Википедия
lbewiki
https://lbe.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B3%D1%8C%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D1%83%D1%80_%D0%BB%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D0%BD
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Медиа
Къуллугъирал лажин
Ихтилат
Гьуртту хьума
Гьуртту хьуминнал ихтилат
Википедия
Википедиялиясса ихтилат
Сурат
Суратраясса ихтилат
MediaWiki
MediaWikiлиясса ихтилат
Шаблон
Шаблондалиясса ихтилат
Кумаг
Кумаграясса ихтилат
Категория
Категориялиясса ихтилат
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Дучи
0
2993
55432
54734
2026-06-26T21:08:38Z
Таёжный лес
7550
Удалено перенаправление на [[ДучӀи]]
55432
wikitext
text/x-wiki
* [[ДучӀи]]
* [[ДучӀими]]
{{Disambig}}
5v66cau03q3pqpnr4jz6flh56waqezu
55445
55432
2026-06-26T21:20:19Z
Таёжный лес
7550
Перенаправление на [[Дучӏи]]
55445
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Дучӏи]]
4rhm6fll3dreklcpo5h5l01tjuxmzev
Аьхъар (Лакрал район)
0
4042
55408
52604
2026-06-26T12:30:53Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Ахар]] в [[Аьхъар (Лакрал район)]]
52604
wikitext
text/x-wiki
'''Ахар''' — лакрал [[шяравалу]]р.
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал щархъурду]]
sm8qp86yevo7efu30mf2re8c0f1z4k4
55411
55408
2026-06-26T13:28:02Z
Таёжный лес
7550
55411
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Аьхъар''' ({{lang-ru|Ахар}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р.
== Халкь ==
{| class="wikitable"
|+
|-
! Год
!1895!! 1908!! 1926!! 1939
!1944<ref name=":3" />
|-
| Население
|576|| 604 || 411 || 374
|312
|}
Халкьуннал аьдад:
* 1895 шин — 576 инсантал<ref name=":2">{{cite web |url = https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01003549034?page=219&rotate=0&theme=white |title = Памятная книжка Дагестанской области |author = [[Козубский, Евгений Иванович|Е.И. Козубский]] |website = rusneb.ru - Национальная электронная библиотека |location = Темир-Хан-Шура |publisher = "Русская тип." В.М. Сорокина |access-date = 2022-06-22|lang = ru}}</ref>
* 1908 шин — 604 инсантал<ref>{{cite web |url = https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_003824991?page=222&rotate=0&theme=white |title = Кавказский календарь на 1910 г. |editor = В.В.Стратоков |website = rusneb.ru - Национальная электронная библиотека |location = Тифлис |publisher = Т-во "Либерман и Ко" |access-date = 2022-07-04|lang=ru}}</ref>
* 1926 шин — 411 инсантал<ref name=":1">{{cite web |url = http://www.lingvarium.org/docs/dagestan-1926.zip |title = Данные Всесоюзной переписи населения 1926 года |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2021-09-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210924110806/http://www.lingvarium.org/docs/dagestan-1926.zip |url-status = live |lang=ru}}</ref>
* 1939 шин — 374 инсантал<ref name=":0">{{книга |заглавие = Список населённых мест с указанием численности населения по переписи 1939 года по Дагестанской АССР |год = 1940 |место = Махачкала |страниц = 192|lang=ru}}</ref>
* 1944 шин — 312 инсантал<ref name=":3">{{книга |ссылка = http://www2.rsuh.ru/binary/2640171_8.1584632308.39203.pdf |автор=[[Рамазанова, Дильшад Шагидиновна|Рамазанова Д. Ш.]] |заглавие = Дагестан в составе России: административно-политический статус территории и актуальные проблемы национальной политики (1921—2017 годы)|год = 2019 |место = Махачкала |том = 1 |archive-date = 2022-03-19 |archive-url = https://web.archive.org/web/20220319134650/http://www2.rsuh.ru/binary/2640171_8.1584632308.39203.pdf |lang = ru}}</ref>
== Чил ==
* [[Аьхъар (Цӏусса лакрал район)]]
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал щархъурду]]
r1m2n2natdh4gs5oea51x2lxwa5yu02
55412
55411
2026-06-26T13:29:46Z
Таёжный лес
7550
55412
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Аьхъар''' ({{lang-ru|Ахар}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р.
== Халкь ==
Халкьуннал аьдад:
* 1895 шин — 576 инсантал<ref name=":2">{{cite web |url = https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01003549034?page=219&rotate=0&theme=white |title = Памятная книжка Дагестанской области |author = [[Козубский, Евгений Иванович|Е.И. Козубский]] |website = rusneb.ru - Национальная электронная библиотека |location = Темир-Хан-Шура |publisher = "Русская тип." В.М. Сорокина |access-date = 2022-06-22|lang = ru}}</ref>
* 1908 шин — 604 инсантал<ref>{{cite web |url = https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_003824991?page=222&rotate=0&theme=white |title = Кавказский календарь на 1910 г. |editor = В.В.Стратоков |website = rusneb.ru - Национальная электронная библиотека |location = Тифлис |publisher = Т-во "Либерман и Ко" |access-date = 2022-07-04|lang=ru}}</ref>
* 1926 шин — 411 инсантал<ref name=":1">{{cite web |url = http://www.lingvarium.org/docs/dagestan-1926.zip |title = Данные Всесоюзной переписи населения 1926 года |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2021-09-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210924110806/http://www.lingvarium.org/docs/dagestan-1926.zip |url-status = live |lang=ru}}</ref>
* 1939 шин — 374 инсантал<ref name=":0">{{книга |заглавие = Список населённых мест с указанием численности населения по переписи 1939 года по Дагестанской АССР |год = 1940 |место = Махачкала |страниц = 192|lang=ru}}</ref>
* 1944 шин — 312 инсантал<ref name=":3">{{книга |ссылка = http://www2.rsuh.ru/binary/2640171_8.1584632308.39203.pdf |автор=[[Рамазанова, Дильшад Шагидиновна|Рамазанова Д. Ш.]] |заглавие = Дагестан в составе России: административно-политический статус территории и актуальные проблемы национальной политики (1921—2017 годы)|год = 2019 |место = Махачкала |том = 1 |archive-date = 2022-03-19 |archive-url = https://web.archive.org/web/20220319134650/http://www2.rsuh.ru/binary/2640171_8.1584632308.39203.pdf |lang = ru}}</ref>
== Чил ==
* [[Аьхъар (Цӏусса лакрал район)]]
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
pljdt7dqukkfikjpq7o9cuqy1jhk4eq
Вихьли
0
4062
55429
55019
2026-06-26T20:45:44Z
Таёжный лес
7550
Перенаправление на [[Вихьул]]
55429
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Вихьул]]
79hlikqjwt0gk3f11uttl5bm3qnygw6
Хьурукӏул
0
5631
55410
54967
2026-06-26T13:25:49Z
Таёжный лес
7550
55410
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{сельсовет Хуринский}}
'''{{PAGENAME}}''' ({{маз+ru|Хурукра}}) — [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]. Буххай бур Сельсовет «Хуринский». Чаринкхул Мухутдиннул буттал ккану.
== Географиялул усса кӀану ==
Шяравалу бацӀан бур <abbr title="к юго-востоку от районного центра">в 2 км</abbr> — [[Гъумук|Гъази-Гъумучи]], урчӀахсса неххал зума Гъази-Гъумучатусса Койсу.
== Халкь ==
Халкьуннал аьдад:
* 2002 шин — 119 инсантал
* 2010 шин — 193 инсантал
== Часса уссарив ==
* Чаринхъал, Муэддин — шаэр.
* Ахмадхъал, Абдул Рамазаннал арс — халкьуннал архитектор СССР, лауреат ПаччахӀлугърал премия СССР.
* Хаппалаев, Юсуп Рамазанович — Дагъустаннал АССР аьшукь
* Омаршаев, Абдурахман Гасанович — шаэр.
* Адамов, Адам Магомедович — шаэр.
== БувчӀин баву ==
{{бувчӀин баву}}
== Чил ==
* {{ОСАМОЛР-НП}}
* [https://web.archive.org/web/20130604112001/http://hurukra.ru/ www.hurukra.ru]
{{Лакрал райондалул щархъурду}}
{{Лакрал щархъурду}}
45wdur1yyf6cok5x7p2sfp3qcmml3pp
Курла
0
5641
55430
38502
2026-06-26T21:05:58Z
Таёжный лес
7550
Перенаправление на [[Къурул]]
55430
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Къурул]]
2unyuy8chcdng4llpsrl3ulxb8b0zau
Къяни
0
5655
55446
54300
2026-06-26T21:24:16Z
Таёжный лес
7550
Перенаправление на [[Къян]]
55446
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Къян]]
6mj97dc7vyhl0fum8uuvtxmhf7wc0w7
Аьхъар (Цӏусса лакрал район)
0
6248
55406
17059
2026-06-26T12:29:51Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Аьхъар]] в [[Аьхъар (Цӏусса лакрал район)]]
17059
wikitext
text/x-wiki
'''Аьхъар''' [[лак]]рал [[шяравалу]]р.
{{Лакрал райондалул щархъурду}}
{{Лакрал щархъурду}}
{{кьурхь}}
n8wvomz1nb6tt01t77dy39nurjlmoce
Бухцанахъи
0
6250
55413
17061
2026-06-26T14:15:57Z
Таёжный лес
7550
55413
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Бухцанахъи''' ({{lang-ru|Бухцанахи}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
to6bujitkehm3d9ltt77awmlzp035up
55414
55413
2026-06-26T14:18:58Z
Таёжный лес
7550
55414
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Бухцанахъи''' ({{lang-ru|Бухцанахи}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Бухцанахи|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/bukhtsanakhi.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
2m6msg0crqjqid9m9qndk1tzkzcxdxo
55424
55414
2026-06-26T20:00:27Z
Таёжный лес
7550
55424
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Бухцанахъи''' ({{lang-ru|Бухцанахи}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Бухцанахи|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/bukhtsanakhi.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
83vpc5y6nbjlhn7pm7bym5kcob3v03c
Вихьул
0
6255
55428
17066
2026-06-26T20:45:30Z
Таёжный лес
7550
55428
wikitext
text/x-wiki
{{сельсовет Вихлинский}}
'''Вихьул''' ({{маз+ru|Вихли}}) — [[Дагъусттан]]нал [[Ккуллал район]]далун лакрал [[шяравалу]]р.
== Ссылкарду ==
* {{КРОС-НП}}
{{Ккуллал райондалул щархъурду}}
{{Лакрал щархъурду}}
{{кьурхь}}
hzosf2m3jil50snk3swzsz7239ffd2s
Гьаркӏассун
0
6258
55415
17417
2026-06-26T14:25:38Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ГьаркӀассун]] в [[Гьаркӏассун]]: палочка
17417
wikitext
text/x-wiki
'''ГьаркӀассун''' – [[лак]]рал [[шяравалу]]р.
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
3z3ga2v0l0ftd45cdo69ieu9qyyauoz
55418
55415
2026-06-26T19:52:05Z
Таёжный лес
7550
55418
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Гьаркӏассун''' ({{lang-ru|Каркассун) – хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Гаркассун|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/garkassun.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
cqst30319l8f3i2heiy9hq6b90y1oy1
55419
55418
2026-06-26T19:52:37Z
Таёжный лес
7550
55419
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Гьаркӏассун''' ({{lang-ru|Гаркассун}}) – хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Гаркассун|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/garkassun.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
250540odwsds88ixfjxbtrzc9s3xs7g
55422
55419
2026-06-26T19:59:05Z
Таёжный лес
7550
55422
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Гьаркӏассун''' ({{lang-ru|Гаркассун}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Гаркассун|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/garkassun.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
akiek6t769ega11gsnenisq5o9fyvug
55423
55422
2026-06-26T19:59:25Z
Таёжный лес
7550
55423
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Гьаркӏассун''' ({{lang-ru|Гаркассун}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Гаркассун|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/garkassun.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
2642k4sdn4y9jkl9rxh2xoglsrpfa9c
Дучӏи (ЦӀуссалакрал район)
0
6262
55435
18326
2026-06-26T21:10:05Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ДучӀими]] в [[Дучӏими]]
18326
wikitext
text/x-wiki
'''ДучӀими ''' ({{lang-ru|Дучинская}}) — ЦӀуссалакрал райондалий [[лак]]рал [[шяравалу]]р.
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
4ujmji1o9r4yheplowf9akd0fmtq5ko
55439
55435
2026-06-26T21:12:20Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Дучӏими]] в [[Дучӏи (ЦӀуссалакрал район)]]
18326
wikitext
text/x-wiki
'''ДучӀими ''' ({{lang-ru|Дучинская}}) — ЦӀуссалакрал райондалий [[лак]]рал [[шяравалу]]р.
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
4ujmji1o9r4yheplowf9akd0fmtq5ko
КӀихӏарчӏи
0
6269
55420
17459
2026-06-26T19:57:27Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[КӀихӀарчӀи]] в [[КӀихӏарчӏи]]
17459
wikitext
text/x-wiki
'''КӀихӀарчӀи''' – [[лак]]рал [[шяравалу]]р.
{{кьурхь}}
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
kfo23tmssxf0fu3teuc8q5dn5sdkhyr
55425
55420
2026-06-26T20:00:53Z
Таёжный лес
7550
55425
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''КӀихӏарчӏи''' ({{Маз+ru|Кихарчи}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Бухцанахи|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/kikharchi.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
751025qv7duvdqtmaj5tcb4fmcvqmz5
55426
55425
2026-06-26T20:03:58Z
Таёжный лес
7550
55426
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''КӀихӏарчӏи''' ({{Маз+ru|Кихарчи}}) — хьхьичӏавасса [[Дагъусттан]]нал [[Лакрал район]]далун [[шяравалу]]р<ref>{{Cite web|date=2015-09-15|title=Кихарчи|url=https://lakskysite.ru/rajony/lakskij-rajon/razrushennye-sela-lakskogo-rajona/kikharchi.html|lang=ru|website=Лакский сайт|access-date=2026-06-26}}</ref>.
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{кьурхь}}
{{Лакрал щархъурду}}
[[Категория:Лакрал райондалул щархъурду]]
[[Категория:Лакрал райондалул хьхьичӏавасса щархъурду]]
[[Категория:Лакрал шяравалу]]
jhrsv98txqxyhbe7wp5chbe8fil7hx5
Къян
0
6270
55447
17081
2026-06-26T21:24:30Z
Таёжный лес
7550
55447
wikitext
text/x-wiki
'''Къян''' ({{маз+ru|Кани}}) — лакрал шяравалур.
== Чил ==
* {{КРОС-НП}}
{{Ккуллал райондалул щархъурду}}
{{Лакрал щархъурду}}
{{кьурхь}}
f8q8g5sz9p4gq2nym5y1g48tpf4jkio
Къурул
0
6271
55431
17082
2026-06-26T21:06:17Z
Таёжный лес
7550
55431
wikitext
text/x-wiki
{{сельсовет Хунинский}}
'''{{PAGENAME}}''' ({{маз+ru|Курла}}) — лакрал [[шяравалу]]р.
== Чил ==
* {{ОСАМОЛР-НП}}
{{Лакрал райондалул щархъурду}}
{{Лакрал щархъурду}}
{{кьурхь}}
5d0c9hg0a3nr9fs3od8g782cmhnzgx3
Хъачӏ
0
7014
55448
48535
2026-06-26T21:30:03Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ХъачӀ]] в [[Хъачӏ]]
48535
wikitext
text/x-wiki
[[Сурат:Upperarm.jpg|thumb|right|260px|<span style="color:grey;">ХъачӀ</span>]]
'''ХъачӀ''' ([[латӀин маз|латӀин]] ?) — [[инсан]]нал ва [[хӀайван]]нал чурхри.
{{Кьурхь}}
[[Категория:Инсаннал чурх]]
opqkhh6i3654v86a3eb8rx1403bi1a0
Дучӏи (Новострой)
0
9662
55433
54844
2026-06-26T21:09:11Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ДучӀи]] в [[Дучӏи]]
54844
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Лакрал район]]налийсса '''ДучӀиннал''' шяравалу дирхьуну дуссар ЛухӀуваллил зунттул чулуха нанисса Арчаваллил ухнилу ЦӀадакъа бакӀуй. Март зуруй 1944-ку шинал щарнил агьалий хӀукуматрал амрулийн бувну гужрай бизан бувссар Аухуллал аьрщарайн. 1992-ку шиная шихунмай ЦӀусса лакрал агьалий бизлай буссар Аухуллал аьрщарая ЦӀусса миналийн, МахӀачкъалалия арх дакъасса аьрщарайн. ДучӀиннал шяраваллил советравун духлахиссар кӀира шяравалу: ДучӀи ва НицӀавкӀул. Ялагу буссар статус къадуллусса, амма лаккуя бизан бувния шинмай ДучӀиннал советравун бухлахисса шанна шяраваллил агьали: Маркьиял, ГьаркӀассиял, Сундаралиял.
ЦӀусса миналий «статус сельского поселения» буллуссар [[Дагъустан]]ал халкьуннал собраниялул хӀукмулин бувну 2013 шинал мартрал 28-ний.
ЦӀусса миналий цалчинсса шяраваллил хьунаманал бувчӀавуртту хьуссар 2016 шинал сентябрьданул 18-ний.
== Чил ==
* [[ДучӀими]]
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{Лакрал щархъурду}}
aevkqgjlujw6u6h8nwyqfumdhzmdfe5
55437
55433
2026-06-26T21:11:55Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Дучӏи]] в [[Дучӏи (Новострой)]]
54844
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Лакрал район]]налийсса '''ДучӀиннал''' шяравалу дирхьуну дуссар ЛухӀуваллил зунттул чулуха нанисса Арчаваллил ухнилу ЦӀадакъа бакӀуй. Март зуруй 1944-ку шинал щарнил агьалий хӀукуматрал амрулийн бувну гужрай бизан бувссар Аухуллал аьрщарайн. 1992-ку шиная шихунмай ЦӀусса лакрал агьалий бизлай буссар Аухуллал аьрщарая ЦӀусса миналийн, МахӀачкъалалия арх дакъасса аьрщарайн. ДучӀиннал шяраваллил советравун духлахиссар кӀира шяравалу: ДучӀи ва НицӀавкӀул. Ялагу буссар статус къадуллусса, амма лаккуя бизан бувния шинмай ДучӀиннал советравун бухлахисса шанна шяраваллил агьали: Маркьиял, ГьаркӀассиял, Сундаралиял.
ЦӀусса миналий «статус сельского поселения» буллуссар [[Дагъустан]]ал халкьуннал собраниялул хӀукмулин бувну 2013 шинал мартрал 28-ний.
ЦӀусса миналий цалчинсса шяраваллил хьунаманал бувчӀавуртту хьуссар 2016 шинал сентябрьданул 18-ний.
== Чил ==
* [[ДучӀими]]
== БувчӀин баву ==
{{БувчӀин баву}}
{{Лакрал щархъурду}}
aevkqgjlujw6u6h8nwyqfumdhzmdfe5
2-мур дунияллул дяъви
0
17938
55427
54923
2026-06-26T20:05:02Z
Таёжный лес
7550
55427
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''2-мур дунияллул дяъви''' ('''Хъун дяъви''') — дуниял дяъвигу 2 чулухалу: [[Союзникнал билаятру]] и [[Осьнал билаятру]]. Ва дайдишин та вив урчӏилчинмур барз 1 1939, [[Германия]] гьужум банай [[Польша|Польшагу]] ахир вив урчӏилчинмур барз 2 1945 та «Союзники» ххувшаву ласун. 2-мур дунияллул дяъви дуну дикІан ххишала билаят, ххишала ххирасса, дуну дикІан ххишала инсангу 73,000,000 ивчӏан. 2-мур дунияллул дяъви цурдалусса чӏун та «атомная бомба» ласун чахь учин вив дяъви.
{| class="wikitable"
|+2 чулухалу 2-мур дунияллул дяъви
![[Союзникал билаятру]]
![[Осьнал билаятру]]
|-
|
* [[Иосиф Сталин]] ([[Союз Советских Социалистических Республик]])
* [[Франклин Д. Рузвельт]] ([[Американал ЦачӀунхьу Штатру]])
* [[Уинстон Черчилль]] ([[Хъуннасса Британия]])
* [[Чан Кайши]] ([[Китай]])
|
* [[Адолф Гьитлер]] ([[Германия]])
* [[Гьирогьито]] ([[Япония]])
* [[Бенито Муссолини]] ([[Италия]])
|}
== Ци хьун ==
=== 1939 ===
* Урчӏилчинмур барз 1: [[Германия]] гьужум банай [[Польша]].
* Урчӏилчинмур барз 17: [[Союз Советских Социалистических Республик]] гьужум банай [[Польша]].
* Ацӏилчинмур барз 6: дяъви [[Польша]] ахир.
* Ацӏилчинмур барз 20: «[[Дяъви Фальшивый]]» дайдишин.
=== 1940 ===
* Мукьилчинмур барз 6: [[Дания]] дулун вив.
* Ххюлчинмур барз 10: [[Германия]] гьужум банай [[Бельгия]], [[Франция]], [[Люксембург|Люксембурггу]] [[Нидерландру]].
* Ряххилчинмур барз 2: [[Норвегия]] дулун вив.
* Ряххилчинмур барз 10: Италия дайдишин гьужум банай [[Хъуннасса Британия|Хъуннасса Британиягу]] [[Франция]].
* Ряххилчинмур барз 25: [[Франция]] дулун вив.
* Арулчинмур барз 10: «[[Дяъви Британия]]» дайдишин.
* Урчӏилчинмур барз 9: [[Италия]] гьужум банай [[Мисри]].
* Ацӏилчинмур барз 15: [[Италия]] гьужум банай [[Греция]].
=== 1941 ===
* Цалчинмур барз 16: [[Хъуннасса Британия]] дайдишин гьужум банай [[Италия]]-дуну икӏан [[Эфиопия]].
* Мукьилчинмур барз 6: [[Германия]] гьужум банай [[Югославия|Югославиягу]] [[Греция]].
* Ххюлчинмур барз 20: Германия саллатІир личІан вив [[Крит]].
* Урчӏилчинмур барз 30: «[[Дяъви Москав]]» дайдишин.
* Ацӏния кӏилчинмур барз 5: [[Германия]] дайдишин гьужун бан [[Москав]].
* Ацӏния кӏилчинмур барз 7: 2-мур дунияллул дяъви вив [[Хьхьири Тихий]].
=== 1942 ===
* Ряххилчинмур барз 4: [[Япония]] ласун бух шаву [[Американал ЦачӀунхьу Штатру]] вив [[Мидуэй жазира]].
* Мяйлчинмур барз 23: «[[Дяъви Сталинград]]» дайдишин.
=== 1943 ===
* КӀилчинмур барз 2: Германия саллатІир дулун вив, вив «[[Дяъви Сталинград]]».
* Арулчинмур барз 5 дянив Мяйлчинмур барз 23: «[[Дяъви Курск]]».
* Мяйлчинмур барз 23: [[Белгород|Белгородгу]] [[Харьков]] итабакьин.
* Урчӏилчинмур барз 3: [[Союзникнал билаятру]] бучІан вив кьилва [[Италия]].
* Урчӏилчинмур барз 8: [[Италия]] дулун вив.
* Ацӏния цалчинмур барз 6: [[Киев]] итабакьин.
=== 1944 ===
* Цалчинмур барз 24 дянив КӀилчинмур барз 16 «[[Дяъви Корсунь-Черкассы]]».
* Мукьилчинмур барз 10: [[Одесса]] итабакьин.
* Ххюлчинмур барз 9: [[Севастополь]] итабакьин.
* Ряххилчинмур барз 6: [[Союзникнал билаятру]] гьужум банай [[Нормандия]].
* Арулчинмур барз 27: [[Львов]] итабакьин.
* Мяйлчинмур барз 25: [[Франция]] итабакьин.
* Ацӏилчинмур барз 15 [[Рига]] итабакьин.
=== 1945 ===
* Цалчинмур барз 27: [[Освенцим кӏану ажал]] лекьан дан.
* Мукьилчинмур барз 30: [[Адолф Гьитлер]] ивчӏан.
* Ххюлчинмур барз 7: [[Германия]] дулун вив.
* Ххюлчинмур барз 9: [[Прага]] итабакьин.
* Мяйлчинмур барз 6: цалчинмур атомная бомба чахь учин вив [[Гьирошима]].
* Мяйлчинмур барз 9: кӏилчиймур атомная бомба чахь учин вив [[Нагасаки]].
* Урчӏилчинмур барз 2: [[Япония]] дулун вив, ахир 2-мур дунияллул дяъви.
== Лакрал авиатортал Хъун дяъвилий ==
Лакрал авиатортал 2-мур дунияллул дяъвилий ваниннин 2-3 шинал хьхьичӏ [[Махӏачкъала]]лив Ахӏмад-Хан Султаннун гьайкал дацӏан дуллалийни, на махӏаттал хьуну уссияв, чӏивисса лакрал миллатрал 4 лехху ур, тӏий. Чансса хъирив лаяву дурукун, лявкъуна ми мукьа акъа, 36 уну. Мунияту жу пикри барду «Лакрал авиатортал Хъун дяъвилий» ({{маз+ru|«Лакские авиаторы в Великую Отечественную»}}) тӏутӏисса лу сакин бан. Лу бикӏантӏиссар оьрус мазрай, цайминнащагу буккин бюхъаншиврул. Авиатортурал сияхӏ уттигу лакьин дурассар.
* [[Ахӏмад-Хан Султан]]
* [[Аьлиев Махӏад Исмяиллул арс|Махӏад Аьлиев Исмяиллул арс]]
== БувчӀин баву ==
{{бувчӀин баву}}
== Ссылкарду ==
{{КьатӀаллил ссылкарду}}
{{Тарихрал кьурхь}}
[[Категория:2-мур дунияллул дяъви]]
[[Категория:Дяъвирду]]
ffu9zaefxr0urb22v5kt4k870uworsf
Аьхъар
0
18767
55407
2026-06-26T12:29:51Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Аьхъар]] в [[Аьхъар (Цӏусса лакрал район)]]
55407
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Аьхъар (Цӏусса лакрал район)]]
elwlkoicewf4b2vce6yvcjoi61505fu
Ахар
0
18768
55409
2026-06-26T12:30:53Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Ахар]] в [[Аьхъар (Лакрал район)]]
55409
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Аьхъар (Лакрал район)]]
94ell3mrim5ykn8812m0lrjs6pakyuf
ГьаркӀассун
0
18769
55416
2026-06-26T14:25:38Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ГьаркӀассун]] в [[Гьаркӏассун]]: палочка
55416
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Гьаркӏассун]]
bv83u9cn0cm8pgza524ldpbmfgfblhf
Шаблон:Potd/2026-06-27
10
18770
55417
2026-06-26T19:01:15Z
Frhdkazan
4445
Новая страница: «Dombay, Dzhuguturlyuchat massif and glacier, Caucasus Mountains, Karachay-Cherkessia.jpg»
55417
wikitext
text/x-wiki
Dombay, Dzhuguturlyuchat massif and glacier, Caucasus Mountains, Karachay-Cherkessia.jpg
bj0kotithuut9b8ycr8zoiyd0kvq6a2
КӀихӀарчӀи
0
18771
55421
2026-06-26T19:57:27Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[КӀихӀарчӀи]] в [[КӀихӏарчӏи]]
55421
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[КӀихӏарчӏи]]
617dbcimqpet38r7wpkuj8t1omtl7qk
ДучӀи
0
18772
55434
2026-06-26T21:09:12Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ДучӀи]] в [[Дучӏи]]
55434
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Дучӏи]]
4rhm6fll3dreklcpo5h5l01tjuxmzev
ДучӀими
0
18773
55436
2026-06-26T21:10:05Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ДучӀими]] в [[Дучӏими]]
55436
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Дучӏими]]
olnz1epme7ezoxwbc3gyc04kxlju50k
Дучӏи
0
18774
55438
2026-06-26T21:11:55Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Дучӏи]] в [[Дучӏи (Новострой)]]
55438
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Дучӏи (Новострой)]]
ccs31xgunrcon922c62vafqno3l7c4r
55441
55438
2026-06-26T21:15:50Z
Таёжный лес
7550
Удалено перенаправление на [[Дучӏи (Новострой)]]
55441
wikitext
text/x-wiki
'''Дучӏи''' ('''Дучӏими'''):
* [[Дучӏи (Лакрал район)]]
* [[Дучӏи (Новострой)]]
* [[ДучӀими (ЦӀуссалакрал район)]]
{{Disambig}}
brzqi6t2bjxujficiw2m1ckasa4iumn
55442
55441
2026-06-26T21:15:59Z
Таёжный лес
7550
55442
wikitext
text/x-wiki
'''Дучӏи''' ('''Дучӏими'''):
* [[Дучӏи (Лакрал район)]]
* [[Дучӏи (Новострой)]]
* [[ДучӀи (ЦӀуссалакрал район)]]
{{Disambig}}
hybquo0frtm82ietzv18auogyf01jee
55444
55442
2026-06-26T21:19:31Z
Таёжный лес
7550
55444
wikitext
text/x-wiki
'''Дучӏи''' ('''Дучӏими'''):
* [[Дучӏи (Лакрал район)]]
* [[Дучӏи (Новострой)]]
* [[Дучӏи (ЦӀуссалакрал район)]]
{{Disambig}}
4sve1zhwmhn75uiwtqgixufor7vu2vm
Дучӏими
0
18775
55440
2026-06-26T21:12:20Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[Дучӏими]] в [[Дучӏи (ЦӀуссалакрал район)]]
55440
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Дучӏи (ЦӀуссалакрал район)]]
reei93430iz5oruxxsln9zq3wk5jhof
55443
55440
2026-06-26T21:16:42Z
Таёжный лес
7550
Перенаправление изменено с [[Дучӏи (ЦӀуссалакрал район)]] на [[Дучӏи]]
55443
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Дучӏи]]
4rhm6fll3dreklcpo5h5l01tjuxmzev
ХъачӀ
0
18776
55449
2026-06-26T21:30:03Z
Таёжный лес
7550
Таёжный лес переименовал страницу [[ХъачӀ]] в [[Хъачӏ]]
55449
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Хъачӏ]]
dk3ui7a8rnycbcx69q2jn3hglqs4ey8