anni tempe{{s}}tates'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]]. ''{{s}}erenitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]]. ''{{ae}}quoris facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|ibid.]] ''{{ae}}{{s}}tus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|4]]. ''ejus Pr{{ae}}fectur{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''Soli facies'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#4|ibid.]] ''nemora {{et}} {{s}}ylv{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#5|5]]. ''{{s}}alubritas {{et}} incolarum long{{ae}}vitas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#6|6]]. ''Medicina'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]]. ''Incolarum diver{{s}}itas'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]]. ''animantia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#10|10]]. ''ob{{s}}onium'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''potus u{{s}}itati{{ss}}imus'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#11|11]]. ''morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#12|12]]. ''progno{{s}}tica'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#14|14]]. ''Endemii morbi'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. {{et}} {{s}}eqq.}} |page= }}
{{dhr}}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break}}&lt;/noinclude&gt;
{{c|C.}}
{{Table |nodots |title={{Im|C}}''Aapi{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIX#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=''Caataya herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXI#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=''Caacica herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Caaeo {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Caajanduvan herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Caapeb{{ae}} herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }}
{{Table |nodots |title=''Caapomonga herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Caaroba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIX#70|70]] }}
{{Table |nodots |title=''Cabureiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|57]]. ''bal{{s}}amum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/V#57|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Cacaboya {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Caiatia herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Camara juba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLV#86|86]] }}
{{Table |nodots |title=''Cambui myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }}
{{Table |nodots |title=''Caninana {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Canna Indica''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Canna {{s}}ilve{{s}}tris, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIX#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Cannarum Sacchari cultura''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }}
{{Table |nodots |title=''Caopia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IX#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Capiipuba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=''Caraguat{{ae}} vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXII#111|111]] }}
{{Table |nodots |title=''Cara radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Caranaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=''Ca{{s}}cavel {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Catharri in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }}
{{Table |nodots |title=''Cebipira guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXI#78|78]] }}
{{Table |nodots |title=''Cera{{s}}us Bra{{s}}iliana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=Chabecos ''morbus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Chalybis u{{s}}us laudatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }}
{{Table |nodots |title=''Chin{{ae}} radicis {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Cholera morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]] }}
{{Table |nodots |title=Cipo de Cobras ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Cipo ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Veado ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre de Corais ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=Cobre Verde ''{{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Cocoeiro palma''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=''Copaiba arbor'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#56|56]]. ''oleum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/IV#57|57]] }}
{{Table |nodots |title=''Copuerucu in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Corallium album Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIV#122|122]] }}
{{Table |nodots |title=''Cotora rana''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }}
{{Table |nodots |title=''Crocodylus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Cuapomonga {{s}}ecunda herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVIII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=''Cucuraciu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Cucurucu {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Cupouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIX#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=Curimentos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#21|21]] }}
{{Table |nodots |title=''Cururu-ape herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVIII#114|114]] }}
{{Table |nodots |title=''Cururu bufo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#46|46]] }}
{{dhr}}
{{c|D.}}
{{Table |nodots |title={{Im|D}}''I{{ae}}ta Medicorum Bra{{s}}ilien{{s}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }}
{{Table |nodots |title={{Gothica|Drunploop}} ''Belgis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=''Dy{{s}}enteria morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]] }}
{{dhr}}
{{c|E.}}
{{Table |nodots |title={{Im|E}}''Irirucu apes grandiores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Eiruba Bra{{s}}ilien{{s}}ibus apes'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]]. ''earum {{s}}pecies''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title=''Eixu apes minores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Embira arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }}
{{Table |nodots |title=Erva d'Amor ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIII#112|112]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break |line=1px solid black}}&lt;/noinclude&gt;
{{Table |nodots |title=Erva do Capitaon ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/L#90|90]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Rato ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }}
{{Table |nodots |title=Erva de no{{s}}{{s}}a Senhora ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIV#94|94]] }}
{{Table |nodots |title=Erva dos Cobres ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVI#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Bicho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVI#108|108]] }}
{{Table |nodots |title=Erva do Figado ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }}
{{Table |nodots |title=Erva dos Feridos ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=Erva d'Empige ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }}
{{dhr}}
{{c|F.}}
{{Table |nodots |title={{Im|F}}Ai{{s}}aons d'Empige ''Lu{{s}}itan''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVIII#119|119]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Febres continu{{ae}} in Bra{{s}}ilia'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]]. ''quotidian{{ae}} rari{{ss}}im{{ae}}''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Fedago{{s}}o herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXVII#109|109]] }}
{{Table |nodots |title=Figuero d'inferno ''herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''F{{oe}}min{{ae}} Bra{{s}}ili{{ae}} facund{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#7|7]] }}
{{Table |nodots |title=''Fluxus ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#27|27]] }}
{{Table |nodots |title=''Fulgura crebra in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Fungi Bra{{s}}ilien{{s}}es''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]] }}
{{dhr}}
{{c|G.}}
{{Table |nodots |title={{Im|G}}''Arap{{ae}} abu{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]] }}
{{Table |nodots |title=''Getycoroya arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }}
{{Table |nodots |title=''Globulus bovinus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CIII#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Gonorrh{{ae}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Guabi pocaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=''Guajaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVI#75|75]] }}
{{Table |nodots |title=''Guaparaiba mange {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#114|114]] }}
{{Table |nodots |title=''Guaiana-timbo''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Guabiraba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXIV#73|73]] }}
{{Table |nodots |title=''Guetys arbores''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIV#66|66]] }}
{{Table |nodots |title=''Gummi Ietaib{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{dhr}}
{{c|H.}}
{{Table |nodots |title={{Im|H}}''Epaticus alvi fluxus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]] }}
{{Table |nodots |title=''Herba ca{{s}}ta, {{s}}ive Mimo{{s}}a''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''Herba lanugino{{s}}a, eju{{s}}que u{{s}}us''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXV#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Hydropis con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]] }}
{{dhr}}
{{c|I.}}
{{Table |nodots |title={{Im|I}}''Aborandi herb. qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIX#97|97]] }}
{{Table |nodots |title=''Iacape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Iacuacanga qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Iamacaru planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Ianipaba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XV#67|67]] }}
{{Table |nodots |title=''Ianiparandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CII#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Iaracatia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }}
{{Table |nodots |title=''Iararaca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Iava ab intermittentibus febribus immunis''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#15|15]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibaraee arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXI#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibipitanga arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/CI#121|121]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibirarema herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibiboboca {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|42]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibijara {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#42|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ibiracoa {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Icicariba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|59]] }}
{{Table |nodots |title=''Icica re{{s}}ina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VII#59|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ietaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/VIII#60|60]] }}
{{Table |nodots |title=''Ijboja {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Iira Bra{{s}}ilien{{s}}ibus mel {{s}}ilve{{s}}tre''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Iiticucu radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Iito arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Inflammatio ani''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#31|31]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-end}}&lt;/noinclude&gt;{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh||''Q'' 2|''Inhame''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6c1anngd5adb6hlq9xz2lrt9srqsu18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88046</id>
    <revision>
      <id>286393</id>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'GVIL. BV D AEI ABI ceffe fit.fiue nunc imperitantium mores fpectes, fiue d uium inter fe &amp; popularium affectus.Nili uero à ger- mana mundics æquali iuftitia(quod ius naturale uo cant)manaffe ius id cótenderint,ut quo quifqp plus pol leat,co ctiá plus habeat.quo auté plus habeat, co plus eminere inter ciues debeat.quo fit ut iam iure gentiú re ceptú effe uideamus,ut qui nec arte nec induftria me morabili iuuare ciues fuos &amp; populares poflunt,...</comment>
      <origin>286393</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="6reqy7tm8p8ofcn9a4pnb5xnihcsha2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;GVIL. BV D AEI
ABI
ceffe fit.fiue nunc imperitantium mores fpectes, fiue d
uium inter fe &amp; popularium affectus.Nili uero à ger-
mana mundics æquali iuftitia(quod ius naturale uo
cant)manaffe ius id cótenderint,ut quo quifqp plus pol
leat,co ctiá plus habeat.quo auté plus habeat, co plus
eminere inter ciues debeat.quo fit ut iam iure gentiú re
ceptú effe uideamus,ut qui nec arte nec induftria me
morabili iuuare ciues fuos &amp; populares poflunt, fi mo
do pactiles illos nexus &amp; contractiles nodos teneant.
queis hominú patrimonia obftringuntur, quofqi uul-
gus ignaru.homines literis humanioribus dediti ac
pcul loro,animi caufa aut ueritatis indagada ergò age
tes,partim Gordij uincula effe ducunt.partim circulato
ria,nec magnopere miranda,ij millenorum ciuium cen
fum,&amp; faepe fingularum ciuitatum, aut etiam amplio-
rem habeant.ij demq tum locupletes.tum frugi homi
nes,tum magnifici conquifitores honorifice uocitétur.
Quippe ijs feculis ijs inftitutis.ijs moribus,in ijs genti
bus que id ius effe ftatuerunt,ut tam fumma fide arq
autoritate quifque fit, quàm maximis opibus penates
fuos architectatus eft ipfe heredesque cius. idque co
magis atqı magis, quo eorum ad nepotes horuinque
rurfus abnepotes patrimonia à maioribus parta lucu-
lentis certatim acceflionibus cumulaucrint, id eft,quo
longius latiuscp confines.affines.cognatos, confangui
nicos fummouerint.At ucro CHRISTVS poffellio
num condi&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6reqy7tm8p8ofcn9a4pnb5xnihcsha2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88047</id>
    <revision>
      <id>286394</id>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'AD LVPSETV M LVPSETVM EPIST. EPIST. 7 num conditor &amp; moderator, Pythagoricam cómunio nem &amp; charitatem inter afledas fuos relictam, luculen to fanxit exemplo,damnato capitis Anania ob teme ratam cómunionis legem.Quo certe inftituto CHRI STVS omne iuris,iftius ciuilis pontificiją; adeo recen tioris argumentofa uolumina,inter fuos quidem abro gaffe mihi uidetur.quod ipfum ius hodie arcem tene re prudentiæ uidemus,ac fata noftra regere. VTOPIA ue...</comment>
      <origin>286394</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1395" sha1="eim1ihb8hiu067jy83feli48p638rjn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;AD LVPSETV M
LVPSETVM EPIST.
EPIST. 7
num conditor &amp; moderator, Pythagoricam cómunio
nem &amp; charitatem inter afledas fuos relictam, luculen
to fanxit exemplo,damnato capitis Anania ob teme
ratam cómunionis legem.Quo certe inftituto CHRI
STVS omne iuris,iftius ciuilis pontificiją; adeo recen
tioris argumentofa uolumina,inter fuos quidem abro
gaffe mihi uidetur.quod ipfum ius hodie arcem tene
re prudentiæ uidemus,ac fata noftra regere. VTOPIA
uero infula,quam etiam V DEPOTIAM appellari au
dio,mirifica utiq forte(fi credimus) Chriftianos uero ri
tus ac germanam ipfam fapiétiam publice priuatimq
haufifle perhibetur.intemeratamcp ad hunc ufq diem
feruaffe, utpote que tria diuina inftituta,hoc eft bono
rum malorumq; inter cues æqualitatem,feu malis ciui
litatem numeris omnibus fuis abfolutam, &amp; pacis ac
tranquillitatis amorem conftantem ac pertinacem, &amp;
auri argentic contemptú confertis (ut aiunt)manibus
retinet,tria (ut ita loquar)cuertícula omnium fraudum,
impofturarum,circulcriptionum,uerfutiarum. &amp; plani
carum improbitatum. Superi fuo nomine facerent,ut
hac tria v TOPIANAE legis capita trabalibus clauis
firma ac ftare perfuafionis in fenfibus omniú morta
lium figerentur,protinus fuperbiam,cupiditatem, con
tentioné uafanam, atq; alia penè omnia uulnifica Sty
gij aduerfarij tela concidere languere uideres, iurisqu
lam uoluminum uim immenfam,tot eximia folidiq
ingenia&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eim1ihb8hiu067jy83feli48p638rjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88048</id>
    <revision>
      <id>286395</id>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'GVIL BVD ABI CA ingenia ad libitinam ufq detinentia.ut cafla &amp; uacan tia teredinibus permitti,aut inuolucris officinarum di cari.Proh diui immortales que nam Vropianorü fan- etitas eam diuinitus beatitudinem emereri potuit, ut auaritia &amp; cupiditas in cam unam infulam irrumpere. aut irrepere tot feculis non potuerint, nec inde iuftitia cum pudore proteruitate fua impudentiáp explodere &amp; exigere.Deus nunc optimus maximus tam benigne cum ijs pro...</comment>
      <origin>286395</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1394" sha1="ojyhwc4rn8zsmc03hw9s0vi2n1x6tub" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;GVIL BVD ABI
CA
ingenia ad libitinam ufq detinentia.ut cafla &amp; uacan
tia teredinibus permitti,aut inuolucris officinarum di
cari.Proh diui immortales que nam Vropianorü fan-
etitas eam diuinitus beatitudinem emereri potuit, ut
auaritia &amp; cupiditas in cam unam infulam irrumpere.
aut irrepere tot feculis non potuerint, nec inde iuftitia
cum pudore proteruitate fua impudentiáp explodere
&amp; exigere.Deus nunc optimus maximus tam benigne
cum ijs prouincijs egiffet,que ab eius facratiffimo no
mine cognomentum retinent &amp; amplectuntur:certe
auaritia tot mentes alioquin egregias arduasq; depra
uans &amp; peffundans femel hinc facefferet,&amp; aureum fer
culum Saturniumqi rediret. Hic enimuero periculum
effe quifpiam autumarit,ne forte Aratus &amp; poëtæ pri
fci opinione falfi fuerint, qui luftitiam èterris deceden
tem in fignifero circulo collocauerunt. reftitiffe enim
cam in Vropia infula neceffe eft, fi Hythlodaco credi
mus,nec dum in coelum perueniffe,uerum ego Vtopia
extra mundi cogniti fines fitam effe percunctando co
peri, infulam nimirum fortunatam Elyfijs fortaffe cam
pis proximam, nam Hythlodaus nondum fitum eius
finibus certis tradidit,ut Morus ipfe teftatur) multas
quidem ipfam in urbes diftraétam, fed unam in ciuita
tem coëuntes aut confpiranteis, nomine Hagnopolin,
fuis utiq ritibus bonisq acquiefcenté innocentia bea
tam,coeleftem quodam modo uitam agentem,ut infra
ccclum
C&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ojyhwc4rn8zsmc03hw9s0vi2n1x6tub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88049</id>
    <revision>
      <id>286396</id>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'AD LVPSETV MEPIST coelum fic fupra mundi huius cognití colluuione. Que in tot mortalium ftudijs ut acribus &amp; incitatis,fic inani bus &amp; irritis turbide &amp; æftuofe in precipitiú rapitur. Eius igitur infule cognitioné THOMAE MORO de bemus,qui beatæ uitae exemplar,ac uiuendi præfcriptú atate noftra promulgauit.ab Hychlodaco, ut ipfe tra dit,inuentum,cui omnia fert accepta. qui ut Vtopianis ciuitatem architectatus fit,ritusq; illis &amp; inftituta cond...</comment>
      <origin>286396</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1257" sha1="nifuu5izzyrvrnrhzgqkgft857ndv7w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;AD LVPSETV MEPIST
coelum fic fupra mundi huius cognití colluuione. Que
in tot mortalium ftudijs ut acribus &amp; incitatis,fic inani
bus &amp; irritis turbide &amp; æftuofe in precipitiú rapitur.
Eius igitur infule cognitioné THOMAE MORO de
bemus,qui beatæ uitae exemplar,ac uiuendi præfcriptú
atate noftra promulgauit.ab Hychlodaco, ut ipfe tra
dit,inuentum,cui omnia fert accepta. qui ut Vtopianis
ciuitatem architectatus fit,ritusq; illis &amp; inftituta condi
derit.id eft beatæ uite argumétú nobis inde mutuatus
fit,&amp; importarit,MORVS certe infulam &amp; fanéta infti
tuta ftilo orationéq; illuftrauit,ac ciuitatem ipfam Ha
gnopolitanorú ad norma regulácp expoliuit.omniáqs
ea addidit,unde operi magnifico decor uenuftascp ac
cedit.&amp; autoritas.etiá fi in ca opera nauanda fibi tantú
partes ftructoris uendicauit.uidelicet religio fuit maio,
res fibi partes in eo opere fumere, ne Hythlodaus iure
queri poffet gloriam fibi à MORO præcerptam,præflo
ratanq relinqui fi quádo fuos ipfe labores literis man
dare conftituiflet. unabouliou depav
rory
wor
Ken Barro railwayrecko Toy
Tangouroup; plur
p. MORO autem homini per fe graui, &amp; autoritate
magna fubnixo, fidem planèut habeam, efficit Petri
Aegidij Hantuerpienfis teftimonium,quem uiru núcs
b corain&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nifuu5izzyrvrnrhzgqkgft857ndv7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88050</id>
    <revision>
      <id>286397</id>
      <timestamp>2026-11-01T13:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'to 10 GVIL. BV D AE V SLVPSETO coram à me cognitum (mitto nunc doctrinae morump commendationem) co nomine amo quod ERASMI clariffimi uiri ac de literis facris, profanis, omnéq; ge- nus meritiffimi,amicus eft iuratiffimus,qui cum etiam ipfo iamdiu focietatem amicorum contraxi literis ultro citroq obfignatis. Vale Lupfete mi dileétiffime,&amp;LI NACRVM Britannici nominis columé(quod quidem ad literas bonas attinet)non magis iam ueftru(ut fpe ro) no...</comment>
      <origin>286397</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1238" sha1="daal2yswfdl4ge87z0mzsyl0lc5wpe7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;to
10 GVIL. BV D AE V SLVPSETO
coram à me cognitum (mitto nunc doctrinae morump
commendationem) co nomine amo quod ERASMI
clariffimi uiri ac de literis facris, profanis, omnéq; ge-
nus meritiffimi,amicus eft iuratiffimus,qui cum etiam
ipfo iamdiu focietatem amicorum contraxi literis ultro
citroq obfignatis. Vale Lupfete mi dileétiffime,&amp;LI
NACRVM Britannici nominis columé(quod quidem
ad literas bonas attinet)non magis iam ueftru(ut fpe
ro) noftrum,uerbis meis faluta uel coram uel epifto
la internuncia,idép primo quoc tempore. is em unus
eft paucorum quibus me perlubens approbarim fi pof
fim, cum &amp; ipfe coram hic agens mihi fe fumme,Joan
nicy Ruellio amico meo,ftudiorumq confcio probaue
rit,&amp; cius excellentem doctrinam, exactam diligen
tiam in primis fufpiciam,amulariés contendam. Ve
lim etiam ut MORO falutem unam &amp; alteram manda
to meo,ucl mittas ut dixi,uel dicas.quem uirum in Mi
neruse facratius albu iamdiu opinione mea fermonéq
meo relatú.de Vtopia noui orbis infula fume &amp; amo
&amp;ueneror.Eius cm hiftoria ætas noftra.pofteracy ata
tes habebut uelut elegantium utiliumés inftitutorum
feminarium,unde tranflatitios mores in fuam quifq d
uitatem importent &amp; accommodent. Vale,Parilis
pridic Cal. Auguft.
Hexaftichon&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>daal2yswfdl4ge87z0mzsyl0lc5wpe7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88051</id>
    <revision>
      <id>286407</id>
      <timestamp>2026-11-01T20:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'CLARISSIMO D HIERONYMO BVSLIDIO PRAEPOSITO ARIENSI, CATHOLICI REGIS CARO LI A CONSILIIS, PETRVS AEGI DIVS ANTVERPIENSIS S. D. VPERIORIBVS hifce diebus ornatif fime Buflidi,mifit ad me THOMAS ille MORVS,te quoq; tefte, cui notifi mus eft,eximium huius ætatis noftrac decus, Vtopiam infula, paucis adhuc mortalibus cognita,fed digna in primis,quam ut pluf Platonicam omneis uclint cognofcere,præfertim ab homine facundiffimo fic expreffam,fic depic...</comment>
      <origin>286407</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1218" sha1="m5j0x1seqk939zp44ko4s4xhtj379c1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;CLARISSIMO D
HIERONYMO BVSLIDIO PRAEPOSITO
ARIENSI, CATHOLICI REGIS CARO
LI A CONSILIIS, PETRVS AEGI
DIVS ANTVERPIENSIS S. D.
VPERIORIBVS hifce diebus ornatif
fime Buflidi,mifit ad me THOMAS
ille MORVS,te quoq; tefte, cui notifi
mus eft,eximium huius ætatis noftrac
decus, Vtopiam infula, paucis adhuc
mortalibus cognita,fed digna in primis,quam ut pluf
Platonicam omneis uclint cognofcere,præfertim ab
homine facundiffimo fic expreffam,fic depicta.fic ocu
lis fubicctam,ut quoties lego,aliquanto plus mihi uide
re uidear, cu iplum Raphaelem Hythlode(nam ci
fermoni æque interfui ac MORVS ipfe)fua uerba fona
tem audirem.Etiá fi uir ille haud uulgari præditus clo
quentia fic rem exponeret,ut facile appareret eum non
ca referre que narrantibus alijs didiciller,fed qua comi
nus haufiflet oculis,&amp; in quibus non exiguum tempus
effer uerfatus,homo mea quidé fententia,regionu, ho
minú,&amp; rerú experiétia uel ipfo Vlyffe fuperior.&amp; qua
lem octingentis hifce annis nufcp arbitrer natu,ad qué
collatus Vefpucius nihil uidifle putetur. Iam pratere
quod uifa ji audita narramus efficacius.aderat homi
ni peculiaris quadam ad explicandas res dexteritas.At
tamen cadem hæc quoties MORI penicillo depicta cór
templor&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m5j0x1seqk939zp44ko4s4xhtj379c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88052</id>
    <revision>
      <id>286408</id>
      <timestamp>2026-11-01T20:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'PETRVS AEGID. BVSLIDIO. 15 templor,fic afficior,ut mihi uidear nónunci in ipfa uer fari Vropia.Et hercule crediderim Raphaelem ipfum minus in ca infula uidiffe per ome quinquenniú quod illic egit, in MORI defcriptione uideri liceat. Tantum hic occurrit undiq; miraculoru,ut ambigam quid pri mum aut potiffimú admirer,feliciffimæ memoriæ fidé, que tot res auditas duntaxat penè ad uerbum reddere potuerit.an prudentia,qua uulgo ignotiffimos fontes...</comment>
      <origin>286408</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1443" sha1="ja82s03ot6rxiibami560onf1z9lnfo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;PETRVS AEGID. BVSLIDIO. 15
templor,fic afficior,ut mihi uidear nónunci in ipfa uer
fari Vropia.Et hercule crediderim Raphaelem ipfum
minus in ca infula uidiffe per ome quinquenniú quod
illic egit, in MORI defcriptione uideri liceat. Tantum
hic occurrit undiq; miraculoru,ut ambigam quid pri
mum aut potiffimú admirer,feliciffimæ memoriæ fidé,
que tot res auditas duntaxat penè ad uerbum reddere
potuerit.an prudentia,qua uulgo ignotiffimos fontes,
unde omnia reipublicae uel oriuntur mala,uel oriri pof
fent bona.fic animaduertit.an orationis uim ac faculta
tem,qua tanta fermonis latini puritate, tantís dicendi
neruis tot res cóplexus eft,præfertim unus in tot publi,
ca fimul &amp; domeftica negotia diftractus. Veru hæc oia
tu minus admiraris doctiffime Buflidig familiari etia
cófuetudine penitus habes cognitü,homine maius acp
pè diuinú hominis ingenium. In cæteris igitur nihil eft,
quod illius fcriptis que adijcere. Tantú tetraftichú uer
nacula Vtopienfiu lingua fcriptú,quod à MORI difcef
fu,forte mihi oftédit Hythlodaus apponendu curaui,
præfixo ciufdé gentis alphabeto,tú adiectis ad margi
nes aliquot anotatiuculis.Ná quod de infulæ fitu labo
rat MORVs,ne id qdé omnino tacuit Raphael, quác
paucis admodú,ac uelut obiter attigit.uelut hoc alij fer
uans loco. Atq; id fanè nefcio quo modo cafus quidã
malus utriq; noftrum inuidit.fiquidem cum ca loque
retur Raphael,adicrat MORVMè famulis quifpiam.
qui&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ja82s03ot6rxiibami560onf1z9lnfo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88053</id>
    <revision>
      <id>286409</id>
      <timestamp>2026-11-01T20:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sjgallagher2</username>
        <id>29663</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '1 PETRVS AEGID. BVSLIDIO. qui illi nefcio quid diceret in aure.ac mihi quidé tito at tentius aufcultanti,comitú quifpia,clarius,ob frigus opi nor nauigatione collectú,tuffiens,dicétis uoces aliquot intercepit. Verú no conquiefcá donec hác quoqi parte ad plenu cognonero,adeo ut non folum fitú infulae,fed ipfam etiá poli fublationé fim tibi ad ungué redditur, fi modo incolumis eft nofter Hythlodeus. Na uarius de homine rumor adfert,alij affirma...</comment>
      <origin>286409</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="0j65dybhn0sgw1lik37h5olhaw215b2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sjgallagher2&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1 PETRVS AEGID. BVSLIDIO.
qui illi nefcio quid diceret in aure.ac mihi quidé tito at
tentius aufcultanti,comitú quifpia,clarius,ob frigus opi
nor nauigatione collectú,tuffiens,dicétis uoces aliquot
intercepit. Verú no conquiefcá donec hác quoqi parte
ad plenu cognonero,adeo ut non folum fitú infulae,fed
ipfam etiá poli fublationé fim tibi ad ungué redditur,
fi modo incolumis eft nofter Hythlodeus. Na uarius
de homine rumor adfert,alij affirmat periffe in itinere.
rurfum alij reuerfum in patria, fed partim fuorum mo
res no ferente,partim Veopix defyderio follicitatú, cò
remigraffe.Na qd'huius infule nome nufi apud Co
fmographos reperiatur, pulchre diffoluit Hythlodaus
ipfe.Siquidé fieri potuit,ingt,ut nome quo ueteres fint
ufi poftea fit comutatu.aut etiá illos hæc fugerit infula,
quádo &amp; hodie cóplures oriuntur terra prifcis illis Geo
graphis intacta Q quorfum attinet hic argumētis
aftruere fidé,cu MORVS ille fit autor: Caterú quod is
ambigit de aditione,equidé laudo &amp; agnofco uiri mo
deftia.At mihi uifum eft opus modis omnib indignu
quod diu premeret,&amp; cu primis dignü, quod excat in
manus hominu,idé tuo potiffimu noie cómendatum
orbi.uel qd'MORI dotes tibi præcipue fint pfpecta,uel
qd'nemo magis idone.q rectis cófilijs iuuet républici.
in qua ia annis cóplurib? fuma cu laude uerfaris,tú pra
détie, tú integritatis.Bene Vale ftudiorú Meccenas &amp;
hui feculi deo.Antuerpiz AnM,DXVI,Cal. Noučb.
Thomas&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0j65dybhn0sgw1lik37h5olhaw215b2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88054</id>
    <revision>
      <id>286412</id>
      <timestamp>2026-11-01T21:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Incerta */</comment>
      <origin>286412</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18114" sha1="cevipgbcvvnmdpe5xskhvjajwkj185x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;{{rh||{{sc|Index Rervm et Verborvm.}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{Multicol}}{{Table |nodots |title=''Inhame radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Inimboja herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVI#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Ipecacuanha, eju{{s}}que facultates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Iupicay planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }}
{{Table |nodots |title=''Iupicanga Chin{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Iuqueri Planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Iurepeba utraque''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLI#84|84]] }}
{{Table |nodots |title=''Iuricuar{{ae}} herb{{ae}} facultates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVII#102|102]] }}
{{dhr}}
{{c|K.}}
{{Table |nodots |title={{Im|K}}{{Gothica|Lem}} ''Belgis {{s}}pa{{s}}mi {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{dhr}}
{{c|L.}}
{{Table |nodots |title={{Im|L}}''Ami{{ae}} pi{{s}}cis jecur''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Loco arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVIII#82|82]] }}
{{Table |nodots |title=''Lumbrici ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/X#27|27]] }}
{{dhr}}
{{c|M.}}
{{Table |nodots |title={{Im|M}}''Achin{{ae}} Mandioc{{ae}} Icon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#51|51]] }}
{{Table |nodots |title=''Machin{{ae}} Sacchari Icon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }}
{{Table |nodots |title=Malua d'I{{s}}co ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Mamanga frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLII#84|84]] }}
{{Table |nodots |title=''Mandioc{{ae}} hi{{s}}toria''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/II#52|52]] }}
{{Table |nodots |title=''Mandioca {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/II#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangues arboris vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Manaca frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/■#183|183]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVIII#76|76]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangara peuna herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangara brava herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Manipuera {{s}}uccus Mandioc{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=Maribunda ''Lu{{s}}itanis in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Marigue in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ma{{s}}arandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIX#120|120]] }}
{{Table |nodots |title=''Mechuacan radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Meeru herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Mellis {{s}}ilve{{s}}tris con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Morbi contagio{{s}}i in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }}
{{Table |nodots |title=''Morborum origo in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]] }}
{{Table |nodots |title=Mo{{s}}cites ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Moucicu excrementum maris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Mucuna guacu faba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''Muliebres morbi in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVII#32|32]] }}
{{Table |nodots |title=''Munbuca apes flav{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title=''Mureci arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Munduyguacu pinhones do Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XL#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=''Murucuja vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIII#106|106]] }}
{{Table |nodots |title=''Murucuja-miri''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIV#107|107]] }}
{{Table |nodots |title=''Myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }}
{{dhr}}
{{c|N.}}
{{Table |nodots |title={{Im|N}}''Arinari pi{{s}}cis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhambi herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVIII#89|89]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhambu-guacu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhandi piper longum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVII#96|96]] }}{{Multicol-break}}
{{Table |nodots |title=''Nhanduguacu araneus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Niqui pi{{s}}cis venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#45|45]] }}
{{dhr}}
{{c|O.}}
{{Table |nodots |title={{Im|O}}''B{{s}}tructio vi{{s}}cerum naturalium''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#23|23]] }}
{{Table |nodots |title=''Oculorum vitia in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#18|18]] }}
{{Table |nodots |title=''Oppilatio Hepatis {{et}} Lienis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#24|24]] }}
{{dhr}}
{{c|P.}}
{{Table |nodots |title={{Im|P}}''Acivira planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Paco caatinga''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Pagimirioba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIV#86|86]] }}
{{Table |nodots |title=''Palmarum differenti{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#61|61]] }}
{{Table |nodots |title=Pao d'Alho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=Pao molle ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=Pao podre ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Papul{{ae}} in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }}
{{Table |nodots |title=''Paranambuco etymon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=''Paratura herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XC#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=Pe de Galinha ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=Pimenta da terra ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXV#107|107]] }}
{{Table |nodots |title=''Pindaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=''Pindova arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#61|61]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=Pinhones do Bra{{s}}il. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XL#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=''Piper longum Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Pi{{s}}ces venenati''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Pluvialis temporis in Bra{{s}}ilia initium''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Pluviarum gutt{{ae}} magn{{ae}} in Bra{{s}}ilia''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Potincoba planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Prolap{{s}}us cartilaginis mucronat{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VI#22|22]] }}
{{Table |nodots |title=Pucho ''tene{{s}}mus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=Pulgera ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Purgandi methodus in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }}
{{dhr}}
{{c|Q.}}
{{Table |nodots |title={{Im|Q}}''Viya piper Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXV#107|107]] }}
{{dhr}}
{{c|R.}}
{{Table |nodots |title={{Im|R}}''Eciffo Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Remedia contra oculorum vitia''. [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#19|19]]. ''contra {{s}}pa{{s}}mum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#20|20]]. ''contra {{s}}tuporem'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IV#21|21]]. ''contra Catharros'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#22|22]]. ''contra prolap{{s}}um cartilaginis mucronat{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VI#23|23]]. ''contra ob{{s}}tructiones vi{{s}}cerum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#24|24]]. ''contra oppilationem Hepatis {{et}} Lienis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]]. ''contra Hydropem'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]]. ''contra Lumbricos'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/X#27|27]]. ''contra fluxus ventris'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#28|28]]. ''contra Tene{{s}}mum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#29|29]]. ''contra Choleram'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]]. ''contra Dy{{s}}enteriam'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]]. ''contra fluxum alvi hepaticum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]]. ''contra inflammationem ani'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''contra morbos mulieribus familiares'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVII#33|33]]. ''contra Luem Veneream'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]]. ''contra Gonorrh{{ae}}am''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|ibid.]] }}
{{dhr}}
{{c|S.}}
{{Table |nodots |title={{Im|S}}''Acar Arabicum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=Sal{{s}}a de Praya ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIX#103|103]] }}
{{Table |nodots |title=''Sanguinis eductiones in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Sape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Sarca{{s}}o Hi{{s}}panis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Sa{{s}}{{s}}afras Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=Scantamento ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Scarificationes vari{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Scolopendra venenata''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Scorbuti curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#24|24]] }}
{{Table |nodots |title=Seren ''Lu{{s}}itanis aura ve{{s}}pertina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#9|9]] }}
{{Table |nodots |title=Silva de praya ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVI#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Spa{{s}}mus in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Stupor morbus Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IV#20|20]] }}
{{Table |nodots |title=''Sub{{s}}olanus Bra{{s}}ili{{ae}} familiaris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]] }}
{{dhr}}
{{c|T.}}
{{Table |nodots |title={{Im|T}}''Ajaob{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|95]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Tangarac{{ae}} {{s}}pecies omnes lethales'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]]. ''earum de{{s}}criptio {{et}} qualitates''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }}
{{Table |nodots |title=Tangedor ''Hi{{s}}panis {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVII#68|68]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapyracoana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapyrapecu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }}
{{Table |nodots |title=''Tareyboia {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Tene{{s}}mus morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=''Timbo herb{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Tipi frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Τρισμὸς Gr{{ae}}cis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Tunga in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupaipi bulbo{{s}}{{ae}} plant{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupiecana herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupuraiba arboris flos''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{dhr}}
{{c|V.}}
{{Table |nodots |title={{Im|V}}''Mbu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXX#77|77]] }}
{{Table |nodots |title=''Venena à Barbaris excogitata''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#40|40]] }}
{{Table |nodots |title=''Venenata animantia Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#40|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=Vi{{s}}queira ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Vitis arbu{{s}}tin{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVI#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Vlcerum curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XX#36|36]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrape guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrucatu planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrucu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XII#65|65]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrurumbeba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }}
{{Table |nodots |title=''Vulnerum curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XX#36|36]] }}
{{dhr}}
{{c|Z.}}
{{Table |nodots |title={{Im|Z}}''Abucayo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIII#65|65]] }}
{{Table |nodots |title=''Zamouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXV#81|81]] }}{{Multicol-end}}
{{dhr}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|FINIS}}.}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{dhr}}{{rh|||{{sc|Geor-}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cevipgbcvvnmdpe5xskhvjajwkj185x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286419</id>
      <parentid>286412</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>286419</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18147" sha1="ckweh8vrjgcelilbjo0xfhj3hh59bzp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;{{rh||{{sc|Index Rervm et Verborvm.}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{Multicol}}{{Table |nodots |title=''Inhame radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Inimboja herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVI#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Ipecacuanha, eju{{s}}que facultates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Iupicay planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }}
{{Table |nodots |title=''Iupicanga Chin{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Iuqueri Planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Iurepeba utraque''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLI#84|84]] }}
{{Table |nodots |title=''Iuricuar{{ae}} herb{{ae}} facultates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVII#102|102]] }}
{{dhr}}
{{c|K.}}
{{Table |nodots |title={{Im|K}}{{Gothica|Lem}} ''Belgis {{s}}pa{{s}}mi {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{dhr}}
{{c|L.}}
{{Table |nodots |title={{Im|L}}''Ami{{ae}} pi{{s}}cis jecur''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Loco arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVIII#82|82]] }}
{{Table |nodots |title=''Lumbrici ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/X#27|27]] }}
{{dhr}}
{{c|M.}}
{{Table |nodots |title={{Im|M}}''Achin{{ae}} Mandioc{{ae}} Icon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#51|51]] }}
{{Table |nodots |title=''Machin{{ae}} Sacchari Icon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }}
{{Table |nodots |title=Malua d'I{{s}}co ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Mamanga frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLII#84|84]] }}
{{Table |nodots |title=''Mandioc{{ae}} hi{{s}}toria''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/II#52|52]] }}
{{Table |nodots |title=''Mandioca {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/II#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangues arboris vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Manaca frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIII#85|{{sic|183|85}}]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVIII#76|76]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangara peuna herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangara brava herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Manipuera {{s}}uccus Mandioc{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=Maribunda ''Lu{{s}}itanis in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Marigue in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ma{{s}}arandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIX#120|120]] }}
{{Table |nodots |title=''Mechuacan radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Meeru herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Mellis {{s}}ilve{{s}}tris con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Morbi contagio{{s}}i in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }}
{{Table |nodots |title=''Morborum origo in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]] }}
{{Table |nodots |title=Mo{{s}}cites ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Moucicu excrementum maris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Mucuna guacu faba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''Muliebres morbi in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVII#32|32]] }}
{{Table |nodots |title=''Munbuca apes flav{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title=''Mureci arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Munduyguacu pinhones do Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XL#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=''Murucuja vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIII#106|106]] }}
{{Table |nodots |title=''Murucuja-miri''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIV#107|107]] }}
{{Table |nodots |title=''Myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }}
{{dhr}}
{{c|N.}}
{{Table |nodots |title={{Im|N}}''Arinari pi{{s}}cis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhambi herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVIII#89|89]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhambu-guacu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhandi piper longum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVII#96|96]] }}{{Multicol-break}}
{{Table |nodots |title=''Nhanduguacu araneus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Niqui pi{{s}}cis venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#45|45]] }}
{{dhr}}
{{c|O.}}
{{Table |nodots |title={{Im|O}}''B{{s}}tructio vi{{s}}cerum naturalium''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#23|23]] }}
{{Table |nodots |title=''Oculorum vitia in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#18|18]] }}
{{Table |nodots |title=''Oppilatio Hepatis {{et}} Lienis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#24|24]] }}
{{dhr}}
{{c|P.}}
{{Table |nodots |title={{Im|P}}''Acivira planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Paco caatinga''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Pagimirioba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIV#86|86]] }}
{{Table |nodots |title=''Palmarum differenti{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#61|61]] }}
{{Table |nodots |title=Pao d'Alho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=Pao molle ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=Pao podre ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Papul{{ae}} in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }}
{{Table |nodots |title=''Paranambuco etymon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=''Paratura herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XC#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=Pe de Galinha ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=Pimenta da terra ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXV#107|107]] }}
{{Table |nodots |title=''Pindaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=''Pindova arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#61|61]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=Pinhones do Bra{{s}}il. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XL#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=''Piper longum Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Pi{{s}}ces venenati''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Pluvialis temporis in Bra{{s}}ilia initium''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Pluviarum gutt{{ae}} magn{{ae}} in Bra{{s}}ilia''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Potincoba planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Prolap{{s}}us cartilaginis mucronat{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VI#22|22]] }}
{{Table |nodots |title=Pucho ''tene{{s}}mus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=Pulgera ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Purgandi methodus in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }}
{{dhr}}
{{c|Q.}}
{{Table |nodots |title={{Im|Q}}''Viya piper Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXV#107|107]] }}
{{dhr}}
{{c|R.}}
{{Table |nodots |title={{Im|R}}''Eciffo Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Remedia contra oculorum vitia''. [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#19|19]]. ''contra {{s}}pa{{s}}mum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#20|20]]. ''contra {{s}}tuporem'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IV#21|21]]. ''contra Catharros'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#22|22]]. ''contra prolap{{s}}um cartilaginis mucronat{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VI#23|23]]. ''contra ob{{s}}tructiones vi{{s}}cerum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#24|24]]. ''contra oppilationem Hepatis {{et}} Lienis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]]. ''contra Hydropem'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]]. ''contra Lumbricos'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/X#27|27]]. ''contra fluxus ventris'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#28|28]]. ''contra Tene{{s}}mum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#29|29]]. ''contra Choleram'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]]. ''contra Dy{{s}}enteriam'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]]. ''contra fluxum alvi hepaticum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]]. ''contra inflammationem ani'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''contra morbos mulieribus familiares'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVII#33|33]].{{Multicol-break}} ''contra Luem Veneream'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]]. ''contra Gonorrh{{ae}}am''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|ibid.]] }}
{{dhr}}
{{c|S.}}
{{Table |nodots |title={{Im|S}}''Acar Arabicum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=Sal{{s}}a de Praya ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIX#103|103]] }}
{{Table |nodots |title=''Sanguinis eductiones in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Sape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Sarca{{s}}o Hi{{s}}panis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Sa{{s}}{{s}}afras Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=Scantamento ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Scarificationes vari{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Scolopendra venenata''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Scorbuti curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#24|24]] }}
{{Table |nodots |title=Seren ''Lu{{s}}itanis aura ve{{s}}pertina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#9|9]] }}
{{Table |nodots |title=Silva de praya ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVI#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Spa{{s}}mus in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Stupor morbus Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IV#20|20]] }}
{{Table |nodots |title=''Sub{{s}}olanus Bra{{s}}ili{{ae}} familiaris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]] }}
{{dhr}}
{{c|T.}}
{{Table |nodots |title={{Im|T}}''Ajaob{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|95]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Tangarac{{ae}} {{s}}pecies omnes lethales'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]]. ''earum de{{s}}criptio {{et}} qualitates''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }}
{{Table |nodots |title=Tangedor ''Hi{{s}}panis {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVII#68|68]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapyracoana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapyrapecu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }}
{{Table |nodots |title=''Tareyboia {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Tene{{s}}mus morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=''Timbo herb{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Tipi frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Τρισμὸς Gr{{ae}}cis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Tunga in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupaipi bulbo{{s}}{{ae}} plant{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupiecana herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupuraiba arboris flos''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{dhr}}
{{c|V.}}
{{Table |nodots |title={{Im|V}}''Mbu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXX#77|77]] }}
{{Table |nodots |title=''Venena à Barbaris excogitata''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#40|40]] }}
{{Table |nodots |title=''Venenata animantia Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#40|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=Vi{{s}}queira ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Vitis arbu{{s}}tin{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVI#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Vlcerum curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XX#36|36]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrape guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrucatu planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrucu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XII#65|65]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrurumbeba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }}
{{Table |nodots |title=''Vulnerum curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XX#36|36]] }}
{{dhr}}
{{c|Z.}}
{{Table |nodots |title={{Im|Z}}''Abucayo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIII#65|65]] }}
{{Table |nodots |title=''Zamouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXV#81|81]] }}{{Multicol-end}}
{{dhr}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|FINIS}}.}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{dhr}}{{rh|||{{sc|Geor-}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ckweh8vrjgcelilbjo0xfhj3hh59bzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>286420</id>
      <parentid>286419</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnaldoSS</username>
        <id>18086</id>
      </contributor>
      <origin>286420</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18239" sha1="g0mdwe2kmfmdz81hpb0mlb22eo6vrr5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;EnaldoSS&quot; /&gt;{{rh||{{sc|Index Rervm et Verborvm.}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;{{Multicol}}&lt;/noinclude&gt;{{Table |nodots |title=''Inhame radices''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Inimboja herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVI#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Ipecacuanha, eju{{s}}que facultates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Iupicay planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVII#119|119]] }}
{{Table |nodots |title=''Iupicanga Chin{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXII#99|99]] }}
{{Table |nodots |title=''Iuqueri Planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCVI#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Iurepeba utraque''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLI#84|84]] }}
{{Table |nodots |title=''Iuricuar{{ae}} herb{{ae}} facultates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVII#102|102]] }}
{{dhr}}
{{c|K.}}
{{Table |nodots |title={{Im|K}}{{Gothica|Lem}} ''Belgis {{s}}pa{{s}}mi {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{dhr}}
{{c|L.}}
{{Table |nodots |title={{Im|L}}''Ami{{ae}} pi{{s}}cis jecur''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Loco arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVIII#82|82]] }}
{{Table |nodots |title=''Lumbrici ventris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/X#27|27]] }}
{{dhr}}
{{c|M.}}
{{Table |nodots |title={{Im|M}}''Achin{{ae}} Mandioc{{ae}} Icon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#51|51]] }}
{{Table |nodots |title=''Machin{{ae}} Sacchari Icon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#50|50]] }}
{{Table |nodots |title=Malua d'I{{s}}co ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXI#104|104]] }}
{{Table |nodots |title=''Mamanga frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLII#84|84]] }}
{{Table |nodots |title=''Mandioc{{ae}} hi{{s}}toria''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/II#52|52]] }}
{{Table |nodots |title=''Mandioca {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/II#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangues arboris vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVII#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Manaca frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIII#85|{{sic|183|85}}]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXVIII#76|76]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangara peuna herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Mangara brava herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Manipuera {{s}}uccus Mandioc{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=Maribunda ''Lu{{s}}itanis in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Marigue in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Ma{{s}}arandiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIX#120|120]] }}
{{Table |nodots |title=''Mechuacan radix''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LIII#93|93]] }}
{{Table |nodots |title=''Meeru herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIII#116|116]] }}
{{Table |nodots |title=''Mellis {{s}}ilve{{s}}tris con{{s}}ideratio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#55|55]] }}
{{Table |nodots |title=''Morbi contagio{{s}}i in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVIII#34|34]] }}
{{Table |nodots |title=''Morborum origo in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#8|8]] }}
{{Table |nodots |title=Mo{{s}}cites ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Moucicu excrementum maris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Mucuna guacu faba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#48|48]] }}
{{Table |nodots |title=''Muliebres morbi in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVII#32|32]] }}
{{Table |nodots |title=''Munbuca apes flav{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{Table |nodots |title=''Mureci arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Munduyguacu pinhones do Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XL#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=''Murucuja vari{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIII#106|106]] }}
{{Table |nodots |title=''Murucuja-miri''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXIV#107|107]] }}
{{Table |nodots |title=''Myrtus {{s}}ilve{{s}}tris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXVII#82|82]] }}
{{dhr}}
{{c|N.}}
{{Table |nodots |title={{Im|N}}''Arinari pi{{s}}cis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhambi herb{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLVIII#89|89]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhambu-guacu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LI#91|91]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhandi piper longum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Nhanduguacu araneus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Niqui pi{{s}}cis venenatus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#45|45]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break}}&lt;/noinclude&gt;
{{dhr}}
{{c|O.}}
{{Table |nodots |title={{Im|O}}''B{{s}}tructio vi{{s}}cerum naturalium''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#23|23]] }}
{{Table |nodots |title=''Oculorum vitia in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#18|18]] }}
{{Table |nodots |title=''Oppilatio Hepatis {{et}} Lienis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#24|24]] }}
{{dhr}}
{{c|P.}}
{{Table |nodots |title={{Im|P}}''Acivira planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCIV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Paco caatinga''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LX#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=''Pagimirioba herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XLIV#86|86]] }}
{{Table |nodots |title=''Palmarum differenti{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#61|61]] }}
{{Table |nodots |title=Pao d'Alho ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=Pao molle ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=Pao podre ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Papul{{ae}} in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXI#37|37]] }}
{{Table |nodots |title=''Paranambuco etymon''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=''Paratura herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XC#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=Pe de Galinha ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXVIII#102|102]] }}
{{Table |nodots |title=Pimenta da terra ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXV#107|107]] }}
{{Table |nodots |title=''Pindaiba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XX#71|71]] }}
{{Table |nodots |title=''Pindova arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#61|61]], [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/X#62|62]] }}
{{Table |nodots |title=Pinhones do Bra{{s}}il. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XL#83|83]] }}
{{Table |nodots |title=''Piper longum Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Pi{{s}}ces venenati''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Pluvialis temporis in Bra{{s}}ilia initium''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#2|2]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Pluviarum gutt{{ae}} magn{{ae}} in Bra{{s}}ilia''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Potincoba planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Prolap{{s}}us cartilaginis mucronat{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VI#22|22]] }}
{{Table |nodots |title=Pucho ''tene{{s}}mus Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=Pulgera ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIV#101|101]] }}
{{Table |nodots |title=''Purgandi methodus in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#17|17]] }}
{{dhr}}
{{c|Q.}}
{{Table |nodots |title={{Im|Q}}''Viya piper Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXV#107|107]] }}
{{dhr}}
{{c|R.}}
{{Table |nodots |title={{Im|R}}''Eciffo Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Remedia contra oculorum vitia''. [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/II#19|19]]. ''contra {{s}}pa{{s}}mum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#20|20]]. ''contra {{s}}tuporem'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IV#21|21]]. ''contra Catharros'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/V#22|22]]. ''contra prolap{{s}}um cartilaginis mucronat{{ae}}'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VI#23|23]]. ''contra ob{{s}}tructiones vi{{s}}cerum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#24|24]]. ''contra oppilationem Hepatis {{et}} Lienis'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VIII#25|25]]. ''contra Hydropem'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IX#26|26]]. ''contra Lumbricos'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/X#27|27]]. ''contra fluxus ventris'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XI#28|28]]. ''contra Tene{{s}}mum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#29|29]]. ''contra Choleram'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIII#29|29]]. ''contra Dy{{s}}enteriam'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIV#30|30]]. ''contra fluxum alvi hepaticum'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XV#31|31]]. ''contra inflammationem ani'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVI#32|32]]. ''contra morbos mulieribus familiares'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XVII#33|33]]. ''contra Luem Veneream'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]]. ''contra Gonorrh{{ae}}am''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|ibid.]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-break}}&lt;/noinclude&gt;
{{dhr}}
{{c|S.}}
{{Table |nodots |title={{Im|S}}''Acar Arabicum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/I#49|49]] }}
{{Table |nodots |title=Sal{{s}}a de Praya ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIX#103|103]] }}
{{Table |nodots |title=''Sanguinis eductiones in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Sape gramen junceum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVIII#96|96]] }}
{{Table |nodots |title=''Sarca{{s}}o Hi{{s}}panis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#3|3]] }}
{{Table |nodots |title=''Sa{{s}}{{s}}afras Bra{{s}}il''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXI#98|98]] }}
{{Table |nodots |title=Scantamento ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XIX#35|35]] }}
{{Table |nodots |title=''Scarificationes vari{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/I#16|16]] }}
{{Table |nodots |title=''Scolopendra venenata''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#44|44]] }}
{{Table |nodots |title=''Scorbuti curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/VII#24|24]] }}
{{Table |nodots |title=Seren ''Lu{{s}}itanis aura ve{{s}}pertina''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#9|9]] }}
{{Table |nodots |title=Silva de praya ''Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LVI#95|95]] }}
{{Table |nodots |title=''Spa{{s}}mus in Bra{{s}}ilia''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Stupor morbus Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/IV#20|20]] }}
{{Table |nodots |title=''Sub{{s}}olanus Bra{{s}}ili{{ae}} familiaris''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/I#1|1]] }}
{{dhr}}
{{c|T.}}
{{Table |nodots |title={{Im|T}}''Ajaob{{ae}} {{s}}pecies''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LV#95|95]] }}
{{Table |nodots |title={{Outdent|''Tangarac{{ae}} {{s}}pecies omnes lethales'', [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#47|47]]. ''earum de{{s}}criptio {{et}} qualitates''.}} |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LII#92|92]] }}
{{Table |nodots |title=Tangedor ''Hi{{s}}panis {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#41|41]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapia arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XVII#68|68]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapyracoana arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIV#80|80]] }}
{{Table |nodots |title=''Tapyrapecu herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIV#112|112]] }}
{{Table |nodots |title=''Tareyboia {{s}}erpens''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#43|43]] }}
{{Table |nodots |title=''Tene{{s}}mus morbus''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XII#28|28]] }}
{{Table |nodots |title=''Timbo herb{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXIX#115|115]] }}
{{Table |nodots |title=''Tipi frutex''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCI#115|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=''Τρισμὸς Gr{{ae}}cis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/III#19|19]] }}
{{Table |nodots |title=''Tunga in{{s}}ectum''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XXII#38|38]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupaipi bulbo{{s}}{{ae}} plant{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupiecana herba''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXX#110|110]] }}
{{Table |nodots |title=''Tupuraiba arboris flos''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/III#56|56]] }}
{{dhr}}
{{c|V.}}
{{Table |nodots |title={{Im|V}}''Mbu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXX#77|77]] }}
{{Table |nodots |title=''Venena à Barbaris excogitata''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#40|40]] }}
{{Table |nodots |title=''Venenata animantia Bra{{s}}ili{{ae}}''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/III#40|ibid.]] }}
{{Table |nodots |title=Vi{{s}}queira ''herba Lu{{s}}itanis''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXII#105|105]] }}
{{Table |nodots |title=''Vitis arbu{{s}}tin{{ae}} qualitates''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXXXVI#113|113]] }}
{{Table |nodots |title=''Vlcerum curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XX#36|36]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrape guacu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXIII#79|79]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrucatu planta''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XCV#117|117]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrucu arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XII#65|65]] }}
{{Table |nodots |title=''Vrurumbeba arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/LXIII#100|100]] }}
{{Table |nodots |title=''Vulnerum curatio''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/II/XX#36|36]] }}
{{dhr}}
{{c|Z.}}
{{Table |nodots |title={{Im|Z}}''Abucayo arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XIII#65|65]] }}
{{Table |nodots |title=''Zamouna arbor''. |page= [[Historia Naturalis Brasiliae/Medicina Brasiliensi/IV/XXXV#81|81]] }}&lt;noinclude&gt;{{Multicol-end}}&lt;/noinclude&gt;
{{dhr}}
{{c|{{larger|{{sc|{{spatium|0.3em|FINIS}}.}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{dhr}}{{rh|||{{sc|Geor-}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0mdwe2kmfmdz81hpb0mlb22eo6vrr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Autumnus serotinus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88055</id>
    <revision>
      <id>286418</id>
      <timestamp>2026-11-02T00:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coronus Tenebrosius</username>
        <id>31709</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '== AUTUMNUS SEROTINUS ==  &lt;poem&gt;    Hic est ille, verus, serotinus autumnus qui ineunte Novembri venit. Subito frigus factum est. In aere recens aura sentitur. Flatus venti frigidi pluviam ferunt: tenuem, frigidam pluviam. Ventus per frondes transit.  Quamquam nocte videre non possum, dum foris sto, in aperto, scio: omnis impetus venti frigidi, qui in frondibus susurrat, secum ad terram semper defert certum numerum foliorum flavescentium.  Et omnia tam tranquil...'</comment>
      <origin>286418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="591" sha1="38aileth62ooxt84zyp567prybrzfp4" xml:space="preserve">== AUTUMNUS SEROTINUS ==

&lt;poem&gt;
  
Hic est ille, verus, serotinus autumnus qui ineunte Novembri venit.
Subito frigus factum est. In aere recens aura sentitur.
Flatus venti frigidi pluviam ferunt: tenuem, frigidam pluviam.
Ventus per frondes transit.

Quamquam nocte videre non possum, dum foris sto, in aperto, scio:
omnis impetus venti frigidi, qui in frondibus susurrat,
secum ad terram semper defert certum numerum foliorum flavescentium.

Et omnia tam tranquilla sunt, tam pulchra, tam recentia.
Et lumina domorum longinquarum, per colles circumiectos sparsa,
in nocte micant.


&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>38aileth62ooxt84zyp567prybrzfp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liber:Charte de confirmation générale Abbaye-aux-Dames - 2H-25-1.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>88056</id>
    <revision>
      <id>286425</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AD14-LS</username>
        <id>32676</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens ''</comment>
      <origin>286425</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="3ajgk4t3g3sgjbzawud1vvvn9olb9vl" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=Charte de confirmation générale des biens de l'Abbaye-aux-Dames à Caen par Henri II Plantegenêt
|Language=la
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=Archivum Departmentale Calvadosense
|Address=
|Year=
|Source=
|Image=[[Fasciculus:Charte de confirmation générale Abbaye-aux-Dames - 2H-25-1.pdf|150px]]
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Remarks=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>3ajgk4t3g3sgjbzawud1vvvn9olb9vl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Charte de confirmation générale Abbaye-aux-Dames - 2H-25-1.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>88057</id>
    <revision>
      <id>286426</id>
      <timestamp>2026-11-02T10:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AD14-LS</username>
        <id>32676</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'H., Dei gratia rex Anglorum, et dux Normannorum et Aquitanorum, et comes Andegavorum, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, comitibus, baronibus, justiciis, vicecomitibus, et omnibus baillivis et fidelibus suis, salutem.  Sciatis me concessisse et hac presenti carta mea confirmasse ecclesie Sancte Trinitatis Cadomi et sanctimonialibus ibidem Deo servientibus omnes subscriptas donationes quas  antecessores mei eis fecerunt, et omnes alias rati...</comment>
      <origin>286426</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10590" sha1="9i5uij4t0w8nr6q6lx3m0dqqhjjuwvn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;AD14-LS&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;H., Dei gratia rex Anglorum, et dux Normannorum et Aquitanorum, et comes Andegavorum, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, comitibus, baronibus, justiciis, vicecomitibus, et omnibus baillivis et fidelibus suis, salutem. 
Sciatis me concessisse et hac presenti carta mea confirmasse ecclesie Sancte Trinitatis Cadomi et sanctimonialibus ibidem Deo servientibus omnes subscriptas donationes quas  antecessores mei eis fecerunt, et omnes alias rationabiles donationes sibi factas : Ex dono Willelmi regis proavi mei et Mathildis regine uxoris sue, villam de Caluz, cum omnibus pertinentiis suis, excepta decima ecclesie Sancte Marie Baiocensis ; et Oistrehan cum omnibus pertinentiis suis, excepto eo quod Robertus tenebat ibi de comite Moritonii, secundum quod in carta ipsius regis continetur ; et villam que dicitur Chaufor, cum omnibus pertinentiis suis ; et villa[m] Barge, cum omnibus pertinentiis suis ; et C. et X. acras terre in villa de Amblia, et unum 20 molendinum in eadem villa ; et quinquaginta acras terre in territorio Cadomi ; et Eskenevillam ; et terram quam Robertus filius Wimundi Cufel habebat in Hertrufivilla ; et terras quas Ricardus filius Herlewini tenebat in Taxilli et in Monte Boani ; et terram quam Radulfus filius Alani tenebat in Willun, et rusticum unum in Karun, et duas garbas decime in eadem villa, et duas garbas decime quas Ranaldus de Barberiis habebat in eadem villa de Karun ; et in Valcellis terram que fuit Milonis marescalli et Alesuine uxoris ejus, et id quod ipsi habebant in ecclesia et in molen- dino ejusdem ville, excepto maritagio Beatricie (sic) filie sue ; et in territorio Cadomi terras illas quas Godefridus Juvenis et Rogerus constabularius et Willelmus Patric tenebant de prefato rege Willelmo predecessore meo ; et in burgo Cadomi decimam unius molendini ipsius regis, et decimam furnorum ad ipsum pertinentium, et decimam aque de Diva, de piscibus et denariis ; et decimam de Divula et de Bavent, de sale et denariis ; et decimam de Gacei de denariis, piscibus et molendinis ; et in insula de Gerzoi unum molendinum et medietatem decime de quinque parrochiis, et sextam garbam unius parrochie et dimidie, et terram et decimas quas Raginaldus capellanus ipsius regis de eo tenebat in eadem insula. Et in villa que dicitur Main- trud, LX. acras terre ; et in Billei, terram que fuit Hernosti clerici et terram Radulfi de Billei ; apud Lyriacum III. arpennos vinee et VI. acras terre ; et apud Albam Viam, VII. arpennos vinee ; et apud Vernon, III. arpennos vinee et unam domum in eadem villa ; et medietatem ville de Carpiquet ; ex dono Adelaidis filie Tustini Haldup, alteram medietatem ville de Carpiquet, cum medietate decime et ecclesie ejusdem ville ; et duas partes ville que dicitur Puteus ; inter Felgerolas et Estarvillam, novies XX acras terre ; et terram quam Oesmelinus filius Teodorici et Herbertus Folenfant tenebant de ea in Goisbertivilla et in Dumouvilla et in Cuvervilla ; et in Coisneriis, dimidium molendinum et terram unius caruce ; in Ruscavilla terram unius caruce ; et in Ingulfivilla terram que fuit Ansquitilli, et in Calvavilla terram unius caruce ; et Fraxinivillam et Mesnillum Urselli. Ex dono Stigandi, ecclesias 10 Falesie cum decimis, et ecclesiam de Wibrai, et unum molendinum ibidem ; et ex dono Alveredi de Moiun (?), terram que fuit Aale sororis ejus apud Ranvillam, excepto feodo quod Sanctus Leodegarius de Pratellis ibi habet. Ex dono Fredesend[is] amite Ran[nulfi] vicecomitis, Osbertivillam. Ex dono prefati Ran[nulfi], molendinum unum infra burgum Cadomi, et terram duorum francorum hominum in Goisbertivilla. Ex dono Balduini filii comitis Gilleberti et Emme uxoris ejus, ecclesias de Foresta cum decimis, et ibidem CC. acras terre. Ex dono Muriel[is] de Guitot, Osbertivillam supra mare. Ex dono Alberede sororis Fulconis, terram quam habebat in Willun. Ex dono Billeheld[is] filie Rogeri, maritagium suum in Vernon. Ex dono Rogeri de Monbrai, terram quam habebat in Grainvilla. Ex dono Rogeri de Monas- 20 teriis, terram de Salan cum omnibus pertinentiis, et medietatem bosci Montis Alboldi ; et ecclesiam de Vaus cum decima, et terram unius caruce in eadem villa, et hoc quod habebat in dominio ibidem in quodam molendino, et terram que fuit Ricardi] in villa de Lu. Ex dono Fulconis de Alnou, Folebec cum molend[inis] et omnibus pertinentiis suis. Ex dono Asceline filie Alveredi Gigantis, terram quam habebat in Grandi Campo et in Joeio. Ex dono Willemi Bacun, duas partes decime de Bleer et unum rusticum in eadem villa. Ex dono Goiffridi Lovet, duas partes decime de decem et octo villanis, et VI. acras terre in Colevilla. Ex dono Ebremari, XL. acras terre in Engleschevilla, et XX. in Karun, et duas garbas medietatis decime de Karun, et in Villun decimam quam emit a Muriele sorore Ricardi principis. Ex dono Petri, id quod habebat in Monasteriis. Ex dono Odonis clerici, XL. acras terre in Cambis. Ex dono hominum de Burnuvilla, ecclesiam de Burnuvilla cum decima, excepto eo quod Rogerus filius Unfredi ibidem tenuit. Item ex dono prefati regis Willelmi, homines suos de Burnovilla, cum tota terra que fuit Unfredi camerarii in ipsa villa. Ex dono Alberede uxoris Radulfi Tessun, servicium Fulcherius Malherbe de ipsa tenebat in Blevilla. Ex dono Gille filie Tustini, terram quam habebat in Graei et in Dunvilla, cum omnibus pertinentiis suis. Item ex dono prefati regis, servicium quod Gaufridus filius Salomonis et Helco dapifer ei reddebant de Graei. Ex dono Wigerii de Sancte Marie Ecclesia, terram quam habebat in villa que dicitur Mortua Femina. Ex dono Radulfi filii Al., terram quam habebat in Adevilla. Ex dono Alberede matris Hugonis et Rogeri, id quod habebant in ecclesia et decima de Henouvilla, et unam acram terre in eadem villa. Ex dono Hugonis Pincerne, terram de Fago. Ex dono Gonnor matris Willelmi de Breosa terram quam habebat in Bavent, et terras quas habebat in Rovres et in Cierneio et in Craissanvilla et in Quatrepuiz. Ex dono Roberti filii Aufredi dapiferi, terram quam habebat in Condeio, et medietatem pratorum de Wishulmo. Ex dono Radulfi de Aneriis, XXXVI. acras terre in Aneriis. Ex dono Urselli, terram quam habebat in villa Sancti Anieni. Ex dono Roberti camerarii, terram que fuit Hadebrandi in Lovigneio. Ex dono Willelmi camerarii, unum molendinum juxta Katehol, et terram quam ipse ibidem tenebat de prefata M[athildi] regina. Ex dono Roberti Bertran duos liberos homines cum decima sua in Columbellis. Ex dono Emme comitisse de Moschans, quicquid habebat in prefata villa de Columbellis. Ex dono Willelmi de Guermonvilla, decimam quam habebat in Grentevilla. Ex dono Willelmi Gloiet, duas garbas decime quam habebat in Dunmesnillo. Ex dono Rogeri de Botemont et Willelmi de Mesnillo Maugerii duas garbas decime quam habebat in Colevilla, et LX. arpennos terre in Duxeio et in Chooig. Ex dono Willelmi de Warenna, servicium de terra que fuit Doriel in Aniseio et in Barberiis et in Willun. Ex dono et concessione Odonis Baiocensis episcopi, omnes libertates et quietantias prefate abbatie et ecclesie Beati Egidii, et ipsi abbatisse et monialibus et clericis et servientibus earum ab eodem episcopo concessas, secundum quod in carta prefati regis Willelmi continetur. Ex dono Haudvise uxoris Roberti Marmion terram quam habebat in Sancto Georgio et in Jurkis, et molendinum de la Boista et le Parket. Ex dono Ricardi de Rollos, unum modium frumenti in Rosel. Ex dono Roberti de Matonio XX. sextarios annone singulis annis. Ex dono Toroldi Papeillun, decimam hominum suorum de Amblia. Ex dono Hugonis Murdac et uxoris ejus, decimam quam habebant in Traili, ita ut pro decima illa reddentur singulis annis XX. solidi prefatis monialibus in nundinis Montis Martini. Ex dono Hugonis de Bruecuria X. acras terre et unam in Graina. Ex dono Willelmi de Goisbertivilla, decimam Herberti Burni. Ex dono Vivienni de Argentiis, III. acras vinee. Ex dono Willelmi filii Herberti, decimam quam habebat in Willun et decimam hominum suorum. Ex dono Willelmi Tanetin, LXX. acras terre in Ranerii Mesnil. Item ex dono prefati regis Willelmi et M[athildis] regine burgum Kathehulmi cum appendiciis suis et quandam mansuram in Rothomago, et quandam mansuram in Barbefluctu. Ex dono Ade uxoris Rogeri de Prateriis, decimam quam habebat in Columbeio. Ex dono hominum de Piris, duas garbas decime sue. Ex dono Fulcoldi camerarii regine, terram et domos quas habebat in Cadomo et in Cambis. Ex dono Unfridi de Adevilla, duas garbas decime sue de Adevilla. Ex dono Willelmi Flandrensis camerarii regine, LX. acras terre in Adevilla. Ex dono Gonnil et Lesceline filie sue, LX. acras terre in territorio Baiocensi, et in ipsa civitate unam mansuram. Ex dono Gaufridi Pelemosche, unum censarium de duabus acris terre in Lyon. Ex dono Wil- lelmi de Plumetot, duas garbas decime quater XX acrarum terre in Grentevilla. Ex dono Thome Bardul, XXX. solidos Stellingorum in molendino suo de Erwa- deston[e] super Derwente. Ex dono prefati regis Willelmi proavi mei et regis Henrici avi mei, terras subscriptas in Anglia : maneria videlicet Hanton[e] et Avelingues et Penneberiam et Felesteldam et Horsteldam et Tarentam et Teolvesiam, cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus et pertinentiis eisdem maneriis per- tinentibus, cum soca et saca, et thol et thien et infangueneth[eof]. Ex dono Willelmi de Plesseicio decimam de Tholosona. Concedo etiam et confirmo conventionem et finem factum inter monachos Sancti Stephani et moniales Sancte Trinitatis concessione et assensu prefati regis Willelmi super controversiis que inter monachos et moniales de tenementis ipsorum vertebantur, sicut carta prefati regis quam moniales inde habent testatur. Ex dono Willelmi de Fontibus, XX. solidos Andegavensium in molendino suo ad pontem Sancti Martini de Munnevilla. Quare volo et firmiter precipio quod prefata abbatia et abbatissa et moniales omnia supradicta habeant et teneant bene et in pace, libere et quiete, integre et honorifice et plenarie, in eccle- siis et terris, infra burgum et extra, in bosco et plano, in pratis et pasturis, in aquis et molendinis, in vivariis et stagnis, in viis et semitis, et in omnibus aliis locis et rebus ad ea pertinentibus, et cum omnibus libertatibus et liberis consuetudinibus suis, sicut carta prefati regis Willelmi et regis H[enrici] avi mei et aliorum donatorum testantur. 
Testibus : Henrico Baiocensi episcopo, Willelmo de Humeto constabulario, Willelmo Filio Radulfi senescallo Normannie, Hugone de Creissi, Alveredo de Sancto Martino, Roberto de Bruecuria, Ricardo de Canvilla, Gilleberto Filio Rainfredi.
Apud Cadomum.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9i5uij4t0w8nr6q6lx3m0dqqhjjuwvn</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>