Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk MediaWiki:Monobook.js 8 4 286523 83555 2026-11-02T23:05:52Z Maintenance script 10672 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 286523 javascript text/javascript function OptionText() { var indexNavigationBar = 0; // iterate over all < span >-elements until class "OptionText" is found for( var i=0; SpanElem = document.getElementsByTagName("span")[i]; i++ ) { // if found an option span if (SpanElem.className == "OptionText") { //SpanElem.style.display = 'none'; OptionTitle = SpanElem.title; OptionStyle = SpanElem.firstChild.getAttribute('style'); //check if option was already encountered... if(!document.getElementById(OptionTitle)){ //read cookie var DisplayOptionDefault = true; CookieDisplayOption = $.cookie("Display"+OptionTitle) if (CookieDisplayOption ) { if (CookieDisplayOption == "false") DisplayOptionDefault = false; } var PageDisplay = document.createElement("li"); PageDisplay.setAttribute('id', OptionTitle); var PageDisplayLink = document.createElement("a"); OptionText = document.createTextNode("Désactiver "+OptionTitle); PageDisplayLink.appendChild(OptionText); PageDisplayLink.setAttribute('href','javascript:displayOptionText("'+OptionTitle+'","' + OptionStyle +'", '+DisplayOptionDefault+');'); PageDisplay.appendChild(PageDisplayLink); var optlist = document.getElementById("optlist"); if(!optlist) { var displayOptions = document.createElement("div"); displayOptions.style.marginTop = "0.7em"; displayOptions.innerHTML = '<h5>optiones<\/h5><div class="pBody"><ul id="optlist"></ul><\/div>'; document.getElementById("p-tb").appendChild(displayOptions); optlist = document.getElementById("optlist"); } optlist.appendChild(PageDisplay); displayOptionText(OptionTitle,OptionStyle,DisplayOptionDefault); } } } } function displayOptionText(optiontitle, optionstyle, bool) { $.cookie( "Display"+optiontitle, bool ); var PageDisplayLink = document.getElementById(optiontitle).firstChild;; // iterate over all < span >-elements for( var i=0; SpanElem = document.getElementsByTagName("span")[i]; i++ ) { // if found an option text if ((SpanElem.className == "OptionText") && (SpanElem.title == optiontitle)) { if(bool==true ) { SpanElem.setAttribute('style',optionstyle); PageDisplayLink.firstChild.data = (optiontitle); PageDisplayLink.setAttribute('href', 'javascript:displayOptionText("'+optiontitle+'","'+optionstyle+'", false);'); } if(bool==false) { SpanElem.setAttribute('style','null'); PageDisplayLink.firstChild.data = (optiontitle); PageDisplayLink.setAttribute('href', 'javascript:displayOptionText("'+optiontitle+'","'+optionstyle+'", true);'); } } } } $(document).ready(OptionText); function BilingualLink() { if( mw.config.get('wgNamespaceNumber') != 0) return; var doc_url = document.URL; var url = ''; // iterate over all <li>-elements for(var j=0; b = document.getElementsByTagName("li")[j]; j++) { if(b.className.substring(0,10) == "interwiki-" ) { var lang = b.className.substring(10,b.className.length); if( doc_url.indexOf('?title=') != -1 ) { var qm = doc_url.indexOf('&match='); if( qm != -1 ) url = doc_url.substring(0,qm)+"&match="+lang; else url = doc_url+"&match="+lang; } else { var qm = doc_url.indexOf('?'); if( qm != -1 ) url = doc_url.substring(0,qm)+"?match="+lang; else url = doc_url+"?match="+lang; } b.innerHTML = b.innerHTML+"<a href='"+url+"'> ⇔</a>"; } } } $(document).ready(BilingualLink); function tabulae() { //tabula secunda if( document.getElementById("infoedit") ) { var b = document.getElementById("ca-talk"); if (b) { b.childNodes[0] = "Fons"; } } } jQuery(document).ready(tabulae); function interwikiExtra() { // iterate over all <span>-elements for(var i=0; a = document.getElementsByTagName("span")[i]; i++) { // if found a linkInfo span if(a.className == "interwiki-info") { // iterate over all <li>-elements var count=0; for(var j=0; b = document.getElementsByTagName("li")[j]; j++) { if(b.className == "interwiki-" + a.id) { b.innerHTML = b.innerHTML + " "+a.title; if(a.title == "(to)") { b.title = "Textus originalis"; } } else if(b.className == "interwiki-" + a.id.substr(0,a.id.length-1)) { count = count+1; if(a.id.charAt(a.id.length-1) == count) { b.innerHTML = b.innerHTML + " "+a.title; } } } } if(a.className == "AutreVersion") { c = document.getElementById("p-lang"); e = c.getElementsByTagName("ul")[0]; p = a.title.indexOf("|"); e.innerHTML = e.innerHTML + "<li class=\"interwiki-fr\"><a href='" + a.title.substr(0,p) + "'>Français</a> " + a.title.substr(p+1,a.title.length-1) +"</li>"; } } } jQuery(document).ready(interwikiExtra); // INIZIO Collegamenti Interprogetto (codice adattato da de:wikt:Mediawiki:monobook.js) mw.loader.using(['mediawiki.util']).done(function () {mw.util.addCSS('#interProject {display: none; speak: none;} #p-tb .pBody {padding-right: 0;}')}); function iProject() { if (document.getElementById("interProject")) { var iProject = document.getElementById("interProject").innerHTML; var interProject = document.createElement("div"); interProject.style.marginTop = "0.7em"; interProject.innerHTML = '<h5>Alii incepti<\/h5><div class="pBody">'+iProject+'<\/div>'; document.getElementById("p-tb").appendChild(interProject); } } jQuery(document).ready(iProject); /*** *Expressions régulières *Auteur: ThomasV, Pathoschild *Note : cet outil utilise la syntaxe javascript : on utilise $ (et pas \) pour appeler un groupe dans la chaîne de remplacement. *Tutoriel : http://www.regular-expressions.info/tutorial.html ****/ /* create form */ function custom() { /* if already open */ if(document.getElementById('regexform')) customremove() else { editbox = document.getElementById('wpTextbox1'); /* container */ regexform = document.createElement('div'); regexform.setAttribute('id','regexform'); editbox.parentNode.insertBefore(regexform,editbox.parentNode.firstChild); /* form tag */ var formform = document.createElement('form'); formform.setAttribute('id','regexformform'); formform.setAttribute('onSubmit','customgo(); return false;'); regexform.appendChild(formform); // add input boxes var newinput = document.createElement('input'); newinput.setAttribute('id','formsearch'); newlabel = document.createElement('label'); newlabel.setAttribute('for','formsearch'); newlabel.appendChild(document.createTextNode("Substituere")); formform.appendChild(newlabel); formform.appendChild(newinput); var newinput = document.createElement('input'); newinput.setAttribute('id','formreplace'); newlabel = document.createElement('label'); newlabel.setAttribute('for','formreplace'); newlabel.appendChild(document.createTextNode(' par ')); formform.appendChild(newlabel); formform.appendChild(newinput); // go! link var go_button = document.createElement('input'); go_button.setAttribute('type',"submit"); go_button.setAttribute('title',"go!"); go_button.setAttribute('value',"go!"); formform.appendChild(go_button); } } /* run patterns */ function customgo() { /* get search and replace strings */ search = document.getElementById('formsearch').value; search = search.replace(/\\n/g, '\n'); replace = document.getElementById('formreplace').value; replace = replace.replace(/\\n/g, '\n'); /* convert input to regex */ // without delimiters if(!search.match(/^\s*\/[\s\S]*\/[a-z]*\s*$/i)) { search = new RegExp(search,'g'); } // with delimiters else { // break into parts var regpattern = search.replace(/^\s*\/([\s\S]*)\/[a-z]*\s*$/i,'$1'); var regmodifiers = search.replace(/^\s*\/[\s\S]*\/([a-z]*)\s*$/,'$1'); // filter invalid flags regmodifiers = regmodifiers.replace(/[^gim]/ig,''); search = new RegExp(regpattern, regmodifiers); } /* perform */ editbox.value = editbox.value.replace(search,replace); } /* remove form */ function customremove() { regexform.parentNode.removeChild(regexform); patterncount = -1; } /******************* *** create button ********************/ function add_regexp_button(){ toolbar = document.getElementById("toolbar"); if(toolbar){ var image = document.createElement("img"); image.width = 23; image.height = 22; image.border = 0; image.className = "mw-toolbar-editbutton"; image.style.cursor = "pointer"; image.alt = "regexp"; image.title = "Expression régulière"; image.src = "//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a0/Button_references_alt.png"; image.onclick = custom; toolbar.appendChild(image); } } $(document).ready(add_regexp_button) /********************* Indicateurs de qualité Auteur: ThomasV *********************/ function pageQuality() { var a = document.getElementById("ca-nstab-main"); if(!a) return; var q = document.getElementById("textquality") if( q ) { var t = q.className; var new_img = document.createElement("img"); if(t == 'Textes validés') new_img.setAttribute("src", "//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Compar%C3%A9.png/10px-Compar%C3%A9.png"); else new_img.setAttribute("src", "/wiki/Special:Filepath/"+t.substring(0,t.length-1)+'%25.png'); new_img.setAttribute("title", "/wiki/Special:Filepath/"+t.substring(0,t.length-1)+'%25.png'); a.firstChild.appendChild(new_img); } if( document.getElementById("Author") ) a.firstChild.innerHTML = "Auteur"; for( var i=0; spanElem = document.getElementsByTagName("span")[i]; i++ ) { if (spanElem.className == "pagequality") { t = spanElem.title; var new_img = document.createElement("img"); new_img.setAttribute("src", "/wiki/Special:Filepath/"+t.substring(0,t.length-1)+'%25.png'); new_img.setAttribute("title", "/wiki/Special:Filepath/"+t.substring(0,t.length-1)+'%25.png'); if(mw.config.get('wgCanonicalNamespace') == "Pagina") { a.firstChild.appendChild(new_img); } else { s1 = spanElem.parentNode.previousSibling; opttext = s1.firstChild.firstChild; img = opttext.firstChild.nextSibling.nextSibling.nextSibling; next = img.nextSibling; opttext.removeChild(img); opttext.insertBefore(new_img,next); } } } } $(document).ready(pageQuality); /**** *Mode édition *****/ if(mw.config.get('wgAction')=='edit' || mw.config.get('wgAction')=='submit') { /* *Boutons Qualité *Auteur: ThomasV */ function addQuality(form,value){ var text=""; switch(value){ case "0%": text = "Emendandum"; break; case "25%": text = "Textus infectus"; break; case "50%": text = "Textus non paratum"; break; case "75%": text = "Perfectus et paratum"; break; case "100%": text = "Bis lectus et emendatum"; break; } form.elements["wpSummary"].value="/* "+text+" */"; s = form.elements["wpTextbox1"].value; if(mw.config.get('wgCanonicalNamespace') == "Pagina") { prefix="Pagina"; s = s.replace(/\{\{PaginaQuality\|(.*?)\}\}/gi,"") } else { prefix="Text"; s = s.replace(/\{\{TextQuality\|(.*?)\}\}/gi,"") } form.elements["wpTextbox1"].value="{"+"{"+prefix+"Quality|"+value+"}"+"}"+s; } function addQualityButtons(){ if( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !=0 ) return; var ig = document.getElementById("wpWatchthis"); if(ig) { var f = document.createElement("span"); f.innerHTML = ' <input type="radio" name="quality" value="25%" onclick="addQuality(this.form,this.value)"><img src = "/wiki/Special:Filepath/25%25.png">'+'<input type="radio" name="quality" value="50%" onclick="addQuality(this.form,this.value)"><img src = "/wiki/Special:Filepath/50%25.png">'+'<input type="radio" name="quality" value="75%" onclick="addQuality(this.form,this.value)"><img src = "/wiki/Special:Filepath/75%25.png">'+'<input type="radio" name="quality" value="100%" onclick="addQuality(this.form,this.value)"><img src = "/wiki/Special:Filepath/100%25.png"> Niveau d\’avancement du texte'; ig.parentNode.insertBefore(f,ig.nextSibling.nextSibling.nextSibling) } } $(document).ready(addQualityButtons); //Ressemble à la fonction de /w/skins/common/wikibits.js pour insérer un autre lien que insertTags function marque_tab() { var toolbar = document.getElementById('toolbar'); if (!toolbar) return false; var textbox = document.getElementById('wpTextbox1'); if (!textbox) return false; if (!document.selection && textbox.selectionStart == null) return false; var image = document.createElement("img"); image.width = 23; image.height = 22; image.src = '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/04/Button_array.png'; image.border = 0; image.alt = 'Tableau'; image.title = 'Tableau'; image.style.cursor = "pointer"; image.onclick = function() { popupTableau(); return false; } toolbar.appendChild(image); } $(document).ready(marque_tab); } /* endif edition*/ slmsuh8hxdgzhxrsysw5l4hok5s2lwa Utopia 0 1374 286520 285431 2026-11-02T17:32:30Z Sjgallagher2 29663 Update edition to include both previous source and scan source 286520 wikitext text/x-wiki {{TextQuality|75%}}{{titulus2 |Scriptor= Thomas Morus |OperaeTitulus= De optimo statu reipublicae deque nova insula Utopia |OperaeWikiPagina= Utopia |Liber=Utopia, More, 1518.djvu |SubTitulus= |Annus= 1516 |Genera=Philosophia |Editio= Thomae Mori Utopia, ed. Ladislaus J. Bolchazy, Gregory Gichan et Frederick Theobald; Basiliae, apud Io. Frobenium, 1518; }} [[File:More Utopia 1518 Frontispiece BW.jpg|center|Utopia, Ambrosii Holbenii imago ligno incisa, 1518]] ;INDEX * [[Utopia/Carmen|Carmen]] * [[Utopia/Praefatio|Praefatio]] * [[Utopia/Liber I|Liber I]] ** [[Utopia/Liber I/Homo peregrinans Raphael Hythlodaeus|Homo peregrinans Raphael Hythlodaeus]] ** [[Utopia/Liber I/Peregrinationes Raphaelis|Peregrinationes Raphaelis]] ** [[Utopia/Liber I/Colloquium apud Cardinalem Ioannem Mortonum|Colloquium apud Cardinalem Ioannem Mortonum]] ** [[Utopia/Liber I/Colloquium de optimo statu reipublicae|Colloquium de optimo statu reipublicae]] * [[Utopia/Liber II|Liber II]] ** [[Utopia/Liber II/De Utopiensium insula|De Utopiensium insula]] ** [[Utopia/Liber II/De urbibus, ac nominatim de Amauroto|De urbibus, ac nominatim de Amauroto]] ** [[Utopia/Liber II/De magistratibus|De magistratibus]] ** [[Utopia/Liber II/De artificiis|De artificiis]] ** [[Utopia/Liber II/De commerciis mutuis|De commerciis mutuis]] ** [[Utopia/Liber II/De peregrinatione Utopiensium|De peregrinatione Utopiensium]] ** [[Utopia/Liber II/De aequatione ubertatis|De aequatione ubertatis]] ** [[Utopia/Liber II/De educatione et artibus|De educatione et artibus]] ** [[Utopia/Liber II/De seruis|De seruis]] ** [[Utopia/Liber II/De legibus Utopiensium|De legibus Utopiensium]] ** [[Utopia/Liber II/De re militari|De re militari]] ** [[Utopia/Liber II/De religionibus Utopiensium|De religionibus Utopiensium]] ** [[Utopia/Liber II/Laus reipublicae Utopiensis|Laus reipublicae Utopiensis]] ** [[Utopia/Liber II/Epilogus|Epilogus]] {{finis}} [[en:Utopia]] [[es:Utopía]] [[fr:L’Utopie]] [[it:L'Utopia]] [[ko:유토피아]] r1nxrmp95sqholm4qaxde4q890rfh6p Disputatio:Epistulae morales ad Lucilium 1 7361 286447 138974 2026-11-02T15:25:24Z ~2026-58050-53 33619 /* Source */ Reply 286447 wikitext text/x-wiki == Source == The source of this work? [[Usor:Shooke|Shooke]] ([[Disputatio Usoris:Shooke|disputatio]]) 01:37, 17 Iulii 2020 (UTC) :seneca dumbass [[Specialis:Conlationes/~2026-58050-53|~2026-58050-53]] ([[Disputatio Usoris:~2026-58050-53|talk]]) 15:25, 2 Novembris 2026 (UTC) evq159aqvsgzojts81ffhvwl9pz6w04 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/28 104 13809 286451 285536 2026-11-02T16:19:51Z Sjgallagher2 29663 286451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>uero tam propenso pectore, amore, fide, adfectu tam syncero, ut uix unum aut alterum usquam inuenias, quem illi sentias omnibus amicitiæ numeris esse conferendum. Rara illi modestia, nemini longius abest fucus, nulli simplicitas inest prudentior. Porrò sermone tam lepidus, &amp; tam innoxie facetus, ut patriæ desyderium, ac laris domestici, uxoris, &amp; liberorum, quorum studio reuisendorum nimis quam anxie tenebar (iam tum enim plus quatuor mensibus abfueram domo) magna ex parte mihi dulcissima consuetudine sua, &amp; mellitissima confabulatione leuauerit. Hunc quum die quadam in templo diuæ Mariæ, quod &amp; opere pulcherrimum, &amp; populo celeberrimum est, rei diuinæ interfuissem, atque peracto sacro, pararem inde in hospitium redire, forte colloquentem uideo cum hospite quodam, uergentis ad senium ætatis, uultu adusto, promissa barba, penula neglectim ab humero dependente, qui mihi ex uultu atque habitu nauclerus esse uidebatur. At Petrus ubi me conspexit, adit ac salutat. respondere conantem seducit paululum, &amp; uides inquit hunc! (simul designabat eum cum quo loquentem uideram) eum inquit iam hinc ad te recta parabam ducere. Uenisset inquam pergratus mihi tua causa. Imo, inquit ille, si nosses hominem, sua. Nam nemo uiuit hodie mortalium omnium, qui tantam tibi hominum, terrarumque incognitarum narrare possit historiam. quarum rerum audiendarum scio auidissimum<noinclude> <references/></noinclude> 9mj6cim1hd7nws7e4jvkmh8brnlblpb Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/33 104 13814 286452 101991 2026-11-02T16:20:43Z Sjgallagher2 29663 286452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>sis idoneus, simul hoc pacto &amp; tuis rebus egregie consulueris, &amp; tuorum omnium commodis magno esse adiumento possis. Quod ad meos attinet, inquit ille, non ualde commoueor, nempe in quos mediocriter opinor me officij mei partes impleuisse. nam quibus rebus alij non nisi senes &amp; ægri cedunt, imo tum quoque ægre cedunt, quum amplius retinere non possunt, eas res ego non sanus modo ac uegetus, sed iuuenis quoque cognatis, amicisque dispartiui, quos debere puto hac mea esse benignitate contentos, neque id exigere atque expectare præterea, ut memet eorum causa regibus in seruitium dedam. Bona uerba inquit Petrus, mihi uisum est non ut seruias regibus, sed ut inseruias. Hoc est inquit ille, una syllaba plusquam seruias. At ego sic censeo inquit Petrus, quoquo tu nomine rem appelles, eam tamen ipsam esse uiam, qua non alijs modo &amp; priuatim, &amp; publice possis conducere, sed tuam quoque ipsius conditionem reddere feliciorem. Felicioremne inquit Raphæl, ea uia facerem, a qua abhorret animus! Atqui nunc sic uiuo ut uolo, quod ego certe suspicor paucissimis purpuratorum contingere. Quin satis est eorum, qui potentum amicitias ambiunt, ne magnam putes iacturam fieri, si me atque uno aut altero mei similibus sint carituri. Tum ego, perspicuum est inquam te mi Raphæl, neque opum esse, neque potentiæ cupidum, atque ego profecto huius tuæ mentis hominem non minus ueneror ac suspicio, quam eorum quemuis, qui maxime rerum<noinclude> <references/></noinclude> kt05ali6h2g2g7hdz6v2lewjm26lizi Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/34 104 13815 286453 101992 2026-11-02T16:20:59Z Sjgallagher2 29663 286453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>sunt potentes. Cæterum uideberis plane rem te atque isthoc animo tuo tam generoso, tam uere philosopho dignam facturus, si te ita compares, ut uel cum aliquo priuatim incommodo ingenium tuum atque industriam, publicis rebus accommodes, quod nunquam tanto cum fructu queas, quanto si a consilijs fueris magno alicui principi, eique (quod te facturum certe scio) recta atque honesta persuaseris. nempe a principe bonorum, malorumque omnium torrens in totum populum, uelut a perenni quodam fonte promanat. In te uero tam absoluta doctrina est, ut uel citra magnum rerum usum, porro tanta rerum peritia, ut sine ulla doctrina, egregium consiliarium cuiuis regum sis præstaturus. Bis erras, inquit ille, mi More, primum in me, deinde in re ipsa. nam neque mihi ea est facultas, quam tu tribuis, &amp; si maxime esset, tamen quum ocio meo negocium facesserem, publicam rem nihil promoueam. Primum enim principes ipsi plerique omnes militaribus studijs (quorum ego neque peritiam habeo, neque desydero) libentius occupantur, quam bonis pacis artibus, maiusque multo studium est, quibus modis per fas ac nefas noua sibi regna pariant, quam uti parta bene administrent. Præterea quicunque regibus a consilio sunt, eorum nemo est, qui non aut uere tantum sapit, ut non egeat, aut tantum sibi sapere uidetur, ut non libeat alterius probare consilium, nisi quod absurdissimis quibusque dictis assentiuntur &amp; supparasitantur eorum, quos ut maxime apud prin-<noinclude> <references/></noinclude> ksrjkf7510h8y0uej7wtajeprtj20um Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/35 104 13816 286454 101993 2026-11-02T16:21:24Z Sjgallagher2 29663 286454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>cipem gratiæ, student assentatione demereri sibi. Et certe sic est natura comparatum, ut sua cuique inuenta blandiantur. Sic &amp; coruo suus arridet pullus, &amp; suus simiæ catulus placet. Quod si quis in illo cœtu uel alienis inuidentium, uel præferentium sua, aliquid afferat, quod aut alijs temporibus factum legit, aut alijs fieri locis uidit, ibi qui audiunt, perinde agunt, ac si tota sapientiæ suæ periclitaretur opinio, &amp; post illa pro stultis plane sint habendi, nisi aliquid sufficiant inuenire, quod in aliorum inuentis uertant uitio. Si cætera destituant, tum huc confugiunt, hæc nostris, inquiunt, placuere maioribus, quorum prudentiam utinam nos æquaremus, itaque hoc dicto ueluti egregie perorata re considunt. Tanquam magnum sit periculum, si quis ulla in re deprehendatur maioribus suis sapientior. a quibus tamen, ut quicque optime consultum est, ita æquissimo animo ualere sinimus. at si qua de re potuit consuli prudentius, eam protinus ansam cupide arreptam mordicus retinemus. Itaque in hæc superba, absurda, ac morosa iudicia, cum sæpe alibi, tum semel in Anglia quoque incidi. Obsecro inquam, fuisti apud nos! Fui inquit, atque aliquot menses ibi sum uersatus, non multo post eam cladem, qua Anglorum occidentalium ciuile aduersus regem bellum miseranda ipsorum strage compressum est. Interea multum debui reuerendissimo patri Ioanni Mortono Cantuariensi Archiepiscopo &amp; Cardinali, ac tum quoque Angliæ Cancella-<noinclude> <references/></noinclude> 92k8176r9wzs2w2boiaj6aypbo9hena Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/36 104 13817 286455 101994 2026-11-02T16:21:42Z Sjgallagher2 29663 286455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>rio, uiro mi Petre (nam Moro cognita sum narraturus) non autoritate magis, quam prudentia ac uirtute uenerabili. Etenim statura ei mediocris erat, nec ætati, quamquam seræ cedens. uultus quem reuereare, non horreas. in congressu non difficilis. serius tamen &amp; grauis. libido erat asperius interdum compellando supplicantes experiri, sed sine noxa, quid ingenij, quam animi præsentiam quisque præ se ferret, qua uelut cognata sibi uirtute, modo abesset impudentia delectabatur, &amp; ut idoneam ad res gerendas amplectebatur, sermo politus &amp; efficax, iuris magna peritia, ingenium incomparabile, memoria ad prodigium usque excellens. Hæc enim natura egregia, discendo atque exercendo prouexit. Huius consilijs rex plurimum fidere, multum Respublica niti (cum ego aderam) uidebatur. quippe qui ab prima fere iuuenta protinus a schola coniectus in aulam, maximis in negocijs per omnem uersatus ætatem, ac uarijs fortunæ æstibus assidue iactatus prudentiam rerum (quæ sic recepta non facile elabitur) multis, magnisque cum periculis didicerat. Forte fortuna quum die quodam in eius mensa essem, laicus quidam legum uestratium peritus aderat, is nescio unde nactus occasionem, cœpit accurate laudare, rigidam illam iustitiam, quæ tum illic exercebatur in fures, quos passim narrabat nonnunquam suspendi uiginti in una cruce, atque eo uehementius dicebat se mirari, cum tam pauci elaberentur supplicio, quo malo fato fieret, uti tam multi tamen ubique grassarentur. Tum ego, ausus enim sum libere apud Cardi-<noinclude> <references/></noinclude> notytxwgyvetgpmvj6vjhkhs1znw243 286519 286455 2026-11-02T17:30:59Z Sjgallagher2 29663 286519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>rio, uiro mi Petre (nam Moro cognita sum narraturus) non autoritate magis, quam prudentia ac uirtute uenerabili. Etenim statura ei mediocris erat, nec ætati, quamquam seræ cedens. uultus quem reuereare, non horreas. in congressu non difficilis. serius tamen &amp; grauis. libido erat asperius interdum compellando supplicantes experiri, sed sine noxa, quid ingenij, quam animi præsentiam quisque præ se ferret, qua uelut cognata sibi uirtute, modo abesset impudentia delectabatur, &amp; ut idoneam ad res gerendas amplectebatur, sermo politus &amp; efficax, iuris magna peritia, ingenium incomparabile, memoria ad prodigium usque excellens. Hæc enim natura egregia, discendo atque exercendo prouexit. Huius consilijs rex plurimum fidere, multum Respublica niti (cum ego aderam) uidebatur. quippe qui ab prima fere iuuenta protinus a schola coniectus in aulam, maximis in negocijs per omnem uersatus ætatem, ac uarijs fortunæ æstibus assidue iactatus prudentiam rerum (quæ sic recepta non facile elabitur) multis, magnisque cum periculis didicerat. Forte fortuna quum die quodam in eius mensa essem, laicus quidam legum uestratium peritus aderat, {{right sidenote|De legibus parum (illegible)}}is nescio unde nactus occasionem, cœpit accurate laudare, rigidam illam iustitiam, quæ tum illic exercebatur in fures, quos passim narrabat nonnunquam suspendi uiginti in una cruce, atque eo uehementius dicebat se mirari, cum tam pauci elaberentur supplicio, quo malo fato fieret, uti tam multi tamen ubique grassarentur. Tum ego, ausus enim sum libere apud Cardi-<noinclude> <references/></noinclude> 2etzdtcb5simoiioy2l9axdt4tcgr30 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/37 104 13818 286456 101998 2026-11-02T16:21:56Z Sjgallagher2 29663 286456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>nalem loqui; nihil mireris inquam. Nam hæc punitio furum &amp; supra iustum est, &amp; non ex usu publico. Est enim ad uindicanda furta nimis atrox, nec tamen ad refrenanda sufficiens. Quippe neque furtum simplex tam ingens facinus est, ut capite debeat plecti, neque ulla pœna est tanta, ut ab latrocinijs cohibeat eos, qui nullam aliam artem quærendi uictus habent. Itaque hac in re non uos modo, sed bona pars huius orbis imitari uidetur malos præceptores, qui discipulos uerberant libentius quam docent. Decernuntur enim furanti grauia atque horrenda supplicia, cum potius multo fuerit prouidendum, uti aliquis esset prouentus uitæ, ne cuiquam tam dira sit furandi primum, dehinc pereundi necessitas. Est inquit ille, satis hoc prouisum; sunt artes mechanicæ, est agricolatio, ex his tueri uitam liceat, ni sponte mali esse mallent. At non sic euades inquam. Nam primum omittamus eos, qui sæpe uel ab externis bellis, uel ciuilibus mutili redeunt domum, ut nuper apud uos e Cornubiensi prælio, &amp; non ita pridem e Gallico, qui uel Reipublicæ impendunt membra, uel regi, quos neque pristinas artes exercere debilitas patitur, neque ætas nouam discere. hos inquam omittamus, quando bella per intermissas uices commeant. Ea contemplemur, quæ nullo die non accidunt. Tantus est ergo nobilium numerus, qui non ipsi modo degant ociosi tanquam fuci laboribus aliorum, quos puta suorum prædiorum colonos augendis reditibus ad uiuum usque radunt. Nam eam<noinclude> <references/></noinclude> ma7ayahke2rpkekpsfoko5kizlbrwvr Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/39 104 13820 286457 102000 2026-11-02T16:22:36Z Sjgallagher2 29663 286457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>omnium fere gentium commune. Nam Gallias infestat alia præterea pestis pestilentior, Tota patria stipendiarijs, in pace quoque (si illa pax est) oppleta atque obsessa militibus, eadem persuasione inductis, qua uos ociosos hic ministros alendos esse censuistis. nempe quod Morosophis uisum est, in eo sitam esse publicam salutem, si in promptu semper adsit ualidum, firmumque præsidium, maxime ueteranorum. neque enim confidunt inexercitatis quicquam, ut uel ideo quærendum eis bellum sit, ne imperitos habeant milites, &amp; homines iugulandi gratis, ne (ut habet facete Salustius) manus aut animus incipiat per ocium torpescere. At quam sit perniciosum huiusmodi beluas alere, &amp; Gallia suo malo didicit, &amp; Romanorum, Carthaginensium, ac Syrorum, tum multarum gentium exempla declarant, quorum omnium non imperium modo, sed agros quoque, atque adeo urbes ipsas parati ipsorum exercitus alijs atque alijs occasionibus euerterunt. Quam uero non magnopere necessarium, uel hinc elucescit, quod ne Galli quidem milites armis ab unguiculis exercitatissimi cum euocatis comparati uestris, admodum sæpe gloriantur superiores sese discessisse, ut ne quid dicam amplius, ne præsentibus uidear adblandiri uobis. Sed nec uestri illi uel opifices urbici, uel rudes atque agrestes agricolæ ociosos generosorum stipatores creduntur ualde pertimescere, nisi aut hi quibus ad uires atque audaciam corpus contigit ineptius, aut quorum animi uis inopia<noinclude> <references/></noinclude> nrsalolfor310kffxy0nomgqi3lxo07 286458 286457 2026-11-02T16:22:54Z Sjgallagher2 29663 286458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>omnium fere gentium commune. Nam Gallias infestat alia præterea pestis pestilentior, Tota patria stipendiarijs, in pace quoque (si illa pax est) oppleta atque obsessa militibus, eadem persuasione inductis, qua uos ociosos hic ministros alendos esse censuistis. nempe quod Morosophis uisum est, in eo sitam esse publicam salutem, si in promptu semper adsit ualidum, firmumque præsidium, maxime ueteranorum. neque enim confidunt inexercitatis quicquam, ut uel ideo quærendum eis bellum sit, ne imperitos habeant milites, &amp; homines iugulandi gratis, ne (ut habet facete Salustius) manus aut animus incipiat per ocium torpescere. At quam sit perniciosum huiusmodi beluas alere, &amp; Gallia suo malo didicit, &amp; Romanorum, Carthaginensium, ac Syrorum, tum multarum gentium exempla declarant, quorum omnium non imperium modo, sed agros quoque, atque adeo urbes ipsas parati ipsorum exercitus alijs atque alijs occasionibus euerterunt. Quam uero non magnopere necessarium, uel hinc elucescit, quod ne Galli quidem milites armis ab unguiculis exercitatissimi cum euocatis comparati uestris, admodum sæpe gloriantur superiores sese discessisse, ut ne quid dicam amplius, ne præsentibus uidear adblandiri uobis. Sed nec uestri illi uel opifices urbici, uel rudes atque agrestes agricolæ ociosos generosorum stipatores creduntur ualde pertimescere, nisi aut hi quibus ad uires atque audaciam corpus contigit ineptius, aut quorum animi uis<noinclude> <references/></noinclude> cdtcyeyvsmy5g7xjiebhrrkzsn1axz5 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/40 104 13821 286459 102001 2026-11-02T16:23:05Z Sjgallagher2 29663 286459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>inopia rei familiaris infringitur, adeo periculum nullum est, ne quorum ualida &amp; robusta corpora (neque enim nisi selectos dignantur generosi corrumpere) nunc uel elanguescunt ocio, uel negocijs prope muliebribus emolliuntur, ijdem bonis artibus instructi ad uitam, &amp; uirilibus exercitati laboribus effœminentur. Certe utcunque sese hæc habet res, illud mihi nequaquam uidetur publicæ rei conducere, in euentum belli, quod nunquam habetis, nisi quum uultis, infinitam eius generis turbam alere, quod infestat pacem, cuius tanto maior haberi ratio, quam belli debeat. Neque hæc tamen sola est furandi necessitas. Est alia magis quantum credo, peculiaris uobis. Quænam est ea! inquit Oues Cardinalis. inquam uestræ, quæ tam mites esse, tamque exiguo solent ali, nunc (uti fertur) tam edaces atque indomitæ esse cœperunt, ut homines deuorent ipsos, agros, domos, oppida uastent ac depopulentur. Nempe quibuscunque regni partibus nascitur lana tenuior, atque ideo preciosior, ibi nobiles &amp; generosi, atque adeo Abbates aliquot sancti uiri, non his contenti reditibus, fructibusque annuis, qui maioribus suis solebant ex prædijs crescere, nec habentes satis, quod ociose ac laute uiuentes, nihil in publicum prosint, nisi etiam obsint, aruo nihil relinquunt, onmia claudunt pascuis, demoliuntur domos, diruunt oppida, templo duntaxat stabulandis ouibus relicto, &amp; tanquam parum soli perderent apud uos ferarum saltus, ac uiuaria, illi<noinclude> <references/></noinclude> npuz3hetj2d703fnyzcxe85nmqly1lo Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/41 104 13822 286460 102002 2026-11-02T16:23:15Z Sjgallagher2 29663 286460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>boni uiri habitationes omnes, &amp; quicquid usquam est culti, uertunt in solitudinem. Ergo ut unus helluo inexplebilis ac dira pestis patriæ, continuatis agris, aliquot millia iugerum uno circumdet septo, eijciuntur coloni. quidam suis etiam aut circumscripti fraude, aut ui oppressi exuuntur, aut fatigati iniurijs, adiguntur ad uenditionem. Itaque quoquo pacto emigrant miseri, uiri, mulieres, mariti, uxores, orbi, uiduæ, parentes cum paruis liberis, &amp; numerosa magis quam diuite familia, ut multis opus habet manibus res rustica, emigrant inquam e notis atque assuetis laribus, nec inueniunt quo se recipiant, supellectilem omnem haud magno uendibilem, etiam si manere possit emptorem, quum extrudi necesse est, minimo uenundant. id quum breui errando insumpserint, quid restat aliud denique, quam uti furentur, &amp; pendeant iuste scilicet, aut uagentur atque mendicent. quanquam tum quoque uelut errones conijciuntur in carcerem, quod ociosi obambulent, quorum operam nemo est qui conducat, quum illi cupidissime offerant. Nam rusticæ rei cui assueuerunt nihil est quod agatur, ubi nihil seritur. Siquidem unus opilio atque bubulcus sufficit ei terræ depascendæ pecoribus, in cuius cultum, ut sementi faciendæ sufficeret, multæ poscebantur manus. Atque hac ratione fit, ut multis in locis annona multo sit carior. Quin lanarum quoque adeo increuit precium, ut a tenuioribus, qui pannos inde solent apud uos conficere, prorsus emi non possint, atque ea ratione<noinclude> <references/></noinclude> 6uvcsqgy6nwrwggx78jsy2k6mx1ciad Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/42 104 13823 286461 102003 2026-11-02T16:23:25Z Sjgallagher2 29663 286461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>plures ab opere ablegantur in ocium. Nam post aucta pascua infinitam ouium uim absumpsit tabes, uelut eorum cupiditatem ulciscente deo immissa in oues lue, quam in ipsorum capita contortam esse fuerat iustius. Quod si maxime increscat ouium numerus, precio nihil decrescit tamen. quod earum, si monopolium appellari non potest quod non unus uendit, certe oligopolium est, Reciderunt enim fere in manus paucorum, eorundemque diuitum, quos nulla necessitas urget ante uendendi quam libet, nec ante libet quam liceat quanti libet. Iam cætera quoque pecorum genera, ut æque cara sint, eadem ratio est, atque hoc etiam amplius, quod dirutis uillis, atque imminuta re rustica non sint qui fœturam curent. Neque enim diuites illi, ut ouium, sic etiam armentorum fœtus educant; sed aliunde macra empta uili, posteaquam suis pascuis pinguerint, magno reuendunt. Ideoque, sicuti reor, nondum sentitur totum huius rei incommodum. Nempe adhuc his modo locis reddunt cara, ubi uendunt. cæterum ubi aliquandiu celerius extulerint illinc, quam nasci possint, tum demum ibi quoque paulatim decrescente copia, ubi cœmuntur, necesse est hic insigni laboretur inopia. Ita qua re uel maxime felix hæc uestra uidebatur insula, iam ipsam paucorum improba cupiditas uertit in perniciem. Nam hæc annonæ caritas in causa est, cur quisque quam possit plurimos e familia dimittat, quo quæso nisi mendicatum, aut quod generosis animis per-<noinclude> <references/></noinclude> jud2req0owq6uo1chfc2g9sjiob94bn Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/43 104 13824 286462 102004 2026-11-02T16:23:35Z Sjgallagher2 29663 286462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>suadeas facilius latrocinatum! Quid quod ad miseram hanc egestatem, atque inopiam adiungitur, importuna luxuries. Nam &amp; ministris nobilium, &amp; opificibus, &amp; ipsis propemodum rusticis, &amp; omnibus denique ordinibus, multum est insolentis apparatus in uestibus, nimius in uictu luxus. Iam ganea, lustra, lupanar, &amp; aliud lupanar tabernæ, uinariæ, ceruisiariæ, postremo tot improbi ludi, alea, charta, fritillus, pila, sphæra, discus, an non hæc celeriter exhausta pecunia, recta suos mystas mittunt aliquo latrocinatum! Has perniciosas pestes eijcite, statuite, ut uillas atque oppida rustica, aut hi restituant qui diruere, aut ea cedant reposituris, atque ædificare uolentibus. Refrenate cœmptiones istas diuitum, ac uelut monopolij exercendi licentiam. Pauciores alantur ocio, reddatur agricolatio, lanificium instauretur, ut sit honestum negocium, quo se utiliter exerceat ociosa ista turba, uel quos hactenus inopia fures fecit, uel qui nunc errones aut ociosi sunt ministri, fures nimirum utrique futuri. Certe nisi his malis medemini, frustra iactetis exercitam in uindicanda furta iustitiam, nempe speciosam magis, quam aut iustam aut utilem. Siquidem quum pessime sinitis educari, &amp; mores paulatim ab teneris annis corrumpi, puniendos uidelicet, tum demum quum ea flagitia uiri designent, quorum spem de se perpetuam a pueritia usquam præbuerant, quid aliud quæso quam facitis fures, &amp; ijdem plectitis! Iam me hæc loquente iuris ille consul-<noinclude> <references/></noinclude> 86ao02x51e1gat3j6b9fvhic7cpqwz4 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/44 104 13825 286463 102005 2026-11-02T16:23:45Z Sjgallagher2 29663 286463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>tus interim se ad dicendum composuerat, ac statuerat secum modo illo solenni disputantium uti, qui diligentius repetunt quam respondent, adeo bonam partem laudis ponunt in memoria. Belle, inquit, dixisti profecto, quum sis uidelicet hospes, qui magis audire his de rebus aliquid potueris, quam exacte quicquam cognoscere, id quod ego paucis efficiam perspicuum. Nam primum ordine recensebo quæ tu dixisti. deinde ostendam quibus in rebus imposuit tibi nostrarum rerum ignoratio, postremo rationes tuas omnes diluam atque dissoluam. Igitur ut a primo quod sum pollicitus exordiar, quatuor mihi uisus es; Tace inquit Cardinalis; nam haud responsurus paucis uideris qui sic incipias. Quamobrem leuabimus in præsenti te hac respondendi molestia, seruaturi tamen integrum id munus tibi in proximum congressum uestrum, quem (nisi quid impediat, aut te, aut Raphælem hunc) crastinus dies uelim referat. Sed interim abs te mi Raphæl perquam libenter audierim, quare tu furtum putes ultimo supplicio non puniendum quamue aliam pœnam ipse statuas, quæ magis conducat in publicum. Nam tolerandum ne tu quidem sentis. At si nunc per mortem quoque, tamen in furtum ruitur, proposita semel uitæ securitate, quæ uis, quis metus posset absterrere maleficos; qui mitigatione supplicij, uelut præmio quodam ad maleficium se inuitatos interpretarentur! Omnino mihi uidetur inquam<noinclude> <references/></noinclude> 1dzxsh2tyutkntnnjb5nf2u73qn2ld8 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/45 104 13826 286464 102006 2026-11-02T16:23:57Z Sjgallagher2 29663 286464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>pater benignissime homini uitam eripi propter ereptam pecuniam prorsus iniquum esse. Siquidem cum humana uita ne omnibus quidem fortunæ possessionibus paria fieri posse arbitror. Quod si læsam iustitiam, si leges uiolatas, hac rependi pœna dicant, haud pecuniam; quid ni merito summum illud ius, summa uocetur iniuria! Nam neque legum probanda sunt tam Manliana imperia, ut sicubi in leuissimis parum obtemperetur, illico stringant gladium; neque tam Stoica scita, ut omnia peccata adeo existiment paria, uti nihil iudicent interesse, occidatne aliquis hominem, an nummum ei surripiat, inter quæ (si quicquam æquitas ualet) nihil omnino simile aut affine. Deus uetuit occidi quenquam, &amp; nos tam facile occidimus ob ademptam pecuniolam! Quod si quis interpretetur, illo dei iussu interdictam necis potestatem, nisi quatenus humana lex declaret occidendum, quid obstat quo minus homines eodem modo constituant inter se, quatenus stuprum admittendum sit, adulterandum, peierandum! Siquidem quum deus non alienæ modo, uerum etiam suæ cuique mortis ius ademerit, si hominum inter se consensus de mutua cede, certis placitis consentientium, adeo debet ualere, ut illius præcepti uinculis eximat suos satellites, qui sine ullo exemplo dei, eos interemerint, quos humana sanctio iussit occidi; an non hoc pacto præceptum illud dei tantum iuris est habiturum, quantum humana iura permiserint! ac fiet ni-<noinclude> <references/></noinclude> iv12aqqz2bjdmtg6efvw8ma9wc5doxt Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/46 104 13827 286465 102007 2026-11-02T16:24:07Z Sjgallagher2 29663 286465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>mirum ut ad eundem modum omnibus in rebus statuant homines, quatenus diuina mandata conueniat obseruari. Denique lex Mosaica, quanquam inclemens &amp; aspera; nempe in seruos, &amp; quidem obstinatos lata, tamen pecunia furtum haud morte mulctauit. Ne putemus deum in noua lege clementiæ; qua pater imperat filijs maiorem indulsisse nobis inuicem sæuiendi licentiam. Hæc sunt cur non licere putem. Quam uero sit absurdum, atque etiam perniciosum reipublicæ furem, atque homicidam ex æquo puniri, nemo est, opinor, qui nesciat. Nempe quum latro conspiciat non minus imminere discriminis duntaxat furti damnato, quam si præterea conuincatur homicidij, hac una cogitatione impellitur in cædem eius, quem alioqui fuerat tantum spoliaturus. quippe præterquam quod deprehenso nihil sit plus periculi, est etiam in cæde securitas maior, &amp; maior cælandi spes sublato facinoris indice. Itaque dum fures nimis atrociter studemus perterrefacere, in bonorum incitamus perniciem. Iam quod quæri solet; quæ punitio possit esset commodior; hoc meo iudicio haud paulo facilius est repertu; quam quæ possit esse deterior. Cur enim dubitemus eam uiam utilem esse castigandis sceleribus; quam scimus olim tam diu placuisse Romanis administrandæ reipublicæ peritissimis! Nempe hi magnorum facinorum conuictos in lapidicinas, atque fodienda metalla damnabant, perpetuis adseruandos uinculis. Quanquam ego quod ad hanc rem<noinclude> <references/></noinclude> rkl9gq2d1617guu0g7yulbxjhdo2p8o 286466 286465 2026-11-02T16:24:28Z Sjgallagher2 29663 286466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>mirum, ut ad eundem modum omnibus in rebus statuant homines, quatenus diuina mandata conueniat obseruari. Denique lex Mosaica, quanquam inclemens &amp; aspera; nempe in seruos, &amp; quidem obstinatos lata, tamen pecunia furtum haud morte mulctauit. Ne putemus deum in noua lege clementiæ; qua pater imperat filijs maiorem indulsisse nobis inuicem sæuiendi licentiam. Hæc sunt cur non licere putem. Quam uero sit absurdum, atque etiam perniciosum reipublicæ furem, atque homicidam ex æquo puniri, nemo est, opinor, qui nesciat. Nempe quum latro conspiciat non minus imminere discriminis duntaxat furti damnato, quam si præterea conuincatur homicidij, hac una cogitatione impellitur in cædem eius, quem alioqui fuerat tantum spoliaturus. quippe præterquam quod deprehenso nihil sit plus periculi, est etiam in cæde securitas maior, &amp; maior cælandi spes sublato facinoris indice. Itaque dum fures nimis atrociter studemus perterrefacere, in bonorum incitamus perniciem. Iam quod quæri solet; quæ punitio possit esset commodior; hoc meo iudicio haud paulo facilius est repertu; quam quæ possit esse deterior. Cur enim dubitemus eam uiam utilem esse castigandis sceleribus; quam scimus olim tam diu placuisse Romanis administrandæ reipublicæ peritissimis! Nempe hi magnorum facinorum conuictos in lapidicinas, atque fodienda metalla damnabant, perpetuis adseruandos uinculis. Quanquam ego quod ad hanc rem<noinclude> <references/></noinclude> cjtp3hjt6va9qvvbbbenf86xqcy78fm Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/47 104 13828 286467 102008 2026-11-02T16:24:46Z Sjgallagher2 29663 286467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>attinet, nullius institutum gentis magis probo, quam id quod interea dum peregrinabar, in Perside obseruatum apud uulgo dictos Polyleritas adnotaui, populum neque exiguum, neque imprudenter institutum, &amp; nisi quod tributum quotannis Persarum pendit regi; cætera liberum ac suis permissum legibus. Cæterum quoniam longe ab mari, montibus fere circumdati, &amp; suæ terræ nulla in re maligne contenti fructibus, neque adeunt alios sæpe, neque adeuntur. tamen ex uetusto more gentis, neque fines prorogare student, &amp; quos habent ab omni facile iniuria, &amp; montes tuentur, &amp; pensio quam rerum potienti persoluunt, immunes prorsus ab militia, haud perinde splendide, atque commode, felicesque magis quam nobiles, aut clari degunt. quippe ne nomine quidem opinor præterquam conterminis admodum, satis noti. Ergo apud hos furti qui peraguntur, quod sustulere domino reddunt, non, quod alibi fieri solet, principi; utpote cui tantum iuris esse censent in rem furtiuam quantum ipsi furi; Sin res perierit, precio ex bonis furum confecto ac persoluto tum reliquo uxoribus eorum atque liberis integro, ipsi damnantur in opera, ac nisi atrociter commissum furtum est, neque clauduntur ergastulo, neque gestant compedes, sed liberi, ac soluti in publicis occupantur operibus. detrectantes ac languidius gerentes sese; non tam uinculis cohercent quam excitant uerberibus, strennuam nauantes operam, absunt a contumelijs, noctu tantum nominatim censiti cubiculis<noinclude> <references/></noinclude> nfewfn4utwnp78apjefz6ugy61qvb4q Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/48 104 13829 286468 102009 2026-11-02T16:25:06Z Sjgallagher2 29663 286468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>includuntur, præter assiduum laborem nihil incommodi est in uita. Aluntur enim haud duriter qui publicæ rei seruiunt, e publico. alibi aliter. Siquidem alicubi quod impenditur in eos ex eleemosyna colligitur, atque ea uia quamquam incerta; tamen ut est ille populus misericors nulla reperitur uberior. alibi reditus quidam publici ad id destinantur. Est ubi certum in eos usus tributum uiritim conferunt. Quin aliquot in locis nullum publicum opus faciunt, sed ut priuatus quisque eget mercenarijs, ita illorum cuiuspiam in eum diem operam, stata mercede conducit apud forum, paulo minoris quam quanti liberam fuerat conducturus; præterea fas est seruilem ignauiam flagris corripere. Sic fit uti nunquam opere careant; &amp; præter uictum aliquid quoque die ab singulis publico inferatur ærario. Uno quodam colore uestiuntur &amp; omnes &amp; soli, capillo non abraso uerum paulo supra auriculas attonso, e quarum altera paululum præscinditur. Cibum cuique ab amicis dari, potumque ac sui coloris uestem, licet; pecuniam datam esse danti pariter, atque accipienti capitale, neque minus periculosum etiam homini libero quacunque de causa nummum a damnato recepisse, &amp; seruos item (sic enim damnatos uocant) arma contingere. Suos quæque regio propria distinguit nota, quam abiecisse capitale est, ut uel extra suos conspici fines, uel cum alterius regionis seruo quicquam esse collocutum. At neque tutior fugæ meditatio quam ipsa est fuga. Quin conscium<noinclude> <references/></noinclude> cdb97f37p50l65v0ty8ftebxz7vlbsf Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/49 104 13830 286469 102010 2026-11-02T16:25:20Z Sjgallagher2 29663 286469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>talis fuisse consilij in seruo nex est; in libero seruitus. Contra indici præmia decreta sunt; libero pecunia, seruo libertas. utrique uero uenia atque impunitas conscientiæ, ne quando persequi malum consilium quam pœnitere sit tutius. Huius rei hæc lex atque hic ordo est, quem dixi. qui quantum habeat humanitatis &amp; commodi, facile patet. quando sic irascitur, ut uitia perimat seruatis hominibus, atque ita tractatis, ut bonos esse necesse sit. &amp; quantum ante damni dederunt, tantum reliqua uita resartiant. porro ne ad pristinos relabantur mores, adeo nullus est metus, ut uiatores quoque quibus iter aliquo institutum est, non alijs uiæ ducibus sese tutioreis arbitrentur, quam seruis illis ad quamque regionem subinde commutatis. Nempe ad perpetrandum latrocinium nihil habent usquam non importunum; manus inermes; pecunia tantum sceleris index; deprehenso parata uindicta; neque spes ulla prorsus fugiendi quoquam. Quo enim pacto falleret ac tegeret fugam; homo nulla uestium parte populo similis; nisi abeat nudus! quin sic quoque fugientem proderet auricula. At ne inito saltem consilio coniurent in rempublicam id demum scilicet periculum est. quasi in tantam uenire spem ulla possit uicinia non tentatis ac sollicitatis ante multarum regionum seruitijs. quæ tantum absunt a facultate conspirandi; ut ne conuenire quidem; &amp; colloqui aut salutare se mutuo liceat; ut credantur interim id consilium intrepide credituri suis; quod reticen<noinclude> <references/></noinclude> 4kpmdpi41ko02b20im0drc33kbc43ow 286470 286469 2026-11-02T16:25:29Z Sjgallagher2 29663 286470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>talis fuisse consilij in seruo nex est; in libero seruitus. Contra indici præmia decreta sunt; libero pecunia, seruo libertas. utrique uero uenia atque impunitas conscientiæ, ne quando persequi malum consilium quam pœnitere sit tutius. Huius rei hæc lex atque hic ordo est, quem dixi. qui quantum habeat humanitatis &amp; commodi, facile patet. quando sic irascitur, ut uitia perimat seruatis hominibus, atque ita tractatis, ut bonos esse necesse sit. &amp; quantum ante damni dederunt, tantum reliqua uita resartiant. porro ne ad pristinos relabantur mores, adeo nullus est metus, ut uiatores quoque quibus iter aliquo institutum est, non alijs uiæ ducibus sese tutioreis arbitrentur, quam seruis illis ad quamque regionem subinde commutatis. Nempe ad perpetrandum latrocinium nihil habent usquam non importunum; manus inermes; pecunia tantum sceleris index; deprehenso parata uindicta; neque spes ulla prorsus fugiendi quoquam. Quo enim pacto falleret ac tegeret fugam; homo nulla uestium parte populo similis; nisi abeat nudus! quin sic quoque fugientem proderet auricula. At ne inito saltem consilio coniurent in rempublicam id demum scilicet periculum est. quasi in tantam uenire spem ulla possit uicinia non tentatis ac sollicitatis ante multarum regionum seruitijs. quæ tantum absunt a facultate conspirandi; ut ne conuenire quidem; &amp; colloqui aut salutare se mutuo liceat; ut credantur interim id consilium intrepide credituri suis; quod reticen-<noinclude> <references/></noinclude> fnyq6patmffhkcjc18yhqu2t98ujbj5 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/50 104 13831 286471 102011 2026-11-02T16:25:41Z Sjgallagher2 29663 286471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>tibus periculosum, prodentibus maximo esse bono sciant. Quum contra nemo sit prorsus exspes, obediendo ac perferendo, bonamque de se prebendo spem, emendatioris in posterum uitæ, posse his modis fieri, ut libertatem aliquando recuperet. quippe nullo non anno restitutis aliquot commendatione patientiæ. Hæc quum dixissem atque adiecissem nihil mihi uideri causæ, quare non hic modus haberi uel in Anglia possit, multo maiore cum fructu, quam illa iustitia, quam iuris ille peritus tantopere laudauerat, Sub hæc ille, nempe iureconsultus, Nunquam inquit istud sic stabiliri queat in Anglia, ut non in summum discrimen adducat rempublicam &amp; simul hæc dicens, commouit caput, ac distorsit labrum, atque ita conticuit. Et omnes qui aderant, pedibus in eius ibant sententiam. Tum Cardinalis non est, inquit, procliue diuinare, commodene an secus res cessura sit, nullo prorsus facto periculo. Uerum si pronuntiata mortis sententia, differri executionem iubeat princeps, atque hunc experiatur morem, cohibitis asylorum priuilegijs. Tum uero si res comprobetur euentu esse utilis, rectum fuerit eam stabiliri. alioqui tunc quoque afficere supplicio eos, qui sunt ante damnati, neque minus e republica fuerit, neque magis iniustum, quam si nunc idem fieret, nec ullum interea nasci ex ea re potest periculum. Quin mihi certe uidentur errones quoque ad eundem posse modum non pessime tractari, in quos hactenus tam multis æditis legibus,<noinclude> <references/></noinclude> la0wukk5y33e871s7rvjmq5qz3nnby8 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/51 104 13832 286472 102012 2026-11-02T16:25:53Z Sjgallagher2 29663 286472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>nihil promouimus tamen. Hæc ubi dixit Cardinalis, quæ me narrante contempserant omnes, eadem nemo non certatim laudibus est prosequutus, maxime tamen illud de erronibus, quoniam hoc ab ipso adiectum est. Nescio an quæ sunt secuta silere prestiterit. erant enim redicula, sed narrabo tamen. nam non erant mala, &amp; aliquid ad hanc rem pertinebant. Adstabat forte parasitus quidam, qui uideri uolebat imitari morionem, sed ita simulabat, ut propior uero esset, tam frigidis dictis captans risum, ut ipse sæpius, quam dicta sua rideretur. Excidebant homini tamen interdum quædam, adeo non absurda, ut fidem adagio facerent, crebro iactu iaci aliquando Is Uenerem. ergo, dicente quodam e conuiuis; Iam meo sermone bene prouisum esse furibus, atque a Cardinale etiam cautum de erronibus, restare nunc uti his præterea consuleretur publicitus, quos ad egestatem morbus aut senectus impulisset, atque ad labores unde uiui possit, reddidisset impotes. Sine, inquit, me. nam ego &amp; hoc recte ut fiat uidero. Etenim hoc genus hominum misere cupio aliquo e conspectu amoliri meo, ita me male uexarunt sæpe, cum querulis illis opplorationibus flagitarent pecuniam, quas nunquam tamen tam commode potuerunt occinere, ut nummum a me extorquerent. Quippe semper alterum euenit, ut aut non libeat dare, aut ne liceat quidem, quando nihil est quod detur. Itaque nunc cœperunt sapere. nam ne perdant operam, ubi me præ-<noinclude> <references/></noinclude> tkvqelj8zffgyf19obueel0brlbrk9z Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/52 104 13833 286473 102013 2026-11-02T16:26:04Z Sjgallagher2 29663 286473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>terire uident, prætermittunt taciti, ita nihil a me sperant amplius, non hercule magis quam si essem sacerdos. Sed illos ego mendicos omnes lata lege distribui ac dispartiri iubeo in Benedictinorum cœnobia, &amp; fieri laicos ut uocant monachos; Mulieres moniales esse impero. Subrisit Cardinalis &amp; approbat ioco, cæteri etiam serio. Cæterum Theologus quidam frater hoc dicto in sacerdotes ac monachos adeo est exhilaratus, ut iam ipse quoque cœperit ludere homo alioqui prope ad toruitatem grauis. At ne sic quidem, inquit, extricaberis a mendicis, nisi nobis quoque prospexeris fratribus. Atqui, inquit Parasitus, hoc iam curatum est. Nam Cardinalis egregie prospexit uobis quum statueret de cohercendis, atque opere exercendis erronibus. nam uos estis errones maximi. Hoc quoque dictum, quum coniectis in Cardinalem oculis eum uiderent non abnuere, cœperunt onmes non illibenter arripere, excepto fratre. Nam is (neque equidem miror) tali perfusus aceto, sic indignatus est, atque incanduit, ut nec a conuicijs quidem potuerit temperare; hominem uocauit nebulonem, detractorem, susurronem, &amp; filium perditionis, minas interim terribiles citans e scriptura sacra. Iam scurra serio scurrari cœpit. &amp; erat plane in sua palæstra. Noli, inquit, irasci bone frater, scriptum est, in patientia uestra possidebitis animas uestras. Rursum frater (referam enim ipsius uerba) non irascor,<noinclude> <references/></noinclude> i6vcmjpvmbp2zsumq3m4ktj5h6t18qm Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/53 104 13834 286474 102014 2026-11-02T16:26:18Z Sjgallagher2 29663 286474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>inquit furcifer, uel saltem non pecco. Nam Psalmista dicit, Irascimini &amp; nolite peccare. Admonitus deinde frater a Cardinale suauiter, ut suos affectus compesceret, Non domine, inquit, ego loquor nisi ex bono zelo sicut debeo, Nam uiri sancti habuerunt bonum zelum, unde dicitur, Zelus domus tuæ comedit me. &amp; canitur in ecclesijs, Irrisores Helizei, dum conscendit domum dei, zelus calui sentiunt, sicut fortasse sentiet iste derisor, scurra, ribaldus. Facis inquit, Cardinalis bono fortassis affectu, sed mihi uideris facturus, nescio an sanctius, certe sapientius, si te ita compares, ne cum homine stulto &amp; ridiculo ridiculum tibi certamen instituas, Non domine inquit, non facerem sapientius. Nam Solomon ipse sapientissimus dicit; Responde stulto secundum stultitiam eius, sicut ego nunc facio, &amp; demonstro ei foueam in quam cadet, nisi bene præcaueat. Nam si multi irrisores Helizei, qui erat tantum unus caluus, senserunt zelus calui, quanto magis sentiet unus derisor multorum fratrum, in quibus sunt multi calui! &amp; etiam habemus bullam Papalem, per quam omnes qui derident nos, sunt excommunicati. Cardinalis, ubi uidit nullum fieri finem, nutu ablegato parasito, ac aliam in rem commodum uerso sermone, paulo post surgit e mensa, atque audiendis clientum negotijs dedit se, nosque dimisit. En mi More, quam longo te sermone oneraui, quod tam diu facere plane puduisset me, nisi tu &amp; cupide flagitasses, &amp;<noinclude> <references/></noinclude> gq45fk48oy3g6131p4oymwdwwivc26c Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/54 104 13835 286475 102015 2026-11-02T16:32:51Z Sjgallagher2 29663 286475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>sic uidereris audire, tanquam nolles quicquam eius confabulationis omitti, quæ quanquam aliquanto perstrictius, narranda tamen mihi fuit omnino propter eorum iudicium, qui quæ me dicente spreuerant, eadem rursus euestigio non improbante Cardinale, etiam ipsi comprobarunt, usque adeo assentantes ei, ut parasiti quoque eius inuentis, quæ dominus per iocum non aspernabatur, adblandirentur &amp; serio propemodum admitterent. Ut hinc possis æstimare quanti me ac mea consilia aulici forent æstimaturi. Profecto mi Raphæl inquam magna me affecisti uoluptate, ita sunt abs te dicta prudenter simul &amp; lepide omnia, præterea uisus mihi interim sum, non solum in patria uersari, uerum etiam repuerascere quodammodo iucunda recordatione Cardinalis illius, in cuius aula puer sum educatus. cuius uiri memoriæ quod tu tam impense faues, non credas mi Raphæl quanto mihi sis effectus hoc nomine charior, cum esses alioqui charissimus. Cæterum non possum adhuc ullo pacto meam demutare sententiam, quin te plane putem, si animum inducas tuum, uti ne ab aulis principum abhorreas, in publicum posse te tuis consilijs plurimum boni conferre. quare nihil magis incumbit tuo, hoc est boni uiri, officio. Siquidem cum tuus censeat Plato. respublicas ita demum futuras esse felices, si aut regnent philosophi, aut reges philosophentur, quam procul aberit felicitas, si philosophi regibus nec dignentur saltem suum im-<noinclude> <references/></noinclude> 7jl6kxtp31tdgzrarslq65bd01y8ub4 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/55 104 13836 286476 102016 2026-11-02T16:33:02Z Sjgallagher2 29663 286476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>partiri consilium! Non sunt, inquit ille, tam ingrati, quin id libenter facerent, imo multi libris æditis iam fecerunt, si hij qui rerum potiuntur essent parati, bene consultis parere. Sed bene haud dubie præuidit Plato, nisi reges philosophentur ipsi, nunquam futurum, ut peruersis opinionibus a pueris imbuti, atque infecti penitus philosophantium comprobent consilia; quod ipse quoque experiebatur apud Dionysium. An non me putas, si apud aliquem regum decreta sana proponerem, &amp; perniciosa malorum semina, conarer illi euellere, protinus aut eijciendum aut habendum ludibrio! Age finge me apud regem esse Gallorum, atque in eius considere consilio, dum in secretissimo secessu præsidente rege ipso, in corona prudentissimorum hominum, magnis agitur studijs, quibus artibus ac machinamentis Mediolanum retineat, ac fugitiuam illam Neapolim ad se retrahat; postea uero euertat Uenetos, ac totam Italiam subijciat sibi. deinde Flandros Brabantos, totam postremo Burgundiam suæ faciat ditionis. Atque alias præterea gentes, quarum regnum iam olim animo inuasit. Hic dum alius suadet feriendum cum Uenetis fœdus tantisper duraturum, dum ipsis fuerit commodum, cum illis communicandum consilium. quin deponendam quoque apud eosdem aliquam prædæ partem, quam rebus ex sententia peractis repetat, dum alius consulit conducendos Germanos, alius pecunia demulcendos Alius Eluetios. aduersus numen imperatoriæ maiestatis, auro, uelut anathemate, propi-<noinclude> <references/></noinclude> bi31or0q2euchrjzvwv9e45u17ekvvt Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/56 104 13837 286477 102017 2026-11-02T16:33:11Z Sjgallagher2 29663 286477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>tiandum. Dum alij uidetur cum Arragonum rege componendas esse res, &amp; alieno Nauariæ regno, uelut pacis authoramento cedendum; Alius interim censet Castelliæ principem aliqua spe affinitatis irretiendum, atque aulicos nobiles aliquot in suam factionem certa pensione esse pertrahendos. Dum maximus omnium nodus occurrit, quid statuendum interim de Anglia sit. Cæterum de pace tractandum tamen, &amp; constringenda firmissimis uinculis, semper infirma societas, amici uocentur, suspiciantur ut inimici. Habendos igitur paratos, uelut in statione Scotos, ad omnem intentos occasionem, si quid se commoueant Angli protinus immittendos. Ad hæc fouendum exulem nobilem aliquem occulte, namque id aperte ne fiat prohibent fœdera, qui id regnum sibi deberi contendat, ut ea uelut ansa contineat, suspectum sibi principem. Hic, inquam, in tanto rerum molimine, tot egregijs uiris ad bellum sua certatim consilia conferentibus, si ego homuncio surgam, ac uerti iubeam uela, omittendam Italiam censeam &amp; domi dicam esse manendum, unum Galliæ regnum fere maius esse, quam ut commode possit ab uno administrari, ne sibi putet rex de alijs adijciendis esse cogitandum. Tum si illis proponerem decreta Achoriorum populi, Utopiensium insulæ ad Euronoton oppositi, qui quum olim bellum gessissent, ut regi suo aliud obtinerent regnum, quod affinitatis antiquæ causa sibi contendebat hæreditate<noinclude> <references/></noinclude> su8v3ka8uyu37gp6dffny5epwyedpun Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/57 104 13838 286478 102018 2026-11-02T16:33:23Z Sjgallagher2 29663 286478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>deberi, consequuti tandem id, ubi uiderunt nihilo sibi minus esse molestiæ in retinendo, quam in quærendo pertulerunt, uerum assidua pullulare semina, uel internæ rebellionis, uel externæ incursionis, in deditos ita semper aut pro illis, aut contra pugnandum, nunquam dari facultatem dimittendi exercitus, compilari interim se, efferri foras pecuniam, alienæ gloriolæ suum impendi sanguinem, pacem nihilo tutiorem, domi corruptos bello mores, imbibitam latrocinandi libidinem, confirmatam cædibus audaciam, leges esse contemptui, quod rex in duorum curam regnorum distractus, minus in utrumuis animum posset intendere. Cum uiderent alioqui tantis malis nullum finem fore, inito tandem consilio, regi suo humanissime fecerunt optionem retinendi utrius regni uellet. nam utriusque non fore potestatem, se plures esse, quam qui a dimidiato possint rege gubernari, quum nemo sit libenter admissurus mulionem sibi cum alio communem. Ita coactus est ille bonus princeps, nouo regno cuipiam ex amicis relicto (qui breui etiam post eiectus est) antiquo esse contentus. Præterea si ostenderem omnes hos conatus bellorum, quibus tot nationes eius causa tumultuarentur, quum thesauros eius exhausissent, ac destruxissent populum, aliqua tandem fortuna frustra cessuros tamen, proinde auitum regnum coleret, ornaret quantum posset, &amp; faceret quam florentissimum. Amet suos &amp; ametur a suis, cum his una uiuat, imperetque suauiter,<noinclude> <references/></noinclude> nr5586u77mrg3d232tvw49oci713mca Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/58 104 13839 286479 102019 2026-11-02T16:33:32Z Sjgallagher2 29663 286479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>atque alia regna ualere sinat, quando id quod nunc ei contigisset, satis amplum superque esset. hanc orationem quibus auribus mi More, putas excipiendam! Profecto non ualde pronis inquam. Pergamus ergo inquit, si consiliarijs cum rege quopiam tractantibus, &amp; comminiscentibus quibus technis ei queant coaceruare thesauros, dum unus intendendam consulit æstimationem monetæ, quum ipsi sit eroganda pecunia. deijciendam rursus infra iustum, quum fuerit corroganda. uti &amp; multum æris paruo dissoluat, &amp; pro paruo multum recipiat; Dum alius suadet ut bellum simulet, atque eo prætextu coacta pecunia cum uisum erit, faciat pacem, sanctis cerimonijs, quo plebeculæ oculis fiat præstigium, miseratus uidelicet humanum sanguinem princeps pius; Dum alius ei suggerit in mentem, antiquas quasdam, &amp; tineis adesas leges, longa desuetudine antiquatas, quas quod nemo latas meminisset, omnes sint transgressi, earum ergo mulctas iubeat exigi, nullum uberiorem prouentum esse, nullum magis honorificum, utpote qui iustitiæ præ se personam ferat; Dum ab alio admonetur, uti sub magnis mulctis multa prohibeat, maxime talia, quæ ne fiant, in rem sit populi. post pecunia cum illis dispenset, quorum commodis obstat interdictum, sic &amp; a populo gratiam iniri, &amp; duplex adferri compendium, uel dum hij mulctantur, quos quæstus cupiditas pellexit in casses, uel dum alijs uendit priuilegia, tanto pluris, quanto scilicet fuerit me-<noinclude> <references/></noinclude> hi1813bcx09ctsfkdn2ofmxdscphwju Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/59 104 13840 286480 102020 2026-11-02T16:33:44Z Sjgallagher2 29663 286480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>lior princeps, utpote qui grauatim quicquam contra populi commodum priuato cuiquam indulgeat, &amp; ob id non nisi magno precio. Dum alius ei persuadet obstringendos sibi iudices, qui quauis in re pro regio iure disceptent, accersendos præterea in palatium, atque inuitandos uti coram se de suis rebus disserant, ita nullam causam eius tam aperte iniquam fore, in qua non aliquis eorum uel contradicendi studio, uel pudore dicendi eadem, uel quo gratiam ineant, apud eum aliquam reperiant rimam, qua possit intendi calumnia. Sic dum iudicibus diuersa sentientibus, res per se clarissima disputatur, &amp; ueritas in quæstionem uenit, ansam commodum regi dari, pro suo commodo ius interpretandi. cæteros aut pudore accessuros, aut metu, sic intrepide fertur postea pro tribunali sententia. Neque enim deesse prætextus potest pronuncianti pro principe. Nempe cui satis est aut æquitatem a sua parte esse, aut uerba legis, aut contortum scripti sensum, aut quæ legibus denique omnibus præponderat, apud religiosos iudices principis indisputabilem prærogatiuam. Dum omnes in Crassiano illo consentiunt atque conspirant, Nullam auri uim satis esse principi, cui sit alendus exercitus. præterea nihil iniuste regem facere, ut maxime etiam uelit posse. Quippe omnia omnium eius esse, ut homines etiam ipsos, tantum uero cuique esse proprium quantum regis benignitas ei non ademerit, quod ipsum ut quam minimum sit, principis multum referre, ut cuius tutamen-<noinclude> <references/></noinclude> d6oijypgfdfp6zusx4w714r3ldgzhkb Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/60 104 13841 286481 102021 2026-11-02T16:33:55Z Sjgallagher2 29663 286481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>tum in eo situm sit, ne populus diuitijs ac libertate lasciuiat, quod hæ res minus patienter ferant dura atque iniusta imperia, quum contra egestas atque inopia retundat animos, ac patientes reddat, adimatque pressis generosos rebellandi spiritus. Hic si ego rursus adsurgens contendam hæc consilia omnia regi &amp; inhonesta esse, &amp; perniciosa. Cuius non honor modo, sed securitas quoque in populi magis opibus sita sit quam suis. quos si ostendam, regem sibi deligere sua causa, non regis, uidelicet uti eius labore ac studio ipsi commode uiuant. tutique ab iniurijs. eoque magis ad principem eam pertinere curam, ut populo bene sit suo, quam ut sibi, non aliter ac pastoris officium est, oues potius quam semet pascere, quatenus opilio est. Nam quod populi egestatem censeant pacis præsidium esse, longissime aberrare eos ipsa res docet. Nempe ubi plus rixarum comperias, quam inter mendicos! Quis intentius mutationi rerum studet, quam cui minime placet præsens uitæ status! Aut cui denique audacior impetus ad conturbanda omnia, spe alicunde lucrandi, quam cui iam nihil est quod possit perdere! Quod si rex aliquis adeo aut contemptus esset, aut inuisus suis, ut aliter eos continere in officio non possit, nisi contumelijs, compilatione, &amp; sectione grassetur, eosque redigat ad mendicitatem, præstiterit illi profecto regno abdicare, quam his retinere artibus, quibus quamquam imperij nomen, retineat, certe amittit maiestatem. Neque enim regiæ<noinclude> <references/></noinclude> l7tjsf7qdza9nbvaaize6j9y40f21qd Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/61 104 13842 286482 102022 2026-11-02T16:34:08Z Sjgallagher2 29663 286482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>dignitatis est, imperium in mendicos exercere, sed in opulentos potius, atque felices. Quod ipsum sensit certe uir erecti ac sublimis animi Fabricius, cum responderet malle se imperare diuitibus, quam diuitem esse. Et profecto unum aliquem uoluptate ac delicijs fluere, gementibus undique ac lamentantibus alijs, hoc non est regni, sed carceris esse custodem. Denique ut imperitissimus medicus est, qui morbum nescit nisi morbo curare, ita qui uitam ciuium non nouit alia uia corrigere, quam ademptis uitæ commodis, is se nescire fateatur imperare liberis. quin aut inertiam potius mutet suam, aut superbiam. nam his fere uitijs accidit, ut populus eum uel contemnat, uel habeat odio. uiuat innocuus de suo, sumptus ad reditus accommodet, refrenet maleficia, &amp; recta institutione suorum præueniat potius, quam sinat increscere, quæ deinde puniat, leges abrogatas consuetudine haud temere reuocet, præsertim quæ diu desitæ nunquam desyderatæ sunt. neque unquam commissi nomine eiusmodi quicquam capiat, quale priuatum quempiam iudex, uelut iniquum ac uafrum non pateretur accipere. Hic si proponerem illis Macarensium legem, qui &amp; ipsi non longe admodum absunt ab Utopia, quorum rex quo primum die auspicatur imperium, magnis adhibitis sacrificijs iurijurando astringitur, nunquam se uno tempore supra mille auri pondo in thesauris habiturum, aut argenti, quantum eius auri precium æquet. Hanc legem ferunt ab optimo quodam rege institutam, cui maiori curæ fuit patriæ commodum, quam<noinclude> <references/></noinclude> l7lejapzmzfnyncl7padbgrboc6x87c Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/62 104 13843 286483 102023 2026-11-02T16:34:18Z Sjgallagher2 29663 286483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>diuitiæ suæ, uelut obicem aceruandæ pecuniæ tantæ, quanta faceret inopiam eius in populo. Nempe eum thesaurum uidebat suffecturum, siue regi aduersus rebelleis, siue regno aduersus hostium incursiones esset confligendum. Cæterum minorem esse quam ut animos faciat inuadendi aliena. quæ potissima condendæ legis causa fuit. Proxima quod sic prospectum putauit, ne desit pecunia, quæ in quotidiana ciuium commutatione uersetur, &amp; quum regi necesse est erogare, quicquid thesauro supra legitimum accreuit modum, non quæsiturum censuit occasiones iniuriæ. Talis rex &amp; malis erit formidini, &amp; a bonis amabitur. Hæc ergo atque huiusmodi si ingererem apud homines in contrariam partem uehementer inclinatos, quam surdis essem narraturus fabulam! Surdissimis inquam, haud dubie. neque hercule miror, neque mihi uidentur (ut uere dicam) huiusmodi sermones ingerendi, aut talia danda consilia, quæ certus sis nunquam admissum iri. Quid enim prodesse possit, aut quomodo in illorum pectus influere sermo tam insolens, quorum præoccupauit animos, atque insedit penitus diuersa persuasio! Apud amiculos in familiari colloquio non insuauis est hæc philosophia scholastica. Cæterum in consilijs principum, ubi res magnæ magna autoritate aguntur, non est his rebus locus. Hoc est, inquit ille, quod dicebam non esse apud principes locum philosophiæ. Imo inquam est uerum, non huic scholasticæ, quæ quiduis putet ubiuis conuenire, sed est alia philosophia ciuilior,<noinclude> <references/></noinclude> cfahsjhu4x14gi7grqhs7g0l4s4jhxg Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/63 104 13844 286484 102024 2026-11-02T16:34:29Z Sjgallagher2 29663 286484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>quæ suam nouit scenam, eique sese accommodans, in ea fabula quæ in manibus est, suas partes concinne &amp; cum decoro tutatur. Hac utendum est tibi. Alioquin dum agitur quæpiam Plauti comœdia, nugantibus inter se uernulis, si tu in proscenium prodeas habitu philosophico, &amp; recenseas ex Octauia locum in quo Seneca disputat cum Nerone. nonne præstiterit egisse mutam personam, quam aliena recitando talem fecisse tragicomœdiam! Corruperis enim, peruerterisque præsentem fabulam, dum diuersa permisces, etiam si ea quæ tu affers meliora fuerint. Quæcunque fabula in manu est, eam age quam potes optime. neque ideo totam perturbes, quod tibi in mentem uenit alterius, quæ sit lepidior. Sic est in Republica sic in consultationibus principum. Si radicitus euelli non possint opiniones prauæ, nec receptis usu uitijs mederi queas, ex animi tui sententia, non ideo tamen deserenda Respublica est, &amp; in tempestate nauis destituenda est, quoniam uentos inhibere non possis. at neque insuetus &amp; insolens sermo inculcandus, quem scias apud diuersa persuasos pondus non habiturum, sed obliquo ductu conandum est, atque adnitendum tibi, uti pro tua uirili omnia tractes commode. &amp; quod in bonum nequis uertere, efficias saltem, ut sit quam minime malum. Nam ut omnia bene sint, fieri non potest, nisi omnes boni sint, quod ad aliquot abhinc annos adhuc non expecto. Hac, inquit, arte nihil fieret aliud, quam ne dum aliorum furori mederi studeo, ipse cum illis insaniam. Nam<noinclude> <references/></noinclude> gig8k20i5w5hzoqrgl7yan2acctryr2 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/64 104 13845 286485 102025 2026-11-02T16:34:39Z Sjgallagher2 29663 286485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>si uera loqui uolo, talia loquar necesse est. Cæterum falsa loqui, sitne philosophi nescio, certe non est meum. Quanquam ille meus sermo ut fuerit fortasse ingratus illis, atque molestus, ita non uideo cur uideri debeat usque ad ineptias insolens. Quod si aut ea dicerem, quæ fingit Plato in sua Republica aut ea quæ faciunt Utopienses in sua, hæc quamquam essent, ut certe sunt, meliora, tamen aliena uideri possint, quod hic singulorum priuatæ sunt possessiones, illic omnia sunt communia. Mea uero oratio (nisi quod ad eos qui statuissent secum, ruere diuersa uia præcipites, iucundus esse non potest, qui reuocet ac præmonstret pericula) alioquin quid habuit, quod non ubiuis dici, uel conueniat, uel oporteat! Equidem si omittenda sunt omnia tanquam insolentia atque absurda, quæcunque peruersi mores hominum fecerunt, ut uideri possint aliena, dissimulemus oportet, apud Christianos, pleraque omnia quæ Christus docuit, ac dissimulari usqueadeo uetuit, ut ea quoque quæ ipse in aures insusurrasset suis, palam in tectis iusserit prædicari. Quorum maxima pars ab istis moribus longe est alienior, quam mea fuit oratio. Nisi quod concionatores homines callidi, tuum illud consilium secuti puto, quando mores suos homines ad Christi normam grauatim paterentur aptari, doctrinam eius uelut regulam plumbeam accommodauerunt ad mores, ut aliquo saltem pacto coniungerentur scilicet. qua re nihil uideo quid profecerint, nisi ut securius liceat<noinclude> <references/></noinclude> fsssfctg7umglv6e27yi0gtccel68wv Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/65 104 13846 286486 102026 2026-11-02T16:34:50Z Sjgallagher2 29663 286486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>esse malos, atque ipse profecto tantundem proficiam in consilijs principum. Nam aut diuersa sentiam, quod perinde fuerit, ac si nihil sentiam, aut eadem, &amp; ipsorum adiutor sim, ut inquit Mitio Terentianus, insaniæ. Nam obliquus ille ductus tuus non uideo quid sibi uelit, quo censes adnitendum, si non possint omnia reddi bona, tamen ut tractentur commode, fiantque, quoad licet, quam minime mala. Quippe non est ibi dissimulandi locus, nec licet conniuere. approbanda sunt aperte pessima consilia, &amp; decretis pestilentissimis subscribendum est. Speculatoris uice fuerit, ac pene proditoris, etiam qui improbe consulta maligne laudauerit. Porro nihil occurrit, in quo prodesse quicquam possis, in eos delatus collegas, qui uel optimum uirum facilius corruperint, quam ipsi corrigantur, quorum peruersa consuetudine uel deprauaberis, uel ipse integer atque innocens, alienæ malitiæ, stultitiæque prætexeris, tantum abest ut aliquid possit in melius obliquo illo ductu conuertere. Quam ob rem pulcherrima similitudine declarat Plato, cur merito sapientes abstineant a capessenda Quippe Republica. quum populum uideant in plateas effusum assiduis imbribus perfundi, nec persuadere queant illis, ut se subducant pluuiæ, tectaque subeant. gnari nihil profuturos sese si exeant, quam ut una compluantur, semet intra tecta continent habentes satis, quando alienæ stultitiæ non possunt mederi, si ipsi saltem sint in tuto. Quanquam profecto mi More (ut ea uere dicam, quæ meus animus fert) mihi uidetur<noinclude> <references/></noinclude> ivsfef2saitpynhrur9rgzjt6a2v6xe Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/66 104 13847 286487 102027 2026-11-02T16:35:09Z Sjgallagher2 29663 286487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>ubicunque priuatæ sunt possessiones, ubi omnes omnia pecunijs metiuntur, ibi uix unquam posse fieri, ut cum Republica aut iuste agatur, aut prospere, nisi uel ibi sentias agi iuste, ubi optima quæque perueniunt ad pessimos, uel ibi feliciter, ubi omnia diuiduntur in paucissimos, nec illos habitos undecunque commode, cæteris uero plane miseris. Quam ob rem quum apud animum meum reputo, prudentissima atque sanctissima instituta Utopiensium, apud quos tam paucis legibus, tam commode res administrantur, ut &amp; uirtuti precium sit, &amp; tamen æquatis rebus omnia abundent omnibus, tum ubi his eorum moribus ex aduerso comparo, tot nationes alias, semper ordinantes, nec ullam satis ordinatam unquam, earum omnium in quibus quod quisque nactus fuerit, suum uocat priuatum, quorum tam multæ indies conditæ leges non sufficiunt, uel ut consequatur quisquam, uel ut tueatur, uel ut satis internoscat ab alieno, illud quod suum inuicem quisque priuatum nominat, id quod facile indicant infinita illa tam assidue nascentia, quam nunquam finienda litigia. hæc inquam, dum apud me consydero, æquior Platoni fio, minusque demiror, dedignatum illis leges ferre ullas, qui recusabant eas quibus ex æquo omnes omnia partirentur commoda. Siquidem facile præuidit homo prudentissimus, unam atque unicam illam esse uiam ad salutem publicam, si rerum indicatur æqualitas, quæ nescio an unquam possit obseruari, ubi sua sunt<noinclude> <references/></noinclude> nzxdmzcjxd9m4sb0y14dvwr8ius81w5 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/67 104 13848 286488 102028 2026-11-02T16:35:21Z Sjgallagher2 29663 286488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>singulorum propria. Nam quum certis titulis, quisque quantum potest, ad se conuertit, quantacumque fuerit rerum copia, eam omnem pauci inter se partiti, reliquis relinquunt inopiam, fereque accidit, ut alteri sint alterorum sorte dignissimi, quum illi sint rapaces, improbi atque inutiles, contra hi modesti uiri, ac simplices, &amp; cotidiana industria, in publicum quam in semet benigniores. Adeo mihi certe persuadeo, res æquabili ac iusta aliqua ratione distribui, aut feliciter agi cum rebus mortalium, nisi sublata prorsus proprietate, non posse. Sed manente illa, mansuram semper apud multo maximam, multoque optimam hominum partem, egestatis &amp; erumnarum anxiam atque ineuitabilem sarcinam. Quam ut fateor leuari aliquantulum posse, sic tolli plane contendo non posse. Nempe si statuatur ne quis supra certum agri modum possideat, &amp; uti sit legitimus cuique census pecuniæ, si fuerit legibus quibusdam cautum, ut neque sit princeps nimium potens, neque populus nimis insolens, Tum magistratus ne ambiantur, neu dentur uenum, aut sumptus in illis fieri sit necesse, alioquin &amp; occasio datur per fraudem ac rapinas sarciendæ pecuniæ, &amp; fit necessitas eis muneribus præficiendi diuites, quæ potius fuerant administranda prudentibus. talibus inquam legibus, quemadmodum ægra assiduis solent fomentis fulciri corpora deploratæ ualetudinis, ita hæc quoque mala leniri queant, ac mitigari. ut sanentur uero atque in bonum redeant habitum, nulla omni-<noinclude> <references/></noinclude> 98ly81bh66bq6s1dvu0v1ntjv1gqxn4 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/68 104 13849 286489 102029 2026-11-02T16:35:40Z Sjgallagher2 29663 286489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>no spes est, dum sua cuique sunt propria. Quin dum unius partis curæ studes, aliarum uulnus exasperaueris, ita mutuo nascitur ex alterius medela alterius morbus, quando nihil sic adijci cuiquam potest, ut non idem adimatur alij. At mihi inquam contra uidetur, ibi nunquam commode uiui posse, ubi omnia sint communia. Nam quo pacto suppetat copia rerum, unoquoque ab labore subducente se! utpote quem neque sui quæstus urget ratio, &amp; alienæ industriæ fiducia reddit segnem. At quum &amp; stimulentur inopia, neque quod quisquam fuerit nactus, id pro suo tueri ulla possit lege, an non necesse est perpetua cæde ac seditione laboretur! Sublata præsertim autoritate ac reuerentia magistratuum, cui quis esse locus possit, apud homines taleis, quos inter nullum discrimen est, ne comminisci quidem queo. Non miror inquit, sic uideri tibi, quippe cui eius imago rei, aut nulla succurrit, aut falsa. Uerum si in Utopia fuisses mecum, moresque eorum atque instituta uidisses præsens, ut ego feci, qui plus annis quinque ibi uixi, neque unquam uoluissem inde discedere, nisi ut nouum illum orbem proderem, tum plane faterere, populum recte institutum nusquam alibi te uidisse quam illic. Atqui profecto inquit Petrus Aegidius, ægre persuadeas mihi, melius institutum populum in nouo illo, quam in hoc noto nobis orbe reperiri, ut in quo neque deteriora ingenia, &amp; uetustiores opinor esse, quam in illo Respublicas &amp; in quibus plurima ad uitam<noinclude> <references/></noinclude> 6kkz4088soxykyvh31tvtbhy83ac3v0 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/69 104 13850 286490 102030 2026-11-02T16:35:52Z Sjgallagher2 29663 286490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>commoda longus inuenit usus, ut ne adijciam apud nos casu reperta quædam, quibus excogitandis nullum potuisset ingenium sufficere. Quod ad uetustatem, inquit ille, rerum attinet publicarum, tum pronunciare posses rectius, si historias illius orbis perlegisses, quibus si fides haberi debet, prius apud eos erant urbes, quam homines apud nos. iam uero quicquid hactenus uel ingenium inuenit, uel casus repperit, hoc utrobique potuit extitisse. Cæterum ego certe puto, ut illis præstemus ingenio, studio tamen atque industria longe a tergo relinquimur. Nam (ut ipsorum habent annales) ante appulsum illuc nostrum de rebus nostris (quos illi uocant Ultræquinoctialeis) nihil unquam quicquam audierant, nisi quod olim annis ab hinc ducentis supra mille, nauis quædam apud insulam Utopiam naufragio perijt, quam tempestas eo detulerat. Eiecti sunt in littus Romani quidam, atque Aegyptij, qui postea nunquam inde discessere. Hanc unam occasionem, uide quam commodam illis sua fecit industria. Nihil artis erat intra Romanum imperium, unde possit aliquis esse usus, quod non illi aut ab expositis hospitibus didicerint, aut acceptis quærendi seminibus adinuenerint. tanto bono fuit illis aliquos hinc semel illuc esse delatos. At si qua similis fortuna quempiam antehac illinc huc perpulerit, tam penitus hoc obliteratum est, quam istud quoque forsan excidet posteris, me aliquando illic fuisse. Et ut illi uno statim con-<noinclude> <references/></noinclude> fdacqsvrnqcofpugp3qkbvr8bzx7zh3 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/74 104 16128 286491 102035 2026-11-02T16:37:04Z Sjgallagher2 29663 286491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>ibi fuere. atque ideo rusticarum peritiores rerum, instituantur, alios anno sequente docturi, ne si pariter omnes ibi noui, agricolationisque rudes essent, aliquid in annona per imperitiam peccaretur. Is innouandorum agricolarum mos, &amp; si solennis sit, ne quisquam inuitus asperiorem uitam cogatur continuare diutius, multi tamen quos rusticæ rei studium natura delectat, plures sibi annos impetrant. Agricolæ terram colunt, nutriunt animalia, ligna comparant, atque in urbem qua commodum est, terra, mariue conuehunt. Pullorum infinitam educant multitudinem, mirabili artificio. Neque enim incubant oua gallinæ, sed magnum eorum numerum calore quodam æquabili fouentes animant, educantque, hi simul atque e testa prodiere, homines, uice matrum comitantur, &amp; agnoscunt. Equos alunt perquam paucos, nec nisi ferocientes, neque alium in usum quam exercendæ rebus equestribus iuuentuti. Nam omnem, seu colendi, seu uehendi laborem, boues obeunt, quos (ut fatentur) equis impetu cedere, sic patientia uincere, nec tot obnoxios morbis putant, ad hæc minore impendio, &amp; operæ, &amp; sumptus ali, ac denique laboribus emeritos, in cibum tandem usui esse. Semente in solum panem utuntur. Nam aut uuarum uinum bibunt, aut pomorum, pirorumue, aut denique aquam nonnunquam meram, sæpe etiam, qua mel, aut glycyrizam incoxerint, cuius haud exiguam habent copiam. Quum exploratum habeant (habent enim certis-<noinclude> <references/></noinclude> 6t8vcu8llanj2xtakuqd3cnnqa4tz2l Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/75 104 16129 286492 102036 2026-11-02T16:39:31Z Sjgallagher2 29663 286492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>simum) quantum annonæ consumat urbs, &amp; circuniectus urbi conuentus, tamen multo amplius &amp; sementis faciunt, &amp; pecudum educant, quam quod in suos usus sufficiat, reliquum impartituri finitimis. Quibuscunque rebus opus est, quæ res ruri non habentur, eam suppellectilem omnem ab urbe petunt, &amp; sine ulla rerum commutatione, à magistratibus urbanis nullo negocio consequuntur. Nam illò singulo quoque mense, plerique ad festum diem conueniunt. Quum frumentandi dies instat, magistratibus urbanis agricolarum phylarchi denunciant, quantum ciuium numerum ad se mitti conueniat, quæ multitudo frumentatorum, quum ad ipsum diem opportune adsit, uno prope sereno die tota frumentatione defunguntur. <!--MARKER end--> <!--MARKER Utopia/Liber II/De urbibus, ac nominatim de Amauroto--> {{c| DR VRBIBVS, AC NOMINA<br/>TIM DE AMVROTO. }} {{dropinitial|V}}Rbium qui unam norit, omnes nouerit, ita sunt inter se (quatenus loci natura non obstat) omnino similes. Depingam igitur unam quampiam (neque enim admodum refert quam) Sed quam potius, quam Amaurotum! qua nec ulla dignior est, quippe cui senatus gratia reliquae deferunt, nec ulla mihi notior, ut in qua annos quinque perpetuos uixerim. Situm est igitur Amaurotum, in leni deiectu montis, figura fere quadrata. Nam latitudo eius paulo infra collis incoepta uerticem, milli-<noinclude> <references/></noinclude> 1w3jrcf6umlyjx4zmsd9nw1zv4q4c7c Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/76 104 16130 286493 102037 2026-11-02T16:40:05Z Sjgallagher2 29663 286493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>bus passuum duobus ad flumen Anydrum pertinet, secundum ripam aliquanto longior. Oritur Anydrus milibus octoginta supra Amaurotum, modico fonte, sed aliorum occursu fluminum, atque in his duorum etiam mediocrium auctus, ante urbem ipsam, quingentos in latum passus extenditur, mox adhuc amplior, sexaginta milia prolapsus, excipitur oceano. Hoc toto spacio, quod urbem ac mare interiacet, ac supra urbem quoque aliquot milia, sex horas perpetuas influens æstus, ac refluus alternat celeri flumine. Quum sese pelagus infert, triginta in longum milia, totum Anydri alueum suis occupat undis, profligato retrorsum fluuio. Tum aliquanto ultra liquorem eius salsugine corrumpit, dehinc paulatim dulcescens amnis, syncerus urbem perlabitur, ac refugientem uicissim purus &amp; incorruptus, ad ipsas prope fauces insequitur. Urbs aduersæ fluminis ripæ, non pilis ac sublicibus ligneis, sed ex opere lapideo, egregie arcuato ponte, commissa est, ab ea parte, quæ longissime distat a mari, quo naues totum id latus urbis possint inoffensæ præteruehi. Habent alium præterea fluuium, haud magnum quidem illum, sed perquam placidum, ac iucundum. Nam ex eodem scaturiens monte, in quo ciuitas collocatur, mediam illam per deuexa perfluens Anydro miscetur. Eius fluuij caput, fontemque, quod paulo extra urbem nascitur, munimentis amplexi, Amaurotani iunxerunt oppido. ne si qua uis ho-<noinclude> <references/></noinclude> n81xevok8txj9nhs7oekyzbl2mq4hwh Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/77 104 16132 286494 102038 2026-11-02T16:40:24Z Sjgallagher2 29663 286494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>stium ingruat, intercipi, atque auerti aqua, neue corrumpi queat. Inde canalibus coctilibus, diuersim ad inferiores urbis partes aqua diriuatur, id sicubi locus fieri uetat, cisternis capacibus, collecta pluuia, tantundem usus adfert. Murus altus, ac latus oppidum cingit, turribus, ac propugnaculis frequens, arida fossa, sed alta, lataque ac ueprium sepibus impedita tribus ab lateribus circumdat mœnia, quarto flumen ipsum pro fossa est. Plateæ cum ad uecturam, tum aduersus uentos descriptæ, commode ædificia neutiquam sordida, quorum longa, &amp; totum per uicum, perpetua series, aduersa domorum fronte conspicitur. has uicorum frontes uia distinguit pedes uiginti lata. Posterioribus ædium partibus, quanta est uici longitudo, hortus adiacet, latus, &amp; uicorum tergis undique circumseptus. Nulla domus est, quæ non ut hostium in plateam, ita posticum in hortum habeat. Quin bifores quoque facili tractu manus apertiles, ac dein sua sponte cœuntes, quemuis intromittunt, ita nihil usquam priuati est. Nam domos ipsas uno quoque decennio sorte commutant. Hos hortos magnifaciunt. in his uineas, fructus, herbas, flores habent. tanto nitore, cultuque, ut nihil fructuosius usquam uiderim, nihil elegantius. qua in re studium eorum, non ipsa uoluptas modo, sed uicorum quoque inuicem de suo cuiusque horti cultu certamen accendit. &amp; certe non aliud quicquam temere urbe tota reperias, siue ad usum ciuium, siue ad uoluptatem commodius. eoque<noinclude> <references/></noinclude> 6ervjjq8ovwcvf7r4dfv00kodh52nis Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/78 104 16133 286495 102039 2026-11-02T16:41:22Z Sjgallagher2 29663 286495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>nullius rei, quam huiusmodi hortorum, maiorem habuisse curam uidetur is qui condidit. Nam totam hanc urbis figuram, iam inde ab initio descriptam ab ipso Utopo ferunt. Sed ornatum, cæterumque cultum, quibus unius ætatem hominis haud suffecturam uidit, posteris adijciendum reliquit. Itaque scriptum in annalibus habent, quos ab capta usque insula, mille septingentorum, ac sexaginta annorum complectentes historiam, diligenter &amp; religiose perscriptos adseruant, ædes initio humiles, ac ueluti casas, &amp; tuguria fuisse, e quolibet ligno temere factas, parietes luto obductos, culmina in aciem fastigiata stramentis operuerant. At nunc omnis domus uisenda forma tabulatorum trium, parietum facies, aut silice, aut cementis, aut latere coctili constructæ, in aluum introrsus congesto rudere. Tecta in planum subducta, quæ intritis quibusdam insternunt. nullius impendij, sed ea temperatura, quæ nec igni obnoxia sit, &amp; tolerandis tempestatum iniurijs plumbum superet. Uentos a fenestris uitro (nam eius ibi creberrimus usus est) expellunt. Interim etiam lino tenui, quod perlucido oleo, aut succino perlinunt, gemino nimirum commodo. Siquidem ad eum modum <!--MARKER end--> <!--MARKER Utopia/Liber II/De magistratibus--> {{c| DE MAGISTRATIBVS. }} {{dropintial|T}}Riginta quæque familiæ magistratum sibi quotannis eligunt, quem sua prisca lingua Syphograntum<noinclude> <references/></noinclude> hlxsb1ip8exuhvlgggo5blrqaadjh80 286496 286495 2026-11-02T16:41:33Z Sjgallagher2 29663 286496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>nullius rei, quam huiusmodi hortorum, maiorem habuisse curam uidetur is qui condidit. Nam totam hanc urbis figuram, iam inde ab initio descriptam ab ipso Utopo ferunt. Sed ornatum, cæterumque cultum, quibus unius ætatem hominis haud suffecturam uidit, posteris adijciendum reliquit. Itaque scriptum in annalibus habent, quos ab capta usque insula, mille septingentorum, ac sexaginta annorum complectentes historiam, diligenter &amp; religiose perscriptos adseruant, ædes initio humiles, ac ueluti casas, &amp; tuguria fuisse, e quolibet ligno temere factas, parietes luto obductos, culmina in aciem fastigiata stramentis operuerant. At nunc omnis domus uisenda forma tabulatorum trium, parietum facies, aut silice, aut cementis, aut latere coctili constructæ, in aluum introrsus congesto rudere. Tecta in planum subducta, quæ intritis quibusdam insternunt. nullius impendij, sed ea temperatura, quæ nec igni obnoxia sit, &amp; tolerandis tempestatum iniurijs plumbum superet. Uentos a fenestris uitro (nam eius ibi creberrimus usus est) expellunt. Interim etiam lino tenui, quod perlucido oleo, aut succino perlinunt, gemino nimirum commodo. Siquidem ad eum modum <!--MARKER end--> <!--MARKER Utopia/Liber II/De magistratibus--> {{c| DE MAGISTRATIBVS. }} {{dropinitial|T}}Riginta quæque familiæ magistratum sibi quotannis eligunt, quem sua prisca lingua Syphograntum<noinclude> <references/></noinclude> kofc8wmjswvemw8nz787aus272vfncl Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/79 104 16134 286497 102040 2026-11-02T16:42:14Z Sjgallagher2 29663 286497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>uocant, recentiore phylarchum, Syphograntis decem cum suis familijs Traniborus olim, nunc protophylarchus dictus præficitur. Demum Syphogranti omnes, qui sunt ducenti, iurati lecturos sese, quem maxime censent utilem, suffragijs occultis renunciant principem unum uidelicet ex his quatuor, quos eis populus nominauit. Nam a quaque urbis quarta parte, selectus unus commendatur senatui. Principis magistratus perpetuus est in omnem illius uitam, nisi tyrannidis affectatæ suspicio impediat. Traniboros quotannis eligunt. Cæterum haud temere commutant. Reliqui magistratus omnes annui. Tranibori tertio quoque die, interdum si res postulat sæpius, in consilium cum principe ueniunt. De republica consultant. controuersias priuatorum (si quæ sunt) quæ perquam paucæ sunt, mature dirimunt. Syphograntos semper in senatum duos adsciscunt, atque omni die diuersos. cautumque ut ne quid ratum sit quod ad rempublicam pertineat, de quo non tribus in senatu diebus ante agitatum, quam decretum sit. Extra senatum, aut comitia publica de rebus communibus inire consilia capitale habetur. Hæc eo ferunt instituta, ne procliue esset, coniuratione principis, ac Tranibororum, oppresso per tyrannidem populo, statum reipublicæ mutare. Atque ideo quicquid magni momenti iudicatur, ad Syphograntorum comitia defertur, qui cum suis familijs communicata re, post inter se consultant, ac suum consilium renunciant senatui. In-<noinclude> <references/></noinclude> 98eu72rxve5y2cun2w1wdebxmeszvbr Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/80 104 16135 286498 102041 2026-11-02T16:42:51Z Sjgallagher2 29663 286498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>terdum ad totius insulæ consilium res defertur. Quin id quoque moris habet senatus, ut nihil, quo die primum proponitur, eodem disputetur. sed in sequentem senatum differatur, ne quis ubi quod in buccam primum uenerit, temere effutierit, ea potius excogitet postea, quibus decreta tueatur sua, quam quæ ex reipublicæ usu sint. malitque salutis publicæ, quam opinionis de se iacturam facere, peruerso quodam ac præpostero pudore, ne initio parum prospexisse uideatur. Cui prospiciendum initio fuit, ut consulto potius, quam cito loqueretur. <!--MARKER end--> <!--MARKER Utopia/Liber II/De artificiis--> {{c| DE ARTIFICIIS. }} {{dropinitial|A}}Rs una est omnibus uiris, mulieribusque promiscua agricultura, cuius nemo est expers. Hac a pueritia erudiuntur omnes, partim in schola traditis præceptis, partim in agros uiciniores urbi, quasi per ludum educti, non intuentes modo, sed per exercitandi corporis occasionem tractantes etiam. Præter agriculturam (quæ est omnibus, ut dixi, communis) quilibet unam quampiam, tanquam suam docetur, ea est fere aut lanificium, aut operandi lini studium, aut cementariorum, aut fabri, seu ferrarij, seu materiarij artificium. Neque enim aliud est opificium ullum, quod numerum aliquem, dictu dignum occupet illic. Nam uestes, quarum, nisi quod habitu sexus discernitur, &amp; cælibatus a coniugio, una per totam insulam forma est, eademque per omne æuum perpetua, nec ad oculum indecora, &amp; ad corporis motum<noinclude> <references/></noinclude> 6gby2r9kt5l8htv8lmhdedppsbxkvpm Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/81 104 16136 286499 102042 2026-11-02T16:43:32Z Sjgallagher2 29663 286499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>habilis, tum ad frigoris æstusque rationem apposita. Eas inquam, quæque sibi familia conficit. Sed ex alijs illis artibus unusquisque aliquam discit, nec uiri modo, sed mulieres etiam. cæterum hæ uelut imbecilliores, leuiora tractant. lanam fere, linumque operantur. uiris artes reliquæ magis laboriosæ mandantur, maxima ex parte quisque in patrijs artibus educatur. nam eo plerique natura feruntur. Quod si quem animus alio trahat, in eius opificij, cuius capitur studio, familiam quampiam adoptione traducitur, cura non a patre modo eius, sed magistratibus etiam præstita, ut graui, atque honesto patrifamilias mancipetur. Quin si quis unam perdoctus artem, aliam præterea cupiuerit, eodem modo permittitur. Utramque nactus, utram uelit exercet, nisi alterutra ciuitas magis egeat. Syphograntorum, præcipuum ac prope unicum negocium est, curare, ac prospicere, ne quisquam desideat ociosus. Sed uti suæ quisque arti sedulo incumbat, nec ab summo mane tamen, ad multam usque noctem perpetuo labore, uelut iumenta, fatigatus. nam ea plusquam seruilis erumna est, quæ tamen ubique fere opificum uita est, exceptis Utopiensibus, qui cum in horas uigintiquatuor æquales, diem connumerata nocte diuidant, sex duntaxat operi deputant, tres ante meridiem, a quibus prandium ineunt, atque a prandio duas pomeridianas horas, quum interquieuerint, tres deinde rursus labori datas, cœna claudunt. Quum<noinclude> <references/></noinclude> tsa45agagnb4iuwnhnaubmpn4p4dg00 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/82 104 16137 286500 102043 2026-11-02T16:44:16Z Sjgallagher2 29663 286500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>primam horam ab meridie numerent; sub octauam cubitum eunt. horas octo somnus uendicat. Quicquid inter operis horas ac somni cibique medium esset, id suo cuiusque arbitrio permittitur, non quo per luxum, aut segnitiem abutatur, sed quod ab opificio suo liberum, ex animi sententia in aliud quippiam studij bene collocet. has intercapedines plerique impendunt literis. Solenne est enim publicas cotidie lectiones haberi, antelucanis horis, quibus ut intersint, ij dumtaxat adiguntur, qui ad literas nominatim selecti sunt. Cæterum ex omni ordine mares simul, ac fœminæ multitudo maxima ad audiendas lectiones, alij alias, prout cuiusque fert natura confluit. Hoc ipsum tempus tamen, si quis arti suæ malit insumere quod multis usu uenit (quorum animus in nullius contemplatione disciplinæ consurgit) haud prohibetur, quin laudatur quoque, ut utilis reipublicæ. Super cœnam tum unam horam ludendo producunt, æstate in hortis, hyeme in aulis illis communibus, in quibus comedunt. Ibi aut musicen exercent, aut se sermone recreant. Aleam atque id genus ineptos ac perniciosos ludos ne cognoscunt quidem, cæterum duos habent in usu ludos, latrunculorum ludo non dissimiles. Alterum numerorum pugnam, in qua numerus numerum prædatur. Alterum in quo collata acie cum uirtutibus uitia confligunt. Quo in ludo perquam scite ostenditur &amp; uitiorum inter se dissidium, &amp; aduersus uirtutes concordia. item quæ uitia qui-<noinclude> <references/></noinclude> 7g7mlhdws9unb1gb826mnqyurde6x99 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/83 104 16138 286501 102044 2026-11-02T16:44:45Z Sjgallagher2 29663 286501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>bus se uirtutibus opponant, quibus uiribus aperte oppugnent, quibus machinamentis ab obliquo adoriantur, quo præsidio, uirtutes uitiorum uires infringant, quibus artibus eorum conatus eludant, quibus denique modis alterutra pars uictoriæ compos fiat. Sed hoc loco, ne quid erretis quiddam pressius intuendum est. Etenim quod sex dumtaxat horas in opere sunt, fieri fortasse potest, ut inopiam aliquam putes, necessariarum rerum sequi. Quod tam longe abest ut accidat, ut id temporis ad omnium rerum copiam quæ quidem ad uitæ uel necessitatem requirantur uel commoditatem non sufficiat modo, sed supersit etiam, id quod uos quoque intelligetis si uobiscum reputetis apud alias gentes, quam magna populi pars iners degit. primum mulieres fere omnes, totius summæ dimidium, aut sicubi mulieres negociosæ sunt, ibi ut plurimum, earum uice, uiri stertunt. ad hæc, sacerdotum ac religiosorum, quos uocant, quanta quamque ociosa turba, adijce diuites omnes maxime prædiorum dominos, quos uulgo generosos appellant ac nobiles, his adnumera ipsorum famulitium, totam uidelicet illam cetratorum nebulonum colluuiem. robustos denique ac ualentes mendicos adiunge, morbum quempiam prætexentes inertiæ, multo certe pauciores esse quam putaras inuenies eos, quorum labore constant hæc omnia quibus mortales utuntur. Expende nunc tecum ex his ipsis quam pauci in necessarijs opificijs uersantur. Siquidem<noinclude> <references/></noinclude> cylki48rrsq75hkk8us8kva4dlvkgj9 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/84 104 16139 286502 102045 2026-11-02T16:45:22Z Sjgallagher2 29663 286502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>ubi omnia pecunijs metimur, multas artes necesse est exerceri inanes prorsus ac superfluas, luxus tantum ac libidinis ministras. nam hæc ipsa multitudo quæ nunc operatur, si partiretur in tam paucas artes, quam paucas commodus naturæ usus postulat; in tanta rerum abundantia; quantam nunc esse necesse sit, precia nimirum uiliora forent, quam ut artifices inde uitam tueri suam possent. At si isti omnes quos nunc inertes artes distringunt; ac tota insuper ocio ac desidia languescens turba, quorum unus quiuis earum rerum quæ aliorum laboribus suppeditantur; quantum duo earundem operatores consumit; in opera uniuersi atque eadem utilia collocarentur, facile animaduertis; quantulum temporis ad suppeditanda omnia; quæ uel necessitatis ratio; uel commoditatis efflagitet (adde uoluptatis etiam quæ quidem uera sit ac naturalis) abunde satis superque foret. atque id ipsum in Utopia res ipsa perspicuum facit. Nam illic in tota urbe cum adiacente uicinia uix homines quingenti ex omni uirorum ac mulierum numero, quorum ætas ac robur operi sufficit, uacatio permittitur. In hijs syphogranti (quamquam leges eos labore soluerunt) ipsi tamen sese non eximunt; quo facilius exemplo suo reliquos ad labores inuitent. Eadem immunitate gaudent hi; quos commendatione sacerdotum, persuasus populus occultis syphograntorum suffragijs ad perdiscendas disciplinas perpetuam uacationem indulget. Quorum si quis conceptam de se spem<noinclude> <references/></noinclude> icxkg52nj2svxqxaa4yfkzdvxne3g1o Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/85 104 16140 286503 102046 2026-11-02T16:45:56Z Sjgallagher2 29663 286503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>fefellerit; ad opifices retruditur, contraque non rarenter usu uenit; ut mechanicus quispiam, subcisiuas illas horas tam gnauiter impendat literis, tantum diligentia proficiat, ut opificio suo exemptus, in literatorum classem prouehatur. Ex hoc literatorum ordine legati, sacerdotes, Tranibori ac ipse denique deligitur princeps, quem illi prisca ipsorum lingua Barzanem, recentiore Ademum appellant. Reliqua fere multitudo omnis; quum neque ociosa sit; nec inutilibus opificijs occupata, procliuis æstimatio est, quam paucæ horæ quantum boni operis pariant. ad ea quæ commemoraui, hoc præterea facilitatis accedit quod in necessarijs plerisque artibus, minore opera quam aliæ gentes, opus habent. Nam primum ædificiorum, aut structura; aut refectio ideo tam multorum assiduam ubique requirit operam, quod quæ pater ædificauit; hæres parum frugi, paulatim dilabi sinit, ita quod minimo tueri potuit; successor eius de integro impendio magno cogitur instaurare. quin frequenter etiam quæ domus alij ingenti sumptu stetit, hanc alius delicato animo contemnit, eaque neglecta; atque ideo breui collapsa; aliam alibi impensis non minoribus extruit. At apud Utopienses compositis rebus omnibus; &amp; constituta republica rarissime accidit; uti noua collocandis ædibus area deligatur &amp; non modo remedium celeriter præsentibus uitijs adhibetur, sed etiam imminentibus occurritur. Ita fit, ut minimo labore, diutissime perdurent ædificia, &amp; id ge-<noinclude> <references/></noinclude> nj3f6qj652jwe8wxca1q1ufzf2xe2xc Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/86 104 16141 286504 102047 2026-11-02T16:46:31Z Sjgallagher2 29663 286504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>nus opifices uix habeant interdum quod agant; nisi quod materiam dolare domi &amp; lapides interim quadrare atque aptare iubentur, quo (si quod opus incidat) maturius possit exurgere. Iam in uestibus uide, quam paucis operis egeant; primum dum in opere sunt; corio neglectim aut pellibus amiciuntur quæ in septennium durent. quum procedunt in publicum, superinduunt chlamydem uestem, quæ rudiores illas uestes contegat; eius per totam insulam unus color est, atque is natiuus. Itaque lanei panni, non modo multo minus quam usquam alibi sufficit, uerum is ipse quoque multo minoris impendij est, at lini minor est labor, eoque usus crebrior, sed in lineo solus candor, in laneo sola mundicies conspicitur, nullum tenuioris fili precium est. Itaque fit, ut quum alibi nusquam, uni homini quatuor aut quinque togæ laneæ diuersis coloribus, ac totidem sericiæ tunicæ sufficiant, delicatioribus paulo ne decem quidem, ibi una quisque contentus est, plerunque in biennium. Quippe nec causa est ulla cur plures affectet, quas consecutus neque aduersus frigus esset munitior, neque uestitu uideretur uel pilo cultior. Quamobrem quum &amp; omnes utilibus sese artibus exerceant, &amp; ipsarum etiam opera pauciora sufficiant, fit nimirum, ut abundante rerum omnium copia, interdum in reficiendas (si quæ detritæ sunt) uias publicas immensam multitudinem educant, persæpe etiam quum nec talis cuiuspiam operis usus occurrat, pauciores horas<noinclude> <references/></noinclude> rbflsnb4b9p4b77yj38i4fmt4j0r7c8 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/87 104 16142 286505 102048 2026-11-02T16:47:24Z Sjgallagher2 29663 286505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>operandi publice denuntient. neque enim superuacaneo labore ciues inuitos exercent magistratus; quandoquidem eius reipublicæ institutio hunc unum scopum in primis respicit; ut quoad per publicas necessitates licet; quam plurimum temporis ab seruitio corporis ad animi libertatem cultumque ciuibus uniuersis asseratur. In eo enim sitam uitæ felicitatem putant. <!--MARKER end--> <!--MARKER Utopia/Liber II/De commerciis mutuis--> {{c| DE COMMERCIIS MVTVIS. }} {{dropinitial|S}}Ed iam quo pacto sese mutuo ciues utantur; quæ populi inter se commercia; quæque sit distribuendarum rerum forma uidetur explicandum. Quum igitur ex familijs constet ciuitas; familias ut plurimum, cognationes efficiunt. Nam fœminæ (ubi maturuerint) collocatæ maritis; in ipsorum domicilia concedunt. at masculi filij, ac deinceps nepotes; in familia permanent, &amp; parentum antiquissimo parent. nisi præ senecta mente parum ualuerit. tunc enim ætate proximus ei sufficitur. Uerum ne ciuitas aut fieri infrequentior; aut ultra modum possit increscere, cauetur, ne ulla familia, quarum millia sex, quæque ciuitas, excepto conuentu, complectitur; pauciores quam decem; pluresue quam sexdecim puberes habeat. Impuberum enim nullus præfiniri numerus potest. Hic modus facile seruatur, transcriptis hijs in rariores familias, qui in plenioribus excrescunt. At si quando in totum plus iusto abundauerit; aliarum urbium suarum infrequentiam sar-<noinclude> <references/></noinclude> pj6sh4f95c1be5ih03azvrzq4g5tq6p MediaWiki:Gadget-diacritici.js 8 25611 286522 113302 2026-11-02T23:05:50Z Maintenance script 10672 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 286522 javascript text/javascript /*************** funzioni specifiche per diacritici **************/ mw.loader.using("jquery.ui").then( function() { (function($,mw) { function ss(){ var textarea=mw.activeElement; // elemento dom wpTextbox1 var txt=$(textarea).val(); var s=[]; s[0]=txt.substring(0,textarea.selectionStart); s[1]=txt.substring(textarea.selectionStart,textarea.selectionEnd); s[2]=txt.substring(textarea.selectionEnd); return s; } // riscrive wpTextbox1 e ristabilisce il focus/la selezione attiva // riceve un array tipo [testo precedente, testo selezionato, testo seguente] function sw(t) { var textarea=mw.activeElement; // elemento dom wpTextbox1=$("#wpTextbox1")[0]; // elemento dom wpTextbox1 textarea.value=t.join(""); textarea.selectionStart=t[0].length; textarea.selectionEnd= t[0].length + t[1].length; textarea.focus(); } function apply(span) { var curDiac=$(span).text().normalize("NFD"); if (curDiac.length==3) curDiac=curDiac.substring(1,2); else curDiac=""; var t=ss(); // ricerca all'indietro del primo carattere non combining if ($(".diacriticiGadget input").eq(0).is(":checked")) { var n=1; while (t[0].codePointAt(t[0].length-n) >= 768 && t[0].codePointAt(t[0].length-n) <879) {n+=1;} var car=t[0].substring(t[0].length-n,t[0].length).normalize("NFD"); if (car.length>1) car=car.substring(0,1); car=(car+curDiac).normalize("NFC"); t[0]=t[0].substring(0,t[0].length-n)+car; sw(t); } else { t[0]+=curDiac; sw(t); } } // CODICE IN ESECUZIONE var diac=$("<div>") .attr("class","diacriticiGadget") .css({"font-family":"Arial Unicode MS", "display":"none", "font-size":"140%", "line-height":"1", "width":"10em", "position":"fixed", "border":"3px solid black", "min-width":"50px", "min-height":"20px", "top":"50px", "left":"50px", "background-color":"rgb(230, 255, 230)", "z-index":"1000"}) .appendTo($("#content")); // diac.draggable().resizable(); var spanSelector=$('<form action="" style="font-size:1pc;line-height:1.5em;"> <input type="radio" name="action" value="Replace" checked> Replace<input type="radio" name="action" value="add"> Add</form>') spanSelector.click(function(){ mw.activeElement.focus(); }); var closeButton=$('<input type="button" value="Close" style="position:absolute; top:1px; right:1px; " onclick="$(&quot;.diacriticiGadget&quot;).toggle()">'); // costruzione caratteri con diacritico // elenco diacritici separati da | var diacritici=("\u25cc|\u25cc\u0300|\u25cc\u0301|\u25cc\u0302|\u25cc\u0303|\u25cc\u0304|\u25cc\u0305|\u25cc\u0306|\u25cc\u0307|\u25cc\u0308|\u25cc\u0309|\u25cc\u030a|\u25cc\u030b|\u25cc\u030c|\u25cc\u030d|\u25cc\u0311|\u25cc\u0312|\u25cc\u0313|\u25cc\u0314|\u25cc\u0320|\u25cc\u0323|\u25cc\u0324|\u25cc\u0326|\u25cc\u0327|\u25cc\u0330|\u25cc\u0331|\u25cc\u0335|\u25cc\u0345").normalize("NFC").split("|"); // ogni diacritico viene inserito in uno span e al click viene collegata una funzione di scambio diacritico for (i=0;i<diacritici.length;i+=1) { diac.append($("<span>").text(diacritici[i]+" ") // chiusura funzione click ); // chiusura append } // chiusura for $(".diacriticiGadget span").click(function() { apply(this);}); spanSelector.insertBefore( $(".diacriticiGadget span").eq(0)); closeButton.insertAfter( $(".diacriticiGadget form").eq(0)); // attivazione memorizzazione elemento attivo mw.activeElement=$("#wpTextbox1")[0]; $("textarea, input[type!='checkbox'][type!='button'][type!='search'][type!='hidden'][type!='submit'][type!='radio'][name!='wpAntispam']").focusin(function () { mw.activeElement=this; }); })($,mw); /* diacritici */ if ( typeof $ != 'undefined' && typeof $.fn.wikiEditor != 'undefined' ) { $( function() { function toggleDiacritici() { if ($(".diacriticiGadget").length==2) $(".diacriticiGadget").eq(0).remove(); $(".diacriticiGadget").toggle(); } $( '#wpTextbox1' ).wikiEditor( 'addToToolbar', { 'section': 'advanced', 'group': 'format', 'tools': { 'diacritici': { label: 'diacritici', type: 'button', icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Tilde_overlay.svg/20px-Tilde_overlay.svg.png', action: { type: 'callback', execute: toggleDiacritici } } } }); }); } }); 27e52090jn4puscs22r9ie6lh1sphn0 Stichus 0 40444 286435 248132 2026-11-02T11:59:04Z Saumache 27923 286435 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus= Stichus |OperaeWikiPagina= |Liber= |Editio= |Annus= III a.C.n.<br>anno CC a.C.n. acta |Genera=Comoediae |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/stichus.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]] ⸱ [[#V.v|v]] ⸱ [[#V.vi|vi]] ⸱ [[#V.vii|vii]] |} __NOTOC__ {{rule}} <poem><center>GRAECA ADELPHOE MENANDRU ACTA LUDIS PLEBEIS CN. BAEBIO C. TERENTIO AED. PL. T. PUBLILIUS PELLIO MARCIPOR OPPII TIBIIS SARRANIS TOTAM C. SULPICIO C. AURELIO COS.<ref>''Didascaliam om. P: quae interciderunt (minio scripta, ut vid) in A., suppl. Ritschl''</ref></center></poem> ==PERSONAE== <poem>PANEGYRIS VXOR EPIGNOMI SOROR VXOR PAMPHILIPPI ANTIPHO SENEX GELASIMVS PARASITVS CROCOTIVM ANCILLA PINACIVM PVER EPIGNOMVS PAMPHILIPPVS STICHVS SERVVS SANGARINVS SERVVS STEPHANIVM ANCILLA</poem> ==ARGVMENTVM I== <poem>Duas sorores simul in matrimonium{{r|argumentum.1.0|}} duo fratres ducunt. Post re confracta duo rem quaerunt peregre, qui paupertatem levent. Ibi absunt peregrinantes per triennium. Sorores nolunt prodere absentes viros.{{r|argumentum.1.5|5}} Pater castigat propter eam rem filias; sed ei persuadent, aliis ne se conlocet. Reveniunt opibus aucti ad uxores viri; facete reduces ludunt. Potant servuli.</poem> ==ARGVMENTVM II== <poem>'''S'''enex castigat filias, quod eae viros '''T'''am perseverent peregrinantis pauperes '''I'''ta sustinere fratres neque relinquere; '''C'''ontraque verbis delenitur commodis, '''H'''abere ut sineret quos semel nactae forent.{{r|argumentum.2.5|5}} '''V'''iri reveniunt opibus aucti trans mare; '''S'''uam quisque retinet, ac Sticho ludus datur.</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[PANEGYRIS ⸱ SOROR]<br>'''PANEGYRIS''' Credo ego miseram{{a|1}} fuisse Penelopam,{{l|1a}} soror, suo ex animo,{{a|2}} quae tam diu vidua{{l|2a}} viro suo caruit;{{r|1.1.5|5}}{{a|3}} nam nos eius animum{{l|3a}} de nostris factis noscimus, quarum viri hinc apsunt,{{a|4}} quorumque nos negotiis apsentum, ita ut aequom est,{{a|5}} sollicitae noctes et dies, soror, sumus semper.{{a|6}} '''SOROR''' Nostrum officium{{r|1.1.10|10}}{{a|7}} nos facere aequomst,{{l|7a}} neque id magis facimus{{a|8}} quam nos monet pietas.{{l|8a}} Sed hic, soror, asside dum: multa volo tecum{{a|9}} loqui de re viri. '''PAN.''' Salvene, amabo?{{r|1.1.15|15}}{{a|10}} '''SOR.''' Spero quidem et volo; sed hoc, soror, crucior,{{a|11}} patrem tuom meumque adeo, unice qui unus †{{a|12}} civibus ex omnibus probus perhibetur,{{a|13}} eum nunc improbi viri officio uti,{{a|14}} viris qui tantas apsentibus nostris{{l|15}}{{r|1.1.20|20}} facit iniurias immerito{{a|16}} nosque ab eis abducere volt.{{a|17}} Haec res vitae me, soror, saturant,{{a|18}} haec mihi dividiae et senio sunt.{{a|19}} '''PAN.''' Ne lacruma, soror, neu tuo id animo{{l|20}}{{r|1.1.25|25}} fac quod tibi tuos pater facere minatur:{{a|21}} spes est eum melius facturum.{{a|22}} Novi ego illum: ioculo istaec dicit,{{a|23}} neque ille sibi mereat Persarum{{a|24}} montis, qui esse aurei perhibentur,{{l|25}}{{r|1.1.30|30}} ut istuc faciat quod tu metuis.{{a|26}} Tamen si faciat, minime irasci{{a|27}} decet, neque id immerito eveniet.{{a|28}} Nam viri nostri domo ut abierunt,{{a|29}} hic tertius annus. '''SOR.''' Ita ut memoras.{{l|30}}{{r|1.1.35|35}} '''PAN.''' Quom ipsi interea vivant, valeant,{{a|31}} ubi sint, quid agant, ecquid agant,{{a|32}} neque participant nos, neque redeunt.{{a|33}} '''SOR.''' An id doles, soror, quia illi suom officium{{l|35|34-35}} non colunt, quom tu tuom facis? '''PAN.''' Ita pol.{{l|36}}{{r|1.1.40|40}} '''SOR.''' Tace sis, cave sis audiam ego istuc{{a|37}} posthac ex te. '''PAN.''' Nam quid iam?{{a|38}} '''SOR.''' Quia pol meo animo omnis sapientis{{a|39}} suom officium aequom est colere et facere.{{l|40}} Quam ob rem ego te hoc, soror, tametsi es maior,{{r|1.1.45|45}}{{a|41}} moneo, ut tuom memineris officium:{{a|42}} etsi illi improbi sint atque aliter{{a|43}} nobis faciant quam aequomst, tam pol{{a|44}} ne quid magis simus <nowiki>* * *</nowiki> omnibus obnixe opibus{{l|45}} nostrum officium meminisse decet.{{r|1.1.50|50}}{{a|46}} '''PAN.''' Placet; taceo. '''SOR.''' At memineris facito.{{a|47}} ['''PAN.''' Nolo ego, soror, me credi esse immemorem viri,{{a|48}} neque ille eos honores, mihi quos habuit, perdidit;{{a|49}} nam pol mihi grata acceptaque eiust benignitas.{{l|50}} Et me quidem haec condicio nunc non paenitet,{{r|1.1.55|55}}{{a|51}} neque est cur [non] studeam has nuptias mutarier;{{a|52}} verum postremo in patris potestate est situm:{{a|53}} faciendum id nobis quod parentes imperant.{{a|54}} '''SOR.''' Scio, atque in cogitando maerore augeor,{{l|55}} nam propemodum iam ostendit suam sententiam.{{r|1.1.60|60}}{{a|56}} '''PAN.''' Igitur quaeramus, nobis quid facto usus sit.]{{a|57}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[ANTIPHO ⸱ SOROR ⸱ PANEGYRIS]<br>'''ANTIPHO''' Qui manet ut moneatur semper servos homo officium suom{{a|58}} nec voluntate id facere meminit, servos is habitu hau probust.{{a|59}} Vos meministis quot kalendis petere demensum cibum:{{l|60}} qui minus meministis quod opus sit facto facere in aedibus?{{a|61}} Iam quidem in suo quicque loco nisi erit mihi situm supellectilis,{{r|1.2.5|5}}{{a|62}} quom ego revortar, vos monimentis commonefaciam bubulis.{{a|63}} Non homines habitare mecum mi hic videntur, sed sues.{{a|64}} Facite sultis, nitidae ut aedes meae sint, quom redeam domum.{{l|65}} Iam ego domi adero: ad meam maiorem filiam inviso modo;{{a|66}} siquis me quaeret, inde vocatote aliqui; aut iam egomet hic ero.{{r|1.2.10|10}}{{a|67}} '''SOR.''' Quid agimus, soror, si offirmabit pater adversum nos? '''PAN.''' Pati{{a|68}} nos oportet quod ille faciat, cuius potestas plus potest.{{a|69}} Exorando, haud adversando sumendam operam censeo:{{l|70}} gratiam per si petimus, spero ab eo impetrassere;{{a|71}} adversari sine dedecore et scelere summo haud possumus,{{r|1.2.15|15}}{{a|72}} neque equidem id factura neque tu ut facias consilium dabo,{{a|73}} verum ut exoremus. Novi ego nostros: exorabilest.{{a|74}} '''ANT.''' Principium ego quo pacto cum illis occipiam, id ratiocinor:{{l|75}} utrum ego perplexim lacessam oratione ad hunc modum,{{a|76}} quasi numquam quicquam in eas simulem, quasi nil indaudiverim{{r|1.2.20|20}}{{a|77}} eas in se meruisse culpam, an potius temptem saeviter,{{a|78}} [an minaciter. Scio litis fore, ego meas novi optume.]{{a|79}} si manere hic sese malint potius quam alio nubere.{{l|80}} Non faciam. Quid mi opust decurso aetatis spatio cum meis{{a|81}} gerere bellum, quom nil, quam ob rem id faciam, meruisse arbitror?{{r|1.2.25|25}}{{a|82}} Minime, nolo turbas, sed hoc mihi optumum factu arbitror:{{a|83}} [sic faciam: adsimulabo quasi quam culpam in sese admiserint.]{{a|84}} perplexabiliter earum hodie perpavefaciam pectora;{{l|85}} post id [agam] igitur deinde, ut animus meus erit, faciam palam.{{a|86}} Multa scio faciunda verba. Ibo intro. Sed apertast foris.{{r|1.2.30|30}}{{a|87}} '''SOR.''' Certo enim mihi paternae vocis sonitus auris accidit.{{a|88}} '''PAN.''' Is est ecastor. Ferre advorsum homini occupemus osculum.{{a|89}} '''SOR.''' Salve, mi pater. '''ANT.''' Et vos ambae. Ilico agite assidite.{{l|90}} '''SOR.''' Osculum — '''ANT.''' Sat est osculi mihi vostri. '''PAN.''' Qui, amabo, pater?{{a|91}} '''ANT.''' Quia ita meae animae salsura evenit. '''SOR.''' Asside hic, pater.{{r|1.2.35|35}}{{a|92}} '''ANT.''' Non sedeo istic, vos sedete; ego sedero in subsellio.{{a|93}} '''PAN.''' Mane pulvinum. '''ANT.''' Bene procuras. Mihi satis sic fultumst. Sede.{{a|94}} '''SOR.''' Sine, pater. '''ANT.''' Quid opust? '''PAN.''' Opust. '''ANT.''' Morem tibi geram. Atque hoc est satis.{{l|95}} '''SOR.''' Numquam enim nimis curare possunt suom parentem filiae.{{a|96}} Quem aequiust nos potiorem habere quam te? Postidea, pater,{{r|1.2.40|40}}{{a|97}} viros nostros, quibus tu voluisti esse nos matres familias.{{a|98}} '''ANT.''' Bonas ut aequomst facere facitis, quom tamen apsentis viros{{a|99}} proinde habetis quasi praesentes sint. '''SOR.''' Pudicitiast, pater,{{l|100}} eos nos magnificare, qui nos socias sumpserunt sibi.{{a|101}} '''ANT.''' Num quis hic est alienus nostris dictis auceps auribus?{{r|1.2.45|45}}{{a|102}} '''PAN.''' Nullus praeter nosque teque. '''ANT.''' Vostrum animum adhiberi volo;{{a|103}} nam ego ad vos nunc imperitus rerum et morum mulierum,{{a|104}} discipulus venio ad magistras: quibus matronas moribus,{{l|105}} quae optumae sunt, esse oportet? Sed utraque ut dicat mihi.{{a|106}} '''SOR.''' Quid istuc est quod huc exquaesitum mulierum mores venis?{{r|1.2.50|50}}{{a|107}} '''ANT.''' Pol ego uxorem quaero, postquam vostra mater mortuast.{{a|108}} '''SOR.''' Facile invenies et peiorem et peius moratam, pater,{{a|109}} quam illa fuit: meliorem neque tu reperies neque sol videt.{{l|110}} '''ANT.''' At ego ex te exquaero atque ex istac tua sorore. '''SOR.''' Edepol pater,{{a|111}} scio ut oportet esse: si sint — ita ut ego aequom censeo.{{r|1.2.55|55}}{{a|112}} '''A.''' Volo scire ergo, ut aequom censes. '''S.''' Vt, per urbem quom ambulent,{{a|113}} omnibus os opturent, ne quis merito male dicat sibi.{{a|114}} '''ANT.''' Dic vicissim nunciam tu. '''PAN.''' Quid vis tibi dicam, pater?{{l|115}} '''ANT.''' Vbi facillime spectatur mulier, quae ingenio est bono?{{a|116}} '''PAN.''' Quoi male faciundi est potestas, quae ne id faciat temperat.{{r|1.2.60|60}}{{a|117}} ['''ANT.''' Hau male istuc. Age tu altera, utra sit condicio pensior,{{a|118}} virginemne an viduam habere? '''SOR.''' Quanta mea sapientiast,{{a|119}} ex malis multis malum quod minimumst, id minimest malum.]{{l|120}} '''ANT.''' Qui potest mulier vitare vitiis? '''SOR.''' Vt cottidie{{a|121}} pridie caveat ne faciat quod pigeat postridie.{{r|1.2.65|65}}{{a|122}} '''ANT.''' Quae tibi mulier videtur multo sapientissuma?{{a|123}} '''PAN.''' Quae tamen, cum res secundae sunt, se poterit noscere,{{a|124}} et illa quae aequo animo patietur sibi esse peius quam fuit.{{l|125}} '''ANT.''' Edepol vos lepide temptavi vostrumque ingenium ingeni.{{a|126}} Sed hoc est quod ad vos venio quodque esse ambas conventas volo:{{r|1.2.70|70}}{{a|127}} mi auctores ita sunt amici, ut vos hinc abducam domum.{{a|128}} '''SOR.''' At enim nos, quarum res agitur, aliter auctores sumus.{{a|129}} Nam aut olim, nisi tibi placebant, non datas oportuit,{{l|130}} aut nunc non aequomst abduci, pater, illisce apsentibus.{{a|131}} '''ANT.''' Vosne ego patiar cum mendicis nuptas me vivo viris?{{r|1.2.75|75}}{{a|132}} '''SOR.''' Placet ille meus mihi mendicus: suos rex reginae placet.{{a|133}} Idem animust in paupertate qui olim in divitiis fuit:{{a|134}} ['''ANT.''' Vosne latrones et mendicos homines magni penditis?{{l|135}} '''SOR.'''] non tu me argento dedisti, opinor, nuptum, sed viro.{{a|136}} '''ANT.''' Quid illos exspectatis, qui abhinc iam abierunt triennium?{{r|1.2.80|80}}{{a|137}} Quin vos capitis condicionem ex pessuma primariam?{{a|138}} '''PAN.''' Stultitiast, pater, venatum ducere invitas canes.{{a|139}} Hostis est uxor, invita quae viro nuptum datur.{{l|140}} '''ANT.''' Certumne est neutram vostrarum persequi imperium patris?{{a|141}} '''PAN.''' Persequimur, nam quo dedisti nuptum, abire nolumus.{{r|1.2.85|85}}{{a|142}} '''ANT.''' Bene valete. Ibo atque amicis vostra consilia eloquar.{{a|143}} '''PAN.''' Probiores credo arbitrabunt, si probis narraveris.{{a|144}} '''ANT.''' Curate igitur familiarem rem ut potestis. '''PAN.''' Optume,{{l|145}} nunc places, quom recte monstras; nunc tibi auscultabimus.{{a|146}} Nunc, soror, abeamus intro. '''SOR.''' Immo intervisam domum.{{r|1.2.90|90}}{{a|147}} Si a viro tibi forte veniet nuntius, facito ut sciam. —{{a|148}} '''PAN.''' Neque ego te celabo, neque tu me celassis quod scias.{{a|149}} Eho, Crocotium, i, parasitum Gelasimum huc arcessito,{{l|150}} tecum adduce; nam illum ecastor mittere ad portum volo,{{a|151}} si quae forte ex Asia navis heri aut hodie venerit.{{r|1.2.95|95}}{{a|152}} Nam dies totos apud portum servos unus assidet;{{a|153}} sed tamen volo intervisi. Propera atque actutum redi. —{{a|154}}</poem> ===<span id='1.3.0'></span>I.iii=== <poem>[GELASIMVS ⸱ CROCOTIVM]<br>'''GELASIMVS''' Famem ego fuisse suspicor matrem mihi,{{l|155}} nam postquam natus sum, satur numquam fui.{{a|156}} Neque quisquam melius referet matri gratiam{{a|157}} [quam ego meae matri refero invitissimus.]{{l|157a}} Neque rettulit, quam ego refero meae matri Fami.{{r|1.3.5|5}}{{a|158}} Nam illa me in alvo menses gestavit decem,{{a|159}} at ego illam in alvo gesto plus annos decem.{{l|160}} Atque illa puerum me gestavit parvolum,{{a|161}} quo minus laboris cepisse illam existumo:{{a|162}} ego non pauxillulam in utero gesto famem,{{r|1.3.10|10}}{{a|163}} verum hercle multo maximam et gravissimam;{{a|164}} uteri dolores mihi oboriuntur cotidie, †{{l|165}} sed matrem parere nequeo, nec quid agam scio.{{a|166}} Atque auditavi saepe hoc volgo dicier,{{a|167}} solere elephantum gravidam perpetuos decem{{r|1.3.15|15}}{{a|168}} esse annos; eius ex semine haec certost fames,{{a|169}} nam iam complures annos utero haeret meo.{{l|170}} Nunc si ridiculum hominem quaerat quispiam,{{a|171}} venalis ego sum cum ornamentis omnibus;{{a|172}} inanimentis explementum quaerito.{{r|1.3.20|20}}{{a|173}} Gelasimo nomen mi indidit parvo pater,{{a|174}} quia inde iam a pausillo puero ridiculus fui. †{{l|175}} propter pauperiem hoc adeo nomen repperi,{{a|176}} eo quia paupertas fecit ridiculus forem;{{a|177}} nam illa artis omnis perdocet, ubi quem attigit.{{r|1.3.25|25}}{{a|178}} Per annonam caram dixit me natum pater:{{a|179}} propterea, credo, nunc essurio acrius.{{l|180}} Sed generi nostro haec redditast benignitas:{{a|181}} nulli negare soleo, siquis me essum vocat.{{a|182}} Oratio una interiit hominum pessume,{{r|1.3.30|30}}{{a|183}} atque optuma hercle meo animo et scitissuma,{{a|184}} qua ante utebantur: 'veni illo ad cenam, sic face,{{l|185}} promitte vero, ne gravare. Est commodum?{{a|186}} Volo inquam fieri, non amittam quin eas.'{{a|187}} Nunc reppererunt iam ei verbo vicarium{{r|1.3.35|35}}{{a|188}} (nihili quidem hercle verbumst ac vilissimum):{{a|189}} 'vocem te ad cenam, nisi egomet cenem foris.'{{l|190}} ei hercle ego verbo lumbos diffractos velim,{{a|191}} ni vere perierit, si cenassit domi.{{a|192}} Haec verba subigunt me uti mores barbaros{{r|1.3.40|40}}{{a|193}} discam atque ut faciam praeconis compendium{{a|194}} itaque auctionem praedicem, ipse ut venditem.{{l|195}} '''CROCOTIVM''' Hic illest parasitus, quem arcessitum missa sum.{{a|196}} Quae loquitur auscultabo prius quam conloquar.{{a|197}} '''GEL.''' Sed curiosi sunt hic complures mali,{{r|1.3.45|45}}{{a|198}} alienas res qui curant studio maximo,{{a|199}} quibus ipsis nullast res, quam procurent, sua:{{l|200}} ei quando quem auctionem facturum sciunt,{{a|201}} adeunt, perquirunt quid sit causae ilico:{{a|202}} alienum aes cogat an pararit praedium,{{r|1.3.50|50}}{{a|203}} uxorin sit reddenda dos divortio.{{a|204}} Eos omnis tametsi hercle haud indignos iudico{{l|205}} qui multum miseri sint, laborent, nil moror:{{a|206}} dicam auctionis causam, ut damno gaudeant;{{a|207}} nam curiosus nemo est quin sit malevolus.{{r|1.3.55|55}}{{a|208}} [ipse egomet quam ob rem auctionem praedicem]{{l|208a}} damna evenerunt maxuma misero mihi,{{a|209}} ita me mancupia miserum adfecerunt male,{{a|210}} potationes plurumae demortuae,{{a|211}} quot adeo cenae, quas deflevi, mortuae,{{r|1.3.60|60}}{{a|212}} quot potiones mulsi, quae autem prandia,{{a|213}} quae inter continuom perdidi triennium.{{a|214}} Prae maerore adeo miser atque aegritudine{{l|215}} consenui; paene sum fame emortuos.{{a|216}} '''CROC.''' Ridiculus aeque nullus est quando esurit.{{r|1.3.65|65}}{{a|217}} '''GEL.''' Nunc auctionem facere decretumst mihi:{{a|218}} foras necessumst quidquid habeo vendere.{{a|219}} Adeste sultis, praeda erit praesentium.{{l|220}} Logos ridiculos vendo. Age licemini.{{a|221}} Qui cena poscit? Ecqui poscit prandio?{{r|1.3.70|70}}{{a|222}} Hercle aestumavi prandio, cena tibi.{{a|223}} Ehem, adnuistin? Nemo meliores dabit.{{a|224}} [nulli meliores esse parasito sinam.]{{l|225}} vel unctiones Graecas sudatorias{{a|226}} vendo vel alias malacas, crapularias;{{r|1.3.75|75}}{{a|227}} cavillationes, adsentatiunculas{{a|228}} ac perieratiunculas parasiticas;{{a|229}} robiginosam strigilem, ampullam rubidam,{{l|230}} parasitum inanem quo recondas reliquias.{{a|231}} Haec veniisse iam opus est quantum potest,{{r|1.3.80|80}}{{a|232}} ut decumam partem Herculi polluceam.{{a|233}} '''CROC.''' Ecastor auctionem haud magni preti.{{l|235|234-235}} Adhaesit homini ad infimum ventrem fames.{{l|236}} Adibo ad hominem. '''GEL.''' Quis haec est quae advorsum it mihi?{{a|237}} Epignomi ancilla haec quidem est Crocotium.{{r|1.3.85|85}}{{a|238}} '''CROC.''' Gelasime, salve. '''GEL.''' Non id est nomen mihi.{{a|239}} '''CROC.''' Certo mecastor id fuit nomen tibi.{{l|240}} '''GEL.''' Fuit disertim, verum id usu perdidi:{{a|241}} nunc Miccotrogus nomine e vero vocor.{{a|242}} '''C.''' † Eu ecastor, risi te hodie multum. '''G.''' Quando aut quo in loco?{{r|1.3.90|90}}{{a|243}} '''CROC.''' Hic quom auctionem praedicabas, '''GEL.''' Pessuma,{{l|245|244-245}} eho an audivisti? '''CROC.''' Te quidem dignissumam.{{l|246}} '''G.'''Quo nunc is? '''C.''' Ad te. '''G.''' Quid venis? '''C.''' Panegyris{{a|247}} rogare iussit ted ut opere maximo,{{a|248}} mecum simitu ut ires ad sese domum.{{r|1.3.95|95}}{{a|249}} '''GEL.''' Ego illo mehercle vero eo quantum potest.{{l|250}} Iamne exta cocta sunt? Quot agnis fecerat?{{a|251}} '''CROC.''' Illa quidem nullum sacrificavit. '''GEL.''' Quo modo?{{a|252}} Quid igitur me volt? '''CROC.''' Tritici modios decem{{a|253}} rogare, opinor [te volt]. '''GEL.''' Mene, ut ab sese petam?{{r|1.3.100|100}}{{a|254}} '''CROC.''' Immo ut a vobis mutuom nobis dares.{{l|255}} '''GEL.''' Nega esse quod dem nec mihi nec mutuom,{{a|256}} neque aliud quicquam nisi hoc quod habeo pallium;{{a|257}} linguam quoque etiam vendidi datariam. '''CROC.''' Au,{{a|258}} nullan tibi lingua est? '''GEL.''' Quae quidem dicat 'dabo';{{l|260|259-260}}{{r|1.3.105|105}} ventri reliqui eccam aliam quae dicat 'cedo'.{{l|261}} '''CROC.''' Malum quidem si vis — '''GEL.''' Haec eadem dicit tibi.{{a|262}} '''CROC.''' Quid nunc? Ituru's an non? '''GEL.''' Abi sane domum,{{a|263}} iam illo venturum dicito. Propera atque abi. —{{l|365|264-265}} demiror quid illaec me ad se arcessi iusserit,{{l|266}}{{r|1.3.110|110}} quae numquam iussit me ad se arcessi ante hunc diem,{{a|267}} postquam vir abiit eius. Miror quid siet,{{a|268}} nisi ut periclum fiat: visam quid velit.{{a|269}} Sed eccum Pinacium eius puerum. Hoc vide,{{l|270}} satin ut facete,<aeque> atque ex pictura, astitit?{{r|1.3.115|115}}{{a|271}} Ne iste edepol vinum poculo pauxillulo{{a|272}} saepe exanclavit submerum scitissume.{{a|273}}</poem> ==ACTVS II== ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[PINACIVM ⸱ GELASIMVS]<br>'''PINACIVM''' Mercurius, Iovis qui nuntius perhibetur, numquam aeque patri{{a|274}} suo nuntium lepidum attulit quam ego nunc meae erae nuntiabo:{{l|275}} itaque onustum pectus porto laetitia lubentiaque{{a|276}} neque lubet nisi gloriose quicquam proloqui profecto.{{a|277}} Amoenitates omnium venerum et venustatum adfero{{r|2.1.5|5}}{{a|278}} ripisque superat mi atque abundat pectus laetitia meum.{{a|279}} Propera, Pinacium, pedes hortare, honesta dicta factis{{l|280}} (nunc tibi potestas adipiscendist gloriam laudem decus){{a|281}} eraeque egenti subveni, [benefacta maiorum tuom]{{a|282}} quae misera in exspectatione est Epignomi adventum viri.{{r|2.1.10|10}}{{a|283}} Proinde ut decet, amat virum suom, cupide expetit. Nunc, Pinacium,{{a|284}} age ut placet, curre ut lubet, cave quemquam flocci feceris,{{l|285}} cubitis depulsa de via, tranquillam concinna viam;{{a|286}} si rex obstabit obviam, regem ipsum prius pervortito.{{a|287}} '''GEL.''' Quidnam dicam Pinacium{{r|2.1.15|15}}{{a|288}} lascivibundum tam lubentem currere?{{l|288a}} Harundinem fert sportulamque et hamulum piscarium.{{a|289}} '''PIN.''' Sed tandem, opinor, aequiust eram mihi esse supplicem{{a|290}} atque oratores mittere ad me donaque ex auro et quadrigas,{{a|291}} qui vehar, nam pedibus ire non queo. Ergo iam revortar.{{r|2.1.20|20}}{{a|292}} Ad me adiri et supplicari egomet mi aequom censeo.{{a|293}} An vero nugas censeas, nihil esse quod ego nunc scio?{{a|294}} Tantum a portu adporto bonum, tam gaudium grande adfero,{{l|295}} vix ipsa domina hoc, nisi sciat, exoptare ab deis audeat.{{a|296}} Nunc ultro id deportem? Hau placet, neque id viri officium arbitror.{{r|2.1.25|25}}{{a|297}} Sic hoc videtur mihi magis meo convenire huic nuntio:{{a|298}} adversum veniat, opsecret, se ut nuntio hoc impertiam;{{a|299}} secundas fortunas decent superbiae.{{l|300}} Sed tandem cum recogito, qui potuit scire haec scire me?{{a|301}} Non enim possum quin revortar, quin loquar, quin edissertem{{r|2.1.30|30}}{{a|302}} eramque ex maerore eximam, bene facta maiorum meum{{a|303}} exaugeam atque illam augeam insperato opportuno bono:{{a|304}} contundam facta Talthubi contemnamque omnis nuntios;{{l|305}} simulque [ad] cursuram meditabor [me] ad ludos Olympios.{{a|306}} Sed spatium hoc occidit: brevest curriculo; quam me paenitet.{{r|2.1.35|35}}{{a|307}} Quid hoc? Occlusam ianuam video. Ibo et pultabo fores.{{a|308}} Aperite atque adproperate, fores facite ut pateant, removete moram;{{a|309}} nimis haec res sine cura geritur. Vide quam dudum hic asto et pulto.{{l|310}} Somnone operam datis? Experiar, fores an cubiti ac pedes plus valeant.{{a|311}} Nimis vellem hae fores erum fugissent, ea causa ut haberent ma<lum mag>num;{{r|2.1.40|40}}{{a|312}} defessus sum pultando.{{a|313}} Hoc postremumst. Vae vobis.{{a|314}} '''GEL.''' Ibo atque hunc compellabo.{{l|315}} Salvos sis. '''PIN.''' Et tu salve.{{a|316}} '''GEL.''' Iam tu piscator factu's?{{r|2.1.45|45}}{{a|317}} '''PIN.''' Quam pridem non edisti?{{a|318}} '''G.'''Vnde is? Quid fers? Quid festinas? '''P.''' Tua quod nil refert, ne cures.{{l|319-320}} '''G.''' Quid istic inest? '''P.''' Quas tu edes colubras. '''G.''' Quid tam iracundu's? '''PIN.''' Si in te{{l|321}} pudor adsit, non me appelles.{{a|322}} '''GEL.''' Possum scire ex te verum?{{r|2.1.50|50}}{{a|323}} '''PIN.''' Potes: hodie non cenabis.{{l|325|324-325}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[PANEGYRIS ⸱ GELASIMVS ⸱ PINACIVM]<br>'''PANEGYRIS''' Quisnam, opsecro, has frangit fores? Ubi est?{{l|326}} Tun haec facis? Tun mihi huc hostis venis?{{l|326a}} '''GEL.''' Salve, tuo arcessitu venio huc. '''PAN.''' Ean gratia fores effringis?{{a|327}} '''GEL.''' Tuos inclama, tui delinquont: ego quid me velles visebam;{{a|328}} nam me quidem harum miserebat. '''PIN.''' Ergo auxilium propere latumst.{{r|2.2.5|5}}{{a|329}} PA. Quisnam hic loquitur tam prope nos? PI. Pinacium. PA. Vbi is est?{{l|330}} '''PIN.''' Respice ad me et relinque egentem parasitum, Panegyris.{{a|331}} '''PAN.''' Pinacium. '''PIN.''' Istuc indiderunt nomen maiores mihi.{{a|332}} '''PAN.''' Quid agis? '''PIN.''' Quid agam rogitas? '''PAN.''' Quidni rogitem? '''PIN.''' Quid mecum est tibi?{{a|333}} '''PAN.''' Mein fastidis, propudiose? Eloquere propere, Pinacium.{{r|2.2.10|10}}{{a|334}} PI. Iube me omittere igitur hos, qui retinent. PA. Qui retinent? PI. Rogas?{{l|335}} Omnia membra lassitudo mihi tenet. '''PAN.''' Linguam quidem{{a|336}} sat scio tibi non tenere. '''PIN.''' Ita celeri curriculo fui{{a|337}} propere a portu, tui honoris causa. '''PAN.''' Ecquid adportas boni?{{a|338}} '''PIN.''' Nimio † inparti multo tanto plus quam speras. '''PAN.''' Salva sum.{{r|2.2.15|15}}{{a|339}} '''PIN.''' At ego perii, quoi medullam lassitudo perbibit.{{l|340}} '''GEL.''' Quid ego, quoi misero medullam ventris percepit fames.{{a|341}} '''PAN.''' Ecquem convenisti? '''PIN.''' Multos. '''PAN.''' At virum? '''PIN.''' Equidem plurimos:{{a|342}} verum ex multis nequiorem nullum quam hic est. '''GEL.''' Quo modo?{{a|343}} Iam dudum ego istum patior dicere iniuste mihi.{{r|2.2.20|20}}{{a|344}} Praeterhac si me inritassis — '''PIN.''' Edepol essuries male.{{l|345}} '''GEL.''' Animum inducam, ut istuc verum te elocutum esse arbitrer.{{a|346}} '''PIN.''' Munditias volo fieri. Ecferte huc scopas simulque harundinem,{{a|347}} ut operam omnem araneorum perdam et texturam improbem{{a|348}} deiciamque eorum omnis telas. '''GEL.''' Miseri algebunt postea.{{r|2.2.25|25}}{{a|349}} '''PIN.''' Quid? Illos itidemne esse censes quasi te, cum veste unica?{{l|350}} Cape illas scopas. '''GEL.''' Capiam. '''PIN.''' Hoc egomet, tu hoc converre. '''GEL.''' Ego fecero.{{a|351}} '''PIN.''' Ecquis huc effert nassiternam cum aqua? '''GEL.''' Sine suffragio{{a|352}} populi tamen aedilitatem hic quidem gerit. '''PIN.''' Age tu ocius{{a|353}} † pinge, humum consperge ante aedis. '''G.''' Faciam. '''P.''' Factum oportuit.{{r|2.2.30|30}}{{a|354}} Ego hinc araneas de foribus deiciam et de pariete.{{l|355}} '''GEL.''' Edepol rem negotiosam. '''PAN.''' Quid sit, nil etiam scio,{{a|356}} nisi forte hospites venturi sunt. '''PIN.''' <Vos> lectos sternite.{{a|357}} '''GEL.''' Principium placet de lectis. '''PIN.''' Alii ligna caedite,{{a|358}} alii piscis depurgate, quos piscatu rettuli,{{r|2.2.35|35}}{{a|359}} pernam et glandium deicite. '''GEL.''' Hic hercle homo nimium sapit.{{l|360}} '''PAN.''' Non ecastor, ut ego opinor, satis erae morem geris.{{a|361}} '''PIN.''' Immo res omnis relictas habeo prae quod tu velis.{{a|362}} '''PAN.''' Tum tu igitur, qua causa missus es ad portum, id expedi.{{a|363}} '''PIN.''' Dicam. Postquam me misisti ad portum, cum luci simul,{{r|2.2.40|40}}{{a|364}} commodum radiosus sese sol superabat ex mari.{{l|365}} Dum percontor portitores, ecquae navis venerit{{a|366}} ex Asia, negant venisse, conspicatus sum interim{{a|367}} cercurum, quo ego me maiorem non vidisse censeo.{{a|368}} In portum vento secundo, velo passo pervenit.{{r|2.2.45|45}}{{a|369}} Alius alium percontamur: quoiast navis? Quid vehit?{{l|370}} Interibi Epignomum conspicio tuom virum et servom Stichum.{{a|371}} '''PAN.''' Hem quid? Epignomum elocutu's? '''PIN.''' Tuom virum. '''GEL.''' Et vitam meam.{{a|372}} '''PIN.''' Venit inquam. '''PAN.''' Tutin ipsus ipsum vidisti? '''PIN.''' Lubens.{{a|373}} Argenti aurique advexit nimium. '''GEL.''' Nimis factum bene.{{r|2.2.50|50}}{{a|374}} Hercle vero capiam scopas atque hoc convorram lubens.{{l|375}} '''PIN.''' Lanam purpuramque multam. '''GEL.''' Em qui ventrem vestiam.{{a|376}} '''PIN.''' Lectos eburatos, auratos. '''GEL.''' Accubabo regie.{{a|377}} '''PIN.''' Tum Babylonica et peristroma tonsilia et tappetia{{a|378}} advexit, nimium bonae rei. '''GEL.''' Hercle rem gestam bene.{{r|2.2.55|55}}{{a|379}} '''PIN.''' Poste, ut occepi narrare, fidicinas, tibicinas,{{l|380}} sambucas advexit secum forma eximia. '''GEL.''' Eugepae,{{a|381}} quando adbibero, adludiabo: tum sum ridiculissumus.{{a|382}} '''PIN.''' Poste unguenta multigenerum multa. '''GEL.''' Non vendo logos.{{a|383}} Iam non facio auctionem, mi optigit hereditas:{{r|2.2.60|60}}{{a|384}} malivoli, perquisitores auctionum, perierint.{{l|385}} Hercules, decumam esse adauctam tibi quam vovi gratulor.{{a|386}} [spes est, tandem aliquando inportunam exigere ex utero famem.]{{a|387}} '''PIN.''' Poste autem advexit parasitos secum. '''GEL.''' Ei, perii miser.{{a|388}} '''PIN.''' Ridiculissumos. '''GEL.''' Revorram hercle hoc quod converri modo.{{r|2.2.65|65}}{{a|389}} '''PAN.''' Vidistin virum sororis Pamphilum? '''PIN.''' Non. '''PAN.''' Non adest?{{l|390}} '''PIN.''' Immo venisse eum simitu aiebat ille: ego huc citus{{a|391}} praecucurri, ut nuntiarem nuntium exoptabilem.{{a|392}} '''GEL.''' Venales logi sunt illi, quos negabam vendere.{{a|393}} Ilicet, iam meo malost quod malevolentes gaudeant.{{r|2.2.70|70}}{{a|394}} Hercules, qui deus sis, sane discessisti non bene.{{l|395}} '''PAN.''' I intro, Pinacium, iube famulos rem divinam mi apparent.{{a|396}} Bene vale. '''GEL.''' Vin administrem? '''PAN.''' Sat servorum habeo domi. —{{a|397}} '''GEL.''' Enim vero, Gelasime, opinor provenisti futtile,{{a|398}} si neque ille adest neque hic, qui venit, quicquam subvenit.{{r|2.2.75|75}}{{a|399}} Ibo intro ad libros et discam de dictis melioribus;{{l|400}} nam ni illos homines expello, ego occidi planissume. —{{a|401}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[EPIGNOMVS ⸱ STICHVS]<br>'''EPIGNOMVS''' Quom bene re gesta salvos convortor domum,{{a|402}} Neptuno grates habeo et Tempestatibus;{{a|403}} simul Mercurio, qui me in mercimoniis{{a|404}} iuvit lucrisque quadruplicavit rem meam.{{l|405}} Olim quos abiens adfeci aegrimonia,{{r|3.1.5|5}}{{a|406}} eos nunc laetantis faciam adventu meo.{{a|407}} Nam iam Antiphonem conveni adfinem meum{{a|408}} cumque eo reveni ex inimicitia in gratiam.{{a|409}} Videte, quaeso, quid potest pecunia:{{l|410}} quoniam bene gesta re rediisse me videt{{r|3.1.10|10}}{{a|411}} magnasque adportavisse divitias domum,{{a|412}} sine advocatis ibidem in cercuro in stega{{a|413}} in amicitiam atque in gratiam convortimus.{{a|414}} Et is hodie apud me cenat et frater meus;{{l|415}} nam heri ambo in uno portu fuimus, sed mea{{r|3.1.15|15}}{{a|416}} hodie solutast navis aliquanto prius.{{a|417}} Age abduce hasce intro, quas mecum adduxi, Stiche.{{a|418}} '''STICHVS''' Ere, si ego taceam seu loquar, scio scire te{{a|419}} quam multas tecum miserias mulcaverim.{{l|420}} Nunc hunc diem unum ex illis multis miseriis{{r|3.1.20|20}}{{a|421}} volo me eleutheria capere advenientem domum.{{a|422}} '''EPIG.''' Et ius et aequom postulas: sumas, Stiche.{{a|423}} In hunc diem te nil moror; abi quo lubet.{{a|424}} Cadum tibi veteris vini propino. '''ST.''' Papae,{{l|425}} ducam hodie amicam. '''EPIG.''' Vel decem, dum de tuo.{{r|3.1.25|25}}{{a|426}} '''S.''' Quid? Hoc etiam unum? '''E.''' Quid id autem unumst? Expedi.{{a|427}} '''STICH.''' Ad cenam ibone? '''EPIG.''' Si vocatu's, censeo.{{a|428}} '''STICH.''' Sic hoc placet; rogatu necne, nil moror.{{a|429}} '''EPIG.''' Vbi cenas hodie? '''STICH.''' Sic hanc rationem institi:{{l|430}} amicam ego habeo Stephanium hinc ex proxumo,{{r|3.1.30|30}}{{a|431}} tui fratris ancillam: eo condixi in symbolam{{a|432}} ad cenam, ad eius conservom Sangarinum Syrum.{{a|433}} Eademst amica ambobus, rivales sumus.{{a|434}} '''EPIG.''' Age abduce hasce intro. Hunc tibi dedo diem.{{l|435}} '''STICH.''' Meam culpam habeto, nisi probe excruciavero.{{r|3.1.35|35}}{{a|436}} Iam hercle ego per hortum ad amicam transibo meam{{a|437}} mi hanc occupatum noctem; eadem symbolam{{a|438}} dabo et iubebo ad Sangarinum cenam coqui.{{a|439}} Aut egomet ibo atque opsonabo opsonium.{{l|440}} Sangarinus scio iam hic aderit cum domino suo,{{r|3.1.40|40}}{{a|441}} servos homo, qui nisi temperi ad cenam meat,{{a|442}} advorsitores pol cum verberibus decet{{a|443}} dari, uti eum verberabundi adducant domum.{{a|444}} Parata res faciam ut sit. Egomet me moror.{{l|445}} Atque id ne vos miremini, hominis servolos{{r|3.1.45|45}}{{a|446}} potare, amare atque ad cenam condicere:{{a|447}} licet haec Athenis nobis. Sed quom cogito,{{a|448}} potius quam invidiam inveniam, est etiam hic ostium{{a|449}} aliud posticum nostrarum harunc aedium:{{l|450}} [posticam partem magis utuntur aedium]{{l|450a}}{{r|3.1.50|50}} ea ibo opsonatum, eadem referam opsonium:{{a|451}} per hortum utroque commeatus continet.{{a|452}} Ite hac secundum vos me. Ego hunc lacero diem. —{{a|453}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[GELASIMVS ⸱ EPIGNOMVS]<br>'''GELASIMVS''' Libros inspexi; tam confido quam potis,{{a|454}} me meum optenturum regem ridiculis meis.{{l|455}} Nunc interviso, iamne a portu advenerit,{{a|456}} ut eum advenientem meis dictis deleniam.{{a|457}} '''EPIG.''' Hic quidem Gelasimus est parasitus, qui venit.{{r|3.2.5|5}}{{a|458}} '''GEL.''' Auspicio hodie optumo exivi foras:{{a|459}} mustela murem abstulit praeter pedes;{{l|460}} cum strena obscaevavit; spectatum hoc mihist.{{a|461}} Nam ut illa vitam repperit hodie sibi,{{a|462}} item me spero facturum: augurium hac facit.{{r|3.2.10|10}}{{a|463}} Epignomus hic quidemst qui astat. Ibo atque adloquar.{{a|464}} <o> Epignome, ut ego nunc te conspicio libens,{{l|465}} ut prae laetitia lacrimae prosiliunt mihi.{{a|466}} Valuistin usque? '''EPIG.''' Sustentatumst sedulo.{{a|467}} '''GEL.''' Propino tibi salutem plenis faucibus.{{r|3.2.15|15}}{{a|468}} '''EPIG.''' Bene atque amice dicis. Di dent quae velis.{{a|469}} '''GEL.''' Cenem illi apud te, quoniam salvos advenis.{{l|470|470-471}} '''EPIG.''' Locatast opera nunc quidem; tam gratiast.{{l|472}} '''G.''' Promitte. '''E.''' Certumst. '''G.''' Sic face inquam. '''E.''' Certa res.{{a|473}} '''G.''' Lubente me hercle facies. '''E.''' Idem ego istuc scio.{{r|3.2.20|20}}{{a|474}} Quando usus veniet, fiet. '''GEL.''' Nunc ergo usus est.{{l|475}} '''EPIG.''' Non edepol possum. '''GEL.''' Quid gravare? Censeas.{{a|476}} Nescio quid vero habeo in mundo. '''EPIG.''' I modo,{{a|477}} alium convivam quaerito tibi in hunc diem.{{a|478}} '''GEL.''' Quin tu promittis? '''EPIG.''' Non graver, si possiem.{{r|3.2.25|25}}{{a|479}} '''GEL.''' Vnum quidem hercle certo promitto tibi:{{l|480}} libens accipiam certo, si promiseris.{{a|481}} '''EP.''' Valeas. '''GEL.''' Certumnest? '''EP.''' Certum. Cenabo domi.{{a|482}} '''GEL.''' [Quando quidem tu ad me non vis promittere]{{a|483}} sed — quoniam nil processit hac, ego ivero{{r|3.2.30|30}}{{a|484}} apertiore magis via; ita plane loquar:{{l|485}} vin ad te ad cenam veniam? '''EPIG.''' Si possim, velim;{{a|486}} verum hic apud me cenant alieni novem.{{a|487}} '''GEL.''' Hau postulo equidem med in lecto accumbere:{{a|488}} scis tu me esse unisubselli virum.{{r|3.2.35|35}}{{a|489}} '''EPIG.''' At ei oratores sunt popli, summi viri;{{l|490}} Ambracia veniunt huc legati publice.{{a|491}} '''GEL.''' Ergo oratores populi, summates viri,{{a|492}} summi accubent, ego infimatis infimus.{{a|493}} '''EPIG.''' Haud aequomst te inter oratores accipi.{{r|3.2.40|40}}{{a|494}} '''GEL.''' Equidem hercle orator sum, sed procedit parum.{{l|495}} '''EPIG.''' Cras de reliquiis nos volo. Multum vale. —{{a|496}} '''GEL.''' Perii hercle vero plane, nihil obnoxie.{{a|497}} Uno Gelasimo minus est quam dudum fuit.{{a|498}} Certumst mustelae posthac numquam credere,{{r|3.2.45|45}}{{a|499}} nam incertiorem nullam novi bestiam;{{l|500}} quaen eapse deciens in die mutat locum,{{a|501}} ea ego auspicavi in re capitali mea?{{a|502}} Certumst amicos convocare, ut consulam{{a|503}} qua lege nunc med essurire oporteat. —{{r|3.2.50|50}}{{a|504}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[ANTIPHO ⸱ PAMPHILIPPVS ⸱ EPIGNOMVS]<br>'''ANTIPHO''' Ita me di bene ament measque mihi [bene] servassint filias,{{l|505}} ut mihi volup est, Pamphilippe, quia vos in patriam domum{{a|506}} rediisse video bene gesta re ambos, te et fratrem tuom.{{a|507}} '''PAMPHILIPPVS''' Satis abs te accipiam, nisi videam mihi te amicum esse, Antipho;{{a|508}} nunc quia te amicum mihi experior esse, credetur tibi.{{r|4.1.5|5}}{{a|509}} '''ANT.''' Vocem ego te ad me ad cenam, frater tuos ni dixisset mihi,{{l|510}} te apud se cenaturum esse hodie, quom me ad se ad cenam vocat.{{a|511}} Et magis par fuerat me vobis dare cenam advenientibus,{{a|512}} quam me ad illum promittere, nisi nollem ei advorsarier.{{a|513}} Nunc me gratiam abs te inire verbis nil desidero:{{r|4.1.10|10}}{{a|514}} cras apud me eritis et tu et ille cum vostris uxoribus.{{l|515}} '''PAMPH.''' At apud me perendie. Nam ille heri me iam vocaverat{{a|516}} in hunc diem. Sed satin ego tecum pacificatus sum, Antipho?{{a|517}} '''ANT.''' Quando ita rem gessistis ut vos velle amicosque addecet,{{a|518}} pax commersque est vobis mecum. Nam hoc tu facito ut cogites:{{r|4.1.15|15}}{{a|519}} ut cuique homini res paratast, perinde amicis utitur:{{l|520}} si res firma, <item> firmi amici sunt; sin res laxe labat,{{a|521}} itidem amici conlabascunt: res amicos invenit.{{a|522}} '''EPIGNOMVS''' Iam redeo. Nimiast voluptas, ubi diu afueris domo,{{a|523}} domum ubi redieris, si tibi nullast aegritudo animo obviam.{{r|4.1.20|20}}{{a|524}} Nam ita me absente familiarem rem uxor curavit meam,{{l|525}} omnium me exilem atque inanem fecit aegritudinum.{{a|526}} Sed eccum fratrem Pamphilippum, incedit cum socero suo.{{a|527}} '''P.''' Quid agitur, Epignome? '''E.''' Quid tu? Quam dudum in portum venis?{{a|528}} '''PAMPH.''' Hau longissume. '''EPIG.''' Postilla iam iste est tranquillus tibi?{{r|4.1.25|25}}{{a|529}} '''A.''' Magis quam mare quo ambo estis vecti. '''E.''' Facis ut alias res soles.{{l|530}} Hodiene exoneramus navem, frater? '''PAMPH.''' Clementer volo.{{a|531}} Nos potius oneremus nosmet vicissatim voluptatibus.{{a|532}} Quam mox coctast cena? Inpransus ego sum. '''E.''' Abi intro ad me et lava.{{a|533}} '''PAMPH.''' Deos salutatum atque uxorem modo intro devortor domum;{{r|4.1.30|30}}{{a|534}} haec si ita ut volo conficio, continuo ad te transeo.{{l|535}} '''EPIG.''' Apud nos eccillam festinat cum sorore uxor tua.{{a|536}} '''PAMPH.''' Optumest, iam istoc morai minus erit. Iam ego apud te ero.{{a|537}} '''ANT.''' Prius quam abis, praesente ted huic apologum agere unum volo.{{a|538}} '''PAMPH.''' Maxume. '''ANT.''' Fuit olim, quasi ego sum, senex; ei filiae{{r|4.1.35|35}}{{a|539}} duae erant, quasi nunc meae sunt; eae erant duobus nuptae fratribus,{{l|540}} quasi nunc meae sunt vobis. '''EPIG.''' Miror quo evasurust apologus.{{a|541}} '''ANT.''' Erant minori illi adulescenti fidicina et tibicina,{{a|542}} peregre advexerat, quasi nunc tu; sed ille erat caeleps senex,{{a|543}} quasi ego nunc sum. '''E.''' Perge porro. Praesens hic quidem est apologus.{{r|4.1.40|40}}{{a|544}} '''ANT.''' Deinde senex ille illi dixit, cuius erat tibicina,{{l|545}} quasi ego nunc tibi dico: '''EPIG.''' Ausculto atque animum advorto sedulo.{{a|546}} '''ANT.''' 'Ego tibi meam filiam, bene quicum cubitares, dedi:{{a|547}} nunc mihi reddi ego aequom esse abs te quicum cubitem censeo.'{{a|548}} '''EPIG.''' Quis istuc dicit? An ille quasi tu? '''ANT.''' Quasi ego nunc dico tibi.{{r|4.1.45|45}}{{a|549}} 'Immo duas dabo,' inquit ille adulescens 'una si parumst;{{l|550}} et si duarum paenitebit,' inquit 'addentur duae.'{{a|551}} '''E.''' Quis istuc quaeso? An ille quasi ego? '''A.''' Is ipse quasi tu. <tum> senex{{a|552}} ille quasi ego: 'si vis,' inquit 'quattuor sane dato,{{a|553}} dum equidem hercle quod edint addas, meum ne contruncent cibum.'{{r|4.1.50|50}}{{a|554}} '''EPIG.''' Videlicet parcum illum fuisse senem, qui <illi istaec> dixerit,{{l|555}} quom ille, illi qui pollicetur, eum cibum poposcerit.{{a|556}} '''ANT.''' Videlicet non fuisse illum aequom adulescentem, qui ilico{{a|557}} ubi ille poscit denegavit dare se granum tritici.{{a|558}} Hercle qui aequom postulabat ille senex, quando quidem{{r|4.1.55|55}}{{a|559}} filiae illae dederat dotem, accipere pro tibicina.{{l|560}} '''EPIG.''' Hercle ille quidem certo adulescens docte vorsutus fuit,{{a|561}} qui seni illi concubinam dare dotatam noluit.{{a|562}} '''ANT.''' Senex quidem voluit, si posset, indipisci de cibo;{{a|563}} quia nequit, qua lege licuit velle dixit fieri.{{r|4.1.60|60}}{{a|564}} 'fiat' ille inquit adulescens. 'facis benigne' inquit senex.{{l|565}} 'habeon rem pactam?' inquit. 'faciam ita' inquit 'ut fieri voles.'{{a|566}} Sed ego ibo intro et gratulabor vostrum adventum filiis.{{a|567}} Poste ibo lautum in pyelum, ibi fovebo senectutem meam.{{a|568}} Post ubi lavero, otiosus vos opperiar accubans. —{{r|4.1.65|65}}{{a|569}} '''PAMPH.''' Graphicum mortalem Antiphonem, ut apologum fecit quam fabre.{{l|570}} '''EPIG.''' Etiam nunc scelestus se esse ducit pro adulescentulo.{{a|571}} Dabitur homini amica, noctu quae in lecto occentet senem;{{a|572}} namque edepol aliud quidem illi quid amica opus sit nescio.{{a|573}} '''PAMPH.''' Sed quid agit parasitus noster Gelasimus? Etiam valet?{{r|4.1.70|70}}{{a|574}} '''E.''' Vidi edepol hominem haud perdudum. '''P.''' Quid agit? '''E.''' Quod famelicus.{{l|575}} '''P.''' Quin vocavisti hominem ad cenam? '''E.''' Ne quid adveniens perderem.{{a|576}} Atque eccum tibi lupum in sermone: praesens esuriens adest.{{a|577}} '''PAMPH.''' Ludificemur hominem. '''EPIG.''' Capti consili memorem mones.{{a|578}}</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[GELASIMVS ⸱ PAMPHILIPPVS ⸱ EPIGNOMVS]<br>'''GELASIMVS''' Sed ita ut occepi narrare vobis: quom hic non adfui,{{a|579}} cum amicis deliberavi iam et cum cognatis meis.{{l|580}} Ita mi auctores fuere, ut egomet me hodie iugularem fame.{{a|581}} Sed videone ego Pamphilippum cum fratre Epignomo? Atque is est.{{a|582}} Adgrediar hominem. <o> sperate Pamphilippe, o spes mea,{{r|4.2.5|5}}{{a|583}} o mea vita, o mea voluptas, salve. Salvom gaudeo{{a|584}} peregre te in patriam rediisse. '''PAMPH.''' Salvo salve, Gelasime.{{l|585}} '''G.''' Valuistin bene? '''P.''' Sustentatumst sedulo. '''G.''' Edepol gaudeo.{{a|586}} Edepol ne ego nunc mihi medimnum mille esse argenti velim.{{a|587}} '''EPIG.''' Quid eo tibi opust? '''GEL.''' Hunc hercle ad cenam ut vocem, te non vocem.{{r|4.2.10|10}}{{a|588}} '''EPIG.''' Advorsum te fabulare. '''GEL.''' Illud quidem, ambos ut vocem;{{a|589}} et equidem simitu hau maligne vos invitassem domum{{l|590}} ad me, sed mihi ipsi domi meae nihil est. Atque hoc scitis vos.{{a|591}} '''EPIG.''' Edepol te vocem lubenter, si superfiat locus.{{a|592}} '''G.''' Quin tum stans obstrusero aliquid strenue. '''E.''' Immo unum hoc potest.{{r|4.2.15|15}}{{a|593}} '''G.''' Quid? '''E.''' Vbi convivae abierint, tum venias. '''G.''' Vae aetati tuae.{{a|594}} '''EPIG.''' Vasa lautum, non ad cenam dico. '''GEL.''' Di te perduint.{{l|595}} Quid ais, Pamphilippe? '''PAMPH.''' Ad cenam hercle alio promisi foras.{{a|596}} '''G.''' Quid, foras? '''P.''' Foras hercle vero. '''G.''' Qui malum tibi lasso libet{{a|597}} foris cenare? '''PAMPH.''' Vtrum tu censes? '''GEL.''' Iuben domi cenam coqui{{r|4.2.20|20}}{{a|598}} atque ad illum renuntiari? '''PAMPH.''' Solus cenabo domi?{{a|599}} '''GEL.''' Non enim solus: me vocato. '''PAMPH.''' At ille ne suscenseat,{{l|600}} mea qui causa sumptum fecit. '''GEL.''' Facile excusari potest.{{a|601}} Mihi modo ausculta, iube cenam domi coqui. '''EPIG.''' Non me quidem{{a|602}} faciet auctore, hodie ut illum decipiat. '''GEL.''' Non tu hinc abis?{{r|4.2.25|25}}{{a|603}} Nisi me non perspicere censes quid agas. Cave sis tu tibi,{{a|604}} nam illic homo tuam hereditatem inhiat, quasi esuriens lupus.{{l|605}} Non tu scis, quam efflictentur homines noctu hic in via?{{a|606}} '''PAMPH.''' Tanto pluris qui defendant ire advorsum iussero.{{a|607}} '''EPIG.''' Non it, non it, quia tanto opere suades ne ebitat. '''GEL.''' Iube{{r|4.2.30|30}}{{a|608}} domi mi tibique tuaeque uxori celeriter cenam coqui.{{a|609}} Si hercle faxis, non opinor dices deceptum fore.{{l|610}} '''PAMPH.''' Per hanc tibi cenam incenato, Gelasime, esse hodie licet.{{a|611}} '''GEL.''' Ibisne ad cenam foras? '''PAMPH.''' Apud fratrem ceno in proxumo.{{a|612}} '''G.''' Certumnest? '''P.''' Certum. '''G.''' Edepol te hodie lapide percussum velim.{{r|4.2.35|35}}{{a|613}} '''PAMPH.''' Non metuo: per hortum transibo, non prodibo in publicum.{{a|614}} '''EPIG.''' Quid ais, Gelasime? '''GEL.''' Oratores tu accipis, habeas tibi.{{l|615}} '''EPIG.''' Tua pol refert. '''GEL.''' Enim, si quidem mea refert, opera utere.{{a|616}} '''EPIG.''' Posse edepol tibi opinor etiam uni locum condi <nowiki>* * *</nowiki>{{a|617}} ubi accubes. '''PAMPH.''' Sane faciundum censeo. '''GEL.''' O lux oppidi.{{r|4.2.40|40}}{{a|618}} '''EPIG.''' Si arte poteris accubare. '''GEL.''' Vel inter cuneos ferreos;{{a|619}} tantillum loculi, ubi catellus cubet, id mi satis est loci.{{l|620}} '''E.''' Exorabo aliquo modo. Veni. '''G.''' Hucine? '''E.''' Immo in carcerem;{{a|621}} nam hic quidem genium meliorem tuom non facies. Eamus, tu.{{a|622}} '''PAMPH.''' Deos salutabo modo, poste ad te continuo transeo. —{{r|4.2.45|45}}{{a|623}} '''G.''' Quid igitur? '''E.''' Dixi equidem, in carcerem ires. '''G.''' Quin si iusseris,{{a|624}} eo quoque ibo. '''E.''' Di immortales, hic quidem pol summam in crucem{{l|625}} cena aut prandio perduci potest. '''GEL.''' Ita ingenium meumst:{{a|626}} quicumvis depugno multo facilius quam cum fame.{{a|627}} '''EPIG.''' Dum parasitus mi atque fratri fuisti, rem confregimus.{{r|4.2.50|50}}{{a|628}} '''GEL.''' Non nego ista apud te. '''EPIG.''' Satis spectatast mihi iam tua felicitas;{{a|629}} nunc ego nolo ex Gelasimo mihi fieri te Catagelasimum. —{{l|630}} '''GEL.''' Iamne abiisti? Gelasime, vide quid es capturus consili.{{a|631}} Egone? Tune. Mihine? Tibine. Viden ut annonast gravis?{{a|632}} Viden, benignitates hominum ut periere et prothymiae?{{r|4.2.55|55}}{{a|633}} Viden ridiculos nihili fieri, atque ipsos parasitarier?{{a|634}} Numquam edepol me vivom quisquam in crastinum inspiciet diem;{{l|635}} nam mihi iam intus potione iuncea onerabo gulam,{{a|636}} neque ego hoc committam, ut me esse homines mortuom dicant fame. —{{l|640|637-640}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[STICHVS]<br>'''STICHVS''' More hoc fit, atque stulte mea sententia:{{l|641}} si quem hominem exspectant, eum solent provisere;{{a|642}} qui hercle illa causa ocius nihilo venit.{{a|643}} Idem ego nunc facio, qui proviso Sagarinum,{{a|644}} qui nihilo citius veniet tamen hac gratia.{{l|645}}{{r|5.1.5|5}} Iam hercle ego decumbam solus, si ille huc non venit.{{a|646}} Cadum modo hinc a me huc cum vino transferam,{{a|647}} postidea accumbam. Quasi nix tabescit dies. —{{a|648}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[SANGARINVS ⸱ STICHVS]<br>'''SANGARINVS''' Salvete, Athenae, quae nutrices Graeciae,{{a|649}} sperata erilis patria, te video libens.{{l|650}} Sed amica mea et conserva quid agat Stephanium{{a|651}} curaest, ut valeat. Nam Sticho mandaveram,{{a|652}} salutem ut nuntiaret atque ei ut diceret{{r|5.2.5|5}}{{a|653}} me hodie venturum, ut cenam coqueret temperi.{{a|654}} Sed Stichus est hic quidem. '''STICHVS''' Fecisti, ere, facetias,{{l|655}} quom hoc donavisti dono tuom servom Stichum.{{a|656}} Pro di immortales, quot ego voluptates fero,{{a|657}} quot risiones, quot iocos, quot savia,{{r|5.2.10|10}}{{a|658}} saltationes, blanditias, prothymias.{{a|659}} '''SANG.''' Stiche. '''STICH.''' Hem. '''SANG.''' Quid fit? '''STICH.''' Euge, Sangarine lepidissume.{{l|660}} Fero convivam Dionysum mihique et tibi.{{a|661}} Namque edepol cena cocta est, locus liber datust{{a|662}} mihi et tibi apud vos (nam apud nos est convivium,{{r|5.2.15|15}}{{a|663}} ibi voster cenat cum uxore adeo et Antipho,{{a|664}} ibidem erus est noster), hoc mihi dono datumst.{{l|665}} '''SANG.''' Quis somniavit aurum? '''STICH.''' Quid id ad te attinet?{{a|666}} Proin tu lavare propera. '''SANG.''' Lautus sum. '''STICH.''' Optime,{{a|667}} [sequere ergo hac me intro. '''SANG.''' Ego vero sequor.{{r|5.2.20|20}}{{a|668}} '''STICH.'''] volo eluamus hodie, peregrina omnia{{a|669}} relinque, Athenas nunc colamus. Sequere me. —{{l|670}} '''SANG.''' Sequor, et domum redeunti principium placet.{{a|671}} Bona scaeva strenaque obviam occessit mihi. —{{a|672}}</poem> ===<span id='5.3.0'></span>V.iii=== <poem>[STEPHANIVM]<br>'''STEPHANIVM''' Mirum videri nemini vestrum volo, spectatores,{{a|673}} quid ego hinc, quae illic habito, exeam: faciam vos certiores.{{l|675|674-675}} Domo dudum huc arcessita sum,<nam> quoniam nuntiatum est{{l|676}} istarum venturos viros, ibi festinamus omnes;{{a|677}} lectis sternendis studuimus munditiisque apparandis.{{r|5.3.5|5}}{{a|678}} Inter illud tamen negotium meis curavi amicis,{{a|679}} Sticho et conservo Sagarino meo, cena cocta ut esset.{{l|680}} Stichus obsonatust, ceterum ego operam do: is adlegavit.{{a|681}} Nunc ibo hinc et amicos meos curabo hic advenientes. —{{a|682}}</poem> ===<span id='5.4.0'></span>V.iv=== <poem>[SANGARINVS ⸱ STICHVS]<br>'''SANGARINVS''' Agite ite foras: ferte pompam. Cado te praeficio, Stiche.{{a|683}} Omnibus modis temptare certumst nostrum hodie convivium.{{a|684}} Ita me di ament, lepide accipimur quom hoc recipimur in loco.{{l|685}} Quisquis praetereat, comissatum volo vocari. '''STICHVS''' Convenit,{{a|686}} dum quidem hercle quisque veniat, <veniat> cum vino suo.{{r|5.4.5|5}}{{a|687}} Nam hinc quidem hodie polluctura praeter nos dabitur nemini. †{{a|688}} Nosmet inter nos ministremus monotropi. '''SANG.''' Hoc conviviumst{{a|689}} pro opibus nostris satis commodule nucibus, fabulis, ficulis,{{l|690}} oleae † interiplio, lupillo, comminuto crustulo.{{a|691}} '''STICH.''' Sat est: servo homini modeste melius facere sumptum quam ampliter.{{r|5.4.10|10}}{{a|692}} Suom quemque decet: quibus divitiae domi sunt, scaphiis cantharis{{a|693}} batiocis bibunt, at nos nostro Samiolo poterio:{{a|694}} tamen bibimus nos, tamen efficimus pro opibus nostra moenia.{{l|695}} '''SANG.''' Age dice uter utrubi accumbamus. '''STICH.''' Abi tu sane superior.{{a|696}} Atque adeo, ut tu scire possis, pacto ego hoc tecum divido:{{r|5.4.15|15}}{{a|697}} vide, utram tibi libet etiam nunc capere, cape provinciam.{{a|698}} '''SANG.''' Quid istuc est provinciai? '''STICH.''' Vtrum Fontine an Libero{{a|699}} imperium te inhibere mavis? '''SANG.''' Nimio liquido Libero.{{l|700}} Sed amica mea et tua dum cenat dumque se exornat, nos volo{{a|701}} tamen ludere inter nos. Strategum te facio huic convivio.{{r|5.4.20|20}}{{a|702}} '''STICH.''' Nimium lepide in mentem venit: potius quam in subsellio{{a|703}} cynice hic accipimur quam in lectis. '''SANG.''' Immo enim nimio hic dulcius.{{a|704}} Sed interim, stratege noster, cur hic cessat cantharus?{{l|705}} Vide, quot cyathos bibimus. '''STICH.''' Tot quot digiti tibi sunt in manu.{{a|706}} Cantio Graecast: e pevt e tria pin e me tettara.{{r|5.4.25|25}}{{a|707}} '''SANG.''' Tibi propino. Decumam a fonte tibi tute inde, si sapis.{{a|708}} Bene vos, bene nos, bene te, bene me, bene nostram etiam Stephanium.{{a|709}} ['''STICH.''' Bibe si bibis. '''SANG.''' Non mora erit apud me. '''STICH.''' Edepol convivi sat est,{{l|710}} modo nostra huc amica accedat: id abest, aliud nil abest.]{{a|711}} '''STICH.''' Lepide hoc actum est. Tibi propino cantharum. Vinum tu habes.{{r|5.4.30|30}}{{a|712}} '''SA.''' Nimis vellem aliquid pulpamenti. '''ST.''' Si horum, quae adsunt, paenitet,{{a|713}} nihil est. Tene aquam. '''SANG.''' Melius dicis; nil moror cuppedia.{{a|714}} Bibe, tibicen. Age si quid agis, bibendum hercle hoc est, ne nega.{{l|715}} Quid hic fastidis quod faciundum vides esse tibi? Quin bibis?{{a|716}} [age si quid agis] accipe inquam. Non hoc <tuo fit sumptu>: inpendet publicum.{{r|5.4.35|35}}{{a|717}} Haud tuom istuc est te vereri. Eripe ex ore tibias.{{a|718}} '''STICH.''' Vbi illic biberit, vel servato meum modum vel tu dabo. †{{a|719}} Nolo ego nos † prosumo bibere. Nulli rei erimus postea;{{l|720}} namque edepol quam vis desubito vel cadus verti potest.{{a|721}} '''SANG.''' Quid igitur? Quamquam gravatus fuisti, non nocuit tamen.{{r|5.4.40|40}}{{a|722}} Age, tibicen, quando bibisti, refer ad labeas tibias,{{a|723}} suffla celeriter tibi buccas quasi proserpens bestia,{{a|724}} agedum. Stiche, uter demutassit, poculo multabitur.{{l|725}} '''STICH.''' Bonum ius dicis. Impetrare oportet qui aequom postulat.{{a|726}} '''SANG.''' Age ergo observa. Si pecassis, multam hic retinebo ilico.{{r|5.4.45|45}}{{a|727}} '''ST.''' Optimum atque aequissimum oras. Em tibi hoc primum omnium:{{a|728}} haec facetiast, amare inter se rivalis duos,{{a|729}} uno cantharo potare, unum scortum ducere.{{l|730}} Hoc memorabilest: ego tu sum, tu es ego, unianimi sumus,{{a|731}} unam amicam amamus ambo, mecum ubi est, tecum est tamen;{{r|5.4.50|50}}{{a|732}} tecum ubi autem est, mecum ibi autemst: neuter neutri invidet.{{a|733}} '''SANG.''' Ohe, iam satis, nolo obtaedescat; alium ludum nunc volo.{{a|734}} '''STICH.''' Vin amicam huc evocemus? Ea saltabit. '''SANG.''' Censeo.{{l|735}} '''STICH.''' Mea suavis, amabilis, amoena Stephanium, ad amores tuos{{a|736}} foras egredere, satis mihi pulchra es. '''SANG.''' At enim pulcherrima.{{r|5.4.55|55}}{{a|737}} '''STICH.''' Fac nos hilaros hilariores opera atque adventu tuo.{{a|738}} '''SANG.''' Peregre advenientes te expetimus, Stephaniscidium, mel meum,{{l|740|739-740}} si amabilitas tibi nostra placet, si tibi ambo accepti sumus.{{l|741}}</poem> ===<span id='5.5.0'></span>V.v=== <poem>[STEPHANIVM ⸱ SANGARINVS ⸱ STICHVS]<br>'''STEPHANIVM''' Morem vobis geram, meae deliciae. Nam ita me Venus amoena amet,{{a|742}} ut ego huc iam dudum simitu exissem vobiscum foras,{{a|743}} nisi me vobis exornarem. Nam ita est ingenium muliebre:{{a|744}} bene cum lauta est, tersa ornata ficta est, infecta est tamen;{{l|745}} nimioque sibi mulier meretrix repperit odium ocius{{r|5.5.5|5}}{{a|746}} sua inmunditia, quam in perpetuom ut placeat munditia sua.{{a|747}} '''STICH.''' Nimium lepide fabulata est. '''SANG.''' Veneris mera est oratio,{{a|748}} '''ST.''' Sangarine. '''SA.''' Quid est? '''ST.''' Totus doleo. '''SA.''' Totus? Tanto miserior.{{a|749}} '''STEPH.''' Vtrubi accumbo? '''SANG.''' Vtrubi tu vis? '''STEPH.''' Cum ambobus volo, nam ambos amo.{{l|750}} '''STICH.''' Vapulat peculium, actum est. '''SANG.''' Fugit hoc libertas caput.{{r|5.5.10|10}}{{a|751}} '''STEPH.''' Date mihi locum, ubi accumbam, amabo, siquidem placeo. '''STICH.''' Tun mihi?{{a|752}} '''STEPH.''' Cupio cum utroque. '''STICH.''' Ei mihi, bene <ego> dispereo. Quid ais? '''SANG.''' Quid est?{{a|753}} '''STICH.''' Ita me di ament, numquam enim fiet hodie, haec quin saltet tamen.{{a|754}} Age, mulsa mea suavitudo, salta: saltabo ego simul.{{l|755}} '''SANG.''' Numquam edepol med istoc vinces, quin ego ibidem pruriam.{{r|5.5.15|15}}{{a|756}} '''STEPH.''' Siquidem mihi saltandum est, tum vos date bibat tibicini.{{a|757}} '''STICH.''' Et quidem nobis. '''SANG.''' Tene, tibicen, primum; postidea loci{{a|758}} si hoc eduxeris, proinde ut consuetu's antehac, celeriter{{a|759}} lepidam et suavem cantionem aliquam occupito cinaedicam,{{l|760}} ubi perpruriscamus usque ex unguiculis. Inde huc aquam.{{r|5.5.20|20}}{{a|761}}</poem> ===<span id='5.6.0'></span>V.vi=== <poem>[SANGARINVS ⸱ STICHVS]<br>'''SANG.''' tene tu hoc, educe. Dudum placuit potio:{{a|762}} nunc minus gravate iam accipit. Tene tu. Interim,{{a|763}} meus oculus, da mihi savium, dum illic bibit.{{a|764}} '''STICH.''' Prostibilest tandem? Stantem stanti savium{{l|765}} dare amicum amicae? Euge euge, sic furi datur.{{r|5.6.5|5}}{{a|766}} '''SANG.''' Age, iam infla buccas, nunciam aliquid suaviter.{{a|767}} Redde cantionem veteri pro vino novam.{{a|768}}</poem> ===<span id='5.7.0'></span>V.vii=== <poem>[SANGARINVS ⸱ STICHVS]<br>'''SANG.''' qui Ionicus aut cinaedicust, qui hoc tale facere possiet?{{a|769}} '''STICH.''' Si istoc me vorsu viceris, alio me provocato:{{l|770}} '''SA.''' Fac tu hoc modo. '''ST.''' At tu hoc modo. '''SA.''' Babae. '''ST.''' Tatae.{{a|771}} '''SANG.''' Papae. '''STICH.''' Pax.{{a|772}} '''SANG.''' Nunc pariter ambo. Omnis voco cinaedos contra.{{r|5.7.5|5}}{{a|773}} Satis esse nobis non magis potis quam fungo imber.{{a|774}} '''STICH.''' Intro hinc abeamus nunciam: saltatum satis pro vinost.{{a|775}} Vos, spectatores, plaudite atque ite ad vos comissatum.{{a|776}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} evhxgy1qxfeq8p9mpmzrx1kig684zln Trinummus 0 40445 286436 254692 2026-11-02T12:01:49Z Saumache 27923 286436 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus= Trinummus |OperaeWikiPagina= |Liber= |Editio= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/trinummus.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>LVXVRIA CVM INOPIA PROLOGUS MEGARONIDES SENEX CALLICLES SENEX LYSITELES ADVLESCENS PHILTO SENEX LESBONICVS ADVLESCENS STASIMVS SERVVS CHARMIDES SENEX SYCOPHANTA</poem> ==ARGVMENTVM== <poem>'''T'''hensaurum abstrusum abiens peregre Charmides, '''R'''emque omnem amico Callicli mandat suo. '''I'''stoc absente male rem perdit filius; '''N'''am et aedis vendit: has mercatur Callicles. '''V'''irgo indotata soror istius poscitur;{{r|argumentum.5|5}} '''M'''inus quo cum invidia ei det dotem Callicles, '''M'''andat qui dicat aurum ferre se a patre. '''V'''t venit ad aedis, hunc deludit Charmides '''S'''enex, ut rediit; quoius nubunt liberi.</poem> ==<span id='prologus.0.0'></span>PROLOGVS== <poem>'''LVXVRIA''' Sequere hac me, gnata, ut munus fungaris tuom.{{a|1}} '''INOPIA''' Sequor, sed finem fore quem dicam nescio.{{a|2}} '''LVX.''' Adest. Em illae sunt aedes, i intro nunciam.—{{a|3}} Nunc, ne quis erret vostrum, paucis in viam{{a|4}} deducam, si quidem operam dare promittitis.{{l|5}}{{r|prologus.0.5|5}} Nunc igitur primum quae ego sim et quae illaec siet,{{a|6}} huc quae abiit intro, dicam, si animum advortitis.{{a|7}} Primum mihi Plautus nomen Luxuriae indidit;{{a|8}} tum hanc mihi gnatam esse voluit Inopiam.{{a|9}} Sed ea huc quid introierit impulsu meo{{l|10}}{{r|prologus.0.10|10}} accipite et date vocivas aures dum eloquor.{{a|11}} Adulescens quidam est, qui in hisce habitat aedibus;{{a|12}} is rem paternam me adiutrice perdidit.{{a|13}} Quoniam ei, qui me aleret, nil video esse relicui,{{a|14}} dedi ei meam gnatam, quicum aetatem exigat.{{l|15}}{{r|prologus.0.15|15}} Sed de argumento ne exspectetis fabulae:{{a|16}} senes qui huc venient, ei rem vobis aperient.{{a|17}} Huic Graece nomen est Thensauro fabulae:{{a|18}} Philemo scripsit, Plautus vertit barbare,{{a|19}} nomen Trinummo fecit, nunc hoc vos rogat{{l|20}}{{r|prologus.0.20|20}} ut liceat possidere hanc nomen fabulam.{{a|21}} Tantum est. Valete, adeste cum silentio.—{{a|22}}</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[MEGARONIDES] '''MEGARONIDES''' Amicum castigare ob meritam noxiam{{a|23}} immoene est facinus, verum in aetate utile{{a|24}} et conducibile. Nam ego amicum hodie meum{{l|25}} concastigabo pro commerita noxia,{{a|26}} invitus, ni id me invitet ut faciam fides.{{r|1.1.5|5}}{{a|27}} Nam hic nimium morbus mores invasit bonos;{{a|28}} ita plerique omnes iam sunt intermortui.{{a|29}} Sed dum illi aegrotant, interim mores mali{{l|30}} quasi herba inrigua succrevere uberrime:{{a|31}} eorum licet iam metere messem maxumam,{{r|1.1.10|10}}{{a|32}} neque quicquam hic nunc est vile nisi mores mali.{{a|33}} Nimioque hic pluris pauciorum gratiam{{a|34}} faciunt pars hominum quam id quod prosint pluribus.{{l|35}} Ita vincunt illud conducibile gratiae,{{a|36}} quae in rebus multis opstant odiosaeque sunt{{r|1.1.15|15}}{{a|37}} remoramque faciunt rei privatae et publicae.{{a|38}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[CALLICLES ⸱ MEGARONIDES] '''CALLICLES''' Larem corona nostrum decorari volo.{{a|39}} Uxor, venerare ut nobis haec habitatio{{l|40}} bona fausta felix fortunataque evenat—{{a|41}} teque ut quam primum possim videam emortuam.{{a|42}} '''MEG.''' Hic ille est, senecta aetate qui factust puer,{{r|1.2.5|5}}{{a|43}} qui admisit in se culpam castigabilem.{{a|44}} Adgrediar hominem. '''CAL.''' Quoia hic vox prope me sonat?{{l|45}} '''MEG.''' Tui benevolentis, si ita es ut ego te volo,{{a|46}} sin aliter es, inimici atque irati tibi.{{a|47}} '''CAL.''' O amice, salve, atque aequalis. Ut vales,{{r|1.2.10|10}}{{a|48}} Megaronides? '''MEG.''' Et tu edepol salve, Callicles.{{a|49}} '''CAL.''' Valen? Valuistin? '''MEG.''' Valeo, et valui rectius.{{l|50}} '''CAL.''' Quid tua agit uxor? Ut valet? '''MEG.''' Plus quam ego volo.{{a|51}} '''CAL.''' Bene hercle est illam tibi valere et vivere.{{a|52}} '''MEG.''' Credo hercle te gaudere, si quid mihi mali est.{{r|1.2.15|15}}{{a|53}} '''CAL.''' Omnibus amicis quod mihi est cupio esse idem.{{a|54}} '''MEG.''' Eho tu, tua uxor quid agit? '''CAL.''' Immortalis est,{{l|55}} vivit victuraque est. '''MEG.''' Bene hercle nuntias,{{a|56}} deosque oro ut vitae tuae superstes suppetat.{{a|57}} '''CAL.''' Dum quidem hercle tecum nupta sit, sane velim.{{r|1.2.20|20}}{{a|58}} '''MEG.''' Vin commutemus, tuam ego ducam et tu meam?{{a|59}} Faxo haud tantillum dederis verborum mihi.{{l|60}} '''CAL.''' Namque enim tu, credo, me imprudentem obrepseris.{{a|61}} '''MEG.''' Ne tu hercle faxo haud nescias quam rem egeris.{{a|62}} '''CAL.''' Habeas ut nanctu's: nota mala res optumast.{{r|1.2.25|25}}{{a|63}} Nam ego nunc si ignotam capiam, quid agam nesciam.{{a|64}} '''MEG.''' Edepol proinde ut diu vivitur, bene vivitur.{{l|65}} Sed hoc animum advorte atque aufer ridicularia;{{a|66}} nam ego dedita opera huc ad te advenio. '''CAL.''' Quid venis?{{a|67}} '''MEG.''' Malis te ut verbis multis multum obiurigem.{{r|1.2.30|30}}{{a|68}} '''CAL.''' Men? '''MEG.''' Numquis est hic alius praeter me atque te?{{a|69}} '''CAL.''' Nemost. '''MEG.''' Quid tu igitur rogitas, tene obiurigem?{{l|70}} Nisi tu me mihimet censes dicturum male.{{a|71}} Nam si in te aegrotant artes antiquae tuae,{{a|72}} [sin immutare vis ingenium moribus]{{l|72a}}{{r|1.2.35|35}} [aut si demutant mores ingenium tuom{{a|73}} neque eos antiquos servas, ast captas novos]{{a|74}} omnibus amicis morbum tu incuties gravem,{{l|75}} ut te videre audireque aegroti sient.{{a|76}} '''CAL.''' Qui in mentem venit tibi istaec dicta dicere?{{r|1.2.40|40}}{{a|77}} '''MEG.''' Quia omnis bonos bonasque adcurare addecet,{{a|78}} suspicionem et culpam ut ab se segregent.{{a|79}} '''CAL.''' Non potest utrumque fieri. '''MEG.''' Quapropter? '''CAL.''' Rogas?{{l|80}} Ne admittam culpam, ego meo sum promus pectori:{{a|81}} suspicio est in pectore alieno sita.{{r|1.2.45|45}}{{a|82}} Nam nunc ego si te surrupuisse suspicer{{a|83}} Iovi coronam de capite ex Capitolio,{{a|84}} qui in columine astat summo: si id non feceris{{l|85}} atque id tamen mihi lubeat suspicarier,{{a|86}} qui tu id prohibere me potes ne suspicer?{{r|1.2.50|50}}{{a|87}} Sed istuc negoti cupio scire quid siet.{{a|88}} '''MEG.''' Haben tu amicum aut familiarem quempiam,{{a|89}} quoi pectus sapiat? '''CAL.''' Edepol haud dicam dolo:{{l|90}} sunt quos scio esse amicos, sunt quos suspicor,{{a|91}} sunt quorum ingenia atque animos nequeo noscere,{{r|1.2.55|55}}{{a|92}} ad amici partem an ad inimici pervenant;{{a|93}} sed tu ex amicis mi es certis certissimus.{{a|94}} Si quid scis me fecisse inscite aut improbe,{{l|95}} †si id me non accusas, tute ipse obiurgandus es. '''MEG.''' Scio;{{a|96}} et, si alia huc causa ad te adveni, aequom postulas.{{r|1.2.60|60}}{{a|97}} '''CAL.''' Expecto si quid dicas. '''MEG.''' Primumdum omnium,{{a|98}} male dictitatur tibi volgo in sermonibus:{{a|99}} turpilucricupidum te vocant cives tui;{{l|100}} tum autem sunt alii, qui te volturium vocant:{{a|101}} hostisne an civis comedis, parvi pendere.{{r|1.2.65|65}}{{a|102}} Haec cum audio in te dici, discrucior miser.{{a|103}} '''CAL.''' Est atque non est mi in manu, Megaronides:{{a|104}} quin dicant, non est; merito ut ne dicant, id est.{{l|105}} '''MEG.''' Fuitne hic tibi amicus Charmides? '''CAL.''' Est et fuit.{{a|106}} Id ita esse ut credas, rem tibi auctorem dabo.{{r|1.2.70|70}}{{a|107}} Nam postquam hic eius rem confregit filius{{a|108}} videtque ipse ad paupertatem protractum esse se{{a|109}} suamque filiam esse adultam virginem,{{l|110}} simul eius matrem suamque uxorem mortuam,{{a|111}} quoniam hinc iturust ipsus in Seleuciam,{{r|1.2.75|75}}{{a|112}} mihi conmendavit virginem gnatam suam{{a|113}} et rem suam omnem et illum corruptum filium.{{a|114}} Haec, si mihi inimicus esset, credo haud crederet.{{l|115}} '''MEG.''' Quid tu, adulescentem, quem esse corruptum vides,{{a|116}} qui tuae mandatus est fide et fiduciae,{{r|1.2.80|80}}{{a|117}} quin eum restituis, quin ad frugem conrigis?{{a|118}} Ei rei operam dare te fuerat aliquanto aequius,{{a|119}} si qui probiorem facere posses, non uti{{l|120}} in eandem tute accederes infamiam{{a|121}} malumque ut eius cum tuo misceres malo.{{r|1.2.85|85}}{{a|122}} '''C.''' Quid feci? '''M.''' Quod homo nequam. '''C.''' Non istuc meumst.{{a|123}} '''MEG.''' Emistin de adulescente has aedes (quid taces?){{a|124}} ubi nunc tute habitas? '''CAL.''' Emi atque argentum dedi,{{l|125}} minas quadraginta, adulescenti ipsi in manum.{{a|126}} '''MEG.''' Dedistin argentum? '''CAL.''' Factum, neque facti piget.{{r|1.2.90|90}}{{a|127}} '''MEG.''' Edepol fide adulescentem mandatum malae.{{a|128}} Dedistine hoc facto ei gladium, qui se occideret?{{a|129}} Quid secus est aut quid interest dare te in manus{{l|130}} argentum amanti homini adulescenti, animi impoti,{{a|131}} qui exaedificaret suam incohatam ignaviam?{{r|1.2.95|95}}{{a|132}} '''CAL.''' Non ego illi argentum redderem? '''MEG.''' Non redderes,{{a|133}} neque de illo quicquam neque emeres neque venderes,{{a|134}} nec qui deterior esset faceres copiam.{{l|135}} Inconciliastin eum qui mandatust tibi,{{a|136}} ille qui mandavit, eum exturbasti ex aedibus?{{r|1.2.100|100}}{{a|137}} Edepol mandatum pulchre et curatum probe;{{a|138}} crede huic tutelam: suam melius rem gesserit.{{a|139}} '''CAL.''' Subigis maledictis me tuis, Megaronides,{{l|140}} novo modo adeo, ut quod meae concreditumst{{a|141}} taciturnitati clam, fide et fiduciae,{{r|1.2.105|105}}{{a|142}} ne enuntiarem quoiquam neu facerem palam,{{a|143}} ut mihi necesse sit iam id tibi concredere.{{a|144}} '''MEG.''' Mihi quod credideris sumes ubi posiveris.{{l|145}} '''CAL.''' Circumspicedum te, ne quis adsit arbiter{{a|146}} nobis, et quaeso identidem circumspice.{{r|1.2.110|110}}{{a|147}} '''MEG.''' Ausculto si quid dicas. '''CAL.''' Si taceas, loquar.{{a|148}} Quoniam hinc est profecturus peregre Charmides,{{a|149}} thensaurum demonstravit mihi in hisce aedibus,{{l|150}} hic in conclavi quodam — sed circumspice.{{a|151}} '''MEG.''' Nemost. '''CAL.''' Nummorum Philippeum ad tria milia.{{r|1.2.115|115}}{{a|152}} Id solus solum per amicitiam et per fidem{{a|153}} flens me obsecravit suo ne gnato crederem{{a|154}} neu quoiquam unde ad eum id posset permanascere.{{l|155}} Nunc si ille huc salvos revenit, reddam suom sibi;{{a|156}} si quid eo fuerit, certe illius filiae,{{r|1.2.120|120}}{{a|157}} quae mihi mandatast, habeo dotem unde dem,{{a|158}} ut eam in se dignam condicionem conlocem.{{a|159}} '''MEG.''' Pro di immortales, verbis paucis quam cito{{l|160}} alium fecisti me, alius ad te veneram.{{a|161}} Sed ut occepisti, perge porro proloqui.{{r|1.2.125|125}}{{a|162}} '''CAL.''' Quid tibi ego dicam, qui illius sapientiam{{a|163}} et meam fidelitatem et celata omnia{{a|164}} paene ille ignavos funditus pessum dedit.{{l|165}} '''MEG.''' Quidum? '''CAL.''' Quia, ruri dum sum ego unos sex dies,{{a|166}} me apsente atque insciente, inconsultu meo,{{r|1.2.130|130}}{{a|167}} aedis venalis hasce inscripsit litteris.{{a|168}} '''MEG.''' Adesurivit magis et inhiavit acrius{{a|169}} lupus, observavit dum dormitarent canes:{{l|170}} gregem universum voluit totum avortere.{{a|171}} '''CAL.''' Fecisset edepol, ni haec praesensisset canes.{{r|1.2.135|135}}{{a|172}} Sed nunc rogare ego vicissim te volo:{{a|173}} quid fuit officium meum me facere? Face sciam;{{a|174}} utrum indicare me ei thensaurum aequom fuit,{{l|175}} adversum quam eius me opsecravisset pater,{{a|176}} an ego alium dominum paterer fieri hisce aedibus?{{r|1.2.140|140}}{{a|177}} Qui emisset, eius essetne ea pecunia?{{a|178}} Emi egomet potius aedis, argentum dedi{{a|179}} thensauri causa, ut salvom amico traderem.{{l|180}} Neque adeo hasce emi mihi nec usurae meae:{{a|181}} illi redemi rusum, a me argentum dedi.{{r|1.2.145|145}}{{a|182}} Haec sunt: si recte seu pervorse facta sunt,{{a|183}} ego me fecisse confiteor, Megaronides.{{a|184}} Em mea malefacta, em meam avaritiam tibi;{{l|185}} hascine propter res maledicas famas ferunt.{{a|186}} '''MEG.''' Pausai, vicisti castigatorem tuom:{{r|1.2.150|150}}{{a|187}} occlusti linguam, nihil est quod respondeam.{{a|188}} '''CAL.''' Nunc ego te quaeso ut me opera et consilio iuves{{a|189}} communicesque hanc mecum meam provinciam.{{l|190}} '''MEG.''' Polliceor operam. '''CAL.''' Ergo ubi eris paulo post? '''MEG.''' Domi.{{a|191}} '''CAL.''' Numquid vis? '''MEG.''' Cures tuam fidem. '''CAL.''' Fiet sedulo.{{r|1.2.155|155}}{{a|192}} '''ME.''' Sed quid ais? '''CA.''' Quid vis? '''ME.''' Vbi nunc adulescens habet?{{a|193}} '''CAL.''' Posticulum hoc recepit, quom aedis vendidit.{{a|194}} '''MEG.''' Istuc volebam scire. I sane nunciam.{{l|195}} Sed quid ais? Quid nunc virgo? Nempe apud te est? '''CAL.''' Itast,{{a|196}} iuxtaque eam curo cum mea. '''MEG.''' Recte facis.{{r|1.2.160|160}}{{a|197}} '''CAL.''' Numquid, prius quam abeo, me rogaturu's? — '''MEG.''' Vale.{{a|198}} Nihil est profecto stultius neque stolidius{{a|199}} neque mendaciloquius neque argutum magis,{{l|200}} neque confidentiloquius neque peiurius,{{a|201}} quam urbani assidui cives, quos scurras vocant.{{r|1.2.165|165}}{{a|202}} Atque egomet me adeo cum illis una ibidem traho,{{a|203}} qui illorum verbis falsis acceptor fui,{{a|204}} qui omnia se simulant scire neque quicquam sciunt.{{l|205}} Quod quisque in animo habet aut habiturust sciunt,{{a|206}} sciunt id quod in aurem rex reginae dixerit,{{r|1.2.170|170}}{{a|207}} sciunt quod Iuno fabulatast cum Iove;{{a|208}} quae neque futura neque sunt, tamen illi sciunt.{{a|209}} Falson an vero laudent, culpent quem velint,{{l|210}} non flocci faciunt, dum illud quod lubeat sciant.{{a|211}} Omnes mortales hunc aiebant Calliclem{{r|1.2.175|175}}{{a|212}} indignum civitate hac esse et vivere,{{a|213}} bonis qui hunc adulescentem evortisset suis.{{a|214}} Ego de eorum verbis famigeratorum insciens{{l|215}} prosilui amicum castigatum innoxium.{{a|216}} Quod si exquiratur usque ab stirpe auctoritas,{{r|1.2.180|180}}{{a|217}} unde quidquid auditum dicant, nisi id appareat,{{a|218}} famigeratori res sit cum damno et malo,{{a|219}} hoc ita si fiat, publico fiat bono,{{l|220}} pauci sint faxim qui sciant quod nesciunt,{{a|221}} occlusioremque habeant stultiloquentiam.—{{r|1.2.185|185}}{{a|222}}</poem> ==ACTVS II== ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[LYSITELES] '''LYSITELES''' Multas res simitu in meo corde vorso,{{a|223}} multum in cogitando dolorem indipiscor:{{a|224}} egomet me coquo et macero et defetigo,{{l|225}} magister mihi exercitor animus nunc est.{{a|226}} Sed hoc non liquet neque satis cogitatumst,{{r|2.1.5|5}}{{a|227}} utram potius harum mihi artem expetessam,{{a|228}} utram aetati agundae arbitrer firmiorem:{{a|229}} amorin med an rei opsequi potius par sit,{{l|230}} utra in parte plus sit voluptatis vitae{{a|231}} ad aetatem agundam.{{r|2.1.10|10}}{{a|232}} De hac re mihi satis hau liquet; nisi hoc sic faciam, opinor,{{a|233}} ut utramque rem simul exputem, iudex sim reusque ad eam rem.{{a|234}} Ita faciam, ita placet; omnium primum{{l|235}} Amoris artis eloquar quem ad modum expediant.{{a|236}} Numquam Amor quemquam nisi cupidum hominem{{r|2.1.15|15}}{{a|237}} postulat se in plagas conicere:{{a|238}} eos cupit, eos consectatur;{{l|238a}} subdole [blanditur] ab re consulit,{{a|239}} blandiloquentulus, harpago, mendax,{{l|239a}} cuppes, avarus, elegans, despoliator,{{r|2.1.20|20}}{{a|240}} latebricolarum hominum corruptor,{{l|240a}} [blandus] inops celatum indagator.{{a|241}} Nam qui amat quod amat quom extemplo{{l|241a}} saviis sagittatis perculsust,{{a|242}} ilico res foras labitur, liquitur.{{r|2.1.25|25}}{{a|243}} 'da mihi hoc, mel meum, si me amas, si audes'.{{a|244}} Ibi ille cuculus: 'ocelle mi, fiat:{{l|245}} et istuc et si amplius vis dari, dabitur.'{{a|246}} Ibi illa pendentem ferit: iam amplius orat;{{a|247}} non satis id est mali, ni amplius etiam,{{r|2.1.30|30}}{{a|248}} quod ecbibit, quod comest, quod facit sumpti.{{a|249}} Nox datur: ducitur familia tota,{{l|250}} vestiplica, unctor, auri custos, flabelliferae, sandaligerulae,{{a|251}} cantrices, cistellatrices, nuntii, renuntii,{{a|252}} raptores panis et peni;{{r|2.1.35|35}}{{a|253}} fit ipse, dum illis comis est, inops amator.{{a|254}} Haec ego quom ago cum meo animo et recolo,{{l|255}} ubi qui eget, quam preti sit parvi:{{a|256}} apage te, Amor, non places nil te utor;{{a|257}} quamquam illud est dulce, esse et bibere,{{r|2.1.40|40}}{{a|258}} Amor amara dat tamen, satis quod aegre sit:{{a|259}} fugit forum, fugitat suos cognatos,{{l|260}} fugat ipsus se ab suo contutu,{{a|261}} neque eum sibi amicum volunt dici.{{a|262}} Mille modis, Amor, ignorandu's,{{r|2.1.45|45}}{{a|263}} procul abhibendu's atque abstandu's,{{a|264}} nam qui in amorem praecipitavit,{{l|265}} peius perit quasi saxo saliat:{{a|266}} apage te, Amor, tuas res tibi habeto,{{a|267}} Amor, mihi amicus ne fuas umquam;{{r|2.1.50|50}}{{a|268}} sunt tamen quos miseros maleque habeas,{{a|269}} quos tibi obnoxios fecisti.{{l|270}} Certumst ad frugem adplicare animum,{{a|271}} quamquam ibi labos grandis capitur.{{a|272}} Boni sibi haec expetunt, rem, fidem, honorem,{{r|2.1.55|55}}{{a|273}} gloriam et gratiam: hoc probis pretiumst.{{a|274}} Eo mihi magis lubet cum probis potius{{l|275}} quam cum improbis vivere vanidicis.{{l|275a}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[PHILTO ⸱ LYSITELES] '''PHILTO''' Quo illic homo foras se penetravit ex{{a|276}} aedibus? '''LYS.''' Pater, adsum, impera quidvis,{{a|277}} neque tibi ero in mora neque latebrose{{a|278}} me abs tuo conspectu occultabo.{{a|279}} '''PH.''' Feceris par tuis ceteris factis,{{l|280}}{{r|2.2.5|5}} patrem tuom si percoles per pietatem.{{a|281}} Nolo ego cum improbis te viris, gnate mi,{{a|282}} neque in via, neque in foro necullum sermonem exsequi{{a|283}} novi ego hoc saeculum moribus quibus siet:{{a|284}} malus bonum malum esse volt, ut sit sui similis;{{l|285}}{{r|2.2.10|10}} turbant, miscent mores mali: rapax avarus invidus{{a|286}} sacrum profanum, publicum privatum habent, hiulca gens.{{a|287}} Haec ego doleo, haec sunt quae me excruciant, haec dies{{a|288}} noctesque tibi canto ut caveas.{{a|289}} Quod manu non queunt tangere tantum fas habent quo manus abstineant,{{l|290}}{{r|2.2.15|15}} cetera: rape trahe, fuge late — lacrumas{{a|291}} haec mihi quom video eliciunt,{{a|292}} quia ego ad hoc genus hominum duravi.{{a|293}} Quin prius me ad plures penetravi?{{a|294}} Nam hi mores maiorum laudant, eosdem lutitant quos conlaudant.{{l|295}}{{r|2.2.20|20}} Hisce ego de artibus gratiam facio, ne colas neve imbuas ingenium.{{a|296}} Meo modo et moribus vivito antiquis,{{a|297}} quae ego tibi praecipio, ea facito.{{a|298}} Nihil ego istos moror faeceos mores, turbidos, quibus boni dedecorant se.{{a|299}} Haec tibi si mea imperia capesses, multa bona in pectore consident.{{l|300}}{{r|2.2.25|25}} '''LYS.''' Semper ego usque ad hanc aetatem ab ineunte adulescentia{{a|301}} tuis servivi servitutem imperiis [et] praeceptis, pater.{{a|302}} Pro ingenio ego me liberum esse ratus sum, pro imperio tuo{{a|303}} meum animum tibi servitutem servire aequom censui.{{a|304}} '''PHIL.''' Qui homo cum animo inde ab ineunte aetate depugnat suo,{{l|305}}{{r|2.2.30|30}} utrum itane esse mavelit ut eum animus aequom censeat,{{a|306}} an ita potius ut parentes eum esse et cognati velint:{{a|307}} si animus hominem pepulit, actumst: animo servit, non sibi;{{a|308}} si ipse animum pepulit, dum vivit victor victorum cluet.{{a|309}} Tu si animum vicisti potius quam animus te, est quod gaudeas.{{l|310}}{{r|2.2.35|35}} Nimio satiust, ut opust te ita esse, quam ut animo lubet:{{a|311}} qui animum vincunt, quam quos animus, semper probiores cluent.{{a|312}} '''LYS.''' Istaec ego mi semper habui aetati integumentum meae;{{a|313}} ne penetrarem me usquam ubi esset damni conciliabulum{{a|314}} neu noctu irem obambulatum neu suom adimerem alteri{{l|315}}{{r|2.2.40|40}} neu tibi aegritudinem, pater, parerem, parsi sedulo:{{a|316}} sarta tecta tua praecepta usque habui mea modestia.{{a|317}} '''PHIL.''' Quid exprobras? Bene quod fecisti tibi fecisti, non mihi;{{a|318}} mihi quidem aetas actast ferme: tua istuc refert maxime.{{a|319}} Is probus est quem paenitet quam probus sit et frugi bonae;{{l|320}}{{r|2.2.45|45}} qui ipsus sibi satis placet, nec probus est nec frugi bonae:{{a|321}} [qui ipsus se contemnit, in eost indoles industriae.]{{a|322}} bene facta bene factis aliis pertegito, ne perpluant.{{a|323}} '''LYS.''' Ob eam rem haec, pater, autumavi, quia res quaedamst quam volo{{a|324}} ego me abs te exorare. '''PHIL.''' Quid id est? Dare iam veniam gestio.{{l|325}}{{r|2.2.50|50}} '''LYS.''' Adulescenti hinc genere summo, amico atque aequali meo,{{a|326}} minus qui caute et cogitate suam rem tractavit, pater,{{a|327}} bene volo ego illi facere, si tu non nevis. '''PHIL.''' Nempe de tuo?{{a|328}} '''LYS.''' De meo: nam quod tuomst meumst, omne meumst autem tuom.{{a|329}} '''PHIL.''' Quid is? Egetne? '''LYS.''' Eget. '''PHIL.''' Habuitne rem? '''LYS.''' Habuit. '''PHIL.''' Qui eam perdidit?{{l|330}}{{r|2.2.55|55}} Publicisne adfinis fuit an maritumis negotiis?{{a|331}} Mercaturan, an venales habuit ubi rem perdidit?{{a|332}} '''L.''' Nihil istorum. '''P.''' Quid igitur? '''L.''' Per comitatem edepol, pater;{{a|333}} praeterea aliquantum animi causa in deliciis disperdidit.{{a|334}} '''PHIL.''' Edepol hominem praemandatum ferme familiariter,{{l|335}}{{r|2.2.60|60}} qui quidem nusquam per virtutem rem confregit, atque eget;{{a|336}} nil moror eum tibi esse amicum cum eius modi virtutibus.{{a|337}} '''LYS.''' Quia sine omni malitiast, tolerare eius egestatem volo.{{a|338}} '''PHIL.''' De mendico male meretur qui ei dat quod edit aut bibat;{{a|339}} nam et illud quod dat perdit et illi prodit vitam ad miseriam.{{l|340}}{{r|2.2.65|65}} Non eo haec dico, quin quae tu vis ego velim et faciam lubens:{{a|341}} sed ego hoc verbum quom illi quoidam dico, praemonstro tibi,{{a|342}} ut ita te aliorum miserescat, ne tis alios misereat.{{a|343}} '''LYS.''' Deserere illum et deiuvare in rebus advorsis pudet.{{a|344}} '''PHIL.''' Pol pudere quam pigere praestat, totidem litteris.{{l|345}}{{r|2.2.70|70}} '''LYS.''' Edepol, deum virtute dicam, pater, et maiorum et tua{{a|346}} multa bona bene parta habemus, bene si amico feceris{{a|347}} ne pigeat fecisse, ut potius pudeat si non feceris.{{a|348}} '''PHIL.''' De magnis divitiis si quid demas, plus fit an minus?{{a|349}} '''LYS.''' Minus, pater; sed civi immuni scin quid cantari solet?{{l|350}}{{r|2.2.75|75}} 'quod habes ne habeas et illuc quod non habes habeas, malum,{{a|351}} quandoquidem nec tibi bene esse pote pati neque alteri.'{{a|352}} '''PHIL.''' Scio equidem istuc ita solere fieri; verum, gnate mi,{{a|353}} is est immunis, cui nihil est qui munus fungatur suom.{{a|354}} '''LYS.''' Deum virtute habemus et qui nosmet utamur, pater,{{l|355}}{{r|2.2.80|80}} et aliis qui comitati simus benevolentibus.{{a|356}} '''PHIL.''' Non edepol tibi pernegare possum quicquam quod velis.{{a|357}} Cui<ref>Quoi ''Muret'' (''scribens'' Cui) : Cuius ''ABCD'' : Quoii ''Ritschl''</ref> egestatem tolerari<ref>''alii alia'' tolerare</ref> vis? Eloquere audacter patri.<ref>Loquere audacter patri ''BCD'' : Eloquere audacter patri ''A''</ref>{{a|358}} '''LYS.''' Lesbonico huic adulescenti, Charmidai<ref>Charmidei ''Wackernagel'', ''A. L. L. G. 14.5'' : Charmidi ''A'' : Charamide ''BCD'' : Charmidei ''Scaliger''</ref> filio,{{a|359}} qui<ref>Qui ''BCD'' : Quia ''A, ut vid.''</ref> illic habitat. '''PHIL.''' Quin<ref>Quin ''A'' : Qui ''BCD''</ref> comedit quod fuit, quod non fuit?<ref>non fuit ''A'' : non fui ''BCD''</ref>{{l|360}}{{r|2.2.85|85}} '''LYS.''' Ne opprobra, pater; multa eveniunt homini quae volt, quae nevolt.{{a|361}} '''PHIL.''' Mentire edepol, gnate, atque id nunc facis haud consuetudine.{{a|362}} Nam sapiens quidem pol ipsus fingit fortunam sibi:{{a|363}} eo non multa quae nevolt eveniunt, nisi fictor malust.{{a|364}} '''LYS.''' Multa illi opera opust ficturae, qui se fictorem probum{{l|365}}{{r|2.2.90|90}} vitae agundae esse expetit: sed hic admodum adulescentulust.{{a|366}} '''PHIL.''' Non aetate, verum ingenio apiscitur sapientia;{{a|367}} sapienti aetas condimentum, sapiens aetati cibust.{{a|368}} Agedum eloquere, quid dare illi nunc vis? '''LYS.''' Nil quicquam, pater;{{a|369}} tu modo ne me prohibeas accipere, si quid det mihi.{{l|370}}{{r|2.2.95|95}} '''PHIL.''' An eo egestatem ei tolerabis, si quid ab illo acceperis?{{a|371}} '''L.''' Eo, pater. '''P.''' Pol ego istam volo me rationem edoceas. '''L.''' Licet.{{a|372}} Scin tu illum quo genere natus sit? '''PHIL.''' Scio, adprime probo.{{a|373}} '''LYS.''' Soror illi est adulta virgo grandis: eam cupio, pater,{{a|374}} ducere uxorem sine dote. '''PHIL.''' Sine dote uxorem? '''LYS.''' Ita;{{l|375}}{{r|2.2.100|100}} tua re salva hoc pacto ab illo summam inibis gratiam,{{a|376}} neque commodius ullo pacto ei poteris auxiliarier.{{a|377}} '''PHIL.''' Egone indotatam te uxorem ut patiar? '''LYS.''' Patiundumst, pater;{{a|378}} et eo pacto addideris nostrae lepidam famam familiae.{{a|379}} '''PHIL.''' Multa ego possum docta dicta et quamvis facunde loqui,{{l|380}}{{r|2.2.105|105}} historiam veterem atque antiquam haec mea senectus sustinet;{{a|381}} verum ego quando te et amicitiam et gratiam in nostram domum{{a|382}} video adlicere, etsi adversatus tibi fui, istac iudico:{{a|383}} tibi permitto; posce, duce. '''LYS.''' Di te servassint mihi.{{a|384}} Sed adde ad istam gratiam unum. '''P.''' Quid id est autem unum? '''L.''' Eloquar.{{l|385}}{{r|2.2.110|110}} Tute ad eum adeas, tute concilies, tute poscas. '''PHIL.''' Eccere.{{a|386}} '''LYS.''' Nimio citius transiges: firmum omne erit quod tu egeris.{{a|387}} Gravius tuom erit unum verbum ad eam rem quam centum mea.{{a|388}} '''PHIL.''' Ecce autem in benignitate hoc repperi, negotium.{{a|389}} Dabitur opera. '''LYS.''' Lepidus vivis. Haec sunt aedes, hic habet;{{l|390}}{{r|2.2.115|115}} Lesbonico est nomen. Age, rem cura. Ego te opperiar domi.—{{a|391}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[PHILTO] '''PHIL.''' Non optuma haec sunt, neque ut ego aequom censeo;{{a|392}} verum meliora sunt quam quae deterruma.{{a|393}} Sed hoc me unum consolatur atque animum meum,{{a|394}} quia qui nihil aliud nisi quod sibi soli placet{{l|395}} consulit advorsum filium, nugas agit:{{r|2.3.5|5}}{{a|396}} miser ex animo fit, factius nihilo facit.{{a|397}} Suae senectuti is acriorem hiemem parat,{{a|398}} quom illam importunam tempestatem conciet.{{a|399}} Sed aperiuntur aedes quo ibam: commodum{{l|400}} ipse exit Lesbonicus cum servo foras.{{r|2.3.10|10}}{{a|401}}</poem> ===<span id='2.4.0'></span>II.iv=== <poem>[LESBONICVS ⸱ STASIMVS ⸱ PHILTO] '''LESBONICVS''' Minus quindecim dies sunt, quom pro hisce aedibus{{a|402}} minas quadraginta accepisti a Callicle.{{a|403}} Estne hoc quod dico, Stasime? '''STASIMVS''' Quom considero,{{a|404}} meminisse videor fieri. '''LESB.''' Quid factumst eo?{{l|405}} '''STAS.''' Comessum, expotum; exussum: elotum in balineis,{{r|2.4.5|5}}{{a|406}} piscator, pistor apstulit, lanii, coqui,{{a|407}} holitores, myropolae, aucupes: confit cito;{{a|408}} non hercle minus divorse distrahitur cito,{{a|409}} quam si tu obicias formicis papaverem.{{l|410}} '''LESB.''' Minus hercle in istis rebus sumptumst sex minis.{{r|2.4.10|10}}{{a|411}} '''STAS.''' Quid quod dedisti scortis? '''LESB.''' Ibidem una traho.{{a|412}} '''STAS.''' Quid quod ego defrudavi? '''LESB.''' Em, istaec ratio maxumast.{{a|413}} '''STAS.''' Non tibi illud apparere, si sumas, potest;{{a|414}} nisi tu immortale rere esse argentum tibi.{{l|415}} '''PHIL.''' Sero atque stulte, prius quod cautum oportuit,{{r|2.4.15|15}}{{a|416}} postquam comedit rem, post rationem putat.{{a|417}} '''LESB.''' Nequaquam argenti ratio comparet tamen.{{a|418}} '''STAS.''' Ratio quidem hercle apparet: argentum oixetai.{{a|419}} Minas quadraginta accepisti a Callicle,{{l|420}} et ille aedis mancipio abs te accepit? '''LESB.''' Admodum.{{r|2.4.20|20}}{{a|421}} '''PHIL.''' Pol opino adfinis noster aedis vendidit;{{a|422}} pater quom peregre veniet, in portast locus,{{a|423}} nisi forte in ventrem filio conrepserit.{{a|424}} '''STAS.''' Trapezitae mille drachumarum Olympico,{{l|425}} quas de ratione dehibuisti, redditae?{{r|2.4.25|25}}{{a|426}} '''LESB.''' Nempe quas spopondi. '''STAS.''' Immo 'quas dependi' inquito{{a|427}} [†qua sponsione pronuper tu exactus es]{{l|427a}} pro illo adulescente, quem tu esse aibas divitem.{{a|428}} '''L.''' Factum. '''S.''' Vt quidem illud perierit. '''L.''' Factum id quoque est.{{a|429}} Nam nunc eum vidi miserum et me eius miseritumst.{{l|430}}{{r|2.4.30|30}} '''STAS.''' Miseret te aliorum, tui nec miseret nec pudet.{{a|431}} '''PHIL.''' Tempust adeundi. '''LESB.''' Estne hic Philto qui advenit?{{a|432}} Is herclest ipsus. '''STAS.''' Edepol ne ego istum velim{{a|433}} meum fieri servom cum suo peculio.{{a|434}} '''PHIL.''' Erum atque servom plurumum Philto iubet{{l|435}}{{r|2.4.35|35}} salvere, Lesbonicum et Stasimum. '''LESB.''' Di duint{{a|436}} tibi, Philto, quaequomque optes. Quid agit filius?{{a|437}} '''PHIL.''' Bene volt tibi. '''LESB.''' Edepol mutuom mecum facit.{{a|438}} '''STAS.''' Nequam illud verbumst 'bene volt', nisi qui bene facit.{{a|439}} Ego quoque volo esse liber: nequiquam volo;{{l|440}}{{r|2.4.40|40}} hic postulet frugi esse: nugas postulet.{{a|441}} '''PHIL.''' Meus gnatus me ad te misit, inter te atque nos{{a|442}} adfinitatem ut conciliarem et gratiam.{{a|443}} Tuam volt sororem ducere uxorem; et mihi{{a|444}} sententia eademst et volo. '''LESB.''' Hau nosco tuom:{{l|445}}{{r|2.4.45|45}} bonis tuis rebus meas res inrides malas.{{a|446}} '''PHIL.''' Homo ego sum, homo tu es: ita me amabit Iuppiter,{{a|447}} neque te derisum advenio neque dignum puto.{{a|448}} Verum hoc quod dixi: meus me oravit filius,{{a|449}} ut tuam sororem poscerem uxorem sibi.{{l|450}}{{r|2.4.50|50}} '''LESB.''' Mearum me rerum novisse aequomst ordinem.{{a|451}} Cum vostra nostra non est aequa factio.{{a|452}} Adfinitatem vobis aliam quaerite.{{a|453}} '''STAS.''' Satin tu es sanus mentis aut animi tui,{{a|454}} qui condicionem hanc repudies? Nam illum tibi{{l|455}}{{r|2.4.55|55}} ferentarium esse amicum inventum intellego.{{a|456}} '''LESB.''' Abin hinc dierecte? '''STAS.''' Si hercle ire occipiam, votes.{{a|457}} '''LESB.''' Nisi quid me aliud vis, Philto, respondi tibi.{{a|458}} '''PHIL.''' Benigniorem, Lesbonice, te mihi,{{a|459}} quam nunc experior esse, confido fore;{{l|460}}{{r|2.4.60|60}} nam et stulte facere et stulte fabularier,{{a|461}} utrumque, Lesbonice, in aetate hau bonumst.{{a|462}} '''STAS.''' Verum hercle hic dicit. '''LESB.''' Oculum ego ecfodiam tibi,{{a|463}} si verbum addideris. '''STAS.''' Hercle qui dicam tamen;{{a|464}} nam si sic non licebit, luscus dixero.{{l|465}}{{r|2.4.65|65}} '''PHIL.''' Ita tu nunc dicis, non esse aequiperabiles{{a|466}} vostras cum nostris factiones atque opes?{{a|467}} '''LESB.''' Dico. '''PHIL.''' Quid? Nunc si in aedem ad cenam veneris{{a|468}} atque ibi opulentus tibi par forte obvenerit{{a|469}} (adposita cena sit, popularem quam vocant),{{l|470}}{{r|2.4.70|70}} si illi congestae sint epulae a cluentibus:{{a|471}} si quid tibi placeat quod illi congestum siet,{{a|472}} edisne an incenatus cum opulento accubes?{{a|473}} '''LESB.''' Edim, nisi si ille votet. '''STAS.''' At pol ego etsi votet{{a|474}} edim, atque ambabus malis expletis vorem,{{l|475}}{{r|2.4.75|75}} et quod illi placeat praeripiam potissimum,{{a|476}} neque illi concedam quicquam de vita mea.{{a|477}} Verecundari neminem apud mensam decet,{{a|478}} nam ibi de divinis atque humanis cernitur.{{a|479}} '''PHIL.''' Rem fabulare. '''STAS.''' Non tibi dicam dolo:{{l|480}}{{r|2.4.80|80}} decedam ego illi de via, de semita,{{a|481}} de honore populi; verum quod ad ventrem attinet,{{a|482}} non hercle hoc longe, nisi me pugnis vicerit.{{a|483}} Cena hac annona est sine sacris hereditas.{{a|484}} '''PHIL.''' Semper tu hoc facito, Lesbonice, cogites,{{l|485}}{{r|2.4.85|85}} id optumum esse, tute uti sis optumus;{{a|486}} si id nequeas, saltem ut optumis sis proxumus.{{a|487}} Nunc condicionem hanc, quam ego fero et quam abs te peto,{{a|488}} dare atque accipere, Lesbonice, te volo.{{a|489}} Di divites sunt, deos decent opulentiae{{l|490}}{{r|2.4.90|90}} et factiones, verum nos homunculi,{{a|491}} satillum animai qui quom extemplo emisimus,{{a|492}} aequo mendicus atque ille opulentissimus{{a|493}} censetur censu ad Acheruntem mortuos.{{a|494}} '''STAS.''' Mirum quin tu illo tecum divitias feras.{{l|495}}{{r|2.4.95|95}} Ubi mortuos sis, ita sis ut nomen cluet.{{a|496}} '''PHIL.''' Nunc ut scias hic factiones atque opes{{a|497}} non esse neque nos tuam neglegere gratiam,{{a|498}} sine dote posco tuam sororem filio.{{a|499}} Quae res bene vortat — habeon pactam? Quid taces?{{l|500}}{{r|2.4.100|100}} '''STAS.''' Pro di immortales, condicionem quoius modi.{{a|501}} '''PHIL.''' Quin fabulare 'di bene vortant, spondeo'?{{a|502}} '''STAS.''' Eheu ubi usus nil erat dicto, spondeo{{a|503}} dicebat; nunc hic, quom opus est, non quit dicere.{{a|504}} '''LESB.''' Quom adfinitate vostra me arbitramini{{l|505}}{{r|2.4.105|105}} dignum, habeo vobis, Philto, magnam gratiam.{{a|506}} Sed si haec res graviter cecidit stultitia mea,{{a|507}} Philto, est ager sub urbe hic nobis: eum dabo{{a|508}} dotem sorori; nam is de divitiis meis{{a|509}} solus superfit praeter vitam relicuos.{{l|510}}{{r|2.4.110|110}} '''PHIL.''' Profecto dotem nil moror. '''LESB.''' Certumst dare.{{a|511}} '''STAS.''' Nostramne, ere, vis nutricem, quae nos educat,{{a|512}} abalienare a nobis? Cave sis feceris.{{a|513}} Quid edemus nosmet postea? '''LESB.''' Etiam tu taces?{{a|514}} Tibi ego rationem reddam? '''STAS.''' Plane periimus,{{l|515}}{{r|2.4.115|115}} nisi quid ego comminiscor. Philto, te volo.{{a|516}} '''P.''' Si quid vis, Stasime. '''S.''' Huc concede aliquantum. '''P.''' Licet.{{a|517}} '''STAS.''' Arcano tibi ego hoc dico, ne ille ex te sciat{{a|518}} neve alius quisquam. '''PHIL.''' Crede audacter quidlubet.{{a|519}} '''STAS.''' Per deos atque homines dico, ne tu illunc agrum{{l|520}}{{r|2.4.120|120}} tuom siris umquam fieri neque gnati tui.{{a|521}} Ei rei argumenta dicam. '''PHIL.''' Audire edepol lubet.{{a|522}} '''STAS.''' Primum omnium olim terra cum proscinditur,{{a|523}} in quinto quoque sulco moriuntur boves.{{a|524}} '''PHIL.''' Apage, Acheruntis ostium in vostrost agro.{{l|525}}{{r|2.4.125|125}} '''STAS.''' Tum vinum prius quam coctumst pendet putidum.{{a|526}} '''LESB.''' Consuadet homini, credo. Etsi scelestus est,{{a|527}} at mi infidelis non est. '''STAS.''' Audi cetera.{{a|528}} Post id, frumenti quom alibi messis maximast,{{a|529}} tribus tantis illi minus redit quam opseveris.{{l|530}}{{r|2.4.130|130}} '''PHIL.''' Em istic oportet opseri mores malos,{{a|531}} si in opserendo possint interfieri.{{a|532}} '''STAS.''' Neque umquam quisquamst, quoius ille ager fuit,{{a|533}} quin pessume ei res vorterit: quoium fuit,{{a|534}} alii exulatum abierunt, alii emortui,{{l|535}}{{r|2.4.135|135}} alii se suspendere. Em nunc hic quoius est,{{a|536}} ut ad incitas redactust. '''PHIL.''' Apage a me istum agrum.{{a|537}} '''STAS.''' Magis apage dicas, si omnia ex me audiveris.{{a|538}} Nam fulguritae sunt alternae arbores;{{a|539}} sues moriuntur angina acerrume;{{l|540}}{{r|2.4.140|140}} oves scabrae sunt, tam glabrae, em, quam haec est manus.{{a|541}} Tum autem Surorum, genus quod patientissumumst{{a|542}} hominum, nemo extat qui ibi sex menses vixerit:{{a|543}} ita cuncti solstitiali morbo decidunt.{{a|544}} '''PHIL.''' Credo ego istuc, Stasime, ita esse; sed Campans genus{{l|545}}{{r|2.4.145|145}} multo Surorum iam antidit patientia.{{a|546}} Sed istest ager profecto, ut te audivi loqui,{{a|547}} malos in quem omnes publice mitti decet,{{a|548}} sicut fortunatorum memorant insulas,{{a|549}} quo cuncti qui aetatem egerint caste suam{{l|550}}{{r|2.4.150|150}} conveniant; contra istoc detrudi maleficos{{a|551}} aequom videtur, qui quidem istius sit modi.{{a|552}} '''STAS.''' Hospitium est calamitatis: quid verbis opust?{{a|553}} Quamvis malam rem quaeras, illic reperias.{{a|554}} '''PHIL.''' At tu hercle et illi et alibi. '''STAS.''' Cave sis dixeris{{l|555}}{{r|2.4.155|155}} me tibi dixisse hoc. '''PHIL.''' Dixisti arcano satis.{{a|556}} '''STAS.''' Quin hic quidem cupit illum ab se abalienarier,{{a|557}} si quem reperire possit cui os sublinat.{{a|558}} '''PHIL.''' Meus quidem hercle numquam fiet. '''STAS.''' Si sapies quidem.{{a|559}} Lepide hercle de agro ego hunc senem deterrui;{{l|560}}{{r|2.4.160|160}} nam qui vivamus nihil est, si illum amiserit.{{a|561}} '''PHIL.''' Redeo ad te, Lesbonice. '''LESB.''' Dic sodes mihi,{{a|562}} quid hic est locutus tecum? '''PHIL.''' Quid censes? Homost:{{a|563}} volt fieri liber, verum quod det non habet.{{a|564}} '''LESB.''' Et ego esse locuples, verum nequiquam volo.{{l|565}}{{r|2.4.165|165}} '''STAS.''' Licitumst, si velles; nunc, quom nihil est, non licet.{{a|566}} '''LESB.''' Quid tecum, Stasime? '''STAS.''' De istoc quod dixti modo:{{a|567}} si ante voluisses, esses; nunc sero cupis.{{a|568}} '''PHIL.''' De dote mecum convenire nil potest:{{a|569}} quid tibi lubet tute agito cum nato meo.{{l|570}}{{r|2.4.170|}} Nunc tuam sororem filio posco meo.{{a|571}} Quae res bene vortat. Quid nunc? Etiam consulis?{{a|572}} '''LESB.''' Quid istic? Quando ita vis: di bene vortant. Spondeo.{{a|573}} '''STAS.''' Numquam edepol quoiquam <tam> expectatus filius{{a|574}} natus quam illuc est spondeo natum mihi.{{l|575}}{{r|2.4.175|175}} Di fortunabunt vostra consilia. '''PHIL.''' Ita volo.{{a|576}} '''LESB.''' Sed, Stasime, abi huc ad meam sororem ad Calliclem,{{a|577}} dic hoc negoti quo modo actumst. '''STAS.''' Ibitur.{{a|578}} '''LESB.''' Et gratulator meae sorori. '''STAS.''' Scilicet.{{a|579}} '''PHIL.''' I hac, Lesbonice, mecum, ut coram nuptiis{{l|580}}{{r|2.4.180|}} dies constituatur; eadem haec confirmabimus.—{{a|581}} '''LESB.''' [Tu istuc cura quod iussi. Ego iam hic ero.—]{{a|582}} Dic Callicli, me ut convenat. '''STAS.''' Quin tu i modo.{{a|583}} '''LESB.''' De dote ut videat quid opus sit facto. '''STAS.''' I modo.{{a|584}} '''LESB.''' Nam certumst sine dote haud dare. '''STAS.''' Quin tu i modo.{{l|585}}{{r|2.4.185|185}} '''LESB.''' Neque enim illi damno umquam esse patiar '''STAS.''' Abi modo.{{a|586}} '''LESB.''' Meam neglegentiam. '''STAS.''' I modo. '''LESB.''' <Nullo modo>{{a|587}} aequom videtur quin quod peccarim '''STAS.''' I modo.{{a|588}} '''LESB.''' Potissimum mi id obsit. '''STAS.''' I modo. '''LESB.''' O pater,{{a|589}} enumquam aspiciam te? — '''STAS.''' I modo, i modo, i modo.{{l|590}}{{r|2.4.190|190}} Tandem impetravi abiret. Di vestram fidem,{{a|591}} edepol re gesta pessume gestam probe,{{a|592}} si quidem ager nobis salvos est; etsi admodum{{a|593}} in ambiguo est etiam nunc quid ea re fuat.{{a|594}} Sed id si alienatur, actumst de collo meo,{{l|595}}{{r|2.4.195|195}} gestandust peregre clupeus, galea, sarcina:{{a|596}} effugiet ex urbe, ubi erunt factae nuptiae,{{a|597}} ibit istac, aliquo, in maximam malam crucem,{{a|598}} latrocinatum, aut in Asiam aut in Ciliciam.{{a|599}} Ibo huc quo mi imperatumst, etsi odi hanc domum,{{l|600}}{{r|2.4.200|200}} postquam exturbavit hic nos ex nostris aedibus.—{{a|601}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[CALLICLES ⸱ STASIMVS] '''CALLICLES''' Quo modo tu istuc, Stasime, dixti? '''STASIMVS''' Nostrum erilem filium{{a|602}} Lesbonicum suam sororem despondisse. Em hoc modo.{{a|603}} '''CALL.''' Cui homini despondit? '''STAS.''' Lysiteli Philtonis filio,{{a|604}} sine dote. '''CALL.''' Sine dote ille illam in tantas divitias dabit?{{l|605}} Non credibile dicis. '''STAS.''' At tu edepol nullus creduas.{{r|3.1.5|5}}{{a|606}} Si hoc non credis, ego credidero — '''C.''' Quid? '''S.''' Me nihili pendere.{{a|607}} '''CALL.''' Quam dudum istuc aut ubi actumst? '''STAS.''' Ilico hic ante ostium,{{a|608}} tam modo, inquit Praenestinus. '''CALL.''' Tanton in re perdita,{{a|609}} quam in re salva Lesbonicus factus est frugalior?{{l|610}} '''STAS.''' Atque equidem ipsus ultro venit Philto oratum filio.{{r|3.1.10|10}}{{a|611}} '''CALL.''' Flagitium quidem hercle fiet, nisi dos dabitur virgini.{{a|612}} Postremo edepol ego istam rem ad me attinere intellego.{{a|613}} Ibo ad meum castigatorem atque ab eo consilium petam.—{{a|614}} '''STAS.''' Propemodum quid illic festinet sentio et subolet mihi:{{l|615}} ut agro evortat Lesbonicum, quando evortit aedibus.{{r|3.1.15|15}}{{a|616}} O ere Charmides, quam apsenti hic tua res distrahitur tibi!{{a|617}} Utinam te rediisse salvom videam, ut inimicos tuos{{a|618}} ulciscare, ut mihi, ut erga te fui et sum, referas gratiam.{{a|619}} Nimium difficilest reperiri amicum ita ut nomen cluet,{{l|620}} quoi tuam quom rem credideris, sine omni cura dormias.{{r|3.1.20|20}}{{a|621}} Sed generum nostrum ire eccillum video cum adfini suo.{{a|622}} Nescio quid non satis inter eos convenit: celeri gradu{{a|623}} eunt uterque, ille reprehendit hunc priorem pallio.{{a|624}} Haud ineuscheme astiterunt. Huc aliquantum apscessero:{{l|625}} est lubido orationem audire duorum adfinium.{{r|3.1.25|25}}{{a|626}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[LYSITELES ⸱ LESBONICVS ⸱ STASIMVS] '''LYSITELES''' Sta ilico, noli avorsari neque te occultassis mihi.{{a|627}} '''LESBONICVS''' Potin ut me ire quo profectus sum sinas? '''LYS.''' Si in rem tuam,{{a|628}} Lesbonice, esse videatur, gloriae aut famae, sinam.{{a|629}} '''LESB.''' Quod est facillumum, facis. '''LYS.''' Quid id est? '''LESB.''' Amico iniuriam.{{l|630}} LY. Neque meumst neque facere didici. '''LE.''' Indoctus quam docte facis.{{r|3.2.5|5}}{{a|631}} Quid faceres, si quis docuisset te, ut sic odio esses mihi?{{a|632}} [qui] bene cum simulas facere mihi te, male facis, male consulis.{{a|633}} '''LYS.''' Egone? '''LESB.''' Tune. '''LYS.''' Quid male facio? '''LESB.''' Quod ego nolo, id cum facis.{{a|634}} '''LYS.''' Tuae rei bene consulere cupio. '''LESB.''' Tu [mihi] es melior quam egomet mihi?{{l|635}} Sat sapio, satis in rem quae sint meam ego conspicio mihi.{{r|3.2.10|10}}{{a|636}} '''LYS.''' An id est sapere, ut qui beneficium a benevolente repudies?{{a|637}} '''LESB.''' Nullum beneficium esse duco id quod quoi facias non placet.{{a|638}} Scio ego et sentio ipse quid agam, neque mens officio migrat,{{a|639}} nec tuis depellar dictis quin rumori serviam.{{l|640}} '''LYS.''' Quid ais? Nam retineri nequeo quin dicam ea quae promeres:{{r|3.2.15|15}}{{a|641}} itan tandem hanc maiores famam tradiderunt tibi tui,{{a|642}} ut virtute eorum anteparta per flagitium perderes?{{a|643}} Atque honori posterorum tuorum ut vindex fieres,{{a|644}} tibi paterque avosque facilem fecit et planam viam{{l|645}} ad quaerundum honorem: tu fecisti ut difficilis foret,{{r|3.2.20|20}}{{a|646}} culpa maxume et desidia tuisque stultis moribus.{{a|647}} Praeoptavisti, amorem tuom uti virtuti praeponeres.{{a|648}} Nunc te hoc pacto credis posse optegere errata? Aha, non itast:{{a|649}} cape sis virtutem animo et corde expelle desidiam tuo:{{l|650}} in foro operam amicis da, ne in lecto amicae, ut solitus es.{{r|3.2.25|25}}{{a|651}} Atque ego istum agrum tibi relinqui ob eam rem enixe expeto,{{a|652}} ut tibi sit qui te corrigere possis, ne omnino inopiam{{a|653}} cives obiectare possint tibi, quos tu inimicos habes.{{a|654}} '''LESB.''' Omnia ego istaec quae tu dixti scio, vel exsignavero,{{l|655}} ut rem patriam et gloriam maiorum foedarim meum:{{r|3.2.30|30}}{{a|656}} scibam ut esse me deceret, facere non quibam miser;{{a|657}} ita vi Veneris vinctus, otio captus in fraudem incidi.{{a|658}} Et tibi nunc, proinde ut merere, summas habeo gratias.{{a|659}} '''LYS.''' At operam perire meam sic et te haec dicta corde spernere †{{l|660}} perpeti nequeo, simul me piget parum pudere te;{{r|3.2.35|35}}{{a|661}} et postremo, nisi mi auscultas atque hoc ut dico facis,{{a|662}} tute pone te latebis facile, ne inveniat te Honor,{{a|663}} in occulto iacebis cum te maxume clarum voles.{{a|664}} Pernovi equidem, Lesbonice, ingenium tuom ingenuom admodum;{{l|665}} scio te sponte non tuapte errasse, sed amorem tibi{{r|3.2.40|40}}{{a|666}} pectus opscurasse; atque ipse Amoris teneo omnis vias.{{a|667}} Ita est amor, ballista ut iacitur: nihil sic celere est neque volat;{{a|668}} atque is mores hominum moros et morosos efficit:{{a|669}} minus placet magis quod suadetur, quod dissuadetur placet;{{l|670}} quom inopiast, cupias, quando eius copiast, tum non velis;{{r|3.2.45|45}}{{a|671}} [ille qui aspellit is compellit, ille qui consuadet vetat.]{{a|672}} insanum [et] malumst in hospitium devorti ad Cupidinem.{{a|673}} Sed te moneo hoc etiam atque etiam, ut reputes quid facere expetas.{{a|674}} Si istuc, ut conare, facis † indicium tuom incendes genus;{{l|675}} tum igitur tibi aquae erit cupido, genus qui restinguas tuom,{{r|3.2.50|50}}{{a|676}} atque si eris nactus, proinde ut corde amantes sunt cati—{{a|677}} ne scintillam quidem relinques, genus qui congliscat tuom.{{a|678}} '''LESB.''' Facilest inventu: datur ignis, tametsi ab inimico petas.{{a|679}} Sed tu obiurgans me a peccatis rapis deteriorem in viam.{{l|680}} Meam [vis] sororem tibi dem suades sine dote. Aha, non convenit{{r|3.2.55|55}}{{a|681}} me, qui abusus sum tantam rem patriam, porro in ditiis{{a|682}} esse agrumque habere, egere illam autem, ut me merito oderit.{{a|683}} Numquam erit alienis gravis qui suis se concinnat levem.{{a|684}} Sicut dixi, faciam: nolo te iactari diutius.{{l|685}} '''LYS.''' Tanto meliust te sororis causa egestatem exsequi{{r|3.2.60|60}}{{a|686}} atque eum agrum me habere, quam te, tua qui toleres moenia?{{a|687}} '''LESB.''' Nolo ego mihi te tam prospicere, qui meam egestatem leves,{{a|688}} sed ut inops infamis ne sim, ne mi hanc famam differant,{{a|689}} me germanam meam sororem in concubinatum tibi,{{l|690}} si sine dote <dem>, dedisse magis quam in matrimonium.{{r|3.2.65|65}}{{a|691}} Quis me improbior perhibeatur esse? Haec famigeratio{{a|692}} te honestet, me conlutulentet, si sine dote duxeris:{{a|693}} tibi sit emolumentum honoris, mihi quod obiectent siet.{{a|694}} '''LYS.''' Quid? Te dictatorem censes fore, si aps te agrum acceperim?{{l|695}} '''LESB.''' Neque volo neque postulo neque censeo, verum tamen{{r|3.2.70|70}}{{a|696}} is est honos homini pudico, meminisse officium suom.{{a|697}} '''LYS.''' Scio equidem te animatus ut sis; video, subolet, sentio:{{a|698}} id agis, ut, ubi adfinitatem inter nos nostram adstrinxeris{{a|699}} atque eum agrum dederis nec quicquam hic tibi sit qui vitam colas,{{l|700}} effugias ex urbe inanis; profugus patriam deseres,{{r|3.2.75|75}}{{a|701}} cognatos, adfinitatem, amicos factis nuptiis:{{a|702}} mea opera hinc proterritum te meaque avaritia autument.{{a|703}} Id me commissurum ut patiar fieri, ne animum induxeris.{{a|704}} '''STAS.''' Non enim possum quin exclamem euge. Euge, Lysiteles, palin.{{l|705}} Facile palmam habes: hic victust, vicit tua comoedia.{{r|3.2.80|80}}{{a|706}} Hic agit magis ex argumento et versus melioris facit.{{a|707}} Etiam ob stultitiam tuam te † curis multabo mina.{{a|708}} '''LESB.''' Quid tibi interpellatio aut in consilium huc accessio est?{{a|709}} '''S.''' Eodem pacto, quo huc accessi, apscessero. '''LE.''' I hac mecum domum,{{l|710}} Lysiteles, ibi de istis rebus plura fabulabimur.{{r|3.2.85|85}}{{a|711}} '''LYS.''' Nil ego in occulto agere soleo. Meus ut animust, eloquar:{{a|712}} si mihi tua soror, ut ego aequom censeo, ita nuptum datur,{{a|713}} sine dote, neque tu hinc abituru's, quod meum erit id erit tuom;{{a|714}} sin aliter animatus es, bene quod agas eveniat tibi,{{l|715}} ego amicus numquam tibi ero alio pacto. Sic sententia est.—{{r|3.2.90|90}}{{a|716}} '''STAS.''' Abiit [hercle] ille quidem. Ecquid audis, Lysiteles? Ego te volo.{{a|717}} Hic quoque hinc abiit. Stasime, restas solus. Quid ego nunc agam,{{a|718}} nisi uti sarcinam constringam et clupeum ad dorsum accommodem,{{a|719}} fulmentas iubeam suppingi soccis? Non sisti potest.{{l|720}} Video caculam militarem me futurum haud longius:{{r|3.2.95|95}}{{a|721}} ad aliquem regem in saginam erus sese coniciet meus;{{a|722}} credo ad summos bellatores acrem fugitorem fore{{a|723}} et capturum spolia ibi illum qui [meo] ero adversus venerit.{{a|724}} Egomet autem quom extemplo arcum [mihi] et pharetram et sagittas sumpsero,{{l|725}} cassidem in caput, dormibo placide in tabernaculo.{{r|3.2.100|100}}{{a|726}} Ad forum ibo: nudius sextus quoi talentum mutuom{{a|727}} dedi, reposcam, ut habeam, mecum quod feram, viaticum.—{{a|728}}</poem> ===<span id='3.3.0'></span>III.iii=== <poem>[MEGARONIDES ⸱ CALLICLES] '''MEGARONIDES''' Vt mihi rem narras, Callicles, nullo modo{{a|729}} potest fieri prosus quin dos detur virgini.{{l|730}} '''CALLICLES''' Namque hercle honeste fieri ferme non potest,{{a|731}} ut eam perpetiar ire in matrimonium{{a|732}} sine dote, quom eius rem penes me habeam domi.{{r|3.3.5|5}}{{a|733}} '''MEG.''' Parata dos domist; nisi expectare vis,{{a|734}} ut eam sine dote frater nuptum conlocet.{{l|735}} Post adeas tute Philtonem et dotem dare{{a|736}} te ei dicas, facere id eius ob amicitiam patris.{{a|737}} Verum hoc ego vereor, ne istaec pollicitatio{{r|3.3.10|10}}{{a|738}} te in crimen populo ponat atque infamiam;{{a|739}} non temere dicant te benignum virgini:{{l|740}} datam tibi dotem, ei quam dares, eius a patre,{{a|741}} ex ea largiri te illi, neque ita ut sit data{{a|742}} columem te sistere illi, et detraxe autument.{{r|3.3.15|15}}{{a|743}} Nunc si opperiri vis adventum Charmidi,{{a|744}} perlongumst: huic ducendi interea abscesserit{{l|745}} lubido; atque ea condicio huic vel primaria est.{{a|746}} '''CALL.''' Nam hercle omnia istaec veniunt in mentem mihi.{{a|747}} Vide si hoc utibile magis atque in rem deputas,{{r|3.3.20|20}}{{a|748}} ut adeam Lesbonicum, edoceam ut res se habet.{{a|749}} Sed ut ego nunc adulescenti thensaurum indicem{{l|750}} indomito, pleno amoris ac lasciviae?{{a|751}} Minime, minime hercle vero. Nam certo scio,{{a|752}} locum quoque illum omnem, ubi situst, comederit;{{r|3.3.25|25}}{{a|753}} quem fodere metuo, sonitum ne ille exaudiat{{a|754}} neu rem ipsam indaget, dotem dare si dixerim.{{l|755}} '''MEG.''' Quo pacto ergo igitur clam dos depromi potest?{{a|756}} '''CALL.''' Dum occasio ei <rei> reperiatur, interim{{a|757}} ab amico alicunde mutuom argentum rogem.{{r|3.3.30|30}}{{a|758}} '''MEG.''' Potin est ab amico alicunde exorari? '''CALL.''' Potest.{{a|759}} '''MEG.''' Gerrae. Ne tu illud verbum actutum inveneris:{{l|760}} 'mihi quidem hercle non est quod dem mutuom.'{{a|761}} '''CALL.''' Malim hercle ut verum dicas, quam ut des mutuom.{{a|762}} '''MEG.''' Sed vide consilium, si placet. '''CALL.''' Quid consilist?{{r|3.3.35|35}}{{a|763}} '''MEG.''' Scitum, ut ego opinor, consilium inveni. '''CALL.''' Quid est?{{a|764}} '''MEG.''' Homo conducatur aliquis iam, quantum potest,{{l|765}} [quasi sit peregrinus. '''CALL.''' Quid is scit facere postea?]{{a|766}} Ignota facie, quae <hic> non visitata sit;{{a|767}} mendacilocum aliquem ['''CALL.''' Quid is scit facere postea?]{{r|3.3.40|40}}{{a|768}} falsidicum, confidentem. '''CALL.''' Quid tum postea?{{a|769}} '''MEG.''' Is homo exornetur graphice in peregrinum modum;{{l|770}} quasi ad adulescentem a patre ex Seleucia{{a|771}} veniat, salutem ei nuntiet verbis patris:{{a|772}} illum bene gerere rem et valere et vivere,{{r|3.3.45|45}}{{a|773}} et eum rediturum actutum; ferat epistulas{{a|774}} duas, eas nos consignemus, quasi sint a patre:{{l|775}} det alteram illi, alteram dicat tibi{{a|776}} dare sese velle. '''CALL.''' Perge porro dicere.{{a|777}} '''MEG.''' Seque aurum ferre virgini dotem a patre{{r|3.3.50|50}}{{a|778}} dicat patremque id iussisse aurum tibi dare.{{a|779}} Tenes iam? '''CALL.''' Propemodo, atque ausculto perlubens.{{l|780}} '''MEG.''' Tum tu igitur demum adulescenti aurum dabis,{{a|781}} ubi erit locata virgo in matrimonium.{{a|782}} '''CALL.''' Scite hercle sane. '''MEG.''' Hoc, ubi thensaurum effoderis,{{r|3.3.55|55}}{{a|783}} suspicionem ab adulescente amoveris:{{a|784}} censebit aurum esse a patre allatum tibi,{{l|785}} tu de thensauro sumes. '''CALL.''' Satis scite et probe;{{a|786}} quamquam hoc me aetatis sycophantari pudet.{{a|787}} Sed epistulas quando opsignatas adferet,{{r|3.3.60|60}}{{a|788}} [sed quom opsignatas attulerit epistulas]{{l|788a}} nonne arbitraris eum adulescentem anuli{{a|789}} paterni signum novisse? '''MEG.''' Etiam tu taces?{{l|790}} Sescentae ad eam rem causae possunt conligi:{{a|791}} illum quem habuit perdidit, alium post fecit novom.†{{r|3.3.65|65}}{{a|792}} iam si opsignatas non feret, dici hoc potest,{{a|793}} apud portitorem eas resignatas sibi{{a|794}} inspectasque esse. In huius modi negotio{{l|795}} diem sermone terere segnities merast:{{a|796}} quam vis sermones possunt longi texier.{{r|3.3.70|70}}{{a|797}} Abi ad thensaurum iam confestim clanculum,{{a|798}} servos ancillas amove. Atque audin? '''CALL.''' Quid est?{{a|799}} '''MEG.''' Vxorem quoque eampse hanc rem uti celes face,{{l|800}} nam pol tacere numquam quicquamst quod queat.{{a|801}} Quid nunc stas? Quin tu hinc amoves et te moves?{{r|3.3.75|75}}{{a|802}} Aperi, deprome inde auri ad hanc rem quod sat est,{{a|803}} continuo operito denuo; sed clanculum,{{a|804}} sicut praecepi; cunctos exturba aedibus.{{l|805}} '''CALL.''' Ita faciam. '''MEG.''' At enim nimis longo sermone utimur,{{a|806}} diem conficimus quod iam properatost opus.{{r|3.3.80|80}}{{a|807}} Nihil est de signo quod vereare; me vide:{{a|808}} lepida est illa causa, ut commemoravi, dicere{{a|809}} apud portitores esse inspectas. Denique{{l|810}} diei tempus non vides? Quid illum putas,{{a|811}} natura illa atque ingenio? Iam dudum ebriust.{{r|3.3.85|85}}{{a|812}} Quidvis probare poterit; tum, quod maxumumst,{{a|813}} adferre, non petere hinc se dicet. '''CALL.''' Iam sat est.{{a|814}} '''MEG.''' Ego sycophantam iam conduco de foro{{l|815}} epistulasque iam consignabo duas,{{a|816}} eumque huc <ad> adulescentem meditatum probe{{r|3.3.90|90}}{{a|817}} mittam. '''CALL.''' Eo ego igitur intro ad officium meum.{{a|818}} Tu istuc age. — '''MEG.''' Actum reddam nugacissume.—{{a|819}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[CHARMIDES] '''CHARMIDES''' Salsipotenti et mulsipotenti Iovis fratri et Nerei Neptuno{{l|820}} laetus lubens laudes ago et grates gratiasque habeo et fluctibus salsis,{{a|821}} quos penes mei <fuit saepe> potestas, bonis meis quid foret et meae vitae,{{a|822}} quom suis med ex locis in patriam suavissumam reducem faciunt.{{a|823}} Atque ego, Neptune, tibi ante alios deos gratias ago atque habeo summas;{{r|4.1.5|5}}{{a|824}} nam te omnes saevomque severumque atque avidis moribus commemorant,{{l|825}} spurcificum, immanem, intolerandum, vesanum: contra opera expertus,{{a|826}} nam pol placido te et clementi meo usque modo, ut volui, usus sum in alto.{{a|827}} Atque hanc tuam gloriam iam ante auribus acceperam, et nobilest apud homines,{{a|828}} pauperibus te parcere solitum, dites damnare atque domare.{{r|4.1.10|10}}{{a|829}} Abi, laudo, scis ordine, ut aequomst, tractare homines; hoc dis dignumst.{{l|830}} [semper mendicis modesti sint.]{{a|831}} Fidus fuisti: infidum esse iterant; nam apsque foret te, sat scio in alto{{a|832}} distraxissent disque tulissent satellites tui me miserum foede{{a|833}} bonaque omnia <mea> item una mecum passim caeruleos per campos:{{r|4.1.15|15}}{{a|834}} ita iam quasi canes, haud secus, circum stabant navem turbines venti,{{l|835}} imbres fluctusque atque procellae infensae frangere malum,{{a|836}} ruere antemnas, scindere vela, ni tua pax propitia foret praesto.{{a|837}} Apage a me sis, dehinc iam certumst otio dare me; satis partum habeo{{a|838}} quibus aerumnis deluctavi, filio dum divitias quaero.{{r|4.1.20|20}}{{a|839}} Sed quis hic est, qui in plateam ingreditur{{l|840}} cum novo ornatu specieque simul?{{a|841}} Pol quamquam domi cupio, opperiar,{{a|842}} quam hic rem agat animum advortam.{{l|842a}}</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[SYCOPHANTA ⸱ CHARMIDES] '''SYCOPHANTA''' Huic ego die nomen Trinummo faciam: nam ego operam meam{{a|843}} tribus nummis hodie locavi ad artis nugatorias.{{a|844}} Advenio ex Seleucia, Macedonia, Asia atque Arabia,{{l|845}} quas ego neque oculis nec pedibus umquam usurpavi meis.{{a|846}} Viden egestas quid negoti dat homini misero mali,{{r|4.2.5|5}}{{a|847}} quin ego nunc subigor trium nummum causa ut hasce epistulas{{a|848}} dicam ab eo homine me accepisse, quem ego qui sit homo nescio{{a|849}} neque novi, neque natus necne is fuerit, id solide scio.{{l|850}} '''CHARM.''' Pol hic quidem fungino generest: capite se totum tegit.{{a|851}} Hilurica facies videtur hominis, eo ornatu advenit.{{r|4.2.10|10}}{{a|852}} '''SYC.''' Ille qui me conduxit, ubi conduxit, abduxit domum,{{a|853}} quae voluit mihi dixit, docuit et praemonstravit prius,{{a|854}} quo modo quicque agerem; nunc adeo si quid ego addidero amplius,{{l|855}} eo conductor melius de me nugas conciliaverit.{{a|856}} Ut ille me exornavit, ita sum ornatus; argentum hoc facit.{{r|4.2.15|15}}{{a|857}} Ipse ornamenta a chorago haec sumpsit suo periculo.{{a|858}} Nunc ego si potero ornamentis hominem circumducere,{{a|859}} dabo operam, ut me esse ipsum plane sycophantam sentiat.{{l|860}} '''CHARM.''' Quam magis specto, minus placet mi haec hominis facies. Mira sunt,{{a|861}} ni illic homost aut dormitator aut sector zonarius.{{r|4.2.20|20}}{{a|862}} Loca contemplat, circumspectat sese atque aedis noscitat.{{a|863}} Credo edepol, quo mox furatum veniat speculatur loca.{{a|864}} Magis lubidost opservare quid agat: ei rei operam dabo.{{l|865}} '''SYC.''' Has regiones demonstravit mi ille conductor meus;{{a|866}} apud illas aedis sistendae mihi sunt sycophantiae.{{r|4.2.25|25}}{{a|867}} Fores pultabo. '''CHARM.''' Ad nostras aedis hic quidem habet rectam viam.{{a|868}} Hercle opinor mi advenienti hac noctu agitandumst vigilias.{{a|869}} '''SYC.''' Aperite hoc, aperite. Heus, ecquis his foribus tutelam gerit?{{l|870}} '''CH.''' Quid, adulescens, quaeris? Quid vis? Quid istas pultas? '''S.''' Heus senex,{{a|871}} census cum <sum>, iuratori recte rationem dedi.{{r|4.2.30|30}}{{a|872}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|872a}} Lesbonicum hic adulescentem quaero in his regionibus{{a|873}} ubi habitet, et item alterum ad istanc capitis albitudinem:{{a|874}} Calliclem aiebat vocari qui has dedit mi epistulas.{{l|875}} '''CHARM.''' Meum gnatum hic quidem Lesbonicum quaerit et amicum meum,{{r|4.2.35|35}}{{a|876}} cui ego liberosque bonaque commendavi, Calliclem.{{a|877}} '''SYC.''' Fac me, si scis, certiorem, hisce homines ubi habitent, pater.{{a|878}} '''CHARM.''' Quid eos quaeris? Aut quis es? Aut unde es? Aut unde advenis?{{a|879}} '''SYC.''' Multa simul rogitas, nescio quid expediam potissimum.{{l|880}} Si unum quidquid singillatim et placide percontabere,{{r|4.2.40|40}}{{a|881}} et meum nomen et mea facta et itinera ego faxo scias.{{a|882}} '''CHARM.''' Faciam ita ut vis. Agedum nomen tuom primum memora mihi.{{a|883}} '''SYC.''' Magnum facinus incipissis petere. '''CH.''' Quid ita? '''SYC.''' Quia, pater,{{a|884}} si ante lucem ire occipias a meo primo nomine,{{l|885}} concubium sit noctis prius quam ad postremum perveneris.{{r|4.2.45|45}}{{a|886}} '''CHARM.''' Opus factost viatico ad tuom nomen, ut tu praedicas.{{a|887}} '''SYC.''' Est minusculum alterum, quasi vixillum vinarium.{{a|888}} '''CHARM.''' Quid est tibi nomen, adulescens? '''SYC.''' Pax, id est nomen mihi.{{a|889}} Hoc cotidianumst. '''CHARM.''' Edepol nomen nugatorium,{{l|890}} quasi dicas, si quid crediderim tibi, pax++periisse ilico.{{r|4.2.50|50}}{{a|891}} Hic homo solide sycophantast. Quid ais tu, adulescens? '''SYC.''' Quid est?{{a|892}} '''CHARM.''' Eloquere, isti tibi quid homines debent, quos tu quaeritas?{{a|893}} '''SYC.''' Pater istius adulescentis dedit has duas mi epistulas,{{a|894}} Lesbonici. Is mi est amicus. '''CHARM.''' Teneo hunc manifestarium.{{l|895}} Me sibi epistulas dedisse dicit. Ludam hominem probe.{{r|4.2.55|55}}{{a|896}} '''SYC.''' Ita ut occepi, si animum advortas, dicam. '''CHARM.''' Dabo operam tibi.{{a|897}} '''SYC.''' Hanc me iussit Lesbonico suo gnato dare epistulam,{{a|898}} et item hanc alteram suo amico Callicli iussit dare.{{a|899}} '''CHARM.''' Mihi quoque edepol, quom hic nugatur, contra nugari lubet.{{l|900}} [ubi ipse erat? '''SY.''' Bene rem gerebat. '''CH.''' Ergo ubi? '''SY.''' In Seleucia.{{r|4.2.60|60}}{{a|901}} '''CH.'''] Ab ipson istas accepisti? '''SYC.''' E manibus dedit mi ipse in manus.{{a|902}} '''CH.''' Qua facie est homo? '''S.''' Sesquipede quiddamst quam tu longior.{{a|903}} '''CHARM.''' Haeret haec res, siquidem ego apsens sum quam praesens longior.{{a|904}} Novistin hominem? '''SYC.''' Ridicule rogitas, quicum una cibum{{l|905}} capere soleo. '''CH.''' Quid est ei nomen? '''SYC.''' Quod edepol homini probo.{{r|4.2.65|65}}{{a|906}} '''CHARM.''' Lubet audire. '''SYC.''' Illi edepol — illi — illi — vae misero mihi.{{a|907}} '''CHARM.''' Quid est negoti? '''SYC.''' Devoravi nomen imprudens modo.{{a|908}} '''CHARM.''' Non placet qui amicos intra dentes conclusos habet.{{a|909}} '''SYC.''' Atque etiam modo vorsabatur mi in labris primoribus.{{l|910}} '''CHARM.''' Temperi huic hodie anteveni. '''SYC.''' Teneor manifesto miser.{{r|4.2.70|70}}{{a|911}} '''CHARM.''' Iam recommentatu's nomen? '''SYC.''' Deum hercle me atque hominum pudet.{{a|912}} '''CH.''' Vide modo ut hominem noveris. '''S.''' Tam quam me. Fieri istuc solet,{{a|913}} quod in manu teneas atque oculis videas, id desideres.{{a|914}} Litteris recomminiscar. <C> est principium nomini.{{l|915}} '''CH.''' Callias? '''S.''' Non est. '''CH.''' Callippus? '''S.''' Non est. '''CH.''' Callidemides?{{r|4.2.75|75}}{{a|916}} '''S.''' Non est. '''CH.''' Callinicus? '''S.''' Non est. '''CH.''' Callimarchus? '''S.''' Nil agis.{{a|917}} Neque adeo edepol flocci facio, quando egomet memini mihi.{{a|918}} '''CHARM.''' At enim multi Lesbonici sunt hic: nisi nomen patris{{a|919}} dices, non monstrare istos possum homines quos tu quaeritas.{{l|920}} Quod ad exemplum est? Coniectura si reperire possumus.{{r|4.2.80|80}}{{a|921}} '''SYC.''' Ad hoc exemplum est — '''CHARM.''' An Chares? An Charmides? '''SYC.''' Enim Charmides.{{a|922}} Em istic erit. Qui istum di perdant. Dixi ego iam dudum tibi:{{a|923}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|923a}} '''CHARM.''' Te potius bene dicere aequomst homini amico, quam male.{{a|924}} '''SYC.''' Satin inter labra atque dentes latuit vir minimi preti?{{l|925}}{{r|4.2.85|85}} '''CH.''' Ne male loquere apsenti amico. '''SYC.''' Quid ergo ille ignavissumus{{a|926}} mihi latitabat? '''CHARM.''' Si appellasses, respondisset, nomine.{{a|927}} Sed ipse ubi est? '''S.''' Pol illum reliqui ad Rhadamantem in Cecropia insula.†{{a|928}} '''CH.''' Quis homo est me insipientior, qui ipse, egomet ubi sim, quaeritem?{{a|929}} Sed nil disconducit huic rei. Quid ais? Quid hoc quod te rogo?{{l|930}}{{r|4.2.90|90}} Quos locos adiisti? '''SYC.''' Nimium mirimodis mirabiles.{{a|931}} '''CHARM.''' Lubet audire, nisi molestumst. '''SYC.''' Quin discupio dicere.{{a|932}} Omnium primum in Pontum advecti ad Arabiam terram sumus.{{a|933}} '''CH.''' Eho an etiam Arabiast in Ponto? '''S.''' Est: non illa ubi tus gignitur,{{a|934}} sed ubi apsinthium fit atque cunila gallinacea.{{l|935}}{{r|4.2.95|95}} '''CHARM.''' Nimium graphicum hunc nugatorem. Sed ego sum insipientior,{{a|936}} qui egomet unde redeam hunc rogitem, quae ego sciam atque hic nesciat;{{a|937}} nisi quia lubet experiri, quo evasurust denique.{{a|938}} Sed quid ais? Quo inde isti porro? '''SYC.''' Si animum advortes, eloquar.{{a|939}} Ad caput amnis, quod de caelo exoritur sub solio Iovis.{{l|940}}{{r|4.2.100|100}} '''CH.''' Sub solio Iovis? '''S.''' Ita dico. '''CH.''' E caelo? '''S.''' Atque <e> medio quidem.{{a|941}} '''CH.''' Eho an etiam in caelum escendisti? '''S.''' Immo horiola advecti sumus,{{a|942}} usque aqua advorsa per amnem. '''CHARM.''' Eho an tu etiam vidisti Iovem?{{a|943}} '''SYC.''' Alii di isse ad villam aiebant servis depromptum cibum.{{a|944}} Deinde porro — '''CHARM.''' Deinde porro nolo quicquam praedices.{{l|945}}{{r|4.2.105|105}} '''SYC.''' <Sed — '''CHA.''' Abe>o hercle, si es molestus. Nam pudicum neminem,{{a|946}} <Pax, refe>rre oportet, qui aps terra ad caelum pervenerit.{{a|947}} '''SYC.''' <Facia>m ita ut te velle video. Sed monstra hosce homines mihi,{{a|948}} quos ego quaero, quibus me oportet has deferre epistulas.{{a|949}} '''CHARM.''' Quid ais? Tu nunc si forte eumpse Charmidem conspexeris,{{l|950}}{{r|4.2.110|110}} illum quem tibi istas dedisse commemoras epistulas,{{a|951}} norisne hominem? '''SYC.''' Ne tu me edepol arbitrare beluam,{{a|952}} qui quidem non novisse possim quicum aetatem exegerim.{{a|953}} An ille tam esset stultus, qui mihi mille nummum crederet{{a|954}} Philippum, quod me aurum deferre iussit ad gnatum suom{{l|955}}{{r|4.2.115|115}} atque ad amicum Calliclem, quoi rem aibat mandasse hic suam?{{a|956}} Mihi concrederet, nisi me ille et ego illum nossem approbe?{{a|957}} '''CHARM.''' Enim vero ego nunc sycophantae huic sycophantari volo,{{a|958}} si hunc possum illo mille nummum Philippum circumducere,{{a|959}} quod sibi me dedisse dixit, quem ego qui sit homo nescio{{l|960}}{{r|4.2.120|120}} neque oculis ante hunc diem umquam vidi. Eine aurum crederem,{{a|961}} quoi, si capitis res sit, nummum numquam credam plumbeum?{{a|962}} Adgrediundust hic homo mi astu. Heus, Pax, te tribus verbis volo.{{a|963}} '''SYC.''' Vel trecentis. '''CHARM.''' Haben tu id aurum quod accepisti a Charmide?{{a|964}} '''SYC.''' Atque etiam Philippum, numeratum illius in mensa manu,{{l|965}}{{r|4.2.125|125}} mille nummum. '''CHARM.''' Nempe ab ipso id accepisti Charmide?{{a|966}} '''SYC.''' Mirum quin ab avo eius aut proavo acciperem, qui sunt mortui.{{a|967}} '''CH.''' Adulescens, cedo dum istuc aurum mi. '''S.''' Quod ego aurum dem tibi?{{a|968}} '''CH.''' Quod a me te accepisse fassu's. '''S.''' Aps te accepisse? '''CH.''' Ita loquor.{{a|969}} '''S.''' Quis tu homo es? '''CH.''' Qui mille nummum tibi dedi ego sum Charmides.{{l|970}}{{r|4.2.130|130}} '''SYC.''' Neque edepol tu is es neque hodie is umquam eris, auro huic quidem.{{a|971}} Abi sis, nugator: nugari nugatori postulas.{{a|972}} '''CH.''' Charmides ego sum. '''S.''' Nequiquam hercle es, nam nihil auri fero.{{a|973}} Nimis argute obrepsisti in eapse occasiuncula:{{a|974}} postquam ego me aurum ferre dixi, post tu factu's Charmides;{{l|975}}{{r|4.2.135|135}} prius tu non eras, quam auri feci mentionem. Nihil agis;{{a|976}} proin tu te, itidem ut charmidatus es, rursum recharmida.{{a|977}} '''CHARM.''' Quis ego sum igitur, siquidem is non sum qui sum? '''SYC.''' Quid id ad me attinet?{{a|978}} Dum ille ne sis quem ego esse nolo, sis mea causa qui lubet.{{a|979}} Prius non is eras qui eras: nunc is factu's qui tum non eras.{{l|980}}{{r|4.2.140|140}} '''CHARM.''' Age si quid agis. '''SYC.''' Quid ego agam? '''CHARM.''' Aurum redde. '''SYC.''' Dormitas, senex.{{a|981}} '''CHARM.''' Fassu's Charmidem dedisse aurum tibi. '''SYC.''' Scriptum quidem.{{a|982}} '''CHARM.''' Properas an non properas ire actutum ab his regionibus,{{a|983}} dormitator, prius quam ego hic te iubeo mulcari male?{{a|984}} '''SYC.''' Quam ob rem? '''CHARM.''' Quia illum quem ementitus es, ego sum ipsus Charmides,{{l|985}}{{r|4.2.145|145}} quem tibi epistulas dedisse aiebas. '''SYC.''' Eho, quaeso, an tu is es?{{a|986}} '''CHARM.''' Is enim vero sum. '''SYC.''' Ain tu tandem? Is ipsusne es? '''CHARM.''' Aio. '''SYC.''' Ipsus es?{{a|987}} '''C.''' Ipsus, inquam, Charmides sum. '''S.''' Ergo ipsusne es? '''C.''' Ipsissimus.{{a|988}} Abin hinc ab oculis? '''SYC.''' Enim vero serio, quoniam advenis—{{a|989}} vapulabis meo arbitratu et novorum aedilium.{{l|990}}{{r|4.2.150|150}} '''CHARM.''' At etiam maledicis? '''SYC.''' Immo, salvos quandoquidem advenis—{{a|991}} di te perdant, si te flocci facio an periisses prius.{{a|992}} Ego ob hanc operam argentum accepi, te macto infortunio:{{a|993}} ceterum qui sis, qui non sis, floccum non interduim.{{a|994}} Ibo, ad illum renuntiabo qui mihi tris nummos dedit,{{l|995}}{{r|4.2.155|155}} ut sciat se perdidisse. Ego abeo. Male vive et vale.{{a|996}} Qui te di omnes advenientem peregre perdant, Charmides.—{{a|997}} '''CHARM.''' Postquam illic hinc abiit, post loquendi libere{{a|998}} videtur tempus venisse atque occasio.{{a|999}} Iam dudum meum ille pectus pnngit aculeus,{{l|1000}}{{r|4.2.160|160}} quid illi negoti fuerit ante aedis meas.{{a|1001}} Nam epistula illa mihi concenturiat metum{{a|1002}} in corde et illud mille nummum quam rem agat.{{a|1003}} Numquam edepol temere tinnit tintinnabulum:{{a|1004}} nisi qui illud tractat aut movet, mutumst, tacet.{{l|1005}}{{r|4.2.165|165}} Sed quis hic est, qui huc in plateam cursuram incipit?{{a|1006}} Lubet observare quid agat: huc concessero.{{a|1007}}</poem> ===<span id='4.3.0'></span>IV.iii=== <poem>[STASIMVS ⸱ CHARMIDES] '''STASIMVS''' Stasime, fac te propere celerem, recipe te ad dominum domum,{{a|1008}} ne subito metus exoriatur scapulis stultitia tua.{{a|1009}} Adde gradum, adpropera. Iam dudum factumst, cum abiisti domo.{{l|1010}} Cave sis tibi, ne bubuli in te cottabi crebri crepent,{{a|1011}} si aberis ab eri quaestione. Ne destiteris currere.{{r|4.3.5|5}}{{a|1012}} Ecce hominem te, Stasime, nihili: satin in thermipolio{{a|1013}} condalium es oblitus, postquam thermopotasti gutturem?{{a|1014}} Recipe te et recurre petere <re> recenti. '''CHARM.''' Huic, quisquis est,{{l|1015}} gurguliost exercitor: is hunc hominem cursuram docet.{{a|1016}} '''STAS.''' Quid, homo nihili, non pudet te? Tribusne te poteriis{{r|4.3.10|10}}{{a|1017}} memoriam esse oblitum? An vero, quia cum frugi hominibus{{a|1018}} ibi bibisti, qui ab alieno facile cohiberent manus?{{a|1019}} Truthus fuit, Cerconicus, Crinnus, Cercobulus, Collabus,{{l|1020}} oculicrepidae cruricrepidae, ferriteri mastigiae:{{a|1021}} inter eosne homines condalium te redipisci postulas?{{r|4.3.15|15}}{{a|1022}} Quorum eorum unus surrupuit currenti cursori solum.{{a|1023}} '''CH.''' Ita me di ament, graphicum furem. '''S.''' Quid ego quod periit petam?{{a|1024}} Nisi etiam laborem ad damnum apponam epithecam insuper.{{l|1025}} Quin tu quod periit periisse ducis? Cape vorsoriam,{{a|1026}} recipe te ad erum. '''CHARM.''' Non fugitivost hic homo, commeminit domi.{{r|4.3.20|20}}{{a|1027}} '''STAS.''' Vtinam veteres homin<um mor>es, veteres parsimoniae{{a|1028}} potius <in> maiore honore hic essent quam mores mali.{{a|1029}} '''CHARM.''' Di immortales, basilica hic quidem facinora inceptat loqui.{{l|1030}} Vetera quaerit, vetera amare hunc more maiorum scias.{{a|1031}} '''STAS.''' Nam nunc mores nihili faciunt quod licet, nisi quod lubet:{{r|4.3.25|25}}{{a|1032}} ambitio iam more sanctast, liberast a legibus;{{a|1033}} scuta iacere fugereque hostis more habent licentiam:{{a|1034}} petere honorem pro flagitio more fit. '''CHARM.''' Morem improbum.{{l|1035}} '''STAS.''' Strenuiores praeterire more fit. '''CHARM.''' Nequam quidem.{{a|1036}} '''STAS.''' Mores leges perduxerunt iam in potestatem suam,{{r|4.3.30|30}}{{a|1037}} magisque is sunt obnoxiosae quam parentes liberis.{{a|1038}} Eae miserae etiam ad parietem sunt fixae clavis ferreis,{{a|1039}} ubi malos mores adfigi nimio fuerat aequius.{{l|1040}} '''CHARM.''' Lubet adire atque appellare hunc; verum ausculto perlubens{{a|1041}} et metuo, si compellabo, ne aliam rem occipiat loqui.{{r|4.3.35|35}}{{a|1042}} '''STAS.''' Neque istis quicquam lege sanctumst: leges mori serviunt,{{a|1043}} mores autem rapere properant qua sacrum qua publicum.{{a|1044}} '''CHARM.''' Hercle istis malam rem magnam moribus dignumst dari.{{l|1045}} '''S.''' Nonne hoc publice animum advorti? Nam id genus hominum omnibus{{a|1046}} univorsis est advorsum atque omni populo male facit:{{r|4.3.40|40}}{{a|1047}} male fidem servando illis quoque abrogant etiam fidem,{{a|1048}} qui nil meriti; quippe eorum ex ingenio ingenium horum probant.{{a|1049}} Hoc qui in mentem venerit mihi? Re ipsa modo commonitus sum.{{l|1050}} Si quoi mutuom quid dederis, fit pro proprio perditum:{{a|1051}} quom repetas, inimicum amicum beneficio invenias tuo.{{r|4.3.45|45}}{{a|1052}} Si mage exigere occupias, duarum rerum exoritur optio:{{a|1053}} vel illud quod credideris perdas, vel illum amicum amiseris.{{a|1054}} '''CH.''' Meus est hic quidem Stasimus servos. '''S.''' Nam ego talentum mutuom{{l|1055}} quoi dederam, talento inimicum mi emi, amicum vendidi.{{a|1056}} Sed ego sum insipientior, qui rebus curem publicis{{r|4.3.50|50}}{{a|1057}} potius quam, id quod proxumumst, meo tergo tutelam geram.{{a|1058}} Eo domum. '''CH.''' Heus tu, asta ilico. Audi. '''S.''' Heus tu, non sto. '''CH.''' Te volo.{{a|1059}} ST. Quid si ego me te velle nolo? '''CH.''' Aha nimium, Stasime, saeviter.{{l|1060}} '''S.''' Emere meliust cui imperes. '''CH.''' Pol ego emi atque argentum dedi;{{a|1061}} sed si non dicto audiens est, quid ago? '''STAS.''' Da magnum malum.{{r|4.3.55|55}}{{a|1062}} '''CHARM.''' Bene mones, ita facere certumst. '''STAS.''' Nisi quidem es obnoxius.{{a|1063}} '''CHARM.''' Si bonus es, obnoxius sum; sin secus es, faciam ut iubes.{{a|1064}} '''STAS.''' Quid id ad me attinet, bonisne servis tu utare an malis?{{l|1065}} '''CHARM.''' Quia boni malique in ea re pars tibi est. '''STAS.''' Partem alteram{{a|1066}} tibi permitto; illam alteram apud me, quod bonist, apponito.{{r|4.3.60|60}}{{a|1067}} '''CHARM.''' Si eris meritus, fiet. Respice huc ad me. Ego sum Charmides.{{a|1068}} '''STAS.''' Hem quis est qui mentionem homo hominis fecit optumi?{{a|1069}} '''CHARM.''' Ipsus homo optumus. '''STAS.''' Mare terra caelum, di vestram fidem,{{l|1070}} satin ego oculis plane video? Estne ipsus an non est? Is est,{{a|1071}} certe is est, is est profecto. O mi ere exoptatissime,{{r|4.3.65|65}}{{a|1072}} salve. '''CH.''' Salve, Stasime. '''S.''' Salvom te — '''CH.''' Scio et credo tibi.{{a|1073}} Sed omitto alia, hoc mihi responde: liberi quid agunt mei,{{a|1074}} quos reliqui hic filium atque filiam? '''STAS.''' Vivont, valent.{{l|1075}} '''CH.''' Nempe uterque? '''S.''' Vterque. '''CH.''' Di me salvom et servatum volunt.{{a|1076}} Cetera intus otiose percontabor quae volo.{{r|4.3.70|70}}{{a|1077}} Eamus intro, sequere. '''S.''' Quo tu te agis? '''CH.''' Quonam nisi domum?{{a|1078}} '''STAS.''' Hicine nos habitare censes? '''CHARM.''' Vbinam ego alibi censeam?{{a|1079}} '''S.''' Iam — '''CH.''' Quid iam? '''S.''' Non sunt nostrae aedis istae. '''CH.''' Quid ego ex te audio?{{l|1080}} '''STAS.''' Vendidit tuos natus aedis. '''CHARM.''' Perii. '''STAS.''' Praesentariis{{a|1081}} argenti minis numeratis — '''CH.''' Quot? '''S.''' Quadraginta. '''CH.''' Occidi.{{r|4.3.75|75}}{{a|1082}} Quis eas emit? '''STAS.''' Callicles, cui tuam rem commendaveras;{{a|1083}} is habitatum huc commigravit nosque exturbavit foras.{{a|1084}} '''CHARM.''' Vbi nunc filius meus habitat? '''STAS.''' Hic in hoc posticulo.{{l|1085}} '''CHARM.''' Male disperii. '''STAS.''' Credidi aegre tibi id, ubi audisses, fore.{{a|1086}} '''CHARM.''' Ego miserrumis periclis sum per maria maxuma{{r|4.3.80|80}}{{a|1087}} vectus, capitali periclo per praedones plurimos{{a|1088}} me servavi, salvos redii: nunc hic disperii miser,{{a|1089}} propter eosdem quorum causa fui hac aetate exercitus.{{l|1090}} Adimit animam mi aegritudo. Stasime, tene me. '''STAS.''' Visne aquam{{a|1091}} tibi petam? '''CH.''' Res quom animam agebat, tum esse offusam oportuit.{{r|4.3.85|85}}{{a|1092}}</poem> ===<span id='4.4.0'></span>IV.iv=== <poem>[CALLICLES ⸱ CHARMIDES ⸱ STASIMVS] '''CALLICLES''' Quid hoc hic clamoris audio ante aedis meas?{{a|1093}} '''CHARM.''' O Callicles, o Callicles, o Callicles,{{a|1094}} qualine amico mea commendavi bona?{{l|1095}} '''CALL.''' Probo et fideli et fido et cum magna fide.{{a|1096}} Et salve et salvom te advenisse gaudeo.{{r|4.4.5|5}}{{a|1097}} '''CHARM.''' Credo, omnia istaec si ita sunt ut praedicas.{{a|1098}} Sed quis iste est tuos ornatus? '''CALL.''' Ego dicam tibi.{{a|1099}} Thensaurum effodiebam intus, dotem, filiae{{l|1100}} tuae quae daretur. Sed intus narrabo tibi{{a|1101}} et hoc et alia. Aequere. '''CH.''' Stasime. ST. Hem. '''CH.''' Strenue{{r|4.4.10|10}}{{a|1102}} curre in Piraeum, atque unum curriculum face.{{a|1103}} Videbis iam illic navem qua advecti sumus.{{a|1104}} Iubeto Sangarionem quae imperaverim{{l|1105}} curare ut efferantur, et tu ito simul.{{a|1106}} Solutumst portitori iam portorium:{{r|4.4.15|15}}{{a|1107}} nihil est morae. I, i, ambula, actutum redi.{{a|1108}} '''STAS.''' Illic sum atque hic sum. '''CALL.''' Sequere tu hac me intro.'''CHARM.''' Sequor.{{a|1109}} '''STAS.''' Hic meo ero amicus solus firmus restitit,{{l|1110}} neque demutavit animum de firma fide,{{a|1111}} quamquam labores multos{{r|4.4.20|20}}{{a|1112}} sed hic unus, ut ego suspicor, servat fidem.{{a|1113}} † ob rem laborem eum ego cepisse censeo.—{{a|1114}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[LYSITELES] '''LYSITELES''' Hic homost omnium hominum praecipuos,{{l|1115}} voluptatibus gaudiisque antepotens:{{a|1116}} ita commoda quae cupio eveniunt,{{a|1117}} quod ago adsequitur, subest, subsequitur,{{a|1118}} ita gaudiis gaudium suppeditat.{{r|5.1.5|5}}{{a|1119}} Modo me Stasimus Lesbonici servos convenit <domi>;{{l|1120}} is mihi dixit, suom erum peregre huc advenisse Charmidem.{{a|1121}} Nunc mi is propere conveniundust, ut quae cum eius filio{{a|1122}} egi, ei rei fundus pater sit potior. Eo <quantum potest>.{{a|1123}} Sed fores hae sonitu suo mihi moram obiciunt incommode.{{r|5.1.10|10}}{{a|1124}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[CHARMIDES ⸱ CALLICLES ⸱ LYSITELES ⸱ LESBONICVS] '''CHARMIDES''' Neque fuit neque erit neque esse quemquam hominem in terra arbitror,{{l|1125}} quoi fides fidelitasque amicum erga aequiperet tuam;{{a|1126}} nam exaedificavisset me ex his aedibus, apsque te foret.{{a|1127}} '''CALLICLES''' Si quid amicum erga bene feci aut consului fideliter,{{a|1128}} non videor meruisse laudem, culpa caruisse arbitror.{{r|5.2.5|5}}{{a|1129}} [nam beneficium, homini proprium quod datur, † prosumpserit,{{l|1130}} quod datum utendumst, id repetundi copiast quando velit.]{{a|1131}} '''CHARM.''' Est ita ut tu dicis. Sed ego hoc nequeo mirari satis,{{a|1132}} eum sororem despondisse suam in tam fortem familiam.{{a|1133}} '''CALL.''' Lysiteli quidem Philtonis filio. '''LYS.''' Enim me nominat.{{r|5.2.10|10}}{{a|1134}} '''CHARM.''' Familiam optumam occupavit. '''LYS.''' Quid ego cesso hos conloqui?{{l|1135}} Sed maneam etiam opinor, namque hoc commodum orditur loqui.{{a|1136}} '''CH.''' Vah. '''CALL.''' Quid est? '''CH.''' Oblitus intus dudum tibi sum dicere:{{a|1137}} modo mi advenienti nugator quidam occessit obviam,{{a|1138}} nimis pergraphicus sycophanta; is mille nummum se aureum{{r|5.2.15|15}}{{a|1139}} meo datu tibi ferre et gnato Lesbonico aibat meo;{{l|1140}} quem ego nec qui esset noram, neque eum ante usquam conspexi prius.{{a|1141}} Sed quid rides? '''CALL.''' Meo adlegatu venit, quasi qui aurum mihi{{a|1142}} ferret aps te, quod darem tuae gnatae dotem, ut filius{{a|1143}} tuos, quando illi a me darem, esse allatum id aps te crederet{{r|5.2.20|20}}{{a|1144}} neu qui rem ipsam posset intellegere, [et] thensaurum tuom{{l|1145}} me esse penes, atque eum [a] me lege populi patrium posceret.{{a|1146}} '''CHARM.''' Scite edepol. '''CALL.''' Megaronides communis hoc meus et tuos{{a|1147}} benevolens commentust. '''CHARM.''' Quin conlaudo consilium et probo.{{a|1148}} '''LYS.''' Quid ego ineptus, dum sermonem vereor interrumpere,{{r|5.2.25|25}}{{a|1149}} solus sto nec quod conatus sum agere ago? Hominis conloquar.{{l|1150}} '''CH.''' Quis hic est, qui huc ad nos incedit? '''L.''' Charmidem socerum suom{{a|1151}} Lysiteles salutat. '''CHARM.''' Di dent tibi, Lysiteles, quae velis.{{a|1152}} '''CALL.''' Non ego sum salute dignus? '''LYS.''' Immo salve, Callicles;{{a|1153}} hunc priorem aequomst me habere: tunica propior palliost.{{r|5.2.30|30}}{{a|1154}} '''CALL.''' Deos volo consilia vostra <vobis> recte vortere.{{l|1155}} '''CHARM.''' Filiam meam tibi desponsam esse audio. '''LYS.''' Nisi tu nevis.{{a|1156}} '''CH.''' Immo haud nolo. '''L.''' Sponden ergo tuam gnatam uxorem mihi?{{a|1157}} '''CHARM.''' Spondeo, et mille auri Philippum dotis. '''LYS.''' Dotem nil moror.{{a|1158}} '''CHARM.''' Si illa tibi placet, placenda dos quoque est quam dat tibi.{{r|5.2.35|35}}{{a|1159}} Postremo quod vis non duces, nisi illud quod non vis feres.{{l|1160}} '''CALL.''' Ius hic orat. '''LYS.''' Impetrabit te advocato atque arbitro.{{a|1161}} Istac lege filiam tuam sponden mi uxorem dari?{{a|1162}} '''CH.''' Spondeo. '''C.''' Et ego spondeo idem hoc. '''L.''' Oh salvete, adfines mei.{{a|1163}} '''CHARM.''' Atque edepol sunt res, quas propter tibi tamen suscensui.{{r|5.2.40|40}}{{a|1164}} '''LYS.''' Quid ego feci? '''CHARM.''' Meum corrumpi quia perpessu's filium.{{l|1165}} '''LYS.''' Si id mea voluntate factumst, <est> quod mihi suscenseas.{{a|1166}} Sed sine me hoc aps te impetrare quod volo. '''CH.''' Quid id est? '''L.''' Scies.{{a|1167}} Si quid stulte fecit, ut ea missa facias omnia.{{a|1168}} Quid quassas caput? '''CH.''' Cruciatur cor mi, et metuo. '''L.''' Quidnam id est?{{r|5.2.45|45}}{{a|1169}} '''CHARM.''' Quom ille itast ut esse nolo, id crucior; metuo, si tibi{{l|1170}} denegem quod me oras, ne te leviorem erga me putes.{{a|1171}} Non gravabor. Faciam ita ut vis. '''LYS.''' Probus es. Eo, ut illum evocem.{{a|1172}} '''CHARM.''' Miserumst, male promerita, ut merita sunt, si ulcisci non licet.{{a|1173}} '''LYS.''' Aperite hoc, aperite propere et Lesbonicum, si domist,{{r|5.2.50|50}}{{a|1174}} [foras] evocate: ita subitost propere quod eum conventum volo.{{l|1175}} '''LESBONICVS''' Quis homo tam tumultuoso sonitu me excivit [subito] foras?{{a|1176}} '''LYS.''' Benevolens tuos atque amicus. '''LESB.''' Satine salve? Dic mihi.{{a|1177}} '''LYS.''' Recte. Tuom patrem rediisse salvom peregre gaudeo.{{a|1178}} '''LE.''' Quis id ait? LY. Ego. '''LE.''' Tun vidisti? LY. Et tute item videas licet.{{r|5.2.55|55}}{{a|1179}} '''LESB.''' O pater, pater mi, salve. '''CHARM.''' Salve multum, gnate mi.{{l|1180}} '''LESB.''' Si quid tibi, pater, laboris — '''CHARM.''' Nihil evenit, ne time:{{a|1181}} bene re gesta salvos redeo — si tu modo frugi esse vis.{{a|1182}} Haec tibi pactast Callicli <huius> filia. '''LESB.''' Ego ducam, pater,{{a|1183}} et eam et si quam aliam iubebis. '''CHARM.''' Quamquam tibi suscensui,{{r|5.2.60|60}}{{a|1184}} miseria <una> uni quidem hominist adfatim. '''CALL.''' Immo huic parumst,{{l|1185}} nam si pro peccatis centum ducat uxores, parumst.{{a|1186}} '''LESB.''' At iam posthac temperabo. '''CHARM.''' Dicis, si facies modo.{{a|1187}} '''LYS.''' Numquid causaest quin uxorem cras domum ducam? '''CHARM.''' [optimumst.] Licet.{{a|1188}} Tu in perendinum paratus sis ut ducas. '''CATERVA''' Plaudite.{{r|5.2.65|65}}{{a|1189}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} lxm5fkurk9wxw0la8e67yjfxodblhwz Truculentus 0 40446 286437 254809 2026-11-02T12:05:03Z Saumache 27923 286437 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus= Truculentus |OperaeWikiPagina= |Liber= |Editio= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/truculentus.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]] ⸱ [[#II.iv|iv]] ⸱ [[#II.v|v]] ⸱ [[#II.vi|vi]] ⸱ [[#II.vii|vii]] ⸱ [[#II.viii|viii]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]] ⸱ [[#IV.iii|iii]] ⸱ [[#IV.iv|iv]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>DINIARCHVS ADVLESCENS ASTAPHIVM ANCILLA TRVCVLENTVS SERVVS PHRONESIVM MERETRIX STRATOPHANES MILES CYAMVS SERVVS STRABAX ADVLESCENS CALLICLES SENEX SVRA TONSTRIX ANCILLA</poem> ==ARGVMENTVM== <poem>'''T'''res unam pereunt adulescentes mulierem.{{r|argumentum.0|}} '''R'''ure unus, alter urbe, peregre tertius; '''V'''tque ista ingenti militem tangat bolo, '''C'''lam sibi supposuit clandestino editum. '''V'''i magna servos est ac trucibus moribus,{{r|argumentum.5|5}} '''L'''upae ni rapiant domini parsimoniam; '''E'''t is tamen molliter. Miles advenit '''N'''atique causa dat propensa munera. '''T'''andem compressae pater cognoscit omnia, '''V'''tque illam ducat qui vitiarat convenit,{{r|argumentum.10|10}} '''S'''uomque is repetit a meretrice subditum.</poem> ==<span id='prologus.0.0'></span>PROLOGVS== <poem>Perparvam partem postulat Plautus loci{{a|1}} de vestris magnis atque amoenis moenibus,{{a|2}} Athenas quo sine architectis conferat.{{a|3}} Quid nunc? Daturin estis an non? Adnuont.{{a|4}} Scio rem quidem urbis me ablaturum sine mora;{{l|5}}{{r|prologus.0.5|5}} quid si de vostro quippiam orem? Abnuont.{{a|6}} Eu hercle in vobis resident mores pristini,{{a|7}} ad denegandum ut celeri lingua utamini.{{a|8}} Sed hoc agamus qua huc ventumst gratia.{{a|9}} Athenis mutabo ita ut hoc est proscaenium{{l|10}}{{r|prologus.0.10|10}} tantisper dum transigimus hanc comoediam.{{a|11}} Hic habitat mulier, nomen cui est Phronesium;{{a|12}} haec huius saecli mores in se possidet:{{a|13}} numquam ab amatore [suo] postulat id quod datumst,{{a|14}} sed relicuom dat operam ne sit relicuom,{{l|15}}{{r|prologus.0.15|15}} poscendo atque auferendo, ut mos est mulierum;{{a|16}} nam omnes id faciunt, cum se amari intellegunt.{{a|17}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|17a}} ea se peperisse puerum simulat militi,{{a|18}} quo citius rem ab eo averrat cum pulvisculo.{{r|prologus.0.20|20}}{{a|19}} Quid multa? †stuic superet muliere{{l|20}} †hiscum anima ad eum habenti erce teritur.{{a|21}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|21a}}</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[DINIARCHVS] '''DINIARCHVS''' Non omnis aetas ad perdiscendum sat est{{a|22}} amanti, dum id perdiscat, quot pereat modis;{{a|23}} neque eam rationem eapse umquam educet Venus,{{a|24}} quam penes amantum summa summarum redit,{{l|25}} quot amans exemplis ludificetur, quot modis{{r|1.1.5|5}}{{a|26}} pereat quotque exoretur exorabulis:{{a|27}} quot illic blanditiae, quot illic iracundiae{{a|28}} sunt, quot supplicia danda, di vostram fidem, hui,{{a|29}} quid perierandum est etiam, praeter munera:{{l|30}} primumdum merces annua, is primus bolust,{{r|1.1.10|10}}{{a|31}} ob eam tres noctes dantur; interea loci{{a|32}} †aut ara aut vinum aut oleum aut triticum,{{a|33}} temptat benignusne an bonae frugi sies:{{a|34}} quasi in piscinam rete qui iaculum parat,{{l|35}} quando abiit rete pessum, adducit lineam;{{r|1.1.15|15}}{{a|36}} si inierit rete piscis, ne effugiat cavet:{{a|37}} dum huc dum illuc rete <circumv>or<tit>, impedit{{a|38}} piscis usque adeo donicum eduxit foras.{{a|39}} Itidem si amator id quod oratur dedit{{l|40}} atque est benignus potius quam frugi bonae{{r|1.1.20|20}}{{a|41}} [adduntur noctes, interim ille hamum vorat],{{a|42}} si semel amoris poculum accepit meri{{a|43}} eaque intra pectus se penetravit potio,{{a|44}} extemplo et ipsus periit et res et fides.{{l|45}} Si iratum scortumst forte amatori suo,{{r|1.1.25|25}}{{a|46}} bis perit amator, ab re atque <ab> animo simul;{{a|47}} sin alter altri propitiust, idem perit:{{a|48}} si raras noctes ducit, ab animo perit;{{a|49}} sin crebras ducit, ipsus gaudet, res perit.{{l|50}} †iteca in aedibus lenosis†{{l|50a}}{{r|1.1.30|30}} prius quam unum dederis, centum quae poscat parat:{{a|51}} aut periit aurum aut conscissa pallula <est>{{a|52}} aut empta ancilla aut aliquod vasum argenteum{{a|53}} aut vasum ahenum antiquom aut lectus †laptiles{{a|54}} aut armariola Graeca, aut aliquid semper est{{l|55}}{{r|1.1.35|35}} quod † petra debeatque amans scorto suo.{{a|56}} Atque haec celamus nos clam magna industria,{{a|57}} quom rem fidemque nosque nosmet perdimus,{{a|58}} ne qui parentes neu cognati sentiant;{{a|59}} quos cum celamus si faximus conscios,{{l|60}}{{r|1.1.40|40}} qui nostrae aetati tempestivo temperent,{{a|61}} unde anteparta demus postpartoribus,{{a|62}} faxim lenonum et scortorum † plus est{{l|62a}} et minus damnosorum hominum quam nunc sunt siet.{{a|63}} Nam nunc lenonum et scortorum plus est fere,{{r|1.1.45|45}}{{a|64}} quam olim muscarum est cum caletur maxime.{{l|65}} Nam nusquam alibi si sunt, circum argentarias{{a|66}} scorta <et> lenones qui sedent cottidie,{{a|67}} ea nimia est ratio; quippe qui certo scio,{{a|68}} ibi plus scortorum esse iam quam ponderum.{{r|1.1.50|50}}{{a|69}} Quos quidem quam ad rem dicam in argentariis{{l|70}} referre habere, nisi pro tabulis, nescio,{{a|71}} ubi aera perscribantur usuraria:{{a|72}} accepta dico, expensa ne qui censeat.{{a|73}} Postremo id magno in populo † mulier hominibus,{{r|1.1.55|55}}{{a|74}} re placida atque otiosa, victis hostibus:{{l|75}} amare oportet omnes qui quod dent habent.{{a|76}} Nam mihi haec meretrix quae hic habet, Phronesium,{{a|77}} suom nomen omne ex pectore exmovit meo,{{a|78}} phronesim, nam phronesis est sapientia.{{l|78a}}{{r|1.1.60|60}} Nam me fuisse huic fateor summum atque intumum,{{a|79}} quod amantis multo pessimum est pecuniae;{{l|80}} eadem postquam alium repperit qui plus daret,{{a|81}} damnosiorem, † mihi exinde immovit loco,{{a|82}} quem antehac odiosum sibi esse memorabat mala,{{r|1.1.65|65}}{{a|83}} Babyloniensem militem. Is nunc dicitur{{a|84}} venturus peregre; eo nunc commenta est dolum:{{l|85}} peperisse simulat sese, ut me extrudat foras{{a|86}} atque ut cum solo pergraecetur milite;{{a|87}} eum esse simulat militem puero patrem.{{r|1.1.70|70}}{{a|88}} Eum isti suppositum puerum opinor pessumae.{{l|88a}} Mihi verba retur dare se? An me censuit{{a|89}} celare se potesse, gravida si foret?{{l|90}} Nam ego Lemno advenio Athenas nudius tertius,{{a|91}} legatus hinc quo cum publico imperio fui.{{r|1.1.75|75}}{{a|92}} Sed haec quidem eius Astaphium est ancillula;{{a|93}} cum ea quoque etiam mihi fuit commercium.{{a|94}}</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[ASTAPHIVM ⸱ DINIARCHVS] '''ASTAPHIVM''' Ad fores auscultate atque adservate aedis,{{l|95}} ne quis adventor gravior abaetat quam adveniat,{{a|96}} neu, qui manus attulerit steriles intro ad nos,{{a|97}} gravidas foras exportet. Novi ego hominum mores;{{a|98}} ita nunc adulescentes morati sunt: quini{{r|1.2.5|5}}{{a|99}} aut seni adveniunt ad scorta congerrones;{{l|100}} consulta sunt consilia: quando intro advenerunt,{{a|101}} oenus eorum aliqui osculum amicae usque oggerit, dum illi agant ceteri cleptae;{{a|102}} sin vident quempiam se adservare, obludiant qui custodem oblectent{{a|103}} per ioculum et ludum; de nostro saepe edunt: quod fartores, faciunt.{{r|1.2.10|10}}{{a|104}} Fit pol hoc, et pars spectatorum scitis pol haec vos me haud mentiri,{{l|105}} †ibi sibus pugnae et virtuti de praedonibus praedam capere.{{a|106}} At ecastor nos rursum lepide referimus gratiam furibus nostris:{{l|110|107-110}} nam ipsi vident cum eorum aggerimus bona atque etiam ultro ipsi aggerunt ad nos.{{l|111}} '''DIN.''' Me illis quidem haec verberat verbis,{{r|1.2.15|15}}{{a|112}} nam ego huc bona mea degessi.{{a|113}} '''AST.''' Commemini, iam pol ego eumpse ad nos, si domi erit, mecum adducam.{{a|114}} '''DIN.''' Heus, mane dum, Astaphium, prius quam abis.{{l|115}} '''AST.''' Qui revocat? '''DIN.''' Scies: respice huc. '''AST.''' Quis est?{{a|116}} '''DIN.''' Vobis qui multa bona esse volt. '''AST.''' Dato, si esse vis.{{r|1.2.20|20}}{{a|117}} '''DIN.''' Faxo erunt. Respice huc modo. '''AST.''' Oh,{{a|118}} enicas me miseram, quisquis es.{{a|119}} '''DIN.''' Pessuma, mane.{{l|120}} '''AST.''' Optume, odio es.{{a|121}} Diniarchusne illic est? Atque is est.{{r|1.2.25|25}}{{a|122}} '''DIN.''' Salva sis. '''AST.''' Et tu.{{a|123}} '''DIN.''' Fer contra manum et pariter gradere.{{a|124}} '''AST.''' Tuis servio atque audiens sum imperiis.{{l|125}} '''DIN.''' Quid agis? '''AST.''' Valeo et validum teneo.{{a|126}} Peregre quoniam advenis, cena detur.{{r|1.2.30|30}}{{a|127}} '''DIN.''' Bene dicis benigneque vocas, Astaphium. '''AST.''' Amabo,{{a|128}} sine me ire, era quo iussit. '''DIN.''' Eas. Sed quid ais? '''AST.''' Quid vis?{{a|129}} '''DIN.''' Dic quo iter inceptas; quis est quem arcessis? '''AST.''' Archilinem{{l|130}} †obstetricem. '''DIN.''' Mala tu femina es, oles unde es disciplinam.{{a|131}} Manifesto mendaci, mala, teneo te. '''AST.''' Quid iam, amabo?{{r|1.2.35|35}}{{a|132}} '''DIN.''' Quia te adducturam huc dixeras eumpse, non eampse;{{a|133}} nunc mulier facta est iam ex viro: mala es praestrigiatrix.{{a|134}} Sed tandem eloquere, quis is homost, Astaphium? Novos amator?{{l|135}} '''AST.''' Nimis otiosum te arbitror hominem esse. '''DIN.''' Qui arbitrare?{{a|136}} '''AST.''' Quia tuo vestimento et cibo alienis rebus curas.{{r|1.2.40|40}}{{a|137}} '''DIN.''' Vos mihi dedistis otium. '''AST.''' Qui, amabo? '''DIN.''' Ego expedibo.{{a|138}} Rem perdidi apud vos, vos meum negotium abstulistis.{{a|139}} Si rem servassem, fuit ubi negotiosus essem.{{l|140}} '''AST.''' An tu te Veneris publicum aut Amoris alia lege{{a|141}} habere posse postulas, quin otiosus fias?{{r|1.2.45|45}}{{a|142}} '''DIN.''' Illa, haud ego, habuit publicum: pervorse interpretaris;{{a|143}} nam advorsum legem meam ob meam scripturam pecudem cepit.{{a|144}} '''AST.''' Plerique idem quod tu facis faciunt rei male gerentes:{{l|145}} ubi non est, scripturam unde dent, incusant publicanos.{{a|146}} '''DIN.''' Male vertit res pecuaria mihi apud vos: nunc vicissim{{r|1.2.50|50}}{{a|147}} volo habere aratiunculam pro copia hic apud vos.{{a|148}} '''AST.''' Non arvos hic, sed pascuost ager: si arationes<ref>arationes ''Valla'' : rationes ''BCD''</ref>{{a|149}} habituris,<ref>habituru's ''corr., Valla''</ref> qui arari solent, ad pueros ire meliust.{{l|150}} Hunc nos habemus publicum, illi alii sunt publicani.{{a|151}} '''DIN.''' Vtrosque pergnovi probe. '''AST.''' Em istoc pol tu otiosu's,{{r|1.2.55|55}}{{a|152}} cum et illic et hic pervorsus es. Sed utriscum rem esse mavis?{{a|153}} '''DIN.''' Procaciores estis vos, sed illi periuriores;{{a|154}} illis perit quidquid datur, neque ipsis apparet quicquam:{{l|155}} vos saltem si quid quaeritis, ecbibitis et comestis.{{a|156}} Postremo illi sunt improbi, vos nequam et gloriosae.{{r|1.2.60|60}}{{a|157}} '''AST.''' Male quae in nos vis, ea omnia tibi dicis, Diniarche,{{a|158}} et nostram et illorum vicem. '''DIN.''' Qui istuc? '''AST.''' Rationem dicam:{{a|159}} quia qui alterum incusat probri, sumpse enitere oportet.{{l|160}} Tu a nobis sapiens nihil habes, nos nequam abs ted habemus.{{a|161}} '''DIN.''' O Astaphium, haud istoc modo solita es me ante appellare,{{r|1.2.65|65}}{{a|162}} sed blande, cum illuc, quod apud vos nunc est, apud me habebam.{{a|163}} '''AST.''' Dum vivit, hominem noveris: ubi mortuost, quiescat.{{a|164}} Te dum vivebas noveram. '''DIN.''' An me mortuom arbitrare?{{l|165}} '''AST.''' Qui potis [est], amabo, planius? Qui antehac amator summus{{a|166}} habitu's, nunc ad amicam venis querimoniam deferre.{{r|1.2.70|70}}{{a|167}} '''DIN.''' Vestra hercle factum iniuria, quae properavistis olim:{{a|168}} rapere otiose oportuit, diu ut essem incolumis vobis.{{a|169}} '''AST.''' Amator similest oppidi hostilis. '''DIN.''' Quo argumento [est]?{{l|170}} '''AST.''' Quam primum expugnari potis [est], tam id optimum est amicae.{{a|171}} '''DIN.''' Ego fateor, sed longe aliter est amicus atque amator:{{r|1.2.75|75}}{{a|172}} certe hercle quam veterrimus, tam homini optimust amicus.{{a|173}} <'''AST.''' Si vivit. '''DIN.'''> Non hercle occidi, sunt mi etiam fundi et aedis.{{a|174}} '''AST.''' Cur, obsecro, ergo ante ostium pro ignoto alienoque astas?{{l|175}} <nowiki><i></nowiki> intro, haud alienus tu quidem es; nam ecastor neminem hodie{{a|176}} mage amat corde atque animo suo, si quidem habes fundum atque aedis.{{r|1.2.80|80}}{{a|177}} '''DIN.''' In melle sunt linguae sitae vostrae atque orationes,{{a|178}} facta atque corda in felle sunt sita atque acerbo aceto:{{a|179}} eo dicta lingua dulcia datis, corde amara facitis.{{l|180}} '''AST.''' [Amantes si qui non danunt, † non didici fabulari.]{{a|181}} Non istaec, mea benignitas, decuit te fabulari,{{r|1.2.85|85}}{{a|182}} sed istos qui cum geniis suis belligerant parcipromi.{{a|183}} '''DIN.''' Mala es atque eadem quae soles inlecebra. '''AST.''' Vt exspectatus{{a|184}} peregre advenisti, quam, obsecro, cupiebat te era videre.{{l|185}} '''D.''' Quid tandem? '''A.''' Te unum ex omnibus amat. '''D.''' Euge, fundi et aedis,{{a|186}} per tempus subvenistis. Sed quid ais, Astaphium? '''AST.''' Quid vis?{{r|1.2.90|90}}{{a|187}} '''DIN.''' Estne intus nunc Phronesium? '''AST.''' Vtut aliis, tibi quidem intus.{{a|188}} '''DIN.''' Valetne? '''AST.''' Immo edepol melius iam fore spero, te ubi videbit.{{a|189}} '''DIN.''' Hoc nobis vitium maxumumst, cum amamus tum <hoc> perimus:{{l|190}} si illud quod volumus dicitur, palam cum mentiuntur,{{a|191}} verum esse insciti credimus, ne ut iusta utamur ira.{{r|1.2.95|95}}{{a|192}} '''A.''' Heia, haud itast res. '''D.''' Ain tu eam me amare? '''A.''' Immo unice unum.{{a|193}} '''D.''' Peperisse audivi. '''A.''' Ah obsecro, tace, Diniarche. '''D.''' Quid iam?{{a|194}} '''AST.''' Horresco misera, mentio quotiens fit partionis,{{l|195}} ita paene nulla tibi fuit Phronesium. I intro, amabo,{{a|196}} vise illam. Atque opperimino: iam exibit; nam lavabat.{{r|1.2.100|100}}{{a|197}} '''DIN.''' Quid ais tu? Quae numquam fuit praegnas, qui parere potuit?{{a|198}} Nam equidem illi uterum, quod sciam, numquam extumere sensi.{{a|199}} '''AST.''' Celabat metuebatque te, ne tu sibi persuaderes,{{l|200}} ut abortioni operam daret puerumque ut enicaret.{{a|201}} '''DIN.''' Tum pol isti est puero pater Babyloniensis miles,{{r|1.2.105|105}}{{a|202}} quoius nunc ista adventum expetit. '''AST.''' Immo ab eo ut nuntiatumst,{{a|203}} iam hic adfuturum aiunt eum. Nondum advenisse miror.{{a|204}} '''DIN.''' Ibo igitur intro? '''AST.''' Quippini? Tam audacter quam domum ad te;{{l|205}} nam tu quidem edepol noster es etiam nunc, Diniarche.{{a|206}} '''DIN.''' Quam mox te huc recipis? '''AST.''' Iam hic ero: propest, profecta quo sum.{{r|1.2.110|110}}{{a|207}} '''DIN.''' Redi vero actutum. Ego interim hic apud vos opperibor.—{{a|208}}</poem> ==ACTVS II== ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[ASTAPHIVM] '''AST.''' Hahahae, requievi,{{a|209}} quia intro abiit odium meum.{{l|210}} Tandem sola sum. Nunc quidem meo arbitratu{{a|211}} loquar libere quae volam et quae lubebit.{{a|212}} Huic homini amanti mea era apud nos naeniam dixit domi,{{r|2.1.5|5}}{{a|213}} nam fundi et aedis obligatae sunt ob Amoris praedium.{{a|214}} Verum apud hunc mea era sua consilia summa eloquitur libere,{{l|215}} magisque adeo ei consiliarius hic amicust quam auxiliarius.{{a|216}} Dum fuit, dedit; nunc nihil habet: quod habebat nos habemus,{{a|217}} iste id habet quod nos habuimus. Humanum facinus factumst.{{r|2.1.10|10}}{{a|218}} Actutum fortunae solent mutari, varia vitast:{{a|219}} nos divitem istum meminimus atque iste pauperes nos:{{l|220}} verterunt sese memoriae; stultus sit qui id miretur.{{a|221}} Si eget, necessest nos pati: amavit, aequom ei factum est.{{a|222}} Piaculumst miserere nos hominum rei male gerentum.{{r|2.1.15|15}}{{a|223}} [bonis esse oportet dentibus lenam probam,{{a|224}} adripere ut quisquis veniat blandeque adloqui,{{l|225}} male corde consultare, bene lingua loqui.]{{a|226}} Meretricem sentis similem esse condecet,{{a|227}} quemquem hominem attigerit, profecto ei aut malum aut damnum dare.{{r|2.1.20|20}}{{a|228}} Numquam amatoris meretricem oportet causam noscere,{{a|229}} quin, ubi nil det, pro infrequente eum mittat militia domum.{{l|230}} Nec umquam erit probus quisquam amator nisi qui rei inimicust suae.{{a|231}} Nugae sunt nisi, modo quom dederit, dare iam lubeat denuo;{{a|232}} is amatur hic apud nos, qui quod dedit id oblitust datum.{{r|2.1.25|25}}{{a|233}} Dum habeat, dum amet; ubi nil habeat, alium quaestum coepiat.{{a|234}} Aequo animo, ipse si nihil habeat, aliis qui habent, det locum.{{l|235}} [probust amator, qui relictis rebus rem perdit suam.]{{a|236}} At nos male agere praedicant viri solere secum,{{a|237}} nosque esse avaras. Qui sumus? Quid male nos agimus tandem?{{r|2.1.30|30}}{{a|238}} Nam ecastor numquam satis dedit suae quisquam amicae amator,{{a|239}} neque pol nos satis accepimus neque umquam ulla satis poposcit.{{l|240}} Nam quando sterilis est amator ab datis,{{a|241}} si negat se habere quod det, soli credimus,{{a|242}} nec satis accipimus, satis cum quod det non habet:{{r|2.1.35|35}}{{a|243}} semper datores novos oportet quaerere,{{a|244}} qui de thensauris integris demus danunt.{{l|245}} Velut hic agrestis est adulescens, qui hic habet,{{a|246}} nimis pol mortalis lepidus nimisque probus dator.{{a|247}} [sed is clam patrem etiam hac nocte illac{{r|2.1.40|40}}{{a|248}} per hortum transiluit ad nos. Eum volo convenire.]{{a|249}} Sed est huic unus servos violentissimus,{{l|250}} qui ubi quamque nostrarum videt prope hasce aedis adgrediri,{{a|251}} item ut de frumento anseres, clamore absterret abigit;{{a|252}} ita est agrestis. Sed fores, quidquid est futurum, feriam.{{r|2.1.45|45}}{{a|253}} Ecquis huic tutelam ianuae gerit? Ecquis intus exit?{{l|255|254-255}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[TRVCVLENTVS ⸱ ASTAPHIVM]<br>'''TRVCVLENTVS''' Quis illic est qui tam proterve nostras aedis arietat{{l|256}} '''AST.''' Ego sum, respice ad me. '''TRVC.''' Quid ego? Nonne ego videor tibi?{{a|257}} Quid tibi ad hasce accessio aedis est prope aut pultatio?{{a|258}} '''AST.''' Salve. '''TRVC.''' Sat mihi est tuae salutis. Nil moror. Non salveo?{{a|259}} Aegrotare malim quam esse tua salute sanior.{{l|260}}{{r|2.2.5|5}} Sed volo scire, quid debetur hic tibi nostrae domi?{{a|261}} '''AST.''' Comprime sis eiram. '''TRVC.''' Eam quidem hercle tu, quae solita es, comprime,{{a|262}} impudens, quae per ridiculum rustico suades stuprum.{{a|263}} '''AST.''' Eiram dixi: ut decepisti! Dempsisti unam litteram.{{a|264}} Nimis quidem hic truculentust. '''TRVC.''' Pergin male loqui, mulier, mihi?{{l|265}}{{r|2.2.10|10}} '''AST.''' Quid tibi ego male dico? '''TRVC.''' Quia enim me truncum lentum nominas.{{a|266}} Nunc adeo, nisi abis actutum aut dicis quid quaeras cito,{{a|267}} iam hercle ego hic te, mulier, quasi sus catulos pedibus proteram.{{a|268}} '''AST.''' Rus merum hoc quidemst. '''TRVC.''' Pudendumst vero clurinum pecus.{{a|269}} Advenisti huc te ostentatum, cum exornatis ossibus,{{l|270}}{{r|2.2.15|15}} quia tibi suaso infecisti propudiosa pallulam?{{a|271}} [an eo bella es, quia accepisti armillas aeneas?]{{a|272}} '''A.''' Nunc places, cum mi inclementer dicis. '''T.''' Quid hoc quod te rogo?{{a|273}} Mancupion qui accipias, gestas tecum ahenos anulos?{{a|274}} Pignus da ni ligneae haec sunt quas habes Victorias.{{l|275}}{{r|2.2.20|20}} '''AST.''' Ne attigas me. '''TRVC.''' Egon te tangam? Ita me amabit sarculum,{{a|276}} ut ego me ruri amplexari mavelim patulam bovem{{a|277}} cumque ea noctem in stramentis pernoctare perpetem,{{a|278}} quam tuas centum cenatas noctes mihi dono dari.{{a|279}} Rus tu mi opprobras? Ut nancta es hominem quem pudeat probri!{{l|280}}{{r|2.2.25|25}} Sed quid apud nostras negoti, mulier, est aedis tibi?{{a|281}} Quid tu huc occursas, in urbem quotienscumque advenimus?{{a|282}} '''AST.''' Mulieres volo convenire vostras. '''TRVC.''' Quas tu mulieres{{a|283}} mihi narras, ubi musca nulla feminast in aedibus?{{a|284}} '''AST.''' Nullan istic mulier habitat? '''TRVC.''' Rus, inquam, abierunt. Abi.{{l|285}}{{r|2.2.30|30}} '''AST.''' Quid clamas, insane? '''TRVC.''' Abire hinc ni properas grandi gradu,{{a|286}} iam hercle ego istos fictos compositos crispos cincinnos tuos{{a|287}} unguentatos usque ex cerebro exvellam. '''AST.''' Quanam gratia?{{a|288}} '''TRVC.''' Quia ad foris nostras unguentis uncta es ausa accedere{{a|289}} quiaque istas buccas tam belle purpurissatas habes.{{l|290}}{{r|2.2.35|35}} '''AST.''' Erubui mecastor misera propter clamorem tuom.{{a|291}} '''TRVC.''' Itane? Erubuisti? Quasi vero corpori reliqueris{{a|292}} tuo potestatem coloris ulli capiendi, mala.{{a|293}} Buccas rubrica, creta omne corpus intinxti tibi.{{a|294}} Pessumae estis. '''AST.''' Quid est quod vobis pessumae haec male fecerint?{{l|295}}{{r|2.2.40|40}} '''T.''' Scio ego plus quam tu arbitrare scire me. '''A.''' Quid id obsecrost{{a|296}} quod scias? '''TRVC.''' Erilis noster filius apud vos Strabax{{a|297}} ut pereat, ut eum inliciatis in malam fraudem et probrum.{{a|298}} '''AST.''' Sanus si videare, dicam: dicis contumeliam.{{a|299}} Nemo homo hic solet perire apud nos: res perdunt suas;{{l|300}}{{r|2.2.45|45}} ubi res perdidere, abire hinc, si volunt, salvis licet.{{a|301}} Ego istunc non novi adulescentem vostrum. '''TRVC.''' Veron serio?{{a|302}} Quid maceria illa ait, in horto quae est, quae in noctes singulas{{a|303}} latere fit minor, qua istoc ad vos damni permensust viam?{{a|304}} '''AST.''' Nil mirum (vetus est maceria) lateres si veteres ruont.{{l|305}}{{r|2.2.50|50}} '''TRVC.''' Ain tu vero veteres lateres ruere? Numquam edepol mihi{{a|306}} quisquam homo mortalis posthac duarum rerum creduit,{{a|307}} ni ego vostra ero maiori facta denarravero.{{a|308}} '''AST.''' Estne item violentus ut tu? '''TRVC.''' Non enim ille meretriculis{{a|309}} munerandis rem coegit, verum parsimonia{{l|310}}{{r|2.2.55|55}} duritiaque: quae nunc ad vos clam exportantur, pessumae;{{a|311}} ea vos estis exunguimini ebibitis. Egone haec mussitem?{{a|312}} Iam quidem hercle ibo ad forum atque haec facta narrabo seni,{{a|313}} neque istuc insegesti tergo coget examen mali.—{{a|314}} '''AST.''' Si ecastor hic homo sinapi victitet, non censeam{{l|315}}{{r|2.2.60|60}} tam esse tristem posse. At pol ero benevolens visust suo.{{a|316}} Verum ego illum, quamquam violentust, spero inmutari pote{{a|317}} blandimentis, oramentis, ceteris meretriciis;{{a|318}} vidi equom ex indomito domitum fieri atque alias beluas.{{a|319}} Nunc ad eram revidebo. <sed> eccum odium progreditur meum.{{l|320}}{{r|2.2.65|65}} Tristis exit. Haud convenit etiam hic dum Phronesium.{{a|321}}</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[DINIARCHVS ⸱ ASTAPHIVM] '''DINIARCHVS''' Piscis ego credo, qui usque dum vivont lavant,{{a|322}} minus diu lavare quam haec lavat Phronesium.{{a|323}} Si proinde amentur, mulieres diu quam lavant,{{a|324}} omnes amantes balneatores sient.{{l|325}} '''AST.''' Non quis parumper durare opperirier?{{r|2.3.5|5}}{{a|326}} '''DIN.''' Quin hercle lassus iam sum durando miser:{{a|327}} mihi quoque prae lassitudine opus est <ut> lavem.{{a|328}} Sed obsecro hercle, Astaphium, <nowiki><i></nowiki> intro ac nuntia{{a|329}} me adesse, ut properet suade, iam ut satis laverit.{{l|330}} '''A.''' Licet. '''D.''' Audin etiam? '''A.''' Quid vis? '''D.''' Di me perduint,{{r|2.3.10|10}}{{a|331}} qui te revocavi. Non tibi dicebam 'i' modo?{{a|332}} '''AST.''' Quidnam revocabas? Improbu's nihilique homo:{{a|333}} tute tibi mille passum peperisti moram.—{{a|334}} '''DIN.''' Sed quid haec hic autem tam diu ante aedis stetit?{{l|335}} Nescio quem praestolata est; credo, militem.{{r|2.3.15|15}}{{a|336}} Illum student iam; quasi volturii triduo{{a|337}} prius praedivinant, quo die esuri sient:{{a|338}} illum inhiant omnes, illi est animus omnibus;{{a|339}} me nemo magis respiciet, ubi is [est] huc venerit,{{l|340}} quasi abhinc ducentos annos fuerim mortuos.{{r|2.3.20|20}}{{a|341}} Ut rem servare suave est! Vae misero mihi,{{a|342}} post factum flector, qui antepartum perdidi.{{a|343}} Verum nunc si qua mi obtigerit hereditas{{a|344}} magna atque luculenta, nunc postquam scio{{l|345}} dulce atque amarum quid sit ex pecunia,{{r|2.3.25|25}}{{a|346}} ita ego illam edepol servem itaque parce victitem,{{a|347}} ut — nulla faxim cis dies paucos siet;{{a|348}} ego istos, qui nunc me culpant, confutaverim.{{a|349}} Sed aestuosas sentio aperiri fores,{{l|350}} quae obsorbent quidquid venit intra pessulos.{{r|2.3.30|30}}{{a|351}}</poem> ===<span id='2.4.0'></span>II.iv=== <poem>[PHRONESIVM ⸱ DINIARCHVS] '''PHRONESIVM''' Num tibi nam, amabo, ianua est mordax mea,{{a|352}} quo intro ire metuas, mea voluptas? '''DIN.''' Ver vide,{{a|353}} ut tota floret, ut olet, ut nitide nitet.{{a|354}} '''PHRON.''' Quid tam inficetu's, Lemno adveniens qui tuae{{l|355}} non des amicae, Diniarche, savium?{{r|2.4.5|5}}{{a|356}} '''DIN.''' Vah, vapulo hercle ego nunc, atque adeo male.{{a|357}} '''PHRON.''' Quo te avortisti? '''DIN.''' Salva sis, Phronesium.{{a|358}} '''PHRON.''' Salve. Hicine hodie cenas, salvos cum advenis?{{a|359}} '''DIN.''' Promisi. '''PHRON.''' Vbi cenabis? '''DIN.''' Vbi tu iusseris.{{l|360}} '''PHRON.''' Hic me lubente facies. '''DIN.''' Edepol me magis.{{r|2.4.10|10}}{{a|361}} Nempe tu eris hodie mecum, mea Phronesium?{{a|362}} '''PHRON.''' Velim, si fieri possit. '''DIN.''' Cedo soleas mihi,{{a|363}} properate, auferte mensam. '''PHRON.''' Amabo, sanun es?{{a|364}} '''DIN.''' Non edepol bibere possum iam, ita animo malest.{{l|365}} '''PHRON.''' Mane, aliquid fiet, ne abi. '''DIN.''' Ah, aspersisti aquam.{{r|2.4.15|15}}{{a|366}} Iam rediit animus. Deme soleas, cedo bibam.{{a|367}} '''PHRON.''' Idem es mecastor qui soles. Sed dic mihi,{{a|368}} benene ambulatumst? '''DIN.''' Huc quidem hercle ad te bene,{{a|369}} quia tui videndi copia est. '''PHRON.''' Complectere.{{l|370}} '''DIN.''' Lubens. Heia, hoc est melle dulci dulcius.{{r|2.4.20|20}}{{a|371}} Hoc tuis fortunis, Iuppiter, praestant meae.{{a|372}} '''PHRON.''' Dan savium? '''DIN.''' Immo vel decem. '''PHRON.''' Em istoc pauper es:{{a|373}} <semper> plus pollicere quam ego abs te postulo.{{a|374}} '''DIN.''' Vtinam a principio rei item parsisses meae{{l|375}} ut nunc reparcis saviis. '''PHRON.''' Si quid tibi{{r|2.4.25|25}}{{a|376}} compendi facere possim, factum edepol velim.{{a|377}} '''DIN.''' Iam lauta es? '''PHRON.''' Iam pol mihi quidem atque oculis meis.{{a|378}} Num tibi sordere videor? '''DIN.''' Non pol mihi quidem;{{a|379}} verum tempestas, memini, quondam <etiam> fuit,{{l|380}} cum inter nos sordebamus alter de altero.{{r|2.4.30|30}}{{a|381}} Sed quid ego facinus audivi adveniens tuom,{{a|382}} quod tu hic me absente novi negoti gesseris?{{a|383}} '''PHRON.''' Quid id est? '''DIN.''' Primumdum, cum tu es aucta liberis{{a|384}} cumque bene provenisti salva, gaudeo.{{l|385}} '''PHRON.''' Concedite hinc vos intro atque operite ostium.{{r|2.4.35|35}}{{a|386}} Tu nunc superstes solus sermoni meo es.{{a|387}} Tibi mea consilia summa semper credidi.{{a|388}} Equidem neque peperi puerum neque praegnas fui;{{a|389}} verum adsimulavi me esse praegnatem: haud nego.{{l|390}} '''DIN.''' Quem propter, o mea vita? '''PHRON.''' Propter militem{{r|2.4.40|40}}{{a|391}} Babyloniensem, qui quasi uxorem sibi{{a|392}} me habebat anno, dum hic fuit. '''DIN.''' Ego senseram.{{a|393}} Sed quid istuc? Cui rei te adsimulare retulit?{{a|394}} '''PHRON.''' Vt esset aliquis laqueus et redimiculum,{{l|395}} reversionem ut ad me faceret denuo.{{r|2.4.45|45}}{{a|396}} Nunc huc remisit nuper ad me epistulam,{{a|397}} sese experturum quanti sese penderem:{{a|398}} si quod peperissem id <non> necarem ac tollerem,{{a|399}} bona sua med habiturum omnia [esse]. '''DIN.''' Ausculto lubens.{{l|400}} Quid denique agitis? '''PHRON.''' Mater ancillas iubet,{{r|2.4.50|50}}{{a|401}} quoniam iam decimus mensis adventat prope,{{a|402}} aliam aliorsum ire, praemandare et quaerere{{a|403}} puerum aut puellam, qui supponatur mihi.{{a|404}} Quid multa verba faciam? Tonstricem Suram{{l|405}} novisti nostram, quae mercedem sese habet?†{{r|2.4.55|55}}{{a|406}} '''DIN.''' Novi. '''PHRON.''' Haec ut opera circumit, per familias,{{a|407}} puerum vestigat; clanculum ad me detulit,{{a|408}} datum sibi esse dixit. '''DIN.''' O mercis malae.{{a|409}} Eum nunc non illa peperit, quae peperit prior,{{l|410}} sed tu posterior. '''PHRON.''' Ordine omnem rem tenes.{{r|2.4.60|60}}{{a|411}} Nunc ut praemisit nuntium miles mihi,{{a|412}} non multo post hic aderit. '''DIN.''' Nunc tu te interim{{a|413}} quasi pro puerpera hic procuras? '''PHRON.''' Quippini,{{a|414}} ubi sine labore res geri pulcre potest?{{l|415}} Ad suom quemque aequom est quaestum esse callidum.{{r|2.4.65|65}}{{a|416}} '''DIN.''' Quid me futurum est, quando miles venerit?{{a|417}} Relictusne abs te vivam? '''PHRON.''' Vbi illud quod volo{{a|418}} habebo ab illo, facile inveniam quo modo{{a|419}} divortium et discordiam inter nos parem:{{l|420}} post id ego [totum] tecum, mea voluptas, usque ero{{r|2.4.70|70}}{{a|421}} assiduo. '''DIN.''' Immo hercle vero accubuo mavelim.{{a|422}} '''PHRON.''' [quin] Dis hodie sacruficare pro puero volo,{{a|423}} quinto die quod fieri oportet. '''DIN.''' Censeo.{{a|424}} '''PHRON.''' Non audes aliquid mihi dare munusculum?{{l|425}} '''DIN.''' Lucrum hercle videor facere mi, voluptas mea,{{r|2.4.75|75}}{{a|426}} ubi quippiam me poscis. '''PHRON.''' At ego, ubi abstuli.{{a|427}} '''DIN.''' Iam faxo hic aderit. Servolum huc mittam meum.{{a|428}} '''PHRON.''' Sic facito. '''DIN.''' Quidquid attulerit, boni consulas.{{a|429}} '''PHRON.''' Ecastor munus te curaturum scio,{{l|430}} ut cuius me non paeniteat mittatur mihi.{{r|2.4.80|80}}{{a|431}} '''DIN.''' Num quippiam aliud me vis? '''PHRON.''' Vt quando otium{{a|432}} tibi sit ad me revisas, <et> valeas — '''DIN.''' Vale.{{a|433}} Pro di immortales, non amantis mulieris,{{a|434}} sed sociae unanimantis, fidentis fuit{{l|435}} officium facere quod modo haec fecit mihi,{{r|2.4.85|85}}{{a|436}} suppositionem pueri quae mihi credidit,{{a|437}} germanae quod sorori non credit soror.{{a|438}} Ostendit sese iam mihi medullitus:{{a|439}} scio mi infidelem numquam, dum vivat, fore.{{l|440}} Egone illam ut non amem? Egone illi ut non bene velim?{{r|2.4.90|90}}{{a|441}} Me potius non amabo quam huic desit amor.{{a|442}} Ego isti non munus mittam? Iam † modo ex hoc loco{{a|443}} iubebo ad istam quinque deferri minas,{{a|444}} praeterea obsonari <una> dumtaxat mina.{{l|445}} Multo illi potius bene erit quae bene volt mihi,{{r|2.4.95|95}}{{a|446}} quam mihi, qui mihimet omnia facio mala.—{{a|447}}</poem> ===<span id='2.5.0'></span>II.v=== <poem>[PHRONESIVM] '''PHRONESIVM''' Puero isti date mammam. Ut miserae{{a|448}} matres sollicitaeque ex animo sumus cruciamurque!{{l|450|449-450}} Edepol commentum male, cumque eam rem in corde agito,{{l|451}} nimio — minus perhibemur malae quam sumus ingenio.{{a|452}} Ego prima de me, domo docta, dico.{{r|2.5.5|5}}{{a|453}} Quanta est cura in animo, quantum corde capio{{l|455|454-455}} dolorem — dolus ne occidat morte pueri:{{l|456}} mater dicta quod sum, eo magis studeo vitae;{{a|457}} quae ausa hunc sum, tantundem dolum <nunc> adgrediar.{{a|458}} Lucri causa avara probrum sum exsecuta,{{r|2.5.10|10}}{{a|459}} alienos dolores mihi supposivi;{{l|460}} <sed> nullam rem oportet dolose adgrediri,{{a|461}} nisi astu totam accurateque exsequare.{{a|462}} Vosmet iam videtis, ut ornata incedo:{{a|463}} puerperio ego nunc med esse aegram adsimulo.{{r|2.5.15|15}}{{a|464}} Male quod mulier facere incepit, nisi <id> efficere perpetrat,{{l|465}} id illi morbo, id illi seniost, ea illi miserae miseriast;{{a|466}} bene si facere incepit, eius rei nimis cito odium percipit.{{a|467}} Nimis quam paucae sunt defessae, male quae facere occeperunt,{{a|468}} nimisque paucae efficiunt, si quid facere occeperunt bene:{{r|2.5.20|20}}{{a|469}} mulieri nimio male facere levius onus est quam bene.{{l|470}} Ego quod mala sum, matris opera mala sum et meapte malitia,{{a|471}} quae me gravidam esse adsimulavi militi Babylonio:{{a|472}} eam nunc malitiam accuratam miles inveniat volo.{{a|473}} Is hic haud multo post, credo, aderit; nunc prius praecaveo sciens{{r|2.5.25|25}}{{a|474}} sumque ornata ita ut aegra videar, quasi puerperio cubem.{{l|475}} Date mi huc stactam atque ignem in aram, ut venerem Lucinam meam.{{a|476}} Hic apponite atque abite ab oculis. Eho, Pithecium,{{a|477}} face ut accumbam, accede, adiuta. Em sic decet puerperam.{{a|478}} Soleas mihi deduce, pallium inice in me huc, Archilis.{{r|2.5.30|30}}{{a|479}} Ubi es, Astaphium? Fer huc verbenam mi intus et bellaria.{{l|480}} Date aquam manibus. Nunc ecastor adveniat miles velim.{{a|481}}</poem> ===<span id='2.6.0'></span>II.vi=== <poem>[STRATOPHANES ⸱ ASTAPHIVM ⸱ PHRONESIVM]<br>'''STRATOPHANES''' Ne expectetis, spectatores, meas pugnas dum praedicem:{{a|482}} manibus duella praedicare soleo, haud in sermonibus.{{a|483}} Scio ego multos memoravisse milites mendacium:{{a|484}} et Homeronida et postilla mille memorari pote,{{l|485}} qui et convicti et condemnati falsis de pugnis sient.{{r|2.6.5|5}}{{a|486}} Non laudandust cui plus credit qui audit quam <ille> qui videt:{{a|487}} [non placet quem illi plus laudant qui audiunt, quam qui vident.]{{a|488}} pluris est oculatus testis unus quam auriti decem;{{a|489}} qui audiunt audita dicunt, qui vident plane sciunt.{{l|490}} Non placet quem scurrae laudant, manipularis mussitant,{{r|2.6.10|10}}{{a|491}} neque illi quorum lingua gladiorum aciem praestringit domi.{{a|492}} Strenui nimio plus prosunt populo quam arguti et cati:{{a|493}} facile sibi facunditatem virtus argutam invenit,{{a|494}} sine virtute argutum civem mihi habeam pro praefica,{{l|495}} quae alios conlaudat, eapse sese vero non potest.{{r|2.6.15|15}}{{a|496}} Nunc ad amicam decimo mense post Athenas Atticas{{a|497}} viso, quam gravidam hic reliqui meo compressu, quid ea agat.{{a|498}} '''PHRON.''' Vide quis loquitur tam propinque. '''ASTAPHIVM''' Miles, mea Phronesium,{{a|499}} tibi adest Stratophanes. Nunc tibi opust, aegram ut te adsimules. '''PH.''' Tace.{{l|500}} Cui adhuc ego tam mala eram monetrix, me maleficio vinceres?{{r|2.6.20|20}}{{a|501}} '''ST.''' Peperit mulier, ut ego opinor. '''A.''' Vin adeam ad hominem? '''PH.''' Volo.{{a|502}} '''S.''' Euge, Astaphium eccam it mi advorsum. '''A.''' Salve ecastor, Stratophanes.{{a|503}} [venire] salvom <te> — '''STRAT.''' Scio. Sed peperitne, opsecro, Phronesium?{{a|504}} '''AST.''' Peperit puerum nimium lepidum. '''STRAT.''' Ehem, ecquid mei similest? '''AST.''' Rogas?{{l|505}} Quin ubi natust machaeram et clupeum poscebat sibi?{{r|2.6.25|25}}{{a|506}} '''STRAT.''' Meus est, scio iam de argumentis. '''AST.''' Nimium tui similest. '''STRAT.''' Papae,{{a|507}} iam magnust? Iamne iit ad legionem? Ecquae spolia rettulit?{{a|508}} '''AST.''' Heia, nudius quintus natus ille quidem est. '''STRAT.''' Quid postea?{{a|509}} Inter tot dies quidem hercle iam aliquid actum oportuit.{{l|510}} Quid illi ex utero exitiost prius quam poterat ire in proelium?{{r|2.6.30|30}}{{a|511}} '''AST.''' Consequere atque illam saluta et gratulare illi. '''STRAT.''' Sequor.{{a|512}} '''PHRON.''' Vbi illa, obsecro, est quae me hic reliquit, eapse abiit? Ubist?{{a|513}} '''A.''' Adsum, adduco tibi exoptatum Stratophanem. '''PH.''' Vbi is est, obsecro?{{a|514}} '''STRAT.''' Mars peregre adveniens salutat Nerienem uxorem suam.{{l|515}} Quom tu recte provenisti quomque es aucta liberis,{{r|2.6.35|35}}{{a|516}} gratulor, quom mihi tibique magnum peperisti decus.{{a|517}} '''PHRON.''' Salve, qui me interfecisti paene vita et lumine{{a|518}} quique mihi magni doloris per voluptatem tuam{{a|519}} condidisti in corpus, quo nunc etiam morbo misera sum.{{l|520}} '''STRAT.''' Heia, haud ab re, mea voluptas, tibi istic obvenit labos:{{r|2.6.40|40}}{{a|521}} filium peperisti, qui aedis spoliis opplebit tuas.{{a|522}} '''PHRON.''' Multo ecastor magis oppletis tritici opust granariis,{{a|523}} ne, ille prius quam spolia capiat, hic nos extinxit fames.{{a|524}} '''STRAT.''' Habe bonum animum. '''PHRON.''' Savium pete hinc sis. Ah, nequeo caput{{l|525}} tollere, ita dolet itaque ego † medulo, neque etiam queo{{r|2.6.45|45}}{{a|526}} pedibus mea sponte ambulare. '''STRAT.''' Si hercle me ex medio mari{{a|527}} savium petere tuom iubeas, petere hau pigeat [me], mel meum.{{a|528}} Id ita esse experta es: nunc experiere, mea Phronesium,{{a|529}} me te amare. Adduxi ancillas tibi eccas ex Suria duas,{{l|530}} is te dono. Adduce hoc tu istas. Sed istae reginae domi{{r|2.6.50|50}}{{a|531}} suae fuerunt ambae, earum patriam ego excidi manu.{{a|532}} His te dono. '''PHRON.''' Paenitetne te quot ancillas alam,{{a|533}} quin examen super adducas, quae mihi comedint cibum?{{a|534}} '''ST.''' Hoc quidem herclest ingratum donum. Cedo tu mi istam purpuram.{{l|535}} Mea voluptas, attuli eccam pallulam ex Phrygia tibi.{{r|2.6.55|55}}{{a|536}} Tene tibi. '''PHRON.''' Hocine mi ob labores tantos tantillum dari?{{a|537}} '''STRAT.''' Perii hercle <ego> miser. Iam <mi> auro contra constat filius:{{a|538}} †etiam num mali pendit addit purpuram. Ex Arabia tibi{{a|539}} attuli tus, Ponto amomum. Tene tibi, voluptas mea.{{l|540}} '''PHRON.''' Accipe hoc, <Astaphium,> abduce hasce hinc e conspectu Suras.{{r|2.6.60|60}}{{a|541}} '''S.''' Ecquid amas me? '''PH.''' Nihil ecastor, neque meres. '''S.''' Nilne huic sat est?{{a|542}} Ne bonum verbum quidem unum dixit. Viginti minis{{a|543}} venire illaec posse credo dona quae ei dono dedi.{{a|544}} Vehementer nunc mi est irata, sentio atque intellego;{{l|545}} verum abibo. Quid ais? Nunc tu num nevis me, voluptas mea,{{r|2.6.65|65}}{{a|546}} quo vocatus sum ire ad cenam? Mox huc cubitum venero.{{a|547}} Quid taces? Planissume edepol perii. Sed quid illuc novi est?{{a|548}} Quis <hic> homost, qui ducit pompam tantam? Certumst quo ferant{{a|549}} observare. Huic credo fertur. Verum iam scibo magis.{{l|550}}</poem> ===<span id='2.7.0'></span>II.vii=== <poem>[CYAMVS ⸱ PHRONESIVM ⸱ ASTAPHIVM ⸱ STRATOPHANES] '''CYAMVS''' Ite ite hac simul, mulieri damnigeruli,{{a|551}} foras egerones, bonorum exagogae.{{a|552}} Satin, si quis amat, nequit quin nihili sit atque improbis se artibus expoliat?{{a|553}} Nam hoc qui sciam, ne quis id quaerat ex me,{{a|554}} domist qui facit improba facta amator,{{l|555}}{{r|2.7.5|5}} qui bona sua pro stercore habet, foras iubet ferri, metuit{{a|556}} <ne> apud nos <non> mundissimum sit;{{a|557}} puras sibi esse volt aedis: domi quidquid habet, eicitur exo.{{a|558}} Quandoquidem ipsus perditum se it, secreto hercle equidem eum adiutabo,{{a|559}} neque mea quidem opera umquam hilo minus propere quam pote peribit.{{l|560}}{{r|2.7.10|10}} Nam iam de hoc obsonio de mina deminui una modo{{a|561}} quinque nummos: mihi detraxi partem Herculaneam.{{a|562}} Nam hoc adsimile est quasi de fluvio qui aquam derivat sibi:{{a|563}} nisi derivetur, tamen omnis ea aqua abeat in mare;{{a|564}} nam hoc in mare abit misereque perit sine bona omni gratia.{{l|565}}{{r|2.7.15|15}} Haec cum video fieri, suffuror suppilo,{{a|566}} de praeda praedam capio.{{a|567}} Meretricem ego item esse reor, mare ut est:{{a|568}} quod des devorat <nec dat>is umquam abundat.{{a|569}} Hoc saltem: <rem> servat nec ulli ubi sit apparet:{{l|570}}{{r|2.7.20|20}} des quantumvis, nusquam apparet, neque datori neque acceptrici.{{a|571}} Velut haec meretrix meum erum miserum sua blanditia{{a|572}} <paene> intulit in pauperiem:{{a|573}} privabit bonis, luce, honore atque amicis.{{a|574}} Attat, eccam adest propinque. Credo audisse haec me loqui.{{l|575}}{{r|2.7.25|25}} Pallida est, ut peperit puerum. Adloquar quasi nesciam.{{a|576}} Iubeo vos salvere. '''PHRON.''' Noster Cyame, quid agis? Ut vales?{{a|577}} '''CYAM.''' Valeo, et venio ad minus valentem, et melius qui valeat fero.{{a|578}} Erus meus, ocellus tuos, ad te ferre me haec iussit tibi{{a|579}} dona quae vides illos ferre, et has quinque argenti minas.{{l|580}}{{r|2.7.30|30}} '''PHRON.''' Pol haud perit quod illum tantum amo.{{a|581}} '''CYAM.''' Iussit orare, ut haec grata haberes tibi.{{a|582}} '''PH.''' Grata acceptaque ecastor habeo. Iube <vasa> auferri intro, i Cyame.{{a|583}} '''AST.''' Ecquid auditis, haec quae iam <Cyamo> imperat?{{a|584}} '''CYAM.''' Vasa nolo auferant: desiccari iube.{{l|585}}{{r|2.7.35|35}} '''A.''' Impudens mecastor, Cyame, es. '''C.''' Egone? '''A.''' Tu. '''C.''' Bona fide?{{a|586}} Tune ais me impudentem esse, ipsa quae sis stabulum flagiti?{{a|587}} '''PHRON.''' Dic, amabo te, ubi est Diniarchus? '''CYAM.''' Domi.{{a|588}} '''PHRON.''' Dic ob haec dona, quae ad me <hodie> miserit,{{a|589}} me illum amare plurimum omnium hominum merito,{{l|590}}{{r|2.7.40|40}} meque honorem illi habere omnium maxumum,{{a|591}} atque ut huc veniat <ad me> obsecrare. '''CYAM.''' Ilicet.{{a|592}} Sed quisnam illic homost, qui ipsus se comest, tristis, oculis malis?{{a|593}} Animo hercle homost suo miser,{{a|594}} quisquis est. '''PHRON.''' Dignust mecastor. Nequam est. Non nosti, obsecro,{{l|595}}{{r|2.7.45|45}} militem, hic apud me <qui> erat? Huius pater pueri illic est.{{a|596}} Usque abegi, aspuli, iussi abi<ret; tamen>{{a|597}} mansit: auscultat, observat quam rem agam. '''C.''' Novi hominem nihili.{{a|598}} Illicinest? '''PHRON.''' Illic est. '''CYAM.''' Me intuetur gemens;{{a|599}} traxit ex intimo ventre suspiritum.{{l|600}}{{r|2.7.50|50}} Hoc vide, dentibus frendit, icit femur;{{a|601}} num obsecro nam hariolust, qui ipsus se verberat?{{a|602}} '''S.''' Nunc ego meos animos violentos meamque iram ex pectore iam promam.{{a|603}} Loquere: unde es? Cuius es? Cur ausu's mi inclementer dicere? '''C.''' Lubitumst.{{l|605|604-605}} '''STRAT.''' Istucine mihi respondes? '''CYAM.''' Hoc. Non ego te flocci facio.{{l|606}}{{r|2.7.55|55}} '''S.''' Quid tu? Cur ausa es alium te dicere amare hominem? '''PH.''' Lubitumst.{{a|607}} '''STRAT.''' Ain tandem? Istuc primum experiar. Tun tantilli doni causa,{{a|608}} holerum atque escarum et poscarum, moechum malacum, cincinnatum,{{l|610|609-610}} umbraticulum, tympanotribam amas, hominem non nauci? '''C.''' Quae haec res?{{l|611}} Meone [ero tu], improbe tu, male dicere <ero> audes, fons viti et peiuri?{{r|2.7.60|60}}{{a|612}} '''S.''' Verbum unum adde istoc: iam hercle ego te hic hac offatim conficiam.{{a|613}} '''C.''' Tange modo, iam ego <te> hic agnum faciam et medium distruncabo.{{a|614}} Si tu in legione bellator clues, at ego in culina clueo.{{l|615}} '''PH.''' Si aequom facias, adventores meos <non> incuses, quorum{{a|616}} mihi dona accepta et grata habeo, tuaque ingrata, quae abs te accepi.{{r|2.7.65|65}}{{a|617}} '''S.''' Tum pol ego et donis privatus sum et perii. '''PH.''' Plane istuc est.{{a|618}} '''CYAM.''' Quid nunc ergo hic odiosu's, confessus omnino reus?{{a|619}} '''S.''' Perii hercle hodie, nisi hunc a te abigo. '''C.''' Accede huc modo, adi huc modo.{{l|620}} '''S.''' Etiam, scelus viri, minitare? Quem ego [offatim iam] iam iam concipilabo.{{a|621}} Quid tibi huc ventio est? Quid tibi hanc aditio est?{{r|2.7.70|70}}{{a|622}} Quid tibi hanc notio est, inquam, amicam meam?{{a|623}} Emoriere ocius, ni manu viceris.{{a|624}} '''CYAM.''' Quid, manu vicerim? '''STRAT.''' Fac quod iussi, mane.{{l|625}} Iam ego te hic offatim conficiam, <sic> occidi te optumum est.{{a|626}} '''CYAM.''' Captiost: istam machaeram longiorem habes quam haec est.{{r|2.7.75|75}}{{a|627}} Sed verum <me> sine dum petere: siquidem belligerandum est tecum,{{a|628}} adero, dum ego tecum, bellator, arbitrum aequom ceperim.{{a|629}} Sed ego cesso hinc me amoliri, ventre dum salvo licet? —{{l|630}}</poem> ===<span id='2.8.0'></span>II.viii=== <poem>[PHRONESIVM ⸱ STRATOPHANES] '''PHRON.''' Datin soleas? Atque me intro actutum ducite,{{a|631}} nam mihi de vento miserae condoluit caput.{{a|632}} '''STRAT.''' Quid mihi futurum est, cui duae ancillae dolent,{{a|633}} quibus te donavi? Iamne abiisti? Em sic datur.{{a|634}} Quo pacto excludi, quaeso, potui planius,{{l|635}}{{r|2.8.5|5}} quam exclusus nunc sum? Pulcre ludificor. Sine.{{a|636}} Quantillo mi opere nunc persuaderi potest,{{a|637}} ut ego his suffringam talos totis aedibus.{{a|638}} Num quippiam tam immutat mores mulierum?{{a|639}} Postquam filiolum peperit, animos sustulit.{{l|640}}{{r|2.8.10|10}} Nunc quasi mi dicat: nec te iubeo neque voto{{a|641}} intro ire in aedis. At ego nolo, non eo.{{a|642}} Ego faxo dicat me in diebus pauculis{{a|643}} crudum virum esse. Sequere me hac. Verbum sat est. —{{a|644}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[STRABAX ⸱ ASTAPHIVM] '''STRABAX''' Rus mane dudum hinc ire me iussit pater,{{l|645}} ut bubus glandem prandio depromerem.{{a|646}} Post illoc quam veni, advenit, si dis placet,{{a|647}} ad villam argentum meo qui debebat patri,{{a|648}} qui ovis Tarentinas erat mercatus de patre.{{r|3.1.5|5}}{{a|649}} Quaerit patrem. Dico esse in urbe. Interrogo,{{l|650}} quid eum velit <nowiki><nowiki>* * *</nowiki></nowiki>{{a|651}} homo cruminam sibi de collo detrahit,{{a|652}} minas viginti mihi dat. Accipio libens,{{a|653}} condo in cruminam. Ille abit. Ego propere minas{{r|3.1.10|10}}{{a|654}} ovis in crumina hac in urbem detuli.{{l|655}} Fuit edepol Mars meo periratus patri,{{a|656}} nam oves illius hau longe absunt a lupis.{{a|657}} Nunc ego istos mundulos urbanos amasios{{a|658}} hoc ictu exponam atque omnis eiciam foras.{{r|3.1.15|15}}{{a|659}} Eradicarest certum cumprimis patrem,{{l|660}} post id locorum matrem. Nunc hoc deferam{{a|661}} argentum ad hanc, quam mage amo quam matrem meam.{{a|662}} Tat, ecquis intust? Ecquis hoc aperit ostium?{{a|663}} '''ASTAPHIVM''' Quid istuc? Alienun es, amabo, mi Strabax,{{l|665|664-665}}{{r|3.1.20|20}} qui non extemplo <intro> ieris? '''STRAB.''' Anne oportuit?{{l|666}} '''AST.''' Ita te quidem, qui es familiaris. '''STRAB.''' Ibitur,{{a|667}} ne me morari censeas. '''AST.''' Lepide facis. —{{a|668}}</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[TRVCVLENTVS ⸱ ASTAPHIVM ⸱ STRATOPHANES] '''TRVCVLENTVS''' Mirum videtur, rure erilem filium{{a|669}} Strabacem non rediisse; nisi si clanculum{{l|670}} conlapsus est hic in corruptelam suam.{{a|671}} '''AST.''' Iam pol illic inclamabit me si aspexerit.{{a|672}} '''TRVC.''' Nimio minus saevos iam sum, Astaphium, quam fui,{{r|3.2.5|5}}{{a|673}} iam non <ego> sum truculentus, noli metuere.{{a|674}} '''AST.''' Quid vis? Qui<d metuam>? Tuam expecto truculentiam.{{l|675}} '''TRVC.''' Dic impera mihi quid libet quo vis modo.{{a|676}} Novos omnis mores habeo, veteres perdidi.{{a|677}} Vel amare possum vel iam scortum ducere.{{r|3.2.10|10}}{{a|678}} '''AST.''' Lepide mecastor nuntias. Sed dic mihi,{{a|679}} haben — '''TRVC.''' Marsipum te fortasse dicere?{{l|680}} '''AST.''' Intellexisti lepide quid ego dicerem.{{a|681}} '''STRAT.''' Heus tu, iam postquam in urbem crebro commeo,{{a|682}} dicax sum factus. Iam sum caullator probus.{{r|3.2.15|15}}{{a|683}} '''AST.''' Quid id est, amabo? Istaec ridicularia,{{a|684}} cavillationes, vis opinor dicere?{{l|685}} '''STRAT.''' Istud pauxillum differt a cavillibus.{{a|686}} '''AST.''' Sequere intro [me], amabo, mea voluptas. '''STRAT.''' Tene hoc tibi:{{a|687}} rabonem habeto, ut mecum hanc noctem sies.{{r|3.2.20|20}}{{a|688}} '''AST.''' Perii, rabonem? Quam esse dicam hanc beluam?{{a|689}} Quin tu arrabonem dicis? '''STRAT.''' 'A' facio lucri,{{l|690}} ut Praenestinis conia est ciconia.{{a|691}} '''AST.''' Sequere, obsecro. '''STRAT.''' Strabacem hic opperiar modo,{{a|692}} si rure veniat. '''AST.''' Is quidem hic apud nos est Strabax,{{r|3.2.25|25}}{{a|693}} modo rure venit. '''STRAT.''' Priusne quam ad matrem suam?{{a|694}} Eu edepol hominem nihili. '''AST.''' Iamne autem ut soles?{{l|695}} '''STRAT.''' Iamne nihil dico? '''AST.''' I intro, amabo, cedo manum.{{a|696}} '''STRAT.''' Tene. In tabernam ducor devorsoriam,{{a|697}} ubi male accipiar mea mihi pecunia.—{{r|3.2.30|30}}{{a|698}}</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[DINIARCHVS] '''DINIARCHVS''' Neque gnatust neque progignetur neque potest reperirier{{a|699}} cui ego nunc <aut> dictum aut factum melius quam Veneri velim.{{l|700}} Di magni, <nowiki><nowiki>* * *</nowiki></nowiki> ut ego laetus sum et laetitia differor.{{a|701}} Ita ad me magna nuntiavit Cyamus hodie gaudia:{{a|702}} mea dona deamata acceptaque habita esse apud Phronesium;{{r|4.1.5|5}}{{a|703}} quom hoc iam volup est, tum illuc nimium magnae mellinae mihi,{{a|704}} militis odiosa ingrataque habita. Totus gaudeo.{{l|705}} Mea pila est: si repudiatur miles, mulier mecum erit.{{a|706}} Salvos sum, quia pereo; si non peream, plane perierim.{{a|707}} Nunc speculabor quid ibi agatur, quis eat intro, qui foras{{r|4.1.10|10}}{{a|708}} veniat; procul hinc observabo, meis quid fortunis fuat.{{a|709}} Quia nihil habeo unum animos movi mi hic omnia agam precario†{{l|710}}</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[ASTAPHIVM ⸱ DINIARCHVS] '''ASTAPHIVM''' Lepide efficiam meum ego officium: vide intus modo ut tu tuom item efficias.{{a|711}} Ama, id quod decet, rem tuam: istum exinani.{{a|712}} Nunc dum isti lubet, dum habet, tempus ei rei † secundas{{a|713}} prome venustatem amanti tuam, ut gaudeat cum perdis.{{a|714}} Ego hic interim restitans praesidebo,{{l|715}}{{r|4.2.5|5}} istic dum sic faciat domum ad te exagogam;{{a|716}} nec quemquam interim istoc ad vos, qui sit odio,{{a|717}} intro mittam: tu perge, ut lubet, ludo in istoc.{{a|718}} '''DIN.''' Quis istest, Astaphium, indica, qui perit? '''AST.''' Amabo, hicin tu eras?{{a|719}} '''DIN.''' Molestusne sum? '''AST.''' Nunc magis quam fuisti,{{l|720}}{{r|4.2.10|10}} nam si quid nobis usust nobis molestus†{{a|721}} sed obsecro, da mi operam, ut narrem quae volo.{{a|722}} '''DIN.''' Nam quid est? Num mea refert? '''AST.''' Non mussito.{{a|723}} Intus bolos quos dat! '''DIN.''' Quid? Amator novos quispiam?{{a|724}} '''AST.''' Integrum et plenum adortast thensaurum. '''DIN.''' Quis est?{{l|725}}{{r|4.2.15|15}} '''AST.''' Eloquar, sed tu taceto. Nostin tu hunc Strabacem? '''DIN.''' Quidni?{{a|726}} '''AST.''' Solus summam <nunc> habet hic apud nos, nunc is est fundus nobis.{{a|727}} Animo bono male <rem> gerit. '''DIN.''' Perit hercle, ego idem <nowiki><nowiki>* * *</nowiki></nowiki>{{a|728}} bona perdidi, mala repperi, factus sum extimus a vobis.{{a|729}} '''AST.''' Stultus es, qui facta infecta facere verbis postules.{{l|730}}{{r|4.2.20|20}} Thetis quoque etiam lamentando pausam fecit filio.{{a|731}} '''DIN.''' Non ego nunc intro ad vos mittar? '''AST.''' Quidum quam miles magis?{{a|732}} '''DIN.''' Quia enim plus dedi. '''AST.''' Plus enim es intro missus, quom dabas:{{a|733}} sine vicissim qui dant [operam] ob illud quod dant operis utier.{{a|734}} Litteras didicisti: quando scis, sine alios discere.{{l|735}}{{r|4.2.25|25}} '''DIN.''' Discant, dum mihi commentari liceat, ni oblitus siem.{{a|736}} '''AST.''' Quid erit interea magistrae, dum tu commentabere?{{a|737}} Volt [interim] illa itidem commentari. '''D.''' Quid? '''A.''' Rem accipere identidem.{{a|738}} '''DIN.''' Dedi equidem hodie: <iussi> ei quinque argenti deferri minas,{{a|739}} praeterea una mina obsonatum. '''AST.''' Idem istuc delatum scio.{{l|740}}{{r|4.2.30|30}} De eo nunc bene sunt tua virtute. '''DIN.''' Ei, meane [ut] inimici mei{{a|741}} bona istic caedent? Mortuom hercle me quam ut id patiar mavelim.{{a|742}} '''AST.''' †Stultus quid est aperire. '''DIN.''' Quid iam? '''AST.''' Quia pol mavelim{{a|743}} mihi inimicos invidere, quam med inimicis meis;{{a|744}} nam invidere alii bene esse, tibi male esse, miseria est.{{l|745}}{{r|4.2.35|35}} Qui invident egent; illis quibus invidetur, i rem habent.{{a|746}} '''DIN.''' Non <mei> licet obsoni me participem fieri?{{l|747}} '''AST.''' Si volebas participari, auferres dimidium domum.{{a|748}} Nam item ut Acherunti hic <apud nos> ratio accepti scribitur:{{a|749}} intro accipitur; quando acceptumst, non potest ferri foras.{{l|750}}{{r|4.2.40|40}} Bene vale. '''D.''' Resiste. '''A.''' Omitte. '''D.''' A, mitte intro. '''A.''' Ad te quidem.{{a|751}} '''DIN.''' Immo istoc ad vos <volo> ire. '''AST.''' Non potest, nimium petis.{{a|752}} '''DIN.''' Experiri [sine] — '''AST.''' Immo opperire. Vis est experirier.{{a|753}} '''DIN.''' Dic me adesse. '''AST.''' Abi, occupatast. Res itast, ne frustra sis.{{a|754}} '''D.''' Redin an non redis? '''A.''' Vocat me quae in me potest plus quam potes.{{l|755}}{{r|4.2.45|45}} '''D.''' Vno verbo — '''A.''' Eloquere. '''D.''' Mittin me intro? '''A.''' Mendax es, abi.{{a|756}} Unum aiebas, tria iam dixti verba, atque <ea> mendacia.—{{a|757}} '''DIN.''' Abiit intro, exclusit. Egon ut haec mihi patiar fieri?{{a|758}} Iam hercle ego tibi, inlecebra, ludos faciam clamore in via,{{a|759}} quae adversum legem accepisti a plurimis pecuniam;{{l|760}}{{r|4.2.50|50}} iam hercle apud novos omnis magistratus faxo erit nomen tuom,{{a|761}} post id ego te manum iniciam quadrupuli, venefica,{{a|762}} suppostrix puerum. Ego edepol iam tua probra aperibo omnia.{{a|763}} Nihil me <prohibet,> perdidi omne quod fuit: fio impudens,{{a|764}} nec mi adeost tantillum pensi iam, quos capiam calceos.{{l|765}}{{r|4.2.55|55}} Sed quid ego hic clamo? Quid si me iubeat intromittier?{{a|766}} Conceptis me non facturum verbis iurem, si velit.{{a|767}} Nugae sunt. Si stimulos pugnis caedis, manibus plus dolet.{{a|768}} De nihilo nihil est irasci, quae te non flocci facit.{{a|769}} Sed quid hoc est? Pro di immortales, Calliclem video senem,{{l|770}}{{r|4.2.60|60}} meus qui adfinis fuit, ancillas duas constrictas ducere,{{a|771}} alteram tonstricem huius, alteram ancillam suam.{{a|772}} Pertimui: postquam una cura cor meum movit modo,{{a|773}} timeo ne male facta antiqua mea sint inventa omnia.{{a|774}}</poem> ===<span id='4.3.0'></span>IV.iii=== <poem>[CALLICLES ⸱ ANCILLA ⸱ DINIARCHVS ⸱ SVRA TONSTRIX] '''CALLICLES''' Egon tibi male dicam tibique aut male velim? Ut animus meust,{{l|775}} propemodum expertae estis, quam ego sim mitis tranquillusque homo.{{a|776}} Rogitavi ego vos verberatas ambas pendentis simul;{{a|777}} commemini, quo quicque pacto sitis confessae scio;{{a|778}} hic nunc volo scire eodem pacton sine malo fateamini.{{r|4.3.5|5}}{{a|779}} Quamquam vos colubrino ingenio ambae estis, edico prius,{{l|780}} ne duplicis habeatis linguas, ne ego bilinguis vos necem,{{a|781}} nisi si ad tintinnaculos voltis vos educi viros.{{a|782}} '''ANCILLA''' Vis subigit verum fateri, ita lora laedunt bracchia.{{a|783}} '''CALL.''' At si verum mi eritis fassae, vinclis exsolvemini.{{r|4.3.10|10}}{{a|784}} '''DIN.''' Etiamnum quid sit negoti, falsus incertusque sum,{{l|785}} nisi quia timeo tamen, egomet <quia> quod peccavi scio.{{a|786}} '''CALL.''' Omnium primum diversae state — em sic, istuc volo;{{a|787}} neve inter vos significetis, ego ero paries. Loquere tu.{{a|788}} '''ANC.''' Quid loquar? '''CALL.''' Quid puero factumst, mea quem peperit filia,{{r|4.3.15|15}}{{a|789}} meo nepote? Capita rerum <ede> expedite. '''ANC.''' Istae dedi.{{l|790}} '''CALL.''' Iam tace. Accepistin puerum tu ab hac? '''TONSTRIX''' Accepi. '''CALL.''' Tace.{{a|791}} Nil moror praeterea. Satis es fassa. '''TON.''' Infitias non eo.{{a|792}} '''CALL.''' Iam livorem verbo scapulis istoc concinnas tuis.{{a|793}} Conveniunt adhuc utriusque verba. '''DIN.''' Vae misero mihi,{{r|4.3.20|20}}{{a|794}} mea nunc facinora aperiuntur, clam quae speravi fore.{{l|795}} '''C.''' Loquere tu. Qui dare te huic puerum iussit? '''ANC.''' Era maior mea.{{a|796}} ['''CALL.''' Quid tu, cur eum accepisti? '''TON.''' Era med oravit minor,{{a|797}} puer ut <sibi> ferretur eaque ut celarentur omnia.]{{a|798}} '''C.''' Loquere tu. Quid eo fecisti puero? '''T.''' Ad meam eram detuli.{{r|4.3.25|25}}{{a|799}} '''CALL.''' Quid eo puero tua era fecit? '''TON.''' Erae meae extemplo dedit.{{l|800}} '''C.''' Quoi, malum, erae? '''A.''' Duae sunt istae. '''C.''' Cave tu nisi quod te rogo.{{a|801}} Ex te exquiro. '''TON.''' Mater, inquam, filiae dono dedit.{{a|802}} '''C.''' Plus quam dudum [inqua] loquere. '''T.''' Plus tu rogitas. '''C.''' Responde ocius:{{a|803}} quid illa cui donatus <puer> est? '''T.''' Supposivit. '''C.''' Cui? '''T.''' Sibi.{{r|4.3.30|30}}{{a|804}} '''CALL.''' Pro filiolon? '''T.''' Pro filiolo. '''C.''' Di, obsecro vostram fidem,{{l|805}} ut facilius alia quam alia eundem puerum unum parit:{{a|806}} haec labore alieno puerum peperit sine doloribus.{{a|807}} Puer quidem beatust: matres duas habet et avias duas:{{a|808}} iam metuo, patres quot fuerint. Vide sis facinus muliebre.{{r|4.3.35|35}}{{a|809}} '''ANC.''' Magis pol haec malitia pertinet ad viros quam ad mulieres:{{l|810}} vir illam, non mulier praegnatem fecit. '''CALL.''' Idem ego istuc scio.{{a|811}} Tu bona ei custos fuisti. '''ANC.''' Plus potest qui plus valet.{{a|812}} Vir erat, plus valebat: vicit, quod petebat abstulit.{{a|813}} '''CALL.''' Et tibi quidem hercle idem attulit magnum malum.{{r|4.3.40|40}}{{a|814}} '''ANC.''' Idem istuc ipsa, etsi tu taceas, reapse experta intellego.{{l|815}} '''CALL.''' Numquam te facere hodie quivi, ut is quis esset diceres.{{a|816}} '''ANC.''' Tacui adhuc: nunc <non> tacebo, quando adest nec se indicat.{{a|817}} '''DIN.''' Lapideus sum, commovere me miser non audeo.{{a|818}} Res palam omnis est, meo illic nunc sunt capiti comitia.{{r|4.3.45|45}}{{a|819}} Meum illuc facinus, mea stultitia est. Timeo, quam mox nominer.{{l|820}} '''CALL.''' Loquere, filiam meam quis integram stupraverit.{{a|821}} '''ANC.''' Video ego te, propter male facta qui es patronus parieti.{{a|822}} '''DIN.''' Neque vivos neque mortuos sum, ne<que> quid nunc faciam scio,{{a|823}} neque ut hinc abeam neque ut hunc adeam scio, timore torpeo.{{r|4.3.50|50}}{{a|824}} '''CALL.''' Dicin an non? '''ANC.''' Diniarchus, quoi illam prius desponderas.{{l|825}} '''C.''' Vbi is homost quem dicis? '''D.''' Adsum, Callicles. Per tua obsecro{{a|826}} genua te, ut istuc insipienter factum sapienter feras,{{a|827}} mihique ignoscas quod animi impos vini vitio fecerim.{{a|828}} '''CALL.''' Non placet <qui> in mutum culpam confert, <qui non> quit loqui.{{r|4.3.55|55}}{{a|829}} Nam vinum si fabulari possit, se defenderet.{{l|830}} Non vinum <viris> moderari, sed viri vino solent,{{a|831}} qui quidem probi sunt; verum qui improbust si quasi bibit{{a|832}} sive adeo caret temeto, tamen ab ingenio improbust.{{a|833}} '''DIN.''' Scio equidem quae nolo multa mi audienda ob noxiam.{{r|4.3.60|60}}{{a|834}} Ego tibi me obnoxium esse fateor culpae compotem.{{l|835}} '''ANC.''' Callicles, vide in quaestione ne facias iniuriam:{{a|836}} reus solutus causam dicit, testis vinctos attines.{{a|837}} '''CALL.''' Solvite istas. Agite, abite tu domum et tu autem domum.{{a|838}} Eloquere haec erae tu: puerum reddat, si quis eum petat.{{r|4.3.65|65}}{{a|839}} Eamus tu in ius. '''DIN.''' Quid vis in ius me ire? Tu es praetor mihi.{{l|840}} Verum te obsecro, ut tuam gnatam des mi uxorem, Callicles.{{a|841}} '''CALL.''' Eundem pol te iudicasse qui admisti eam rem intellego.{{a|842}} Nam haud mansisti, dum ego darem illam: tute sumpsisti tibi.{{a|843}} Nunc habeas ut nactu's. Verum hoc ego te multabo bolo:{{r|4.3.70|70}}{{a|844}} sex talenta magna dotis demam pro ista inscitia.{{l|845}} '''DIN.''' Bene agis mecum. '''CALL.''' Filium istinc tuom te meliust repetere.{{a|846}} Ceterum uxorem quam primum potest abduce ex aedibus.{{a|847}} Ego abeo. Iam illi remittam nuntium adfini meo,{{a|848}} dicam ut aliam condicionem filio inveniat suo.—{{r|4.3.75|75}}{{a|849}} '''DIN.''' At ego ab hac puerum reposcam, ne mox infitias eat;{{l|850}} nihil est, nam eapse ultro ut factumst fecit omnem rem palam.{{a|851}} Sed nimium pol opportune eccam eapse egreditur foras.{{a|852}} Ne ista stimulum longum habet, quae usque illinc cor pungit meum.{{a|853}}</poem> ===<span id='4.4.0'></span>IV.iv=== <poem>[PHRONESIVM ⸱ DINIARCHVS ⸱ ASTAPHIVM] '''PHRONESIVM''' Blitea et luteast meretrix nisi quae sapit in vino ad rem suam;{{a|854}} si alia membra vino madeant, cor sit saltem sobrium.{{l|855}} Nam mihi dividiaest, [in] tonstricem meam sic convictam male.{{a|856}} Ea dixit, eum Diniarchi puerum inventum filium.{{a|857}} Ubi id audivi, quam <ego propere potui egressa huc sum foras.{{r|4.4.5|5}}{{a|858}} '''DIN.''' Lubet adire> quam penes est mea omnis res et liberi.{{l|858a}} '''PHRON.''' Video eccum qui suis tutorem med optavit liberis.{{a|859}} '''DIN.''' Mulier, ad <te> sum profectus. '''PH.''' Quid agitur, voluptas mea?{{l|860}} '''DIN.''' Non voluptas, aufer nugas, nil ego nunc de istac re ago.{{a|861}} '''PHRON.''' Scio mecastor quid velis et quid postules et quid petas:{{r|4.4.10|10}}{{a|862}} me videre vis, [et me] te a me ire postulas, puerum petis.{{a|863}} '''DIN.''' Di immortales, ut planiloqua est, paucis ut rem ipsam attigit.{{a|864}} '''PHRON.''' Scio equidem sponsam tibi esse et filium ex sponsa tua{{l|865}} et tibi uxorem ducendam, [iam] esse alibi iam animum tuom{{a|866}} et <me> quasi pro derelicta: scio, abituru's. Sed tamen{{r|4.4.15|15}}{{a|867}} cogitato, mus pusillus quam sit sapiens bestia,{{a|868}} aetatem qui non cubili <uni> umquam committit suam,{{a|869}} quin, si unum obsideatur, aliud <iam> perfugium <ele>gerit.{{l|870}} '''DIN.''' Otium ubi erit, de istis rebus tum amplius tecum loquar.{{a|871}} Nunc puerum redde. '''PHRON.''' Immo amabo ut hos dies aliquos sinas{{r|4.4.20|20}}{{a|872}} eum esse apud me. '''DIN.''' Minime. '''PHRON.''' Amabo. '''DIN.''' Quid opus <est>? '''PHRON.''' In rem meam <est>.{{a|873}} Triduom hoc saltem, dum aliquo miles circumducitur,{{a|874}} sine me habere: siquidem habebo, tibi quoque etiam proderit;{{l|875}} si auferes [puerum], a milite omnis [tum] mihi spes animam efflaverit.{{a|876}} '''DIN.''' Factum cupio, nam nefacere si velim, non est locus;{{r|4.4.25|25}}{{a|877}} nunc puero utere et procura, quando quor cures habes.{{a|878}} '''PH.''' Multum amo te ob istam rem mecastor. Ubi domi metues malum,{{a|879}} fugito huc ad me: saltem amicus mi esto † manubinarius.{{l|880}} '''D.''' Bene vale, Phronesium. '''PH.''' <An non et>iam tuom oculum vocas?{{a|881}} '''DIN.''' Id quoque interim † futatim nomen commemorabitur.{{r|4.4.30|30}}{{a|882}} Numquid vis? '''PH.''' Fac valeas. '''D.''' Operae ubi mi erit, ad te venero.—{{a|883}} '''PHRON.''' Ille quidem hinc abiit, abscessit. Dicere hic quidvis licet.{{a|884}} Verum est verbum quod memoratur: ubi amici ibidem <sunt> opes.{{l|885}} Propter hunc spes etiamst hodie † tantum iri militem;{{a|886}} quem ego ecastor mage amo quam me, dum id quod cupio inde aufero.{{r|4.4.35|35}}{{a|887}} Quae cum multum abstulimus, hau multum <eius> apparet quod datum est:{{a|888}} ita sunt gloriae meretricum. '''ASTAPHIVM''' Aha tace. '''PHRON.''' Quid est, obsecro?{{a|889}} '''A.''' <Pater> adest pueri. '''PH.''' Sine eumpse adire huc. Sine, si is est modo.{{l|890}} '''A.''' <Ipsus est>. '''PH.''' Sine eumpse adire, ut cupit, ad me. '''A.''' Rectam tenet.{{a|891}} '''PHRON.''' Ne istum ecastor hodie aspiciam confectum fallaciis.{{r|4.4.40|40}}{{a|892}}</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[STRATOPHANES ⸱ PHRONESIVM ⸱ ASTAPHIVM ⸱ STRABAX] '''STRATOPHANES''' Ego minam auri fero supplicium † damnis ad amicam meam:{{a|893}} ut illud acceptum sit, prius quod perdidi, hoc addam insuper.{{a|894}} Sed quid video? Eram atque ancillam ante aedis. Adeundae haec mihi.{{l|895}} Quid hic vos agitis? '''PH.''' Ne me appella <quaeso>. '''S.''' <Aha> nimium saeviter.{{a|896}} '''PH.''' Potine ut mihi molestus ne sis? '''ST.''' Ecquid, Astaphium, litiumst?{{r|5.1.5|5}}{{a|897}} '''A.''' Merito ecastor tibi succenset. '''PH.''' Egon, atque isti etiam parum{{a|898}} male volo. '''STRAT.''' Ego, mea voluptas, si quid peccavi prius,{{a|899}} supplicium ad te hanc minam fero auri. Si minus credis, respice.{{l|900}} '''PHRON.''' Manus vetat prius quam penes sese habeat quicquam credere.{{a|901}} Puero opust cibo, opus est matri autem, <opus est> quae puerum lavit,{{r|5.1.10|10}}{{a|902}} opus nutrici, lact ut habeat, veteris vini largiter{{a|903}} ut dies noctesque potet, opust ligno, opust carbonibus,{{a|904}} fasciis opus est, pulvinis, cunis, incunabulis,{{l|905}} oleo <opust>, opus est farina, porro opus est totum diem:{{a|906}} numquam hoc uno die efficiatur opus, quin opus semper siet;{{r|5.1.15|15}}{{a|907}} non enim possunt militares pueri † etauio exducier.{{a|908}} '''STRAT.''' Respice ergo, accipe hoc, qui istuc efficias opus.{{a|909}} '''PHRON.''' Cedo, quamquam parum est. '''STRAT.''' Addam etiam unam minam istuc post. '''PHRON.''' Parumst{{l|910}} '''STRAT.''' Tuo arbitratu quod iubebis dabitur. Da nunc savium.{{a|911}} '''PH.''' Mitte me, inquam, odiosu's. '''ST.''' Nil fit, non amor, teritur dies.{{r|5.1.20|20}}{{a|912}} Plus decem pondo † moris pauxillisper perdidi.{{a|913}} '''PHRON.''' Accipe hoc atque auferto intro. '''STRABAX''' Vbi mea amicast gentium?{{a|914}} Neque ruri neque hic operis quicquam facio, corrumpor situ,{{l|915}} ita miser cubando in lecto hic expectando obdurui.{{a|916}} Sed eccam video. Heus amica, quid agis? [mille]. '''STRAT.''' Quis illic <est> homo?{{r|5.1.25|25}}{{a|917}} '''PHRON.''' Quem ego ecastor mage amo quam te. <nowiki><nowiki>* * *</nowiki></nowiki> '''STRAT.''' Quam me? Quo modo?{{a|918}} '''PHRON.''' Hoc modo, ut molestus ne sis. '''STRAT.''' Iam<ne> abis, postquam aurum habes?{{a|919}} '''PHRON.''' Condidi intro quod dedisti. '''STRAB.''' Ades, amica, te adloquor.{{l|920}} '''PHRON.''' At ego ad te ibam, mea delicia. '''STRAB.''' Hercle vero serio,{{a|921}} quamquam ego tibi videor stultus, gaudere aliqui me volo;{{r|5.1.30|30}}{{a|922}} nam quamquam tu es bella, malo tuo, nisi ego aliqui gaudeo.{{a|923}} '''PH.''' Vin te amplectar, savium dem? '''STRAB.''' Quidvis face <qui> gaudeam.{{a|924}} '''STRAT.''' Meosne ante oculos ego illam patiar alios amplexarier?{{l|925}} Mortuom hercle me hodie satiust. Apstine hoc, mulier, manum,{{a|926}} nisi si te mea manu † ui in machaera et hunc vis mori.{{r|5.1.35|35}}{{a|927}} '''PHRON.''' Nil halapari satiust, miles, si te amari postulas;{{a|928}} auro, hau ferro deterrere potes, <hunc> ne amem, Stratophanes.{{a|929}} '''STRAT.''' Qui, malum, bella aut faceta es, quae ames hominem isti modi?{{l|930}} '''PH.''' Venitne in mentem tibi quod verbum in cavea dixit histrio:{{a|931}} omnes homines ad suom quaestum callent et fastidiunt.{{r|5.1.40|40}}{{a|932}} '''STRAT.''' Huncine hominem te amplexari tam horridum ac tam squalidum?{{a|933}} '''PH.''' Quamquam hic squalet, quam<quam> hic horret, scitus <et> bellust mihi.{{a|934}} '''STRAT.''' Dedin ego aurum — '''PHRON.''' Mihi? Dedisti filio cibaria.{{l|935}} Nunc, si hanc tecum esse speras, alia opust auri mina.{{a|936}} '''STRAB.''' Malam rem is et magnam magno opere, serva tibi viaticum.{{r|5.1.45|45}}{{a|937}} '''STRAT.''' Quid isti debes? '''PHRON.''' Tria. '''STRAT.''' Quae tria nam? '''PHRON.''' Vnguenta, noctem, savium.{{a|938}} '''STRAT.''' Par pari respondet. Verum nunc saltem, <et>si <istunc> amas,{{a|939}} dan tu mihi de tuis deliciis † sum quicquid pauxillulum?{{l|940}} '''PHRON.''' Quid id, amabo, est quod dem? Dic tum super feri†{{a|941}} †capas dicit auaui consultam istuc mihi homo†{{r|5.1.50|50}}{{a|942}} cave faxis volnus tibi iam cui sunt dentes ferrei.{{a|943}} '''STRAB.''' Volgo ad se omnis intromittit. '''STRAT.''' Abstine istac tu manum.{{a|944}} '''STRAB.''' Iam hercle cum magno <malo> tu vapula vir strenuos.{{l|945}} '''STRAT.''' Dedi ego huic aurum. '''STRAB.''' At ego argentum. '''STRAT.''' †eat apale puram.{{a|946}} '''STRAB.''' At ego oves et lanam, et alia multa quae poscet dabo.{{r|5.1.55|55}}{{a|947}} Meliust te minis certare mecum quam minaciis.{{a|948}} '''PHRON.''' Lepidu's ecastor mortalis, mi Strabax, perge obsecro.{{a|949}} '''AST.''' Stultus atque insanus damnis certant: nos salvae sumus.{{l|950}} '''STRAT.''' Age prior prompta aliquid. '''STRAB.''' Immo tu prior perde et peri.{{a|951}} '''STRAT.''' Em tibi talentum argenti. †Philippices est, tene tibi.{{r|5.1.60|60}}{{a|952}} '''PHRON.''' Tanto melior, noster esto — sed de vostro vivito.{{a|953}} '''STRAT.''' Vbi est quod tu das? Solve zonam, provocator. Quid times?{{a|954}} '''STRAB.''' Tu peregrinu's, hic <ego> habito: non cum zona ego ambulo:{{l|955}} pecua ad hanc collo in crumina ego obligata defero.{{a|956}} Quid dedi! Ut discinxi hominem. '''STRAB.''' Immo ego vero, qui dedi.{{r|5.1.65|65}}{{a|957}} '''PHRON.''' I intro, amabo, i, tu eris mecum; <tum> tu eris mecum quidem.{{a|958}} '''STRAT.''' Quid tu? Quid ais? Cum hocin <eris>? Ego <ero> posterior, qui dedi?{{a|959}} '''PHRON.''' Tu dedisti iam, <hic> daturust: ictuc habeo, hoc expeto.{{l|960}} Verum utrique mos geratur amborum ex sententia.{{a|961}} '''STRAT.''' Fiat. Ut rem gnatam video, hoc accipiundumst quod datur.{{r|5.1.70|70}}{{a|962}} '''STRAB.''' Meum quidem te lectum certe occupare non sinam.{{a|963}} '''PHRON.''' Lepide ecastor aucupavi atque ex mea sententia,{{a|964}} meamque ut rem video bene gestam, vostram rursum bene geram:{{l|965}} †romabo si quis animatust facere, faciat ut sciam.{{a|966}} Veneris causa adplaudite: eius haec in tutelast fabula.{{r|5.1.75|75}}{{a|967}} Spectatores, bene valete, plaudite atque exurgite.{{a|968}}</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} svxt5ekwtg0fal7c16g3j6mfslhuq8j Vidularia 0 40447 286438 248005 2026-11-02T12:07:14Z Saumache 27923 286438 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus= Vidularia |OperaeWikiPagina= |Liber= |Editio= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Fons=[https://www.thelatinlibrary.com/plautus/vidularia.shtml thelatinlibrary.com] }} ==PERSONAE== <poem>ASPASIVS SERVVS NICODEMVS ADVLESCENS GORGINES PISCATOR DINIA SENEX CACISTVS PISCATOR SOTERIS VIRGO ADVLESCENS MVLIER LENO</poem> ==PROLOGVS== <poem><nowiki>* * *</nowiki> hanc rem vetere nomine <nowiki>* * *</nowiki> g <nowiki>* * *</nowiki> estitit potentiam inimi<co>rum s::tisitio laudatus ia::s <nowiki>* * *</nowiki> gra<ti>as ::ius sc <nowiki>* * *</nowiki> g <nowiki>* * *</nowiki> f <nowiki>* * *</nowiki> nro{{l|5}} Sc<h>edia <nowiki>* * *</nowiki> uo <nowiki>* * *</nowiki> g<r>ae::::c <nowiki>* * *</nowiki> <p>oeta ha<nc> noster f<ecit> V<idularia>m. Isqu::t:r:o:::ciuntm ego fa<x>o s<cibi>tis. Prius noscite <alia: sane> scitis, ipsus <e>s<t>; credo argumentum velle vos <pern>os<cer>e;{{l|10}} int<elle>g<etis poti>us q<uid a>g<an>t quand<o a>gent. A <nowiki>* * *</nowiki> uos in loco monitum::petro di::::q <nowiki>* * *</nowiki> s:commodiu:::tas: ina <nowiki>* * *</nowiki> b meam magis qu <nowiki>* * *</nowiki> abeo::::ortis nunciam{{l|15}} uos ill <nowiki>* * *</nowiki> e::nox pro hoc <nowiki>* * *</nowiki> <nowiki>* * *</nowiki> s::s:us <nowiki>* * *</nowiki>{{l|16a}} Hominem, semel quem usurpavit servitus <nowiki>* * *</nowiki>{{l|17a}} <NICODEMVS adulescens GORGINES senex> Prisc. GL 2.300K NIC. Eiusdem Bacchae fecerunt nostram navem Pentheum.{{l|17b}} Prisc. GL 2.235K inopiam, luctum, maerorem, paupertatem, algum, famem.{{l|17c}} Prisc. GL 2.152K GORG. Paupera haec res est.{{l|17d}} Porph. in Hor. Carm. 1.38.7 Haec myrtus Veneris est.{{l|17e}} <DINIA senex NICODEMVS adulescens> est quo <nowiki>* * *</nowiki> neq:::::us censeo <nowiki>* * *</nowiki> NIC. Quid ais? licet<ne? DIN. M>axum<e, si>quid est opus. Sed quid est negoti? NIC. Te ego audi<vi di>cere,{{l|20}} operarium te velle ru<nowiki><s condu></nowiki>c<ere>. DIN. Re<ct>e audivisti. NIC. Quid vis operis <fie>ri? DIN. Qu<id t>u istuc curas? An mihi tutor additu's? NIC. Dare possum, opinor, satis bonum operarium. DIN. Est tibi in mercede servus quem des quispia<m>?{{l|25}} NIC. Inopia servum i::e::::::o me loc <nowiki>* * *</nowiki> DIN. Quid? tu locas te? no<n, ut opinor, serio,> nam equidem te m<ercennarium haud esse arb>itror. NIC. Non sum, siquidem tu n<on vis mercedem dare,> verum, si pretium das, du<ces te>cum simul.{{l|30}} DIN. Laboriosa, adulescens, vita est rustica. NIC. Vrbana egestas edepol aliquanto magis. DIN. Talis iactandis tuae sunt consuetae manus. NIC. At qualis exercendas nunc intellego. DIN. Mollitia urbana atque umbra corpus candidumst.{{l|35}} NIC. Sol est ad eam rem pictor: atrum fecerit. DIN. Heus tu, a me<is> illic estur <satis duru>s c<ibus>. NIC. Misero male esse <fuerit> con<senta>ne<um>. Quod abs te:::c p::t quaesso ut m<ih>i impertias. Si tibi pudico <homine> est opus et non malo,{{l|40}} qui fidei plenior sit quam servi tui cibique minimi maxumaque industria, minime mendace, em me licet conducere. DIN. Non edepol equidem credo, mercennarium te esse. <NIC. An> non credis? non :::: <co>ndu<ci> arbit<ror>{{l|45}} n <nowiki>* * *</nowiki> st dicat simul <nowiki>* * *</nowiki> operarium iam <nowiki>* * *</nowiki> unde conducam mihi multum labor<et, p>aullum mereat, paullum edi<t>. NIC. Minus operis nihilo faciam quam qui plurumum,{{l|50}} nec mihi nisi unum prandium quicquam duis, praeter mercedem. DIN. Quid merendam? NIC. Ne duis, neque cenam. DIN. Non cenabis? NIC. Immo ibo domum. DIN. Vbi habitas? NIC. Hic apud piscatorem Gorginem. DIN. Vicinus igitur es mihi, ut tu praedicas. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|55}} <GORGINES CACISTVS ASPASIVS> Prisc. GL 2.224K GORG. Animum advortite ambo sultis. vidulum hic apponite;{{l|55a}} ego servabo, quasi sequestro detis; neutri reddibo,{{l|55b}} donicum res iudicata erit haec.{{l|55c}} Prisc. GL 2.224K ASP. Haud fugio sequestrum <nowiki>* * *</nowiki>{{l|55d}} (CAC.) ibo et quaeram, si quem possim sociorum nanciscier seu quem norim, qui advocatus adsit. iam hunc novi locum. Hicine vos habitatis? GORG. Hisc in aedibus: huc adducito. At ego vidulum intro condam in arcam atque occludam probe. Tu si quem vis invenire tibi patronum, quaerita;{{l|60}} perfidiose numquam quicquam hic agere decretu<m>st mihi. CAC. Qur, malum, patronum quaeram, postquam litem perdidi? Ne <ego> homo miser e<t scelestus dudum at>que infelix fui, vidulum q<ui> ubi v<id>i, non me circumspexi centiens; verbero illic inter mu<rtos> latuit, insidias dedit.{{l|65}} Tam scio quam med hic stare: captam praedam perdidi, nisi quid ego mei simile aliquid contra consilium paro. Hic astabo atque observabo, si quem amicum conspicer. DINIA NICODEMVS CACISTVS DIN. Ne tu edepol hodie miserias multas tuas mihi narravisti, eoque ab opere maxume{{l|70}} te abire iussi, quia me miserebat tui. CAC. Illic est adulescens, quem tempe<st>as immin <nowiki>* * *</nowiki> ::fic:::t:s atque arg::en::m <nowiki>* * *</nowiki> rom <nowiki>* * *</nowiki> et iam ego audivi d::m r <nowiki>* * *</nowiki> m mut <nowiki>* * *</nowiki> in opus ut sese collocavit quam <cit>o;{{l|75}} <po>l haut cessavit, postquam t<erra>m attigi<t>. Mirum est si a::::: tuam v:::::squa <nowiki>* * *</nowiki> nosuos parenti:::dare possu <nowiki>* * *</nowiki> tus fu <nowiki>* * *</nowiki> rem mihi na<rravit;> ede<po>li simul <nowiki>* * *</nowiki> pueri::s hi <nowiki>* * *</nowiki> isp <nowiki>* * *</nowiki> gis{{l|80}} egentiorem <nowiki>* * *</nowiki> minen:::m neminem <nowiki>* * *</nowiki> neque esse c<redo neque fuisse> neque f<o>re. DIN. Cave tu istuc dixis. immo etiam argenti minam, quam med oravisti ut darem tibi faenore, iam ego adferam ad te. faenus mihi nullum duis.{{l|85}} NIC. Di tibi illum faxint filium salvum tuum, qum mihi qui vivam copiam inopi facis. Sed quin accedat faenus, id non postulo. DIN. Defaenerare hominem egentem hau decet. Quam ad redditurum te mihi dices diem,{{l|90}} cave demutassis. NIC. Vsque donec solvero, Non. 123M CAC. Ibi ut piscabar, fuscina ici vidulum. Prisc. GL 2.123K Nescio qui servos e myrteta prosilit. Non. 468M Quid multa verba? plurimum luctavimus. Prisc. GL 2.528K Nunc apud sequestrum vidulum posivimus.{{l|95}} Prisc. GL 2.165K Opposita est calcendix. NIC. At ego signi dicam quid siet. Fulg. serm. antiq. 53; 15 A. Iuben hunc insui in culleo atque in altum deportari, suis ut annonam bonam piscibus concinnet? B. Malo hunc adligari ad horiam, ut semper piscetur, etsi sit tempestas maxima.{{l|100}} Non. 258M Signum recte comparebat; huius contendi anulum. Non. 138M Malim moriri meos quam mendicarier: boni miserantur illum, hunc inrident mali. Non. 104M Nunc servos argentum a patre expalpabitur. Prisc. GL 2.317K (NIC.) <nowiki>* * *</nowiki> immo id quod haec nostra est patria et quod hic meus pater,{{l|105}} illic autem Soterinis est pater. Philarg. Verg. Ecl. 2.63 Nam audivi feminam ego leonem semel parire <nowiki>* * *</nowiki> Non. 220M Vbi quamque pedem viderat, subfurabatur omnis. Non. 332M Sed leno egreditur foras; hinc ex occulto sermonem eius sublegam.</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium paginae]]}}</center> {{finis}} i8jcklrkrg1ahaspyjmy3o5gco0am20 Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/7 104 55203 286450 238842 2026-11-02T16:17:42Z EnaldoSS 18086 286450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" /></noinclude>[[Image:Historia-Naturalis-Brasiliae.jpg|600px|center]] {{dhr|3em}} {{c|{{spatium|0.2em|{{xxx-larger|{{sc|Historia Natvralis}}}}}}}} {{c|{{spatium|0.6em|{{xxx-larger|BRASILIAE}},}}}} {{c|{{x-larger|Au{{s}}picio et Beneficio}}}} {{c|{{larger|''Illustriss.'' {{sc|I. Mavritii}} ''{{sc|Com. Nassau,}}''}}}} {{c|{{smaller|''Illius Provinci{{ae}} et Maris summi Pr{{ae}}fecti Adornata:''}}}} {{c|{{smaller|''In qua''}}}} {{c|{{larger|Non tantum Plant{{ae}} et Animalia, {{s}}ed et In}}}} {{c|digenarum morbi, ingenia et mores de{{s}}cribuntur et}} {{c|{{smaller|Iconibus {{s}}upra quingentas illu{{s}}trantur.}}}} {{dhr|5em}} {{c|{{larger|{{sc|Lvgdvn. Batavorvm,}}}}}} {{c|Apud Franci{{s}}cum Hackium,}} {{c|{{smaller|''et''}}}} {{c|{{larger|{{sc|Amstelodami,}}}}}} {{c|Apud Lud. Elzevirium. 1648.}} {{dhr|3em}}<noinclude></noinclude> 5p3jvx28h99m7bs7m5jjbjblxy61sq8 Pagina:Gesta Romanorum - Oesterley 1872.djvu/624 104 60354 286445 194986 2026-11-02T13:48:24Z Postmortem2 13468 /* Emendata */ emendavi 286445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|602}} flexis genibus coram imperatore dixit: Domine mi reverende, numquid tibi placet quod pro patre moriam et hoc peto instanter. Ait imperator: Michi bene placet, ita tamen quod unus ex vobis moriatur. At ille: Domine, multum tibi regracior quod michi concessisti quod debeam mori pro patre meo. Jam peto ante mortem meam tres peticiones secundum legem. Ait rex: Non possum tibi negare. Qui ait: Tantum unicam filiam habes, peto ut una nocte mecum dormiat. Ille vero concessit quamvis invitus. Tamen eam non deflorabat. In hoc ipse multum placuit imperatori. Deinde secunda mea peticio est, peto totum tuum thesaurum. Rex vero stupefactus tamen quod petivit optinuit. Accepit thesaurum totum et inter divites et pauperes dividebat ita quod voluntatem tocius populi optinuit. Tunc ait: Domine mi rex, tercia peticio mea est ista: peto ut omnes oculi omnium horum de capitibus eruantur, qui viderunt patrem meum pectinem in scutella vertentem. Hoc audiens imperator fecit inquiri quis vel qui viderint comitem vertere pectinem in scutella. Facta est inquisicio. Cogitavit unusquisque: Si ego dixero amitto oculos meos et sic secundus, tercius et quartus. Unde omnes timuerunt veritatem dicere ita quod non fatebatur unus se dixisse et vidisse illum vertere pectinem in scutella. Imperator hoc audiens dedit pro judicio ut comes sine lesione transiret et filius ejus flliam ipsius unicam in uxorem duceret, et sic est factum. Decedens imperator filius comitis factus est rex illius regni qui satis prudenter regnum regebat. ''Reduccio.'' Karissimi, iste imperator est pater celestis qui istam legem dedit, quod quilibet partem albedinis comederet et nullo modo nigredinem, hoc est dictum, deus ordinavit quod quilibet bona mundana deberet uti secundum veritatem quantum ad victum et vestitum, et non uti bonis mundanis quantum ad partem nigredinis, hoc est per mendacia, furta, rapinam, homicidia, usuras, et quicunque hoc fecerit sc. bona mundana per mendacia acquirendo sine dubio morte eterna morietur. Comes cum filio qui venerat etc., est Adam primus pater, qui male vertit pectinem, quando contra dei preceptum de pomo comedit, unde eternam mortem meruit. Vidensque filius i. e. dominus noster Ihesus Christus qui erat filius ejus secundum carnem, quod se juvare non posset, pro se regi celesti obtulit in mortem dicens Judeis: Ego sum, sinite hos abire. Ante mortem vero tres peticiones petivit. Prima peticio pro filia i. e. anima ut ejus esset sponsa juxta illud Osee: Desponsabo michi eam in fide. Secunda peticio erat quod quesivit totum thesaurum i. e. totum regnum celeste pro genere humano juxta illud: Sic disposuit michi pater<noinclude><references/></noinclude> 31d5lg91i4kjr4xasrvv8yndgn1bk7k Pagina:Gesta Romanorum - Oesterley 1872.djvu/625 104 60355 286446 194987 2026-11-02T14:02:24Z Postmortem2 13468 /* Emendata */ emendavi 286446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Postmortem2" /></noinclude>{{center|603}} <section begin="p1"/>meus regnum etc. Tercia peticio omnium oculos eruendos i. e. expellendos qui primum patrem ac totum genus humanum temptaverunt et deum offenderunt, unde istas tres peticiones meruit optime, et per suam passionem patrem ac genus humanum salvavit et animam sc. filiam desponsavit et regnabit sine fine. Ad quod regnum. {{regula|latitudo=5em}} <section end="p1"/> <section begin="p2"/>{{center|'''195, germ. 68.'''}} Lucius in roma regnavit prudens valde, qui habebat filiam pulcherrimam quam multum dilexit. Erat quidam miles in curia, qui puellam miro modo dilexit, et cum eam solam vidisset ait ei: Karissima, miro modo te diligo; quid tibi dabo quod possum una nocte tecum dormire? Que ait: 1000 marcas florenas. Ille vero concessit et ei dedit. Cum nox adesset, miles lectum intravit et statim dormire cepit, puella vero simili modo post eum. Miles per totam noctem domivit, nec a sompno excitatus est. Mane vero cum sol oriretur, puella se vestimentis induit et eum a sompno excitavit. Et ille: O bona puella, intra lectum. Que ait: Non facio tibi carissime injuriam, tecum conveni pro 1000 marcis florenis ut tecum tota nocte dormirem, hoc fideliter implevi. Sed tu fuisti ita ruralis, quod semel faciem tuam ad me non vertisti et ideo de incurialitate te comprehendo. At ille: Sompnum cepi et per hoc deceptus fui; sed rogo ut ad me jam intres. At illa: Certe non faciam. Ait miles: Quid tibi dabo ut secunda vice possum tecum dormire? Que ait: Tantum sicut prius. Ille vero concessit. Cum vero nox adesset miles lectum intravit et statim dormivit et per omnia fecit sicut prius. Miles vero ultra quam credi potest dolens dixit puelle: Dic michi, bona puella, quomodo tecum dormiam tercia nocte. Que ait: Certe pro 1000 marcis florenis. Ille assensit. Miles intra se cogitabat: Primo perdidi 1000 marcas florenas, secundo terras meas obligavi pro aliis 1000, jam vero oportet me acquirere per aliquam viam si debeo habere puellam. Perrexit ad quendam civitatem et obviavit uno mercatori et ait ei. Domine, potes michi 1000 marcis florenis commodare in necessitate? Qui ait: Quam securitatem michi prestabis? Et ille: quidquid vis. Cui mercator: Volo ut cartham de proprio sanguine tuo facias sub tuo sigillo quod si unum diem constitutum inter nos frangas sine condicione potestatem habeam tantum de carnibus tuis scindere ac a corpore vellere ubicunque michi placeat in tuo corpore, ita tamen quod carnes tue pecuniam meam<section end="p2"/><noinclude><references/></noinclude> 2a1zaz90hprxoizujrj374lay7aor71 Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/113 104 87866 286524 286070 2026-11-02T23:38:20Z EnaldoSS 18086 /* Emendata */ 286524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="EnaldoSS" />{{rh||{{sc|de Facvltatibvs Simplicivm Lib. IV.}}|95}}</noinclude><section begin="LIV"/>Floret planta men{{s}}e Iulio, {{et}} {{s}}emen fert magnum coloris ro{{s}}acei, è cap{{s}}ulis (lupulo {{s}}imilibus) prominens. Ego duplicem radicis {{s}}imul {{et}} foliorum u{{s}}um {{s}}um expertus. Radix in taleolas {{s}}ecta, perque aliquot dies {{s}}ub dio in liquido convenienti macerata, vim {{s}}uam illi communicat, nec ingrato adeo {{s}}apore aut cerevi{{s}}iam, aut vinum, quo diluitur, imbuit; quin potus ordinarii loco {{ae}}gri illo utuntur, quod renum, ureterum {{et}} ve{{s}}ic{{ae}} ob{{s}}tructionibus medeatur. U{{s}}que adeo Calculi expellit materiam (licet rarius hic detur hoc malum) ut Magnates Lu{{s}}itani aliud nullum medicamentum huic pr{{ae}}tulerint. C{{ae}}terum h{{ae}}c tantopere pr{{ae}}dicata herba, non tantum propter virtutes jam dictas, {{s}}ed {{et}} eximiam, qua contra venena valet, facultatem, ab illis expetitur. Quippe {{s}}uccus ex recentibus foliis expre{{s}}{{s}}us, {{s}}erpentum {{s}}anat mor{{s}}us: radix autem cum foliis contu{{s}}a, {{et}} è vino hau{{s}}ta, veneni intus a{{s}}{{s}}umti vim retundit, penitu{{s}}que expellit. <section end="LIV"/> {{dhr}} <section begin="LV"/>{{c|{{sc|Cap. LV.}}}} {{c|{{larger|''De Tajaoba, eju{{s}}que u{{s}}u.'' }}}} {{Is|D}}Iver{{s}}as Bra{{s}}{{s}}ic{{ae}} {{s}}pecies novus hic orbis producit, quarum folia ''Tajaoba'', ab Indigenis vocantur. <div style="float:left; margin-right:0.3em; line-height:0; clear:left;">[[File:Historia naturalis Brasiliae 110 (cropped).jpg|200px|top]]<br>[[File:Historia naturalis Brasiliae 110 (cropped) 3.jpg|200px|top]]</div><div style="float:left; margin-left:-0.3em; margin-right:0.3em; line-height:0;">[[File:Historia naturalis Brasiliae 110 (cropped) 2.jpg|250px|top]]</div> Harum una alba exi{{s}}tit, cujus folia edulia, uti {{et}} radices, laxant alvum: altera ''Mangara peuna'', cujus folia {{s}}unt {{s}}aturate viridia, ut {{et}} radices itidem: cortices {{et}} caules {{s}}unt ro{{s}}acei coloris: hujus non folia, {{s}}ed radices dumtaxat edules: tertia, qu{{ae}} ''Tajaoba'' vel ''Mangara-miri'' appellatur, cujus folia {{s}}unt minora {{et}} duriora nec edulia, {{s}}ed {{s}}ola radix. Quarta e{{s}}t ''Tajaoba'' {{s}}ilve{{s}}tris, alias ''Tajobaraon'' dicta, {{et}} nonnullis ''Mangara brava''. Ex qua profanum {{et}} {{s}}uper{{s}}titio{{s}}um vulgus philtra, aliaque {{s}}imilia, nec minus ridicula confici po{{s}}{{s}}e exi{{s}}timat. Radicem autem ejus vere cau{{s}}ticum e{{s}}{{s}}e, eju{{s}}que loco pro{{s}}pere u{{s}}urpari, experientiam te{{s}}tem habeo. Quippe pr{{ae}}ter balnea qu{{ae}} ex ii{{s}} {{s}}olis contra morbos cutaneos, tum imprimis frigidos articulares, apprime conficiuntur, membra quoque affecta, pr{{ae}}via Scarificatione, contu{{s}}is recenter radicibus fricantur cum optimo {{s}}ucce{{s}}{{s}}u. Mox cataplasmata ex ii{{s}}dem, parti dolenti undiquaque imponuntur: qu{{ae}} {{s}}i per vices aliquot reiterentur, inveterata qu{{ae}}que mala, citra recidiv{{ae}} metum, exterminare {{s}}olent. Qu{{ae}} alia pr{{ae}}terea Bra{{s}}{{s}}icarum genera h{{ae}}c tellus producat, ad Medicinam ulterius {{s}}pectantia, {{s}}edula po{{s}}teritas, ut {{s}}pero, inve{{s}}tigabit. <section end="LV"/> {{dhr}} <section begin="LVI"/>{{c|{{sc|Cap. LVI.}}}} {{c|{{larger|''De Inimboja, {{s}}ive Silva de Praya, Lu{{s}}itanis.'' }}}} {{Is|A}}Spere echinatus ille {{et}} vix tractabilis Occidentis frutex, in {{s}}ilvis areno{{s}}is {{et}} littoribus {{s}}itientibus abunde pullulat ac jucunde vire{{s}}cit. Lobos echinoides quos C. Clu{{s}}ius vocat, profert, duabus vel tribus {{s}}ph{{ae}}rulis lapideis refertos.<noinclude>{{rh|||Radix}}</noinclude> k1c7e0qbree5xkfqwl97hfgtnnrg419 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/7 104 88046 286448 286393 2026-11-02T15:33:46Z Sjgallagher2 29663 286448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>GVIL. BV D AEI ABI ceffe fit.fiue nunc imperitantium mores fpectes, fiue d uium inter fe & popularium affectus.Nili uero à ger- mana mundics æquali iuftitia(quod ius naturale uo cant)manaffe ius id cótenderint,ut quo quifqp plus pol leat,co ctiá plus habeat.quo auté plus habeat, co plus eminere inter ciues debeat.quo fit ut iam iure gentiú re ceptú effe uideamus,ut qui nec arte nec induftria me morabili iuuare ciues fuos & populares poflunt, fi mo do pactiles illos nexus & contractiles nodos teneant. queis hominú patrimonia obftringuntur, quofqi uul- gus ignaru.homines literis humanioribus dediti ac pcul loro,animi caufa aut ueritatis indagada ergò age tes,partim Gordij uincula effe ducunt.partim circulato ria,nec magnopere miranda,ij millenorum ciuium cen fum,& faepe fingularum ciuitatum, aut etiam amplio- rem habeant.ij demq tum locupletes.tum frugi homi nes,tum magnifici conquifitores honorifice uocitétur. Quippe ijs feculis ijs inftitutis.ijs moribus,in ijs genti bus que id ius effe ftatuerunt,ut tam fumma fide arq autoritate quifque fit, quàm maximis opibus penates fuos architectatus eft ipfe heredesque cius. idque co magis atqi magis, quo eorum ad nepotes horuinque rurfus abnepotes patrimonia à maioribus parta lucu- lentis certatim acceflionibus cumulaucrint, id eft,quo longius latiuscp confines.affines.cognatos, confangui nicos fummouerint.At ucro CHRISTVS poffellio num condi<noinclude></noinclude> bzxfcftwsktqhpzmpq134ku43ktrf7x 286506 286448 2026-11-02T17:07:11Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>cesse sit. siue nunc imperitantium mores spectes, siue ciuium inter se &amp; popularium affectus. Nisi uero à germana mundique æquali iustitia (quod ius naturale uocant) manasse ius id contenderint, ut quo quisque plus polleat, eo etiam plus habeat. quo autem plus habeat, eo plus eminere inter ciues debeat. quo fit ut iam iure gentium receptum esse uideamus, ut qui nec arte nec industria memorabili iuuare ciues suos &amp; populares possunt, si modo pactiles illos nexus &amp; contractiles nodos teneant, queis hominum patrimonia obstringuntur, quosque uulgus ignarum hominesque literis humanioribus dediti ac procul foro, animi causa aut ueritatis indagandæ ergò agentes, partim Gordij uincula esse ducunt, partim circulatoria, nec magnopere miranda, ij millenorum ciuium censum, &amp; sæpe singularum ciuitatum, aut etiam ampliorem habeant. ij denique tum locupletes, tum frugi homines, tum magnifici conquisitores honorife uocitentur. Quippe ijs seculis, ijs institutis, ijs moribus, in ijs gentibus quæ id ius esse statuerunt, ut tam summa fide atque autoritate quisque sit, quàm maximis opibus penates suos architectatus est ipse hæredesque eius. idque eo magis atque magis, quo eorum ad nepotes horumque rursus ab nepotes patrimonia à maioribus parta, luculentis certatim accessionibus cumulauerint. id est, quo longius latiusque confines, affines, cognatos, consanguineosque summouerint. At uero {{sc|Christvs}} possessio-<noinclude></noinclude> 5t8wk9e8s41tasu9deggib6ivzyd4vn Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/8 104 88047 286507 286394 2026-11-02T17:14:36Z Sjgallagher2 29663 286507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>onum conditor et moderator, Pythagoricam communionem et charitatem inter asseclas suos relictam luculento sanxit exemplo, damnato capitis Anania ob temeratam communionis legem. Quo certe instituto CHRISTVS omne iuris istius ciuilis pontificiique adeo recentioris argumentosa uolumina inter suos quidem abrogasse mihi uidetur. quod ipsum ius hodie arcem tenere prudentiae uidemus, ac fata nostra regere. VTOPIA uero insula, quam etiam VDEPOTIAM appellari audio, mirifica utique sorte ( si credimus) Christianos vero a ritus ac germanam ipsam sapientiam publice priuatimque hausisse perhibetur, intemeratamque ad hunc usque diem seruasse. utpote quae tria diuina instituta, hoc est, bonorum malorumque inter ciues aequalitatem, seu malis ciuilitatem, numeris omnibus absolutam. et pacis ac tranquillitatis amorem constantem ac pertinacem. et auri argentique contemptum, consertis ( ut aiunt) manibus retinet. tria (ut ita loquar) euerticula omnium fraudum, imposturarum, circunscriptionum, uersutiarum et planicarum improbitatum. Superi suo nomine facerent ut haec tria Vtopianae legis capita trabalibus clauis firmae ac statae persuasionis in sensibus omnium mortalium figerentur. Protinus superbiam, cupiditatem, contentionem uaesanam, atque alia pene omnia uulnifica Stygii aduersarii tela concidere languereque uideres. iurisque illam uoluminum uim immensam, tot eximia solidaque<noinclude></noinclude> olk0aztuyk50pvu4w87yxrab31d15z2 286516 286507 2026-11-02T17:21:17Z Sjgallagher2 29663 286516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>onum conditor &amp; moderator, Pythagoricam communionem &amp; charitatem inter asseclas suos relictam luculento sanxit exemplo, damnato capitis Anania ob temeratam communionis legem. Quo certe instituto {{sc|Christvs}} omne iuris istius ciuilis pontificiique adeo recentioris argumentosa uolumina inter suos quidem abrogasse mihi uidetur. quod ipsum ius hodie arcem tenere prudentiæ uidemus, ac fata nostra regere. {{sc|Vtopia}} uero insula, quam etiam {{sc|Vdepotiam}} appellari audio, mirifica utique sorte (si credimus) Christianos vero a ritus ac germanam ipsam sapientiam publice priuatimque hausisse perhibetur, intemeratamque ad hunc usque diem seruasse. utpote quæ tria diuina instituta, hoc est, bonorum malorumque inter ciues æqualitatem, seu malis ciuilitatem, numeris omnibus absolutam. &amp; pacis ac tranquillitatis amorem constantem ac pertinacem. &amp; auri argentique contemptum, consertis (ut aiunt) manibus retinet. tria (ut ita loquar) euerticula omnium fraudum, imposturarum, circunscriptionum, uersutiarum &amp; planicarum improbitatum. Superi suo nomine facerent ut hæc tria {{sc|Vtopianae}} legis capita trabalibus clauis firmæ ac statæ persuasionis in sensibus omnium mortalium figerentur. Protinus superbiam, cupiditatem, contentionem uæsanam, atque alia pene omnia uulnifica Stygii aduersarii tela concidere languereque uideres. iurisque illam uoluminum uim immensam, tot eximia solidaque<noinclude></noinclude> r991jfac9lpub0c1rotus447tzei5r7 Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/9 104 88048 286508 286395 2026-11-02T17:14:48Z Sjgallagher2 29663 286508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude> ingenia ad libitinam usque detinentia, ut cassa et uacantia, teredinibus permitti aut inuolucris officinarum dicari. Proh diui immortales. quae nam Vtopianorum sanctitas eam diuinitus beatitudinem emereri potuit, ut auaritia et cupiditas in eam unam insulam irrumpere aut irrepere tot seculis non potuerit? nec inde iusticiam cum pudore proteruitate sua impudentiaque explodere et exigere? Deus nunc optimus maximus tam benigne cum iis prouinciis egisset, quae ab eius sacratissimo nomine cognomentum retinent et amplectuntur. certe auaritia, tot mentes alioquin egregias arduasque deprauans et pessumdans, semel hinc facesseret, et aureum seculum Saturniumque rediret. Hic enimuero periculum esse quispiam autumarit, ne forte Aratus et poetae prisci opinione falsi fuerint. qui iusticiam e terris decedentem in signifero circulo collocauerunt. restitisse enim eam in Vtopia insula necesse est, si Hythlodaeo credimus, necdum in coelum peruenisse. Verum ego Vtopiam extra mundi cogniti fines sitam esse percunctando comperi, insulam nimirum fortunatam, Elysiis fortasse campis proximam (nam Hythlodaeus nondum situm eius finibus certis tradidit, ut Morus ipse testatur), multas quidem ipsam in urbes distractam, sed unam in ciuitatem coeuntes aut conspirantes, nomine Hagnopolin, suis utique ritibus bonisque acquiescentem, innocentia beatam, coeles tem quodammodo uitam agentem, ut infra<noinclude></noinclude> gdyii42a7cuj7d1khbaixom96lg3lly 286515 286508 2026-11-02T17:20:03Z Sjgallagher2 29663 286515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ingenia ad libitinam usque detinentia, ut cassa &amp; uacantia, teredinibus permitti aut inuolucris officinarum dicari. Proh diui immortales. quæ nam Vtopianorum sanctitas eam diuinitus beatitudinem emereri potuit, ut auaritia &amp; cupiditas in eam unam insulam irrumpere aut irrepere tot seculis non potuerit? nec inde iusticiam cum pudore proteruitate sua impudentiaque explodere &amp; exigere? Deus nunc optimus maximus tam benigne cum iis prouinciis egisset, quæ ab eius sacratissimo nomine cognomentum retinent &amp; amplectuntur. certe auaritia, tot mentes alioquin egregias arduasque deprauans &amp; pessumdans, semel hinc facesseret, &amp; aureum seculum Saturniumque rediret. Hic enimuero periculum esse quispiam autumarit, ne forte Aratus &amp; poetæ prisci opinione falsi fuerint. qui iusticiam e terris decedentem in signifero circulo collocauerunt. restitisse enim eam in Vtopia insula necesse est, si Hythlodæo credimus, necdum in cœlum peruenisse. Verum ego Vtopiam extra mundi cogniti fines sitam esse percunctando comperi, insulam nimirum fortunatam, Elysiis fortasse campis proximam (nam Hythlodæus nondum situm eius finibus certis tradidit, ut Morus ipse testatur), multas quidem ipsam in urbes distractam, sed unam in ciuitatem coeuntes aut conspirantes, nomine Hagnopolin, suis utique ritibus bonisque acquiescentem, innocentia beatam, cœles tem quodammodo uitam agentem, ut infra<noinclude></noinclude> cp3n4pt32slg3f8eyexzf22nsh7x3hd Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/10 104 88049 286509 286396 2026-11-02T17:15:21Z Sjgallagher2 29663 286509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>coelum, sic supra mundi huius cogniti colluuionem. quae in tot mortalium studiis, ut acribus et incitatis, sic inanibus et irritis, turbide et aestuose in praecipitium rapitur. Eius igitur insulae cognitionem Thomae MORO debemus, qui beatae uitae exemplar ac uiuendi praescriptum aetate nostra promulgauit, ab Hythlodaeo, ut ipse tradit, inuentum, cui omnia fert accepta. Qui ut Vtopianis ciuitatem architectatus sit, ritusque illis et instituta condiderit, id est, beatae uitae argumentum nobis inde mutuatus sit et importarit. MORUS certe insulam et sancta instituta stilo orationeque illustrauit, ac ciuitatem ipsam Hagnopolitanorum ad normam regulamque expoliuit, omniaque ea addidit, unde operi magnifico decor uenustasque accedit et autoritas. etiam si in ea opera nauanda sibi tantum partes structoris uendicauit. Videlicet religio fuit maiores sibi partes in eo opere sumere, ne Hythlodaeus iure queri posset, gloriam sibi a Moro praecerptam praefloratamque relinqui, si quando suos ipse labores literis mandare constituisset. ἐυλαβουμένου δῆθεν ἀυτοῦ, μὴ ὑθλόδαιος ἀυτός, ὁ τῇ ὀυδεποτίᾳγε νήσῳ ἐμφιλοχωρῶν, ἐπιφανείς ποτε δυσχεράνειε καὶ βαρύνοιτο τάυτην ἀγνωμοσύνην ἀυτοῦ τοῦγε ἐγκαταλιπόντος ἀυτῳ προαπηνθισμένον τὸ κλέος τοῦ ἐυρέματος τούτου. ὅυτω γὰρ πεπεῖσθαι, πρὸς ἀνδρῶν ἐστὶν ἀγαθῶντε καὶ σοφῶν. {{sc|Moro}} autem homini per se graui et autoritate magna subnixo, fidem plane ut habeam, efficit Petri Aegidii Hantuerpiensis testimonium. quem uirum nunquam<noinclude></noinclude> 411hcy9ew512hwow4p6yyyut6wbl95t 286512 286509 2026-11-02T17:18:14Z Sjgallagher2 29663 286512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>coelum, sic supra mundi huius cogniti colluuionem. quae in tot mortalium studiis, ut acribus et incitatis, sic inanibus et irritis, turbide et aestuose in praecipitium rapitur. Eius igitur insulae cognitionem {{sc|Thomae Moro}} debemus, qui beatae uitae exemplar ac uiuendi praescriptum aetate nostra promulgauit, ab Hythlodaeo, ut ipse tradit, inuentum, cui omnia fert accepta. Qui ut Vtopianis ciuitatem architectatus sit, ritusque illis et instituta condiderit, id est, beatae uitae argumentum nobis inde mutuatus sit et importarit. {{sc|Morvs}} certe insulam et sancta instituta stilo orationeque illustrauit, ac ciuitatem ipsam Hagnopolitanorum ad normam regulamque expoliuit, omniaque ea addidit, unde operi magnifico decor uenustasque accedit et autoritas. etiam si in ea opera nauanda sibi tantum partes structoris uendicauit. Videlicet religio fuit maiores sibi partes in eo opere sumere, ne Hythlodaeus iure queri posset, gloriam sibi à {{sc|Moro}} praecerptam praefloratamque relinqui, si quando suos ipse labores literis mandare constituisset. {{greek|ἐυλαβουμένου δῆθεν ἀυτοῦ, μὴ ὑθλόδαιος ἀυτός, ὁ τῇ ὀυδεποτίᾳγε νήσῳ ἐμφιλοχωρῶν, ἐπιφανείς ποτε δυσχεράνειε καὶ βαρύνοιτο τάυτην ἀγνωμοσύνην ἀυτοῦ τοῦγε ἐγκαταλιπόντος ἀυτῳ προαπηνθισμένον τὸ κλέος τοῦ ἐυρέματος τούτου. ὅυτω γὰρ πεπεῖσθαι, πρὸς ἀνδρῶν ἐστὶν ἀγαθῶντε καὶ σοφῶν.}} {{sc|Moro}} autem homini per se graui et autoritate magna subnixo, fidem plane ut habeam, efficit Petri Aegidii Hantuerpiensis testimonium. quem uirum nunquam<noinclude></noinclude> tj4aln7p1re7qeq5wggd3fd8toljh65 286513 286512 2026-11-02T17:18:45Z Sjgallagher2 29663 286513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>coelum, sic supra mundi huius cogniti colluuionem. quæ in tot mortalium studiis, ut acribus et incitatis, sic inanibus et irritis, turbide et æstuose in præcipitium rapitur. Eius igitur insulæ cognitionem {{sc|Thomæ Moro}} debemus, qui beatæ uitæ exemplar ac uiuendi præscriptum ætate nostra promulgauit, ab Hythlodæo, ut ipse tradit, inuentum, cui omnia fert accepta. Qui ut Vtopianis ciuitatem architectatus sit, ritusque illis et instituta condiderit, id est, beatæ uitæ argumentum nobis inde mutuatus sit et importarit. {{sc|Morvs}} certe insulam et sancta instituta stilo orationeque illustrauit, ac ciuitatem ipsam Hagnopolitanorum ad normam regulamque expoliuit, omniaque ea addidit, unde operi magnifico decor uenustasque accedit et autoritas. etiam si in ea opera nauanda sibi tantum partes structoris uendicauit. Videlicet religio fuit maiores sibi partes in eo opere sumere, ne Hythlodæus iure queri posset, gloriam sibi à {{sc|Moro}} præcerptam præfloratamque relinqui, si quando suos ipse labores literis mandare constituisset. {{greek|ἐυλαβουμένου δῆθεν ἀυτοῦ, μὴ ὑθλόδαιος ἀυτός, ὁ τῇ ὀυδεποτίᾳγε νήσῳ ἐμφιλοχωρῶν, ἐπιφανείς ποτε δυσχεράνειε καὶ βαρύνοιτο τάυτην ἀγνωμοσύνην ἀυτοῦ τοῦγε ἐγκαταλιπόντος ἀυτῳ προαπηνθισμένον τὸ κλέος τοῦ ἐυρέματος τούτου. ὅυτω γὰρ πεπεῖσθαι, πρὸς ἀνδρῶν ἐστὶν ἀγαθῶντε καὶ σοφῶν.}} {{sc|Moro}} autem homini per se graui et autoritate magna subnixo, fidem plane ut habeam, efficit Petri Aegidii Hantuerpiensis testimonium. quem uirum nunquam<noinclude></noinclude> 3qjybu68vwo5djncrrqjx8fqy1tddru 286514 286513 2026-11-02T17:19:04Z Sjgallagher2 29663 286514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>cœlum, sic supra mundi huius cogniti colluuionem. quæ in tot mortalium studiis, ut acribus et incitatis, sic inanibus et irritis, turbide et æstuose in præcipitium rapitur. Eius igitur insulæ cognitionem {{sc|Thomæ Moro}} debemus, qui beatæ uitæ exemplar ac uiuendi præscriptum ætate nostra promulgauit, ab Hythlodæo, ut ipse tradit, inuentum, cui omnia fert accepta. Qui ut Vtopianis ciuitatem architectatus sit, ritusque illis et instituta condiderit, id est, beatæ uitæ argumentum nobis inde mutuatus sit et importarit. {{sc|Morvs}} certe insulam et sancta instituta stilo orationeque illustrauit, ac ciuitatem ipsam Hagnopolitanorum ad normam regulamque expoliuit, omniaque ea addidit, unde operi magnifico decor uenustasque accedit et autoritas. etiam si in ea opera nauanda sibi tantum partes structoris uendicauit. Videlicet religio fuit maiores sibi partes in eo opere sumere, ne Hythlodæus iure queri posset, gloriam sibi à {{sc|Moro}} præcerptam præfloratamque relinqui, si quando suos ipse labores literis mandare constituisset. {{greek|ἐυλαβουμένου δῆθεν ἀυτοῦ, μὴ ὑθλόδαιος ἀυτός, ὁ τῇ ὀυδεποτίᾳγε νήσῳ ἐμφιλοχωρῶν, ἐπιφανείς ποτε δυσχεράνειε καὶ βαρύνοιτο τάυτην ἀγνωμοσύνην ἀυτοῦ τοῦγε ἐγκαταλιπόντος ἀυτῳ προαπηνθισμένον τὸ κλέος τοῦ ἐυρέματος τούτου. ὅυτω γὰρ πεπεῖσθαι, πρὸς ἀνδρῶν ἐστὶν ἀγαθῶντε καὶ σοφῶν.}} {{sc|Moro}} autem homini per se graui et autoritate magna subnixo, fidem plane ut habeam, efficit Petri Aegidii Hantuerpiensis testimonium. quem uirum nunquam<noinclude></noinclude> hl2axia20fxxcf9fc31kzaakkm1a5lm Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/11 104 88050 286510 286397 2026-11-02T17:15:32Z Sjgallagher2 29663 286510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>coram a me cognitum (mitto nunc doctrinae morumque commendationem), eo nomine amo, quod ERASMI clarissimi uiri, ac de literis sacris, profanis omneque genus meritissimi, amicus est iuratissimus. quicum etiam ipso iamdiu societatem amicorum contraxi, literis ultro citroque obsignatis. Vale, Lupsete mi dilectissime, et LINACRUM Britannici nominis columen (quod quidem ad literas bonas attinet) non magis iam uestrum ( ut spero) quam nostrum, uerbis meis saluta, uel coram uel epistola internuncia, idque primo quoque tempore. Is enim unus est paucorum, quibus me perlubens approbarim, si possim. cum et ipse coram hic agens mihi se summe Ioannique Ruellio amico meo studiorumque conscio probauerit. et eius excellentem doctrinam exactamque diligentiam in primis suspiciam aemularique contendam. Velim etiam ut Moro salutem unam et alteram mandato meo uel mittas, ut dixi, uel dicas. quem uirum in Mineruae sacratius album iamdiu opinione mea sermoneque meo relatum, de Vtopia noui orbis insula summe et amo et ueneror. Eius enim historiam aetas nostra posteraeque aetates habebunt uelut elegantium utiliumque institutorum seminarium, unde translaticios mores in suam quisque ciuitatem importent et accommodent. Vale, Parisiis pridie Cal. August.<noinclude></noinclude> 2gfatc30qai90esesm8nvswxfj3ck0n 286511 286510 2026-11-02T17:16:55Z Sjgallagher2 29663 286511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>coram à me cognitum (mitto nunc doctrinae morumque commendationem), eo nomine amo, quod {{sc|Erasmi}} clarissimi uiri, ac de literis sacris, profanis omneque genus meritissimi, amicus est iuratissimus. quicum etiam ipso iamdiu societatem amicorum contraxi, literis ultro citroque obsignatis. Vale, Lupsete mi dilectissime, &amp; {{sc|Linacrvm}} Britannici nominis columen (quod quidem ad literas bonas attinet) non magis iam uestrum (ut spero) quam nostrum, uerbis meis saluta, uel coram uel epistola internuncia, idque primo quoque tempore. Is enim unus est paucorum, quibus me perlubens approbarim, si possim. cum &amp; ipse coram hic agens mihi se summe Ioannique Ruellio amico meo studiorumque conscio probauerit. &amp; eius excellentem doctrinam exactamque diligentiam in primis suspiciam aemularique contendam. Velim etiam ut Moro salutem unam &amp; alteram mandato meo uel mittas, ut dixi, uel dicas. quem uirum in Mineruae sacratius album iamdiu opinione mea sermoneque meo relatum, de Vtopia noui orbis insula summe &amp; amo &amp; ueneror. Eius enim historiam aetas nostra posteraeque aetates habebunt uelut elegantium utiliumque institutorum seminarium, unde translaticios mores in suam quisque ciuitatem importent &amp; accommodent. Vale, Parisijs pridie Cal. August.<noinclude></noinclude> npge80k4h27mul4tvt2fyuaaw53bm3e Autumnus serotinus 0 88055 286521 286418 2026-11-02T18:27:11Z Coronus Tenebrosius 31709 /* AUTUMNUS SEROTINUS */ 286521 wikitext text/x-wiki == AUTUMNUS SEROTINUS == <poem> Hic est ille, verus, serotinus autumnus qui ineunte Novembri venit. Subito frigus factum est. In aere recens aura sentitur. Flatus venti frigidi pluviam ferunt: tenuem, frigidam pluviam. Audio: ventus per frondes transit. Quamquam nocte videre non possum, dum foris sto, in aperto, scio: omnis impetus venti frigidi, qui in frondibus susurrat, semper secum ad terram defert certum numerum foliorum flavescentium. Et omnia tam tranquilla sunt, tam pulchra, tam recentia. Et lumina domorum longinquarum, per colles circumiectos sparsa, in nocte micant. </poem> 5qgbr2thojtzsztr0jod0df9ln2d8uz Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/473 104 88058 286439 2026-11-02T13:17:23Z Camimichi 33114 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DIGESTO .- LIBRO XXIX : TÍTULO VII 11. IDEM libro XIX . Quaestionum . - Qui gravi utero uxorem esse ignorabat, codicillis ad filium scriptis libertates dedit; nata post mortem patris filia, quum de ea nihil patrem sensisse constitisset, placuit, libertates a solo filio praestari posse, 467 11. EL MISMO; Cuestiones, libro XIX.-Uno , que ignoraba que su mujer estuviese embarazada, dió libertades en codicilos escritos para el hijo; habien-... 286439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>DIGESTO .- LIBRO XXIX : TÍTULO VII 11. IDEM libro XIX . Quaestionum . - Qui gravi utero uxorem esse ignorabat, codicillis ad filium scriptis libertates dedit; nata post mortem patris filia, quum de ea nihil patrem sensisse constitisset, placuit, libertates a solo filio praestari posse, 467 11. EL MISMO; Cuestiones, libro XIX.-Uno , que ignoraba que su mujer estuviese embarazada, dió libertades en codicilos escritos para el hijo; habien- do nacido después de la muerte del padre una hija, y constando que nada previno el padre respecto de ella, se determinó , que las libertades se podian dar por el hijo solo , 12. IDEM libro XXII. Quaestionum .-redemtis a sorore partibus . 13. IDEM libro XIX. Quaestionum . Illud enim sine dubio dici non potest, etiam filiam manumittere cogendam, quum ab ea nihil pater petierit, et iure suo heres extiterit . 12. EL MISMO; Cuestiones , libro XXII.-habiendo comprado sus porciones á su hermana . 13. EL MISMO ; Cuestiones , libro XIX.- Porque sin duda no se puede decir, que también la hija haya de ser obligada á manumitir, porque el padre nada le exigió á ella, y fué heredera por derecho propio. § 1.-Tractari solet de eo, qui , quum tabulas testamenti non fecisset, codicillis ita scripsit: «Titium heredem esse volo »; sed multum interest, utrum fideicommissariam hereditatem a legitimo per hanc scripturam, quam codicillorum instar habere voluit, reliquerit , an vero testamentum facere se existimaverit; nam hoc casu nihil a legitimo peti poterit. Voluntatis autem quaestio ex eo scrito plerumque declarabitur; nam si forte a Titio legata reliquit, substitutum adscripsit, heres si non extitisset, sine dubio non codicillos , sed testamentum facere voluisse intelligetur. § 1. Se suele discutir respecto del que, no habiendo hecho testamento , escribió asi en los codicilos: quiero que Ticio sea heredero » ; pero importa mucho ver, si por medio de esta escritura, que quiso tuviera apariencia de codicilo, haya dejado una herencia fideicomisaria a cargo del heredero legitimo, ó si haya creido hacer testamento; porque en este caso nada se le podrá pedir al heredero legitimo . Mas esta cuestión sobre la voluntad se aclara- rá la más de las veces por el mismo escrito; porque si acaso dejó legados à cargo de Ticio, y nombró substituto , si no hubiese sido heredero, se entenderá sin duda, que no quiso hacer codicilos, sino testamento. 14. SCAEVOLA libro VIII. Quaestionum.- Qui- dam referunt, quantum repeto, apud Vivianum (1) Sabini, et Cassii, et Proculi expositam esse in quaestione huiusmodi controversiam , an legata, quae, posteaquam instituti mortem obierunt, codicillis adscripta vel ademta sunt, a substitutis debeantur, id est, an perinde datio et ademtio etiam hoc tempore codicillis facta valeat, ac si testamento facta esset (2) . Quod Sabinum et Cassium respondisse aiunt, Proculo dissentiente; nimirum autem Sabini et Cassii collectio, quam et ipsi reddunt, illa est, quod codicilli pro parte testamenti habeantur (3) observationemque et legem iuris inde traditam servent. Ego autem ausim sententiam Proculi verissimam dicere; nullius enim momenti est legatum, quod datum est ei, qui tempore codicillorum in rebus humanis non est, licet testamenti fuerit, esse enim debet, cui detur. Deinde sic quaeri, an datum consistat, ut non ante iuris ratio, quam persona quaerenda sit; et in proposito igitur, quod post obitum heredis codicillis legatum vel ademtum est, nullius momenti est, quia heres, ad quem sermonem conferat, in rebus humanis non est, eaque ademtio et datio nunc vana efficietur. Haec in eo herede, qui ex asse institutus erit dato substituto, ita ut ab instituto codicilli confirmarentur . 14. SCÉVOLA; Cuestiones, libro VIII. - Refieren algunos, según recuerdo, que en Viviano se expuso la controversia de Sabino, Cassio y Próculo sobre esta cuestión, si los legados, que después que fallecieron los instituidos fueron consignados ó quitados en los codicilos , se deberán por los substitutos, esto es, si la dación y la revocación hechas también en este tiempo en codicilos serán válidas lo mismo que si hubieran sido hechas en testamento. Lo que dicen que respondieron Sabino y Cassio , disintiendo de ellos Próculo; pero, á la verdad, la razón de Sabino y de Cassio, que también ellos mismos exponen, es esta, que los codicilos son considerados como parte del testamento, y guardan las prescripciones y las reglas de derecho de él derivadas. Mas yo me atrevería á decir, que la opinión de Próculo es la más verdadera; porque no es de ningún valor el legado que se le dió al que no existe al tiempo de hacerse los codicilos, aunque haya existido al de hacerse el testamento; porque debe existir aquel a quien se le dé. Y además asi se investiga, si sea válido lo que se dió, á fin de que no se haya de buscar la razón del derecho antes que la persona; y por lo tanto, en el caso propuesto lo que se legó ó se quitó en los codicilos después de la muerte del heredero no tiene valor alguno, porque no existe el heredero a quien se dirige el encargo, y estas revocación y dación se hacen ahora vanas . Esto respecto al heredero , que hubiere sido institui- do por el as habiéndose nombrabo substituto, de suerte que los codicilos se confirinasen por el ins§ 1. Quodsi duo instituti sint substitutis datis , tituido . § 1. Pero si fueran dos los instituidos habién- unusque eorum decesserit, utilia videntur legata, sed circa coheredem erit tractatus, numquid to- dose nombrado substitutos, y uno de ellos hubiere tum legatum debeat, si quisquis mihi heres erit » , pecto al heredero habrá la cuestión de si deberá legatum erit, an vero non, quia sit substitutus acaso todo el legado, si asi se hubiere hecho ellega- (1) Iulianum, Hal. Vulg. (2) id est-esset, omitenlas otros en Hal. fallecido, se consideran útiles los legados, pero res- (3) Hal. Vuly.; habentur, el códice Fl.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 559vej1egcwpoaker5euf4kgvjz0d0h Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T2).pdf/470 104 88059 286440 2026-11-02T13:19:00Z Camimichi 33114 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 286440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 0z14axfuugrvxkz50f4bli3qagutlpf 286441 286440 2026-11-02T13:20:39Z Camimichi 33114 286441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.—Si fidei eius, qui dolum admisit, commissum est, ut hereditatem restitueret, ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, dodrantis autem fideicommissarius. 3. PAPINIANUS libro XV. (1) Responsorum.—Virum, qui non per vim, nec dolum, quominus uxor contra eum mutata voluntate codicillos faceret, intercesserat, sed, ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone placaverat, in crimen non incidisse respondi, nec ei, quod testamento fuerat datum, auferendum. TIT. VIIDE IURE CODICILLORUM[Cf. Cod. VI. 36.] 1. ULPIANUS libro IV. Disputationum.—Saepissime rescriptum et constitutum est, eum, qui testamentum facere opinatus est, nec voluit quasi codicillos id valere, videri nec codicillos fecisse; ideoque quod in illo testamento scriptum est, licet quasi in codicillis poterit valere, tamen non debetur. 2. IULIANUS libro XXXVII. Digestorum.—Si ei, qui post testamentum factum et ante codicillos scriptos natus esset, codicillis per fideicommissum aliquid daretur, utile est. § 1.—Quodsi ei, qui post testamentum factum, et antequam codicilli scriberentur, mortuus esset, datum esset, pro non scripto habetur. § 2.—Codicillorum ius singulare est, ut, quaecunque in his scribentur, perinde haberentur, ac si in testamento scripta esset. Ideoque servo, qui testamenti facti tempore testatoris fuisset, codicillorum tempore alienus, non recte libertas directa datur. Et contra, si, quum testamentum fiebat, alienus esset, codicillorum tempore testatoris, intelligitur alieno servo libertas data. Et ideo licet directae libertates deficiunt, attamen ad fideicommissarias eundum est. § 3.—Furiosus non intelligitur codicillos facere, quia nec aliud quidquam agere intelligitur, quum per omnia et in omnibus absentis vel quiescentis loco habetur. § 4.—Hereditas testamento inutiliter data non potest codicillis quasi hereditas confirmari, sed ex fideicommisso petitur salva ratione legis Falcidiae. 3. IDEM libro XXXIX. Digestorum.—Si quis, quum testamentum nullum habebat, codicillis fideicomissa hoc modo dedit: «quisquis mihi heres erit bonorumve possessor, eius fidei committo», fideicommissa praestari debent, quia paterfamilias, qui testamenti factionem habet, et codicillos facit (2), perinde haberi debet, ac si omnes heredes eius essent, ad quos legitima eius hereditas vel bonorum possessio perventura esset.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5c8088nqx8a7lh2vf9184gp1o4f38f4 286442 286441 2026-11-02T13:22:33Z Camimichi 33114 286442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.—Si fidei eius, qui dolum admisit, commissum est, ut hereditatem restitueret, ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, dodrantis autem fideicommissarius. 3. PAPINIANUS libro XV. <ref>Taur. según corrección del códice FL.; libro quinto responsorum decimo, la escritura original, Br.</ref> Responsorum.—Virum, qui non per vim, nec dolum, quominus uxor contra eum mutata voluntate codicillos faceret, intercesserat, sed, ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone placaverat, in crimen non incidisse respondi, nec ei, quod testamento fuerat datum, auferendum. TIT. VIIDE IURE CODICILLORUM[Cf. Cod. VI. 36.] 1. ULPIANUS libro IV. Disputationum.—Saepissime rescriptum et constitutum est, eum, qui testamentum facere opinatus est, nec voluit quasi codicillos id valere, videri nec codicillos fecisse; ideoque quod in illo testamento scriptum est, licet quasi in codicillis poterit valere, tamen non debetur. 2. IULIANUS libro XXXVII. Digestorum.—Si ei, qui post testamentum factum et ante codicillos scriptos natus esset, codicillis per fideicommissum aliquid daretur, utile est. § 1.—Quodsi ei, qui post testamentum factum, et antequam codicilli scriberentur, mortuus esset, datum esset, pro non scripto habetur. § 2.—Codicillorum ius singulare est, ut, quaecunque in his scribentur, perinde haberentur, ac si in testamento scripta esset. Ideoque servo, qui testamenti facti tempore testatoris fuisset, codicillorum tempore alienus, non recte libertas directa datur. Et contra, si, quum testamentum fiebat, alienus esset, codicillorum tempore testatoris, intelligitur alieno servo libertas data. Et ideo licet directae libertates deficiunt, attamen ad fideicommissarias eundum est. § 3.—Furiosus non intelligitur codicillos facere, quia nec aliud quidquam agere intelligitur, quum per omnia et in omnibus absentis vel quiescentis loco habetur. § 4.—Hereditas testamento inutiliter data non potest codicillis quasi hereditas confirmari, sed ex fideicommisso petitur salva ratione legis Falcidiae. 3. IDEM libro XXXIX. Digestorum.—Si quis, quum testamentum nullum habebat, codicillis fideicomissa hoc modo dedit: «quisquis mihi heres erit bonorumve possessor, eius fidei committo», fideicommissa praestari debent, quia paterfamilias, qui testamenti factionem habet, et codicillos facit <ref>Hal.; faceret, el códice Fl.</ref>, perinde haberi debet, ac si omnes heredes eius essent, ad quos legitima eius hereditas vel bonorum possessio perventura esset.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 67c2vat2m7bnfn84vvl6x19qhd1er05 286443 286442 2026-11-02T13:24:14Z Camimichi 33114 286443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.—Si fidei eius, qui dolum admisit, commissum est, ut hereditatem restitueret, ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, dodrantis autem fideicommissarius. 3. PAPINIANUS libro XV. <ref>Taur. según corrección del códice FL.; libro quinto responsorum decimo, la escritura original, Br.</ref> Responsorum.—Virum, qui non per vim, nec dolum, quominus uxor contra eum mutata voluntate codicillos faceret, intercesserat, sed, ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone placaverat, in crimen non incidisse respondi, nec ei, quod testamento fuerat datum, auferendum. '''<center><big>TIT. VII</big><center>''' '''DE IURE CODICILLORUM''' ''[Cf. Cod. VI. 36.]'' 1. ULPIANUS libro IV. Disputationum.—Saepissime rescriptum et constitutum est, eum, qui testamentum facere opinatus est, nec voluit quasi codicillos id valere, videri nec codicillos fecisse; ideoque quod in illo testamento scriptum est, licet quasi in codicillis poterit valere, tamen non debetur. 2. IULIANUS libro XXXVII. Digestorum.—Si ei, qui post testamentum factum et ante codicillos scriptos natus esset, codicillis per fideicommissum aliquid daretur, utile est. § 1.—Quodsi ei, qui post testamentum factum, et antequam codicilli scriberentur, mortuus esset, datum esset, pro non scripto habetur. § 2.—Codicillorum ius singulare est, ut, quaecunque in his scribentur, perinde haberentur, ac si in testamento scripta esset. Ideoque servo, qui testamenti facti tempore testatoris fuisset, codicillorum tempore alienus, non recte libertas directa datur. Et contra, si, quum testamentum fiebat, alienus esset, codicillorum tempore testatoris, intelligitur alieno servo libertas data. Et ideo licet directae libertates deficiunt, attamen ad fideicommissarias eundum est. § 3.—Furiosus non intelligitur codicillos facere, quia nec aliud quidquam agere intelligitur, quum per omnia et in omnibus absentis vel quiescentis loco habetur. § 4.—Hereditas testamento inutiliter data non potest codicillis quasi hereditas confirmari, sed ex fideicommisso petitur salva ratione legis Falcidiae. 3. IDEM libro XXXIX. Digestorum.—Si quis, quum testamentum nullum habebat, codicillis fideicomissa hoc modo dedit: «quisquis mihi heres erit bonorumve possessor, eius fidei committo», fideicommissa praestari debent, quia paterfamilias, qui testamenti factionem habet, et codicillos facit <ref>Hal.; faceret, el códice Fl.</ref>, perinde haberi debet, ac si omnes heredes eius essent, ad quos legitima eius hereditas vel bonorum possessio perventura esset.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5d34yd1zzyhdx1i5et6qhfy12tfpdxy 286444 286443 2026-11-02T13:26:11Z Camimichi 33114 286444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.—Si fidei eius, qui dolum admisit, commissum est, ut hereditatem restitueret, ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, dodrantis autem fideicommissarius. 3. PAPINIANUS libro XV. <ref>Taur. según corrección del códice FL.; libro quinto responsorum decimo, la escritura original, Br.</ref> Responsorum.—Virum, qui non per vim, nec dolum, quominus uxor contra eum mutata voluntate codicillos faceret, intercesserat, sed, ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone placaverat, in crimen non incidisse respondi, nec ei, quod testamento fuerat datum, auferendum. <center><big>TIT. VII</big><center> <center>DE IURE CODICILLORUM<center> <center>''[Cf. Cod. VI. 36.]''<center> 1. ULPIANUS libro IV. Disputationum.—Saepissime rescriptum et constitutum est, eum, qui testamentum facere opinatus est, nec voluit quasi codicillos id valere, videri nec codicillos fecisse; ideoque quod in illo testamento scriptum est, licet quasi in codicillis poterit valere, tamen non debetur. 2. IULIANUS libro XXXVII. Digestorum.—Si ei, qui post testamentum factum et ante codicillos scriptos natus esset, codicillis per fideicommissum aliquid daretur, utile est. § 1.—Quodsi ei, qui post testamentum factum, et antequam codicilli scriberentur, mortuus esset, datum esset, pro non scripto habetur. § 2.—Codicillorum ius singulare est, ut, quaecunque in his scribentur, perinde haberentur, ac si in testamento scripta esset. Ideoque servo, qui testamenti facti tempore testatoris fuisset, codicillorum tempore alienus, non recte libertas directa datur. Et contra, si, quum testamentum fiebat, alienus esset, codicillorum tempore testatoris, intelligitur alieno servo libertas data. Et ideo licet directae libertates deficiunt, attamen ad fideicommissarias eundum est. § 3.—Furiosus non intelligitur codicillos facere, quia nec aliud quidquam agere intelligitur, quum per omnia et in omnibus absentis vel quiescentis loco habetur. § 4.—Hereditas testamento inutiliter data non potest codicillis quasi hereditas confirmari, sed ex fideicommisso petitur salva ratione legis Falcidiae. 3. IDEM libro XXXIX. Digestorum.—Si quis, quum testamentum nullum habebat, codicillis fideicomissa hoc modo dedit: «quisquis mihi heres erit bonorumve possessor, eius fidei committo», fideicommissa praestari debent, quia paterfamilias, qui testamenti factionem habet, et codicillos facit <ref>Hal.; faceret, el códice Fl.</ref>, perinde haberi debet, ac si omnes heredes eius essent, ad quos legitima eius hereditas vel bonorum possessio perventura esset.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1o0t59yar7yexlmcex4kby73s9id6vd 286449 286444 2026-11-02T15:42:19Z Camimichi 33114 286449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Camimichi" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 2.—Si fidei eius, qui dolum admisit, commissum est, ut hereditatem restitueret, ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, dodrantis autem fideicommissarius. 3. PAPINIANUS libro XV. <ref>Taur. según corrección del códice FL.; libro quinto responsorum decimo, la escritura original, Br.</ref> Responsorum.—Virum, qui non per vim, nec dolum, quominus uxor contra eum mutata voluntate codicillos faceret, intercesserat, sed, ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone placaverat, in crimen non incidisse respondi, nec ei, quod testamento fuerat datum, auferendum. <center><big>TIT. VII</big><center> <center>DE IURE CODICILLORUM<center> <center>''[Cf. Cod. VI. 36.]''<center> 1. ULPIANUS libro IV. Disputationum.—Saepissime rescriptum et constitutum est, eum, qui testamentum facere opinatus est, nec voluit quasi codicillos id valere, videri nec codicillos fecisse; ideoque quod in illo testamento scriptum est, licet quasi in codicillis poterit valere, tamen non debetur. 2. IULIANUS libro XXXVII. Digestorum.—Si ei, qui post testamentum factum et ante codicillos scriptos natus esset, codicillis per fideicommissum aliquid daretur, utile est. § 1.—Quodsi ei, qui post testamentum factum, et antequam codicilli scriberentur, mortuus esset, datum esset, pro non scripto habetur. § 2.—Codicillorum ius singulare est, ut, quaecunque in his scribentur, perinde haberentur, ac si in testamento scripta esset. Ideoque servo, qui testamenti facti tempore testatoris fuisset, codicillorum tempore alienus, non recte libertas directa datur. Et contra, si, quum testamentum fiebat, alienus esset, codicillorum tempore testatoris, intelligitur alieno servo libertas data. Et ideo licet directae libertates deficiunt, attamen ad fideicommissarias eundum est. § 3.—Furiosus non intelligitur codicillos facere, quia nec aliud quidquam agere intelligitur, quum per omnia et in omnibus absentis vel quiescentis loco habetur. § 4.—Hereditas testamento inutiliter data non potest codicillis quasi hereditas confirmari, sed ex fideicommisso petitur salva ratione legis Falcidiae. 3. IDEM libro XXXIX. Digestorum.—Si quis, quum testamentum nullum habebat, codicillis fideicomissa hoc modo dedit: «quisquis mihi heres erit bonorumve possessor, eius fidei committo», fideicommissa praestari debent, quia paterfamilias, qui testamenti factionem habet, et codicillos facit <ref>Hal.; faceret, el códice Fl.</ref>, perinde haberi debet, ac si omnes heredes eius essent, ad quos legitima eius hereditas vel bonorum possessio perventura esset.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ohmqgakuem00u27lkhb9ftp1q1ioc3o Pagina:Utopia, More, 1518.djvu/278 104 88060 286517 2026-11-02T17:23:18Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{c| {{xxx-larger|EPIGRAM<br/>MATA}}<br/> DES. ERASMI ROTERODAMI. <br/> APVD INCLYTAM GERMANIAE BASILEAM. }}' 286517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{xxx-larger|EPIGRAM<br/>MATA}}<br/> DES. ERASMI ROTERODAMI. <br/> APVD INCLYTAM GERMANIAE BASILEAM. }}<noinclude></noinclude> f4j9kipkemng80ply16nvkktkxht016 286518 286517 2026-11-02T17:23:24Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{xxx-larger|EPIGRAM<br/>MATA}}<br/> DES. ERASMI ROTERODAMI. <br/> APVD INCLYTAM GERMANIAE BASILEAM. }}<noinclude></noinclude> 5f1wrbranndm30t049mtz20mixb9nvc