Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 102 1775 286780 286773 2026-11-08T13:12:11Z Demetrius Talpa 13304 /* Opera */ 286780 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |IndicisNomen= Ovidius Naso, Publius |NomenImago= Publius Ovidius Naso.jpg }} == Opera == *[[Amores]] (23 - 14 a.C. n.) *[[Ars amatoria]] (1 a.C.n. - 1 p.C.n.) *[[Epistulae ex Ponto]] (12 - 16 p.C.n.) *[[Fasti]] *[[Halieutica]] *[[Heroides]] *[[Ibis]] *[[Medea (Ovidius)|Medea]] *[[Medicamina Faciei Femineae]] [[Imago:25%.svg]] *[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphoseon Libri XV]] (2 a.C.n. - 8 p.C.n.) *[[Nux]] *[[Remedium Amoris]] *[[Tristia]] ==Editiones== * ''[http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-20625 Quindecim Metamorphoseos Libri]'' [[Scriptor:Jodocus Badius Ascensius|Jodoco Badio Ascensio]] et [[Scriptor:Johannes Cincinnius|Joh. Cincinnio]] (1501) * ''[http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-20399 Publii Ovidii Nasonis de Tristibus Libri Duo]'' (1509) * ''P. Ovidii Nasonis Opera'', [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10242006_00063.html Tom. I], [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10242007_00005.html II], & [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10242008_00005.html III], [[Scriptor:Petrus Burmannus|P. Burmanno]] (1713) * ''Publii Ovidii Nasonis Opera Omnia IV Voluminibus Comprehensa cum Integris Jacobi Micylli, Herculis Ciofani, et Danielis Heinsii Curis Secundis, et Aliorum in Singulas Partes, Partim Integris, Partim Excerptis, Adnotationibus'', [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10217319_00027.html Tom. I], [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10217320_00009.html II], [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10217321_00009.html III], & [https://books.google.co.jp/books?id=puk-AAAAcAAJ&pg=PP5 IV], [[Scriptor:Petrus Burmannus|P. Burmanno]] (1727) s5ijikgnzk413bf3220h22i12x25yxe 0 2547 286835 286376 2026-11-08T21:24:17Z Sjgallagher2 29663 Add french translation 286835 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= In Verrem |OperaeWikiPagina= In Verrem |Annus= 70 a.C.n. |SubTitulus= Divinatio in Caecilium |Liber=M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf |Editio=Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis (1916) }} {{Liber |Ante = |AnteNomen = |Post = Actio prima |PostNomen = In Verrem/Actio prima }} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=27 to =50 /> {{Liber |Ante = |AnteNomen = |Post = Actio prima |PostNomen = In Verrem/Actio prima }} [[en:Divination against Quintus Caecilius]] [[fr:Discours contre Q. Cécilius (trad. Bauderaent)]] d91vd6uku6cahfx71i1e1l8kmnhw2q5 0 2548 286830 286712 2026-11-08T21:02:27Z Sjgallagher2 29663 Replace thelatinlibrary version with proofread version, with corrected paragraphs and footnotes 286830 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= In Verrem |OperaeWikiPagina= In Verrem |Annus= 70 a.C.n. |SubTitulus= Actio prima |Liber=M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf |Editio=Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis (1916) }} {{Liber |Ante = Divinatio in Caecilium oratio |AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio |Post = Liber I |PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus }} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=51 to =71 /> {{rule}} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=25 to =26 /> {{Liber |Ante = Divinatio in Caecilium oratio |AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio |Post = Liber I |PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus }} [[en:Against Verres/First pleading]] reyptf9ksgjgkmv3rwba9ji3umt6iyo 286834 286830 2026-11-08T21:23:01Z Sjgallagher2 29663 Add french translations 286834 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= In Verrem |OperaeWikiPagina= In Verrem |Annus= 70 a.C.n. |SubTitulus= Actio prima |Liber=M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf |Editio=Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis (1916) }} {{Liber |Ante = Divinatio in Caecilium oratio |AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio |Post = Liber I |PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus }} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=51 to =71 /> {{rule}} <pages index="M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf" from=25 to =26 /> {{Liber |Ante = Divinatio in Caecilium oratio |AnteNomen = In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio |Post = Liber I |PostNomen = In Verrem/Actio secunda/Liber primus }} [[en:Against Verres/First pleading]] [[fr:Contre_Verrès_(Rozoir)/Première_Action]] [[fr:Contre_Verrès_(traduction_Auger)/1]] 9w9btg1ww6dxd9yi6io7yo9yllsfuaw 0 3985 286778 86360 2026-11-08T12:20:48Z Saumache 27923 286778 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Quintus Horatius Flaccus |OperaeTitulus= Carmina |OperaeWikiPagina= Carmina (Horatius) |Annus= 23 a.Ch.n. |SubTitulus= Liber I <br /> Carmen IV }} <div class=text> {{Liber |Ante= I, III |AnteNomen= Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen III |Post= I, V |PostNomen= Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen V }} <poem> '''S'''olvitur acris hiems grata vice veris et Favoni{{a|0}} trahuntque siccas machinae carinas ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni nec prata canis albicant pruinis. iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna{{r|5}} iunctaeque Nymphis Gratiae decentes alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum Volcanus ardens visit officinas. nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto aut flore, terrae quem ferunt solutae,{{r|10}} nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis, seu poscat agna sive malit haedo. pallida Mors aequo pulsat pede pauperum tabernas regumque turris. o beate Sesti, vitae summa brevis spem nos vetat inchoare longam;{{r|15}} iam te premet nox fabulaeque Manes et domus exilis Plutonia; quo simul mearis, nec regna vini sortiere talis nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus nunc omnis et mox virgines tepebunt.{{r|20}} </poem> {{Liber |Ante= I, III |AnteNomen= Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen III |Post= I, V |PostNomen= Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen V }} </div> {{finis}} {{textquality|75%}} [[fr:Ode I.4 - À L. Sextius]] [[it:Le odi di Orazio/Libro primo/IV]] [[ru:К Луцию Секстию (Гораций/Фет)]] gqv3rsk4f60fnx0y0dgztonyan6z3rz 104 13818 286922 286563 2026-11-08T23:10:10Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 286922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>nalem loqui; nihil mireris inquam. Nam hæc punitio furum &amp; supra iustum est, &amp; non ex usu publico. Est enim ad uindicanda furta nimis atrox, nec tamen ad refrenanda sufficiens. Quippe neque furtum simplex tam ingens facinus est, ut capite debeat plecti, neque ulla pœna est tanta, ut ab latrocinijs cohibeat eos, qui nullam aliam artem quærendi uictus habent. Itaque hac in re non uos modo, sed bona pars huius orbis imitari uidetur malos præceptores, qui discipulos uerberant libentius, quàm docent. {{left sidenote|Qua ratio ne fieri possit, ne tam multi sint fures.}}Decernuntur enim furanti grauia atque horrenda supplicia, cum potius multo fuerit prouidendum, uti aliquis esset prouentus uitæ, ne cuiquam tam dira sit furandi primum, dehinc pereundi necessitas. Est inquit ille, satis hoc prouisum; sunt artes mechanicæ, est agricolatio, ex his tueri uitam liceat, ni sponte mali esse mallent. At non sic euades inquam. Nam primum omittamus eos, qui sæpe uel ab externis bellis, uel ciuilibus mutili redeunt domum, ut nuper apud uos è Cornubiensi prælio, &amp; non ita pridem è Gallico, qui uel Reipublicæ impendunt membra, uel regi, quos neque pristinas artes exercere debilitas patitur, neque ætas nouam discere. hos inquam omittamus, quando bella per intermissas uices commeant. Ea contemplemur, quæ nullo die non accidunt. Tantus est ergo nobilium numerus, qui non ipsi modo degant ociosi tanquam fuci laboribus aliorum, quos puta suorum prædiorum colonos augendis reditibus ad uiuum usque radunt. Nam eam<noinclude> <references/></noinclude> mchyy4a7r7w1tx4vhjp7awnm9dr9yzd 104 16217 286923 101973 2026-11-08T23:15:49Z Sjgallagher2 29663 286923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Phe-bot" /></noinclude>una multarum urbium egregie munitas opes pessundedit. At salua domi concordia, &amp; salubribus institutis, non omnium finitimorum inuidia principum (quæ sæpius id iam olim semper reuerberata tentauit) concutere illud imperium, aut commouere queat. <!--MARKER end--> <!--MARKER Utopia/Liber II/Epilogus--> Hæc ubi Raphaël recensuit, quanquam haud pauca mihi succurrebant, quæ in eius populi moribus, legibusque perquam absurde uidebantur instituta, non solum de belli gerendi ratione, &amp; rebus diuinis, ac religione, alijsque insuper eorum institutis, sed in eo quoque ipso maxime, quod maximum totius institutionis fundamentum est uita scilicet, uictuque communi, sine ullo pecuniæ commercio, qua una re funditus euertitur omnis nobilitas, magnificentia, splendor, maiestas, uera ut publica est opinio decora atque ornamenta Reipublicæ tamen quoniam defessum narrando sciebam, neque mihi satis exploratum erat, possetne ferre, ut contra suam sententiam sentiretur, præsertim quod recordabar, eo nomine quosdam ab illo reprehensos, quasi uererentur, ne non satis putarentur sapere, nisi aliquid inuenirent, in quo uellicare aliorum inuenta possent, idcirco &amp; illorum institutione, &amp; ipsius oratione laudata, manu apprehendens intro cœnatum duco, præfatus tamen aliud nobis tempus, ijsdem de rebus altius cogitandi, atque uberius cum eo conferendi fore, quod utinam aliquando contingeret. Interea quemadmodum haud possum omni-<noinclude> <references/></noinclude> 4qne5j0elw6utb7gzmunuhsm9qg9v2y 104 81634 286831 271270 2026-11-08T21:05:09Z Sjgallagher2 29663 Update link to In Verrem 286831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|120|PRISCIANI INST.}}</noinclude>quae in ‘monĭa’ desinunt, a nominibus sive verbis derivata, ‘castus casti castimonia’, ‘parco parsi parsimonia’, ‘queror querimonia’, ‘acer acri acrimonia’. {{spatium||{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q1581567|in {{spatium||Verrem}}}} {{spatium||primo: quare si Glabrionis patris vim et acrimoniam}}.<ref>[[In Verrem/Actio prima#52|In Verrem 1.17]]</ref> <p>Consonante vero antecedente in a desinentia denominativa seu verbalia formas habent tres: ‘la’, ‘na’, ‘ra’. ‘La’ e longa antecedente: ‘cautus cauti cautēla’, ‘tutus tuti tutēla’, ‘acutus acuti acutēla’, ‘custos custodi custodēla’, ‘mandatum mandati mandatēla’, {{r|5}}‘cliens clienti clientēla’. et nota, quod omnia extremam vocalem genetivi, si secundae sint, sin tertiae, dativi in e longam convertentia assumunt ‘la’, quae vero a verbis fiunt secundae coniugationis a secunda persona abiciunt s et assumunt ‘la’ : ‘candeo candes candēla’, ‘suadeo suades Suadēla’. {{spatium||{{wl||Horatius}}}} in {{spatium||{{wl|Q1226213|epistularum}} I}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium||Ac bene nummatum decorat Suadela Venusque}}.<ref>[[Epistulae (Horatius)/Liber I/Epistula VI#35|Epistulae (Horatius) 1.6.38]]</ref></poem> <p>‘Na’ vero desinentia denominativa sive verbalia, de quibus iam diximus, cum de possessivis ‘nus’ vel ‘na’ vel ‘num’ desinentibus tractabamus, omnimodo longam habent paenultimam vel natura vel positione: ‘officium officīna’, ‘medicus medicīna’, ‘rex regis regīna’, ‘leo leaēna’, ‘doctrix doctrīna’, ‘tonstrix tonstrīna’, ‘cocus cocīna’ et ‘culīna’, ‘cantus, cantilēna’, ‘far farīna’, ‘luceo lucērna’, ‘lux Lucīna’, ‘lateo latērna’. nam ‘Mutĭna’, ‘sagăna’, ‘pagĭna’ non videntur esse derivativa. [‘sagana’ enim et ‘saga’ idem significant]. <p>{{r|6}}‘Ra’ autem terminantia omnia participiis femininis futuri temporis similem habent formam, unde paenultima quoque u sine dubio producitur:<noinclude><references/></noinclude> a22th814bt2ahtg8jkmxiqnk24eu69m 2 86137 286862 286630 2026-11-08T22:12:54Z Sjgallagher2 29663 286862 wikitext text/x-wiki Salve, my name is Sam, I'm a history of science and mathematics enthusiast who translates and annotates Latin and French, mostly from Early Modern sources. I have a website at [https://histomathsci.blogspot.com/ histomathsci.blogspot.com]. '''Projects started:''' * Sacrobosco, [[De Sphaera Mundi]] - Complete * Gauss, [[Theoria interpolationis methodo nova tractata]] - Complete * Cotes, [[Logometria]] - Complete (but other parts of the Harmonia Mensurarum are still incomplete) * Leibniz, [[Historia inventionis phosphori]] - Complete * Leibniz, [[Annotatio de quibusdam Ludis|Annotatio de quibusdam Ludis; inprimis de Ludo quodam Sinico, differentiaeque Scachici & Latrundulorum, & novo genere Ludi Navalis]] - Complete * Leibniz, Annotatio de quibusdam Ludis, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:Remarks_on_Certain_Games English translation] - Complete * Leibniz, [[Quod Ens Perfectissimum existit]] (1676) - Short essay; critical notes excluded * Leibniz, Quod Ens Perfectissimum existit, [https://en.wikisource.org/wiki/Translation:That_a_Most_Perfect_Being_Exists English translation] - Complete * Vieta, [[Liber:Francisci_Vietae_in_artem_analyticem_isagoge.pdf]] - Complete * Schott, [[Cursus Mathematicus]] - Large, already transcribed by Camena project, slowly adding those pages and formatting them * Edwardes, [[De Indiciis Praecognitionibus]], adapted from the facsimile reproduction included in the Project Gutenberg [https://www.gutenberg.org/cache/epub/59357/pg59357-images.html Introduction to Anatomy], expanded abbreviations and formatted '''Projects of Interest:''' * Praetorius, [[Syntagma_musicum/Tomus_primus|Syntagma musicum I]] - Second reading * More, [[Utopia]], [[Liber:Utopia,_More,_1518.djvu]] * Descartes, [[Principia philosophiae]] - Needs a scan * Descartes, [[Meditationes de prima philosophia]], [[Liber:Cartesius_-_Meditationes_de_prima_philosophia.djvu]] * Created proofread version of [[In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio]] and [[In Verrem/Actio I]] based on this [[Liber:M._Tulli_Ciceronis_Orationes-_Divinatio_in_Q._Caecilium._In_C._Verrem_(IA_abr4565.0001.001.umich.edu).pdf|1916 version]] '''Wish List:''' * Gilbert, De Magnete ([https://archive.org/details/GuilielmiGilber00Gilb/mode/2up scan example]). Significant for the history of science and electromagnetism, English text available on en.wikisource. Started: [[Liber:Guilielmi_Gilberti_Colcestrensis,_medici_londinensis,_De_magnete_-_magneticisque_corporibus,_et_de_magno_magnete_tellure_(IA_GuilielmiGilber00Gilb).pdf]] * Niccolo Cabeo, Philosophia Magnetica ([https://www.google.com/books/edition/Philosophia_magnetica_in_qua_magnetis_na/xbUgm6wKklkC scan example]). Follow-up work to Gilbert, expands on his ideas. * Libavius, Alchymia (1506, [https://archive.org/details/BIUSante_00180 scan 1], [https://www.google.com/books/edition/Alchimia_recognita_emendata_et_aucta/HNI-AAAAcAAJ scan 2], [https://www.google.com/books/edition/Alchymia_Andre%C3%A6_Libavii_recognita_emend/pWGdskRWabgC scan 3]) or Alchemia (1597) ([https://archive.org/details/BIUSante_pharma_res011314x01/page/n5/mode/2up scan 1], [https://archive.org/details/BIUSante_pharma_res011314x02 scan 2]) f1y5sl2d35rf9l3wql55ibhiqwdvf33 828 86772 286832 285839 2026-11-08T21:10:01Z Grufo 8765 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/mediawikiwiki/Q122696746|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 286832 Scribunto text/plain require[[strict]] --- --- --- PRIVATE ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Abstract utilities ]]-- ---------------------------- -- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers) local function zero_padded (str) return ('%03d%s'):format(#str, str) end -- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting) local function natural_sort (var1, var2) return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded) end -- Return a copy or a reference to a table local function copy_or_ref_table (src, refonly) if refonly then return src end local newtab = {} for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end return newtab end -- Copy at most N items (of all kinds) from `src` to `dest` and return `dest` local function copy_table_maxn (dest, src, len) local idx = 1 for key, val in pairs(src) do dest[key], idx = val, idx + 1 if idx > len then break end end return dest end -- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len) local cache, tmp = {}, idx + len - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key >= idx then if key > tmp then cache[key - len] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_reduced (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = 1 - idx for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val elseif key < idx then ret[key + len] = val end end end return ret end -- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_expanded (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val else ret[key + len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = idx - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val else ret[key - len] = val end end end return ret end -- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys local function get_sorted_key_list (tbl, sort_fn) local nums, words, nn, nw = {}, {}, 1, 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nums[nn], nn = key, nn + 1 else words[nw], nw = key, nw + 1 end end table.sort(nums) table.sort(words, sort_fn) return nums, words, nn - 1, nw - 1 end -- Parse a parameter name string and return it as a string or a number local function get_param_name (par_str) local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$' if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end return tonumber(ret) end -- Move a key from a table to another, but only if under a different name and -- always parsing numeric strings as numbers local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey) local realkey = get_param_name(dkey) if skey ~= realkey then dest[realkey], src[skey] = val, nil end end --[[ Public strings ]]-- ------------------------ -- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names) local mkeywords = { ['or'] = 0, pattern = 1, plain = 2, strict = 3 } -- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names) local sortfunctions = { alphabetically = false, naturally = natural_sort } -- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers -- (functions and modifiers MUST avoid these names) --[[ Meanings of the columns: col[1] = Loop type (0-3) col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3) col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]` col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]` A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`) ]]-- local mapping_styles = { names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 }, values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 }, values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 }, names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 }, names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 }, names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 }, values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 }, blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 } } -- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names) local memoryslots = { h = 'header', f = 'footer', i = 'itersep', l = 'lastsep', n = 'ifngiven', p = 'pairsep', s = 'oxfordsep' } -- Possible trimming modes for the `parsing` modifier local trim_parse_opts = { trim_none = { false, false }, trim_positional = { false, true }, trim_named = { true, false }, trim_all = { true, true } } -- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local isep_parse_opts = { splitter_pattern = false, splitter_string = true } -- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local psep_parse_opts = { setter_pattern = false, setter_string = true } -- Possible position references for the `splicing` modifier local position_references = { add_nothing = 0, add_smallest_number = 1, add_last_of_sequence = 2, add_largest_number = 3 } -- Possible modes for the `reassigning` modifier local a_modes = { transfer = 0, clone = 1, rename = 2, copy = 3, sacrifice = 4, provide = 5, spare = 7 } -- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `here`, `in_substack`, -- `let`, `expose`, `use`, `with_flushed_glue`, `without_flushed_glue` -- `without_sorting` --[[ Private constants ]]-- --------------------------- -- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`) local modulename = 'Module:Params' -- The functions listed here declare that they don't need the -- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if -- they are modifiers they also guarantee that they will make their own -- (modified) copy available local refparams = { call_for_each_group = true, combining = true, combining_by_calling = true, combining_values = true, concat_and_call = true, concat_and_invoke = true, concat_and_magic = true, count = true, grouping_by_calling = true, mixing_names_and_values = true, keeping_at_most = true, renaming_by_mixing = true, renaming_to_sequence = true, renaming_to_uppercase = true, renaming_to_lowercase = true, shifting = true, splicing = true, value_of = true, with_name_matching = true } -- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we -- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its -- optimal value at Module talk:Params) local maxfill = 1024 -- The private table of functions local library = {} -- Functions and modifiers that can only be invoked in first position local static_iface = {} --[[ Private functions ]]-- --------------------------- -- Create a new context local function context_new (child_frame, first_fn_name) local main_frame, tpipe = child_frame:getParent(), { first_fn_name } for key, val in pairs(child_frame.args) do if type(key) == 'number' and key > 0 then tpipe[key + 1] = val else tpipe[key] = val end end return { frame = main_frame, pipe = tpipe, oparams = main_frame.args, firstposonly = static_iface, iterfunc = pairs, fnpos = 1, sorttype = 0, n_parents = 0, n_children = 0, n_available = maxfill } end -- Move to the next action within the user-given list local function context_iterate (ctx, next_fn_pos, trimmed_fname) local fname = trimmed_fname or ctx.pipe[next_fn_pos] and ctx.pipe[next_fn_pos]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end if library[fname] == nil then if ctx.firstposonly[fname] == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) else error(modulename .. ': The ‘' .. fname .. '’ directive can only appear in first position', 0) end end ctx.fnpos = next_fn_pos return library[fname] end -- Main loop local function main_loop (ctx, start_with) local fn = start_with repeat fn = fn(ctx) until not fn if ctx.n_parents > 0 then error(modulename .. ': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end if ctx.n_children > 0 then error(modulename .. ', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end end -- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table local function set_strings_from_opts (dest, opts, offs) local cmd if opts[offs] == nil then return offs - 1 end cmd = opts[offs]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/'):match'^/*(.*[^/])' if cmd == nil then return offs end local vname, chr local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), offs + 1 for idx = 1, #cmd do chr = cmd:byte(idx) if chr == sep then for key, val in ipairs(amap) do dest[val], amap[key] = opts[argc], nil end argc = argc + 1 else vname = memoryslots[string.char(chr)] if vname == nil then error(modulename .. ', ‘setting’: Unknown slot ‘' .. string.char(chr) .. '’', 0) end table.insert(amap, vname) end end for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end return argc end -- Add a new stack of parameters to `ctx.children` local function new_substack (ctx) local currsnap, newparams = ctx.n_children + 1, {} if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams } else ctx.children[currsnap] = newparams end ctx.n_children = currsnap return newparams end -- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or -- `'without_sorting'`, or `nil` local function load_sort_opt (raw_arg) local trarg if raw_arg ~= nil then trarg = raw_arg:match'^%s*(.*%S)' end if trarg == nil then return nil, 1, false, nil end if trarg == 'without_sorting' then return nil, 2, false, nil end local tmp = sortfunctions[trarg] if tmp == nil then return nil, 1, false, trarg end return tmp or nil, 2, true, nil end -- Parse optional user arguments of type `...|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]| -- [number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]` local function load_child_opts (src, start_from, append_after, params) local tnamed, tmp1, tmp2 local pin, tbl, mem = start_from, {}, {} while src[pin] ~= nil and src[pin + 1] ~= nil do tmp1 = src[pin]:match'^%s*(.*%S)' if tmp1 == 'let' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_param_name(src[pin + 1]) tbl[tmp1], pin = src[pin + 2], pin + 3 --[[ elseif tmp1 == 'expose' then tmp1 = get_param_name(src[pin + 1]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = tmp2, tmp2, pin + 2 ]]-- elseif tmp1 == 'use' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_param_name(src[pin + 2]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[get_param_name(src[pin + 1])], pin = tmp2, tmp2, pin + 3 else break end end local tnew = copy_or_ref_table(params, next(mem) == nil) for key in pairs(mem) do tnew[key] = nil end if pin ~= start_from then tnamed, tbl = tbl, {} end tmp1 = tonumber(src[pin]) if tmp1 ~= nil and math.floor(tmp1) == tmp1 then if tmp1 < 0 then tmp1 = -1 end tmp2 = append_after - pin for idx = pin + 1, pin + tmp1 do tbl[idx + tmp2] = src[idx] end pin = pin + tmp1 + 1 end if tnamed ~= nil then for key, val in pairs(tnamed) do tbl[key] = val end end return tbl, pin, tnew, mem end -- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` -- class of modifiers local function load_callback_opts (src, start_from, default_style, params) local style, shf local tmp = src[start_from + 1] if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end if style == nil then style, shf = default_style, start_from - 1 else shf = start_from end local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5] tmp = style[6] if tmp > -1 then karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then karg = tonumber(karg) n_exist = math.max(n_exist, karg) end end tmp = style[7] if tmp > -1 then varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then varg = tonumber(varg) n_exist = math.max(n_exist, varg) end end tmp = style[1] local dest, argc, tnew, mem = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist, params) if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then tmp = tmp - 2 end if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then tmp = tmp - 1 end return dest, argc, tmp, karg, varg, tnew, mem end -- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of -- modifiers local function load_replace_args (opts, offs, whoami) if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end local tn, flg local ptn, repl, nmax, argc = opts[offs + 1], opts[offs + 2], tonumber(opts[offs + 3]), 3 if nmax ~= nil then argc = 4 elseif opts[offs + 3] ~= nil then tn = opts[offs + 3]:match'^%s*(.*%S)' if tn == nil then argc = 4 end end if tn == nil and opts[offs + argc] ~= nil then tn = opts[offs + argc]:match'^%s*(.*%S)' end if tn ~= nil then flg = mkeywords[tn] if flg ~= nil then tn = nil end end if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end return ptn, repl, nmax, flg, offs + argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or (flg == 3 and ptn == repl), tn end -- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers local function load_pattern_args (opts, offs, whoami) local tn, kwid local ptns, arg, state, nptns, idx = {}, opts[offs + 1], 0, 0, offs + 2 while arg ~= nil do if state == 0 then nptns, state = nptns + 1, -1 ptns[nptns] = { arg, false, false } else tn = arg:match'^%s*(.*%S)' kwid = tn and mkeywords[tn] if kwid == nil or (state > 0 and kwid > 0) then break else state = kwid if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end end end arg, idx = opts[idx], idx + 1 end if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern was given', 0) end return ptns, nptns, idx - 1, kwid == nil and tn or nil end -- Load the optional arguments of the `parsing`, `reinterpreting` and -- `evaluating` modifiers local function load_parse_opts (opts, offs, isp, psp) local tn, tmp local optslots, noptslots, argc, trimn, trimu, iplain, pplain = { true, true, true }, 3, offs, true, false, true, true repeat noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc] tn = tmp and tmp:match'^%s*(.*%S)' if tn == nil then break end if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tn] ~= nil then tmp = trim_parse_opts[tn] trimn, trimu, optslots[1] = tmp[1], tmp[2], nil elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tn] ~= nil then argc = argc + 1 iplain, isp, optslots[2] = isep_parse_opts[tn], opts[argc], nil elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tn] ~= nil then argc = argc + 1 pplain, psp, optslots[3] = psep_parse_opts[tn], opts[argc], nil else break end argc, tn = argc + 1, nil until noptslots < 1 return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc, tn end -- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table local value_maps = { [0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end end, [1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end, [2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do margs[karg] = key tbl[key] = fn() end end, [3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[karg], margs[varg] = key, val tbl[key] = fn() end end } -- Private table for `map_names()` local name_thieves = { [0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg], rargs[varg] = key, val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end } -- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn) local cache = {} name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric -- suffixes in its keys local function make_groups (src) -- NOTE: `src` might be the original metatable! local prefix, gid local groups = {} for key, val in pairs(src) do -- `key` must only be a string or a number... if type(key) == 'string' then prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$' gid = tonumber(gid) or '' else prefix, gid = '', key end if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then prefix = tonumber(prefix) if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end end groups[gid][prefix] = val end return groups end -- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and -- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length local function parse_placeholder_string (target) local skel, canvas, idx, s_pos, e_pos = {}, {}, 1, 1, string.find(target, '%$[@#]', 1, false) while e_pos ~= nil do canvas[idx], skel[idx + 1] = target:sub(s_pos, e_pos - 1), target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@' idx, s_pos = idx + 2, e_pos + 2 e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false) end if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1 else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end return skel, canvas, idx end -- Populate a table by parsing a parameter string (heavy lifting for `parsing`, -- `reinterpreting` and `evaluating`) local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru) local key, val, spos1, spos2, pos1, pos2 local pos3, idx, lenplone = 0, 1, #str + 1 if isp == nil or isp == '' then if psp == nil or psp == '' then if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$' else tbl[idx] = str end return end spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$' else val = str end else key = get_param_name(str:sub(1, spos1 - 1)) val = str:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val return end if psp == nil or psp == '' then repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end tbl[idx], idx = val, idx + 1 until pos2 == nil return end repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end idx = idx + 1 else key = get_param_name(val:sub(1, spos1 - 1)) val = val:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val until pos2 == nil return end -- Heavy lifting for `snapshotting` and `remembering` local function make_child (ctx, src, whoami) local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len == 0 then local stack = new_substack(ctx) for key, val in pairs(src) do stack[key] = val end return len == nil and 1 or 2 end if len < 0 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: The number of parameters to copy must be an integer greater than zero', 0) end copy_table_maxn(new_substack(ctx), src, len) return 2 end -- Heavy lifting for `setting_by_flushing`, `combining` and `combining_values` local function set_strings_from_substack (ctx, dest, whoami) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: There are no substacks to flush', 0) end local currsnap = ctx.n_children local stack = ctx.children[currsnap] for key, val in pairs(memoryslots) do if stack[key] ~= nil then dest[val] = stack[key] end end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 end -- Heavy lifting for `combining` and `combining_values` local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function -- MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end local argc local tbl, vars = ctx.params, {} local sortfn, ivar0, dosort, tmp = load_sort_opt(opts[offs + 2]) if ivar0 == 2 then tmp = opts[offs + 3] ~= nil and opts[offs + 3]:match'^%s*(.*%S)' end ivar0 = ivar0 + offs if tmp == 'with_flushed_glue' then ivar0 = ivar0 + 1 argc = set_strings_from_opts(vars, opts, ivar0 + 1) set_strings_from_substack(ctx, vars, whoami) else if tmp == 'without_flushed_glue' then ivar0 = ivar0 + 1 end argc = set_strings_from_opts(vars, opts, ivar0 + 1) end if argc < ivar0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end if next(tbl) == nil then if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 1])] = vars.ifngiven } elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end return argc + 1 end local cache, len if dosort then local words cache, words, len, tmp = get_sorted_key_list(tbl, sortfn) for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end len = len + tmp else cache, len = {}, 1 for key in pairs(tbl) do cache[len], len = key, len + 1 end len = len - 1 end local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or '' for idx = 1, len do tmp, pmap[nss + 1] = cache[idx], pps pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs) nss = nss + 2 end tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then pmap[nss - 1] = vars.lastsep end pmap[1] = vars.header or '' if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 1])] = table.concat(pmap) } return argc + 1 end -- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric -- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options -- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters local function concat_params (ctx, offs) local tbl, retval, cache, nmax = ctx.params, {}, {}, 0 for key, val in pairs(ctx.pipe) do if type(key) == 'number' then if key < 1 then cache[key] = val elseif key > offs then cache[key - offs] = val end if key > nmax then nmax = key end else cache[key] = val end end nmax = nmax - offs if ctx.subset == 1 then -- We need only the sequence for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end else if ctx.subset == -1 then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then retval[key + nmax] = val else retval[key] = val end end end for key, val in pairs(cache) do retval[key] = val end return retval end -- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this -- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function flush_params (ctx, fn) local tmp local tbl = ctx.params if ctx.subset == -1 then for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end elseif ctx.subset == 1 then if ctx.pins == nil then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end return end tmp = {} for key, val in ipairs(tbl) do tmp[key] = val end tbl = tmp end if ctx.pins ~= nil then local marker = ctx.sorttype < 1 and ctx.subset ~= -1 or nil for idx = 1, #ctx.pins do tmp = ctx.pins[idx] if tbl[tmp] ~= nil then fn(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp] = marker end end if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end end return end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_sorted_key_list(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end return end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end return end if ctx.subset == -1 or ctx.pins == nil then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end return end for key, val in ipairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end end end -- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value -- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth) if ctx.subset == 1 then flush_params(ctx, fn_seq) return end if ctx.subset == -1 then flush_params(ctx, fn_oth) return end local tbl = ctx.params if ctx.pins == nil and ctx.sorttype < 1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end return end local tseq = {} for key, val in ipairs(tbl) do tseq[key] = val end if ctx.pins ~= nil then local tmp local marker = ctx.sorttype < 1 or nil for idx = 1, #ctx.pins do tmp = ctx.pins[idx] if tseq[tmp] ~= nil then fn_seq(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp], tseq[tmp] = nil, marker elseif tbl[tmp] ~= nil then fn_oth(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp] = nil end end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_sorted_key_list(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end for idx = 1, nn do if tseq[nums[idx]] ~= nil then fn_seq(nums[idx], tseq[nums[idx]]) else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end end if ctx.sorttype ~= 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end return end for key, val in ipairs(tseq) do if val ~= true then fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end end -- Finalize and return a concatenated list local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize) if len > 0 then local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then lst[len - modsize + 1] = tmp elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep end lst[1] = ctx.header or '' if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end ctx.text = table.concat(lst) else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end --- --- --- PUBLIC ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Modifiers ]]-- ------------------- -- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to library.sequential = function (ctx) if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end if ctx.sorttype > 0 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = ipairs, 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to library['non-sequential'] = function (ctx) if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = pairs, -1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to library.all_sorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to library.reassorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 2 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pinned_until|sentinel|[parameter name 1]|[parameter -- name 2]|...|parameter name N|sentinel|pipe to library.pinned_until = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: No sentinel was provided', 0) end local tmp, bucket, curr, ncurr local sntl, idx = opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$', 2 if ctx.pin_bucket == nil then bucket, curr, ncurr = {}, {}, 0 ctx.pin_bucket, ctx.pins = bucket, curr else bucket, curr, ncurr = ctx.pin_bucket, ctx.pins, ctx.npins end while opts[offs + idx] ~= nil do tmp = opts[offs + idx]:match'^%s*(.-)%s*$' if tmp == sntl then if idx == 2 then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: No parameters to pin were provided', 0) end ctx.npins = ncurr + idx - 2 return context_iterate(ctx, offs + idx + 1) end if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end if bucket[tmp] then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Duplicate pinned parameter ‘' .. tostring(tmp) .. '’', 0) end curr[ncurr + idx - 1], bucket[tmp], idx = tmp, true, idx + 1 end error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Missing sentinel in position #' .. tostring(idx), 0) end -- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to library.setting = function (ctx) local new_offs = set_strings_from_opts(ctx, ctx.pipe, ctx.fnpos + 1) if new_offs - ctx.fnpos < 2 then error(modulename .. ', ‘setting’: No directive was given', 0) end return context_iterate(ctx, new_offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|[container]|pipe to library.scoring = function (ctx) local opts, offs, retval = ctx.pipe, ctx.fnpos, 0 if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end local tn = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if tn == 'in_substack' then new_substack(ctx)[get_param_name(opts[offs + 1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, offs + 3) end ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = tostring(retval) return tn == 'here' and context_iterate(ctx, offs + 3) or context_iterate(ctx, offs + 2, tn) end -- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to library.squeezing = function (ctx) local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then newlen = newlen + 1 indices[newlen], store[key], tbl[key] = key, val, nil end end table.sort(indices) for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to library.filling_the_gaps = function (ctx) local newval, tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.pipe[ctx.fnpos + 1], ctx.params, {}, 1, nil, -1 if newval == nil then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: No value was provided', 0) end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmax == nil then if key < nmin then nmin = key end nmax = key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end tmp[key], nnums = val, nnums + 1 end end if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax if ctx.n_available < 0 then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' .. tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end for idx = nmin, nmax do tbl[idx] = newval end for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to library.clearing = function (ctx) local tbl, numerics = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to library.cutting = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local lcut = tonumber(opts[offs + 1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(opts[offs + 2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local len = #tbl if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end local tot = lcut + rcut if tot > 0 then local cache = {} if tot >= len then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end tot = len else for idx = len - rcut + 1, len do tbl[idx] = nil end for idx = 1, lcut do tbl[idx] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then if key > len then cache[key - tot] = val else cache[key - lcut] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to library.cropping = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local lcut = tonumber(opts[offs + 1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(opts[offs + 2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local nmin, nmax for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmin == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end if nmin ~= nil then local len = nmax - nmin + 1 if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end if lcut + rcut - len > -1 then for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end end elseif lcut + rcut > 0 then for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end local lshift = nmin + lcut - 1 if lshift > 0 then for idx = lshift + 1, nmax do tbl[idx - lshift], tbl[idx] = tbl[idx], nil end end end end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to library.purging = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local idx = tonumber(opts[offs + 1]) if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename .. ', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params if len < 1 then len = len + table.maxn(tbl) if idx > len then return context_iterate(ctx, offs + 3) end len = len - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len) return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to library.backpurging = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local last = tonumber(opts[offs + 1]) if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end local idx local tbl = ctx.params if len > 0 then idx = last - len + 1 else for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and (idx == nil or key < idx) then idx = key end end if idx == nil then return context_iterate(ctx, offs + 3) end idx = idx - len if last < idx then return context_iterate(ctx, offs + 3) end len = last - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len) return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to library.shifting = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local nshift = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end local tbl = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val else tbl[key] = val end end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to library.reversing_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil if key > nmax then nmax = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to --[[ library.pivoting_numeric_names = function (ctx) local tbl = ctx.params local shift = #tbl + 1 if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end local tmp = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tmp[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in pairs(tmp) do tbl[shift - key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to --[[ library.mirroring_numeric_names = function (ctx) local nmax, nmin local tbl, tmp = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tmp[key], tbl[key] = val, nil if nmax == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end for key, val in pairs(tmp) do tbl[nmax + nmin - key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to --[[ library.swapping_numeric_names = function (ctx) local tmp local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 1 for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then cache[nsize], nsize = key, nsize + 1 end end table.sort(cache) for idx = math.floor((nsize - 1) / 2), 1, -1 do tmp = tbl[cache[idx] ] tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx] ] tbl[cache[nsize - idx] ] = tmp end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to library.sorting_sequential_values = function (ctx) local sortfn local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tn = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tn ~= nil then sortfn = sortfunctions[tn] end if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn) else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil` if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, offs + 1, tn) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment| -- [number of elements to write]|...|pipe to library.splicing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp2, argc, pos, refp local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp1 = opts[offs + 1] if tmp1 ~= nil then tmp2 = tonumber(tmp1) if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[offs + 2]), offs + 4, tmp1:match'^%s*(.*%S)' if tmp2 ~= nil then refp = position_references[tmp2] if refp == nil then error(modulename .. ', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) .. '’ is not a valid first argument', 0) end else refp = 0 end else pos, argc, refp = tmp2, offs + 3, 0 end else pos, argc, refp = tonumber(opts[offs + 2]), offs + 4, 0 end if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename .. ', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[argc - 1]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end local insn = tonumber(opts[argc]) if len == 0 and (insn == nil or insn < 1) then error(modulename .. ', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to write cannot be zero', 0) end if refp == 2 then for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end refp = 0 end tmp1, tmp2 = nil, nil if refp ~= 0 or len ~= 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key elseif key < tmp1 then tmp1 = key elseif key > tmp2 then tmp2 = key end end end end if tmp2 == nil then len = 0 elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2 elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len) elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len) else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end ctx.params = tbl if insn == nil or insn < 0 or math.floor(insn) ~= insn then return context_iterate(ctx, argc) end tmp1 = argc - offs - pos + 1 for key = pos, pos + insn - 1 do tbl[key] = opts[offs + key + tmp1] end return context_iterate(ctx, argc + insn + 1) end -- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to library.imposing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = opts[offs + 2] return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to library.providing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end local key = get_param_name(opts[offs + 1]) if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = opts[offs + 2] end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|reassigning|source|destination|[mode]|pipe to library.reassigning = function (ctx) local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing source parameter', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing destination parameter', 0) end local mode, argc local src, tn = get_param_name(opts[offs + 1]), opts[offs + 3] ~= nil and opts[offs + 3]:match'^%s*(.*%S)' local val = tbl[src] if tn ~= nil then mode = a_modes[tn] end if mode == nil then mode, argc = 0, offs + 3 else argc, tn = offs + 4, nil end if val == nil and mode > 1 then return context_iterate(ctx, argc, tn) end local dest = get_param_name(opts[offs + 2]) local tmp = tbl[dest] == nil if mode % 2 == 0 or (mode == 7 and tmp) then tbl[src] = nil end if tmp or mode < 4 then tbl[dest] = val end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to library.discarding = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil then ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = nil return context_iterate(ctx, offs + 2) end local key = tonumber(opts[offs + 1]) if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to library.excluding_numeric_names = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]| -- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_name_matching = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp, ptn local tbl, newparams, opts, offs = ctx.params, {}, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_name_matching') for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then tmp = ptn[1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end newparams[tmp] = tbl[tmp] else for key, val in pairs(tbl) do if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then newparams[key] = val end end end end ctx.params = newparams return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]| -- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_name_not_matching = function (ctx) local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_name_not_matching') if nptns == 1 and targets[1][3] then local tmp = targets[1][1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tbl[tonumber(tmp)] = nil else tbl[tmp] = nil end return context_iterate(ctx, argc, tn) end local yesmatch, ptn for key in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if tostring(key) ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]| -- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_value_matching = function (ctx) local nomatch, ptn local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_value_matching') for key, val in pairs(tbl) do nomatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val == ptn[1] then nomatch = false break end elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then nomatch = false break end end if nomatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]| -- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_value_not_matching = function (ctx) local yesmatch, ptn local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc, tn = load_pattern_args(opts, offs, 'with_value_not_matching') for key, val in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|keeping_at_most|number of parameters to pick|pipe to library.keeping_at_most = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘keeping_at_most’: The number of parameters to keep must be an integer greater than zero', 0) end ctx.params = copy_table_maxn({}, ctx.params, len) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to library.trimming_values = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to library.mapping_to_lowercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to library.mapping_to_uppercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.mapping_by_calling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = margs } value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_invoking = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 2, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_magic = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.mapping_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die, tn = load_replace_args(ctx.pipe, ctx.fnpos, 'mapping_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc, tn) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then for key, val in pairs(tbl) do if val == ptn then tbl[key] = repl end end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax) end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to library.mapping_by_mixing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local tbl, mix = ctx.params, opts[offs + 1] if mix == '$#' then for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(tbl) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end tbl[key] = table.concat(cnv) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to library.renaming_to_lowercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to library.renaming_to_uppercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to library.renaming_to_sequence = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache, len local tbl = ctx.params local sortfn, argc, dosort, tn = load_sort_opt(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if dosort then local words, wl cache, words, len, wl = get_sorted_key_list(tbl, sortfn) for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end else cache, len = {}, 1 for _, val in pairs(tbl) do cache[len], len = val, len + 1 end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.renaming_by_calling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = rargs } map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of -- additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument -- N]|pipe to library.renaming_by_invoking = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 2, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_magic = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.renaming_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die, tn = load_replace_args(ctx.pipe, ctx.fnpos, 'renaming_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc, tn) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then ptn = get_param_name(ptn) local val = tbl[ptn] if val ~= nil then tbl[ptn], tbl[get_param_name(repl)] = nil, val end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end local cache = {} for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax)) end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to library.renaming_by_mixing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local mix = ctx.pipe[ctx.fnpos + 1] if mix == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local cache = {} mix = mix:match'^%s*(.-)%s*$' if mix == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = val end else local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(ctx.params) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then canvas[idx] = val else canvas[idx] = tostring(key) end end cache[get_param_name(table.concat(canvas))] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template -- name|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.grouping_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp, argc, tbl, mem = load_child_opts(opts, offs + 2, 0, ctx.params) local gargs = {} for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val else gargs[key] = val end end tmp = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local groups = make_groups(tbl) for gid, group in pairs(groups) do for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end group[0], model.args = gid, group groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model) end for key, val in pairs(mem) do groups[key] = val end ctx.params = groups return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.parsing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc, tn = load_parse_opts(opts, offs + 2, '|', '=') parse_parameter_string(ctx.params, opts[offs + 1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim -- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter -- setter]|[...]|pipe to library.reinterpreting = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc, tn = load_parse_opts(opts, offs + 2, '|', '=') local tbl, tmp = ctx.params, get_param_name(opts[offs + 1]) local str = tbl[tmp] if str ~= nil then tbl[tmp] = nil parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) end return context_iterate(ctx, argc, tn) end -- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.evaluating = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, repos, tn = load_parse_opts(opts, offs + 2, '!', ':') if opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then remove_numeric_keys(opts, offs, repos - offs) return context_iterate(ctx, offs, tn) end local new_opts, cache = {}, {} parse_parameter_string(cache, opts[offs + 1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) local shift = #cache + offs - repos + 1 for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' or key < offs then new_opts[key] = val elseif key >= repos then new_opts[key + shift] = val end end for key, val in pairs(cache) do if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val else new_opts[key + offs] = val end end ctx.pipe = new_opts return context_iterate(ctx, offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to library.mixing_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end local tmp local cache, mix_k, mix_v = {}, opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$', opts[offs + 2] if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = val end elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then for key, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = tostring(key) end elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end else local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k) local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v) for key, val in pairs(ctx.params) do tmp = tostring(key) for idx = 2, n_parts_k, 2 do if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end end for idx = 2, n_parts_v, 2 do if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end end cache[get_param_name(table.concat(cnv_k))] = table.concat(cnv_v) end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end, 'combining' )) end -- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return val end, 'combining_values' )) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 2])] = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = ctx.params } } return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new -- parameter name|pipe to library.combining_by_invoking = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end if opts[offs + 3] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 3])] = tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) } return context_iterate(ctx, offs + 4) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 2])] = ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params) } return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|snapshotting|[maximum number]|pipe to library.snapshotting = function (ctx) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + make_child(ctx, ctx.params, 'snapshotting')) end -- Syntax: #invoke:params|remembering|[maximum number]|pipe to library.remembering = function (ctx) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + make_child(ctx, ctx.oparams, 'remembering')) end -- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to library.entering_substack = function (ctx) local tbl, opts, offs, ncurrparent = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos, ctx.n_parents + 1 local tn = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl } else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end ctx.n_parents = ncurrparent if tn == 'new' then ctx.params = {} return context_iterate(ctx, offs + 2) end local currsnap = ctx.n_children if currsnap > 0 then ctx.params, ctx.children[currsnap], ctx.n_children = ctx.children[currsnap], nil, currsnap - 1 else local newparams = {} for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.params = newparams end return context_iterate(ctx, offs + 1, tn) end -- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to library.pulling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end local tmp = ctx.n_parents local parent = tmp < 1 and ctx.oparams or ctx.parents[tmp] tmp = get_param_name(opts[offs + 1]) if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|recalling|parameter name|pipe to library.recalling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘recalling’: No parameter to recall was provided', 0) end local arg = get_param_name(opts[offs + 1]) if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|finding|parameter name|pipe to --[[ library.finding = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘finding’: No parameter to find was provided', 0) end local arg = get_param_name(opts[offs + 1]) local parent for idx = ctx.n_parents, 1, -1 do parent = ctx.parents[idx] if parent[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = parent[arg] return context_iterate(ctx, offs + 2) end end if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, offs + 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|picking|number of parameters to pick|pipe to --[[ library.picking = function (ctx) local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘picking’: The number of parameters to pick must be an integer greater than zero', 0) end if ctx.n_parents < 1 then copy_table_maxn(ctx.params, ctx.oparams, len) else copy_table_maxn(ctx.params, ctx.parents[ctx.n_parents], len) end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to library.detaching_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘detaching_substack’: No substacks have been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to library.dropping_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘dropping_substack’: No substacks have been created', 0) end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to library.leaving_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘leaving_substack’: No substacks have been created', 0) end local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params } else ctx.children[currsnap] = ctx.params end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents, ctx.n_children = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1, currsnap return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to library.merging_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end local parent, child = ctx.parents[ncurrparent], ctx.params ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = parent, nil, ncurrparent - 1 for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|rearranging_substacks|...|pipe to library.rearranging_substacks = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp = tonumber(opts[offs + 1]) if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘rearranging_substacks’: You must specify at least one substack', 0) end local argc local oldchdn, newchdn, ntot, sid = ctx.children, {}, ctx.n_children, 1 repeat if tmp > ntot or tmp < 1 or math.floor(tmp) ~= tmp then error(modulename .. ', ‘rearranging_substacks’: Substack #' .. tostring(tmp) .. ' does not exist', 0) end if oldchdn[ntot - tmp + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘rearranging_substacks’: Substack #' .. tostring(tmp) .. ' appears multiple times', 0) end newchdn[ntot - sid + 1], oldchdn[ntot - tmp + 1], sid = oldchdn[ntot - tmp + 1], nil, sid + 1 tmp = tonumber(opts[offs + sid]) until tmp == nil ctx.children, argc, sid = newchdn, offs + sid, 1 for idx = 1, ntot do tmp = oldchdn[idx] if tmp ~= nil then newchdn[sid], sid = tmp, sid + 1 end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to library.flushing = function (ctx) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end local parent, currsnap = ctx.params, ctx.n_children for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting_by_flushing|pipe to library.setting_by_flushing = function (ctx) set_strings_from_substack(ctx, ctx, 'setting_by_flushing') return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end --[[ Functions ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|count library.count = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local retval = 0 for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end ctx.text = retval return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]| -- [...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value -- n]|[...] library.concat_and_call = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = concat_params(ctx, offs + 1) } return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend -- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named -- item n=value n]|[...] library.concat_and_invoke = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{ title = 'Module:' .. mname, args = concat_params(ctx, offs + 2) }) return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend -- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n= -- value n]|[...] library.concat_and_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx, offs + 1)) return false end -- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name library.value_of = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end local val local key = opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$' if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then key = tonumber(key) val = ctx.params[key] -- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in -- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable) if val ~= nil and ( ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1 ) and ( ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0) ) then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end else val = ctx.params[key] if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end return false end -- Syntax: #invoke:params|list library.list = function (ctx) local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_values library.list_values = function (ctx) -- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], nss = pps, val, nss + 2 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names library.list_maybe_with_names = function (ctx) local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' mixed_flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, '', '', val, nss + 4 end, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext library.for_each = function (ctx) local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[ctx.fnpos + 1] or '' local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt) flush_params(ctx, function (key, val) for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end ret[nss + 1], nss = pps, nss + 2 ret[nss] = table.concat(cnv) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]| -- [...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end local cargs = copy_table_reduced(opts, 1, offs - 1) local model, ret, nss, ccs = { title = tname, args = cargs }, {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], cargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append -- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]| -- [named param n=value n]|[...] library.invoke_for_each = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end local iargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = iargs } local mfunc, ret, nss, ccs = require(model.title)[fname], {}, 0, ctx.itersep or '' if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end flush_params(ctx, function (key, val) iargs[1], iargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.magic_for_each = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs, cargs = {}, 0, ctx.itersep or '', copy_table_reduced(opts, 1, offs - 1) flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], cargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, cargs) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_value = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end local cargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs) local model = { title = tname, args = cargs } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.invoke_for_each_value = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] and opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end local iargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs + 1) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = iargs } local mfunc, ret, nss, ccs = require(model.title)[fname], {}, 0, ctx.itersep or '' if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end flush_params(ctx, function (key, val) iargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]| -- [append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named -- param n=value n]|[...] library.magic_for_each_value = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end local cargs, ret, nss, ccs = copy_table_reduced(opts, 1, offs), {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, cargs) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_group = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp = opts[offs + 1] and opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local bargs, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or '' for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' then bargs[key] = val elseif key > offs then bargs[key - offs - 1] = val elseif key < 1 then bargs[key - 1] = val end end ctx.params = make_groups(ctx.params) flush_params(ctx, function (gid, group) for key, val in pairs(bargs) do group[key] = val end group[0], model.args, ret[nss + 1], nss = gid, group, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end --[[ First-position-only modifiers ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|new|pipe to static_iface.new = function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame, 'new') ctx.params = {} main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 2)) return ctx.text end --[[ First-position-only functions ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|self static_iface.self = function (child_frame) return child_frame:getParent():getTitle() end --[[ Public metatable of functions ]]-- --------------------------------------- return setmetatable({}, { __index = function (_, query) local fname = query:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end local func = static_iface[fname] if func ~= nil then return func end func = library[fname] if func == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end return function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame, fname) ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname]) main_loop(ctx, func) return ctx.text end end }) edjjks8ayvjip4tl4xpkdb2en7irkcr 104 86826 286779 283630 2026-11-08T13:04:45Z Saumache 27923 /* Incerta */ lucilius 286779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Saumache" />{{rh||LIBER VIII 28—30|397}}</noinclude>‘mando’ et ‘mandor’, ‘oscito’ et ‘oscitor’, ‘palpo’ et ‘palpor’, ‘protesto’ et ‘protestor’, ‘rumino’ et ‘ruminor’, ‘tolero’ et ‘toleror’, ‘soleo’ et ‘soleor’, ‘praesagio’ et ‘praesagior’, ‘opino’ et ‘opinor’. {{r|30}}Sunt alia, quae, cum sint activa primae coniugationis, transeunt in neutra absoluta sive reciproca (id est {{graeca|''ἰδιοπαϑῆ''}}) secundae coniugationis, ut ‘sordido sordidas’ activum – facit enim ‘sordidor’ ex quo ‘sordidatus’ –: hinc nascitur ‘sordeo’; similiter ‘albo’ et ‘albor’ et ‘albeo’ – {{wl|Q1392|{{spatium||Virgilius}}}} in {{spatium||XI}}I:<poem>{{gap|6.75em}}{{spatium||campique ingentes ossibus alben}}t<ref>[[Aeneis/Liber XII#35|Aeneis 12.36]]</ref> –;</poem>dicitur tamen etiam ‘albico’ pro ‘albesco’. {{spatium||{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium||I {{wl|Q943884|carminum}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium||Nec prata canis albicant pruini}}s.<ref>[[Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen IV#0|Carmina (Horatius) 1.4.4]]</ref></poem>‘duro’ quoque et ‘duror’, ‘dureo’ et eius inchoativum ‘duresco’. unde {{spatium||{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in {{spatium||III}}I:<poem>{{gap|15em}}{{spatium||totosque induruit artu}}s.<ref>[[Pharsalia/Liber IV#630|Pharsalia 4.631]]</ref></poem>idem in V:<poem>{{gap|16.5em}}{{spatium||nam cetera damna {{gap|4em}}Durata iam mente malis firmaque tulerun}}t.<ref>[[Pharsalia/Liber V#795|Pharsalia 5.797−798]]</ref></poem>{{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||III {{wl|Q674439|georgicon}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium||Atque hinc atque illine humeros ad vulnera dura}}t.<ref>[[Georgicon (Greenough)/Liber III#255|Georgicon 3.257]]</ref></poem>idem in I {{wl|Q60220|{{spatium||Aeneido}}s}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium||Durate et vosmet rebus servate secundi}}s.<ref>[[Aeneis/Liber I#205|Aeneis 1.207]]</ref></poem>‘lento’, ‘lentor’ et ‘lenteo’. {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||II {{wl|Q674439|georgicon}}}}:<poem>{{gap|9em}}{{spatium||ad digitos lentescit habend}}o.<ref>[[Georgicon (Greenough)/Liber II#250|Georgicon 2.250]]</ref></poem>nam a ‘lenteo lentesco’ derivatur, quomodo a ‘duro duresco’ et a ‘vireo viresco’. {{spatium||{{wl|Q298729|Lucilius}}}} tamen in {{spatium||VII}}I:<poem>{{gap|14em}}{{spatium||lentet opu}}s<ref>deest</ref></poem>protulit. ‘umecto’ quoque et ‘umector’ et ‘umeo’, unde ‘umesco’; ‘noto’ quoque et ‘notor’ et ‘noteo’, unde ‘notesco’. {{spatium||{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in V:<noinclude></noinclude> q0awj87fbg8bqqqalwow6yhwe2tud4f 104 86827 286781 283626 2026-11-08T13:14:22Z Saumache 27923 286781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|398|PRISCIANI INST.}}</noinclude>notescent litora clari. Nominis exilio. . rliquo liquas’, unde ‘eliquo eliquas’ – {{spatium||{{wl|Q332785|Persius}}}}: Phyllidas, Hypsipylas, vatum et plorabile si quid, Eliquat ac tenero supplantat verba palato. 5 {{spatium||{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VII: | | ereptaque tela liquavit .; ex eo ‘liqueo’ et ‘Jiquesco’ – {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}}<ref>[[Aeneis/Liber I#|Aeneis ]]</ref></poem> in {{spatium||{{wl|Q546203|bucolico}}}}<ref>[[Eclogae vel bucolica]]</ref></poem>: Limus ut hic durescit et haec ut cera liquescit –; dicitur tamen et ‘liquor liqueris’ prima gsyllaba producta, quae in supe– 10 rioribus corripitur. idem in I {{spatium||{{wl|Q674439|georgicon}}}}<ref>[[Georgicon (Greenough)]]</ref></poem>: Vere novo gelidus canis cum montibus umor Liquitur, pro ‘pedetemptim dissolvitur’. a ‘nigro’ quoque et ‘nigror nigreo’ οἱ "nigresco’, a ‘lacto’ et ‘lactor lacteo’ et ‘lactesco’. inveniuntur tamen 15 ex aliarum quoque coniugationum verbis quaedam similes derivationes, sed in paucis, ut ‘pendo pendis pendor’ et ‘pendeo pendes’, ‘iacio f[iacis] ia– cior’ et ‘iaceo [iaces]’, ‘acuo acuis || acuor’ et ‘aceo’, ex quo ‘acesco’. sunt alia, quae in compositione mutant significationem, ut ‘eo’ neutrum, similiter ‘ facio’, quamvis vetustissimi etiam passive hoc protulisse invenian– 20 tur – {{spatium||{{wl|Q3991846|Titinius}}}} in Quinto: | tbonum gratia parvi ut | faciatur –, item ‘venio’, 'sedeo’ faciunt activa: ‘adeo’ et ‘adeor’, ‘subeo’ et ‘subeor’, "ineo’ et ‘ineor’. {{spatium||{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in IIII {{spatium||{{wl|Q1236235|fastorum}}}}<ref>[[Fasti|Fasti]]</ref></poem>: Sol aditus, quam quaeris, ait, ne vana labores, 25 Nupta Iovis fratri tertia regna tenet.<noinclude></noinclude> psh4vhoolzuj46ywsfp1z1t2q691tpi 106 87963 286837 286346 2026-11-08T21:25:51Z Sjgallagher2 29663 286837 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=M. Tulli Ciceronis Orationes - Divinatio in Q. Caecilium et In C. Verrem |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Marcus Tullius Cicero]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Gulielmus Peterson |Address=Oxonii |Year=1917 |Source= |Image=7 |Progress=X |Pages=<pagelist 1=Cover 2to4=— 5to8=FM 9=3 9to26=roman 27=1 491to493=Advert. 494to497=— 498=Cover /> |Remarks=* [[In_Verrem/Divinatio_in_Caecilium_oratio]] * [[In_Verrem/Actio_I]] |Header= |Footer= }} [[Categoria:Orationes]] 09jrnfk5mtjfukrrs4bccqhzb84eo0q 104 87990 286836 286347 2026-11-08T21:25:06Z Sjgallagher2 29663 Move title to header 286836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" />{{c| {{x-larger|M. TVLLI CICERONIS<br/>IN Q. CAECILIVM ORATIO<br/>QVAE DIVINATIO DICITVR}} }}</noinclude>{{pn|p1|1}} {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|s1|1}}}}}} Si quis vestrum, iudices, aut eorum qui adsunt, forte miratur<ref>mirantur ''Plerique codd.'': ''Num'' mirabitur? (''Cl. Rev.'' xviii. 440) qui per tot (''Quint.'' iv. 1. 49) ''G2L''</ref> me, qui tot annos in causis iudiciisque publicis ita sim<ref>sim ita π</ref> versatus ut defenderim<ref>defenderem ''Codd.''</ref> multos, laeserim neminem, subito nunc mutata voluntate ad accusandum descendere, is, si mei consili causam rationemque cognoverit, una et id quod facio probabit, et in hac causa profecto neminem praeponendum mihi esse actorem putabit. {{pn|p2|2}}Cum quaestor in Sicilia fuissem, iudices, itaque ex ea provincia decessissem<ref>decessissem ''πB'' (i, §52): discessissem ''DΥ''</ref> ut Siculis omnibus iucundam diuturnamque memoriam quaesturae nominisque mei relinquerem, factum est uti cum summum in veteribus patronis multis, tum non nullum etiam in me praesidium suis fortunis constitutum esse arbitrarentur. Quare<ref>Quare ''DG2KZ'': qui π ''Et plerique codd.''</ref> nunc populati atque vexati cuncti ad me publice<ref>publice saepe ''Codd.'': saepe ''Om. R, del. Bake'': supplices saepe ''J. Paulson''</ref> saepe venerunt, ut suarum fortunarum<ref>fortunarum suarum (''Sed cum signis transp.'') ''D, item G2LK'' (§31 ''Infra'')</ref> omnium causam defensionemque susciperem. Me saepe esse<ref>esse ''Om. P''</ref> pollicitum, saepe ostendisse dicebant, si quod tempus accidisset, quo tempore aliquid a me requirerent, commodis eorum me non defuturum. {{pn|p3|3}}Venisse tempus aiebant non iam ut commoda sua<ref>sua ''Et'' ut ''Om. P''</ref>, sed ut vitam salutemque totius<noinclude></noinclude> 0rn0r8gm20rrt4094h0f4rr9h7uwuo4 104 87998 286807 286264 2026-11-08T20:46:36Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>libidinose, multa crudeliter in civis Romanos atque in socios<ref>socios DΨp: in socios δ</ref>, multa in deos hominesque nefarie fecerit, tum praeterea quadringentiens sestertium ex Sicilia contra leges abstulisse. Hoc testibus, hoc tabulis privatis publicisque auctoritatibus ita vobis planum faciemus ut hoc statuatis, etiamsi spatium ad dicendum nostro commodo, vacuosque dies habuissemus, tamen oratione longa nihil opus fuisse. Dixi.<noinclude></noinclude> 3kvu9b1stof6dok031714i8mmnbv6q7 104 87999 286806 286262 2026-11-08T20:46:16Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>antea socii atque amici populi Romani, nunc servi ac supplices, non modo ius suum fortunasque omnis eorum imperio amittant, verum etiam deplorandi iuris sui potestatem non habeant. {{pn|18.54|54}}Non sinam profecto causa a me perorata, quadraginta<ref>xl D: xxxx p: triginta rδ</ref> diebus interpositis, tum nobis denique responderi<ref>responderi Lamb. (§18): respondere Dp1 (corr. respondeat p2) ψ: respondeant rδ</ref> cum accusatio nostra in oblivionem diuturnitatis<ref>diuturnitatis D al. π: diuturnitate p in mg., edd. vett.</ref> adducta sit. non committam ut tum haec res iudicetur, cum haec frequentia totius Italiae Roma discesserit, quae convenit uno tempore undique comitiorum ludorum<ref>ludorum coni. ex Asc. Manutius: iudiciorum codd.</ref> censendique causa. huius iudici et laudis fructum et offensionis periculum vestrum, laborem sollicitudinemque nostram, scientiam quid agatur, memoriamque quid a quoque<ref>quoquam qr</ref> dictum sit, omnium puto esse oportere. {{pn|18.55|55}}Faciam hoc non novum, sed ab iis qui nunc principes nostrae civitatis sunt ante factum, ut testibus utar statim: illud a me novum, iudices, cognoscetis, quod ita testis constituam ut crimen totum<ref>totum crimen qr</ref> explicem, ubi<ref>ut ubi Asc., Iannoctianus (= id ubi): et ubi? interrogando auct. Madv. secl. Mueller. Cf. i cap. xi ad init.</ref> id interrogando argumentis atque oratione firmavero, tum testis ad crimen adcommodem, ut nihil inter illam usitatam accusationem atque hanc novam intersit, nisi quod in illa tum<ref>tum D al.: tunc pr</ref> cum omnia dicta sunt testes dantur, hic in singulas res dabuntur, ut illis quoque eadem interrogandi facultas argumentandi dicendique sit. Si quis erit qui perpetuam orationem accusationemque desideret, altera actione audiet; nunc id quod facimus,— quia ea<ref>quia ea scripsi: si ea Muell. (Div. §5): ea D al. p1, om. G1rδb. Facimus post ratione del. Lamb. Schuetz. An pro facimus ea ratione (rē) facimus scribendum facimus et recte facimus (i §13)? Cl. Rev. xvii. 200</ref> ratione facimus, ut malitiae illorum consilio nostro occurramus,—necessario fieri intellegat. {{pn|18.56|56}}Haec primae actionis erit accusatio. Dicimus C. Verrem, cum multa<noinclude></noinclude> 7i4vr0qk5rtj0xtk7u9okiq647x1gpy 286829 286806 2026-11-08T20:58:58Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>antea socii atque amici populi Romani, nunc servi ac supplices, non modo ius suum fortunasque omnis eorum imperio amittant, verum etiam deplorandi iuris sui potestatem non habeant. {{pn|54}}Non sinam profecto causa a me perorata, quadraginta<ref>xl D: xxxx p: triginta rδ</ref> diebus interpositis, tum nobis denique responderi<ref>responderi Lamb. (§18): respondere Dp1 (corr. respondeat p2) ψ: respondeant rδ</ref> cum accusatio nostra in oblivionem diuturnitatis<ref>diuturnitatis D al. π: diuturnitate p in mg., edd. vett.</ref> adducta sit. non committam ut tum haec res iudicetur, cum haec frequentia totius Italiae Roma discesserit, quae convenit uno tempore undique comitiorum ludorum<ref>ludorum coni. ex Asc. Manutius: iudiciorum codd.</ref> censendique causa. huius iudici et laudis fructum et offensionis periculum vestrum, laborem sollicitudinemque nostram, scientiam quid agatur, memoriamque quid a quoque<ref>quoquam qr</ref> dictum sit, omnium puto esse oportere. {{pn|55}}Faciam hoc non novum, sed ab iis qui nunc principes nostrae civitatis sunt ante factum, ut testibus utar statim: illud a me novum, iudices, cognoscetis, quod ita testis constituam ut crimen totum<ref>totum crimen qr</ref> explicem, ubi<ref>ut ubi Asc., Iannoctianus (= id ubi): et ubi? interrogando auct. Madv. secl. Mueller. Cf. i cap. xi ad init.</ref> id interrogando argumentis atque oratione firmavero, tum testis ad crimen adcommodem, ut nihil inter illam usitatam accusationem atque hanc novam intersit, nisi quod in illa tum<ref>tum D al.: tunc pr</ref> cum omnia dicta sunt testes dantur, hic in singulas res dabuntur, ut illis quoque eadem interrogandi facultas argumentandi dicendique sit. Si quis erit qui perpetuam orationem accusationemque desideret, altera actione audiet; nunc id quod facimus,— quia ea<ref>quia ea scripsi: si ea Muell. (Div. §5): ea D al. p1, om. G1rδb. Facimus post ratione del. Lamb. Schuetz. An pro facimus ea ratione (rē) facimus scribendum facimus et recte facimus (i §13)? Cl. Rev. xvii. 200</ref> ratione facimus, ut malitiae illorum consilio nostro occurramus,—necessario fieri intellegat. {{pn|56}}Haec primae actionis erit accusatio. Dicimus C. Verrem, cum multa<noinclude></noinclude> 07jp3fckzhsyetsrdsw0n9qwr4o01we 104 88001 286783 286648 2026-11-08T20:38:58Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>vexatorem Asiae atque Pamphyliae, praedonem iuris urbani<ref>iuris urbani πb, Asc.: iuris Dψ: urbis W. Paul (cf. De Domo, §140) An huius urbis? Cl. Rev. xvii. 200</ref>, labem atque perniciem provinciae Siciliae. {{pn|3}}De quo si vos severe ac<ref>atque G2Kδ</ref> religiose iudicaveritis, auctoritas ea quae in vobis remanere debet haerebit; sin istius ingentes divitiae iudiciorum religionem veritatemque perfregerint, ego hoc tamen adsequar, ut iudicium potius rei publicae quam aut reus iudicibus aut accusator reo defuisse videatur. {{left sidenote|{{x-larger|2}}}}Equidem ut de me confitear, iudices, cum multae mihi a C. Verre insidiae terra marique factae sint, quas partim mea diligentia devitarim, partim amicorum studio officioque reppulerim, numquam tamen neque tantum periculum mihi adire visus sum neque tanto opere pertimui ut nunc in ipso iudicio. {{pn|4}}Neque tantum me exspectatio accusationis meae concursusque tantae multitudinis, quibus ego rebus vehementissime perturbor, commovet quantum istius insidiae nefariae, quas uno tempore mihi, vobis, M'. Glabrioni, populo Romano<ref>populo r. πK: p. r. D al.: praetori δ. Fort. Glabrioni praetori, populo Romano: Cl. Rev. l. c.</ref>, sociis, exteris nationibus, ordini, nomini denique senatorio facere conatur; qui ita dictitat, iis esse metuendum qui quod ipsis solis satis esset surripuissent, se tantum eripuisse<ref>rapuisse bδ</ref> ut id multis satis esse possit<ref>possit codd.: posset coni. Muell. (Div. §55)</ref>; nihil esse tam sanctum quod non violari, nihil tam munitum quod non expugnari pecunia possit. {{pn|5}}Quodsi quam audax est ad conandum tam esset obscurus in agendo, fortasse aliqua in re nos aliquando fefellisset; verum hoc adhuc percommode cadit, quod cum incredibili eius audacia singularis stultitia coniuncta est; nam ut apertus in corripiendis pecuniis fuit, sic in spe corrumpendi iudici perspicua sua consilia conatusque omnibus fecit. Semel ait se in vita pertimuisse,—tum cum primum<ref>primus pδ: primo L: om. Asc. reus a me b Schol. Gronov.</ref> a me reus factus sit; quod, cum e provincia recens esset, invidiaque et infamia non<noinclude></noinclude> ky1jfeiqu7ptqdt8t1mhcclyqcfy43p 104 88002 286784 286297 2026-11-08T20:39:41Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet. {{pn|2.6|6}}Itaque cum ego diem inquirendi in Siciliam<ref>Siciliam Kb: Sicilia Dψp; cf. i, §30</ref> perexiguam postulavissem, invenit iste qui sibi in Achaiam<ref>Achaiam prs: Achaia Dψ</ref> biduo breviorem diem postularet; non ut is idem conficeret diligentia et industria sua quod ego meo labore et vigiliis consecutus sum, —etenim ille Achaicus inquisitor ne Brundisium quidem pervenit, ego Siciliam totam quinquaginta diebus sic obii ut omnium populorum privatorumque litteras iniuriasque cognoscerem; ut perspicuum cuivis esse posset hominem ab isto quaesitum esse non qui reum suum adduceret, sed qui meum tempus obsideret. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|3|3}}}}}}{{pn|3.7|7}}Nunc homo audacissimus atque amentissimus hoc cogitat. Intellegit me ita paratum atque instructum in iudicium venire ut non modo in auribus vestris, sed in oculis omnium sua furta atque flagitia defixurus sim; videt senatores multos esse testis audaciae suae, videt multos equites Romanos, frequentis praeterea civis atque socios, quibus ipse insignis iniurias fecerit, videt etiam tot tam gravis ab amicissimis civitatibus legationes cum publicis auctoritatibus convenisse. {{pn|3.8|8}}Quae cum ita sint, usque eo de omnibus bonis male existimat, usque eo senatoria iudicia perdita profligataque esse arbitratur, ut hoc palam dictitet, non sine causa se cupidum pecuniae fuisse, quoniam in pecunia tantum praesidium experiatur esse; sese, id quod difficillimum fuerit, tempus ipsum emisse iudici sui, quo cetera facilius emere postea posset; ut, quoniam criminum vim subterfugere nullo modo poterat, procellam temporis devitaret. {{pn|3.9|9}}Quodsi non modo in causa, verum in aliquo honesto praesidio aut in alicuius eloquentia aut gratia spem aliquam conlocasset, profecto non haec omnia colligeret atque aucuparetur; non usque eo despiceret contemneret-<noinclude></noinclude> a283a0ngumk5p4z0n0dk5yhn8yu6mz6 286810 286784 2026-11-08T20:49:27Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>recenti sed vetere ac diuturna flagraret, tum ad iudicium corrumpendum tempus alienum offenderet. {{pn|6}}Itaque cum ego diem inquirendi in Siciliam<ref>Siciliam Kb: Sicilia Dψp; cf. i, §30</ref> perexiguam postulavissem, invenit iste qui sibi in Achaiam<ref>Achaiam prs: Achaia Dψ</ref> biduo breviorem diem postularet; non ut is idem conficeret diligentia et industria sua quod ego meo labore et vigiliis consecutus sum, —etenim ille Achaicus inquisitor ne Brundisium quidem pervenit, ego Siciliam totam quinquaginta diebus sic obii ut omnium populorum privatorumque litteras iniuriasque cognoscerem; ut perspicuum cuivis esse posset hominem ab isto quaesitum esse non qui reum suum adduceret, sed qui meum tempus obsideret. {{left sidenote|{{x-larger|3}}}}{{pn|7}}Nunc homo audacissimus atque amentissimus hoc cogitat. Intellegit me ita paratum atque instructum in iudicium venire ut non modo in auribus vestris, sed in oculis omnium sua furta atque flagitia defixurus sim; videt senatores multos esse testis audaciae suae, videt multos equites Romanos, frequentis praeterea civis atque socios, quibus ipse insignis iniurias fecerit, videt etiam tot tam gravis ab amicissimis civitatibus legationes cum publicis auctoritatibus convenisse. {{pn|8}}Quae cum ita sint, usque eo de omnibus bonis male existimat, usque eo senatoria iudicia perdita profligataque esse arbitratur, ut hoc palam dictitet, non sine causa se cupidum pecuniae fuisse, quoniam in pecunia tantum praesidium experiatur esse; sese, id quod difficillimum fuerit, tempus ipsum emisse iudici sui, quo cetera facilius emere postea posset; ut, quoniam criminum vim subterfugere nullo modo poterat, procellam temporis devitaret. {{pn|9}}Quodsi non modo in causa, verum in aliquo honesto praesidio aut in alicuius eloquentia aut gratia spem aliquam conlocasset, profecto non haec omnia colligeret atque aucuparetur; non usque eo despiceret contemneret-<noinclude></noinclude> oq1rngprgvxssigqir26fbed2knml83 104 88003 286785 286298 2026-11-08T20:40:26Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>que ordinem senatorium ut arbitratu eius deligeretur ex senatu qui reus fieret, qui, dum hic quae opus essent compararet, causam interea ante eum diceret. {{pn|3.10|10}}Quibus ego rebus quid iste speret et quo animum intendat facile perspicio; quam ob rem vero se confidat aliquid proficere posse hoc praetore<ref>hoc praetore Asc.: praetore om. pq1s (add. s. l. p2 glabrione p. r.): hoc Glabrione Dψ (in mg. D praetore): hoc Glabrione praetore r al.</ref> et hoc consilio intellegere non possum. Vnum illud intellego, quod populus Romanus<ref>p. r. Dp: populus Romanus G12KZ: praetor r Asc., edd.</ref> in reiectione iudicum iudicavit, ea spe istum fuisse praeditum ut omnem rationem salutis in pecunia constitueret<ref>constituerit Dp et pler.</ref>, hoc erepto praesidio ut nullam sibi rem adiumento fore arbitraretur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|4.10|4}}}}}}Etenim quod est ingenium tantum, quae tanta facultas dicendi aut<ref>aut Dψπ: et b ed. Rom.</ref> copia, quae istius vitam tot vitiis flagitiisque convictam<ref>convictam pδ: coniunctam D al.</ref>, iam pridem omnium voluntate iudicioque damnatam, aliqua ex parte possit defendere? {{pn|4.11|11}}Cuius ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream, quaestura, primus gradus honoris<ref>primus gradus honoris codd., Diomedes: secl. edd.</ref>, quid aliud habet in se nisi Cn. Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum et proditum consulem, desertum exercitum, relictam provinciam, sortis necessitudinem religionemque violatam? cuius legatio exitium fuit Asiae totius et Pamphyliae, quibus in provinciis multas domos, plurimas urbis, omnia fana depeculatus<ref>depeculatus π Schol. Gronov.: depopulatus Dψ</ref> est, tum cum in Cn. Dolabellam<ref>in Cn. Dolabellam secl. Kays. Muell.</ref> suum scelus illud pristinum renovavit et instauravit quaestorium, cum eum, cui et legatus<ref>cui et legatus π: cui l legatus G2: cui ille leg. D al: cui .l. ille leg. K</ref> et pro quaestore fuisset, et in invidiam suis maleficiis adduxit, et in ipsis periculis non solum deseruit, sed etiam oppugnavit ac prodidit; {{pn|4.12|12}}cuius praetura urbana aedium sacrarum fuit<noinclude></noinclude> odgsbalsruc63fjrr90qq2cr7nn6mc4 286811 286785 2026-11-08T20:50:10Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>que ordinem senatorium ut arbitratu eius deligeretur ex senatu qui reus fieret, qui, dum hic quae opus essent compararet, causam interea ante eum diceret. {{pn|10}}Quibus ego rebus quid iste speret et quo animum intendat facile perspicio; quam ob rem vero se confidat aliquid proficere posse hoc praetore<ref>hoc praetore Asc.: praetore om. pq1s (add. s. l. p2 glabrione p. r.): hoc Glabrione Dψ (in mg. D praetore): hoc Glabrione praetore r al.</ref> et hoc consilio intellegere non possum. Vnum illud intellego, quod populus Romanus<ref>p. r. Dp: populus Romanus G12KZ: praetor r Asc., edd.</ref> in reiectione iudicum iudicavit, ea spe istum fuisse praeditum ut omnem rationem salutis in pecunia constitueret<ref>constituerit Dp et pler.</ref>, hoc erepto praesidio ut nullam sibi rem adiumento fore arbitraretur. {{left sidenote|{{x-larger|4}}}}Etenim quod est ingenium tantum, quae tanta facultas dicendi aut<ref>aut Dψπ: et b ed. Rom.</ref> copia, quae istius vitam tot vitiis flagitiisque convictam<ref>convictam pδ: coniunctam D al.</ref>, iam pridem omnium voluntate iudicioque damnatam, aliqua ex parte possit defendere? {{pn|11}}Cuius ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream, quaestura, primus gradus honoris<ref>primus gradus honoris codd., Diomedes: secl. edd.</ref>, quid aliud habet in se nisi Cn. Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum et proditum consulem, desertum exercitum, relictam provinciam, sortis necessitudinem religionemque violatam? cuius legatio exitium fuit Asiae totius et Pamphyliae, quibus in provinciis multas domos, plurimas urbis, omnia fana depeculatus<ref>depeculatus π Schol. Gronov.: depopulatus Dψ</ref> est, tum cum in Cn. Dolabellam<ref>in Cn. Dolabellam secl. Kays. Muell.</ref> suum scelus illud pristinum renovavit et instauravit quaestorium, cum eum, cui et legatus<ref>cui et legatus π: cui l legatus G2: cui ille leg. D al: cui .l. ille leg. K</ref> et pro quaestore fuisset, et in invidiam suis maleficiis adduxit, et in ipsis periculis non solum deseruit, sed etiam oppugnavit ac prodidit; {{pn|12}}cuius praetura urbana aedium sacrarum fuit<noinclude></noinclude> 9aasockdrm7ok1ntullplsfqfj29nuw 104 88004 286786 286299 2026-11-08T20:40:52Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>publicorumque operum depopulatio<ref>depeculatio Lamb. edd.</ref>, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit monumenta<ref>monimenta codd. pler. (p et Div. §14)</ref> et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur. {{pn|4.13|13}}Hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|5.13|5}}}}}}Nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res tam patria cuiusquam<ref>tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.</ref> atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. Innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias iudicio<ref>a iud. G2K</ref> liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae. {{pn|5.14|14}}Idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. Neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam<noinclude></noinclude> p4d357mfihocmt7kw1dsly55ujessfs 286812 286786 2026-11-08T20:51:32Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>publicorumque operum depopulatio<ref>depeculatio Lamb. edd.</ref>, simul in iure dicundo bonorum possessionumque contra omnium instituta addictio et condonatio. iam vero omnium vitiorum suorum plurima et maxima constituit monumenta<ref>monimenta codd. pler. (p et Div. §14)</ref> et indicia in provincia Sicilia, quam iste per triennium ita vexavit ac perdidit ut ea restitui in antiquum statum nullo modo possit, vix autem per multos annos innocentisque praetores aliqua ex parte recreari aliquando posse videatur. {{pn|13}}Hoc praetore Siculi neque suas leges neque nostra senatus consulta neque communia iura tenuerunt: tantum quisque habet in Sicilia quantum hominis avarissimi et libidinosissimi aut imprudentiam subterfugit aut satietati superfuit. {{left sidenote|{{x-larger|5}}}}Nulla res per triennium nisi ad nutum istius iudicata est, nulla res tam patria cuiusquam<ref>tam patria cuiusquam D al. p, sed inseruit p2 cuiusquam s. l. ante tam: cuiusquam tam patria cuiusquam r: cuiusquam tam patria qs edd.</ref> atque avita fuit quae non ab eo imperio istius abiudicaretur. Innumerabiles pecuniae ex aratorum bonis novo nefarioque instituto coactae, socii fidelissimi in hostium numero existimati, cives Romani servilem in modum cruciati et necati, homines nocentissimi propter pecunias iudicio<ref>a iud. G2K</ref> liberati, honestissimi atque integerrimi absentes rei facti indicta causa damnati et eiecti, portus munitissimi, maximae tutissimaeque urbes piratis praedonibusque patefactae, nautae militesque Siculorum, socii nostri atque amici, fame necati, classes optimae atque opportunissimae cum magna ignominia populi Romani amissae et perditae. {{pn|14}}Idem iste praetor monumenta antiquissima partim regum locupletissimorum, quae illi ornamento urbibus esse voluerunt, partim etiam nostrorum imperatorum, quae victores civitatibus Siculis aut dederunt aut reddiderunt, spoliavit nudavitque omnia. Neque hoc solum in statuis ornamentisque publicis fecit, sed etiam<noinclude></noinclude> eqejmr2d6wdvcqv2uhed0bz81sqvd8m 104 88005 286787 286301 2026-11-08T20:41:20Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>delubra omnia sanctissimis religionibus consecrata depeculatus<ref>depeculatus p (errant Zumpt et Iord.), bqr edd. (i §48): depopulatus Dψ</ref> est, deum denique nullum Siculis, qui ei paulo magis adfabre atque antiquo artificio factus videretur, reliquit. In stupris vero et flagitiis nefarias eius libidines commemorare pudore deterreor; simul illorum calamitatem commemorando augere nolo quibus liberos coniugesque suas integras ab istius petulantia conservare non licitum est. {{pn|15|15}}'At enim haec ita commissa sunt ab isto ut non cognita sint ab omnibus<ref>ab hominibus pq1</ref>.' Hominem esse arbitror<ref>esse arbitror Dp et pler.: arbitror esse qr</ref> neminem, qui nomen istius audierit, quin facta quoque eius nefaria commemorare possit, ut mihi magis timendum sit ne multa crimina praetermittere quam ne qua in istum fingere existimer. Neque enim mihi videtur haec multitudo, quae ad audiendum convenit, cognoscere ex me causam voluisse, sed ea quae scit mecum recognoscere. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|6|6}}}}}}Quae cum ita sint, iste homo amens ac perditus alia mecum ratione pugnat. Non id agit ut alicuius eloquentiam mihi opponat; non gratia, non auctoritate cuiusquam, non potentia nititur. Simulat his se rebus confidere; sed video quid agat; neque enim agit occultissime. Proponit inania mihi nobilitatis, hoc est hominum adrogantium nomina, qui non tam me impediunt quod nobiles sunt, quam adiuvant quod noti sunt: simulat se eorum praesidio confidere, cum interea aliud quiddam iam diu machinetur. {{pn|6.16|16}}Quam spem nunc habeat in manibus et quid moliatur breviter iam, iudices, vobis exponam; sed prius ut ab initio res ab eo<ref>ab initio res ab eo DZpr: ab eo om. G1, ab initio om. G2K</ref> constituta sit<ref>2 const. sit ab eo q</ref>, quaeso, cognoscite. Vt primum e provincia rediit, redemptio est huius iudici facta grandi pecunia. Mansit<ref>Ea mansit Asc., Schol. Gronov.</ref> in condicione<ref>condicione p: ditione s. dictione rell.</ref> atque pacto<noinclude></noinclude> css1cloe2p9vxmke1xykpa01do7tkb0 286814 286787 2026-11-08T20:52:09Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>delubra omnia sanctissimis religionibus consecrata depeculatus<ref>depeculatus p (errant Zumpt et Iord.), bqr edd. (i §48): depopulatus Dψ</ref> est, deum denique nullum Siculis, qui ei paulo magis adfabre atque antiquo artificio factus videretur, reliquit. In stupris vero et flagitiis nefarias eius libidines commemorare pudore deterreor; simul illorum calamitatem commemorando augere nolo quibus liberos coniugesque suas integras ab istius petulantia conservare non licitum est. {{pn|15}}'At enim haec ita commissa sunt ab isto ut non cognita sint ab omnibus<ref>ab hominibus pq1</ref>.' Hominem esse arbitror<ref>esse arbitror Dp et pler.: arbitror esse qr</ref> neminem, qui nomen istius audierit, quin facta quoque eius nefaria commemorare possit, ut mihi magis timendum sit ne multa crimina praetermittere quam ne qua in istum fingere existimer. Neque enim mihi videtur haec multitudo, quae ad audiendum convenit, cognoscere ex me causam voluisse, sed ea quae scit mecum recognoscere. {{left sidenote|{{x-larger|6}}}}Quae cum ita sint, iste homo amens ac perditus alia mecum ratione pugnat. Non id agit ut alicuius eloquentiam mihi opponat; non gratia, non auctoritate cuiusquam, non potentia nititur. Simulat his se rebus confidere; sed video quid agat; neque enim agit occultissime. Proponit inania mihi nobilitatis, hoc est hominum adrogantium nomina, qui non tam me impediunt quod nobiles sunt, quam adiuvant quod noti sunt: simulat se eorum praesidio confidere, cum interea aliud quiddam iam diu machinetur. {{pn|16}}Quam spem nunc habeat in manibus et quid moliatur breviter iam, iudices, vobis exponam; sed prius ut ab initio res ab eo<ref>ab initio res ab eo DZpr: ab eo om. G1, ab initio om. G2K</ref> constituta sit<ref>2 const. sit ab eo q</ref>, quaeso, cognoscite. Vt primum e provincia rediit, redemptio est huius iudici facta grandi pecunia. Mansit<ref>Ea mansit Asc., Schol. Gronov.</ref> in condicione<ref>condicione p: ditione s. dictione rell.</ref> atque pacto<noinclude></noinclude> r4c8i5gwltbhw3si5m1tb68016da4tp 104 88006 286789 286302 2026-11-08T20:41:45Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>usque ad eum finem dum iudices reiecti sunt: posteaquam reiectio iudicum facta est, quod et in sortitione istius spem fortuna populi Romani et in reiciendis iudicibus mea diligentia istorum impudentiam vicerat, renuntiata est tota condicio<ref>condicio Asc., edd.: conditio Z: dicio G1: conclusio G2LK: conductio p vulg.: condutio ut videtur D</ref>. praeclare se res habebat. {{pn|6.17|17}}Libelli nominum vestrorum consilique huius in manibus erant omnium; nulla nota, nullus color, nullae sordes videbantur his sententiis adlini posse, cum iste repente ex alacri atque laeto sic erat humilis atque demissus ut non modo populo Romano, sed etiam sibi ipse condemnatus videretur. Ecce autem repente his diebus paucis comitiis consularibus factis eadem illa vetera consilia pecunia maiore repetuntur, eaedemque vestrae famae fortunisque omnium insidiae per eosdem homines comparantur. Quae res primo, iudices, pertenui nobis argumento indicioque patefacta est: post aperto suspicionis introitu ad omnia intima istorum consilia sine ullo errore pervenimus. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|7|7}}}}}}{{pn|7.18|18}}Nam ut<ref>ut om. p</ref> Hortensius<ref>Hortensius codd.: Q. Hort. Schol. Gronov., Muell. (Am. J. Ph. xxvi. 412)</ref> consul designatus domum reducebatur e campo cum maxima frequentia ac multitudine, fit obviam casu ei multitudini C. Curio, quem ego hominem honoris potius quam contumeliae<ref>potius quam cont. secl. Kays.</ref> causa nominatum volo; etenim ea dicam quae ille, si commemorari<ref>commemorare codd. (Act. Pr. §54, i §4: ii §6: iii §41)</ref> noluisset, non tanto in conventu tam aperte palamque dixisset; quae tamen a me pedetemptim cauteque dicentur, ut et amicitiae nostrae et dignitatis illius habita ratio esse intellegatur. {{pn|7.19|19}}Videt ad ipsum fornicem Fabianum in turba Verrem; appellat hominem et ei voce maxima gratulatur<ref>gratulatur Dψ: victoriam grat. prδ</ref>; ipsi Hortensio, qui consul erat factus, propinquis necessariisque eius, qui tum aderant, verbum nullum facit; cum hoc<noinclude></noinclude> rait4gv9m857w40uyqkn5p3b1vi9g7s 286815 286789 2026-11-08T20:52:39Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>usque ad eum finem dum iudices reiecti sunt: posteaquam reiectio iudicum facta est, quod et in sortitione istius spem fortuna populi Romani et in reiciendis iudicibus mea diligentia istorum impudentiam vicerat, renuntiata est tota condicio<ref>condicio Asc., edd.: conditio Z: dicio G1: conclusio G2LK: conductio p vulg.: condutio ut videtur D</ref>. praeclare se res habebat. {{pn|17}}Libelli nominum vestrorum consilique huius in manibus erant omnium; nulla nota, nullus color, nullae sordes videbantur his sententiis adlini posse, cum iste repente ex alacri atque laeto sic erat humilis atque demissus ut non modo populo Romano, sed etiam sibi ipse condemnatus videretur. Ecce autem repente his diebus paucis comitiis consularibus factis eadem illa vetera consilia pecunia maiore repetuntur, eaedemque vestrae famae fortunisque omnium insidiae per eosdem homines comparantur. Quae res primo, iudices, pertenui nobis argumento indicioque patefacta est: post aperto suspicionis introitu ad omnia intima istorum consilia sine ullo errore pervenimus. {{left sidenote|{{x-larger|7}}}}{{pn|18}}Nam ut<ref>ut om. p</ref> Hortensius<ref>Hortensius codd.: Q. Hort. Schol. Gronov., Muell. (Am. J. Ph. xxvi. 412)</ref> consul designatus domum reducebatur e campo cum maxima frequentia ac multitudine, fit obviam casu ei multitudini C. Curio, quem ego hominem honoris potius quam contumeliae<ref>potius quam cont. secl. Kays.</ref> causa nominatum volo; etenim ea dicam quae ille, si commemorari<ref>commemorare codd. (Act. Pr. §54, i §4: ii §6: iii §41)</ref> noluisset, non tanto in conventu tam aperte palamque dixisset; quae tamen a me pedetemptim cauteque dicentur, ut et amicitiae nostrae et dignitatis illius habita ratio esse intellegatur. {{pn|19}}Videt ad ipsum fornicem Fabianum in turba Verrem; appellat hominem et ei voce maxima gratulatur<ref>gratulatur Dψ: victoriam grat. prδ</ref>; ipsi Hortensio, qui consul erat factus, propinquis necessariisque eius, qui tum aderant, verbum nullum facit; cum hoc<noinclude></noinclude> 569t1qktt5ldh00xd6fqelfya2rki97 104 88007 286790 286303 2026-11-08T20:42:05Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>consistit, hunc amplexatur, hunc iubet sine cura esse. 'Renuntio', inquit, 'tibi te hodiernis comitiis esse absolutum.' quod cum tam multi homines honestissimi audissent, statim ad me defertur; immo vero ut quisque me viderat narrabat. Aliis illud indignum, aliis ridiculum videbatur: ridiculum iis qui istius causam in testium fide, in criminum ratione, in iudicum potestate, non in comitiis consularibus positam arbitrabantur, indignum iis qui altius perspiciebant<ref>aspiciebant pq1 Schol. Gronov.: aspiciebatur r</ref> et hanc gratulationem ad iudicium corrumpendum spectare videbant. {{pn|7.20|20}}Etenim sic ratiocinabantur, sic honestissimi homines inter se et mecum loquebantur, aperte iam<ref>iam pδ Asc.: om. Dψ</ref> et<ref>et Dψp: ac Asc.</ref> perspicue nulla esse iudicia. Qui reus pridie iam ipse se condemnatum putabat, is, posteaquam defensor eius consul est factus, absolvitur? quid igitur? quod tota Sicilia, quod omnes Siculi, omnes negotiatores, omnes publicae privataeque litterae Romae sunt, nihilne id valebit? nihil invito consule designato. Quid? iudices non crimina, non testis, non existimationem populi Romani sequentur<ref>sequentur DKp: sequuntur G12Z</ref>? non<ref>Non DG1Zsb: num G2LKrδ: om. pq</ref>; omnia in unius potestate ac moderatione vertentur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|8|8}}}}}}Vere loquar, iudices.vehementer me haec res commovebat; optimus enim quisque ita loquebatur 'iste quidem tibi eripietur, sed nos non tenebimus iudicia diutius; etenim quis poterit Verre absoluto de transferendis iudiciis recusare?' {{pn|8.21|21}}Erat omnibus molestum; neque eos tam istius hominis perditi subita laetitia quam hominis amplissimi nova gratulatio commovebat. Cupiebam dissimulare me id moleste ferre, cupiebam animi dolorem vultu tegere et taciturnitate celare. Ecce autem illis ipsis diebus, cum praetores designati sortirentur et M. Metello obtigisset ut is de pecuniis repetundis quaereret, nuntiatur mihi tantam isti gratulationem<noinclude></noinclude> 6l36xyxgtnnzugvo32bsvgqnowvq379 286816 286790 2026-11-08T20:53:07Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>consistit, hunc amplexatur, hunc iubet sine cura esse. 'Renuntio', inquit, 'tibi te hodiernis comitiis esse absolutum.' quod cum tam multi homines honestissimi audissent, statim ad me defertur; immo vero ut quisque me viderat narrabat. Aliis illud indignum, aliis ridiculum videbatur: ridiculum iis qui istius causam in testium fide, in criminum ratione, in iudicum potestate, non in comitiis consularibus positam arbitrabantur, indignum iis qui altius perspiciebant<ref>aspiciebant pq1 Schol. Gronov.: aspiciebatur r</ref> et hanc gratulationem ad iudicium corrumpendum spectare videbant. {{pn|20}}Etenim sic ratiocinabantur, sic honestissimi homines inter se et mecum loquebantur, aperte iam<ref>iam pδ Asc.: om. Dψ</ref> et<ref>et Dψp: ac Asc.</ref> perspicue nulla esse iudicia. Qui reus pridie iam ipse se condemnatum putabat, is, posteaquam defensor eius consul est factus, absolvitur? quid igitur? quod tota Sicilia, quod omnes Siculi, omnes negotiatores, omnes publicae privataeque litterae Romae sunt, nihilne id valebit? nihil invito consule designato. Quid? iudices non crimina, non testis, non existimationem populi Romani sequentur<ref>sequentur DKp: sequuntur G12Z</ref>? non<ref>Non DG1Zsb: num G2LKrδ: om. pq</ref>; omnia in unius potestate ac moderatione vertentur. {{left sidenote|{{x-larger|8}}}}Vere loquar, iudices.vehementer me haec res commovebat; optimus enim quisque ita loquebatur 'iste quidem tibi eripietur, sed nos non tenebimus iudicia diutius; etenim quis poterit Verre absoluto de transferendis iudiciis recusare?' {{pn|21}}Erat omnibus molestum; neque eos tam istius hominis perditi subita laetitia quam hominis amplissimi nova gratulatio commovebat. Cupiebam dissimulare me id moleste ferre, cupiebam animi dolorem vultu tegere et taciturnitate celare. Ecce autem illis ipsis diebus, cum praetores designati sortirentur et M. Metello obtigisset ut is de pecuniis repetundis quaereret, nuntiatur mihi tantam isti gratulationem<noinclude></noinclude> 5ycqzw8x295yjoqx2dw5ueyaz42e37j 104 88008 286791 286309 2026-11-08T20:42:33Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>esse factam ut is domum quoque pueros mitteret qui uxori suae nuntiarent. {{pn|8.22|22}}Sane ne haec quidem mihi res<ref>quidem mihi res DKZπ: mihi quidem res G12s: quidem res mihi bδ</ref> placebat; neque<ref>neque tamen tant. Manutius, edd. (iii §134)</ref> tantopere<ref>tantopere Dp: tanto opere codd. pler., edd. (cf. iii §155: magnopere l. 23, i §§27, 108, iv §1, v §107)</ref> quid in hac sorte metuendum mihi esset intellegebam. Vnum illud ex hominibus certis, ex quibus omnia comperi, reperiebam, fiscos compluris cum pecunia Siciliensi a quodam senatore ad equitem Romanum esse translatos; ex his quasi X fiscos ad senatorem illum relictos esse comitiorum meorum nomine; divisores omnium tribuum noctu ad istum vocatos. {{pn|8.23|23}}Ex quibus quidam, qui se omnia mea causa facere debere<ref>facere debere codd.: facere om. Asc., Schol. Gronov., edd.</ref> arbitrabatur, eadem illa nocte ad me venit; demonstrat qua iste oratione usus esset; commemorasse istum quam liberaliter eos tractasset iam antea<ref>iam antea scripsi cum Steph. Lamb. (§29 infra): etiam (post -asset) antea codd.: et iam antea edd.</ref>, cum ipse praeturam petisset, et proxumis consularibus praetoriisque comitiis; deinde continuo esse pollicitum quantam vellent pecuniam, si me aedilitate deiecissent. Hic alios negasse audere, alios respondisse non putare id perfici posse; inventum tamen<ref>tantum G1: tandem coni. Zumpt.</ref> esse fortem amicum ex eadem familia, Q. Verrem Romilia, ex optima divisorum disciplina, patris istius discipulum atque amicum, qui HS quingentis milibus depositis id se perfecturum polliceretur, et fuisse tamen<ref>tn D, tamen p rell. (ut l. 17): tum edd</ref> non nullos qui se una facturos esse dicerent. Quae cum ita essent, sane benivolo animo me ut magnopere<ref>magnopere Dp: magno opere edd. (l. 3 supra）</ref> caverem praemonebat. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|9|9}}}}}}{{pn|9.24|24}}Sollicitabar rebus maximis uno atque eo perexiguo tempore. Vrgebant comitia, et in his<ref>eis Halm Kays.</ref> ipsis oppugnabar grandi pecunia; instabat iudicium, ei quoque negotio fisci Sicilienses minabantur. Agere quae ad iudicium pertinebant<noinclude></noinclude> 773jpc4refgglit0iv9b5uhm9xapqj0 286818 286791 2026-11-08T20:53:40Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>esse factam ut is domum quoque pueros mitteret qui uxori suae nuntiarent. {{pn|22}}Sane ne haec quidem mihi res<ref>quidem mihi res DKZπ: mihi quidem res G12s: quidem res mihi bδ</ref> placebat; neque<ref>neque tamen tant. Manutius, edd. (iii §134)</ref> tantopere<ref>tantopere Dp: tanto opere codd. pler., edd. (cf. iii §155: magnopere l. 23, i §§27, 108, iv §1, v §107)</ref> quid in hac sorte metuendum mihi esset intellegebam. Vnum illud ex hominibus certis, ex quibus omnia comperi, reperiebam, fiscos compluris cum pecunia Siciliensi a quodam senatore ad equitem Romanum esse translatos; ex his quasi X fiscos ad senatorem illum relictos esse comitiorum meorum nomine; divisores omnium tribuum noctu ad istum vocatos. {{pn|23}}Ex quibus quidam, qui se omnia mea causa facere debere<ref>facere debere codd.: facere om. Asc., Schol. Gronov., edd.</ref> arbitrabatur, eadem illa nocte ad me venit; demonstrat qua iste oratione usus esset; commemorasse istum quam liberaliter eos tractasset iam antea<ref>iam antea scripsi cum Steph. Lamb. (§29 infra): etiam (post -asset) antea codd.: et iam antea edd.</ref>, cum ipse praeturam petisset, et proxumis consularibus praetoriisque comitiis; deinde continuo esse pollicitum quantam vellent pecuniam, si me aedilitate deiecissent. Hic alios negasse audere, alios respondisse non putare id perfici posse; inventum tamen<ref>tantum G1: tandem coni. Zumpt.</ref> esse fortem amicum ex eadem familia, Q. Verrem Romilia, ex optima divisorum disciplina, patris istius discipulum atque amicum, qui HS quingentis milibus depositis id se perfecturum polliceretur, et fuisse tamen<ref>tn D, tamen p rell. (ut l. 17): tum edd</ref> non nullos qui se una facturos esse dicerent. Quae cum ita essent, sane benivolo animo me ut magnopere<ref>magnopere Dp: magno opere edd. (l. 3 supra）</ref> caverem praemonebat. {{left sidenote|{{x-larger|9}}}}{{pn|24}}Sollicitabar rebus maximis uno atque eo perexiguo tempore. Vrgebant comitia, et in his<ref>eis Halm Kays.</ref> ipsis oppugnabar grandi pecunia; instabat iudicium, ei quoque negotio fisci Sicilienses minabantur. Agere quae ad iudicium pertinebant<noinclude></noinclude> 18u22g5w00q7knp6j8zhz44jwdovo6y 104 88009 286793 286310 2026-11-08T20:42:50Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire propter iudicium<ref>propter iudicium prδ (Zielinski p. 192): om. Dψ</ref> non licebat; minari denique<ref>denique quoque pq1K</ref> divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum. {{pn|9.25|25}}Atque hoc ipso tempore Siculis denuntiatum esse audio primum ab Hortensio, domum ad illum ut venirent; Siculos in eo sane<ref>sane in eo bδ</ref> liberos fuisse, qui quam ob rem arcesserentur<ref>accerserentur Mueller, Stangl (Pseudoasconiana, p. 83)</ref> cum intellegerent, non venisse. Interea comitia nostra, quorum iste se, ut ceterorum hoc anno comitiorum, dominum esse arbitrabatur, haberi coepta sunt. Cursare iste homo potens cum filio blando et gratioso circum tribus; paternos amicos, hoc est divisores, appellare omnis et convenire. Quod cum esset intellectum et animadversum, fecit animo libentissimo populus Romanus ut, cuius divitiae me de fide deducere non potuissent, ne eiusdem pecunia de honore deicerer<ref>deicerer DKZp: deiicerer G2qs al.: deiiceret G1rb (me deiceret Zielinski l. c.</ref>. {{pn|9.26|26}}Posteaquam illa petitionis magna cura liberatus sum, animo coepi multo magis vacuo ac soluto nihil aliud nisi de iudicio agere et cogitare. Reperio, iudices, haec ab istis consilia inita et constituta ut, quacumque opus esset ratione, res ita duceretur ut apud M. Metellum praetorem causa diceretur. In eo esse haec commoda: primum M. Metellum amicissimum, deinde Hortensium consulem, neque Hortensium<ref>neque Hortensium addidi: Hortensium cōs. (eosque G1) n solū sed etiam DG1pr al.: consulem non solum Q. Hort. Mueller (Cl. Rev. xvii. 200)</ref> solum, sed etiam Q. Metellum, qui quam isti|istis p}} sit amicus attendite; dedit enim praerogativam suae voluntatis eius modi ut isti pro praerogativis iam<ref>iam DG12pr: eam q al.: om. K</ref> reddidisse<ref>reddisse Dp: redisse Z: dedisse K</ref> videatur. {{pn|9.27|27}}An me taciturum tantis de rebus existimavistis, et me in tanto rei publicae existimationisque meae periculo cuiquam con-<noinclude></noinclude> a1wwased1x1v0vb9irqeke6erehc7uf 286819 286793 2026-11-08T20:54:06Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>libere comitiorum metu deterrebar; petitioni toto animo servire propter iudicium<ref>propter iudicium prδ (Zielinski p. 192): om. Dψ</ref> non licebat; minari denique<ref>denique quoque pq1K</ref> divisoribus ratio non erat, propterea quod eos intellegere videbam me hoc iudicio districtum atque obligatum futurum. {{pn|25}}Atque hoc ipso tempore Siculis denuntiatum esse audio primum ab Hortensio, domum ad illum ut venirent; Siculos in eo sane<ref>sane in eo bδ</ref> liberos fuisse, qui quam ob rem arcesserentur<ref>accerserentur Mueller, Stangl (Pseudoasconiana, p. 83)</ref> cum intellegerent, non venisse. Interea comitia nostra, quorum iste se, ut ceterorum hoc anno comitiorum, dominum esse arbitrabatur, haberi coepta sunt. Cursare iste homo potens cum filio blando et gratioso circum tribus; paternos amicos, hoc est divisores, appellare omnis et convenire. Quod cum esset intellectum et animadversum, fecit animo libentissimo populus Romanus ut, cuius divitiae me de fide deducere non potuissent, ne eiusdem pecunia de honore deicerer<ref>deicerer DKZp: deiicerer G2qs al.: deiiceret G1rb (me deiceret Zielinski l. c.</ref>. {{pn|26}}Posteaquam illa petitionis magna cura liberatus sum, animo coepi multo magis vacuo ac soluto nihil aliud nisi de iudicio agere et cogitare. Reperio, iudices, haec ab istis consilia inita et constituta ut, quacumque opus esset ratione, res ita duceretur ut apud M. Metellum praetorem causa diceretur. In eo esse haec commoda: primum M. Metellum amicissimum, deinde Hortensium consulem, neque Hortensium<ref>neque Hortensium addidi: Hortensium cōs. (eosque G1) n solū sed etiam DG1pr al.: consulem non solum Q. Hort. Mueller (Cl. Rev. xvii. 200)</ref> solum, sed etiam Q. Metellum, qui quam isti|istis p}} sit amicus attendite; dedit enim praerogativam suae voluntatis eius modi ut isti pro praerogativis iam<ref>iam DG12pr: eam q al.: om. K</ref> reddidisse<ref>reddisse Dp: redisse Z: dedisse K</ref> videatur. {{pn|27}}An me taciturum tantis de rebus existimavistis, et me in tanto rei publicae existimationisque meae periculo cuiquam con-<noinclude></noinclude> nda7v6ne7dbj4d6m6teyy7fmwzq02b9 104 88010 286794 286312 2026-11-08T20:43:14Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod L. Metellus<ref>Q. Metellus codd.: corr. Naugerius</ref> esset praetor in Sicilia. Cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri possit<ref>posset Mueller</ref> multis rationibus esse provisum.' {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|10|10}}}}}}{{pn|10.28|28}}Quid est, quaeso, Metelle, iudicium conrumpere, si hoc non est, testis, praesertim Siculos, timidos homines et adflictos, non solum auctoritate deterrere, sed etiam consulari metu et duorum praetorum potestate<ref>potestate D et (in ras.) p1 al.: voluntate al. potestate L</ref>? quid faceres pro innocente homine<ref>homine innocente πH</ref> et propinquo, cum propter hominem perditissimum atque alienissimum de officio ac dignitate decedis, et committis ut quod ille dictitat alicui qui te ignoret verum esse videatur? {{pn|10.29|29}}Nam hoc Verrem dicere aiebant, te non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum. Duo igitur consules et quaesitor erunt ex illius voluntate. 'Non solum effugiemus,' inquit, 'hominem in quaerendo nimium diligentem, nimium servientem populi existimationi, M'. Glabrionem; accedet etiam nobis illud. Iudex est M. Caesonius, conlega nostri accusatoris, homo in rebus iudicandis spectatus et cognitus, quem minime expediat esse in eo<ref>eo om. G2LK</ref> consilio quod conemur aliqua ratione conrumpere, propterea quod iam antea, cum iudex in Iuniano consilio fuisset, turpissimum illud facinus non solum graviter tulit, sed etiam in medium protulit. Hunc iudicem ex Kalendis Ianuariis<ref>Kal. Iunii DKZ: Kal. iūn. pq</ref> non habebimus<ref>habemus DG1pq al.</ref>; {{pn|10.30|30}}Q. Manlium et Q. Cornificium, duos severissimos atque integerrimos iudices, quod tribuni plebis tum erunt, iudices non habebimus; P. Sulpicius, iudex tristis et integer, magistratum<noinclude></noinclude> ekse5ybzhmj5lwooj96unl2taq9emkh 286820 286794 2026-11-08T20:54:35Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>sulturum potius quam officio et dignitati meae? arcessit alter consul designatus Siculos; veniunt non nulli, propterea quod L. Metellus<ref>Q. Metellus codd.: corr. Naugerius</ref> esset praetor in Sicilia. Cum iis ita loquitur, 'se consulem esse; fratrem suum alterum Siciliam provinciam obtinere, alterum esse quaesiturum de pecuniis repetundis; Verri ne noceri possit<ref>posset Mueller</ref> multis rationibus esse provisum.' {{left sidenote|{{x-larger|10}}}}{{pn|28}}Quid est, quaeso, Metelle, iudicium conrumpere, si hoc non est, testis, praesertim Siculos, timidos homines et adflictos, non solum auctoritate deterrere, sed etiam consulari metu et duorum praetorum potestate<ref>potestate D et (in ras.) p1 al.: voluntate al. potestate L</ref>? quid faceres pro innocente homine<ref>homine innocente πH</ref> et propinquo, cum propter hominem perditissimum atque alienissimum de officio ac dignitate decedis, et committis ut quod ille dictitat alicui qui te ignoret verum esse videatur? {{pn|29}}Nam hoc Verrem dicere aiebant, te non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum. Duo igitur consules et quaesitor erunt ex illius voluntate. 'Non solum effugiemus,' inquit, 'hominem in quaerendo nimium diligentem, nimium servientem populi existimationi, M'. Glabrionem; accedet etiam nobis illud. Iudex est M. Caesonius, conlega nostri accusatoris, homo in rebus iudicandis spectatus et cognitus, quem minime expediat esse in eo<ref>eo om. G2LK</ref> consilio quod conemur aliqua ratione conrumpere, propterea quod iam antea, cum iudex in Iuniano consilio fuisset, turpissimum illud facinus non solum graviter tulit, sed etiam in medium protulit. Hunc iudicem ex Kalendis Ianuariis<ref>Kal. Iunii DKZ: Kal. iūn. pq</ref> non habebimus<ref>habemus DG1pq al.</ref>; {{pn|30}}Q. Manlium et Q. Cornificium, duos severissimos atque integerrimos iudices, quod tribuni plebis tum erunt, iudices non habebimus; P. Sulpicius, iudex tristis et integer, magistratum<noinclude></noinclude> 9t0uu5cpwpnulqulupq17ncnxjleeqq 104 88011 286796 286308 2026-11-08T20:43:32Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ineat oportet Nonis Decembribus; M. Crepereius ex acerrima illa equestri familia et disciplina, L. Cassius ex familia cum ad ceteras res tum ad iudicandum severissima, Cn. Tremellius, homo summa religione et diligentia, tres hi homines veteres tribuni militares sunt designati; ex Kalendis Ianuariis<ref>kal. iūn p</ref> non iudicabunt. Subsortiemur etiam in M. Metelli locum, quoniam is huic ipsi quaestioni praefuturus est. Ita secundum Kalendas Ianuarias<ref>ian. Dp: §36</ref> et praetore et prope toto commutato consilio<ref>prope toto comm. cons. DG1: prope cons. toto comm. πbD2K: prope toto cons. comm. rell. praeter Z., in quo est toto prope comm. cons.</ref> magnas accusatoris minas magnamque exspectationem iudici<ref>exspect. iud. Dp et pler.: iud. exspect. bsδ edd.</ref> ad nostrum arbitrium libidinemque eludemus.' {{pn|10.31|31}}Nonae sunt hodie Sextiles; hora viii convenire coepistis; hunc diem iam ne numerant quidem. Decem dies sunt ante ludos votivos, quos Cn. Pompeius facturus est; hi ludi dies quindecim auferent; deinde continuo Romani consequentur. Ita prope xl diebus interpositis tum denique se ad ea quae a nobis dicta erunt responsuros esse arbitrantur; deinde se ducturos et dicendo et excusando<ref>accusando Dp et pler.</ref> facile ad ludos victoriae; cum his plebeios esse coniunctos, secundum quos aut nulli aut perpauci<ref>perpauci D al. π: pauci Kbδ</ref> dies ad agendum futuri sunt: ita defessa ac refrigerata accusatione rem integram ad M. Metellum praetorem esse venturam. Quem ego hominem, si eius fidei diffisus essem, iudicem non retinuissem; {{pn|32|32}}Nunc tamen hoc animo sum ut eo iudice quam praetore hanc rem transigi malim, et iurato suam quam iniurato aliorum tabellas committere. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|11|11}}}}}}Nunc ego, iudices, iam vos consulo quid mihi faciendum putetis; id enim consili mihi profecto taciti dabitis quod egomet mihi necessario capiendum intellego. Si utar ad dicendum meo legitimo tempore, mei laboris industriae<noinclude></noinclude> grz1kwqj3kgt4b4n3wxmhkc14j7wp5y 286821 286796 2026-11-08T20:55:01Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ineat oportet Nonis Decembribus; M. Crepereius ex acerrima illa equestri familia et disciplina, L. Cassius ex familia cum ad ceteras res tum ad iudicandum severissima, Cn. Tremellius, homo summa religione et diligentia, tres hi homines veteres tribuni militares sunt designati; ex Kalendis Ianuariis<ref>kal. iūn p</ref> non iudicabunt. Subsortiemur etiam in M. Metelli locum, quoniam is huic ipsi quaestioni praefuturus est. Ita secundum Kalendas Ianuarias<ref>ian. Dp: §36</ref> et praetore et prope toto commutato consilio<ref>prope toto comm. cons. DG1: prope cons. toto comm. πbD2K: prope toto cons. comm. rell. praeter Z., in quo est toto prope comm. cons.</ref> magnas accusatoris minas magnamque exspectationem iudici<ref>exspect. iud. Dp et pler.: iud. exspect. bsδ edd.</ref> ad nostrum arbitrium libidinemque eludemus.' {{pn|31}}Nonae sunt hodie Sextiles; hora viii convenire coepistis; hunc diem iam ne numerant quidem. Decem dies sunt ante ludos votivos, quos Cn. Pompeius facturus est; hi ludi dies quindecim auferent; deinde continuo Romani consequentur. Ita prope xl diebus interpositis tum denique se ad ea quae a nobis dicta erunt responsuros esse arbitrantur; deinde se ducturos et dicendo et excusando<ref>accusando Dp et pler.</ref> facile ad ludos victoriae; cum his plebeios esse coniunctos, secundum quos aut nulli aut perpauci<ref>perpauci D al. π: pauci Kbδ</ref> dies ad agendum futuri sunt: ita defessa ac refrigerata accusatione rem integram ad M. Metellum praetorem esse venturam. Quem ego hominem, si eius fidei diffisus essem, iudicem non retinuissem; {{pn|32}}Nunc tamen hoc animo sum ut eo iudice quam praetore hanc rem transigi malim, et iurato suam quam iniurato aliorum tabellas committere. {{left sidenote|{{x-larger|11}}}}Nunc ego, iudices, iam vos consulo quid mihi faciendum putetis; id enim consili mihi profecto taciti dabitis quod egomet mihi necessario capiendum intellego. Si utar ad dicendum meo legitimo tempore, mei laboris industriae<noinclude></noinclude> e8p3cw9ksws1s7yfs49bmemgivjjaz0 104 88012 286798 286313 2026-11-08T20:43:51Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>diligentiaeque capiam fructum, et hac accusatione<ref>et hac accus. scripsi: et ex accus. DZp al.: et excus. K: ex accus. (om. et) G2: et mea accus. Klotz</ref> perficiam ut nemo umquam post hominum memoriam paratior, vigilantior, compositior ad iudicium venisse videatur. Sed in hac laude industriae meae reus ne elabatur summum periculum est. Quid est igitur<ref>igitur Dp et pler.: ergo G2K</ref> quod fieri possit? non obscurum, opinor, neque absconditum. {{pn|11.33|33}}Fructum istum laudis, qui ex perpetua oratione percipi potuit, in alia tempora reservemus: nunc hominem tabulis, testibus, privatis publicisque litteris auctoritatibusque accusemus. Res omnis mihi<ref>mihi p al.: om. Dψ</ref> tecum erit, Hortensi. Dicam aperte. Si te mecum dicendo ac diluendis criminibus in hac causa contendere putarem, ego quoque in accusando atque in explicandis criminibus operam consumerem: nunc quoniam pugnare contra me instituisti non tam ex tua natura quam ex istius tempore et causa malitiose<ref>malitiose secl. Bake, edd. (malitiose p; cf. i, §§91 (copiose), 139, 147) ==TODO==</ref>, necesse est istius modi rationi aliquo consilio obsistere. {{pn|11.34|34}}Tua ratio<ref>ratio fert malit Mueller</ref> est ut secundum binos ludos mihi respondere incipias, mea ut ante primos ludos comperendinem. Ita fiet ut tua ista ratio existimetur astuta, meum hoc consilium necessarium. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|12|12}}}}}}Verum illud quod institueram dicere, mihi rem tecum esse, huius modi est. Ego cum hanc causam Siculorum rogatu recepissem, idque mihi amplum et praeclarum existimassem, eos velle meae fidei diligentiaeque periculum facere qui innocentiae abstinentiaeque fecissent, tum suscepto negotio maius quiddam mihi proposui, in quo meam in rem publicam voluntatem populus Romanus perspicere posset. {{pn|12.35|35}}Nam illud mihi nequaquam dignum industria conatuque meo videbatur, istum a me in iudicium iam omnium iudicio condemnatum vocari, nisi ista tua intolerabilis potentia, et ea cupiditas qua per hosce annos in qui-<noinclude></noinclude> km5zcmk07ffk2nmp9j40qc4zgdhto0j 286822 286798 2026-11-08T20:55:44Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>diligentiaeque capiam fructum, et hac accusatione<ref>et hac accus. scripsi: et ex accus. DZp al.: et excus. K: ex accus. (om. et) G2: et mea accus. Klotz</ref> perficiam ut nemo umquam post hominum memoriam paratior, vigilantior, compositior ad iudicium venisse videatur. Sed in hac laude industriae meae reus ne elabatur summum periculum est. Quid est igitur<ref>igitur Dp et pler.: ergo G2K</ref> quod fieri possit? non obscurum, opinor, neque absconditum. {{pn|33}}Fructum istum laudis, qui ex perpetua oratione percipi potuit, in alia tempora reservemus: nunc hominem tabulis, testibus, privatis publicisque litteris auctoritatibusque accusemus. Res omnis mihi<ref>mihi p al.: om. Dψ</ref> tecum erit, Hortensi. Dicam aperte. Si te mecum dicendo ac diluendis criminibus in hac causa contendere putarem, ego quoque in accusando atque in explicandis criminibus operam consumerem: nunc quoniam pugnare contra me instituisti non tam ex tua natura quam ex istius tempore et causa malitiose<ref>malitiose secl. Bake, edd. (malitiose p; cf. i, §§91 (copiose), 139, 147) ==TODO==</ref>, necesse est istius modi rationi aliquo consilio obsistere. {{pn|34}}Tua ratio<ref>ratio fert malit Mueller</ref> est ut secundum binos ludos mihi respondere incipias, mea ut ante primos ludos comperendinem. Ita fiet ut tua ista ratio existimetur astuta, meum hoc consilium necessarium. {{left sidenote|{{x-larger|12}}}}Verum illud quod institueram dicere, mihi rem tecum esse, huius modi est. Ego cum hanc causam Siculorum rogatu recepissem, idque mihi amplum et praeclarum existimassem, eos velle meae fidei diligentiaeque periculum facere qui innocentiae abstinentiaeque fecissent, tum suscepto negotio maius quiddam mihi proposui, in quo meam in rem publicam voluntatem populus Romanus perspicere posset. {{pn|35}}Nam illud mihi nequaquam dignum industria conatuque meo videbatur, istum a me in iudicium iam omnium iudicio condemnatum vocari, nisi ista tua intolerabilis potentia, et ea cupiditas qua per hosce annos in qui-<noinclude></noinclude> jn5skme4ijlyz3kisrpjjzwdvukjt9i 104 88013 286799 286315 2026-11-08T20:44:13Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>busdam iudiciis usus es, etiam in istius hominis desperati causa interponeretur. Nunc vero, quoniam haec te omnis dominatio regnumque iudiciorum tanto opere delectat, et sunt homines quos libidinis infamiaeque suae neque pudeat neque taedeat, qui quasi de industria in odium offensionemque populi Romani inruere videantur, hoc me profiteor suscepisse magnum fortasse onus et mihi periculosum<ref>periculosum D al. pb: periculosissimum qr</ref>, verum tamen dignum in quo omnis nervos aetatis industriaeque meae contenderem. {{pn|12.36|36}}Quoniam totus ordo paucorum improbitate et audacia premitur et urgetur infamia iudiciorum, profiteor huic generi hominum me inimicum accusatorem, odiosum, adsiduum, acerbum adversarium. Hoc mihi<ref>mihi (ante sumo) om. Dψ</ref> sumo, hoc mihi deposco, quod agam in magistratu, quod agam ex eo loco ex quo me populus Romanus ex Kalendis Ianuariis<ref>Ian. D: Iun. p</ref> secum<ref>secum habere Dp et pler.</ref> agere de re publica ac de hominibus improbis voluit; hoc munus aedilitatis meae populo Romano amplissimum pulcherrimumque polliceor. Moneo, praedico, ante denuntio: qui aut deponere aut accipere aut recipere<ref>aut accipere aut recipere π Asc.: aut rec. aut acc. Dψb</ref> aut polliceri aut sequestres aut interpretes corrumpendi iudici solent esse, quique ad hanc rem aut potentiam aut impudentiam suam professi sunt, abstineant in hoc iudicio manus animosque ab hoc scelere nefario. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|13|13}}}}}}{{pn|13.37|37}}Erit tum consul Hortensius cum summo imperio et potestate, ego autem aedilis, hoc est paulo amplius quam privatus; tamen haec huius modi<ref>haec huius modi pb al.: haec huiusce modi D al.: huius modi haec qr</ref> res est quam me acturum esse polliceor, ita populo Romano grata atque iucunda, ut ipse consul in hac causa prae me minus etiam, si fieri possit, quam privatus esse videatur. Omnia non modo commemorabuntur, sed etiam expositis certis rebus agentur, quae inter decem annos, posteaquam<noinclude></noinclude> fv58em9bxx68wtxkxpuwxnc7kwm33l5 286823 286799 2026-11-08T20:56:08Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>busdam iudiciis usus es, etiam in istius hominis desperati causa interponeretur. Nunc vero, quoniam haec te omnis dominatio regnumque iudiciorum tanto opere delectat, et sunt homines quos libidinis infamiaeque suae neque pudeat neque taedeat, qui quasi de industria in odium offensionemque populi Romani inruere videantur, hoc me profiteor suscepisse magnum fortasse onus et mihi periculosum<ref>periculosum D al. pb: periculosissimum qr</ref>, verum tamen dignum in quo omnis nervos aetatis industriaeque meae contenderem. {{pn|36}}Quoniam totus ordo paucorum improbitate et audacia premitur et urgetur infamia iudiciorum, profiteor huic generi hominum me inimicum accusatorem, odiosum, adsiduum, acerbum adversarium. Hoc mihi<ref>mihi (ante sumo) om. Dψ</ref> sumo, hoc mihi deposco, quod agam in magistratu, quod agam ex eo loco ex quo me populus Romanus ex Kalendis Ianuariis<ref>Ian. D: Iun. p</ref> secum<ref>secum habere Dp et pler.</ref> agere de re publica ac de hominibus improbis voluit; hoc munus aedilitatis meae populo Romano amplissimum pulcherrimumque polliceor. Moneo, praedico, ante denuntio: qui aut deponere aut accipere aut recipere<ref>aut accipere aut recipere π Asc.: aut rec. aut acc. Dψb</ref> aut polliceri aut sequestres aut interpretes corrumpendi iudici solent esse, quique ad hanc rem aut potentiam aut impudentiam suam professi sunt, abstineant in hoc iudicio manus animosque ab hoc scelere nefario. {{left sidenote|{{x-larger|13}}}}{{pn|37}}Erit tum consul Hortensius cum summo imperio et potestate, ego autem aedilis, hoc est paulo amplius quam privatus; tamen haec huius modi<ref>haec huius modi pb al.: haec huiusce modi D al.: huius modi haec qr</ref> res est quam me acturum esse polliceor, ita populo Romano grata atque iucunda, ut ipse consul in hac causa prae me minus etiam, si fieri possit, quam privatus esse videatur. Omnia non modo commemorabuntur, sed etiam expositis certis rebus agentur, quae inter decem annos, posteaquam<noinclude></noinclude> 02cti85daxsty8dgp7n8vc7cq38n0pk 104 88014 286801 286316 2026-11-08T20:44:36Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>iudicia ad senatum translata sunt, in rebus iudicandis nefarie flagitioseque facta sunt. {{pn|13.38|38}}Cognoscet ex me populus Romanus quid sit quam ob rem, cum equester ordo iudicaret, annos prope quinquaginta continuos in<ref>in add. Zumpt</ref> nullo, iudices<ref>iudices scripsi (cf. ii §13 ad fin.): iudice codd.</ref>, equite Romano iudicante<ref>equite Rom. iudicante secl. Madv. edd.</ref> ne tenuissima quidem suspicio acceptae pecuniae ob rem iudicandam constituta sit; quid sit quod, iudiciis ad senatorium ordinem translatis sublataque populi Romani in unum quemque vestrum potestate, Q. Calidius damnatus dixerit minoris HS<ref>xxx Dpq: xxx rell.</ref> triciens praetorium hominem honeste non posse damnari; quid sit quod, P. Septimio senatore damnato Q. Hortensio praetore de pecuniis repetundis, lis aestimata sit eo nomine, quod ille ob rem iudicandam pecuniam accepisset. {{pn|13.39|39}}Quod<ref>Quid? quod scripsi: quod codd.</ref> in C. Herennio, quod in C. Popilio<ref>Popilio Dp: Popillio al.</ref>, senatoribus, qui ambo peculatus damnati sunt, quod in M. Atilio, qui de maiestate damnatus est, hoc planum factum est<ref>est... sunt... est codd. (cf. i §20, ii §32): sit... sint... sit edd.</ref>, eos pecuniam ob rem iudicandam accepisse, quod inventi sunt senatores qui C. Verre praetore urbano sortiente exirent in eum reum quem incognita causa condemnarent, quod inventus est senator qui, cum iudex esset, in eodem iudicio et<ref>et om. D al. π</ref> ab reo pecuniam acciperet quam iudicibus divideret, et ab accusatore ut reum condemnaret. {{pn|13.40|40}}Iam vero quo modo ego illam labem ignominiam calamitatemque totius ordinis conquerar, hoc factum esse in hac civitate, cum senatorius ordo iudicaret, ut discoloribus signis iuratorum hominum sententiae notarentur? haec omnia me diligenter severeque acturum esse polliceor. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|14|14}}}}}}Quo me tandem animo fore putatis<ref>putetis D al. prb</ref>, si quid in hoc ipso iudicio intellexero simili aliqua ratione esse violatum atque<noinclude></noinclude> qrnwjcthguswxas96hvq8bsos8bvl6g 286824 286801 2026-11-08T20:56:34Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>iudicia ad senatum translata sunt, in rebus iudicandis nefarie flagitioseque facta sunt. {{pn|38}}Cognoscet ex me populus Romanus quid sit quam ob rem, cum equester ordo iudicaret, annos prope quinquaginta continuos in<ref>in add. Zumpt</ref> nullo, iudices<ref>iudices scripsi (cf. ii §13 ad fin.): iudice codd.</ref>, equite Romano iudicante<ref>equite Rom. iudicante secl. Madv. edd.</ref> ne tenuissima quidem suspicio acceptae pecuniae ob rem iudicandam constituta sit; quid sit quod, iudiciis ad senatorium ordinem translatis sublataque populi Romani in unum quemque vestrum potestate, Q. Calidius damnatus dixerit minoris HS<ref>xxx Dpq: xxx rell.</ref> triciens praetorium hominem honeste non posse damnari; quid sit quod, P. Septimio senatore damnato Q. Hortensio praetore de pecuniis repetundis, lis aestimata sit eo nomine, quod ille ob rem iudicandam pecuniam accepisset. {{pn|39}}Quod<ref>Quid? quod scripsi: quod codd.</ref> in C. Herennio, quod in C. Popilio<ref>Popilio Dp: Popillio al.</ref>, senatoribus, qui ambo peculatus damnati sunt, quod in M. Atilio, qui de maiestate damnatus est, hoc planum factum est<ref>est... sunt... est codd. (cf. i §20, ii §32): sit... sint... sit edd.</ref>, eos pecuniam ob rem iudicandam accepisse, quod inventi sunt senatores qui C. Verre praetore urbano sortiente exirent in eum reum quem incognita causa condemnarent, quod inventus est senator qui, cum iudex esset, in eodem iudicio et<ref>et om. D al. π</ref> ab reo pecuniam acciperet quam iudicibus divideret, et ab accusatore ut reum condemnaret. {{pn|40}}Iam vero quo modo ego illam labem ignominiam calamitatemque totius ordinis conquerar, hoc factum esse in hac civitate, cum senatorius ordo iudicaret, ut discoloribus signis iuratorum hominum sententiae notarentur? haec omnia me diligenter severeque acturum esse polliceor. {{left sidenote|{{x-larger|14}}}}Quo me tandem animo fore putatis<ref>putetis D al. prb</ref>, si quid in hoc ipso iudicio intellexero simili aliqua ratione esse violatum atque<noinclude></noinclude> em3y8yuyybjefq8fkrqf15x4waju2pa 104 88015 286802 286317 2026-11-08T20:44:58Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>commissum? cum praesertim<ref>praesertim pbδ: om. Dψ edd.</ref> planum facere multis testibus possim C. Verrem in Sicilia multis audientibus saepe dixisse se habere hominem potentem cuius fiducia provinciam spoliaret<ref>exspoliaret G2LK</ref>; neque sibi soli pecuniam quaerere, sed ita triennium illud praeturae Siciliensis distributum habere ut secum praeclare agi diceret si unius anni quaestum in rem suam converteret, alterum patronis et defensoribus<ref>defensoribus Dψ: def. suis pbδ</ref> traderet, tertium illum uberrimum quaestuosissimumque annum totum iudicibus reservaret. {{pn|14.41|41}}Ex quo mihi venit in mentem illud dicere, quod apud M'. Glabrionem nuper cum in reiciundis iudicibus commemorassem intellexi vehementer populum Romanum commoveri, me arbitrari fore uti nationes exterae legatos ad populum Romanum mitterent, ut lex de pecuniis repetundis iudiciumque tolleretur; si enim iudicia nulla sint,, tantum unum quemque ablaturum putant quantum sibi ac liberis suis satis esse arbitretur; nunc, quod eius modi iudicia sint tantum unum quemque auferre quantum sibi, patronis, advocatis, praetori, iudicibus satis futurum sit; hoc profecto infinitum esse; se avarissimi hominis cupiditati satis facere posse, nocentissimi<ref>nocentissimi Schol. Gronov. Madv.: -tissimae codd.</ref> victoriae non posse. {{pn|14.42|42}}O commemoranda iudicia praeclaramque existimationem nostri ordinis, cum socii populi Romani iudicia de pecuniis repetundis fieri nolunt, quae a maioribus nostris sociorum causa comparata sunt! an iste umquam de se bonam spem habuisset, nisi de vobis malam opinionem animo imbibisset? quo maiore etiam, si fieri potest, apud vos odio esse debet quam est apud populum Romanum, cum in avaritia, scelere, periurio vos sui similis esse arbitretur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|15|15}}}}}}{{pn|15.43|43}}Cui loco, per deos immortalis, iudices, consulite ac providete! moneo praedicoque id quod intellego, tempus<ref>tempus hoc vobis divin. D al.: tempus hoc. div. vobis LKs: tempus opportunissimum (oport. p) vobis hoc divinitus pbrδ</ref><noinclude></noinclude> af476bxfvgyybnoglnelkbtjnh7k3ga 286825 286802 2026-11-08T20:57:11Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>commissum? cum praesertim<ref>praesertim pbδ: om. Dψ edd.</ref> planum facere multis testibus possim C. Verrem in Sicilia multis audientibus saepe dixisse se habere hominem potentem cuius fiducia provinciam spoliaret<ref>exspoliaret G2LK</ref>; neque sibi soli pecuniam quaerere, sed ita triennium illud praeturae Siciliensis distributum habere ut secum praeclare agi diceret si unius anni quaestum in rem suam converteret, alterum patronis et defensoribus<ref>defensoribus Dψ: def. suis pbδ</ref> traderet, tertium illum uberrimum quaestuosissimumque annum totum iudicibus reservaret. {{pn|41}}Ex quo mihi venit in mentem illud dicere, quod apud M'. Glabrionem nuper cum in reiciundis iudicibus commemorassem intellexi vehementer populum Romanum commoveri, me arbitrari fore uti nationes exterae legatos ad populum Romanum mitterent, ut lex de pecuniis repetundis iudiciumque tolleretur; si enim iudicia nulla sint,, tantum unum quemque ablaturum putant quantum sibi ac liberis suis satis esse arbitretur; nunc, quod eius modi iudicia sint tantum unum quemque auferre quantum sibi, patronis, advocatis, praetori, iudicibus satis futurum sit; hoc profecto infinitum esse; se avarissimi hominis cupiditati satis facere posse, nocentissimi<ref>nocentissimi Schol. Gronov. Madv.: -tissimae codd.</ref> victoriae non posse. {{pn|42}}O commemoranda iudicia praeclaramque existimationem nostri ordinis, cum socii populi Romani iudicia de pecuniis repetundis fieri nolunt, quae a maioribus nostris sociorum causa comparata sunt! an iste umquam de se bonam spem habuisset, nisi de vobis malam opinionem animo imbibisset? quo maiore etiam, si fieri potest, apud vos odio esse debet quam est apud populum Romanum, cum in avaritia, scelere, periurio vos sui similis esse arbitretur. {{left sidenote|{{x-larger|15}}}}{{pn|43}}Cui loco, per deos immortalis, iudices, consulite ac providete! moneo praedicoque id quod intellego, tempus<ref>tempus hoc vobis divin. D al.: tempus hoc. div. vobis LKs: tempus opportunissimum (oport. p) vobis hoc divinitus pbrδ</ref><noinclude></noinclude> m5xq8fay8trgbc6hcgf8q835ubqknko 104 88016 286803 286318 2026-11-08T20:45:16Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>hoc vobis divinitus datum esse ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. Nulla in iudiciis severitas<ref>veritas coni. Halm.: cf. §§3, 51: v §130</ref>, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. Itaque a populo Romano contemnimur, despicimur; gravi diuturnaque iam flagramus infamia. {{pn|15.44|44}}Neque enim ullam aliam ob causam populus Romanus tribuniciam potestatem tanto studio requisivit; quam cum poscebat, verbo illam poscere videbatur, re vera iudicia poscebat. Neque hoc Q. Catulum, hominem sapientissimum atque amplissimum, fugit, qui Cn. Pompeio, viro fortissimo et clarissimo<ref>fort. et clar. Dψb: clar. et fort. π</ref>, de tribunicia potestate referente cum esset sententiam rogatus, hoc initio est summa cum auctoritate usus, patres conscriptos iudicia male et flagitiose tueri; quodsi in rebus iudicandis populi Romani existimationi satis facere voluissent, non tanto opere homines fuisse tribuniciam potestatem desideraturos. {{pn|15.45|45}}Ipse denique Cn. Pompeius cum primum contionem ad urbem consul designatus habuit, ubi, id quod maxime exspectari videbatur, ostendit se tribuniciam potestatem restituturum, factus est in eo strepitus et grata contionis admurmuratio. Idem in eadem contione cum dixisset populatas vexatasque esse provincias, iudicia autem turpia ac<ref>ac Dpb al.: atque G2K: et rδ</ref> flagitiosa fieri; ei rei se providere ac consulere velle; tum vero non strepitu, sed maximo clamore suam 6 populus Romanus significavit voluntatem. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|16|16}}}}}}{{pn|16.46|46}}Nunc autem homines in speculis sunt; observant quem ad modum sese unus quisque nostrum<ref>nostrum Dψ: vestrum Iord.</ref> gerat in retinenda religione conservandisque legibus. Vident adhuc post legem tribuniciam unum senatorem<ref>post senatorem add. hominem Fritzsche, Iord. Kays.: unum hominem vel ten. Asc.</ref> vel tenuissimum esse damnatum; quod tametsi non reprehendunt, tamen magno opere quod laudent non habent; nulla est enim laus ibi esse integrum<noinclude></noinclude> 13hqwho3yu7e2acb9e3php4hsr0kd1g 286826 286803 2026-11-08T20:57:39Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>hoc vobis divinitus datum esse ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. Nulla in iudiciis severitas<ref>veritas coni. Halm.: cf. §§3, 51: v §130</ref>, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. Itaque a populo Romano contemnimur, despicimur; gravi diuturnaque iam flagramus infamia. {{pn|44}}Neque enim ullam aliam ob causam populus Romanus tribuniciam potestatem tanto studio requisivit; quam cum poscebat, verbo illam poscere videbatur, re vera iudicia poscebat. Neque hoc Q. Catulum, hominem sapientissimum atque amplissimum, fugit, qui Cn. Pompeio, viro fortissimo et clarissimo<ref>fort. et clar. Dψb: clar. et fort. π</ref>, de tribunicia potestate referente cum esset sententiam rogatus, hoc initio est summa cum auctoritate usus, patres conscriptos iudicia male et flagitiose tueri; quodsi in rebus iudicandis populi Romani existimationi satis facere voluissent, non tanto opere homines fuisse tribuniciam potestatem desideraturos. {{pn|45}}Ipse denique Cn. Pompeius cum primum contionem ad urbem consul designatus habuit, ubi, id quod maxime exspectari videbatur, ostendit se tribuniciam potestatem restituturum, factus est in eo strepitus et grata contionis admurmuratio. Idem in eadem contione cum dixisset populatas vexatasque esse provincias, iudicia autem turpia ac<ref>ac Dpb al.: atque G2K: et rδ</ref> flagitiosa fieri; ei rei se providere ac consulere velle; tum vero non strepitu, sed maximo clamore suam 6 populus Romanus significavit voluntatem. {{left sidenote|{{x-larger|16}}}}{{pn|46}}Nunc autem homines in speculis sunt; observant quem ad modum sese unus quisque nostrum<ref>nostrum Dψ: vestrum Iord.</ref> gerat in retinenda religione conservandisque legibus. Vident adhuc post legem tribuniciam unum senatorem<ref>post senatorem add. hominem Fritzsche, Iord. Kays.: unum hominem vel ten. Asc.</ref> vel tenuissimum esse damnatum; quod tametsi non reprehendunt, tamen magno opere quod laudent non habent; nulla est enim laus ibi esse integrum<noinclude></noinclude> sjmsuvxg4lyjrji6euim9mwczot7ee3 104 88017 286804 286320 2026-11-08T20:45:42Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ubi nemo est qui aut possit aut conetur corrumpere. {{pn|16.47|47}}Hoc est iudicium in quo vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit; in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. Deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio tot tantaque eius vitia sublevata esse videbuntur<ref>|videbuntur Dψ: existimabuntur prbδ</ref>. {{pn|16.48|48}}Postremo ego causam sic agam, iudices, eius modi res, ita notas, ita testatas, ita magnas, ita manifestas proferam, ut nemo a vobis ut istum absolvatis per gratiam conetur contendere. Habeo autem certam viam atque rationem qua omnis illorum conatus investigare et consequi possim; ita res a me agetur ut in eorum consiliis omnibus non modo aures omnium<ref>omnium scripsi, cf. §7 (Cl. Rev. xx. 256): hominum codd.</ref>, sed etiam oculi populi Romani<ref>oculi 1/PR p Par. 7786, oculi populi .ro. rδ: populus Romanus (p. r. D) Dψ, secl. Fritzsche, Kays. (sed cf. i §29): oculi et manus Koch, Muell.: an oculi animique? (ii §150)</ref> interesse videantur. {{pn|16.49|49}}Vos aliquot iam per annos conceptam huic ordini turpitudinem atque infamiam delere ac tollere potestis. Constat inter omnis post haec constituta iudicia, quibus nunc utimur, nullum hoc splendore atque hac dignitate consilium fuisse. Hic si quid erit offensum, omnes homines non iam ex eodem ordine alios magis idoneos, quod fieri non potest, sed alium omnino ordinem ad res iudicandas quaerendum arbitrabuntur. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|17|17}}}}}}{{pn|17.50|50}}Quapropter primum ab dis<ref>ab dis Dp: a diis G1 al.</ref> immortalibus, quod sperare mihi videor, hoc idem, iudices, opto<ref>peto bδ</ref>, ut in hoc iudicio nemo improbus praeter eum qui iam pridem inventus est reperiatur; deinde, si plures improbi fuerint, hoc vobis, hoc populo Romano, iudices, confirmo, vitam me-<noinclude></noinclude> 8kuz215xalnta4a1ux6pddm8jmeq7fk 286827 286804 2026-11-08T20:58:14Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ubi nemo est qui aut possit aut conetur corrumpere. {{pn|47}}Hoc est iudicium in quo vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit; in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. Deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio tot tantaque eius vitia sublevata esse videbuntur<ref>|videbuntur Dψ: existimabuntur prbδ</ref>. {{pn|48}}Postremo ego causam sic agam, iudices, eius modi res, ita notas, ita testatas, ita magnas, ita manifestas proferam, ut nemo a vobis ut istum absolvatis per gratiam conetur contendere. Habeo autem certam viam atque rationem qua omnis illorum conatus investigare et consequi possim; ita res a me agetur ut in eorum consiliis omnibus non modo aures omnium<ref>omnium scripsi, cf. §7 (Cl. Rev. xx. 256): hominum codd.</ref>, sed etiam oculi populi Romani<ref>oculi 1/PR p Par. 7786, oculi populi .ro. rδ: populus Romanus (p. r. D) Dψ, secl. Fritzsche, Kays. (sed cf. i §29): oculi et manus Koch, Muell.: an oculi animique? (ii §150)</ref> interesse videantur. {{pn|49}}Vos aliquot iam per annos conceptam huic ordini turpitudinem atque infamiam delere ac tollere potestis. Constat inter omnis post haec constituta iudicia, quibus nunc utimur, nullum hoc splendore atque hac dignitate consilium fuisse. Hic si quid erit offensum, omnes homines non iam ex eodem ordine alios magis idoneos, quod fieri non potest, sed alium omnino ordinem ad res iudicandas quaerendum arbitrabuntur. {{left sidenote|{{x-larger|17}}}}{{pn|50}}Quapropter primum ab dis<ref>ab dis Dp: a diis G1 al.</ref> immortalibus, quod sperare mihi videor, hoc idem, iudices, opto<ref>peto bδ</ref>, ut in hoc iudicio nemo improbus praeter eum qui iam pridem inventus est reperiatur; deinde, si plures improbi fuerint, hoc vobis, hoc populo Romano, iudices, confirmo, vitam me-<noinclude></noinclude> adzxlivuobltz1b05tfz50lhqaht1ju 104 88018 286805 286321 2026-11-08T20:45:59Z Sjgallagher2 29663 Change tooltip to footnote 286805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>hercule mihi prius quam vim perseverantiamque ad illorum improbitatem persequendam defuturam. {{pn|17.51|51}} Verum quod ego laboribus periculis inimicitiisque meis tum cum admissum erit dedecus severe me persecuturum esse polliceor, id ne accidat tu tua auctoritate, sapientia, diligentia, M'. Glabrio, potes providere. Suscipe causam iudiciorum; suscipe causam severitatis<ref>veritatis coni. Baiter (§43: ii §4)</ref>, integritatis, fidei, religionis; suscipe causam senatus, ut is hoc iudicio probatus cum populo Romano et in laude et in gratia esse possit. Cogita, quo loco sis<ref>quo loco sis codd.: qui sis quo loco sis edd. Post Naugerium</ref>, quid dare populo Romano, quid reddere maioribus tuis debeas; fac tibi paternae legis Aciliae veniat in mentem, qua lege populus Romanus de pecuniis repetundis optimis iudiciis severissimisque iudicibus usus est. {{pn|17.52|52}} Circumstant te summae auctoritates, quae te oblivisci laudis domesticae non sinant, quae te noctes diesque<ref>noctes diesque Dψ: dies noctesque pδ</ref> commoneant fortissimum tibi patrem, sapientissimum avum, gravissimum socerum fuisse. Quare si Glabrionis patris vim et acrimoniam ceperis ad resistendum hominibus audacissimis, si avi Scaevolae prudentiam ad prospiciendas insidias quae tuae atque horum famae comparantur, si soceri Scauri constantiam, ut ne quis te de vera et certa possit sententia demovere, intelleget populus Romanus integerrimo atque honestissimo praetore delectoque consilio nocenti reo magnitudinem pecuniae plus habuisse momenti ad suspicionem criminis quam ad rationem salutis. {{left sidenote|{{x-larger|{{pn|18|18}}}}}}{{pn|18.53|53}} Mihi certum est non committere ut in hac causa praetor nobis consiliumque mutetur. Non patiar rem in id tempus adduci ut quos<ref>ut Siculi quos codd.: Siculi secl. edd. auct. Madv., ego delevi</ref> adhuc servi designatorum consulum non moverunt, cum eos novo exemplo universos arcesserent, eos tum lictores consulum vocent; ut homines miseri,<noinclude></noinclude> rjrijym3lwaliri8xqzqjzj83ewpnt7 286828 286805 2026-11-08T20:58:36Z Sjgallagher2 29663 Update paragraph numbers 286828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>hercule mihi prius quam vim perseverantiamque ad illorum improbitatem persequendam defuturam. {{pn|51}} Verum quod ego laboribus periculis inimicitiisque meis tum cum admissum erit dedecus severe me persecuturum esse polliceor, id ne accidat tu tua auctoritate, sapientia, diligentia, M'. Glabrio, potes providere. Suscipe causam iudiciorum; suscipe causam severitatis<ref>veritatis coni. Baiter (§43: ii §4)</ref>, integritatis, fidei, religionis; suscipe causam senatus, ut is hoc iudicio probatus cum populo Romano et in laude et in gratia esse possit. Cogita, quo loco sis<ref>quo loco sis codd.: qui sis quo loco sis edd. Post Naugerium</ref>, quid dare populo Romano, quid reddere maioribus tuis debeas; fac tibi paternae legis Aciliae veniat in mentem, qua lege populus Romanus de pecuniis repetundis optimis iudiciis severissimisque iudicibus usus est. {{pn|52}} Circumstant te summae auctoritates, quae te oblivisci laudis domesticae non sinant, quae te noctes diesque<ref>noctes diesque Dψ: dies noctesque pδ</ref> commoneant fortissimum tibi patrem, sapientissimum avum, gravissimum socerum fuisse. Quare si Glabrionis patris vim et acrimoniam ceperis ad resistendum hominibus audacissimis, si avi Scaevolae prudentiam ad prospiciendas insidias quae tuae atque horum famae comparantur, si soceri Scauri constantiam, ut ne quis te de vera et certa possit sententia demovere, intelleget populus Romanus integerrimo atque honestissimo praetore delectoque consilio nocenti reo magnitudinem pecuniae plus habuisse momenti ad suspicionem criminis quam ad rationem salutis. {{left sidenote|{{x-larger|18}}}}{{pn|53}} Mihi certum est non committere ut in hac causa praetor nobis consiliumque mutetur. Non patiar rem in id tempus adduci ut quos<ref>ut Siculi quos codd.: Siculi secl. edd. auct. Madv., ego delevi</ref> adhuc servi designatorum consulum non moverunt, cum eos novo exemplo universos arcesserent, eos tum lictores consulum vocent; ut homines miseri,<noinclude></noinclude> r0xkoybbr1ubm8pk1bxmu5j8cwft5qw 1 88089 286833 286709 2026-11-08T21:17:15Z Sjgallagher2 29663 /* anchors */ Reply 286833 wikitext text/x-wiki == anchors == @[[Usor:Sjgallagher2]] Hi! thanks for the good work, would you mind changing primary sections to <nowiki>{{left sidenote|{{x-larger|foo}}}}</nowiki> or <nowiki>{{left sidenote|{{x-larger|{{ancora|foo}}}}}}</nowiki> and secondary sections to <nowiki>{{pn|foo}}</nowiki>. I was in the habit of not anchoring together sections in works whose levelled sections are not depending on each other; this messed with many anchorings over at [[:Wiktionary:]], not mentioning the not so pretty big and blue sidenotes. Also, I wasn't privy to this use of [[:Formula:Tooltip]], is this standard? [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 20:06, 5 Novembris 2026 (UTC) :@[[Usor:Saumache|Saumache]] Yes I can change those anchors, apologies for any breaking changes, somehow I hadn't thought of the impact on cross-referencing from changing all those anchors, dumb on my part. :For the tooltip, I haven't seen it elsewhere, that was just an idea I had to improve the user experience while reading. I only did this on Actio I, but not [[In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio|Divinatio in Caecilium oratio]], where I used footnotes to save on effort. I can switch Actio I to footnotes as well if we want to avoid that sort of use? [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 21:10, 5 Novembris 2026 (UTC) ::@[[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] I'd prefer we defaulted to using footnotes if this tooltip use is not regular, and I couldn't make the text appear on mobile. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 21:21, 5 Novembris 2026 (UTC) :::I've made those changes on the first page: [[Pagina:M. Tulli Ciceronis Orationes- Divinatio in Q. Caecilium. In C. Verrem (IA abr4565.0001.001.umich.edu).pdf/51]] :::Unfortunately the critical notes can look very cluttered, see e.g. [[In Verrem/Divinatio in Caecilium oratio]]. So many little number links! But I'm not sure of a better way except tooltips. I'm also open to suggestions, feel free to experiment with the first of the proofread pages. When we have a good format I'll go through and reformat everything. [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 21:50, 5 Novembris 2026 (UTC) ::::@[[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] People often don't bother with the critical apparatus, I commend your effort; add to that the minute edits I have made to the page you linked to, which I deem necessary. It seems cluttered but neither EPUB nor PDF works with Tooltip (though EPUB has also trouble with the section anchors), I think you better stick to <nowiki><ref>...</ref></nowiki>. I will gladly proofread the whole thing when you're through, if you want me to. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 13:41, 6 Novembris 2026 (UTC) :::::I've updated the footnotes and sections. The problem now is the conflict between scan-page numbers and paragraph numbers, e.g. [[In Verrem/Actio I#35|In Verrem/Actio I]]#35 leads to ''page'' 35, not pn 35. Not sure if there's a standard way to avoid this; on the Divinatio I used s1 and p1 for section 1 and paragraph 1, respectively, but I'm looking to update that page next. :::::And yes, a second proofread would be great. The text here is simply lifted from the Perseus version, converting the XML to wikitext, updating to the capitalization and paragraph usage of the original scan etc. I counted all that as the "once-corrected" version. I obviously can't proofread to green so it would be much appreciated! [[Usor:Sjgallagher2|Sjgallagher2]] ([[Disputatio Usoris:Sjgallagher2|disputatio]]) 21:17, 8 Novembris 2026 (UTC) gabrh41xo0xdqekfno1q47nyezbynaa 104 88108 286921 286762 2026-11-08T23:00:37Z Demetrius Talpa 13304 286921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><poem> Ah quamuis fugias extremas orbis ad oras, Nunquam Tisiphone non comitatus eris. Plus plumbo grauis est homini mens conscia praui,<ref>Zach. 3.</ref> Excludens requiem, cunctaque tuta timens. Ne tamen idcirco, placandi Numinis iram Abijce spem, quamuis sit tua culpa grauis. Numinis intonuit rigor in nos, attamen eius In nos est pietas non minor, atque fides. Quae nos sustinuit, nosque est miserata, Tonantis Est maior pietas impietate.tua. Digni ambo fuimus perdi telluris hiatu, Missoque aethereis igne perire polis. Non tamen in meritas poenas laxauit habenas, Respiciens propria nos pietate Deus. Sed refrenauit sibi mota hortamina bilis, Atque in longa dedit tempora, luce frui. Est quoque pollicitus, fore finem aliquando malorum,<ref>Genes. 3.</ref> Crimine quae nostro nos meruisse scio. Serpentisque caput minuendum calcibus alte Impactis, virus ne magis ille vomat. Saecula fiunt gemmis candentibus illa notanda, Contritum Colubri digna videre caput. Foelix posteritas, nasci illo tempore digna, Cum iam non poterit laedere culpa vetus. Haec spes in tantis fit consolatio nostra, Quae fiunt exulibus multa ferenda, malis. Si sapis, hanc eadem precibusque sacrisque piabis, Ne tibi non facilis sit Deus, atque Vale. </poem> ===Notae=== <small><references /></small><noinclude></noinclude> dc84ih5j5haqtikzlavzb4n4y0jzn6w 104 88119 286782 2026-11-08T19:24:23Z Demetrius Talpa 13304 /* Nondum emendata */ 286782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><section begin="1"/><center> <big><big> SACRARVM HEROIDVM LIBER TERTIVS. </big></big></center> <section end="1"/> <section begin="2"/>&nbsp; ===Argumentum primae Epistolae.=== <poem> Quot mala fuHineat Chritfipro nomine, namt, Omnia qua fuperatfubuenientis ope. </poem> ==ECCLESIA CHRISTO.== <poem> X terris, vbi te dulcis fujpirat IESV Mens mea.prejfa malis, littera miffi venit. Exprimit ex omni dolor vrgensparte querelas, Dulcisjponfe, decus, confugium^ meum. Hinc petor infidijs, hinc Marte laceffor aperto, Non omnes hoftes enumerare quem. VtJlimidante fame trepidas ferrentur in agnas} Cura canumfi non arceat inde, lupi: Sic hostes in me ruerent, poenisfe nefandis Sm irent>cupidi nilfupere/fe mei; Illorum fi non rabiem vires%fuperbas Cura refrenaret pronida Chrifle tua. Debeo namque tibi vires, omnem£falutem; Te fine iamdudum (fiatfcio) nulla forem. In me coniurant vnam >meperdere quarunt, Accumulant in me, quot malacunque queunt. CAIe nudant opibus, patria tellurepropellunt; } Vt me excarnificent, tormina milleparant. </poem> <section end="2"/><noinclude></noinclude> pqlx29h2fwau03zjo2wc4z8dvx65wuu 286788 286782 2026-11-08T20:41:34Z Demetrius Talpa 13304 /* Emendata */ 286788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><section begin="1"/><center> <big><big> SACRARVM HEROIDVM LIBER TERTIVS. </big></big></center> <section end="1"/> <section begin="2"/>&nbsp; ===Argumentum primae Epistolae.=== <poem> Quot mala sustineat Christi pro nomine, narrat, Omnia quae superat subuenientis ope. </poem> ==ECCLESIA CHRISTO.== <poem> Ex terris, vbi te dulcis suspirat IESV Mens mea.pressa malis, littera missa venit. Exprimit ex omni dolor vrgens parte querelas, Dulcis sponse, decus, confugiumque meum. Hinc petor inidijs, hinc Marte lacessor aperto, Non omnes hostes enumerare queam. Vt stimulante fame trepidas ferrentur in agnas, Cura canum si non arceat inde, lupi: Sic hostes in me ruerent, poenisque nefandis Saevirent, cupidi nil superesse mei; Illorum si non rabiem viresque superbas Cura refrenaret prouida Christe tua. Debeo namque tibi vires, omnemque salutem; Te sine iamdudum (sat scio) nulla forem. In me coniurant vnam, me perdere quaerunt, Accumulant in me, quot mala cunque queunt. Me nudant opibus, patria tellure propellunt; Vt me excarnificent, tormina mille parant. </poem> <section end="2"/><noinclude></noinclude> k8f22dyqvoawv1iskfw0q47x3hfbzdz 104 88120 286792 2026-11-08T20:42:37Z Demetrius Talpa 13304 /* Nondum emendata */ 286792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><poem> Tepropter, ve luti c&lum non digna tueri, Vrgeor, affigor ,fupplicijs£ premor. cMore ornum}qmbus efl ars nulla innata nocendi, Pfalm.43. Qiuntor vt iuguler, ceu lanianda trahor. lAt nullis fuccumbo malis • mala perfero cunEld^ Omniaferre tu i, quoflagro , cogit amor. Efi mihi firma fidesfcuti vice , crebra repellens Ephef. Tela, quibus demon mepetit, atque Caro. Pelius vt a/fultu thorax defendit ab omni, Iuflitiafieta fic mala nulla nocent. Progalea v ig il efl animus, (lu d iu m ^ f alutis, Balteus efl virtus non nifi vera docens. Jddunt& fcripturA animosfolamina facrA, Rebus in afjliclis ha trepidare vetant. Pfal. n t. Hisego ceugladio pugno cum damone, & eius Cum coniuratis, cum m ihi bella cient. Sma tyrannorum tormenta efl vincere dururri. Opprobrium ,fannas, vincula , damna, necem. At quibus hAretici damnisfakbuscj proteruis Me lAdunt, mala funt non leuiora m ihi. Scripturam vitiant fanclam j mendacia vulgo z.Cor.u; Obtrudunt, vt fic illaqueare queant. Qm vulgoplaceant 7 tantum iaffaritfc docentcj^ Hinc multi pereunt credulitate fua. Multadocent,fan a quA non pugnare videntur DoBrin&, fed fiunt omnia plena dolis. Vulpibus a f miles dicas, tua namque per illos CantVineafrugifero palmite U t aperit. </poem><noinclude></noinclude> hhaxvkt36vablrkjwzp0dn94il0scfz 104 88121 286795 2026-11-08T20:43:20Z Demetrius Talpa 13304 /* Vacua */ 286795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><noinclude></noinclude> hrls359y30mn7njhghbm9szymdkwxm1 104 88122 286797 2026-11-08T20:43:34Z Demetrius Talpa 13304 /* Vacua */ 286797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><noinclude></noinclude> hrls359y30mn7njhghbm9szymdkwxm1 104 88123 286800 2026-11-08T20:44:32Z Demetrius Talpa 13304 /* Vacua */ 286800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><noinclude></noinclude> hrls359y30mn7njhghbm9szymdkwxm1 104 88124 286808 2026-11-08T20:46:49Z Demetrius Talpa 13304 /* Nondum emendata */ 286808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Demetrius Talpa" /></noinclude>==INDEX EPISTOLARVM.== ===PRIMVS LIBER=== 1, T ? V a Camo. 2. P j Agar Abrahaz. 2. Sara L oto. 4. Melcha Abrahx. f. Rebecca Bathueli. 6 . Rcbecca Iacobo. 7. Dina fratribus fuis, €, Rachel Labano. 9. Tham ar ludar. j o . Lia Simeoni. jj. Iochabcd Mofi. iz . Therm uthis Mofi, tj. Maria Mofi. 14. Rahab Jofue. »5. Noem i Boozo. 6. Anna Samueli. t7. M icol Dauidi. 15. AbigailD auidi. tp. Bethfabee Vrias. ao. Bethfabee Dauidi. it. Tham ar A m noni. 32. T ham ar Abfalomo. %3. V idua Sareptana Helia:* 34. Iezabel Iezraelitis. a*. Sunamitis Eliseo, 2,6. Holda lofix. 47, Anna Tobia:.<noinclude></noinclude> 1l13rrxuaflwajw6vk57g3l4zu4g3a9 286809 286808 2026-11-08T20:47:14Z Demetrius Talpa 13304 286809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Demetrius Talpa" /></noinclude>==INDEX EPISTOLARVM.== ===PRIMVS LIBER=== <poem> 1, T ? V a Camo. 2. P j Agar Abrahaz. 2. Sara L oto. 4. Melcha Abrahx. f. Rebecca Bathueli. 6 . Rcbecca Iacobo. 7. Dina fratribus fuis, €, Rachel Labano. 9. Tham ar ludar. j o . Lia Simeoni. jj. Iochabcd Mofi. iz . Therm uthis Mofi, tj. Maria Mofi. 14. Rahab Jofue. »5. Noem i Boozo. 6. Anna Samueli. t7. M icol Dauidi. 15. AbigailD auidi. tp. Bethfabee Vrias. ao. Bethfabee Dauidi. it. Tham ar A m noni. 32. T ham ar Abfalomo. %3. V idua Sareptana Helia:* 34. Iezabel Iezraelitis. a*. Sunamitis Eliseo, 2,6. Holda lofix. 47, Anna Tobia:. </poem><noinclude></noinclude> gyvw02grae96iumgyw7lmf2fkoevihi 286872 286809 2026-11-08T22:34:19Z Demetrius Talpa 13304 /* Emendata */ 286872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Demetrius Talpa" /></noinclude>==INDEX EPISTOLARVM.== ===PRIMVS LIBER.=== {| |- |<poem>1. Eva Caino. 2. Agar Abrahae. 3. Sara Loto. 4. Melcha Abrahae. 5. Rebecca Bathueli. 6. Rebecca Iacobo. 7. Dina fratribus suis. 8. Rachel Labano. 9. Thamar ludae. 10. Lia Simeoni. 11. Iochabed Mosi. 12. Thermuthis Mosi. 13. Maria Mosi. 14. Rahab Iosue. 15. Noemi Boozo. 16. Anna Samueli. 17. Micol Davidi. 18. Abigail Davidi. 19. Bethsabee Uriae. 20. Bethsabee Davidi. 21. Thamar Amnoni. 22. Thamar Absalomo. 23. Vidua Sareptana Heliae. 24. Iezabel Iezraelitis. 25. Sunamitis Eliseo. 26. Holda losiae. 27. Anna Tobiae.</poem> ||<poem> 5.a. 7.a. 8.b. 10.b. 12.b. 14.b. 16.a. 18.a. 19.b. 21.a. 22.b. 12.a. 26.a. 28.b. 30.a. 31.b. 33.b. 35.a. 36.b. 38.a. 39.b. 41.b. 43.a. 45.a. 47.a. 48.b. 50.a. </poem> |- |}<noinclude></noinclude> 02r0ag03lozhxln5p9k05hl4gutrb90 104 88125 286813 2026-11-08T20:51:40Z Demetrius Talpa 13304 /* Nondum emendata */ 286813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Demetrius Talpa" /></noinclude>H EROIDVM Nulla difertafatis dicere lingua queat. Non tamen h&c explent animum, dum copia, dejit Corporis; hocvnum tam diu abejfe queror, Quando tempus erit fum coniungemur in vnum? Quando aelicuu copula noftra dabitf Nullo delicias habituras tempore finem, Q tu nos Athereafemper in arce manent. Quando erit, vt Chnfli diuinos cernere vultus f^Ambobus liceat, C&licolumfe chorosf Hoc certe tempus ( nififallor mente ) propinquat, j.Thcf. 5. Forfitan & properat, quam rear ipfa, magis. i. Cor. 15. Interea ctcis terra requiefce latebris, i.Thcf4. I>um tuba cdeflis te vocet, atque Vale. i.Cor, 2. </poem> His Poeticis exercitijs nihil inest quod fidei aut bonis moribus quicquam dispendij adferat; quin potius eadem promouent. <poem> Nam stylus est facilis, Latioque nitore politus, Lectoremque pijs moribus esse docet. <poem> :::::I. Molanus Apofiolicus & Regius :::::librorum censor. 13. 10. Sextilis.<noinclude></noinclude> g7gap0kyr9ambfpmipown9orjxv750o 286817 286813 2026-11-08T20:53:11Z Demetrius Talpa 13304 286817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><poem> Nulla difertafatis dicere lingua queat. Non tamen h&c explent animum, dum copia, dejit Corporis; hocvnum tam diu abejfe queror, Quando tempus erit fum coniungemur in vnum? Quando aelicuu copula noftra dabitf Nullo delicias habituras tempore finem, Q tu nos Athereafemper in arce manent. Quando erit, vt Chnfli diuinos cernere vultus f^Ambobus liceat, C&licolumfe chorosf Hoc certe tempus ( nififallor mente ) propinquat, j.Thcf. 5. Forfitan & properat, quam rear ipfa, magis. i. Cor. 15. Interea ctcis terra requiefce latebris, i.Thcf4. I>um tuba cdeflis te vocet, atque Vale. i.Cor, 2. </poem> ''His Poeticis exercitijs nihil inest quod fidei aut bonis moribus quicquam dispendij adferat; quin potius eadem promouent.'' <poem> Nam stylus est facilis, Latioque nitore politus, Lectoremque pijs moribus esse docet. </poem> :::::I. Molanus Apofiolicus & Regius :::::librorum censor. 73. 10. Sextilis.<noinclude></noinclude> dildjk5rqh1vpxs8i86mk9g5ze37dva 286871 286817 2026-11-08T22:23:58Z Demetrius Talpa 13304 /* Emendata */ 286871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Demetrius Talpa" /></noinclude><section begin="1"/><poem> Nulla diserta satis dicere lingua queat.<ref>I. Cor. 2.</ref> Non tamen haec explent animum, dum copia desit Corporis; hoc vnum tam diu abesse queror, Quando tempus erit, cum coniungemur in vnum? Quando deliciis copula nostra dabit? Nullo delicias habituras tempore finem, Quae nos aetherea semper in arce manent. Quando erit, vt Christi diuinos cernere vultus Ambobus liceat, Caelicolumque choros? Hoc certe tempus (nisi fallor mente) propinquat, Forsitan & properat, quam rear ipsa, magis.<ref>I.Thes. 5. I. Cor. 15. I. Thes. 4.</ref> Interea caecis terra requiesce latebris, Dum tuba caelestis te vocet, atque Vale. </poem> <section end="1"/> <section begin="2"/>&nbsp; ''His Poeticis exercitijs nihil inest quod fidei aut bonis moribus quicquam dispendij adferat; quin potius eadem promouent.'' <poem> Nam stylus est facilis, Latioque nitore politus, Lectoremque pijs moribus esse docet. </poem> :::::I. Molanus Apostolicus & Regius :::::librorum censor. 73. 10. Sextilis. <section end="2"/><noinclude></noinclude> 4xl2bwch9b0abplv6grsl8zj9q03l6v 106 88126 286838 2026-11-08T21:47:41Z Sjgallagher2 29663 Paginam instituit, scribens '' 286838 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=De Magnete Magneticisque Corporibus Et De Magno Magnete Tellure |Language=la |Volume= |Author=Guilielmus Gilbertus |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Londini |Year=1600 |Source= |Image=7 |Progress=X |Pages=<pagelist 1=cover 2to6=– 7to8=Front 9=1 9to17=roman 18to22=TOC 23=1 223=Fig 224=– 225=201 265to269=– 270=Cover /> |Remarks= |Header= |Footer= }} [[Categoria:Physica]] [[Categoria:Scientia]] erqt8fmulsnil06hush1jig1b788vhv 286839 286838 2026-11-08T21:48:01Z Sjgallagher2 29663 286839 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=De Magnete Magneticisque Corporibus Et De Magno Magnete Tellure |Language=la |Volume= |Author=Guilielmus Gilbertus |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Londini |Year=1600 |Source= |Image=7 |Progress=X |Pages=<pagelist 1=Cover 2to6=– 7to8=Front 9=1 9to17=roman 18to22=TOC 23=1 223=Fig 224=– 225=201 265to269=– 270=Cover /> |Remarks= |Header= |Footer= }} [[Categoria:Physica]] [[Categoria:Scientia]] 4rvdyczu8p22xi50wqzt8n2jaktto8m 104 88127 286840 2026-11-08T21:51:29Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88128 286841 2026-11-08T21:51:39Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88129 286842 2026-11-08T21:51:47Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88130 286843 2026-11-08T21:51:57Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88131 286844 2026-11-08T21:52:04Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88132 286845 2026-11-08T21:52:12Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88133 286846 2026-11-08T22:04:25Z Sjgallagher2 29663 /* Incerta */ 286846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{xx-larger|{{spatium|.5em|GVILIELMI GIL}}}}<br/> {{larger|{{spatium|.5em|BERTI COLCESTREN-}}}}<br/> {{spatium|.5em|SIS, MEDICI LONDI-}}<br/> {{spatium|.5em|NENSIS,}} {{x-larger|{{spatium|.3em|DE MAGNETE, MAGNETI-}}}}<br/> CIS QVE CORPORIBVS, ET DE MAG-<br/> no magnete tellure; Physiologia noua,<br/> ''plurimis &amp; argumentis, &amp; expe-''<br/> {{smaller|rimentis demonstrata.}} {{missing image}} LONDINI {{rule}} {{spatium|.3em|EXCVDEBAT}} {{sc|Petrvs Short}} {{spatium|.3em|ANNO}}<br/> MDC. {{rule}} }}<noinclude></noinclude> ibzlzrir2iz45cl59mas3lgtp479uii 104 88134 286847 2026-11-08T22:04:52Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88135 286848 2026-11-08T22:06:07Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'AD LECTOREM CANDIDUM, ET MAGNETICÆ PHILOSOPHIAE STUDIOSVM, PRAEFATIO. {{dropinitial|C}}{{sc|Vm}} in arcanis inueniendis, & abditis reatum causis perquirendis, ab experimentis certioribus, & argumentis demonstratis, validiores existant rationes, quam à probabilibus coniecturis, & vulgo Philosophantium placitis: Vt: gitur magni magnetis, Communis matris (telluris) inclyta substantia, adhuc prorsus incognita, viresq; huius globi egregiae, & emi... 286848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>AD LECTOREM CANDIDUM, ET MAGNETICÆ PHILOSOPHIAE STUDIOSVM, PRAEFATIO. {{dropinitial|C}}{{sc|Vm}} in arcanis inueniendis, & abditis reatum causis perquirendis, ab experimentis certioribus, & argumentis demonstratis, validiores existant rationes, quam à probabilibus coniecturis, & vulgo Philosophantium placitis: Vt: gitur magni magnetis, Communis matris (telluris) inclyta substantia, adhuc prorsus incognita, viresq; huius globi egregiae, & eminentes, melius intelligantur: à vulgari magnetica, lapidea, ferreaque materia; magneticisq; corporibus, tellurisq; partibus propinquioribus, quas manibus tractare, sensibus ipsis percipere licet, exordiri; manifestis experimentis magneticis procedere; & in intima telluris primùm penetrare proposuimus. Nam posteaquam eorum quae ab excelsis montibus, aut marium profunditatibus, aut imis cauernis, & abditis metallis cruta; plurima nobis visa & perspecta fuissent, vt telluris substantiam veriorem tandem cognosceremus: in magnetis viribus perquirendis (admirandis illis quidem, & supra omnium aliorum apud nos corporum virtutes praepotentibus, collatis reliquorum fossilium omnium viribus) diutinam multamq; curam adhibuimus. Neque hunc nostrum laborem inertem, & infrugifetum inuenimus; cum nobis quotidiè experiendo, nouæ & inauditæ proprietates elucerent; creuitq; adeò ex rebus diligenter spectatis Philosophia, vt terreni globi interiora, & genuinam substantiam, magneticis principijs exponere, terramq; (communem matrem) hominibus commonstrare, veris demonstrationibus, & manifestè sensibus apparentibus experimentis, tanquam digito designare, aggressi<noinclude></noinclude> ouwo6sn4tdal5so37y8p5xa9o6j4rk0 104 88136 286849 2026-11-08T22:06:33Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'simus. Et veluti geometria à minimis quibusdam & facilimis fundamentis, ad maxima & difficillima assurgit; quibus mens ingeniosa, supra æthera scandit: ita doctrina nostra & scientia magnetica, ordine conuenienti, quaedam primùm ostendit minùs rara; ab illis magis præclara emergunt, tandemque serie quâdam, globi telluris arcana maximè, & abdita reserantur, & eorum causae agnoscuntur, quæ vel priscorum ignorantiâ, vel recentiorum negligentia,... 286849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>simus. Et veluti geometria à minimis quibusdam & facilimis fundamentis, ad maxima & difficillima assurgit; quibus mens ingeniosa, supra æthera scandit: ita doctrina nostra & scientia magnetica, ordine conuenienti, quaedam primùm ostendit minùs rara; ab illis magis præclara emergunt, tandemque serie quâdam, globi telluris arcana maximè, & abdita reserantur, & eorum causae agnoscuntur, quæ vel priscorum ignorantiâ, vel recentiorum negligentia, incognita & prætermissa fuerunt. Sed quid ego in tam vasto Librorum Oceano, quibus studiosorum ingenia perturbantur, fatiganturque; quibus ineptioribus, vulgus & homines importunissimi inebriantur, delirant, instantur, & tumultus faciunt literarios, seque philosophos, medicos, mathematicos, astrologos profitentur, & viros doctos negligunt, contemnuntq;: Quid ego inquam huic tam perturbatæ reipublicæ literariæ, aliquid vteritus adiungerem, aut iuratis in aliorum sententias, aut absurdissimis bonarum artium corruptoribus, literatis idiots, grammaticis, sophistis, rabulis, & plebeculae peruersæ, philosophiam hanc inclytam, & propter inaudita plurima quasi nouam, & incredibilem, damnandam & maledictis dilacerandam exponerem? Sed vobis tantùm verè Philosophantibus, viris ingenuis, qui non ex libris solùm, sed ex rebus ipsis scientiam quaeritis, fundamenta ista magnetica commendau, nouo Philosophandi genere. At si ipsis opinionibus, & paradoxis assentire aliquibus visum non fuerit; videant tamen experimentorũ, & inuentorũ (quibus praecipue floret philosophia omnis) magnam frequentiam: quæ multis nostris curis, vigilijs, & impensis eruta, & demonstrata sunt. Illis gaudetè, & in meliores vsus si poteritis fruimini. Scio, quemadmodum arduum est vetustis nouitatem dare, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubijis fidem: ità multò magis nouis, & inauditis, contra omnium omnium opinions, autoritatè aliquam conciliare, & stabilire, difficilimũ. Neq; illud curamus: paucis enim philosophandum censuimus. Inuentis & experimentis nostris asteriscos maiores & minores apposuimus, pro dignitatis & subtilitatis ratione. Qui eadè experiri voluerit, non oscitâter & ineptè, sed prudenter, artificiofè & appositè corpora tradet; ne ille (cùm res non successerit) inscius nostras arguat inuentiones: nihil enim in istis libris depromptum, quod non exploratum, sepissimèq; actû & transactum apud nos fuerit. Multa in rationibus & hypothesibus primâ facie, duriora forsè videbuntur, cùm sint à communi opinione aliena; non diffido tamen quin posteà ex demonstrationibus ipsis authorita-<noinclude></noinclude> hohm5hbtpdcdutstk35ll5sbhfh3xpx 104 88137 286850 2026-11-08T22:06:46Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' tem tandem nanciscuntur. Quare in magnetica disciplina, qui progressiuntur magis, hypothesibus magis confidunt, & proficiunt verius; nec facile cuiuis aliquid in magnetica philosophia certò constabit, in qua non sint cognita aut omnia, aut saltem pleraque. Physiologia haec fere tota noua est, & inaudita; nisi quod pauci admodum, de vulgaribus quibusdam viribus magneticis paucula quaedam tradiderunt. Quare & veteres & Graecos auxiliarios mini... 286850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude> tem tandem nanciscuntur. Quare in magnetica disciplina, qui progressiuntur magis, hypothesibus magis confidunt, & proficiunt verius; nec facile cuiuis aliquid in magnetica philosophia certò constabit, in qua non sint cognita aut omnia, aut saltem pleraque. Physiologia haec fere tota noua est, & inaudita; nisi quod pauci admodum, de vulgaribus quibusdam viribus magneticis paucula quaedam tradiderunt. Quare & veteres & Graecos auxiliarios minime aduocamus, quod neque graeca argumenta subrilius, nec graeca verba significantius veritatem demonstrare, aut melius illustrare possunt. Est enim doctrina magnetica nostra aliena ab eorum principiis plurimis & decretis. Neq; huic operi vllum eloquentiae suctum, aut verborum ornatum attulimus, sed hoc tantum fecimus, vt res difficiles & incognitae tractarentur à nobis, eà dicendi forma, ijsq; verbis necessariò requisitis, vt intelligi dilucidè queant: Nouis igitur & inauditis quibusdam verbis aliquando vimur, non vt ineptioribus vocabulorum velis, tenebrae aut caligines rebus ossunderentur (vt Chemistae solent) sed vt abdita non nominata, nunquam adhuc perspecta, plane & integre traderentur. Postmagnetica experimenta, & partium telluris homogenicarum scientiam, progresdimur ad totius reliluris generalem naturam; vbi etiam decretum est liberè philosophari, eadem licentiâ quâ olim Aegyptij, Graeci, Latiniq; sua dogmata diuulgabant: nam plurimi in illis erroresiam diu successiue ad recentiores scriptores per manus quasi traditi sunt: quibus adluc dum insistunt sciolis, perpetuis quasi in tenebris vagantur. Priscis illis & quasi primis philosophiae parentibus Aristoteli, Theophrasto, Ptolemaeo, Hippocrati, Galeno suus semper honos tribuat, à quibus dimanauit sapientia ad posteros; sed ètas nostra plurima detexit & in lucem attulit, quae illi etiam si viuerent libenter amplecterentur. Quare & nos ea quae longâ experienciâ inuenimus, probabilitibus hypothesibus exponere non dubitauimus, Vale.<noinclude></noinclude> jlgktpq6tflczm6201m4uqpewvvutou 104 88138 286851 2026-11-08T22:07:15Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'AD GRAVISSIMUM DOCTISSIMUMQUE VIRUM D. Gulielmum Gilbertum, Medicinae apud Londinenses doctorem eximium, Magneticæque philosophiæ parentem; de magneticis hice libris, Edwardi Wrighti SIquis fortè erit (graviissime vir) qui magneticos hosce libros laboresq; tuos parui pèdat, stàg; studia leuiora, viroq; graui gravioribus medicinae studiis consecrato, haudquaquam satis digna putet; ne ille non medio-criter despere merito censendus erit. Maximu... 286851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>AD GRAVISSIMUM DOCTISSIMUMQUE VIRUM D. Gulielmum Gilbertum, Medicinae apud Londinenses doctorem eximium, Magneticæque philosophiæ parentem; de magneticis hice libris, Edwardi Wrighti SIquis fortè erit (graviissime vir) qui magneticos hosce libros laboresq; tuos parui pèdat, stàg; studia leuiora, viroq; graui gravioribus medicinae studiis consecrato, haudquaquam satis digna putet; ne ille non medio-criter despere merito censendus erit. Maximum enim esse, & planè admirabilem magnetis usum, vel infima serè sortis hominibus notius est, quam vt meâ hoc tempore vel oratione aliquà longiore, vel commendatione indigeat. Neque sane (indicio meo) aut nobilus aliquid, aut humano generi utilius argumentum eligere potuisset, in quo philosophici tui ingenii vires exereres. Huius quidem lapidis divino beneficio factum est, vt qua tot saeculis, tam vasta orbis continentes, tam infinitus regionum, insularum, populorum, gentiumque numerus, incognita latuère; nostrâ serè memoria tamdudum detecta sint facilius, & sapiùs explorata, totiusq; terræ globi ambitus, a nostris etiam Drako & Caundisho (quod in perpetuam ipsorum memoriam dictum volo) non semel circumnavigatus. Ferri namque magnete tabiti indicio, austri, septentrionis, orientis, occidentisque puncta, catervaque mundi plage caliginoso caelo & obscurissima nocte navigantiumibus innotuerunt; ex quo facillime semper intellexerunt, in quam mundi partem nautigè sui cursus dirigere deberent; quod ante inuentam illam tam admirandam magneticè virtutem imposibile plane fuit. Hinc nautis olim (vt ex historiis constat) auxietas incredibilis & ingens periculum sapiùs imminebat, cum ingrueente tempestate, sublatoq; solis, syderumque aspectu, quónam tenderent prossus ignorarent, nec vlla ratione aut artificio hoc ipsum investigare possent. Quanto igitur gudio perfusos fuisse? qua latitia exultasse naucleros omnes putemus, cum primùm illis magneticus iste index certissimum se via ducem, quasi Mercurium, præbuiisset? Sed neque hoc, magneticò huic Mercurio satis fuit, viam scilicet ipsam indicare, & quónam cursus dirigendus esset digitum quasi intendere; coepit etiam iamduudum loci ipsius, in quem tenditur, distantià comonstrare. Nam cum magneticus index non idem semper in omni<noinclude></noinclude> qfz86ef2ib7jbk9mprtb9bmppp36ft4 104 88139 286852 2026-11-08T22:07:38Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'loco septentrionis punctum respiciat, sed ab eodem plerumque vel in or- tum, vel in occasum declinet; eadem tamen in eodem loco (quicum- que tandem fuerit) declinationem semper habeat, constanterque servet; factum est ut ex declinatione ista (quam variationem vocant) in quibusuis locis maritimis diligenter animadversa et observata, idem loci postea etiam a navigantibus, ex eorundem adeandem variationem appro- pinguatione et accesse (adiuncta... 286852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>loco septentrionis punctum respiciat, sed ab eodem plerumque vel in or- tum, vel in occasum declinet; eadem tamen in eodem loco (quicum- que tandem fuerit) declinationem semper habeat, constanterque servet; factum est ut ex declinatione ista (quam variationem vocant) in quibusuis locis maritimis diligenter animadversa et observata, idem loci postea etiam a navigantibus, ex eorundem adeandem variationem appro- pinguatione et accesse (adiuncta latitudinis observatione) inuenirentur. Hinc Lusitanis, in suis ad Indiam Orientalem navigationibus certissima sua ad Promontorium bona spei accessionis indicia; quemadmodum ex Hugonis Lynschotensis et doctissimi nostri Richardi Hackluiti relationi- bus constat; hinc etiam naucleri nostriates periti non pauci e sinu Mexi- cano ad Azores insulas navigantes, sese ad easdem quam proxime acces- sisse agnoverunt; quamquam ex chartis suis marinis, sexcentis fere milli- arijs Britannicis, ab ipsdem abesse viderentur. Atq; ita magnetici huins indicij beneficio, problemati illi Geographic de longitudine inuenienda, que tot faculis doctissimorum Mathematicorum ingenia exercuit, quo- dammodo satisfactum fore videatur; quia cognitâ cuinscunq; loci mari- timi variatione, idem postea ex eadem quories opus fuerit, facillime (non ignota eiusdem loci latitudine) inueniri posset. Incommodi tamen aliquid et impedimenti, variationis huins obser- vationi coniunctum esse videtur; quod non nisi lucente sole aut stellis, ob- servari possit. Vterius ergo naucleros omnes beare perrexit magneticus iste maris Mercurius, Neptuno ipso, disque deabusque marinis omnibus longe praferendus: neq; solum obscura noete et caliginoso celo directio- nem ostendit, sed et latitudinis etiam certissima indicia pra se ferre vide- tur. Index namq; ferreus super axem suum libere in aequilibrio, subtilissi- mo artificio (tanquam librile) suspensus; deinde magnete tactus et ex- citus, ad certum aliquod et definitum sub horizonte punctum descendit (ut in latitudine nostra Londinensi ad gradum fere septuagesimum secundum) in quo tandem acquiescit. At sub equatore ipso, ex admirabili illo consensus et congruentia que in omnibus et singulis fere mag- neticis experimentis inter tellurem ipsam et terrellam (id est magnetem globosum) intercedit, valde quidem (ut vel minimum ducam) verisimile, et plusquam probabile videitur, eundem indicem (etiam magnete ilitum) in Horizontis aequilibrio permanensurum: Unde illud etiam verisimilium esse constat, in exiguo admodum ab austro in septen- trionem (aut contra) progressu, satis utiq; sensibilem fore declinatio- nis illius mutationem; ita ut ex declinatione illa in quous loco diligen- ter semel simul cum latitudine observata, idem postea locus, eademque<noinclude></noinclude> ausw2z7ppvzhixqp1no0cxq2gx1jx2z 104 88140 286853 2026-11-08T22:08:03Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'loco septentrionis punctum respiciat, sed ab eodem plerumque vel in or- tum, vel in occasum declinet; eadem tamen in eodem loco (quicum- que tandem fuerit) declinationem semper habeat, constanterque servet; factum est ut ex declinatione ista (quam variationem vocant) in quibusuis locis maritimis diligenter animadversa et observata, idem loci postea etiam a navigantibus, ex eorundem adeandem variationem appro- pinguatione et accesse (adiuncta... 286853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>loco septentrionis punctum respiciat, sed ab eodem plerumque vel in or- tum, vel in occasum declinet; eadem tamen in eodem loco (quicum- que tandem fuerit) declinationem semper habeat, constanterque servet; factum est ut ex declinatione ista (quam variationem vocant) in quibusuis locis maritimis diligenter animadversa et observata, idem loci postea etiam a navigantibus, ex eorundem adeandem variationem appro- pinguatione et accesse (adiuncta latitudinis observatione) inuenirentur. Hinc Lusitanis, in suis ad Indiam Orientalem navigationibus certissima sua ad Promontorium bona spei accessionis indicia; quemadmodum ex Hugonis Lynschotensis et doctissimi nostri Richardi Hackluiti relationi- bus constat; hinc etiam naucleri nostriates periti non pauci e sinu Mexi- cano ad Azores insulas navigantes, sese ad easdem quam proxime acces- sisse agnoverunt; quamquam ex chartis suis marinis, sexcentis fere milli- arijs Britannicis, ab ipsdem abesse viderentur. Atq; ita magnetici huins indicij beneficio, problemati illi Geographic de longitudine inuenienda, que tot faculis doctissimorum Mathematicorum ingenia exercuit, quo- dammodo satisfactum fore videatur; quia cognitâ cuinscunq; loci mari- timi variatione, idem postea ex eadem quories opus fuerit, facillime (non ignota eiusdem loci latitudine) inueniri posset. Incommodi tamen aliquid et impedimenti, variationis huins obser- vationi coniunctum esse videtur; quod non nisi lucente sole aut stellis, ob- servari possit. Vterius ergo naucleros omnes beare perrexit magneticus iste maris Mercurius, Neptuno ipso, disque deabusque marinis omnibus longe praferendus: neq; solum obscura noete et caliginoso celo directio- nem ostendit, sed et latitudinis etiam certissima indicia pra se ferre vide- tur. Index namq; ferreus super axem suum libere in aequilibrio, subtilissi- mo artificio (tanquam librile) suspensus; deinde magnete tactus et ex- citus, ad certum aliquod et definitum sub horizonte punctum descendit (ut in latitudine nostra Londinensi ad gradum fere septuagesimum secundum) in quo tandem acquiescit. At sub equatore ipso, ex admirabili illo consensus et congruentia que in omnibus et singulis fere mag- neticis experimentis inter tellurem ipsam et terrellam (id est magnetem globosum) intercedit, valde quidem (ut vel minimum ducam) verisimile, et plusquam probabile videitur, eundem indicem (etiam magnete ilitum) in Horizontis aequilibrio permanensurum: Unde illud etiam verisimilium esse constat, in exiguo admodum ab austro in septen- trionem (aut contra) progressu, satis utiq; sensibilem fore declinatio- nis illius mutationem; ita ut ex declinatione illa in quous loco diligen- ter semel simul cum latitudine observata, idem postea locus, eademque latitudo vel obscurissima nocte, densissimaq; caligine, per instrumentum declinationis agnoscii facillime possit. Quare ut ad te tandem reveturat oratio nostra, grauissime, doctissimeque D.D. Gilberte (quem in magnetica hac philosophia praeciporem libenter agnosco meum) si nihil alud haberent hi tui de Magnete libri prater solam hanc latitudinis ex declinatione magnetica inuentionem, à te nunc primum in lucem prolatam, eos tamen naucleri nostri Britanni, Galli, Belgae, Dani ex oceano Atlantico, in mare Britannicum, aut fretum Herculeum tenebroso calo ingressuri, non modico auro equiparandos meritißime indicarent. Illud vero tuum de toto telluris globo magnetico inuentum, quamquam fortè plerifq; vel ad stuporem vique παραλογιστον videbitur, tot tamen experimentis tamque ad rem appositis, & accommodatis, Libr. 2. Cap. 34. Libr. 3. Cap. 4, & 12; & toto serè libro quinto è adeò solidè hoc ipsum à te munitum ὑπὸνδικ; & confirmatum est, vt nullus dubitationi aut contradictioni locus relinquatur. Venio itaq; ad variationis magneticae causam illam, qua haec tenus doctorum omnium ingenia duexauit; quam nullus mortali um vnquam attulit ed probabiliorem, que à te nunc primum hice tuis de Magnete libris prodita est. Magnetici indicis in medio oceano, mediusque continentibus (vel sàltiem in mediis earundem partibus validioribus, magisque eminentibus) ἀποσοφεῖς; propè littora verò ad easdem terra marique inclination, terrelle ipsius (ad terreri globi similitudinem unequalis, & in quibusdam partibus eminentis, aut imvalidi, aut cariosi, aut aliò quouis modo imperfecti) experimentis consentiens, Lib. 4. Cap. 2. demonstrata; valde profecto verisimiliter euincit, nihil alunde se varia tionem illam, nisi magnetici ferr ad partes illas telluris robustiores, eminenteioreque deviationem quandam. Vnde facile etiam ratio constat irregularitatis illius que in variationibus magneticis, ex eminentiarum illarum, viriumque terrestrium inequalitate & anomalia, plerumq; certititur. Neque hercle dubito, quin vel illi omnes qui punctos aliquos in calo terrae attractinos aut respectivos, quique montes, rupefue, polosue magneticos aut excogitarunt, aut admiserunt, labascent statim simulat que hosce tuos de Magnete libros perlegerint, volentesque pedibus in tu am sententiam venient. Qua postremo de circulari telluris, polarumque terrestrium motu disputas, quamquam nonnullis forte opiniofssima vide buntur; non video tamen cur non veniam aliquam apud ipsos et iam me reantur, qui motum telluris sphaericum non agnoscunt; cum ne illi quidem semetipsos ex multis difficultatibus que ex diurno totius cali motu consequuntur, facile expedire queant. Primò namque, frustra fit per plura quodsiere potest per pauciora, frustraque totum cælum, omnesque sphaerae<noinclude></noinclude> jbisju2ynifqr3y1j7int5fxmaj0rao 104 88141 286854 2026-11-08T22:08:26Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'loco septentrionis punctum respiciat, sed ab eodem plerumque vel in or- tum, vel in occasum declinet; eadem tamen in eodem loco (quicum- que tandem fuerit) declinationem semper habeat, constanterque servet; factum est ut ex declinatione ista (quam variationem vocant) in quibusuis locis maritimis diligenter animadversa et observata, idem loci postea etiam a navigantibus, ex eorundem adeandem variationem appro- pinguatione et accesse (adiuncta... 286854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>loco septentrionis punctum respiciat, sed ab eodem plerumque vel in or- tum, vel in occasum declinet; eadem tamen in eodem loco (quicum- que tandem fuerit) declinationem semper habeat, constanterque servet; factum est ut ex declinatione ista (quam variationem vocant) in quibusuis locis maritimis diligenter animadversa et observata, idem loci postea etiam a navigantibus, ex eorundem adeandem variationem appro- pinguatione et accesse (adiuncta latitudinis observatione) inuenirentur. Hinc Lusitanis, in suis ad Indiam Orientalem navigationibus certissima sua ad Promontorium bona spei accessionis indicia; quemadmodum ex Hugonis Lynschotensis et doctissimi nostri Richardi Hackluiti relationi- bus constat; hinc etiam naucleri nostriates periti non pauci e sinu Mexi- cano ad Azores insulas navigantes, sese ad easdem quam proxime acces- sisse agnoverunt; quamquam ex chartis suis marinis, sexcentis fere milli- arijs Britannicis, ab ipsdem abesse viderentur. Atq; ita magnetici huins indicij beneficio, problemati illi Geographic de longitudine inuenienda, que tot faculis doctissimorum Mathematicorum ingenia exercuit, quo- dammodo satisfactum fore videatur; quia cognitâ cuinscunq; loci mari- timi variatione, idem postea ex eadem quories opus fuerit, facillime (non ignota eiusdem loci latitudine) inueniri posset. Incommodi tamen aliquid et impedimenti, variationis huins obser- vationi coniunctum esse videtur; quod non nisi lucente sole aut stellis, ob- servari possit. Vterius ergo naucleros omnes beare perrexit magneticus iste maris Mercurius, Neptuno ipso, disque deabusque marinis omnibus longe praferendus: neq; solum obscura noete et caliginoso celo directio- nem ostendit, sed et latitudinis etiam certissima indicia pra se ferre vide- tur. Index namq; ferreus super axem suum libere in aequilibrio, subtilissi- mo artificio (tanquam librile) suspensus; deinde magnete tactus et ex- citus, ad certum aliquod et definitum sub horizonte punctum descendit (ut in latitudine nostra Londinensi ad gradum fere septuagesimum secundum) in quo tandem acquiescit. At sub equatore ipso, ex admirabili illo consensus et congruentia que in omnibus et singulis fere mag- neticis experimentis inter tellurem ipsam et terrellam (id est magnetem globosum) intercedit, valde quidem (ut vel minimum ducam) verisimile, et plusquam probabile videitur, eundem indicem (etiam magnete ilitum) in Horizontis aequilibrio permanensurum: Unde illud etiam verisimilium esse constat, in exiguo admodum ab austro in septen- trionem (aut contra) progressu, satis utiq; sensibilem fore declinatio- nis illius mutationem; ita ut ex declinatione illa in quous loco diligen- ter semel simul cum latitudine observata, idem postea locus, eademque latitudo vel obscurissima nocte, densissimaq; caligine, per instrumentum declinationis agnoscii facillime possit. Quare ut ad te tandem reveturat oratio nostra, grauissime, doctissimeque D.D. Gilberte (quem in magnetica hac philosophia praeciporem libenter agnosco meum) si nihil alud haberent hi tui de Magnete libri prater solam hanc latitudinis ex declinatione magnetica inuentionem, à te nunc primum in lucem prolatam, eos tamen naucleri nostri Britanni, Galli, Belgae, Dani ex oceano Atlantico, in mare Britannicum, aut fretum Herculeum tenebroso calo ingressuri, non modico auro equiparandos meritißime indicarent. Illud vero tuum de toto telluris globo magnetico inuentum, quamquam fortè plerifq; vel ad stuporem vique παραλογιστον videbitur, tot tamen experimentis tamque ad rem appositis, & accommodatis, Libr. 2. Cap. 34. Libr. 3. Cap. 4, & 12; & toto serè libro quinto è adeò solidè hoc ipsum à te munitum ὑπὸνδικ; & confirmatum est, vt nullus dubitationi aut contradictioni locus relinquatur. Venio itaq; ad variationis magneticae causam illam, qua haec tenus doctorum omnium ingenia duexauit; quam nullus mortali um vnquam attulit ed probabiliorem, que à te nunc primum hice tuis de Magnete libris prodita est. Magnetici indicis in medio oceano, mediusque continentibus (vel sàltiem in mediis earundem partibus validioribus, magisque eminentibus) ἀποσοφεῖς; propè littora verò ad easdem terra marique inclination, terrelle ipsius (ad terreri globi similitudinem unequalis, & in quibusdam partibus eminentis, aut imvalidi, aut cariosi, aut aliò quouis modo imperfecti) experimentis consentiens, Lib. 4. Cap. 2. demonstrata; valde profecto verisimiliter euincit, nihil alunde se varia tionem illam, nisi magnetici ferr ad partes illas telluris robustiores, eminenteioreque deviationem quandam. Vnde facile etiam ratio constat irregularitatis illius que in variationibus magneticis, ex eminentiarum illarum, viriumque terrestrium inequalitate & anomalia, plerumq; certititur. Neque hercle dubito, quin vel illi omnes qui punctos aliquos in calo terrae attractinos aut respectivos, quique montes, rupefue, polosue magneticos aut excogitarunt, aut admiserunt, labascent statim simulat que hosce tuos de Magnete libros perlegerint, volentesque pedibus in tu am sententiam venient. Qua postremo de circulari telluris, polarumque terrestrium motu disputas, quamquam nonnullis forte opiniofssima vide buntur; non video tamen cur non veniam aliquam apud ipsos et iam me reantur, qui motum telluris sphaericum non agnoscunt; cum ne illi quidem semetipsos ex multis difficultatibus que ex diurno totius cali motu consequuntur, facile expedire queant. Primò namque, frustra fit per plura quodsiere potest per pauciora, frustraque totum cælum, omnesque sphaera (siquae sint) stellarum tam errantium quam inerrantium, propter diurnum motum circumvoluuntur; qui unica telluris quotidiana revolutione excusari potest. Deinde utrum probabilius videbitur, globi terrestris equinoctialem circulum unico horae scrupulo secundo (id est eo circiter tempore quo quis celeriter incedendo unico tantum passu progredi potest) versus milliaris Britannici (quorum 60 vni gradui maximi in terra circuli aquantur) quadrantem confiscere posse; an primi mobilis aquatorem eodem tempore quinque millia millaria ineptabilis celeritate percurvere, et in isto oculi quingenta circiter millaria Britannica, fulminis oxyüs alsi (si tamen vera statuant illi qui telluris motum maximè impugnanti) prateruolare? Postremo, erit ne verisimilius minutissimo huic terreno globulo motum aliquem concedere; an tres ingentes illas sphaeras nonnam(dico) decimam, atque undecimam; nullo sydere insignitas, infando molimine ostane fixarum sphaeræ superadficare; praesertim, cum ex hisce de magnete libris, et telluris et terrelle comparatione constet; circularem motum non esse adeo à telluris natura alienum, atq; vulgo existimatur. Neque illa que è sacris litteris afferuntur, mobilitati terrene magnopere aduerari evidentur: neq; Mosis aut prophetarum institutum fuisse videtur, mathematicas aliquas aut physicas subtilitates promulgare; sed ad vulgi captum et loquendi morem, quemadmodum nutrices infantibus solent, se se accommodare, neq; minutias quaq; non necessarias consecutari. Sic Gen. I, vers. 16, et psal. 136, Luna luminare magnum appellatur, quod ita nobis appareat; cum tamen stellas pleraq; tam fixas quam erraticas, multo maiores esse Astronomiae peritis constet. Quare neq; ex psal. 104. vers. 5, solidi aliquid contra mobilitatem terrenam conclusi posse existimo; quanquam dicatur deus fundasse terram super basi eius, ne dimoueretur in seculum; In suo namque eodemque loco terra semper manere potest, ut non vagà aliá latione dimoueatur, aut extra se dem suam (in qua à divino opifice posta primum fuit) transferatur. Nos itaque trin-unius numinis inscrutabilem sapientiam (diligentiùs inuestigato, atq; animaduerso in magneticis motibus, opere suo admirando) denotà mente agnoscentes et adorantes, experimentis et rationibus philosophichis non paucis induti, satisprobabile esse existimamus, terrà quamquam super centro suo, tanquam basi et fundamento immobili immixam, circulariter tamen circumferri. Sed his omissis (de quibus haud quisquam credo certius aliquam unquam demonstraverit) maximam proculdubio apud intelligentes omnes, et discipline magneticae filios (vt Chemicorum more loquar) gratiam inibunt ea qua de variationis causis, deq; magnetica sub horizontem declinati-<noinclude></noinclude> cpskhricqqarxx2b26de13kkmj1i6a8 104 88142 286855 2026-11-08T22:08:47Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'one disseruisti; vt alia multa pretermittam, que nimis hic longum esset commemorare. Neq; sane dubito quin editis hisce tuis de Magnete libris naucleros omnes gnauos & industrios excitabis, vt non miuorem magnetica sub horizontem declinationis, quam variationis observanda curare habeant. Quandoquidem (si non certum) veri similimum falem est multò accuratius latitudinem ip/am, vel potius effectum latitudinis, ex sola illa declinatione (obscuri... 286855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>one disseruisti; vt alia multa pretermittam, que nimis hic longum esset commemorare. Neq; sane dubito quin editis hisce tuis de Magnete libris naucleros omnes gnauos & industrios excitabis, vt non miuorem magnetica sub horizontem declinationis, quam variationis observanda curare habeant. Quandoquidem (si non certum) veri similimum falem est multò accuratius latitudinem ip/am, vel potius effectum latitudinis, ex sola illa declinatione (obscurissimo etiam caelo) inueniri posse; quam ex variatione, vel longitudinem, vel effectum longitudinis; sole licet ipso splendente, stelli/q; omnibus reucentibus, artificiosissime item adhibitis exactissimis quibuscunque instrumentis. Neq; dubium est doctissimos illos viros, Petrum Plancum (non tam Geographie, quam magnetarum observationum studiosissimum) & Simonem Steuinium, mathematici praestantissimum, non mediocriter latatus, cum primum magneticos hosce libros tuos aspexerint, suamq; philosophiam, sine Portuum ineuefigando rum rationem, tantà, tamq; insperata accessione auëtam, atq; locupletata tam animaduerterint; suo/q; proculdubio nauarchos omnes (quoad poterunt) ad magnetica etiam sub horizonte declinationem, non minus quam ad variationem vphic; observandam, excitabant. Optimis igitur auspiciis (doctissime D.D. Gilberte) in lucem prodeat Magnetica philosophia tua, non in nonum tantum annum (quod Horatius præcipit) sed in alterum iam fere nouennium pressa, quam plurimis laboribus, studiis, vigiliis, artificiis, sumptibusque tuis non modicis per tot continuos annos e tenebris demum, den/aq; caligine otiose exiliterq; philosophantium, infinitis artificioso adhibitiis experimentis, eruta; non neglectis etiam, sed diligentier perfectis, & perpensis us omnibus, qua veterum, aut recentiorum quo-rumcunque scriptus, prodita sunt: Neq; superciliosi cuiusquam, & ignavi Philosophiæ frontem, aut praiidicium pertimescat, qui aliena aut liuide carpendo, aut furtiuue sibi arrogando vanissimam gloriam aucupeitur: scilicet Ingenium magni liuor detrectat Homeri, sed ——— Quisquis es exillo Zoile nomen habes. Prodeat inquam iam tandem in conspectum omnium tua(tot pressa per annos) de Magnete physiologia noua, deq; magno Magnete (tellure scilicet) Philosophianunquam satis admiranda: magis namque, mihi crede (Siquid habent veri vatum prælagia) in perpetuam nominis tui memoriam valebunt hi tui de Magnete libri, quam sepulcro tuo impositum Magnatis cuiusuis monumentum. {{nop}}<noinclude></noinclude> niad07jembtegpky3jx9x64k424jmhu 104 88143 286856 2026-11-08T22:09:25Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Verborum Verborum quorundam interpretatio. Terrella, magnes globosus. Verticitas, vigor polaris, non ἀπειλίντις, séd ἀρχιλίντις ἢ σύναψις; non vertex aut ὁστός, sed virtus conviertens. Electrica, quae attrahunt eadem ratione vt electrum. Magneticum excitum, quod à magnetè vires acquisuit. Verlorium magneticum, ferrum supra acum magnetè excitum. Verlorium non magneticum, ex quibus metallo, inferiuriens electricis e...' 286856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Verborum Verborum quorundam interpretatio. Terrella, magnes globosus. Verticitas, vigor polaris, non ἀπειλίντις, séd ἀρχιλίντις ἢ σύναψις; non vertex aut ὁστός, sed virtus conviertens. Electrica, quae attrahunt eadem ratione vt electrum. Magneticum excitum, quod à magnetè vires acquisuit. Verlorium magneticum, ferrum supra acum magnetè excitum. Verlorium non magneticum, ex quibus metallo, inferiuriens electricis experimentis. Magnes armatus, qui ferreà induitur casside, siue naso. Meridionaliter. i. ad meridiani proiectionem. Paralleletice. i. ad paralleli proiectionem. Cuspis, terminus versorij magnetè excitus. Crux, aliquando dicitur terminus non tactus, & excitus, quamquam in instrumentis plerunque ambo fines, conuenientibus lapidis terminis excitantur. Cortex. i. lubeiris cortex. Radius orbis magnetis, est recta linea à summo orbis magnetis, ad superficiem corporis via breuissimâ ducta, quae continuata ad centrum magnetis transiret. Orbis virtutis, est totum illud spatium, per quod quæuis magnetis virtus extenditur. Orbis coitionis, est totum illud spatium, per quod minimum magneticum, permagnetem mouetur. Ostensio, pro manifesta per corpus demonstratione. Coitio magnetica: quia in magneticis motus non sit per facultatem attractricem, sed per vtriusque concursum aut concordantium non vt sit vnius tantum ἐλκτικὴ ἀνάρξις, sed vtriusq; συμβολὴν, vigoris semper coitio: corporis etiam si moles non obstiterit. Declinatorium, ferrum supra axem conviertibile, magnetè excitum, in declinationis instrumento.<noinclude></noinclude> p3eqjpuarlio1roy2yrslm9d2lgvfpp 104 88144 286857 2026-11-08T22:10:21Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'INDEX CAPITVM. Liber. 1. Cap. 1. Veterum & recentiorum scripta de magnete, & commemorata tantum quaedam, opiniones variae, & vanitates. Cap. 2. Magnes lapis qualis sit, & de eius inuentione. Cap. 3. Magnes distinctas naturali potestate partes, & polos virtute conspicuus habet. Cap. 4. Polus lapidis quis sit borealis: & quomodò discernatur a meridionali. Cap. 5. Magnes attrahere videtur magnetem in positione naturali: in aduersa vero fugat,... 286857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>INDEX CAPITVM. Liber. 1. Cap. 1. Veterum & recentiorum scripta de magnete, & commemorata tantum quaedam, opiniones variae, & vanitates. Cap. 2. Magnes lapis qualis sit, & de eius inuentione. Cap. 3. Magnes distinctas naturali potestate partes, & polos virtute conspicuus habet. Cap. 4. Polus lapidis quis sit borealis: & quomodò discernatur a meridionali. Cap. 5. Magnes attrahere videtur magnetem in positione naturali: in aduersa vero fugat, & in ordinem reducit. Cap. 6. Magnes tam venam ferri attrahit, quam ferrum ipsum excoctum & conflatum. Cap. 7. Ferrum quid sit, & ex qua materia, & eius usus. Cap. 8. Ferrum quibus in terris & regionibus nascitur. Cap. 9. Vena ferri trahit veniam ferri. Cap. 10. Vena ferri polos habet, & acquirit, & disponit sefe ad mundi polos. Cap. 11. Ferrum conflatum, non excitum magne, ferrum trahit. Cap. 12. Ferrum longum disponit se (etiam non excitum magne) in Boream & meridiem. Cap. 13. Ferrum excoctum habet in se Boreales & Australes partes certas: Vigorem magneticum, verticitatem, & vertices destinatos, seu polos. Cap. 14. De magnetis aliis viribus, & medicinali proprietate. Cap. 15. Ferri vis medicinalis. Cap. 16. Quod magnes & vena ferri idem sunt; ferrum vero ab utriique extra-ctum quiddam, vt cætera metalla à suis venis; omnifque magneticas virtutes in ferro, tam in vena ipsa quam conflato esse; sed imbecilliores. Cap. 17. Quod globus terræ sit magneticus, & magnes, & quomodò apud nos magnes lapis telluris vires primarias omnes habeat; tellus vero iisdem potentiis in mundo directione certâ constar. Liber. 2. Cap. 1. De motionibus magneticis. Cap. 2. De coitione magnetica, primumque de succini attractione, siue veriis corporum ad succinum applicatione. Cap. 3. De magnetica coitione, quam attractione appellant, opiniones aliorum. Cap. 4. De magnetica vi & formâ, qua sit, deque coitionis causa. Cap. 5. Vigor in magnete quomodò ineft. Cap. 6. Quomodò magnetica ferramenta, & minores magnetes conformant se ad terrellam, & ad tellurem ipfam, & ab illis disponuntur. Cap. 7. De potentia virtutis magneticæ, & naturâ in orbem extensibili. Cap. 8. De telluris, & terræ geographiâ. Cap. 9. De æquinoctiali circulo telluris & terræ. Cap. 10. Meridiani telluris magnetici. Cap. 11. Paralleli.<noinclude></noinclude> 2d0x1pzte5mbext824djfwnud1j4ba6 104 88145 286858 2026-11-08T22:10:42Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' Cap. 12. Horizon magneticus. Cap. 13. De axe & polis magneticiis. Cap. 14. Cur in polo ipso coitione firmior sit, quam in alis partibus medii inter aquatorem & polum; & de proportione virium coitionis, in diversis terrae & terrella partibus. Cap. 15. Virtus magnetica concepta in ferro, magis appareat in bacillo ferreo, quam in rotundo, quadrato aut alterius figurae ferramento. Cap. 16. A vigore magneticco motiones fieri solidis interiacenti... 286858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude> Cap. 12. Horizon magneticus. Cap. 13. De axe & polis magneticiis. Cap. 14. Cur in polo ipso coitione firmior sit, quam in alis partibus medii inter aquatorem & polum; & de proportione virium coitionis, in diversis terrae & terrella partibus. Cap. 15. Virtus magnetica concepta in ferro, magis appareat in bacillo ferreo, quam in rotundo, quadrato aut alterius figurae ferramento. Cap. 16. A vigore magneticco motiones fieri solidis interiacentibus corporibus, deque interpositione laminae ferreae. Cap. 17. De magnetis casside ferrea, quia super polum (virtutis ergo) armatur, euisque efficientia: Cap. 18. Magnes armatus non induit ferrum excitum maiore vigore quam inermis; Cap. 19 Magnete armato, fortior est vinitio: hinc pondera graviora attolluntur; coitione vero non fortior; sed plerumque imbecillior. Cap. 20. Magnes armatus magnetem armatum attollit, qui tertium etiam ducit; quod item sit licet minor virtus in primo fuerit; Cap. 21. Interposita Chattá, aut alió medio, magnes armatus non plus attollit quam inermis. Cap. 22. Quod magnes armatus ducit ferrum non magis quam inermis; Et quod fortius vititur ferro armatus, ostenditur magnete armato & Cy- lindro ferreo polito. Cap. 23. Magnetica vis motum facit ad vnitatem, & vnita firmiter connectit. Cap. 24. Ferrum intra orbem magnetis positum in aere pendulum haec, si propter impedimentum appropinquare non posset. Cap. 25. Exaltatio virtutum magnetis. Cap. 26. Quare maior apparent ferri & magnetis amor, quam magnetis cum magnete, aut ferri cum ferro, iuxta magnetem intra orbem virtutis. Cap. 27. Centrum virtutum magneticarum in tellure, est telluris centrum. Est in terrella, lapidis centrum. Cap. 28. Magnes non ad statum punctum, aut polum tantum, allicit magnetica; sed ad omnem partem terrella praeter aequinoctiale cingulum. Cap. 29. De virium varietate propter quantitatem seu molem. Cap. 30. Ferri figura & moles valet in coitionibus plurimum. Cap. 31. De longo & rotundo lapide. Cap. 32. Problemata quaedam, & experimenta magnetica, de coitione, & diuortio, & motu iusto magnetorum. Cap. 33. De diversa ratione robustoris, & motus coitionis intra orbem virtutis. Cap. 34. Cur magnes in polis suis diversa ratione robustior sit: tam in Borealisbus regionibus, quam australibus. Cap. 35. De instrumento perpetui motus ab authoribus commemorato, per attractionem magnetis. Cap. 36. Robustior magnes quomodo cognoscatur. Cap. 37. Visus magnetis in eo quod ferrum affectat. Cap. 38. De aliorum corporum attractionibus. Cap. 39. De corporibus mutuo se pellentibus.<noinclude></noinclude> 8cra5tessk98r15bfweh2osksnsm11z 104 88146 286859 2026-11-08T22:11:08Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Liber. 3. Cap. 1. De directione. Cap. 2. Dirigens virtus, seu versoria (quam verticitatem dicimus) quid sit; quomodo magneti insit; quomodo ingenita acquiratur. Cap. 3. Quomodo ferrum verticitatem acquirat per magnetem, & quomodo verticitas illa amittitur & immutatur. Cap. 4. Cur ferrum taetum acquirit contrariam verticitatem, & cur ferrum à septentrionali lapidis latere vero taetum mouetur in septentriones telluris, à vero meridionali in me... 286859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Liber. 3. Cap. 1. De directione. Cap. 2. Dirigens virtus, seu versoria (quam verticitatem dicimus) quid sit; quomodo magneti insit; quomodo ingenita acquiratur. Cap. 3. Quomodo ferrum verticitatem acquirat per magnetem, & quomodo verticitas illa amittitur & immutatur. Cap. 4. Cur ferrum taetum acquirit contrariam verticitatem, & cur ferrum à septentrionali lapidis latere vero taetum mouetur in septentriones telluris, à vero meridionali in meridiem; non septentrionali puncto lapidis affictum ad austrum vertitur, & australi ad boream, vt falló omnes qui de magnete scripsérunt existimabant. Cap. 5. De taetu ferorum diversarum figurarum. Cap. 6. Contrarius qui videtur motus magneticorum, est iusta ad univitatem confluentia. Cap. 7. Distantia, verticitas, & disponens facultas componunt magnetica; non vis attrahens conuellensue; nec coitio sola validior aut vnitio. Cap. 8. De ferramentorum super eundem polum magnetis discordiis; & quomodo conuenire possint & iunctim constare. Cap. 9. Figurae directoriae conversionum varietates indicantes. Cap. 10. De immutatione verticitatis & proprietatum magneticarum, sine de vigoris à magnetae exciti alteracione. Cap. 11. De affictu ferri super magnetem in mediis locis inter polos, & super terrae æquinoctialem. Cap. 12. Quomodo verticitas exsift in serro quous excocto, magnetæ non excitato. Cap. 13. Cur nullum aliud corpus (præter magneticum) verticitate imbuatur ex attritione magnetis; & cur nullum corpus virtutem illam immittere & incitare valeat, nisi magneticum fuerit. Cap. 14. Situs magnetis nunc supra, nunc infra corpus magneticum in æquilibrio suspensum, neque virtutem neq; verticitatem magnetici corporis immutat. Cap. 15. Poli, æquator, centrum, in integro permanent, & stabiliter persistant: ex diminutione, & partis alicuius separatione, variant, & alias fides acquirunt. Cap. 16. Si meridionalis pars lapidis imminuta fuerit, aliquid etiam detrahetur de virtute borealis partis. Cap. 17. De visu & praestantia versoriorum: & quomodo versoria ferrea directoria horologiorum, tum nauticæ pyxidis fila conficentur, vt validiorrem acquirant verticitatem. Liber. 4. Cap. 1. De variatione. Cap. 2. Quod variatio ab inæqualitate eminentium telluris partium efficiatur.<noinclude></noinclude> ksliz6dtsc21tmzv1d7ds6p7m7328g5 104 88147 286860 2026-11-08T22:11:25Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Cap. 3. Variatio vniuscuiusque loci constans est. Cap. 4. Arcus variationis non immutatur æqualiter pro locorum distantias. Cap. 5. Insula in Oceano variationem non mutat, vt neque magnetum metalla: Cap. 6. Quod variatio & directio sint à dispositrice vi telluris & convuertibili magneticâ naturâ, non ab attractione aut coitione, aut aliâ occultâ causâ: Cap. 7. Cur variatio non sit maior à lateralí illâ causâ quàm hactenus observata fuit, quæ... 286860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Cap. 3. Variatio vniuscuiusque loci constans est. Cap. 4. Arcus variationis non immutatur æqualiter pro locorum distantias. Cap. 5. Insula in Oceano variationem non mutat, vt neque magnetum metalla: Cap. 6. Quod variatio & directio sint à dispositrice vi telluris & convuertibili magneticâ naturâ, non ab attractione aut coitione, aut aliâ occultâ causâ: Cap. 7. Cur variatio non sit maior à lateralí illâ causâ quàm hactenus observata fuit, quæ rarò vía est duo puncta nauticæ pyxidis attigifè, nisi propè polum. Cap. 8. De pyxidis nauticæ visitae compositione, & de diversitate pyxidum diuerfàrum gentium. Cap. 9. An longitudo terrestris inueniri possit per variationem, Cap. 10. Cur variis in locis propè polum, variationes sint multè ampliores, quàm in minore latitudine. Cap. 11. Cardani error quarentis distantiam centri terræ à centro mundi per motum Herculei lapidis 5. de proportionibus. Cap. 12. De variationis quantitate inueniendâ: quantus sit arcus Horizontis à meridiani interfectione arctica, aut antarctica ad magnetici ferri respectum. Cap. 13. Observationes variationis à navigantibus, plerunque sunt variae & incerta: partim ab errore & inscitia, & instrumentorum imperfectionibus; partim à mari rarò ità tranquillo, vt umbrae aut lumina iustè in instrumentis constare possint. Cap. 14. De variatione sub æquinoctiali linea, & propè ipsam. Cap. 15. Variatio magnetici ferri in mari magno Æthiopico & Americano, vltra æquatorem. Cap. 16. De variatione in Noua Zembla. Cap. 17. Variatio in mari de Zur. Cap. 18. De variatione in mari mediterraneo. Cap. 19. Variatio in mediterraneis continentibus magnis. Cap. 20. Variatio in Oceano Orientali. Cap. 21. Quomodo deuiatione versorii propter locorum distannias intenditur & remittitur. Liber. 5. Cap. 1. De declinatione. Cap. 2. Diagramma declinationum ferri magnetici excitijin variis sphaeræ positionibus, & horizontibus telluris, in quibus nulla est variatio declinationis. Cap. 3. Instrumentum ostentium, virtute lapidis indicans gradus declinationis, ab vniuscuiusque latitudinis horizonte. Cap. 4. De versorii conueniente longitudine super terrellam, pro declinatione. Cap. 5. Quod declinatio ab attractione magnetis non sit, sed à virtute disponente, & convuertente. Cap. 6. De proportione declinationis pro latitudinis ratione & de causa eius.<noinclude></noinclude> an9d0owdztvlg471rfnkmdbr4x7ljsi 104 88148 286861 2026-11-08T22:11:37Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Cap. 7. Diagrammatis conversionis magnetici ferri ratio. Cap. 8. Diagramma conversionis magnetici ferri, declinationem magneticam indicans in omni latitudine, & ex conversione & declinatione, latitudinem. Cap. 9. Demonstratio directionis, aut variationis à vera directione, simul cum declinatione; vnico tantum in aqua motu, à disponente virtute & convertibili. Cap. 10. De declinationis variatione. Cap. 11. De formalis actu magnetico sphaericè... 286861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Cap. 7. Diagrammatis conversionis magnetici ferri ratio. Cap. 8. Diagramma conversionis magnetici ferri, declinationem magneticam indicans in omni latitudine, & ex conversione & declinatione, latitudinem. Cap. 9. Demonstratio directionis, aut variationis à vera directione, simul cum declinatione; vnico tantum in aqua motu, à disponente virtute & convertibili. Cap. 10. De declinationis variatione. Cap. 11. De formalis actu magnetico sphaericè effuso. Cap. 12. Vis magnetica animata est, aut animam imitatur; quae humanam animam, dum organico corpori alligatur, in multis superat. Liber. 6. Cap. 1. De telluris globo, magno magnete. Cap. 2. Magneticus axis telluris inuariabilis permanet. Cap. 3. De terrefris globi diurna revolutione magnetica, aduersus primi mobilis inueteratam opinionem, probabilis affertio. Cap. 4. Terram circulariter moveri. Cap. 5. Terræ motum negantium rationes, & earum confutatio. Cap. 6. De causa definiti temporis, integræ conversionis telluris. Cap. 7. De telluris magnetica natura primaria, quâ poli eius à polis eclipticæ dirimuntur. Cap. 8. De præcessione æquinoctiorum à magnetico motu polorum telluris, in circulo Zodiaci arctico, & antarctico. Cap. 9. De præcessionis æquinoctiorum, & obliquitatis Zodiaci anomalia. {{mising image}}<noinclude></noinclude> lpyyd7m67h5gz7vdyo8c4ikkzl9tquc 104 88149 286863 2026-11-08T22:21:37Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88150 286864 2026-11-08T22:21:52Z Sjgallagher2 29663 /* Incerta */ 286864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{missing image]]<noinclude></noinclude> jj3snde1k899d7ruom5ygdo0cd1xvk5 104 88151 286865 2026-11-08T22:22:05Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88152 286866 2026-11-08T22:22:11Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88153 286867 2026-11-08T22:22:17Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88154 286868 2026-11-08T22:22:22Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88155 286869 2026-11-08T22:22:29Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88156 286870 2026-11-08T22:22:35Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 286870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 104 88157 286873 2026-11-08T22:35:53Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'GUILIELMI GILBERTI DE MAGNETE, LIB. I. CAP. I. VETERUM ET RECENTIORUM SCRIPTA de Magnete, & commemorata tantum quaedam, opiniones variae, & vanitates. APVD saeculum prius, cum adhuc horrida, & inculta philosophia, in errorum, & ignorantiarum caligine iaceret: paucae quidem rerum virtutes, & proprietates cognitae sunt, & perspectae: stirpium & herbarum inhorruit sylua, res metallica abdita, lapidumque scientia neglecta. Postquam vero plurimo... 286873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>GUILIELMI GILBERTI DE MAGNETE, LIB. I. CAP. I. VETERUM ET RECENTIORUM SCRIPTA de Magnete, & commemorata tantum quaedam, opiniones variae, & vanitates. APVD saeculum prius, cum adhuc horrida, & inculta philosophia, in errorum, & ignorantiarum caligine iaceret: paucae quidem rerum virtutes, & proprietates cognitae sunt, & perspectae: stirpium & herbarum inhorruit sylua, res metallica abdita, lapidumque scientia neglecta. Postquam vero plurimorum ingenij, & laboribus humano visui, & saluti necessaria quaedam in lucem edita, alijque tradita sunt, (& simul ratio & experientia, spem maiorem addiderant) tunc syluas, campos, montes, & ardua loca; tunc maria, & aquarum profunditates, & interiora terreni corporis viscera perscrutari, & cuncta rimari coeptum. Atque bonis auspicijs tandem magnes lapis, vti verisimile, a ferri excoctoribus, aut metallorum fossoribus, in venis ferrarijs inuentus est. Qui cum a viris metallicis tractaretur, potentem illam, & validam ferri attractionem citò ostendebat, virtutem non latentem & obscuram, sed omnibus spectatam facilè, & multis laudibus observatam, & commendatam. Qui posteaquam, vt à tenebris, & profundis carceribus emerserat, ab hominibus nobilitatus, propter validam, & stupendam ferri attractionem, multi de illo tam philosophi, quam medici veteres, sermonem fecerunt, breuiterque illius quasi memoriam tantum celebraverunt; veluti Plato in Ione, Aristoteles primo de ani-<noinclude></noinclude> q8w03sv55o5w2vh7kkzgui3qyk68kut 104 88158 286874 2026-11-08T22:36:16Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ma tantum, Theophrastus Lesbius, Dioscorides, C. Plinius secundus, Iulius Solinus. Traditui est ab illis solummodo magnetem ferrum attrahere, cæteræ eius virtutes latebant omnes. Sed ne nuda, & nimis breuis historia magnetica extaret, huic singulari & solitariæ efficientiae cognita, addita sunt figmenta quaedam, & mendacia, quæ primis temporibus, non minus quam nunc dierum, hominibus deuoranda, à præcocibus sciolis & excriptoribus projicieban... 286874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ma tantum, Theophrastus Lesbius, Dioscorides, C. Plinius secundus, Iulius Solinus. Traditui est ab illis solummodo magnetem ferrum attrahere, cæteræ eius virtutes latebant omnes. Sed ne nuda, & nimis breuis historia magnetica extaret, huic singulari & solitariæ efficientiae cognita, addita sunt figmenta quaedam, & mendacia, quæ primis temporibus, non minus quam nunc dierum, hominibus deuoranda, à præcocibus sciolis & excriptoribus projiciebantur. Veluti non attrahere ferum, si allio magnes illitus fuerit, aut si adamas propè fuerit. Huiusmodi apud Plinium, apud Ptolemaeum in quadripartito commemorata; propagatique sunt constanter, & præualucre errores, (non aliter atq; mala & noxia magis luxuriantur gramina) ad nostra vsque tempora, plurimorum scriptis, qui vt sua volumina ad iustam magnitudinem excresecerent, de plurimis plurima scribunt & exscribunt, de quibus nihil fere certi experientia magistra cognoscebat. Quales etiam vel ipse de litteris optimè meritus Georgius Agricola, de magnete fabulas, aliorum scriptis fidem habens, suis de natura fossilium libris tanquam veram historiam intexit. Galenus medicamentosam eius vim, in nono de simplicium medicamentorum facultatibus, & naturalem eius potentiam ferri attractricem libro primo de naturalibus facultatibus vidit; sed causam non ag nouit: vt ante illum Dioscorides, nec ulterius quærebat. Sed Matthiolus eius interpretes, allij & adamantis renovat fabulam, nec non Mahometis facellum magnetibus cameratum infert, quo ostento (ferrea arca in aere pendente) tanquam divino quodam miraculo; vulgo imponi scribit. Sed à peregrinantibus falsum hoc esse cognoscitur: Refert tamè Plinius, quod Chinocrates architectus de magnete lapide, Alexandriæ Arsinoes templum concamerare inchoauerat, vt in eo simulachrum eius è ferro, in aëre pendere videretur: Intercessit mors & ipsius, & Ptolemæi, qui id sorori suæ iusserat fieri. Paucia de attractivis ferri causis ab antiquis scripta; à Lucretio, & alijs leuiora quaedam, alij leuiter, & iejunè de ferri attractione commemorant tantum: quos omnes vituperat Cardanus, quod in re tam praeclara, & tam spatiose philosophandi campo, tam negligentes essent, & socordes; nec amplior rem eius darent cognitionem, nec magis excultam philosophiam: qui tamen nec ipse, præter recepta quaedam, & exscripta ex alijs, & male inuenta, quicquam de eo, viro philosopho dignum, tam magnis suis voluminibus posteritati commendauit. Recentiorum nonnulli in medicina eius efficientiam tantum ostendunt, vt Antonius Musa Brafeuolus, Baptista Montanus, Amatus Lusitanus, vt ante illos Oribasius 13 de facultate metallicorum, Aetius Amidemus, Auicenna, Serapio Mauritanus,<noinclude></noinclude> hzn5d6j1zy2ojz7b6krad66sp70itzt 104 88159 286875 2026-11-08T22:36:30Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tantis, Hali abbas, Santes de Ardonijs, Petrus Apponenfis, Marcellus, Arnaldus. Commemorant tantum quaedam paucissimis verbis de magnete Marbodeus Gallus, Albertus, Matheus Syluaticus, Hermolaus Barbarus, Camillus Leonhardus; Cornelius Agrippa, Fallopius, Io- hannes Langius, Cardinalis Cusanus, Hannibal Rosetijs Calaber; a quibus omnibus negligentissime, dum aliorum figmenta aliquot & deli- ria tantum recitant, tractatur. Matthiolus allicient... 286875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>tantis, Hali abbas, Santes de Ardonijs, Petrus Apponenfis, Marcellus, Arnaldus. Commemorant tantum quaedam paucissimis verbis de magnete Marbodeus Gallus, Albertus, Matheus Syluaticus, Hermolaus Barbarus, Camillus Leonhardus; Cornelius Agrippa, Fallopius, Io- hannes Langius, Cardinalis Cusanus, Hannibal Rosetijs Calaber; a quibus omnibus negligentissime, dum aliorum figmenta aliquot & deli- ria tantum recitant, tractatur. Matthiolus allicientes vires magnetis, qua per ferramenta transeunt, cum torpedinis maleficio confert, cuius venenum per corpora transit, & occulte serpit; Guilielmus Purcanus in ratione purgantium medicamentorum, de magnete breuiter, & erudi- tè disputat; Thomas Erastus, minimè cognita magnetica natura, in magnete rationes sumit insfirmas aduersus Paracelsum; Georgius A- gricola, vt Encelius alijq; metallici ostendunt tantum; Alexander A- phrodiseus suis problematibus inexplicabilem quaestionem de mag- nete esse existimat; Lucretius Carus poëta ex Epicurea secta, existimat attractionem fieri, quod vt ex omnibus rebus minutissima corpora ef- fluant, sic ex ferro atomi in spatium interiectum, inter ferrum & mag- netem, a magnetis seminibis exinanitum, quae vbi ad magnetem fluere cæperunt, complicatis corpusculis ferrum sequi. Tale ferè quiddam ex Plutarcho habet Iohannes Coftæus; Thomas Aquinas in 7. Phy: pauca scribens de magnetè, haud malè eius naturam attingit, plurimaq; edi- disset divino suo & perspicaci ingenio, si in magneticis experimentis fuisset versatus. Plato divinam virtutem putat. Sed postquam superiori æuo tercentis, aut quadringentis labentibus annis, motus magneticus in Boream, & Austrum repertus, aut ab hominibus rursus recognitus fuit; multi viri eruditi pro suo quisq; ingenio, aut admirationibus, & & laudibus; aut ratunculis quibusdam virtutem tam egregiam, & hu- mano visui necessariam, illustrare conati sunt. Ex recentioribus plurimi laborauerunt vt causam huius directionis; & motus in Boream & Me- ridiem ostenderent, & miraculum tantum naturæ intelligerent, alijs- que aperirent: sed oleum & operam perdiderunt, cum in naturæ subiectis non exercitati, ex libris tantum, & falsis quibusdam physi- cis institutis decepti, sine experimentis magneticis, vana opinione conceptas quasdam ratunculas, sibi assumerent, multaq; quae non ef- sent, aniliter somniarent. Marcilius Ficinus veteres opiniones rumi- nat, & vt rationem directionis ostenderet, in yrfa asterismo cælesti, cau- sam quærit, in lapide præualere virtutem vrsæ, & in ferrum transferri. Stellas existere afferuit Paracelsus, quae magnetis potestate præditæ, ferrum ad se attrahunt. Leuinus Lemnus pyxidem describit et laudat,<noinclude></noinclude> 2v9fnm7iuxc3zesiha8uagl3puvl38f 104 88160 286876 2026-11-08T22:36:48Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'et eius antiquitatem quibusdam rationibus inferr; occultum miraculum quod profitetur non exponit. In regno Neapolitano Melphitanii omnium primi (vti ferunt) pyxidem instruebant nauticam: vtq; Flauius Blondus Melphitanos haud perperam gloriari prodit, edocti à ciue quodam Iohanne Goia, anno post natum Christum Millesimo, trecentesimo: Oppidum illud in regno Neapolitano, non procul à Salerno, iuxta promontorium Mineruae situm; cuius principatu... 286876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>et eius antiquitatem quibusdam rationibus inferr; occultum miraculum quod profitetur non exponit. In regno Neapolitano Melphitanii omnium primi (vti ferunt) pyxidem instruebant nauticam: vtq; Flauius Blondus Melphitanos haud perperam gloriari prodit, edocti à ciue quodam Iohanne Goia, anno post natum Christum Millesimo, trecentesimo: Oppidum illud in regno Neapolitano, non procul à Salerno, iuxta promontorium Mineruae situm; cuius principatu Carolus quintus Andream Doream, magnum illum Classicum ducem, propter egregiam nauatam operam donavit. Atq; illa quidem pyxide, nihil vnaquam humanis excogitatum artibus, humano generi profuisse magis, constat: Inuentam tamen antè ab alijs, et in marinis artibus admissam, ex veteribus scriptis, et quibusdà argumentis et coniecturis existimant nonnulli. Scientia Nauticae pyxidulae traducta videtur in Italianam, per Paulum Venerum, qui circa annum M C C L x. apud Chinas artem pyxidis didicit; Nolim tamen Melphitanos tanto honore priuari, quòd ab ijs in mari mediterraneo, primùm vulgariter fabricata fuerit. Goropius inuentionem tribuit Cimbrissiue Teutonibus, seilicet quod 32: ventorum nomina pyxidi inscripta, ab omnibus naucleris, siue galli, Britanni, siue Hispani sint, Teutonica lingua pronuntiantur: Sed Itali sua lingua vernacula describunt. Sunt qui putant Salomonem Regem Iudeae cognouisse et indicasse usum pyxidis nauticae suis naucleris, in magnis navigationibus, cum tantam vim auri reportarent ab Indis occidentalibus: Quare et à dictione hebraica Paruaim, regiones Peru auro abundantes, Arias Montanus nominatas esse contendit. Sed ab inferioris Aethiopiae littore verisimilius, vt alij commemorant à Regione Cephala. At illud minus verum videatur, quòd Phænices Iudeae contermini, in navigationibus prioribus sæculis peritissimi, (quorum etiam ingenij, laboribus, et consilio, vt in alijs operibus, ita in fabricandis nauibus, et expeditionibus ipsis, vsu eft Salomon) nesciebant magnetica auxilia, artem pyxidis marinæ: Si enim in vsu fuisset apud illos, procul-dubio et Graeci, et Itali, barbari; omnes rem tam necessariam, et communi vsu nobilitatam intellexissent, nec vnquam obliuione, inclita, cognitu facillima, summeq; requisitaperirent; sed aut per manus tradita fuisset disciplina ad posteriores, aut aliquod eiusmonumentum scriptis exstaret. Sebastianus Cabottus primus inuenit quòd magneticum ferrum variaret. Gonzalus Ouiedus primus scribit in sua historia in meridiano Azorum ferrum non variare. Fernelius in libro de abditis rerum causis, in magnete abditam esse & abstrusam causam; alibi cælestem dicit, nihilq; præter ignotum per ignotius parturit. Rudis est enim illa, ie-<noinclude></noinclude> 8fzhkiqzftlmjuogyugfxxje5v1f31x 104 88161 286877 2026-11-08T22:44:50Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'iuna, &amp; frigida causarum abditarum inquisitio. Ingeniosus Fracastorius philosophus eximius, rationem quærit directionis magnetis, &amp; montes singit magneticos hyperboreos, magnetica ferramenta allicientes: hanc opinionem ab alijs etiam quodammodo acceptam, multi sequuntur, tam suis scriptis, quam geographicis tabellis, chartis marinis, &amp; orbis descriptionibus: solumiantes sibi polos magneticos, &amp; rupe ingentes, à telluris polis... 286877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>iuna, &amp; frigida causarum abditarum inquisitio. Ingeniosus Fracastorius philosophus eximius, rationem quærit directionis magnetis, &amp; montes singit magneticos hyperboreos, magnetica ferramenta allicientes: hanc opinionem ab alijs etiam quodammodo acceptam, multi sequuntur, tam suis scriptis, quam geographicis tabellis, chartis marinis, &amp; orbis descriptionibus: solumiantes sibi polos magneticos, &amp; rupe ingentes, à telluris polis alienos. Ante Fracastorium opusculum extat nomine Petri cuiusdam Peregrini, ducentis amplius annis, satis pro tempore eruditum, quod nonnulli ex Rogerij Baconi Angli Oxoniensis opinionibus dimanæ existimant: In quo libro argumenta directionis magneticæ, à polis cæli, &amp; cælo ipso quæruntur. Ex hoc Petro Peregrino, Iohannes Taisner Hannonus libellum extraxit, &amp; ut nouum divulgavit. Cardanus ortum stellæ in cauda vrsæ maioris celebrat, quam variationis causam in ortum posuit: putans ille quidem semper certam esse variationem, ab ortu stellæ. Sed variationis pro regionis mutatione varietas, &amp; mutationes in multis locis, in australibus etiam regionibus irregularis, singularem syderis dominarum, ex boreali exortu non admittunt. Collegium Conimbricense petit causam à parte aliqua cæli iuxta polum: Scaliger exercitatione: in Cardanum C XXXI, cælestem causam sibi ignotam, &amp; terrestres magnetes nulquam inuentos inducit; non à montibus illis sideriticis, sed ab ea vi quæ illorum fabricatrix fuit, illa nempe cæli parte quæ septentrionali illi puncto imminet. Hanc opinionem plurimis verbis vir ille eruditus exornat, &amp; multis in margine subtilitatibus coronat; sed rationibus non ita subtilibus. Martinus Corresius locum attractiuum ultra polos, &amp; mobiles cælos esse existimat. Bezzardus quidam Gallus polum observat zodiaci, non minori vanitate. Iacobus Scuertius Parisiensis, inter paucia recitata, nouos singit errores de diuerfarum terrarum diversis in directione magnetibus: tum etiam de orientalibus &amp; occidentalibus partibus magnetis: Robertus Norman Anglus punctum ponit &amp; locum respectivum, non attractuum, in quem magneticum ferrum collimaret, non quod ipsum alliceret. Franciscus Maurolycus problemata pauca de magnete tractat, iuxta tritasaliorum opiniones, variationem ab insula quadam magnetica, ab Olao magno commemorata fieri autumat. Iosephus Costa magnetem prorsus ignorans, de magnete tamen verba otiosa fundit. Livius Sanutus in sua geographia Italicè, multum disputat de primo meridiano magnetico, de polis magneticis, an in cælo, aut in terra; Et de instrumento ad inueniendam longitudinem: sed non intellectâ magneticâ<noinclude></noinclude> 7o6ujxz5g0xndrgfs6oyymhvotkj577 104 88162 286878 2026-11-08T22:45:26Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'naturâ, nihil præter errores &amp; caligines in tam excellenti cognitione commouet, Fortunius Affaitatus de attractione ferri, &amp; conversione ad polos satis ineptè philosophatur. Nouissimè Baptista Porta, philosophus non vulgaris, in sua magia naturali, librum septimum fecit condum, &amp; promum mirabilium magnetis; sed pauca ille de magneticis nouit motionibus, aut vidit vnquam; &amp; nonnulla de manifestis viribus, quæ vel ipse à R. M. P... 286878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>naturâ, nihil præter errores &amp; caligines in tam excellenti cognitione commouet, Fortunius Affaitatus de attractione ferri, &amp; conversione ad polos satis ineptè philosophatur. Nouissimè Baptista Porta, philosophus non vulgaris, in sua magia naturali, librum septimum fecit condum, &amp; promum mirabilium magnetis; sed pauca ille de magneticis nouit motionibus, aut vidit vnquam; &amp; nonnulla de manifestis viribus, quæ vel ipse à R. M. Paulo Veneto didicit, vel suis vigilijs deprompstit, non ita bene inuenta &amp; observata sunt; fed falsissimis experimentis scatent, quemadmodum suis locis apparebit: multis tamen ego illum dignum laudibus iudico, quòd rem tantam (vti alias res plurimas fæliciter satis, non mediocri cum fructu) aggressus fuerit, &amp; quòd vltériùs perscrutandi occasionem dederit. Hi omnes ante nos philosophantes, paucis experimentis vagis &amp; incertis, ab abditis rerum causis petitis rationibus, de attractione philosophantes; tum in magneticarum directionum causis, cœli partem, polos, sydera, asterismos, aut montes, rupestes, inane, atomos, locos attractivos, vel respectuos extra cælum, nonnullaq; huiusmodi non demonstrata paradoxa quærentes; toto cælo errant, &amp; cæci vagantur: neque istos errores &amp; impotentes eorum ratiunculas conuellere argumentis adhuc statuimus, nec alias plurimas de magnete fabulas, nec impostorum aut fabulatorum superstitiones: Vt Francisci Ruei de magnete dubitationem, an cacodæmonum sit impostura: nec quòd in somnis ignorantis fœminæ capiti subditus, adulteram lecto deturbat: nec quòd magnes furibus suo sumo &amp; nidore vstui sit, quasi ad furta lapis natus sit: Aut quod seras &amp; clauturas aperiat, vt delirat Serapio: nec quod ferrum traæum à magnete, in libra positum, nihil magneti ponderis adijceret, quasi ferri grauitas vi lapidis absorberetur: Aut quod Serapio &amp; Mauri tradunt in India maritimas quasdam cautes existere, magnete abundantes, quæ clausos omnes è nauibus ad eas appusis extrahunt, &amp; nauigia sistunt, quam &amp; Olaus magnus non omittit fabulam, qui montes sub septentrione esse dicit tantarum virium attrahendi, vt naues ligneis clausis ædificatæ sint, ne permagneticos scopulos pertranseuntes, è ligno ferrei clavi traherentur. Nec quod albus magnes conquiri possit pro amoris philtro: Aut, vt inconsideratè recitat Hali Abas, quod, si in manu teneatur dolores pedum, &amp; spasnum curabit: Aut quod gratum facit &amp; acceptum principibus, aut eloquentem, vt Pictorius cecinit; Aut quod Albertus magnus docet duo vt sint magnetum genera, alterum quod in Boream, alterum quod in Meridiem dirigit: Aut quod ad stellas Boreales dirigitur ferrum vi communicata stellarum polarium, vti solem sequun-<noinclude></noinclude> 9h8yg3lcsw6hqyxr2ghd71kumkcg287 104 88163 286879 2026-11-08T22:45:50Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tur plantæ, vt Heliotropium: Aut vt Lucas Gauricus Astrologus caudæ vrsæ maioris subesse lapidem magnétæm statuit: deputari etiam vult Saturni planetæ, perindè vt Sardonychum, &amp; onychum; etiam &amp; Marti magnetem, simul cum adamante, Iaspide, &amp; Rubino; adeò vt à binis regatur planetis. Magnes præterè ab eo dicitur ad virginis signum pertinere: Qui multas huiusmodi erudito mathematico velo, pudendas stultitias protegit: Aut vt magneti... 286879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>tur plantæ, vt Heliotropium: Aut vt Lucas Gauricus Astrologus caudæ vrsæ maioris subesse lapidem magnétæm statuit: deputari etiam vult Saturni planetæ, perindè vt Sardonychum, &amp; onychum; etiam &amp; Marti magnetem, simul cum adamante, Iaspide, &amp; Rubino; adeò vt à binis regatur planetis. Magnes præterè ab eo dicitur ad virginis signum pertinere: Qui multas huiusmodi erudito mathematico velo, pudendas stultitias protegit: Aut vt magneti, vrsæ sculpatur imago quando Luna septentriones aspexerit, vt suspensus filo ferreo, vrsæ cælestis virtutem conciliaret, vt Gaudentius Merula commemorat: Aut quod magnes traheret ferrum, &amp; dirigeret in septentriones, quod ferro sit ordine superior apud vrsum, vt scribit Ficinus, &amp; recitat Merula: Aut quod interdiu quidem hanc ferri trahendi vim habet, noctuvero imbecillum, aut potius nullam: Aut quod sanguine hircino languida &amp; sopita virtus restauretur, vt Ruellius scribit: Aut quod Hircinus sanguis magnetem liberaret ab adamantis veneficio, ita vt extinta vis reviuiscat, cum hircino sanguine proluitur, propter dissidium inter sanguinem illum &amp; adamantem: Aut quod maleficium remoueret à mulieribus, &amp; fugaret dæmones, vt somniat Arnoldus de villa noua: Aut quod conciliare potest vxoribus maritos, aut nuptias revocare maritis, vt docet præcursor vanitatum Marbodæus Gallus: Aut quod vis sit in magnete echeneidis sale affluato, vt aurum quod deciderit in altissimos putœs, extraheret, ex Cælij Calcagnini relationibus. Talibus sece nugamentis &amp; fictis fabellis deletant philosophi plebei, &amp; satiant rerum abditarum audios lectors, &amp; indoctos ineptiarum helluones: Sed postquam magnetica natura sequenti oratione referata fuerit, &amp; nostris laboribus &amp; experimentis exculta, abdita &amp; recondita tanti effectus causæ certæ extabunt, probatæ, ostensa, &amp; demonstratæ; simulque omnes caligines euanescent, omnesque errorum fibræ euulisæ, negleæ iacebunt; &amp; fundamenta inclitæ philosophiæ magneticæ iacta, de nouo apparebunt, vt excelsa ingenia non amplius otiosis opinionibus eludantur. Alii sunt viri docti qui in longinquis navigationibus variationis magneticæ differentias observauerunt: Doctissimus Thomas Hariotus, Robertus Hues, Edouardus Wrightus, Abrahamus Kendallus Angli; Alii instrumenta magnetica, &amp; expeditas observandi rationes inuenerunt, &amp; ediderunt, nauigantibus, longiusque peregrinantibus necessarias: vt Guilielmus Borough in libello de variatione pyxidis, Guilielmus Barlo in suo supplemento, Robertus Normannus in nouo suo attractiuo. Atque hic est ille Robertus Normannus (nauita peritus, &amp; ingeniosus artifex) qui primus declinatio-<noinclude></noinclude> k6ci8wt2rzgsliym3dfh6oj12cpw60r 104 88164 286880 2026-11-08T22:46:11Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nem magneticiferri inuenit. Alios plurimos sciens prætereo: recentiores Gallos, Germanos, &amp; Hispanos in suis plerumq; vernaculis scriptis, qui aut aliorum placitis abutuntur, &amp; veluti mangones noui titulis verbis compta, tanquam ornatu meretricio vetusta emittunt; aut ne memorati quidem digna proferunt: qui suffurato aliquo libro ex alijs authoribus sibi prensant, &amp; mendicant aliquem patronum, aut nomen sibi aliquod apud imperitos... 286880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>nem magneticiferri inuenit. Alios plurimos sciens prætereo: recentiores Gallos, Germanos, &amp; Hispanos in suis plerumq; vernaculis scriptis, qui aut aliorum placitis abutuntur, &amp; veluti mangones noui titulis verbis compta, tanquam ornatu meretricio vetusta emittunt; aut ne memorati quidem digna proferunt: qui suffurato aliquo libro ex alijs authoribus sibi prensant, &amp; mendicant aliquem patronum, aut nomen sibi aliquod apud imperitos &amp; iuvenes aucupantur, qui veluti per manus in omnibus scientijs errores videntur tradere, &amp; ex suo etiam aliquid nonnumquam falsi adiungere. CAP. II. Magnes lapis qualis sit, &amp; de eius inuentione. Apis ille qui vulgo magnes, vel ab inuentore, (licet non illo fabulo so Plinij bubulco ex Nicandro, clavis crepidarum &amp; baculi cuspipe hærentibus in area magnetica, dum armenta pasceret) vel à Magnesia regione Macedoniarum magnetum feraci: Aut Magnesia urbe Asiæ minoris in Ionia, iuxta Mæandrum fluvium, nuncupatur. Hinc Lucretius inquit, Quem magneta vocant patrio de nomine Graji, Magnetum quia sit patrijs in montibus ortus. Dicitur Heracleus ab urbe Heraclea, aut Hercule illo inuicto, ob magnum robur, &amp; in ferrum rerum omnium domitorem potestatem, &amp; dominium: aut sideritis quasi ferrarius; vetustissimis scriptoribus non in cognitus, tam Græcis, Hippocrati, alijsque; quam (vt arbitror) Iudæis Ægyptiisque; Quod in antiquissimis ferri metallis, in Asia celebrerimiis, magnes eiusdem veteri frater, sàpè cum ferro, effodiebatur. Atque si vera ea sint, quæ de Sinarum populo referuntur, non illi primis temporibus in magneticis experimentis insci, etiam quod apud illos magnetes omnium sunt præstantissimi. Ægyptii vt Manethus narrat ossis Ori nomine afficiunt: facultatem illam quæ præst conuersioni solis, Orum, vt Græci Apollinem appellantes. Postea vero ab Euripide vt refert<noinclude></noinclude> mkjoib49sublnjpbchi9u94hs0r0wu5 104 88165 286881 2026-11-08T22:46:29Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'refert Plato magnetis nomine insignitus est. A Platone in Ione, Nicandro Colophonio, Theophrasto, Dioscoride, Plinio, Solino, Ptolemæo, Galeno, aliisque naturæ scrutatoribus agnitus, &amp; commenda tus; non tamen in tanta varietate magnetum &amp; dissimilitudine, duritie, mollitudinis, grauitatis, leuitatis, densitatis, firmitudinis, friabilisue substantiæ: In tanta colorum &amp; multiplici qualitatum discrepantia, vil lam sufficientem de eo... 286881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>refert Plato magnetis nomine insignitus est. A Platone in Ione, Nicandro Colophonio, Theophrasto, Dioscoride, Plinio, Solino, Ptolemæo, Galeno, aliisque naturæ scrutatoribus agnitus, &amp; commenda tus; non tamen in tanta varietate magnetum &amp; dissimilitudine, duritie, mollitudinis, grauitatis, leuitatis, densitatis, firmitudinis, friabilisue substantiæ: In tanta colorum &amp; multiplici qualitatum discrepantia, vil lam sufficientem de eo historiam tradiderunt, quæ ideo præterrima aut imperfecta fuit temporis iniquitate quadam, quod non tam de longinquis regionibus, variæ rerum species, &amp; exotica non prius visa, à mercatoribus &amp; nauigantibus allata fuerunt olim, vt nuper; cum per vnuer sum terrarum orbem, cuncta mercimonia, lapides, ligna, aromata, herbæ, metalla, metallicaque quamplurima, audie conquiruntur: nec ita res metallica vbique exculta priori sæculo fuit. Differentia est ex vigore, mas num sit an femina: Sic veteres sàpè in eadem specie distingue bant plurima. Quinque genera ex Sotaco Plinius refert; ex Æthiopia, Macedonia, Bœotia, Troade, &amp; Asia, que præcipue veteribus fuerunt cognita: sed nos tot genera constituiimus; quot sunt in vniversa rerum natura, terrarum dissimilium regiones: Nam in omnibus climatibus, in omni prouincia, in omni solo, aut inuenitur magnes, aut propter profundiores sedes, &amp; impeditos recessus later incognitus; aut propter vires imbecilliores &amp; obscuras, à nobis dum videmus, &amp; tractamus non agnoscitur. Differentiæ priscis ex colore: In Magnesia, &amp; Macedonia vt sint rufi, nigrique, in Bœotia rufi magis quam nigri, in Troade nigri sine viribus: In magnesia Asiæ candidi, neque attrahentes ferrum, similesque pumici. Magnes validus, &amp; in experimentis nobilitatus, sa pius hoc seculo ferri impoliti speciem præ se fert, &amp; in ferrarijs metallis plerumq; reperitur: interdum etiam continuus per se inueniri solet: ta les ex India Orientali, China &amp; Bengala petuntur, ferrei, aut fusci sanguinei coloris, aut iecinoris; qui et præstantissimi, et magni etiam aliquando sunt, tanquam de magna rupe effræti, et ponderosi: aliquando quasi per se soli, et integri: ex ijs sunt qui cum vnius tantum libræ pondus ha bent, 4 ferri vncias aut semilibram, aut libram integrum, in subliue at tollere possunt. Inueniuntur in Arabia rufi, in modum tegulæ lati, non tanta grauitatis quam ex China aduecti, sed validi et boni: Nigriores paulo in Ilua insula Tuscani pelagi, quibuscum vnà nascentur etiam albi, quales in Hispania nonnulli in metallis Carauacæ: sed hi minoris effici entiæ. Reperiuntur etiam nigri, qui et imbecilliores, quales in Norve gia in ferreis metallis, et in maritimis locis, iuxta fretum Danicum. In nigro cærulei, aut in fusco cærulei, potentes etiam sunt, et commendati.<noinclude></noinclude> a43unxq3eymjvrvjeiymlbhkhyopce6 104 88166 286882 2026-11-08T22:46:40Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Alij vero sunt plumbei coloris, fissiles, &amp; non fissiles, magnetes veluti squamatim in tessulas fissiles; habeo &amp; griseos matmoreos cinerei coloris, &amp; maculis vt marmor griseum ornatos, qui &amp; optimè poliuntur. In Alemania sunt perforati tanquam faui, leuiores cæteris, &amp; tamen fortes. Metallici sunt qui in optimum ferrum funduntur; Alij fusionem non habent facilem metallicam, sed vruntur. Sunt grauissimi, vt &amp; valde leu... 286882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Alij vero sunt plumbei coloris, fissiles, &amp; non fissiles, magnetes veluti squamatim in tessulas fissiles; habeo &amp; griseos matmoreos cinerei coloris, &amp; maculis vt marmor griseum ornatos, qui &amp; optimè poliuntur. In Alemania sunt perforati tanquam faui, leuiores cæteris, &amp; tamen fortes. Metallici sunt qui in optimum ferrum funduntur; Alij fusionem non habent facilem metallicam, sed vruntur. Sunt grauissimi, vt &amp; valde leues; sunt robustissimi ferrea rapientes, alij vero imbecilliores qui minus possunt, alij tam languidi &amp; steriles, vt ægrè trahant tantillù ferri, nec magneticum aduerfum abigant. Firmi sunt alij &amp; contumaces, nec facile artificijs cedût: Alij friabiles. Rursum densi sunt &amp; duri vt smyris, aut rari &amp; molles vt pumex; Porosi, aut solidi; Integri &amp; vniformes, aut variij &amp; exesi; Duritie nunc ferrû imitantcs, immo aliquando ferro difficilius secantur aut limantur: Alij sicut argilla mollescunt. Non omnes magnetes reæè dici possunt lapides; sunt qui saxa potius repræsentant; alij vero venæ potius metallicæ existunt; alij glebæ &amp; terræ. Ita inter se variij &amp; dissimiles omnes, tum alij plus, alij minus virtute egregia dotati. Variantur enim ex soli natura, dissimili glebari mixtura &amp; humorû, pro regionis ratione &amp; labe, in suprema hac terræ adnata substantia, ex multarum causarum confluentijs, &amp; perpetua ortus &amp; interitus vicissitudine, corporumq; mutationibus. Nec rarus est hic tantæ virtutis lapis, nec vlla regio in qua non aliqua specie reperiatur. Quod si diligentius, &amp; maioris sumptibus ipsum insequèrentur homines, aut eruere propter difficultates possent, vbiq; in manus veniret, vti postea demonstrabimus. In multis regionibus inueniuntur &amp; aperta sunt magnetum valentium metalla, antiquis scriptoribus incognita, quemadmodum in Germania vbi magnetes erui nullus eorum affirmauit vnquam: tamen postquam patrum nostrorum memoria res metallica illic crescere cæpit, plurimis in locis magnetes potentès, &amp; viribus valentes eruuntur: vt in Hercinia sylua vltra Helceburgum; in Misenæ monte non longè à Suarcebergo; satis robustus inter Snebergum &amp; Annæbergû in valle Ioachimi, quem observauit Cordus: Item iuxta Pelam vicum in regione Francorum: In Boëmia in metallis ferrarijs ad Leslam pagum, alijsque locis, testibus Georgio Agricola, plurimisq; viris metallicis eruditis. Similiter in alijs regionibus hoc æuo ostenditur; nam lapis hic virtutibus suis egregius, vt nunc per vniversum terrarum orbem celebris; ita &amp; vbiq; omnislum terra profert, &amp; quasi omnium terrarum indigena est. In India orientali, in China, in Bengalâ, iuxta fluuiû Indum frequens, &amp; maritimis quibusdam cautibus: in Persia, Arabia, &amp; maris Erithrei insulis: in multis Æthiopiæ locis, vti olim zimiri de quo Plinius commemorat: In mi-<noinclude></noinclude> lv3vi1wsmh33gej1iu2g47zkmivomvt 104 88167 286883 2026-11-08T22:48:15Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nori Asia circa Alexandriam &amp; Troadem; In Macedonia, in Bœotia, in Italia, insula Elba, Barbaria; in Hispania, vt olim, sic nunc plurimis fodinis: In Anglia nuperrimè ingens eius vis reperita in metallo Adriani Gilberti viri nobilis; &amp; in Deuonia, &amp; in sylva de Dean: In Hibernia iridem, Noruegia, Dania, Suevia, Lappia, Liuonia, Prussia, Polonia, Hungaria. Nam licet terrestris globus varijs humoribus, &amp; glebarum naturis, perpet... 286883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>nori Asia circa Alexandriam &amp; Troadem; In Macedonia, in Bœotia, in Italia, insula Elba, Barbaria; in Hispania, vt olim, sic nunc plurimis fodinis: In Anglia nuperrimè ingens eius vis reperita in metallo Adriani Gilberti viri nobilis; &amp; in Deuonia, &amp; in sylva de Dean: In Hibernia iridem, Noruegia, Dania, Suevia, Lappia, Liuonia, Prussia, Polonia, Hungaria. Nam licet terrestris globus varijs humoribus, &amp; glebarum naturis, perpetua generationis &amp; corruptionis vicissitudine ortis, per totum eius ambitum temporis diuturnitate altius in superficie efflorescit, &amp; tanquam tegumento, &amp; inuolucro vario, &amp; caduco cingitur: tamen ex eius gremio plurimis sese attollit locis, à perfectiori corpore propinquior soboles; &amp; sese mittit in luminis auras. Inualidi verò magnetes &amp; minus robusti, humorum labe debilitati, in omniregione, in omni pago manifestè apparent: facile est inuenire ingentem eorum vim ubiq.; sine montium aut profunditatum penetratione, aut metallicorum difficultatibus &amp; ærumnis; quemadmodum in sequentibus demonstrabimus: hosq; ita preparare leui opera curabimus, vt virtus in illis languida &amp; sopita appareat. Dicitur à Græcis {{Greek|ἰχθύς}}, vt à Theophrasto, &amp; {{Greek|μαγνῆς}}; &amp; {{Greek|μαγνῆς}} vt ab Euripide, referente Platone in Ione: Ab Orpheo etiam {{Greek|μαγνῆς}}, &amp; {{Greek|σιδήρης}} quasi ferrarius: à Latinis magnes, Herculeus; Gallis aimant, corruptè ab adamante; Hispanis piedramant: Italics calamita; Anglis loadstone &amp; adamant stone, Germanis magnes, &amp; siegelstein: Ab Anglis, Gallis, &amp; Hispanis vulgo ab adamante nomen habet; forsàn quia olim decepti sunt sideritis nomine virtisq; communi: magnes {{Greek|σιδήρης}} dicitur à virtute alliciente ferrum: adamas {{Greek|σιδήρης}} dicitur à splendore ferri politi. Aristoteles lapidis tantùm nomine designat {{Greek|τοκε ἀλλὰ κυκλικῆς ἐξ ἀστραπαιουμονόσοι, κυκλικῶν τι τὴν ἐπιχώνιον αὐτὸν ἐφεστῇ τοῦ λαβων ἐφιμώτητο τῷ σιδήρῳ καὶ ὑπὲρ}} de anima 1. Magnetis nomine appellatur alius etiam lapis plurimum à siderite differens, qui argenti speciem præfert; naturà Amianto similis, &amp; quod ex crustis (lapidum specularium modo) constat, forma differt: Germanis Katzensilbar &amp; Talke. {{nop}}<noinclude></noinclude> kblv19fm73pxrc8rw4h2pwu691omrix 104 88168 286884 2026-11-08T22:48:39Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'CAP. III. Magnes habet distinctas naturali potestate partes, & polos virtute conspicuos. Væ in lapide ipso manifesta sunt plurima, antehac cognita, non tamen bene explorata, hæc primùm breuiter indicanda sunt, vti magneticas &amp; ferreas vires intelligent studiosi, nec rationum &amp; demonstrationum in ipso limine insciij perturbentur. In cælo mathematici constituant binos vniuscuiusq; sphæræ mouentis polos: ita nos polos naturales virtute... 286884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>CAP. III. Magnes habet distinctas naturali potestate partes, & polos virtute conspicuos. Væ in lapide ipso manifesta sunt plurima, antehac cognita, non tamen bene explorata, hæc primùm breuiter indicanda sunt, vti magneticas &amp; ferreas vires intelligent studiosi, nec rationum &amp; demonstrationum in ipso limine insciij perturbentur. In cælo mathematici constituant binos vniuscuiusq; sphæræ mouentis polos: ita nos polos naturales virtute præcellentes etiam in terrestri globo, puncta constantia ad diurnæ revolutionis motum disposita inuenimus: vnum in Arctos tendentem &amp; septentriones; alterum in aduersam cali partem. Perindè magnes polos habet suos, borealem &amp; meridionalem à natura, constituta in lapide certa &amp; destinata puncta, motionum &amp; effectuum primarios terminos, &amp; actionum &amp; virtutum plurimarum limites, &amp; moderatrices. Illud tamen intelligere oportet quod non à mathematico puncto, robur lapidis dimanat, sed à parribus ipsis, omnèque illæ in toto partes dum totius sint, quò propiores fuerint polis lapi dis, cò semper firmiores concipiunt vires, &amp; in alia corpora effundunt; hi poli terræ polos observant, &amp; ad eos mouentur, illisq; famulantur. Poli magnetici inueniri possunt in omni magnete, tam valido &amp; potenti (quem antiquitas appellabat masculum) quam languido, imbecilli, &amp; feminino; in figura artificiosa, vel fortuita, longa, plana, quadrata, trigona, polita; vel rudi, abrupta, vel impolita; sèmpre magnes polos continet suos &amp; indicat. Sed quoniam forma sphærica, qua &amp; perfectissima, cum terra globosa maximè consentit, &amp; ad usus &amp; experimenta maximè idonea sit, præcipuas igitur nostras per lapidem demonstratio nes, globoso magnetè fieri volumus, tanquam magis perfecto &amp; accommodato. Sumito igitur magnetem valentem, solidum, justæ magnitudinis, vni-formem, durum, integrum; fac ex illo globum versatili instrumento quo rotundantur crystalli, &amp; nonnulli lapides, aut alijs instrumentis, vti materia &amp; firmitas lapidis desiderat, quæ aliquando difficilè artificijs cedit. Hic ita præparatus lapis, vera est, homogenea, eiusdemq; figuræ, telluris soboles: formam arte orbicularem naçta, quæ communi matri telluri à primordijs natura concessit: estque physicum<noinclude></noinclude> 4t8rwekosv2j8pkxzxt12py3d1x5fvs 104 88169 286885 2026-11-08T22:49:02Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'corpusculum plurimis virtutibus imbutum, quo plurimæ in philosophia abstruse &amp; neglectæ veritates, misera caligine absconditæ, hominibus facilius innotescere possunt. Appellatur à nobis hic lapis rotundus seu Terrella. Ut igitur poli terræ conformes inueniantur, tene lapidem rotundum in manu, &amp; pone acum vel filum ferreum supra lapidem: mouentur fines ferri super centrum suum &amp; subito quiescunt. Lapidem, qua iacet &amp; hæret filu... 286885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>corpusculum plurimis virtutibus imbutum, quo plurimæ in philosophia abstruse &amp; neglectæ veritates, misera caligine absconditæ, hominibus facilius innotescere possunt. Appellatur à nobis hic lapis rotundus seu Terrella. Ut igitur poli terræ conformes inueniantur, tene lapidem rotundum in manu, &amp; pone acum vel filum ferreum supra lapidem: mouentur fines ferri super centrum suum &amp; subito quiescunt. Lapidem, qua iacet &amp; hæret filum, signa ochra, aut creta: moue fili medium seu centrum in alium locum, &amp; sic in tertium, &amp; quartum, semper signando lapidem secundum longitudinem ferri permanentis: lineæ illæ circulos ostendunt meridianos, siue meridianis similes in lapide, siue terrella, quos omnes in polis lapidis concurrere manifestū erit. Ita continuatis circulis poli apparent, tam Borealis polus quam meridionalis, &amp; inter hos medio interuallo ducere licet circulum maiorem pro æquatore, non aliter quam in cælo, &amp; suis sphæris describunt Astronomi, aut in terrestri globo Geographi; nam &amp; linea illa in hac nostra terrella descripta, variē est visus in demonstrationibus nostris, &amp; magneticis experimentis. Inueniuntur etiam poli in rotundo lapide, versorio, ferro magneteta &amp; supra acum vel cuspidem in basifirmatam positō, vt libere converti possit hoc modo: {{missing image}} Supra lapidem A B, versorium collocatur, ita ut versorium maneat in æquilibrio: signabis viam quiescentis ferri creta: Moue instrumentum in alium locum, &amp; directionem respectumq; rursus notabis: plurimis in locis idem facito, &amp; inuenies ex concurrentia linearum directionis, polum alterum in A puncto, alterum in B. Polū etiam verum indicat versorium propè lapidem positum, cum ad rectos angulos audie lapidem intuctur, &amp; polum ipsum directe inquirit.<noinclude></noinclude> br12ndjzsnq3gzfnq0r7jorugbh3cmb 104 88170 286886 2026-11-08T22:49:23Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '& rectâ lineâ per axem in centrum lapidis conuertitur. Veluti versorium D, A &amp; F, polum &amp; centrum respicit, E vero nec polū A iuste, nec F centrum. Tenuioris sili ferrei pars, longitudinis grani hordei, imponitur lapidi, moueturq; per regiones lapidis &amp; superficiem, donec ad perpendiculum erigitur: nam in ipso polo erectus stat, tam Boreali, quam meridionali; quò magis distat à polo, eo magis inclinat. Polos sic inuétos, acutiori... 286886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>& rectâ lineâ per axem in centrum lapidis conuertitur. Veluti versorium D, A &amp; F, polum &amp; centrum respicit, E vero nec polū A iuste, nec F centrum. Tenuioris sili ferrei pars, longitudinis grani hordei, imponitur lapidi, moueturq; per regiones lapidis &amp; superficiem, donec ad perpendiculum erigitur: nam in ipso polo erectus stat, tam Boreali, quam meridionali; quò magis distat à polo, eo magis inclinat. Polos sic inuétos, acutiori lima in terrella signabis, aut terebello. CAP. IIII. Polus lapidis quis sit Borealis: &amp; quomodo discernitur à meridionali. Elluris polus alter versus Cynosuræ astrû conuertitur, certumq; in cœlo punctum constâter respicit, (nisi quod ex astris fixis promotis in longitudinem immutatur, què motum nos in tellure agnoscimus, vt postea demonstrabimus:) Alius vero in aduersam califaciem veteribus ignotam, nunc in magnis navigationibus conspicuam, &amp; stellis frequentibus ornatam conuertitur: Perinde magnes virturem &amp; potentiam habet, seipsum in Boream &amp; Austrâ dirigendi (consentiente &amp; conferente vires terra ipsa) juxta naturæ conformacionem, quæ lapidis motiones, ad eius genuinas locationes componit. Quod sic demonstratur: Lapidem magneticum (polis inuentis) collocabis in væ ligneo rotudo, Cypho vel paropside, illum cum væ simul (tanquà nautam in cymba) collocabis super aquâ in væ magno aliquo aut cisterna, vt liberè posset in medio fluitare, nec tangat limbû eius, vbi ventis ær non cômouetur, quibus motus lapidis naturalis impediatur: hic ille lapis tanquam in nau, in medio superficie aquæ tranquilla, &amp; non fluctuantis positus, seipsum illico cum væ deferte cômouebit, &amp; circulariter voluetur, donec meridionalis eius polus in septentriones, septentrionalis in austrâ dirigitur: Recurrit nãq; à positione contraria, ad polos: &amp; quanquà primo impetu vehementiore polos præterlabitur; tamè iteratis quibusdâreversionibus, rãndè in polis, siue meridianô, acquiescit (nisi quod pro loci ratione à punctis illis, siue meridionali linea, aliquantulâ distrahitur, variatione quadâ, cuius causam postea declarabimus.) Quoties hunc de suo loco dimouebis, toties egregia nature dote, repetit cer-tos illos &amp; destinatos terminos; neq; hoc tantum sit, si ad planû horizontis poli æqualiter in væ dispositi fuerint: verùm etiam si decè,<noinclude></noinclude> dt48i6gkwka25decxpzbt7hdqj0vrg7 104 88171 286887 2026-11-08T22:49:38Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'aut viginti, aut triginta, aut quinquaginta aut octoginta gradibus; alter polus, siue meridionalis siue borealis, supra planum horizontis attolleretur in vase, aut deprimeretur: Borealem tamen partem lapidis, meridiem petere, australem septentriones videbis; adeò vt polus lapidis si uno tantùm gradu à Zenith, &amp; summo cœli distabit, in lapide sphærico, lapis totus voluitur, donec polus suas sedes occupet; licèt non verè directas, tamen ver... 286887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>aut viginti, aut triginta, aut quinquaginta aut octoginta gradibus; alter polus, siue meridionalis siue borealis, supra planum horizontis attolleretur in vase, aut deprimeretur: Borealem tamen partem lapidis, meridiem petere, australem septentriones videbis; adeò vt polus lapidis si uno tantùm gradu à Zenith, &amp; summo cœli distabit, in lapide sphærico, lapis totus voluitur, donec polus suas sedes occupet; licèt non verè directas, tamen versus illas partes inclinabit, &amp; in directionis meridiano requiescat. Simili etiam impetu fertur si meridionalis polus elatus fuerit ad superiora, ac si Borealis supra Horizontem exaltatus fuerit. Semper vero animaduertèdum, quòd licèt lapidum varia sit dissimilitudo, &amp; magnes magnetem virtute &amp; efficientia longè superet; tamen omnes eosdem habent limites, &amp; ad eadem puncta deservunt. Præterea meminisse oportet omnes antenos de polis lapidis scribentes, artificesq; omnes &amp; naucleros, in maximo errore versari, qui partem lapidis in septentriones inclinantem, septentrionalem polum lapidis existimant, in meridiè vergentem meridionalem, quod postea falsum esse demonstrabimus. Tam male adhuc culta omnis magnetica philosophia extat, vel in primis fundamentis. CAP. V. Magnes attrahere videtur magnetem in positione naturali: in adversa vero fugat, &amp; in ordinem reducit. Primùm à nobis indicandæ sunt virtutes apparentes &amp; vulgares lapidis, verbis visitatis; postèa vero subtilitates plurimæ, abstrusa adhuc &amp; incognitæ, in te-nebris latètes, aperiendè sunt, earumq; omnium causà (reseratis naturæ arcanis) verbis idoneis, &amp; ingenij, suis locis demonstrandæ. Tritum est &amp; vulgare, quòd magnes trahit ferrum; eodem etiam modo magnes allicit magnetem. Lapidem quem habes polis distinctis perspectum, tám meridionali quam boreali signatum, pone in suo vase vt fluctuet; sintq; poli ad planum horizontis rectè dispositi, aut saltèm non multùm eleuati &amp; obliqui: tene alterum lapidem cuius poli etiam cogniti sunt in manu; ita vt polus meridionalis eius, sit versus polum septentrionalem natantis, propè ipsum à latere: sequitur namq; illico fluctuans lapis, lapidem<noinclude></noinclude> 7ll5j5ehuvncerrhxfqdz1imyi2os7n 104 88172 286888 2026-11-08T22:49:56Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '(modo intra vires eius, &amp; dominatum fuerit) nec desistit, nec deserit, donec adhæreat: nisi manum subducendo, coniunctionem cautè euitaueris. Perinde etiam si septentrionalè polum illius quem manu tenes opponas meridionali polo lapidis natantis, concurrunt inter se, &amp; mutuo sequuntur inuicem. Contrarij enim poli contrarios alliciunt. Iam vero si septentrionalem septentrionali, aut meridionalem meridionali codem modo apponas, lapis lap... 286888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>(modo intra vires eius, &amp; dominatum fuerit) nec desistit, nec deserit, donec adhæreat: nisi manum subducendo, coniunctionem cautè euitaueris. Perinde etiam si septentrionalè polum illius quem manu tenes opponas meridionali polo lapidis natantis, concurrunt inter se, &amp; mutuo sequuntur inuicem. Contrarij enim poli contrarios alliciunt. Iam vero si septentrionalem septentrionali, aut meridionalem meridionali codem modo apponas, lapis lapidem fugat, &amp; tanquam clauum impellente nauita divertit, &amp; in contraria velificat qui æquora fulcat, nec vspiam constat aut acquiescit, si alter insequitur. Disponit etiam lapis lapidem, conuertit alter alterum, in ordinem reducit, &amp; in suas concordantias deducit. Cum vero iuxta naturæ ordinem conueniunt &amp; coniunguntur, firmiter mutuo cohærent: Veluti si opponeres septentrionalem polum lapidis eius qui in manu est, tropico Capricorni magnetis rotundi fluâuantis (ita enim lapidem rotundum id est terrellam vt globum ipsum mathematicis circulis distinguere iuuabit) aut cuiuis puncto, inter æquatorem &amp; polum meridionalem; voluitur illico lapis natans, &amp; ita se componit, ut ei meridionalis polus septentrionalem polum alterius attingat, &amp; cum eo coniunctissimè combinetur. Eodem etiam modo ex altera parte æquatoris, polis aduersis, similes effectus præstabis: atq; sic hac arte &amp; subtilitate, &amp; attractionem, &amp; fugam, &amp; circularem motum ad positionem concordantem, &ad inimicos congressus declinandos, ostendimus. In uno præterea eodemq; lapide, Sic possumus hæc omnia demonstrare: tum etiam quomodo eadem pars lapidis vnius, ex divisione potest fieri aut borealis, aut meridionalis. Lapis sit oblongus A D, in quo sit A septentrionalis, D meridionalis polum; hunc in duas partes æquales seca; postea expone in suo vasculo partem A aquæ, vt fluctue. {{missing image}}<noinclude></noinclude> qvh93akuliqcehxhh59j6ov8f3wetw1 104 88173 286889 2026-11-08T22:50:15Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Et videbis quod A punctum septentrionale, vertetur in meridiem vt prius; similiter etiam D punctum movebitur in septentriones, in diuiso lapide, vt in integro. B vero, &amp; C quæ antea continuæ erant partes, nunc diuisæ, alia est meridionalis B, septentrionalis vero C. B trahit C, cupiens vniri, &amp; in pristinam continuitatem reduci: qui duo nunc lapides ex uno saqi sunt: ob eamq; causam, C vnius convurtens se ad B alterius, mutuò sese att... 286889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Et videbis quod A punctum septentrionale, vertetur in meridiem vt prius; similiter etiam D punctum movebitur in septentriones, in diuiso lapide, vt in integro. B vero, &amp; C quæ antea continuæ erant partes, nunc diuisæ, alia est meridionalis B, septentrionalis vero C. B trahit C, cupiens vniri, &amp; in pristinam continuitatem reduci: qui duo nunc lapides ex uno saqi sunt: ob eamq; causam, C vnius convurtens se ad B alterius, mutuò sese attrahunt, &amp; soluti ab impedimentis &amp; suis ponderibus, vt in aqua superficie, concurrunt &amp; coniunguntur. Quod si partem aut punctum A dirigas in C alterius, alter alterum fugat, &amp; auersatur: perueritur namq; sic natura, forma-que lapidis disturbatur, quæ leges strictè observat, quas corporibus imposuit: hinc fuga vnius, à praù alterius positione, discordiâque, nisi omnia secundum naturam probè composita fuerint, nec iniustam &amp; iniquam pacem, &amp; conuenientiam admittit: sed bella vimq; infert, vt bene iustèque corpora acquiescant. Rectè igitur disposita mutuò sese trahunt; hoc est ambo lapides tam fortior quam imbecillior concurrunt inuicem, totisq; viribus tendunt ad vimtatem, quod manifestum in omnibus, non tantùm Æthiopicis, vt Plinius putabat. Æthiopici illi si fuerint validi, vt etiam ex China delati, quia robustiores omnes, effectuni ciciùs &amp; planiùs ostendunt, in partibus polo finitimis fortiùs attrahunt, convurtunturque, donec polus polum directè aspiciat. Polus lapidis, alterius lapidis conuenientem parem (quam aduersam appellant) veluti Aquilonaris Austrinam, firmiùs attrahit, &amp; festinantius rapit; perinde &amp; ferrum aduocat vehementius, quod &amp; illi fortiùs inhæret, siue excitum fuerit antè magnete, siue intagium. Sic enim non sine ratione à natura comparatum est, vt quæ proximiores sint partes polo, firmiùs alliciant: in polo vero ipso sedes sit, tanquam regia summæ &amp; spectatæ virtutis, ubi vehementius trahuntur, &amp; ægerrime dimituntur corpora magnetica admota. Sic poli respuunt magis abiguntq; peruerse obiecta inconcinna &amp; aliena. {{nop}}<noinclude></noinclude> ei23x4go2osx88v7zfy2st123jzcurl 104 88174 286890 2026-11-08T22:50:33Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'CAP. VI. Magnes, tâm venam ferri attrahit, quàm ferrum ipsum excoctum &amp; conflatum. Rima illa virtus manifesta maximè &amp; antiquitùs commendata, est ferri attractio, nam &amp; Plato commemorat quod magnes ita ab Euripide nominatus, ferrum allicit, &amp; non solum ipsos annulos ferreos trahit, sed etiam vim annulis indit, vt idem facere possint quod lapis, alias scilicet annulos trahere, vndè aliquando longa ferri, clauorum, aut annulor... 286890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>CAP. VI. Magnes, tâm venam ferri attrahit, quàm ferrum ipsum excoctum &amp; conflatum. Rima illa virtus manifesta maximè &amp; antiquitùs commendata, est ferri attractio, nam &amp; Plato commemorat quod magnes ita ab Euripide nominatus, ferrum allicit, &amp; non solum ipsos annulos ferreos trahit, sed etiam vim annulis indit, vt idem facere possint quod lapis, alias scilicet annulos trahere, vndè aliquando longa ferri, clauorum, aut annulorum catena efficiur, dum alij, ex alijs pendent. Optimum ferrum (quale illud quod ab visu acies dicitur, aut à regione Chalybum Chalybs) optimè &amp; firmiter, à valente magnetè trahitur; minus vero bonum, impurum, rubiginosum, &amp; à recrementis non rectè purgatum, &amp; fornaci bus non elaboratum secundis, imbecillius: paulò etiam languidius cum crassis, pinguisbus, &amp; lentis humoribus obductum &amp; fœdatum fuerit. Venas ferri etiam trahit, divites illas quidem &amp; ferrei coloris; Imbecilles &amp; non admodum feraces, nisi arte quadam præparatas non allicit. Attraheendi virtutem aliquam magnes amittit, &amp; quasi senio tabescit, si ærì aperto expositus diutiùs, non in theca, limatura, aut squama ferri repositus fuerit. Quare tali materia obruendus est: nihil est quod huic virtuti integrà planè resistit, quod non corporis forma destruit, aut corrodit: non mille siaduncti fuerint adamantès. Neque Theamedem villum esse, &amp; vim magneti habere contrariam existimo. Quanquà Plinius vir egregius, &amp; transcriptorum optimus (aliorum enim visa &amp; inuenta, non sua semper &amp; præcipue posteritati tradidit) exscripsit ab alijs fabulam, apud recentiores iam recitando vulgarem: In India duos montes iuxta flumen Indum; alteri naturam esse, vt teneat omne ferrum, qui constat ex magnetè; alteri vt respuat, qui constat ex Theamede. Ita si sint ferrei clavi in calceamentis, vestigia auelli in altero non posse, in altero sisti. Albertus Magnus sua ætate magnetem inuentum esse scribit, qui vnâ parte ferrum ad se traheret, abigeret à se altera contraria: Sed malè rem observauit Albertus: Nam omnis magnes alterà parte ferrum taçtum magnetè allicit, alterà illum taçtum arcet, trahitq; ferrum excitum magnetè, valentiùs quàm intactum.<noinclude></noinclude> 1tzgpend7zsgzpdhznszpkt1heooy2i 286891 286890 2026-11-08T22:50:42Z Sjgallagher2 29663 286891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>CAP. VI. Magnes, tâm venam ferri attrahit, quàm ferrum ipsum excoctum &amp; conflatum. Rima illa virtus manifesta maximè &amp; antiquitùs commendata, est ferri attractio, nam &amp; Plato commemorat quod magnes ita ab Euripide nominatus, ferrum allicit, &amp; non solum ipsos annulos ferreos trahit, sed etiam vim annulis indit, vt idem facere possint quod lapis, alias scilicet annulos trahere, vndè aliquando longa ferri, clauorum, aut annulorum catena efficiur, dum alij, ex alijs pendent. Optimum ferrum (quale illud quod ab visu acies dicitur, aut à regione Chalybum Chalybs) optimè &amp; firmiter, à valente magnetè trahitur; minus vero bonum, impurum, rubiginosum, &amp; à recrementis non rectè purgatum, &amp; fornaci bus non elaboratum secundis, imbecillius: paulò etiam languidius cum crassis, pinguisbus, &amp; lentis humoribus obductum &amp; fœdatum fuerit. Venas ferri etiam trahit, divites illas quidem &amp; ferrei coloris; Imbecilles &amp; non admodum feraces, nisi arte quadam præparatas non allicit. Attraheendi virtutem aliquam magnes amittit, &amp; quasi senio tabescit, si ærì aperto expositus diutiùs, non in theca, limatura, aut squama ferri repositus fuerit. Quare tali materia obruendus est: nihil est quod huic virtuti integrà planè resistit, quod non corporis forma destruit, aut corrodit: non mille siaduncti fuerint adamantès. Neque Theamedem villum esse, &amp; vim magneti habere contrariam existimo. Quanquà Plinius vir egregius, &amp; transcriptorum optimus (aliorum enim visa &amp; inuenta, non sua semper &amp; præcipue posteritati tradidit) exscripsit ab alijs fabulam, apud recentiores iam recitando vulgarem: In India duos montes iuxta flumen Indum; alteri naturam esse, vt teneat omne ferrum, qui constat ex magnetè; alteri vt respuat, qui constat ex Theamede. Ita si sint ferrei clavi in calceamentis, vestigia auelli in altero non posse, in altero sisti. Albertus Magnus sua ætate magnetem inuentum esse scribit, qui vnâ parte ferrum ad se traheret, abigeret à se altera contraria: Sed malè rem observauit Albertus: Nam omnis magnes alterà parte ferrum taçtum magnetè allicit, alterà illum taçtum arcet, trahitq; ferrum excitum magnetè, valentiùs quàm intactum. {{nop}}<noinclude></noinclude> 06wduhdaq78prybvlymwdmi2lm68jou 104 88175 286892 2026-11-08T22:51:07Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'CAP. VII. Ferrum quid sit, &amp; ex qua materia, Osteaquàm magnetis originem &amp; naturam declarauimus: necessarium putamus, ferri etiam historiam, prius addere, &amp; ferri incognitas adhuc vires indicare, priusquam ad magneticarum difficultatum explicationes, demonstrationèque, &amp; cum ferro coitiones, &amp; concentus, oratio peruenniat. Ferrum ab omnibus in metallorum classe numeratur, estq; metallum liuidum, durissimum, ante fusione... 286892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>CAP. VII. Ferrum quid sit, &amp; ex qua materia, Osteaquàm magnetis originem &amp; naturam declarauimus: necessarium putamus, ferri etiam historiam, prius addere, &amp; ferri incognitas adhuc vires indicare, priusquam ad magneticarum difficultatum explicationes, demonstrationèque, &amp; cum ferro coitiones, &amp; concentus, oratio peruenniat. Ferrum ab omnibus in metallorum classe numeratur, estq; metallum liuidum, durissimum, ante fusionem ignitum, fusionis difficillima, sub malleo extenditur, &amp; multum sonat. Chemistæ dicunt si sulphur fixum terreum, argentum viuo fixo terreo, coniunctum fuerit, &amp; hæc ambo non pura, sed liuidæ albedinis fuerint, si superet sulphur, sit ferrum. Hi namp; metallorum saui magistri, qui plurimis inuentis, eadem torquendo conterunt, calcinant, soluunt, sublimant, deturbant, terræ magis hunc silium, &amp; propter terrenum sulphur, &amp; terrenum mercurium, quàm quoduis aliud metallo dijudicant: neq; enim aut aurum, aut argentum, plumbum, stannum, aut æs ipsum, tam terrestre putant: ob eamq; causam, non nisi fornacibus ferventissimis, vi sollium excoquitur, quod ita sustum, cum rursus obduriuit, non iterum sine magno molimine funditur; eius vero incrementum, difficillime. Metallorum durissimum, omnia domans frangensque, ex valida terrenioris substantiæ concretione. Quare ferrum tuic melius intelligemus quid sit, cum eas &amp; materiam metallorum quales illæ sint, aliter atq; ante nos alij putauerunt, declarabimus. Aristoteles halitum materiam metallorum ponit. Chemistarum chorus sulphur, &amp; argentum viuum statunt ipsa primordia. Gilgil Mauritanius cinerem aquâ madefactam. Georgius Agricola aquam vult esse mixtam cum terra: nec professò quicquam differt eius opinio à Mauritanii positione. At nos oriri metalla &amp; efflorescere in globi terrestris summitatibus, suis fontis distincta, vt cætera nonnulla fossilia, &amp; omnia apud nos corpora. Globus terrestris non constat ex cinere, aut inerti pulvere. Nee aqua dulcis elementum est, sed humorum telluris evaporatorum simplicior consistentia. Corpora pingua, aqua dulcis qualitatem ex-<noinclude></noinclude> bgismm6as61pq2dsv0blrtjoe7vootd 104 88176 286893 2026-11-08T22:51:24Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'pers, nullum argentum viuum, vt neq; sulphur, sunt principia metallorum: isti sunt alterius naturæ fructus, nec manent aut antecedunt in via generationis metallorum. Terra emittit succos varios, non genitos ex aqua, aut terra sicca, nec ex earum mixturiis, quam ex telluris substantia prognatos; hij non aduersis qualitatibus, aut substantijs distinguuntur, neq; tellus substantia est simplex, vt somniant Peripatetici. Existunt succi ex sublimat... 286893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>pers, nullum argentum viuum, vt neq; sulphur, sunt principia metallorum: isti sunt alterius naturæ fructus, nec manent aut antecedunt in via generationis metallorum. Terra emittit succos varios, non genitos ex aqua, aut terra sicca, nec ex earum mixturiis, quam ex telluris substantia prognatos; hij non aduersis qualitatibus, aut substantijs distinguuntur, neq; tellus substantia est simplex, vt somniant Peripatetici. Existunt succi ex sublimatis ex profundioribus locis vaporibus, Aquæ etiam omnes, telluris sunt extractiones &amp; quasi exsudationes. Reèè igitur aliqua ex parte, Aristoteles halitum illum qui continuatus in venis terrarum crassescit, materia vult esse metallorum: nam densantur in locis minus calidis halitus, quam vbi exorti sunt, &amp; à terrarum &amp; montium naturis, tanquam matricibus, conuenientibus temporibus, incrassantur mutanturq; in metalla: Sed non illi solûm venas constituant, sed influunt &amp; ingrediuntur solidioreni materiam, &amp; metalla constituant. Cum igitur materia illa concreta, in temperatoriibus alueis consederit, in tepidis illis spatij conformatur, non aliter atq; in vtero calenti, semen, aut embrio concrescit: aliquando halitus cum materia sola idonea in se coit: hinc metalla nonnulla pura eruuntur aliquando, sed rariùs, quæ absq; excoßione existunt perfecta: alij vero halitus qui terris immixti sunt superfluis, excoßione indigent, quomodò venæ metallorum omnium traßtantur, quæ recrementa sua omnia ignium vi dimitunt, &c in metallum sua fluunt, &amp; separantur à terrenis sordibus, non à vera telluris substantia. Quod vero sit aurum, aut argentum, aut æs, aut quod alia vlla existant metalla; non ex materiæ quantitate, aut proportione, non vllis materiæ viribus contingit, vt delirant Chemistæ; sed quando cumidonea materia alueis conuenientibus, &amp; regionibus, formas apprehendunt, ab vniversali natura, quibus persciuntur; non aliter atq; reliqua fossilia, vegetabilia, &amp; animalia quæq.; alioquin vagæ &amp; incertæ essent metallorum speciæ, quæ paucæ jam admodum eruuntur, adeò vt vix decem metallà agnoscantur. Cur vero natura adeò fuerit parca in metallorum numero, aut cur tot existant quot agnoscuntur ab hominibus, non facile est explicare; quamquam vaniores &amp; delirantes Astrologi, planetis singulis, sua metalla adiungunt. Sed neq; planetis metallà nec metallis planetæ, numero aut proprietate conueniunt. Quid enim cum Marte ferrum conuenit? nisi quod, vt ex illo instrumenta plurima, ita enses &amp; bellica, tormenta fabricantur. Æs quid ad vene rem spectat? aut Ioui quomodo correspondet stannum? aut plum-<noinclude></noinclude> ra0yt02sb3rrtbi936ieklwrdbn6qjv 104 88177 286894 2026-11-08T22:51:54Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'bum album? Veneri potius dedicanda. sed ista anilia. Halitus igitur remotior vis est generationi metallorum; succus ex halitibus, propinquior: sicut sanguis, semenq; in generatione animalis. Halitus vero illi, succiq; ex halitibus, corpora plerunq; ingrediuntur, &amp; immutant in marchasitas, &amp; in venas (habemus enim ligna plurima ita transmutata) efferuntur, in corporum matrices conuenientes, vbi formantur metalla: Ingrediuntur frequenti... 286894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>bum album? Veneri potius dedicanda. sed ista anilia. Halitus igitur remotior vis est generationi metallorum; succus ex halitibus, propinquior: sicut sanguis, semenq; in generatione animalis. Halitus vero illi, succiq; ex halitibus, corpora plerunq; ingrediuntur, &amp; immutant in marchasitas, &amp; in venas (habemus enim ligna plurima ita transmutata) efferuntur, in corporum matrices conuenientes, vbi formantur metalla: Ingrediuntur frequentissimè telluris veriorem &amp; magis homogeneam substantiam, &amp; fit diuturnitate temporis ferrea vena, fit etiam magnes lapis, qui nihil aliud est quam nobilis vena ferraria: ob camque causam, &amp; propter peculiarem à cæteris metallis substantiam, natura rarissimè, aut nunquam immiscet ferro metallum quoduis aliud, cum cætera metalla sepissimè miscentur per minima, &amp; simul congenerantur. Cum vero halitus ille succiue in efflorescentias deformatas à telluris homogenica substantia, hypothesis diversas, &amp; sales inciderint, in conuenientibus matricibus, (formis operantibus) reliqua (specifica in eo loco operante natura) generantur metalla. Latent enim in tellure metalloruni &amp; lapidum abdita primordia, vt in peripheria, herbarum &amp; stirpium. Terra enim ex profundo puto eruat, vbi nulla suspicio cocepti seminis esse videatur, si in altissima turri posita fuerit, herbam producit virentem, &amp; iniussa gramina, Sole &amp; cælo terræ incubantibus; atq; illa quidè quæ in illa regione sunt spontanea; suas enim unaquæq; regio herbas productit, &amp; stirpes, sua etiam metalla. Hic segetes; illic veniunt felicius vvæ; Arborei factus alibi, atque iniussa virescunt Gramina: nonne vides croceos vt Tmolus odores, India mittit ebur, molles sua tura Sabai? At Chalybes nudi ferrum, virosaque Pontus Castorea, Eliadum palmas Epiros equarum. Quod vero chemistæ, (vt Geber, &amp; alij) appellant in ferro sulphur fixum terreum, hoc nihil aliud est quam terrena substantia homogeneica suo humore concreta, duplici humore coalita; cum exigua quantitate, telluris substantiæ quæ humore non caret, humor metallicus inseritur. Quare male à plurimis dicitur in auro esse terram puram, in ferro vero maxime impuram: quasi vero terra vera, tellusq; ipsa, adeò sit res (nescio quibus subtilitatibus) depurata. In ferro præsertim optimo terra est in sua natura vera, &amp; genuina; In cæteris me-<noinclude></noinclude> 798plwys5g8xq8i2opya2x6cxvt3ty7 104 88178 286895 2026-11-08T22:52:10Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tallis, non ita terra, quam pro terra &amp; hypostasi, confirmati &amp; (vt ita dicam) fixi sales, qui telluris efflorescentiæ sunt, qui etiam firmitudine &amp; consistentia plurimum differunt: In metallis eorum vis assurgit, cum duplici humore ab exhalationibus, in spatij subterraneis concrescunt in venas metallicas: ita etiam &amp; connascuntur simul, lociq; &amp; circumstantium corporum virtute, matricibus genuinis, formas suas specificas... 286895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>tallis, non ita terra, quam pro terra &amp; hypostasi, confirmati &amp; (vt ita dicam) fixi sales, qui telluris efflorescentiæ sunt, qui etiam firmitudine &amp; consistentia plurimum differunt: In metallis eorum vis assurgit, cum duplici humore ab exhalationibus, in spatij subterraneis concrescunt in venas metallicas: ita etiam &amp; connascuntur simul, lociq; &amp; circumstantium corporum virtute, matricibus genuinis, formas suas specificas induunt. De magnetum varijs corporibus, &amp; dissimilibus substantijs, coloribus, &amp; virtutibus, anteà dictum est: nunc vero posteaquam causam &amp; originem metallorum declarauimus, ferrea etiam materia non in metallo conflato, sed illa ex qua metallum excoquitur, examinanda est: Ferrum quasi purum sui coloris, in suis venis reperitur; non tamen quod statim suum, &amp; ad varios usus perfectum est. Aliquando slice candido, aut alijs lapidibus vestitum, eruitur. Tale sæpe etiam in arena fluminum, quale etiam Noricum. Ferri vena serè pura in Hibernia sèpiùs eruitur, ex qua fabri sine fornacum laboribus, in officina ferraria instrumenta cudunt. Ex lapide iecoris colore, ferrum frequentissimè excoquitur in Francia, in quo bractæ splendentès; quale in Anglia sine bracteis, quo etiam pro rubrica fabrili vtuntur. In Sussexia Angliæ, vena diues est fusca, tum etiam pallida cinerea, quæ ambæ torrefactæ aliquo tempore, aut ignibus temperatis detentæ, statim iecoris colorem acquirunt: ibi etiam fusca quadrata, cum cortice nigro duriore. Vena iecoris similitudinem habens, alijs sàpè cum lapidibus varie permiscetur: vt etiam cum magnete perfecto, qui optimù emittit ferrum. Vena etiam est ferri rubiginosa, in nigro plumbea, nigra per se, aut cum vero cobalto mixta: alia miscetur aut cum pyrite, aut cum plumbagine sterili. Est etiam lapidi gagati similis, alia hæmatiti. Smyris lapis armariorum, &amp; vitriariorum, ad scindenda vitra, qui apud Anglos dicitur Emerelstone, Germanis Smeargel, ferreus est; licet ex eo ferrum difficilè excoquitur, &amp; versorium allicit. In fodinis ferri, &amp; argentii profundis, sèpiùs reperitur. Ferreas venas, ferrei coloris, planè molles &amp; pingues, quæ instar butyri teri digitis possunt, ex quibus ferrum optimum excoquitur, Thomas Erastus se accepisse à quodam viro docto dicit: quales serè nos in Anglia inuentas vidimus, Saponis Hispanici similitudinem habentes. Pièter innumera biles lapidosarum venarum formas, elicuit ex luto, exterralutosa, ex ochra, rubiginosa materia ex aquis ferriferis concreta; apud Anglos sàpè ex arenosis, &amp; lutosis lapidibus, ferrum satis copiosum educitur in fornacibus, qui videntur non magis ferrum continere,<noinclude></noinclude> sahlsdhfkcreen4rwl1l9uaprnlduuy 104 88179 286896 2026-11-08T22:52:33Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quàm arenæ, margæ, aut quòduis aliud lutum. Sic in libro Aristotelis de admirandis narrationibus, Fertur (inquit) peculiaris quædam generatio esse ferri Chalybici, Miseniq; vt quod ex fabulo fluorum comportatum; alij simpliciter lotum in fornace excoqui; alij illam etiam &amp; lotura frequentiore subsidentem hypothesim injici, simulq; igni purgari tradunt: adieeto pyrimacho lapide, qui iste plurimus reperitur. Ita plurimæ rerum formæ, ferream... 286896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quàm arenæ, margæ, aut quòduis aliud lutum. Sic in libro Aristotelis de admirandis narrationibus, Fertur (inquit) peculiaris quædam generatio esse ferri Chalybici, Miseniq; vt quod ex fabulo fluorum comportatum; alij simpliciter lotum in fornace excoqui; alij illam etiam &amp; lotura frequentiore subsidentem hypothesim injici, simulq; igni purgari tradunt: adieeto pyrimacho lapide, qui iste plurimus reperitur. Ita plurimæ rerum formæ, ferream hanc &amp; telluris naturam, suis substantijs egregiè, &amp; vberrimè continent. Multi vero &amp; vbiq; frequentissimi, in omni solo sunt lapides, &amp; terræ, &amp; variæ &amp; mixtæ materiæ, quæ non ita diuites, yuas tamen concipiunt ferreas substantias &amp; emittunt ignibus artificiosis, quæ à metallicis viris propter minorem fructum relinquuntur: alie vero terræ ferream naturam ostendunt, in ferrum tamen (valde steriles) minimè funduntur: &amp; neglegtæ non cognoscuntur. Differunt etiam inter se plurimum serra conflata. Etenim quoddam est natura tenax, quod optimum; mediocre quoddam; aliud fragile, quod deterium. Ali quando ferrum propter venæ præstantiam, in aciem conflatur, vt hodie in Noricis. Ex optimo etiam ferro sæpius elaborato, &amp; à recreementis omnibus purgato, aut post ignitionem in aquis merio ne, oritur id quod Græci squama vocant; Latini autem aciem; alij aciarium, quale quondam Syriacum, Parthicum, Noricum, Comense, Hispanicum; alibi propter aquam cui sæpius immergitur, vt in Italia Comi, in Hispania Bilibili, &amp; Tariassonæ. Acies maiori multò pretio quàm ferrum venditur. Et propter præstantiam cum magnete melius consentit, ex quo validiori sæpe excoquitur, fuscipitoq; vires eius citius, diutiúsq; retinet validas, &amp; ad omnia magnetica experimen ta summè idoneas. Ferrum posteaquam in primis fornacibus excoc tum fuerit, varijs postea artibus elaboratur, in magnis officinis, seu molendinis, coëunte metallo malleato immanibus iætibus, &amp; recreementum deponente. Namà prima fusione fragilius est, &amp; mintùs perfectum. Quare apud nos (Anglos) cum maiora tormenta belli ca conflantur, vt firmiora vim illam flammiferam sustinerent, metallum à recreementis magis repurgant; dum (fluente metallo) iterum per angustum transfire faciunt, quo modo recreementosam substantiam exuit. Fabri vero ferrarij succis quibusdam; &amp; malleorum iætibus, ferreas confirmant laminas, ex quibus clypeos, loricasque, ad omnes sclopporum iætus contumaces, consciunt. Ferrum arte &amp; temperatura durius fit, quod etiam arte mollius euadit, &amp; quasi plumbum tractabile. Durum fit ab aquis quibusdam in quas can-<noinclude></noinclude> 7v16cb7l38yih0i7nekyczsr9h2pfvw 104 88180 286897 2026-11-08T22:52:47Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'dens immergitur, vt in Hispania Bilbili, &amp; Turiassonæ: Remollescit, vel propter ignem solum cum sine iæibus, ac sine aqua ex seipso refrigeretur: vel propter pingue, in quod immergitur: vel quod artificiosè illinitur, (vt varijs artificijis melius inseruire possit.) varie temperatur. Hanc artem Baptista Porta 13. libro magiæ naturalis ostendit. Ita ferrea hæc &amp; terrestris natura, in varijs lapidũ, venarum, &amp; terrarũ corporibus inc... 286897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>dens immergitur, vt in Hispania Bilbili, &amp; Turiassonæ: Remollescit, vel propter ignem solum cum sine iæibus, ac sine aqua ex seipso refrigeretur: vel propter pingue, in quod immergitur: vel quod artificiosè illinitur, (vt varijs artificijis melius inseruire possit.) varie temperatur. Hanc artem Baptista Porta 13. libro magiæ naturalis ostendit. Ita ferrea hæc &amp; terrestris natura, in varijs lapidũ, venarum, &amp; terrarũ corporibus includitur, excipiturq.; &amp; specie, &amp; forma, &amp; efficientia dissimilis existit: Et arte varijs ingenijis excoquitur, emendatur, &amp; humano vsui, in infinitis artificijis, &amp; instrumentis, supra omnia corpora inferuit: Ferrum aliud loricis idoneum, aliud aduersus tormentorum ictus, aliud contra gladios &amp; curuatorum ensium (vulgò Cimeterum aciem) aliud gladiis, aliud equorum soleis inferuit. Ex illo fiunt clavi, cardines, pessulæ, ferræ, claves, cancelli, ostia, valuæ, palæ, bacilla, fuscinulæ, hamis, vncini, tridentes, olla, tripodes, incudes, mallei, cunei, catenæ, manicæ, compedes, ligones, dolabræ, falces, scirpiculæ, rutra, sarcula, runcinæ, rastra, vomeres, furcæ, patinæ, patellæ, ligulæ, cœlearia, veru, cultra, pugiones, gladii, secures, dolones, gestæ, Sarissæ, frameæ, anchoræ, &amp; nautica plurima: Præterea pilæ, aclydes, murices, loricæ, galeæ, thoraces, equorum calcei, ocreæ, fila, musicorum chordæ, cathedræ, cataraæ, arcus, balillæ; &amp; (humano generi pestes) bombardæ, sclopi, pilæq; tormentariæ, infinitaq; instrumenta Latinis incognita; Quæ ideô recitauit, vt intelligatur quantus sit ferri vsus, quod omnia alia metalla plus centies superat, &amp; indies à metallicis excoquitur, cuius in omni serè pago officinæ. Hoc enim præcipuum metallum, quod multis, maximisq; humanis necessitatibus inferuit: &amp; longè supra alia metalla omnia in tellure abundat, prædominatuq;. Quare vâni sunt illi Chemici, qui putant naturam velle omnia metalla in aurum perficere: quasi eadem pararet omnes lapides mutare in adamantes, quia adamas omnes splendorc &amp; duntie superat, quia aurum splendore, grauitate, &amp; firmitudine, adversus omnes iniurias inuiãum, excellit. Est igitur ferrum effossium, vti excoctum, metallũ, paululum quidè à terreno primigenio homogenico corpore, propter metallicum humorem imbibitum, diuersum; non ita tamen alienum, quin materiæ repurgatæ ratione, magneticas vires amplius admittar, &amp; præpotenti illius formæ associetur, &amp; iuste obtemperet. {{nop}}<noinclude></noinclude> f4koburwv939bc9yt5k4ycn0af3slm0 104 88181 286898 2026-11-08T22:53:16Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'CAP. VIII. Ferrum quibus in terris &amp; regionibus nascitur. Erri metalla vbique terrarum frequentissima; tam vetera, primis temporibus ab antiquissimis scriptoribus commemorata, quam noua &amp; moderna. In Asia mihi videntur prima fuisse, &amp; præcipua. Nam in terris illis ferro naturâ abundantibus, imperia, artesq; florueré maximè, &amp; humano visui necessaria inuenta; &amp; requisita. Traditur fuisse circa Andriam; In regione Chalybum... 286898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>CAP. VIII. Ferrum quibus in terris &amp; regionibus nascitur. Erri metalla vbique terrarum frequentissima; tam vetera, primis temporibus ab antiquissimis scriptoribus commemorata, quam noua &amp; moderna. In Asia mihi videntur prima fuisse, &amp; præcipua. Nam in terris illis ferro naturâ abundantibus, imperia, artesq; florueré maximè, &amp; humano visui necessaria inuenta; &amp; requisita. Traditur fuisse circa Andriam; In regione Chalybum, iuxta Thermodontem fluuium in Ponto: In montibus Palestinæ qui spectant Arabiam: In Carmania: In Africa ferri metallum fuit in insula Meroë; In Europa in Britanniæ collibus, vt scribit Strabo; In Hispania citeriori, Cantabria; Petro-corijs, &amp; Cabis Biturigibus (Galliæ populis) officinæ fuerunt, in quibus ferrum conficiebatur. In magna Germania propè Lunam, à Ptolemæo commemoratum; ferrum Gothinium à Cornelio Tacito; Noricum pœtarum versibus celebratum, Creticum, &amp; in Eubœa; plurima alia prætermissa, aut scriptoribus incognita ferri metalla: neque illa fuere exilia, &amp; parca; sed vastissima. Plinius Hispaniam citeriorem, &amp; omnem regionem à Pyrenæo, ferrariam dicit, atque Cantabriæ maritimæ (inquit idem) parte quam Oceanus alluit, mons præruptè altus (incredibile dictu) totus ex ea materia est. Vetustissima fuere ferri; magis quam auri, argenti, æris, aut plumbi metalla; tum maximè propter necessitatem requisita; tum quod in omni regione &amp; solo conspicua &amp; manifesta, minus profunda, &amp; difficultatibus impedita essent. Si vero modernas, &amp; huius æui ferrarias fodinas, per Europam tantum enumerarem, magnum &amp; ingens mihi volumen scribendum esset, citiusque charta, quam ferrum deesset; &amp; tamen pro vna mille officinas instruere posset. Nam inter fossilia, nullamateria tam ampla; metalla omnia, lapidesque omnes à ferro alieni, à ferrea materia &amp; ferrugi-<noinclude></noinclude> b5wc55nkmgbqmuyht0y2yt1ymcmtxlz 104 88182 286899 2026-11-08T22:53:34Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nea superantur. Non facile enim regionem inuenies, vixque pagum vllum, per totam Europam (si profundiùs scrutaberis) qui non aut ferri feracem &amp; diuitem venam, aut terram aliquam ferrugine aut imbutam, aut leuiùs tinctam proferat: quod verum esse metallicæ &amp; Chemicæ artis peritus facile inueniet. Præter ferream naturam, &amp; venam metallicam, alia est ferrea materia non ita quidem metallum emittens, quia exiguus humor vehementioribus... 286899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>nea superantur. Non facile enim regionem inuenies, vixque pagum vllum, per totam Europam (si profundiùs scrutaberis) qui non aut ferri feracem &amp; diuitem venam, aut terram aliquam ferrugine aut imbutam, aut leuiùs tinctam proferat: quod verum esse metallicæ &amp; Chemicæ artis peritus facile inueniet. Præter ferream naturam, &amp; venam metallicam, alia est ferrea materia non ita quidem metallum emittens, quia exiguus humor vehementioribus ignibus comburitur, &amp; in ferri conuertitur recrementum, quale à metallo in primis fornacibus secernitur: Atque huius generis omnis est argilla, &amp; argillacea terra, qualis magna totius insulæ nostræ Britannicæ pars apparet: quæ omnis si vehementius à calore intenso vrgeatur, aut terreum &amp; metallicum ostendit corpus, aut in vitrificationem ferream transit, quod vel ad ædificia, in coctis ex luto lateribus facile videre liceat, quæ dum fornacibus apertis (quas Clampas nostri vocant) proximè ignibus apponuntur, &amp; vruntur, ferream vitrificationem, altero fine nigricante ostendunt. Præterea preparata omnes illæ terræ à magnete ducitur, ab eoque vt ferrum alliciuntur. Perpetua &amp; ampla est terrestris globi ferrea soboles: Georgius Agricola dicit omnes ferre regiones montosas, eius metallis resertas esse, nos vero ferream venam diuitem, frequenter in campestribus, &amp; planis per totam sere Angliam &amp; Hiberniam effodi nouimus; non aliter atque ille ad Sagam oppidum, è pratis erui ferrum dicit, fossis ad altitudinem bipedaneam actis. Neque Indiæ occidentales carent venis ferreis, vt aliqui scribunt: sed illic Hispani auro intenti, laboriosam ferri excoctionem negligunt, nec venas &amp; metalla ferro abundantia quærunt. Verisimile est naturam, globumque terrestrem, non posse occultare, semperque manifestò in lucem emittere magnam ingeniti corporis vim, nec circumferentiæ mixtioni labe, &amp; efflorescentijs, penitus impediri. Nec solùm in comuni matre (terreno globó) gignitur, sed aliquando etiam in ære ab halitibus terrestribus, in supremis nubibus. Ferro in Lucanis pluit, anno quo M. Crassus intereptus est. Affirmant etiam ferream massam, recreemento similem, ex ære decidisse in syluis Nethorianis, propè Grinam, eamque massam, multorum pondo suisse narrant; adeò vt in locum illum, nec deportari propter grauitatem, nec curru abduci propter inuia loca potuerit. Contigit ante bellum ciuile Saxonicum, inter duces gestum. Tale etiam quiddam ab Auicenna commemoratur. Pluebat in Taurinis ferrum, varijs in locis (cuius frustum Iulius Scaliger<noinclude></noinclude> s89mvd4v1cx3vex9574b7xqqztucrsk 104 88183 286900 2026-11-08T22:53:47Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'apud se habere scribit) tribus circiter annis, antequam à rege provincia illa recepta fuerit. Anno 1510. in agrum fluuiio Abduæ conterminum, (vt Cardanus in libro de rerum varietate scribit) 1200. lapides, de cœlo cecidere, vnus pondō 120, alij 30. aut 40. quorum color ferrugineus, duritie eximia. Hæ quia rarè eueniunt, videntur ostenta, vt terrarum pluuæ, &amp; lapidum imbrēs, in Romanorum annalibus: Cætera verò metalla pluisse vnquam, non c... 286900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>apud se habere scribit) tribus circiter annis, antequam à rege provincia illa recepta fuerit. Anno 1510. in agrum fluuiio Abduæ conterminum, (vt Cardanus in libro de rerum varietate scribit) 1200. lapides, de cœlo cecidere, vnus pondō 120, alij 30. aut 40. quorum color ferrugineus, duritie eximia. Hæ quia rarè eueniunt, videntur ostenta, vt terrarum pluuæ, &amp; lapidum imbrēs, in Romanorum annalibus: Cætera verò metalla pluisse vnquam, non commemoratur; neque enim de cælo aurum, argentum, plumbum, aut stannum, aut plumbum album, decidisse visum est. Es verò aliquando è nubibus defluxisse observatum est, quod non multùm à ferro differt; atque tale quidem ferrum nubigenum, aut æs, imperfecta vi suntur metalla, nec fundi quous modo, aut cudi facile possunt. Terra enim ferro copioso in suis eminentijs abundat, tellusque yberriam serream &amp; magneticam naturam continet. Halitus vehementius de tali materia deriuati in superioria ære concrescere, validioribus concurrentibus causis possunt, vnde monstrosa quædam ferri soboles procreatur. CAP. IX. Vena ferri trahit venam ferri. Errum (quemadmodum cætera metalla omnia) excoquitur ex varijs materiis, lapidibus, terris, similibusque concretionibus, quas venas vocant metallici, quod tanquam in venis generantur. De harum varietate anteà dictum est. Vena ferri sui coloris &amp; diues (sic metallici loquuntur) plerumque, vt primùm essoditur, si supra aquam in Cyatho, aut quous vasculo, (vt anteà de magnete demonstrauimus) posita fuerit, à simili vena manu propè admota allicitur, non tamen validè &amp; celeriter, vt à magnete magnes, sed lentè &amp; infirmiter: venæ ferri lapidosæ, cinereæ, fusæ, rubræ, aliorumque colorum plurimæ, nec illæ mutuo sese attrahunt, nec à magnete ipso vel robusto attrahuntur, non magis quàm ligni, quàm plumbi, argentum, aut aurum; Cape venas illas &amp; moderato igne, ne subito rumpantur, &amp; dissiliant,<noinclude></noinclude> hrezjyinqyjujaaolexq2xtkztkqatn 104 88184 286901 2026-11-08T22:54:02Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vrito, seu potius torreto, decem vel duodecim horas ignem continuando, &amp; temperate augendo, deinde refrigerari sinito, arte in directionis loco monstrata: Has ita præparatas magnes nunc trahit, illæque mutuo inter se nunc compatiuntur, &amp; artificiose dispositæ proprijs viribus inuicem concurrunt. CAP. X. * Vena ferri polos habet, &amp; acquirit, &amp; disponit se se ad mundi polos. Eploranda est humana, in rebus naturalibus insciiti... 286901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>vrito, seu potius torreto, decem vel duodecim horas ignem continuando, &amp; temperate augendo, deinde refrigerari sinito, arte in directionis loco monstrata: Has ita præparatas magnes nunc trahit, illæque mutuo inter se nunc compatiuntur, &amp; artificiose dispositæ proprijs viribus inuicem concurrunt. CAP. X. * Vena ferri polos habet, &amp; acquirit, &amp; disponit se se ad mundi polos. Eploranda est humana, in rebus naturalibus insciitia, &amp; taquam in tenebris somniantes, excitandi sunt moderni philosophi, &amp; ad rerum usum &amp; tractationem educendi, ab otiosa ex libris tantum quæstia doctrinâ, probabilium rationum nugamentis, &amp; coniecturis tantum suffulta. Nam &amp; ferri (quo nihil magis nobis in usum venit) ut plurimorum aliorum apud nos corporum, scientia manet incognita, cuius vena divus, insitâ proprietate, in vasculo supra aquam, perinde atque magnes, dirigit se in septentriones, &amp; Austrum, in quibus punctis acquiescit, à quibus distræta, ad eadem infito vigore recurrit. Venæ vero minus perfectæ, quæ tamen in lapidis, aut terræ corporibus ferrum copiosum continent, plurimæ motum non habent, sed præparatæ artificiosis ignibus, quemadmodum in superiore capite declarauimus, vigorem concipiunt polarem (quem nos verticitatem dicimus) neque solium ferri venæ à metallicis expetitæ, sed etiam terræ ferrugineâ substantia tantum imbutæ, &amp; saxa nonnulla modo eodem in has cœli, seu verius terræ positiones incumbunt, labunturq; si fuerint artificiosè collocate, donec ad quæstium locum perueniant, in quo audie requiescunt. {{nop}}<noinclude></noinclude> sh3xt32f1hlsre3dsti42r897ri89x0 102 88185 286902 2026-11-08T22:54:19Z Demetrius Talpa 13304 nova 286902 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |IndicisNomen=Cabillavius, Balduinus }} ==Opera== *[[Agar secundo exul]] *[[Epigrammata (Cabillavius)|Epigrammata]] *[[Epistolarum heroum et heroidum libri IV]] *[[Magdalena]] *[[Phosphorus sive Ioannes Baptista]] *[[Venatio sacra sive puer amissus]] 00dsa53i91ofonmk0spa77p8glggdpv 286913 286902 2026-11-08T22:58:03Z Demetrius Talpa 13304 286913 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |IndicisNomen=Cabillavius, Balduinus |Natio=Belgica }} ==Opera== *[[Agar secundo exul]] *[[Epigrammata (Cabillavius)|Epigrammata]] *[[Epistolarum heroum et heroidum libri IV]] *[[Magdalena]] *[[Phosphorus sive Ioannes Baptista]] *[[Venatio sacra sive puer amissus]] 199b0m7fp0rmw8zc7rbpcpoi31x6n9d 104 88186 286903 2026-11-08T22:54:39Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'C A P. XI. Ferrum conflatum, non excitum magnete, ferrum trahit. Errum excoquitur in primis fornacibus ex vena, quæ partim in metallum, partim in recreementum vehementissimis ignibus, octo, decem, vel duodecim horarum spatio, convertitur, aut fecernitur, fluitque à sordibus &amp; inutili corpore metallum, in massam magnam, longamque, quæ magno acuto malleo subiecta, in partes secatur, ex quibus in altero camini foco recoctis, &amp; rursus i... 286903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>C A P. XI. Ferrum conflatum, non excitum magnete, ferrum trahit. Errum excoquitur in primis fornacibus ex vena, quæ partim in metallum, partim in recreementum vehementissimis ignibus, octo, decem, vel duodecim horarum spatio, convertitur, aut fecernitur, fluitque à sordibus &amp; inutili corpore metallum, in massam magnam, longamque, quæ magno acuto malleo subiecta, in partes secatur, ex quibus in altero camini foco recoctis, &amp; rursus incudi impositis, fabri formant massas quadrangulas, sed maximè bacilla, quæ à mercatoribus &amp; ferrarijs emuntur; ex quibus vulgo in officinis varia instrumenta confici solent. Hoc ferrum dicimus conflatum, atque à magnete trahi omnibus manifestò apparat. Nos vero diligentius omnia experientes ferrum ipsum solum per se, nullis excitum lapidibus, alienis viribus nullis imbustum, aliud ferrum allicere deprehendimus: quamquam non ita audè rapere, &amp; subito conuellere, quemadmodum robustior magnes; quod sic cognoscito: suberis Cortex exiguis, nucis auellanæ magnitudine, rotundus, traiicitur ferreo filo, vsque ad medium fili: in aqua tranquilla cum natauerint, appone fini illius alteri, prope (ita tamen vt non tangat) finem alterius ferrei fili: &amp; filum, filum trahit, &amp; alterum lente subduetum sequitur, atque hoc tantum conuenientibus terminis perficitur. A cortex cum ferreo filo, B finis alter {{missing image}}<noinclude></noinclude> t8ib8v1o7lcqwd3ho0g3zvrmabi79qq 104 88187 286904 2026-11-08T22:54:54Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'parum supra aquæ superficiem elatus, C finis alterius fili, quo modo B trahitur à C. Alio modo probabis in maiori corpore. Pendet at longa virga ferrea, nitida (qualis pro velis, &amp; fenestrarum cortinis paratur) in æquilibrio tenui filo serico: huius fini alteri in aëre quiescenti, admove ferri massulam politam oblongam, conuenienti termino, in distantia semi-digitali: Vertit se ferrum libratum ad massam; tu eadem celeritate manum cum mass... 286904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>parum supra aquæ superficiem elatus, C finis alterius fili, quo modo B trahitur à C. Alio modo probabis in maiori corpore. Pendet at longa virga ferrea, nitida (qualis pro velis, &amp; fenestrarum cortinis paratur) in æquilibrio tenui filo serico: huius fini alteri in aëre quiescenti, admove ferri massulam politam oblongam, conuenienti termino, in distantia semi-digitali: Vertit se ferrum libratum ad massam; tu eadem celeritate manum cum massa subducito, viâ ad pendentis æquilibrium circulari; subsequitur ferri librati finis, &amp; in orbem vertitur. CAP. XII. Ferrum longum disponit se, etiam non excitum magnete, in Boream &amp; meridiem. Errum omne bonum &amp; perfectum si in longitudinem extensum fuerit, perindè atq; magnes, aut ferrum magnetico corpore fricatum, dirigitur in Boream,& meridiem; quod minimè intellexerunt egregij nostri philosophi, qui magneticas virtutes, &amp; ferreæ cum lapide amicitiæ causas ostendere in cassùm sudauerunt. Experiri licet vel magnis, vel paruis ferramentis, vel in aëre, vel in aquis. Ferrum rectum sex pedes longum, digitali crassitudine suspenditur (vt in superiori capite docuimus) in iusto æquilibrio cum filo serico tenuiori, &amp; firmo. Filum vero varie debeat esse contextum; ex varijs sericis filis, non vna simplici via contortum, sitq; in camera parua clausis ostijs, fenestrisque omnibus, ne ventus ingrediatur, aëre cubiculi commoueatur quouis modo: quare non conuenit experiri diebus ventosis aut tempestate ingrante. Liberè enim sic proprietatem sequitur suam, &amp; tardè mouetur, donec tandem acquiescens finibus suis ostendit Boream,& Meridiem, quemadmodum magnete taçtum ferrum in horologij sciotericis, &amp; compassis, &amp; nauticâ pyxide solet. Poteris curiosior plures simul subtilibus filis librare virgulas, aut fila ferrea, seu filamenta longiora quibus mulieres caligas contexunt; simul omnes consentire nisi error in opere hoc curioso fuerit, videbis: nisi enim aptè &amp; peritè omnia præparabis, labor erit irritus. Huius rei periculum fac etiam in aquis, quod &amp; certius fit, &amp; facilius. Transeat per cor-<noinclude></noinclude> q73mzv94ugsdwtuhtbeb1o7jzfzgllg 104 88188 286905 2026-11-08T22:55:13Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ticem rotundum, filum ferreum, longitudinis duorum vel trium digitorum, plus, aur minus, ita ut innatæ tantum possit aquæ; quod ut primum tradideris vndis, convertitur super proprium centrum, &amp; alter finis fili tendit in septentriones, alter in meridiem; cuius causas in directionum rationibus postea inuenies. Hoc etiam intelligere oportet, &amp; firmâ memoriâ retinere, quod ut robustus magnes, &amp; ferrum eodem magnete tætum, non verum s... 286905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ticem rotundum, filum ferreum, longitudinis duorum vel trium digitorum, plus, aur minus, ita ut innatæ tantum possit aquæ; quod ut primum tradideris vndis, convertitur super proprium centrum, &amp; alter finis fili tendit in septentriones, alter in meridiem; cuius causas in directionum rationibus postea inuenies. Hoc etiam intelligere oportet, &amp; firmâ memoriâ retinere, quod ut robustus magnes, &amp; ferrum eodem magnete tætum, non verum semper polum, sed variationis punctum exacte ostendunt; ita magnes infirmior, ita ferrum quod suis tantum viribus, non lapidis impressione dirigit sese; sic ferrea vena omnis, &amp; corpora omnia, ferrea aliquâ naturâ imbuta, &amp; preparata, in idem horizontis punctum, ad variationis locum regionis propositæ (si fuerit in illa variatio) convertuntur, &amp; in illo manent, &amp; acquiescunt. CAP. XIII. Ferrum excoctum habet in se Boreales, &amp; Australes partes certas: Vigorem magneticum, verticitatem, &amp; vertices destinatos, seu polos: Errum disponit se in septentriones, &amp; meridiem; non uno eodemq; puncto in hunc, &amp; in illum polum: Vnus enim vnæ ipsius terminus, &amp; fili etiam ferrei conflati finis, certò &amp; constanter destinatur in Borean, alter in Austrum, siue in ære pendeat ferrum, siue aquis innatat, siue sint maiora ferrea bacilla, siue fila tenuiora. Etiam si fuerit virgula, aut filum longitudinis, decem aut viginti, aut amplius, vlnarum; alter finis plerumq; est Borealis, alter Austrinus. De illo filo si amputaueris partem, terminus illius partis diuisæ, si fuerit Borealis, alterius terminus (qui adiunctus erat) erit Australis: Ita si in plurimas partes diuidas, priusquam experimentum feceris in aquæ superficie, cognoscere poteris verticem. In his omnibus Borealis finis trahit Australem, &amp; sugat Borealem, &amp; contra, iuxta leges magneticas. In hoc tamen ferrum conflatum differt à magnete, &amp; suâ venâ, quod in globo ferreo cuiuscunq; magnitudinis, ut in Bombardicis, aut Canonis, aut colubriniæ, aut falconis sphærulis, verticitas difficilius acquiritur, apparetq.; quam in lapide, ipsâ venâ, &amp; magnete rotundo: Sed in terra-<noinclude></noinclude> 2ph2yy3z3u6zh6atuui65m5kd3jip4f 104 88189 286906 2026-11-08T22:55:34Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'mentis longis, &amp; extensis vis statim cernitur, cuius rei causas, &amp; verticitatem, pololoq; acquirendi sine magnete modos, vt reliquarum omnium subtilitatum de verticitate rationes, in directionis motu declarabimus. C A P. XIIII. De magnetis alijs viribus, &amp; medicinali proprietate. Dioscorides docet magnetem dari cum aqua mulsa, trium obolorum pondere, vt crassos humores eliciat. Galenus adsimilem hæmatitæ vim obtinere scribit: A... 286906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>mentis longis, &amp; extensis vis statim cernitur, cuius rei causas, &amp; verticitatem, pololoq; acquirendi sine magnete modos, vt reliquarum omnium subtilitatum de verticitate rationes, in directionis motu declarabimus. C A P. XIIII. De magnetis alijs viribus, &amp; medicinali proprietate. Dioscorides docet magnetem dari cum aqua mulsa, trium obolorum pondere, vt crassos humores eliciat. Galenus adsimilem hæmatitæ vim obtinere scribit: Alij tradunt magnetem mentem turbare, &amp; melacholicos efficere, &amp; plerumq; interimere. Gar-tias ab horto non deleterium esse existimat, aut saluti aduersum. Tradunt, inquit, Indiæ orientalis incolæ, magnetem paucia quantitate sumptum, adolescentiam conservare. Qua de re fertur senior rex Zeilam patinas ex magnete iussisse coifici, in quibus cibus eius coqueretur. Hoc ipse cui mandatum erat negotium mihi (inquit) affirmnauit. Multæ sunt magnetum varietates, terrarum, metallorum, succorunq; mixturis diversis prognatæ; quare virtutibus &amp; efficientijs omnino sunt dissimiles, à locorum &amp; adnascentium corporum vicinijs, &amp; ex sodinis ipsis, tanquam matricibus immun-dioribus. Magnes igitur valet &amp; aluum subducere, &amp; illam etiam alter fluentem listere, mentem nidore aliquo grauiùs concutere, ventriculum etiam corrodere, aut grauiori labe afficere; In quibus malis aurum exhibent, &amp; smaragdum, pessimâ lucrandi imposturâ. Purus etiam esse potest, non solum innocuus, sed etiam qui præhumida, &amp; putrescentia viscera corrigere, &amp; in meliorem temperaturam revocare possit: quales plerumq; sunt orientales ex China, &amp; Bengalâ firmiores, sensibus ipsis non aduerfi, aut ingrati. Plutarchus, &amp; C. Ptolemæus omnelfq; postillos exscriptores, putant magnetem allio perunctum ferrum non allicere. Hinc suspicantur aliqui contra deleteriam vim magnetis allium valere: ita ex fabulis, &amp; menda-cijs in philosophia multæ saltæ, &amp; otiosæ coniecturæ oriuntur. Medici nonnulli existimauerunt magnetem valere, ad extrahendum sagittæ ferrum ex humano corpore: sed magnes trabit integer, non pul-<noinclude></noinclude> nd0a8ezhf79cu2lbje4q2xs91njnwn5 104 88190 286907 2026-11-08T22:55:59Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'puluerizatus, &amp; deformatus; in emplastris sepultus; non enim à materia trahit, sed conuenit potius rupturis confirmandis, exiccandi ratione, qua magis in vulneribus spicula confirmantur, cœunte &amp; arescente vlcere. Sic vanè quærunt auxilia &amp; præpostera sciolì, cùm causas rerum veras nesciunt. Dolores capitis omnes (vt nonnulli volunt) admotus magnies, non magis curat, quàm ferrea cassis imposita, aut ex Chalybe pileum. Hydropicis i... 286907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>puluerizatus, &amp; deformatus; in emplastris sepultus; non enim à materia trahit, sed conuenit potius rupturis confirmandis, exiccandi ratione, qua magis in vulneribus spicula confirmantur, cœunte &amp; arescente vlcere. Sic vanè quærunt auxilia &amp; præpostera sciolì, cùm causas rerum veras nesciunt. Dolores capitis omnes (vt nonnulli volunt) admotus magnies, non magis curat, quàm ferrea cassis imposita, aut ex Chalybe pileum. Hydropicis in potudare antiquorù est error, aut excriptorum improba relatio, quamquam vena poterit eius aliqua inueniri, quàm aluum deiçiat, quemadmodum metallica quàm plurima: sèd illud vitio illius venæ, non virtute magnetica. Nicolaus in emplastrum diuinum imponit satis magnam quantitatem magnetis: perindè &amp; Augustani in emplastrum nigrum ad recentia vulnera, &amp; puncturas; cuius virtute exiccante absque morsu, efficax euadit, &amp; validum illud medicamentum. Similiter etiam Paracelsus in fodiotionum emplastrum ob eundem finem immittit. CAP. XV. Ferri vis medicinalis. On alienum ab instituto nostro fuerit, pauca etiam de medicinali ferri vi disserere: nam &amp; nonnullis in humano corpore morbis egregiè succurrit, suisque virtutibus &amp; insitis, &amp; artificioà conuenientiq; præparatione acquisitis; miras facit in humano corpore mutationes,ita vt naturam eius per medicinalè vim, &amp; manifesta quædam experimenta certius agnoscamus; &amp; illi etiam tyriones in medicina qui præclarissimo medicamento abutuntur, discant meliori iudicio ad salutem ægrorum, non ad perniciem, vt sèpiùs solent exhibere. Ferrum optimum, stomoma, sive Chalybs, Acies, sive Aciarium, limâ in tenuem puluerem scinditur; puluis ille aceto acerrimo perfunditur, in sole exiccatur, &amp; rursus aceto immergitur, &amp; exiccatur; postea aquâ fontanâ aut aliâ quàuis conuenienti lavatur; &amp; exiccatur: deinde iterum puluerizatum, &amp; attenuatum super porphyrium, tenuissimo cribro excernitur, &amp; in vsum referuatur. Datur præcipue in hepatis<noinclude></noinclude> nnt4eiyxzpdrkfbw8s9rj57nbjq24ht 104 88191 286908 2026-11-08T22:56:36Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'laxis &amp; præhumidis malis, in lienibus magnis post conuenientes evacuationes; quare &amp; iuuenculas quasdam pallore squalidas, &amp; decoratas, sanitati, &amp; pulchritudini restituit; quia exiccat admodum, nec cum aliqua noxa astringit. Nonnulli vero qui in omnibus morbis internis, hepatis &amp; lienis obstruciones semper obstrepunt, ideò illis opitulari putant, quia obstruciones tollat, credentes maximè quorundà Arabum opinionibus: quar... 286908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>laxis &amp; præhumidis malis, in lienibus magnis post conuenientes evacuationes; quare &amp; iuuenculas quasdam pallore squalidas, &amp; decoratas, sanitati, &amp; pulchritudini restituit; quia exiccat admodum, nec cum aliqua noxa astringit. Nonnulli vero qui in omnibus morbis internis, hepatis &amp; lienis obstruciones semper obstrepunt, ideò illis opitulari putant, quia obstruciones tollat, credentes maximè quorundà Arabum opinionibus: quare in hydropicis &amp; hepatis schirro laborantibus, in inueteratis arquatis, in melancholia vexatis hypochondriaca, aut virtio stomachi, propinat, aut eleuarijs additur, non sine multorum ægrorum certa pernicie. Fallopius suo modo præparatum commendat in schirris lienum, sed multùm errat: magnes enim lienes humore laxatos, &amp; tumidos egregiè emendat: fed inschirrum densatos lienes, tantùm abest vt curet, vt illud malum vehementius confirmet: quæ enim vehementer exiccat, &amp; humorem absorbent, viscera in schirrum indurata amplius quasi in lapidose sum corpus cogunt. Sunt quì ignibus vehementioribus in furno reuerberationis exiccant, &amp; vrint vehementer, donec rubescat, quod crocum appellant martis, quod vehementius exiccat, &amp; citius in interiora penetrat. Præcerea exercitia imperant vehementiora, yt in calefaçta viscera medicamentum ingrediatur, &amp; ad locum affectum pérueinat: quare &amp; in tenuissimum pollinem redigitur; alioquin in ventriculo, &amp; chylo tantùm hæret, nec ad interiora penetrat. Medicamentù igitur siccum, terreumq; morbis ab humore ortis, (visceribus, aqueis corruptelis diffuentibus &amp; scatétibus) post conuenientes evacuationes, remediì est certissimis experimentis nobilitatù. Chalybs præparatus medicamentum est idoneum ad lienes magnos: Ferreæ etiam aquæ splenem tenuare valent, etiam si vulgo ferrum frigidæ sit efficientiæ constringentis, non solucentis; sed neq; calore neque frigore hoc facit, sed Siccitate propria cum fuerit fluido penetrabili mixta: humorem sic consumit, villos densat, &amp; fibras corrobora, contrahitque laxas; calor vero insitus in membro corroborato fortior assurgens, quod reliquum est digerit: At si senio aut diuturna obstruczione induratum hepar &amp; labefactatum fuerit, aut lien in schirrum exiccatus &amp; coactus fuerit, quibus malis carnosæ partes membrorum marcescunt, &amp; aqua inter cutem corpus occupat, in istis corporibus celerioremad interitum occasionem infert, &amp; malum vehementius auget. Ex recentioribus sunt qui in siccis hepatis malis commendant, tanquam laudatum &amp; celebre remedium eleuarium de scoria ferri, descriptum à Raze libro nono ad Almanso-<noinclude></noinclude> gszm1qs1joyfg8o5xqw1n3vctnivtuq 104 88192 286909 2026-11-08T22:56:55Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'remi cap. 63. vel limaturam chalybis præparatam, consilio malo &amp; pernicioso: quod si non ex philosophia nostra intelligunt aliquando, saltem quotidiana experientia, &amp; ægrorum languores, &amp; interitus vel inertibus, &amp; ignauis persuadebunt. Ferrum calidum an sit, vel frigidum, variè à plurimis contenditur: A Manardo, Curtio, Fallopio, alijsque, multè rationes vtrinq; in medium adducuntur; vnusquisq; pro suo sentì judicat. Illi fri... 286909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>remi cap. 63. vel limaturam chalybis præparatam, consilio malo &amp; pernicioso: quod si non ex philosophia nostra intelligunt aliquando, saltem quotidiana experientia, &amp; ægrorum languores, &amp; interitus vel inertibus, &amp; ignauis persuadebunt. Ferrum calidum an sit, vel frigidum, variè à plurimis contenditur: A Manardo, Curtio, Fallopio, alijsque, multè rationes vtrinq; in medium adducuntur; vnusquisq; pro suo sentì judicat. Illi frigidum volunt esse: ferrum habere facultatem refrigerandi, quod Aristoteles in Meteorologicis ferrum vult esse de genere eorum, quæ frigore concrescunt per expirationem totius Caloris: Galenus etiam dicit ferrum consistentiam habere à frigore; esse etiam corpus terrenum, &amp; crassum. Præterea quòd ferrum astringit, tum quòd aqua Chalybeata sitim extinguit: adduntque aquarum thermalium ferratarum refrigerium. Alij vero Calidum arguunt, quod Hippocrates de locis in quibus ferrum fuerit erumpentes aquas calidas voluit. Galenus dicit quòd in omnibus metallis, plurima sit substantia, vel essentia ignis. Paulus aquas ferreas calidas esse affirmat. Rasis vult ferrum calidum esse &amp; siccum in tertio gradu. Arabes putant aperire lienem, &amp; hepar; quare &amp; ferrum calidum. Montagnana commendat in frigidis morbis vteri &amp; ventriculi. Ita mutuò inter se digladiantur, &amp; incertis cogitationibus perstingunt studiosorum ingenia, &amp; incassum quasi de lana caprina contendunt scioli, cum qualitatibus male admissis, &amp; acceptis, philosophantur: sed ista de rerum causis cùm disputaturi sumus planiùs apparebunt, discussa tam vniversali in philosofia caligine. Ferri tum scobs, tum squama, tum recrementum non vacant deleterià vi, vt vult Auicenna (forsan cum non bene pæparantur vel maiore quantitate quam par sit sumuntur) vndè excitatur ab his intestinorum cruciatus, oris &amp; linguæ scabrities, marasmus, &amp; membrorum arefacìo. Sed male Auicenna, &amp; aniliter proprium huiusmodi ferrei pharmaci antidotum vult magnetem esse, drachmæ pondere potum, ex mercurialis vel Betæ succo; cùm magnès etiam ancipitis sit naturæ, plerumq; malignæ, &amp; perniciösæ, nec ferro resisit, quia trahit; nec trahere, aut detrahere in puluere potus valet, sed potius cadem mala infligit. {{nop}}<noinclude></noinclude> barkn8q7uc5y04bg1zza3878c7gk2rt 104 88193 286910 2026-11-08T22:57:14Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'CAP. XVI. Quod magnes &amp; vena ferriidem sunt, ferrum vero ab utrisque extractum quiddam, ut cetera metalla à suis venis; omnesque magneticas virtutes, in ferro tam in vena ipsa quam conflato esse, sed imbecilliores. Aëneus magnetis naturam &amp; vires, tum etiam ferri proprietates &amp; essentiam declarauimus; iam affinitates inter se, &amp; quasi consanguinitatem, &amp; coniunctissimas substantias restat ostendere. In globi terrestris s... 286910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>CAP. XVI. Quod magnes &amp; vena ferriidem sunt, ferrum vero ab utrisque extractum quiddam, ut cetera metalla à suis venis; omnesque magneticas virtutes, in ferro tam in vena ipsa quam conflato esse, sed imbecilliores. Aëneus magnetis naturam &amp; vires, tum etiam ferri proprietates &amp; essentiam declarauimus; iam affinitates inter se, &amp; quasi consanguinitatem, &amp; coniunctissimas substantias restat ostendere. In globi terrestris summitate, seu caducâ circumferentiâ, &amp; quasi cortice, hæc duo corpora vnâ eademq; matrice, vna in fodina vt gemelli, plerumq; proueniunt, gignunturq; Effodiuntur magnetes robusti per se, imbecilliores etiam suam habent propriam venam. Inueniuntur ambo in ferri metallis. Vena ferri sèpissime solitaria est, sine magne robusto (quæ enim magis perfecta sunt ratiùs apparent.) Magnes robustus, lapis est ferrum præseferens; ex illo sèpìius ferrum optimum, quod Græci stomoma, Latini aciem, Barbari (non male) aciare, vel aciarium appellant excoquitur. Lapis ille trahit, fugat, disponit alios magnetes, polos mundi obseruat, ferrum excoctum rapit, multaq; alia stupenda operatur, quædam à nobis iam declarata, plurima vero quæ à nobis amplius demonstranda sunt. Magnes vero imbecillior omnia hæc præstabit, sed infirmius; vena vero ferri, tum ferrum conflatum (si præparata fuerint) non minus suas vires in omnibus magneticis experimentis ostendunt, quàm debiles, &amp; infirmi magnetes, &amp; quæ iam vena iners, &amp; nullis facultatibus magneticis prædita, è fossâ ejicitur, torrefacta ignibus &amp; secundum artem præparata, (excrementitijs humoribus, &amp; alienis absumptis) expurgiscitur, fitque viribus &amp; potestate magnes. Eruitur aliquando lapis, siue vena ferrea quæ statim non præparata attrahit: ferrum etiam natuum sui coloris magneticè allicit ferrum, &amp; disponit. Vna igitur vnus mineræ forma, vna species, essentia eadem. Nam mihi maior videtur differentia, &amp; dissimilitudo, inter magnetem robustissimum, &amp; imbecillem,<noinclude></noinclude> gfsyfg35gb8zskp6dihof60sb2gjwly 104 88194 286911 2026-11-08T22:57:29Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'qui vix unicum ferramentum attrahit; inter durum, firmum, mettallicum; &amp; mollem, friabilem, &amp; lutosum; in tot colorum, substantiarum, qualitatum, ponderum varietate, quam inter optimam veniam ferri feracem, ferrumque quod in principio suum est, &amp; præstantissimum magnetem. Etiam plerumque nullis indicijs distinguuntur, nec à metallicis viris discerni possunt, quia in omnibus conueniunt. Videmus præterea præstantissimum magnetem, &a... 286911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>qui vix unicum ferramentum attrahit; inter durum, firmum, mettallicum; &amp; mollem, friabilem, &amp; lutosum; in tot colorum, substantiarum, qualitatum, ponderum varietate, quam inter optimam veniam ferri feracem, ferrumque quod in principio suum est, &amp; præstantissimum magnetem. Etiam plerumque nullis indicijs distinguuntur, nec à metallicis viris discerni possunt, quia in omnibus conueniunt. Videmus præterea præstantissimum magnetem, &amp; veniam ferream, ijsdem malis &amp; norbis quasi vexari vtrumque, ijsdem vijs &amp; notis in senectutem labi, ijsdem medicamentis, &amp; tutelis conservari, &amp; proprietates retinere; tum etiam alter alterius potentiam auget, &amp; artificiosis nexibus mirifice intendit, eleuatque: Nam ab acrioribus succis tanquam venenis vexantur, Chemistarumque aqua fortis eadem vulnera vtrisque infigit, &amp; æris iniurijs expositi longiori tempore similiter tanquam tabe consenescunt, alterque in alterius puluere, &amp; scobe conservatur, &amp; idoneo adiuncto chalybe, aut ferro super polum eius, magneticus vigor firma vnitione exaltatur. Seruatur magnes in scobe ferri, non quia pabulum; quasi magnes viueret, &amp; alimento indigeret, vt Cardanus philosophatur; nec tantum quod sic ab æris iniurijs vindicatur (quare &amp; surfuribus tam ipse quam ferrum seruatur à Scaligero; errat tamen, nam nec probè sic preferuantur, &amp; certis suis formis perennant:) sed quia suis mutuò pulueribus perfecti manent, nec eorum extremitates marcescunt; sed similibus souentur conservanturque. Nam vt in suis locis, &amp; metallis, corpora similima, eorundem circumstantijs vt in magnamole minores partes interiores, per multa secula integrà, &amp; incorrupta durant: Sic magnes &amp; vena ferrea, cum in eiuldem materia tumulo includuntur, succum innatum non expirant, non marcescunt, sed sanitatem retinent. Magnes in scobe ferri conflati, bene etiam &amp; in scobe magnetis vena ferri, vt ferrum conflatum in scobe magnetis, &amp; etiam ferri, perennat diutiùs. Vera est igitur &amp; iusta vtrisque fœderatis, vnius eiusdemque speciei forma, quæ ab omnibus in hunc diem propter externam dissimilitudinem, &amp; potentiæ eiusdem innatæ in vtrisque inæqualitatem, diversa, speciéque dissimilis esse putabatur à sciolis, non intelligentibus in ijsdem easdem omnes potestates esse, etiam robore differentes. Veræ quidem sunt telluris &amp; propinquiores partes, quæ primas in naturâ facultates, mutuò attrahendi, mouendi, &amp; ad mundi, &amp; terrestris globi positionem disponendi retinent; has facultates mutuò etiam impartiuntur, &amp; alter alterius vires auget, confirmat, suscipit,<noinclude></noinclude> sgeny56pohnthgb0e5w8mvhvdmpcuyv 104 88195 286912 2026-11-08T22:57:44Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'retinet. Corroborat fortior infirmiorem, non quasi de substantia sua, aut proprio vigore aliquid dematur, nec ideo quod substantia aliqua corpore inimittitur; sed ab altero, alterius sopita virtus sine dispensione excitatur. Nam si vnico lapillo, mille ferramenta tetigeris in usum navigantium, nihilò infirmitius ferrum allicit magnes ille, quam anteà; eodem lapide libræ vnius pondere, mille libras ferri in aëre suspendere quisquam poterit. Na... 286912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>retinet. Corroborat fortior infirmiorem, non quasi de substantia sua, aut proprio vigore aliquid dematur, nec ideo quod substantia aliqua corpore inimittitur; sed ab altero, alterius sopita virtus sine dispensione excitatur. Nam si vnico lapillo, mille ferramenta tetigeris in usum navigantium, nihilò infirmitius ferrum allicit magnes ille, quam anteà; eodem lapide libræ vnius pondere, mille libras ferri in aëre suspendere quisquam poterit. Nam si quis in sublime tanti ponderis, tot ferreos clausos parietibus figeret, totidemque clausos secundum artem magnete tætos illis apponere, omnes vnici lapilli viribus in aëre pendere cernerentur. Ità non est hæc solummodo magnetis actio, labor, aut dispendium; sed ferrum quod est extractum à magnetis quiddam, &amp; magnetis in metallum conflagratura &amp; ab illo vigorem concipit, &amp; magneticas potentias viciniâ confirmat, ex quacunque vena fuerit, attollit vires insitas suas præsentiâ &amp; contactu lapidis, vel solidis interiacentibus corporibus. Ferrum tætum, aliud tangendo recreat, &amp; ad magneticas motiones instruit, &amp; hoc etiam tertium. Quodsi aliud metallum, aut ligna, aut osla, aut vitrum magnete fricabis; vt neque in partem aliquam cœli certam, &amp; destinatam mouebuntur, nec à magnetico aliquo corpore attrahentur; ità neque alijs corporibus aut ferro ipsi magneticam aliquam proprietatem ex attritione, &amp; infectione impertire possunt. Differt magnes à terrea vena, vt etiam ab aliquibus magnetibus imbecillioribus, quod in fornace coctus in ferream &amp; metallicam conflagraturam, non ita facilè semper fluit, &amp; in metallum soluitur; sed aliquando in cinerem in magnis fornacibus comburitur: quod vel propter immixtam quandam sulphuream materiam, vel suam præstantiam, &amp; simpliciorem naturam, vel propter eam quam habet, cum communi matre, magno magnetice, similitudinem, &amp; communem formam, euenire consentaneum est: Metallicis enim recrementitijs humoribus, terrenisq; substantiæ corruptelis, terræ, lapideisq; ferrei, magnetes metallo abundantes, imbuti &amp; deformati magis sunt, vt plurimi infirmiores ex fodina magnetes; quare &amp; longius paulò à communi matre recesserunt, &amp; degenerarunt, &amp; in fornacibus cœti fusionem habent faciliorem, &amp; magis certam metallicam, metallumque mollius, non firmam aciem emittunt. Maxima pars magnetum (si non injustè vruntur) ferrum in fornacibus reddunt præstantissimum. Sed &amp; consentit in omnibus illis primis qualitatibus ferri vena cum magnete, quia ambo supra omnia apud nos corpora, telluri propiora, &amp; coniuncti-<noinclude></noinclude> fvrxt9pwnp7x5skkc0djm3g7upx3xtn 104 88196 286914 2026-11-08T22:58:04Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ora, in se magneticam, &amp; terrestris globi magis genuinam, homogenicam, &amp; veram substantiam, aliena labe minus infectam &amp; disfolutam; efflorescentisq; huius ambitus terrarum, &amp; generationum corruptelis, minus confusam habent. Ob eamque causam non initique Aristoteles quarto Meteororum, ferrum à cæteris omnibus metallis seiungere videtur. Aurum, inquit, argentum, æs, stannum, plumbum, ad aquam pertinent; ferrum vero terrenum est... 286914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>ora, in se magneticam, &amp; terrestris globi magis genuinam, homogenicam, &amp; veram substantiam, aliena labe minus infectam &amp; disfolutam; efflorescentisq; huius ambitus terrarum, &amp; generationum corruptelis, minus confusam habent. Ob eamque causam non initique Aristoteles quarto Meteororum, ferrum à cæteris omnibus metallis seiungere videtur. Aurum, inquit, argentum, æs, stannum, plumbum, ad aquam pertinent; ferrum vero terrenum est. Galenus in quarto de facultatibus simplicium medicamentorum dicit ferrum corpus esse terreum, &amp; crassum. Ita magnes fortis est nostris rationibus maximè terreus: Proximum locum tenet vena ferrea, siue magnes imbecillior; Ita magnes origine &amp; naturâ est ferreus, &amp; ferrum magneticum, utrumque specie unum. Vena ferri in fornacibus ferrum emittit; magnes etiam in fornacibus ferrum effundit, sed multò præstantius, quod acies vel aciarium dicitur; &amp; vena ferri melior, imbecillis est magnes, optimus magnes est vena præstantissima ferrea, in qua virtutes primariæ nobis ostendæ nobiles sunt, &amp; conspicuæ. Imbecillior magnes, siue vena ferrea, in quibus obscuriores, languidæ, &amp; quæ vix sensu percipiuntur. CAP. XVII. Quòd globus terræ sit magneticus, &amp; magnes, & quomodo apud nos magnes lapis telluris vires primarias omnes habeat, tellus vero ipsdem potentijs in mundo directione certà constat. Riusquàm magneticarum motionum causæ, tum demonstrationes rerum per tot sècula abditarum, &amp; experimenta (vera terrenæ philosophiæ fundamenta) à nobis in apertum producuntur: Noua illa nostra, &amp; inaudita de tellure sententia, constituta, &amp; doctorum oculis proponenda; quæ probabilibus quibusdam rationibus, à nobis cum disputata fuerit, se-<noinclude></noinclude> 0h9217q7omuhx09yt1zaa4fkdhzxdek 104 88197 286915 2026-11-08T22:58:21Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quentibus experimentis, &amp; demonstrationibus, tam certò constabit, quàm quicquam quod vnquàm in philosophia ingeniosis argumentis, aut mathematicis demonstrationibus perspectum &amp; confirmatum fuit. Terrena moles, quæ vnà cum aquarum vi sphæricam figuram, globumq; nostrum efficit, firmâ &amp; constanti substantiâ cùm sit non immutatur facile, non vagatur, &amp; fluctuat incertis motinibus, vt maria, &amp; fluentes vndè: sed humoris vim o... 286915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>quentibus experimentis, &amp; demonstrationibus, tam certò constabit, quàm quicquam quod vnquàm in philosophia ingeniosis argumentis, aut mathematicis demonstrationibus perspectum &amp; confirmatum fuit. Terrena moles, quæ vnà cum aquarum vi sphæricam figuram, globumq; nostrum efficit, firmâ &amp; constanti substantiâ cùm sit non immutatur facile, non vagatur, &amp; fluctuat incertis motinibus, vt maria, &amp; fluentes vndè: sed humoris vim omnem quò minus per incerta diffunderetur, dissipareturque, alueis quibusdam, &amp; terminis, &amp; tanquàm venis frequentibus continet. Præualer verò magnitudo solida telluris, &amp; in natura nostri globi dominatur. Aqua verò apposita est illi, &amp; quasi appendix tantùm, &amp; ab ea dimans fluor; cuius vis etiam à primordio per minima cum terrâ coniungitur, &amp; substantiæ eius innata est. Hanc tellus incalescens solutam emittit, rerum generationi quàm maximè inservientem. Firmitudo verò &amp; præualens substantia globi, est terrenum illud corpus, fluorum &amp; aquarum solutarum vim omnem quantitate longè superans (quicquid de suorum elementorũ magnitudinibus, &amp; proportionibus somnient plebeij philosophi) quod plurimum totius globi, &amp; quasi totum internè implet, &amp; ferè per se sphæricam formam induit. Maria enim tantùm cauitates quasdam implet, quà non adeò altæ sunt &amp; profundæ, cùm rarissimè ad mille passuum profunditatem descendant, plerumque centum aut 50. orgias non excedunt. Ita enim navigantium experimentis constat cum perpendicularo ex chorda &amp; plúbo, nautica bolide explorantur eorum funda; que respectu dimetientis terrestris, non ità multùm globosam constitutionem deformeare possunt. Exigua tamen videitur esse veræ terræ portio, quàm vnquàm hominibus spectanda emergit, aut eruitur: cum profundius in eius viscera, vltra esflorescentis extremitatis corruptelam, aut propter aquas in magnis sodinis, tanquàm per venas scaturientes, aut propter aëris salubrioris ad vitam operariorum sustinendam necessarij, defecatum, aut propter ingenites sumptus, ad tantos labores exantlandos, multaèque difficultates, ad profundiores terræ partes penetrare non possumus; adeò vt quadringentas, aut (quod rarissimè) quingentas orgyas in quibusdam metallis descendisse, stupendus omnibus videatur conatus. Sed quingentæ orgyæ, quàm exigua &amp; nullius ferè momenti portio sit, diametri terre 6872. milliariorum facile est intelligere. Circumferentia igitur, &amp; eminentiarum partes tantùm, à nobis sensu percipiuntur, que nobis apparent regionibus omnibus, aut<noinclude></noinclude> djohs5goyx2kdtkyrc4xcldff7hzikd 104 88198 286916 2026-11-08T22:58:48Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'lutosæ, aut argillaceæ, aut arenosæ, aut variis glebis, aut margis refertæ: aut lapidum, glarcæq; vis ingens occurrit, aut salis sodinæ, aut venæ metallicæ, metallicæq; quam plurima. In maris vero, &amp; aquarum profunditatibus, aut scopuli, ingentesq; rupes, aut lapides minores, aut arenæ, aut terræ cœnose à navigantiumbus, dum profunditates metiuntur, inueniuntur. Elementum terræ Aristotelicum nusquam apparet, illudunturq; Peripatetici vani... 286916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>lutosæ, aut argillaceæ, aut arenosæ, aut variis glebis, aut margis refertæ: aut lapidum, glarcæq; vis ingens occurrit, aut salis sodinæ, aut venæ metallicæ, metallicæq; quam plurima. In maris vero, &amp; aquarum profunditatibus, aut scopuli, ingentesq; rupes, aut lapides minores, aut arenæ, aut terræ cœnose à navigantiumbus, dum profunditates metiuntur, inueniuntur. Elementum terræ Aristotelicum nusquam apparet, illudunturq; Peripatetici vanis suis de elementis insomnijs. Neq; tamen terrena vis inferior, &amp; intime globi partes, ex talibus corporibus constant: hæc enim esse non potuissent, nisi &amp; æri, &amp; aquis, &amp; astrorum luminibus, &amp; influentijs finitima &amp; exposita suissent; quemadmodum &amp; generantur, &amp; in multas rerum dissimiles formas transeunt, &amp; perpetuâ vicissitudine immutantur. Interiores tamen partes imitantur, &amp; conferunt le ad suum fontem, materiæ terræ ratione, tametsi primas qualitates, &amp; genuinam formam terrænam amiserunt, &amp; versus terræ centrum feruntur, &amp; cum terrestriglobo cohærent, a quo non nisi vi diuelli possunt. At magnes, magneticæ; omnia, non lapis tantum, sed substantia omnismagnetica homogenica, cordis terræ, infimorumque viscerum vim continere, eiusq; maximè substantiæ penetralia &amp; interna in se ferre, &amp; concepisse videatur, peculiareq; globo actiones, attrahendi, dirigendi, disponendi, volutandi, consistendi in mundo ad totius normam habet, eiusque dignitates dominatrices continer, &amp; componit; quæ maxima sunt indicia &amp; argumenta præcipuæ cujusdam combinationis, &amp; coniunctissimæ naturæ. Nam inter corpora ipsa, si moveri aliquid, &amp; spirare, &amp; sensibus vti, &amp; rationis judicio ferri, &amp; incitari quis viderit, an non hominem, aut homini similius quiddam esse, quam sit lapis, aut stirps, sciens, vidensq; iudicabit? Magnes cætera omnia corpora quæ apud nos sunt, virtutibus, &amp; proprietatibus, ad communem matrem spectantibus longè antecellit: proprietates verò illæ à philosophis minimè intellectæ, &amp; perspectæ sunt: Nam ad eius corpus, quemadmodum ad terram fieri videmus, magnetica corpora confluent vndique, &amp; illi adhærent: Polos habet non puncta mathematica, sed naturales terminos valentes, &amp; primarijs efficientijs totius conspiratione prepotentes, qui eodem modo in terra sunt, quos maiores nostri semper in cælo quærebant: Æquatore inter binos polos naturalem distinctionem habet, quemadmodum terra: Nam inter lineas, in terrestriglobo à mathematicis descriptas, æquator naturalis est terminus, non mathematicus tantum circulus, vt postea apparebit: Directionem &amp;<noinclude></noinclude> 17lhcpat1c8cp88t5yr9v3axojhgpo9 104 88199 286917 2026-11-08T22:59:01Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'consistentiam in Boream &amp; meridiem ut terra obtinet: Motum etiam circularem ad terræ trem positionem, quo se ad illius normam componit: Elevationes, &amp; declinationes polorum terræ obseruat, &amp; ad easdem iuste se conformat, suosque polos per se naturaliter, pro terræ &amp; regionis ratione attollit supra finitorem, aut infra dimitit: Suscipit subitaneas à terra proprietates, &amp; verticitatem magnes acquirit, &amp; ferrum à verticit... 286917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>consistentiam in Boream &amp; meridiem ut terra obtinet: Motum etiam circularem ad terræ trem positionem, quo se ad illius normam componit: Elevationes, &amp; declinationes polorum terræ obseruat, &amp; ad easdem iuste se conformat, suosque polos per se naturaliter, pro terræ &amp; regionis ratione attollit supra finitorem, aut infra dimitit: Suscipit subitaneas à terra proprietates, &amp; verticitatem magnes acquirit, &amp; ferrum à verticitate terreni globi, quemadmodum ferrum à magnetè afficitur; Magnetica à tellure conformantur, &amp; ordinantur &amp; telluri in omnibus motionibus obtemperant. Terræ geometriæ, &amp; formæ, omnes eius motiones consentiunt, &amp; iuste tamulantur, sicut postèà certissimis experimentis &amp; diagrammatibus demonstrabimus; maximaque pars telluris apparentis etiam magnetica est, &amp; motus habet magneticos, licet infinitis corruptelis, &amp; mutationibus deformatetur. Cur igitur nos non hanc agnoscimus terræ præcipuam substantiam homogeneam, internæ eius naturæ, &amp; medullis ipsis coniunctissimam simillimamque? Non enim terræ mixtæ reliquæ sementi idoneæ, non metalliferæ venæ, lapides, arenæ, nulla alia telluris fragmenta, quæ vnaquam in conspectum nostrum veniunt, tam habent firmas &amp; peculiares vires. Neque tamen internum hunc globum nostrum totum lapidosum, aut ferreum esse volumus (quanquam Franciscus Maurolycus vir doctus, omnem interiorem terram, rigidum esse laxum existimat.) Non enim apud nos omnis magnes lapis est, cum sit aliquando tanquam gleba, aut lutum, &amp; ferrum, ex variâ materiâ aut duriter compactâ, aut molliori, excoctum in metallum; magneticaque substantia pro loci &amp; circumstantium corporum, ipsiusque metallicæ matricis ratione, multus qualitatibus, &amp; aduentivis naturis, in summittatibus terræ molis insignitur, utin argilla, lapidibus quibusdam, &amp; ferreis venis apparet. Sed terram veram volumus esse substantiam solidam, telluri homogeneam, firmiter coherentem, primariâ, &amp; (vt in globis alijs mundi) validâ formâ præditam; qua positione, certâ verticitate constat, &amp; insitâ volubilitate motu necessario voluitur, qualem supra omnia apud nos corpora apparentia magnes veram, &amp; genuinam, minus externis malis lesum, &amp; deformatam continet, de tellure tanquam partem homogeneam veriorem, detractam. Ita ferrum natiuum quod suum est (vt loquuntur metallici,) fit cum homogenea telluris partes concrescunt in venam metallicam; Magnes, cum in lapidem metallicum, aut venam præstantissimi ferri, sue aciarij commutantur: itâ in alias venas ferri coit homogenea materia<noinclude></noinclude> ccahxo7mnvp1abpty1202alwicc8vft 286918 286917 2026-11-08T22:59:12Z Sjgallagher2 29663 286918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>consistentiam in Boream &amp; meridiem ut terra obtinet: Motum etiam circularem ad terræ trem positionem, quo se ad illius normam componit: Elevationes, &amp; declinationes polorum terræ obseruat, &amp; ad easdem iuste se conformat, suosque polos per se naturaliter, pro terræ &amp; regionis ratione attollit supra finitorem, aut infra dimitit: Suscipit subitaneas à terra proprietates, &amp; verticitatem magnes acquirit, &amp; ferrum à verticitate terreni globi, quemadmodum ferrum à magnetè afficitur; Magnetica à tellure conformantur, &amp; ordinantur &amp; telluri in omnibus motionibus obtemperant. Terræ geometriæ, &amp; formæ, omnes eius motiones consentiunt, &amp; iuste tamulantur, sicut postèà certissimis experimentis &amp; diagrammatibus demonstrabimus; maximaque pars telluris apparentis etiam magnetica est, &amp; motus habet magneticos, licet infinitis corruptelis, &amp; mutationibus deformatetur. Cur igitur nos non hanc agnoscimus terræ præcipuam substantiam homogeneam, internæ eius naturæ, &amp; medullis ipsis coniunctissimam simillimamque? Non enim terræ mixtæ reliquæ sementi idoneæ, non metalliferæ venæ, lapides, arenæ, nulla alia telluris fragmenta, quæ vnaquam in conspectum nostrum veniunt, tam habent firmas &amp; peculiares vires. Neque tamen internum hunc globum nostrum totum lapidosum, aut ferreum esse volumus (quanquam Franciscus Maurolycus vir doctus, omnem interiorem terram, rigidum esse laxum existimat.) Non enim apud nos omnis magnes lapis est, cum sit aliquando tanquam gleba, aut lutum, &amp; ferrum, ex variâ materiâ aut duriter compactâ, aut molliori, excoctum in metallum; magneticaque substantia pro loci &amp; circumstantium corporum, ipsiusque metallicæ matricis ratione, multus qualitatibus, &amp; aduentivis naturis, in summittatibus terræ molis insignitur, utin argilla, lapidibus quibusdam, &amp; ferreis venis apparet. Sed terram veram volumus esse substantiam solidam, telluri homogeneam, firmiter coherentem, primariâ, &amp; (vt in globis alijs mundi) validâ formâ præditam; qua positione, certâ verticitate constat, &amp; insitâ volubilitate motu necessario voluitur, qualem supra omnia apud nos corpora apparentia magnes veram, &amp; genuinam, minus externis malis lesum, &amp; deformatam continet, de tellure tanquam partem homogeneam veriorem, detractam. Ita ferrum natiuum quod suum est (vt loquuntur metallici,) fit cum homogenea telluris partes concrescunt in venam metallicam; Magnes, cum in lapidem metallicum, aut venam præstantissimi ferri, sue aciarij commutantur: itâ in alias venas ferri coit homogenea<noinclude></noinclude> 485drdu0c1h0my2x4nlw956xr9j48wa 104 88200 286919 2026-11-08T22:59:34Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'materia aliquantò imperfectior: veluti multa pars telluris, etiam eminentis, homogenica est, sed adhuc multò magis deformata. Ferrum excoctum ex homogenicis fusum est &amp; excoctum, cumque terrà tenaciùs cohæret quàm venæ ipsæ. Talisigitur nobis est tellus in interioribus partibus; magneticam homogenicam naturam habens: &amp; perfectioribus talibus insitit fundamentis vniversa rerum terrestrium natura, quæ nobis diligentius scrutantibus, vbi... 286919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>materia aliquantò imperfectior: veluti multa pars telluris, etiam eminentis, homogenica est, sed adhuc multò magis deformata. Ferrum excoctum ex homogenicis fusum est &amp; excoctum, cumque terrà tenaciùs cohæret quàm venæ ipsæ. Talisigitur nobis est tellus in interioribus partibus; magneticam homogenicam naturam habens: &amp; perfectioribus talibus insitit fundamentis vniversa rerum terrestrium natura, quæ nobis diligentius scrutantibus, vbique terrarum ostendit se in omnibus magneticis metallis, venisque ferreis, argillà omni, terrisque plurimis lapidibusque; cum Aristotelicium simplex elementum, &amp; vanissimum Peripateticorum terrestre phantasma, rude, iners, frigidum, siccum, simplex, omnibus substratum, mortuum, nullius vigoris, ne per somnum quidem vnquam cuiquam comparuit, &amp; nullius esset vigoris in rerum naturâ. Nostri philosophi, tantùm materiam quandam inertern, &amp; simplicem somniabant. Cardanus magnetem non existimat esse speciem aliquam lapidum, sed quasi perfectæ portionis cuiusdam generis terræ, quæ absoluta sit: cuius indicium est illius copia, neque enim vllibi non inuenitur. Estque (inquit) ferri vis terræ maritæ, quæ perfecta in suo genere vbi vim fœcundam acceperit à masculo, scilicet Herculeo lapide, libro de proportionibus. Et postea: quia inquit in superiori propositione docui quod ferrum sit vera terra. Magnes robustus ostendit se telluri intimum esse, vindicatque innumeris experimentis, terrestrem dignitatem formæ primariæ, quâ tellus ipsa suis sedibus manet &amp; dirigitur. Sic imbecillior magnes, &amp; ferrea vena omnis, omnisque serè argilla, aut argillacea terra, aliæque plurimæ, (magis tamen, &amp; minus propter dissimilem humorum, &amp; corruptionum labem) magneticas, &amp; vere terrestres potestates conspicuas, à præcipuâ forma deficientes, &amp; deformatas retinent. Non enim ferrum tantùm (metallum conflatum) in polos dirigitur, &amp; magnes à magnete attrahitur, &amp; voluitur magneticè; sed ferreæ venæ omnes, lapides etiam alij, vt fissiles Rhenani, &amp; Andegauenses nigri (Ardœsos Galli vocant) quibus pro tegulis vtuntur, aliorumquè colorum &amp; substantiarum plurimi, si præparati fuerint: tum omnis argilla, glis, saxaque nonnulla; atque vt planius dicam omnis terra firmior, quæ vbique apparet; modò terra illa pinguioribus, &amp; humidis corruptelis deßedata non füerit; vt lutum, vt cœnum, vt cumulatæ ex putridis materiæ; aut cum variarum mixturarum imperfectione deformatæ sint, aut diffluant pinguedine, vt margæ: omnia magnete attrahuntur, solis ignibus præparata, &amp; à re-<noinclude></noinclude> a5efb3so2gl64eq2ze3sx9ao149m85b 104 88201 286920 2026-11-08T22:59:53Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'crementitio humore liberata, &amp; vt à magnetè, sic etiam magnetice, aliter atque cætera corpora, ab ipsa tellure alliciuntur, disponunturique: illâque insitâ vi ad mundi &amp; telluris ordinationem, &amp; fabricam seipsa componunt, vt postè patebit. Ita omnis telluris pars auulsa, experimentis certis omnem naturæ magneticæ impetum ostendit; telluris globum, &amp; commune principium motionibus varijs observuat. {{missing image}}' 286920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>crementitio humore liberata, &amp; vt à magnetè, sic etiam magnetice, aliter atque cætera corpora, ab ipsa tellure alliciuntur, disponunturique: illâque insitâ vi ad mundi &amp; telluris ordinationem, &amp; fabricam seipsa componunt, vt postè patebit. Ita omnis telluris pars auulsa, experimentis certis omnem naturæ magneticæ impetum ostendit; telluris globum, &amp; commune principium motionibus varijs observuat. {{missing image}}<noinclude></noinclude> 3pile8a1g84r4uv5js9xo2s9kcgtie4