Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
3. Mee
0
1804
2677046
2674159
2026-05-05T06:35:41Z
GilPe
14980
/* Gestuerwen */ Claire Maurier
2677046
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''3.[[Mee]]''' ass den 123. Dag vum Joer (124. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1940]]: Den [[IOC]] annuléiert d'[[Olympesch Spiller]] vun [[1940]].
* [[1946]]: [[Krichsverbriecherprozesser vun Tokio]] déi bis den [[12. November]] [[1948]] gedauert hunn.
* [[1964]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 0:1 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=199 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch vum 3. Mee 1964 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1979]]: D'[[Margaret Thatcher]] gëtt Premierministesch vu Groussbritannien.
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Santi di Tito - Niccolo Machiavelli's portrait.jpg|Niccolò Machiavelli
Fichier:Exposition universelle de 1900 - portraits des commissaires généraux-Tony Dutreux.jpg|Tony Dutreux
Fichier:Golda Meir 03265u.jpg|Golda Meir
Fichier:James-Brown 1973.jpg|James Brown
Fichier:Goerges mous675.jpg|Georges Moustaki
</gallery>
* [[1446]]: [[Margaret vu York]] Fra vum Charles I. vun der Bourgogne.
* [[1469]]: [[Niccolò Machiavelli]], italieenesche Politiker, Historiker an Dichter.
* [[1801]]: [[Torgeir Augundsson]], norwegesche Museker.
* [[1823]]: [[Pierre Biwer]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[1838]]: [[Tony Dutreux]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.
* [[1856]]: [[Joseph Fischer (Ingenieur)|Joseph Fischer]], lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriellen.
* [[1882]]: [[Alexandre Schaumasse]], franséischen Astronom.
* [[1888]]: [[Alfred Braun]], däitsche Journalist, Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1889]]: [[Heinrich Hamm]], däitsche Sculpteur
* [[1898]]: [[Golda Meir]], israeelesch Politikerin.
* [[1901]]: [[Gino Cervi]], italieenesche Schauspiller.
* [[1902]]: [[José Nieto (Schauspiller)|José Nieto]], spuenesche Schauspiller.
* [[1902]]: [[Walter Slezak]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1906]]: [[Mary Astor]], US-amerikanesch Schauspillerin an Autorin.
* [[1919]]: [[Pete Seeger]], US-amerikanesche Folk-Museker.
* [[1920]]: [[Georges Arnold]], lëtzebuergeschen Dokter an Auteur.
* [[1921]]: [[Alida Valli]], italieenesch Filmschauspillerin.
* [[1927]]: [[Philippe Condroyer]], franséische Schauspiller.
* [[1926]]: [[Fernand Guth]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1928]]: [[James Brown]], US-amerikanesche Sänger.
* 1928: [[Julien Guiomar]], franséische Schauspiller.
* [[1931]]: [[Jules Meurisse]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1933]]: [[Steven Weinberg (Physiker)|Steven Weinberg]], US-amerikanesche Physiker
* 1933: [[Jean Thill (1933-2010)|Jean Thill]], lëtzebuergesche Jurist an Auteur.
* [[1934]]: [[Georges Moustaki]], franséische Chansonnier.
* [[1939]]: [[Marcel Sauber]], lëtzebuergesche Politiker.
* 1939: [[Helmut Thoma]], éisträichesche Manager
* [[1951]]: [[Jan Bielecki]], polnesche Politiker an Ekonomist
* [[1967]]: [[Hélène Angel]], franséisch Regisseurin.
* [[1967]]: [[Paule Lemmer]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[1975]]: [[Marc Limpach]], lëtzebuergesche Jurist, Schauspiller, Dramaturg an Auteur.
* [[1977]]: [[Maryam Mirzakhani]], iranesch Mathematikerin.
* [[1982]]: [[Rebecca Hall]], brittesch Schauspillerin.
* [[1986]]: [[Michèle Weynandt]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[2000]]: [[Simão Marinho Novais]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
== Gestuerwen ==
* [[1294]]: [[Jean I. vu Brabant|Jean I.]], Herzog vu Brabant a Limburg.
* [[1704]]: [[Heinrich Ignaz Franz Biber]], béimesche Komponist a Violonist.
* [[1909]]: [[Jean Charles Kohn]], lëtzebuergeschen Auteur, Historiker a Statistiker.
* [[1922]]: [[William Robert Brooks]], engleschen Astronom.
* [[1952]]: [[Aloyse Meyer]], lëtzebuergesche Stol-Manager.
* [[1975]]: [[Jean-Pierre Urbing]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* 1975: [[Jean Kraus]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Enseignant a Botaniker.
* [[1987]]: [[Dalida]], egyptesch-franséisch Sängerin;
* [[1988]]: [[Roger Dutoit]], franséische Schauspiller.
* [[1991]]: [[Jerzy Kosinski]], US-amerikanesche Schrëftsteller a Schauspiller.
* [[1997]]: [[Narciso Yepes]], klassesche Gittarist.
* [[2000]]: [[Lewis Allen]], englesche Filmregisseur.
* [[2007]]: [[Walter Schirra]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[2008]]: [[Leopoldo Calvo Sotelo]], spuenesche Politiker.
* [[2015]]: [[Guido Guerrasio]], italieenesche Filmkritiker a Filmregisseur.
* [[2016]]: [[Carl Fredrik Reuterswärd]], schweedesche Moler a Sculpteur.
* [[2017]]: [[Lukas Ammann]], Schwäizer Schauspiller.
* 2017: [[Daliah Lavi]], israeelesch Schauspillerin a Schlagersängerin.
* [[2025]]: [[Helmut Thoma]], éisträichesche Mediemanager.
* 2025: [[Paul Van Hoeydonck]], belsche Kënschtler.
* [[2026]]: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
== Feierdeeg ==
* Nationalfeierdag a [[Polen]] (Dag vun der Constitutioun vu [[1791]]).
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|3 May|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am Mee| 03]]
ipi3l9q1svdytl3dpd9eftgxxl0zu4y
Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren
0
2353
2677030
2676339
2026-05-04T23:36:58Z
Procrastineur49
48269
/* Lëscht */
2677030
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vun de [[Premierminister (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Premierministeren]]''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
== Lëscht ==
{| width=100% class="wikitable"
|+ '''Presidente vum Ministerrot''' (1848 bis 1857) / '''Presidente vun der Regierung''' (1858 bis 1989) / '''Premierministeren''' (vun 1989 un)
|-
!colspan="2"| Nr. !! Bild !! Numm (Liewensdaten) !! Partei !! Amtsuntrëtt !! Enn vun der Amtszäit
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 1
|style="text-align:center"| [[Fichier:Gaspard De La Fontaine.jpg|70px|]]
| [[Gaspard Théodore Ignace de la Fontaine]]
(1787–1871)
|
|style="text-align:right"| 1. August 1848
|style="text-align:right"| 2. Dezember 1848
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 2
|style="text-align:center"| [[Fichier:Jean-Jacques Willmar.jpg|70px|]]
| [[Jean-Jacques Willmar]]
(1792–1866)
|
|style="text-align:right"| 2. Dezember 1848
|style="text-align:right"| 23. September 1853
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 3
|style="text-align:center"| [[Fichier:Mathias Simon.JPG|70px|]]
| [[Charles-Mathias Simons]]
(1802–1874)
|
|style="text-align:right"| 23. September 1853
|style="text-align:right"| 26. September 1860
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 4
|style="text-align:center"| [[Fichier:Victor de Tornaco 1865.jpg|96x96px]]
| Baron [[Victor de Tornaco]]
(1805–1875)
|
|style="text-align:right"| 26. September 1860
|style="text-align:right"| 3. Dezember 1867
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 5
|style="text-align:center"| [[Fichier:Emmanuel Servais by Bernhoeft-101-cropped 002.jpg|70px|]]
| [[Emmanuel Servais]]
(1811–1890)
|
|style="text-align:right"| 3. Dezember 1867
|style="text-align:right"| 26. Dezember 1874
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 6
|style="text-align:center"| [[Fichier:Felix de Blochausen.jpg|70px|]]
| Baron [[Félix de Blochausen]]
(1834–1915)
|
|style="text-align:right"| 26. Dezember 1874
|style="text-align:right"| 20. Februar 1885
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 7
|style="text-align:center"| [[Fichier:Edouard Thilges.jpg|70px|]]
| [[Édouard Thilges]]
(1817–1904)
|
|style="text-align:right"| 20. Februar 1885
|style="text-align:right"| 22. September 1888
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 8
|style="text-align:center"| [[Fichier:Paul Eyschen photograph by Grieser.jpg|70px|]]
| [[Paul Eyschen]]
(1841–1915)
|
|style="text-align:right"| 22. September 1888
|style="text-align:right"| 12. Oktober 1915
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 9
|style="text-align:center"| [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|70px|]]
| [[Mathias Mongenast]]
(1843–1926)
|
|style="text-align:right"| 12. Oktober 1915
|style="text-align:right"| 6. November 1915
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 10
|style="text-align:center"| [[Fichier:Hubert Loutsch (1878-1946).jpg|70px|]]
| [[Hubert Loutsch]]
(1878–1946)
|
|style="text-align:right"| 6. November 1915
|style="text-align:right"| 24. Februar 1916
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 11
|style="text-align:center"| [[Fichier:Victor Thorn (1844-1930).png|70px|]]
| [[Victor Thorn]]
(1844–1930)
|
|style="text-align:right"| 24. Februar 1916
|style="text-align:right"| 19. Juni 1917
|-
|style="background:white"|
|style="text-align:center"| 12
|style="text-align:center"| [[Fichier:Léon Kauffman (1869-1952).jpg|70px|]]
| [[Léon Kauffman]]
(1869–1952)
|
|style="text-align:right"| 19. Juni 1917
|style="text-align:right"| 28. September 1918
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 13
|style="text-align:center"| [[Fichier:Luxemburger-Wort-1946.07.23-p1-Emile-Reuter-2.jpg|70px|]]
| [[Émile Reuter]]
(1874–1973)
| [[Rietspartei|RP]]
|style="text-align:right"| 28. September 1918
|style="text-align:right"| 19. Mäerz 1925
|-
|style="background:black"|
|style="text-align:center"| 14
|style="text-align:center"| [[Fichier:Pierre Prüm (1886-1950).jpg|70px|]]
| [[Pierre Prüm]]
(1886–1950)
| [[Onofhängeg Nationalpartei|ONP]]
|style="text-align:right"| 19. Mäerz 1925
|style="text-align:right"| 16. Juli 1926
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 15
|style="text-align:center"| [[Fichier:Joseph Bech (detail).jpg|70px|]]
| [[Joseph Bech]]
(1887–1975)
| RP
|style="text-align:right"| 16. Juli 1926
|style="text-align:right"| 5. November 1937
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 16
|style="text-align:center"| [[Fichier:Pierre Dupong, Benelux conference The Hague March 1949, Luxembourg Delegation.jpg|70px|]]
| [[Pierre Dupong]]
(1885–1953)
| RP/[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
|style="text-align:right"| 5. November 1937
|style="text-align:right"| 23. Dezember 1953
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 17
|style="text-align:center"| [[Fichier:Joseph Bech (1967) (cropped).jpg|70px|]]
| Joseph Bech
(1887–1975)
| CSV
|style="text-align:right"| 23. Dezember 1953
|style="text-align:right"| 29. Mäerz 1958
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 18
|style="text-align:center"| [[Fichier:Jean-Pierre Beckius, Portrait du professeur Frieden (1933).jpg|70px|]]
| [[Pierre Frieden]]
(1892–1959)
| CSV
|style="text-align:right"| 29. Mäerz 1958
|style="text-align:right"| 23. Februar 1959
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 19
|style="text-align:center"| [[Fichier:Pierre Werner 1970 (cropped).jpg|70px|]]
| [[Pierre Werner]]
(1913–2002)
| CSV
|style="text-align:right"| 2. Mäerz 1959
|style="text-align:right"| 15. Juni 1974
|-
|style="background:blue"|
|style="text-align:center"| 20
|style="text-align:center"| [[Fichier:Thorn EC Portrait 1980.jpg|70px|]]
| [[Gaston Thorn]]
(1928–2007)
| [[Demokratesch Partei|DP]]
|style="text-align:right"| 15. Juni 1974
|style="text-align:right"| 16. Juli 1979
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 21
|style="text-align:center"| [[Fichier:Pierre Werner 204g (cropped).jpg|70px|]]
| Pierre Werner
(1913–2002)
| CSV
|style="text-align:right"| 16. Juli 1979
|style="text-align:right"| 20. Juli 1984
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 22
|style="text-align:center"| [[Fichier:Jacques Santer 1995.jpg|70px]]
| [[Jacques Santer]]
(* 1937)
| CSV
|style="text-align:right"| 20. Juli 1984
|style="text-align:right"| 20. Januar 1995
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 23
|style="text-align:center"| [[Fichier:Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg|70px|]]
| [[Jean-Claude Juncker]]
(* 1954)
| CSV
|style="text-align:right"| 20. Januar 1995
|style="text-align:right"| 4. Dezember 2013
|-
|style="background:blue"|
|style="text-align:center"| 24
|style="text-align:center"| [[Fichier:Bettel 2013 (cropped).jpg|70px|]]
| [[Xavier Bettel]]
(* 1973)
| DP
|style="text-align:right"| 4. Dezember 2013
|style="text-align:right"| 17. November 2023
|-
|style="background:orange"|
|style="text-align:center"| 25
|style="text-align:center"| [[Fichier:Luc Frieden EP 2025 (cropped).jpg|70px|]]
| [[Luc Frieden]]
(* 1963)
| CSV
|style="text-align:right"| 17. November 2023
|style="text-align:right"| ''haut''
|}
== Regierungen ==
<timeline>
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1848 till:01/01/1919
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1850
Colors =
id:ind value:rgb(0.8,0.8,0.8)
BarData =
barset:PM
PlotData=
width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
barset:PM
from: 01/08/1848 till: 06/12/1848 color:ind text:"[[Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine|De la Fontaine]]" fontsize:10
from: 06/12/1848 till: 23/09/1853 color:ind text:"[[Jean-Jacques Willmar|Willmar]]" fontsize:10
from: 23/09/1853 till: 26/09/1860 color:ind text:"[[Charles-Mathias Simons|Simons]]" fontsize:10
from: 26/09/1860 till: 03/12/1867 color:ind text:"[[Victor de Tornaco|De Tornaco]]" fontsize:10
from: 03/12/1867 till: 26/12/1874 color:ind text:"[[Emmanuel Servais|Servais]]" fontsize:10
from: 26/12/1874 till: 20/02/1885 color:ind text:"[[Félix de Blochausen|Blochausen]]" fontsize:10
from: 20/02/1885 till: 22/09/1888 color:ind text:"[[Édouard Thilges|Thilges]]" fontsize:10
from: 22/09/1888 till: 11/10/1915 color:ind text:"[[Paul Eyschen|Eyschen]]" fontsize:10
from: 12/10/1915 till: 06/11/1915 color:ind text:"[[Mathias Mongenast|Mongenast]]" fontsize:10
from: 06/11/1915 till: 24/02/1916 color:ind text:"[[Hubert Loutsch|Loutsch]]" fontsize:10
from: 24/02/1916 till: 19/06/1917 color:ind text:"[[Victor Thorn|Thorn]]" fontsize:10
from: 19/06/1917 till: 28/09/1918 color:ind text:"[[Léon Kauffman|Kauffman]]" fontsize:10
</timeline>
<timeline>
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1918 till:31/12/2028
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1920
Colors =
id:CSV value:rgb(1,0.65,0) legend: CSV
id:DP value:rgb(0.3,0.3,1) legend: DP
id:PD value:rgb(0,0,0.8) legend: PD
id:PNI value:rgb(0.6,0.1,0.5) legend: PNI
Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:100
TextData =
pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
text:"Parteien:"
BarData =
barset:PM
PlotData=
width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
barset:PM
from: 28/09/1918 till: 20/03/1925 color:PD text:"[[Émile Reuter|Reuter]]" fontsize:10
from: 20/03/1925 till: 16/07/1926 color:PNI text:"[[Pierre Prüm|Prüm]]" fontsize:10
from: 16/07/1926 till: 05/11/1937 color:PD text:"[[Joseph Bech|Bech]]" fontsize:10
from: 05/11/1937 till: 23/11/1944 color:PD text:"[[Pierre Dupong|Dupong]]" fontsize:10
from: 23/11/1944 till: 29/12/1953 color:CSV text:"[[Pierre Dupong|Dupong]]" fontsize:10
from: 29/12/1953 till: 29/03/1958 color:CSV text:"[[Joseph Bech|Bech]]" fontsize:10
from: 29/03/1958 till: 23/02/1959 color:CSV text:"[[Pierre Frieden|Frieden]]" fontsize:10
from: 02/03/1959 till: 15/06/1974 color:CSV text:"[[Pierre Werner|Werner]]" fontsize:10
from: 15/06/1974 till: 16/07/1979 color:DP text:"[[Gaston Thorn|Thorn]]" fontsize:10
from: 16/07/1979 till: 20/07/1984 color:CSV text:"[[Pierre Werner|Werner]]" fontsize:10
from: 20/07/1984 till: 26/01/1995 color:CSV text:"[[Jacques Santer|Santer]]" fontsize:10
from: 26/01/1995 till: 04/12/2013 color:CSV text:"[[Jean-Claude Juncker|Juncker]]" fontsize:10
from: 04/12/2013 till: 17/11/2023 color:DP text:"[[Xavier Bettel|Bettel]]" fontsize:10
from: 17/11/2023 till: 31/12/2028 color:CSV text:"[[Luc Frieden|Frieden]]" fontsize:10
</timeline>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Regierungen]]
* [[Hôtel de Bourgogne (Stad Lëtzebuerg)]]
* [[Hôtel Saint Maximin]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Lëtzebuerger Regierungen (pdf)}}
[[Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Premierministere vu Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Lëschte vun de Ministere vu Lëtzebuerg|Premierministeren]]
1jxvudy7znw4u2mgqmer6spbswyw0r0
Europäesche Conseil
0
3326
2676979
2663334
2026-05-04T14:54:34Z
Mobby 12
60927
k
2676979
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|de reegelméissege Sommete vun den EU-Staats- a Regierungscheffen|d'Decisiounsinstanz vun der EU|Conseil vun der Europäescher Unioun}}
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Europa_building_February_2016.jpg|thumb|Den ''Europa Building'']]
[[Fichier:Familiefoto europese raad 2011.jpg|thumb|"Familljefoto" vun engem Europäesche Conseil (2011)]]
Den '''Europäesche Conseil''' (och alt "'''EU-Sommet'''" genannt) bréngt d'Staats- a Regierungscheffe vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU), hir Ausseministeren an och de [[President vun der Europäescher Kommissioun|President]] vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] zesummen. E leet déi allgemeng politesch Orientéierunge vun der EU fest a spillt domat eng decisiv Roll doran, wéi a wuer d'EU sech entwéckelt, wat hir Prioritéite sinn, asw.
En huet säi Sëtz zu [[Bréissel]] am ''[[Europa Building]]''.
== Organisatiounsform ==
Den Europäesche Conseil kënnt gewéinlech véiermol am Joer zesummen, kann awer vu sengem President zu aussergewéinleche Sommeten zesummegeruff ginn, wann d'Aktualitéit dat erfuerdert. Seng Aufgaben a Funktiounsweis sinn am Art. 15 vum [[EU-Traité]] an dem Art. 235 an 236 vum [[Traité iwwer d'Funktionéiere vun der Europäescher Unioun]] gereegelt.
De President gëtt op zwee an en halleft Joer vun de Staats- a Regierungscheffe gewielt; hien däerf soss kee politescht Mandat hunn. Seng Roll ass et, eng Kontinuitéit an der Aarbecht vum Europäesche Conseil ze garantéieren a bei Konflikter ze vermëttelen a Kompromësser ze proposéieren; hien huet awer keen eegent Stëmmrecht.
=== Presidenten ===
{| class="wikitable"
|-
! Nr. !! Foto !! Numm !! colspan="2" | Partei !! Hierkonftsland !! Amtsuntrëtt !! Enn vun der Amtszäit !! Längt vun der Amtszäit
|-
| style="text-align:center;"| 1
| align="center" | [[Fichier:Herman Van Rompuy - World Economic Forum on Europe 2010 2.jpg|70px]]
| [[Herman Van Rompuy]]
| style="background:black;"|
| [[Europäesch Vollekspartei|EVP]] ([[Christen-Democratisch en Vlaams|CD&V]])
| {{BEL}}
| 1. Dezember 2009
| 30. November 2014
| 5 Joer
|-
| style="text-align:center;"| 2
| align="center" | [[Fichier:2014 - Donald Tusk (16).jpg|70px]]
| [[Donald Tusk]]
| style="background:black;"|
| [[Europäesch Vollekspartei|EVP]] ([[Platforma Obywatelska|PO]])
| {{POL}}
| 1. Dezember 2014
| 30. November 2019
| 5 Jahre
|-
| style="text-align:center;"| 3
| align="center" | [[Fichier:Charles Michel (49467991288).jpg|zentriert|105x105px]]
| [[Charles Michel]]
| style="background:yellow;"|
| [[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa|ALDE]] ([[Mouvement Réformateur|MR]])
| {{BEL}}
| 1. Dezember 2019
| 30. November 2024
| 5 Joer
|-
| style="text-align:center;"| 4
| align="center" | [[Fichier:Antonio Costa Portrait 2024 (cropped).jpg|zentriert|105x105px]]
| [[António Costa]]
| style="background:red;"|
|[[Partei vun den Europäesche Sozialisten|PES]] ([[Partido Socialista|PS]])
| {{POR}}
| 1. Dezember 2024
| ''am Amt''
|
|}
== Geschicht ==
Zanter [[1969]] sinn d'Staats- a Regierungscheffen an onreegelméissegen Ofstänn zesummekomm. [[1974]] si se sech Eens ginn, dat vun do u reegelméisseg ze maachen. Mam Akraafttriede vum [[Eenheetlechen Europäeschen Akt]] [[1987]] gouf den Europäesche Conseil als [[Institutioune vun der Europäescher Unioun|EU-Institutioun]] an d'[[Europäesch Traitéen]] opgeholl.
Virum A-Kraaft-Triede vum [[Traité vu Lissabon]] war de President dee Staats- oder Regierungschef, deem säi Land grad d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun|Presidence]] hat. Virum Akraafttriede vum [[Traité vun Nice]] waren des Sommete gewéinlech an deem Land, dat grad d'Presidence huet, zanterhier ass dat ëmmer méi dacks zu [[Bréissel]], fir d'éischt am Justus-Lipsius-Gebai, wou och de [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] säi Sëtz huet, an zanter 2016 am neien ''Europa''-Gebai.
== Soss ==
Den Europäesche Conseil ass z'ënnerscheede vum [[Conseil vun der Europäescher Unioun]], deen, zesumme mam [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]], d'Legislativorgan vun der EU ass: hei stëmmen déi jeeweileg Fachministeren nei Gesetzer of, déi an der EU gëllen.
Weider däerf een en net mam [[Europarot]] (op Franséisch ''"Conseil de l'Europe"'') verwiesselen. Dëst ass nämlech eng eegestänneg international Organisatioun mat Sëtz zu [[Stroossbuerg]], déi näischt mat der EU ze dinn huet, an an där och Länner wéi z. B. d'[[Tierkei]] oder d'[[Schwäiz]] Member sinn. Seng Kompetenz läit virun allem am Beräich Mënscherechter. Den [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] ass Deel dovun.
== Kuckt och ==
* [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]]
* [[Conseil vun der Europäescher Unioun]]
* [[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20071020052235/http://europedia.moussis.eu/books/Book_2/ Europedia]
{{Autoritéitskontroll}}
{{LinkPortalEU}}
[[Kategorie:Europäesche Conseil]]
4bqdwt7r6flz9re3shrummk4j2dafdt
2676987
2676979
2026-05-04T15:34:42Z
Puscas
735
...
2676987
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|de reegelméissege Sommete vun den EU-Staats- a Regierungscheffen|d'Decisiounsinstanz vun der EU|Conseil vun der Europäescher Unioun}}
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Europa_building_February_2016.jpg|thumb|Den ''Europa Building'']]
[[Fichier:Familiefoto europese raad 2011.jpg|thumb|"Familljefoto" vun engem Europäesche Conseil (2011)]]
Den '''Europäesche Conseil''' (och alt "'''EU-Sommet'''" genannt) bréngt d'Staats- a Regierungscheffe vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU), hir Ausseministeren an och de [[President vun der Europäescher Kommissioun|President]] vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] zesummen. E leet déi allgemeng politesch Orientéierunge vun der EU fest a spillt domat eng decisiv Roll doran, wéi a wuer d'EU sech entwéckelt, wat hir Prioritéite sinn, asw.
En huet säi Sëtz zu [[Bréissel]] am ''[[Europa Building]]''.
== Organisatiounsform ==
Den Europäesche Conseil kënnt gewéinlech véiermol am Joer zesummen, kann awer vu sengem President zu aussergewéinleche Sommeten zesummegeruff ginn, wann d'Aktualitéit dat erfuerdert. Seng Aufgaben a Funktiounsweis sinn am Art. 15 vum [[EU-Traité]] an dem Art. 235 an 236 vum [[Traité iwwer d'Funktionéiere vun der Europäescher Unioun]] gereegelt.
De President gëtt op zwee an en halleft Joer vun de Staats- a Regierungscheffe gewielt; hien däerf soss kee politescht Mandat hunn. Seng Roll ass et, eng Kontinuitéit an der Aarbecht vum Europäesche Conseil ze garantéieren a bei Konflikter ze vermëttelen a Kompromësser ze proposéieren; hien huet awer keen eegent Stëmmrecht.
=== Presidenten ===
{| class="wikitable"
|-
! Nr. !! Foto !! Numm !! colspan="2" | Partei !! Hierkonftsland !! Amtsuntrëtt !! Enn vun der Amtszäit !! Längt vun der Amtszäit
|-
| style="text-align:center;"| 1
| align="center" | [[Fichier:Herman Van Rompuy - World Economic Forum on Europe 2010 2.jpg|70px]]
| [[Herman Van Rompuy]]
| style="background:black;"|
| [[Europäesch Vollekspartei|EVP]] ([[Christen-Democratisch en Vlaams|CD&V]])
| {{BEL}}
| 1. Dezember 2009
| 30. November 2014
| 5 Joer
|-
| style="text-align:center;"| 2
| align="center" | [[Fichier:2014 - Donald Tusk (16).jpg|70px]]
| [[Donald Tusk]]
| style="background:black;"|
| [[Europäesch Vollekspartei|EVP]] ([[Platforma Obywatelska|PO]])
| {{POL}}
| 1. Dezember 2014
| 30. November 2019
| 5 Joer
|-
| style="text-align:center;"| 3
| align="center" | [[Fichier:Charles Michel (49467991288).jpg|zentriert|105x105px]]
| [[Charles Michel]]
| style="background:yellow;"|
| [[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa|ALDE]] ([[Mouvement Réformateur|MR]])
| {{BEL}}
| 1. Dezember 2019
| 30. November 2024
| 5 Joer
|-
| style="text-align:center;"| 4
| align="center" | [[Fichier:Antonio Costa Portrait 2024 (cropped).jpg|zentriert|105x105px]]
| [[António Costa]]
| style="background:red;"|
|[[Partei vun den Europäesche Sozialisten|PES]] ([[Partido Socialista|PS]])
| {{POR}}
| 1. Dezember 2024
| ''am Amt''
|
|}
== Geschicht ==
Zanter [[1969]] sinn d'Staats- a Regierungscheffen an onreegelméissegen Ofstänn zesummekomm. [[1974]] si se sech Eens ginn, dat vun do u reegelméisseg ze maachen. Mam Akraafttriede vum [[Eenheetlechen Europäeschen Akt]] [[1987]] gouf den Europäesche Conseil als [[Institutioune vun der Europäescher Unioun|EU-Institutioun]] an d'[[Europäesch Traitéen]] opgeholl.
Virum A-Kraaft-Triede vum [[Traité vu Lissabon]] war de President dee Staats- oder Regierungschef, deem säi Land grad d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun|Presidence]] hat. Virum Akraafttriede vum [[Traité vun Nice]] waren des Sommete gewéinlech an deem Land, dat grad d'Presidence huet, zanterhier ass dat ëmmer méi dacks zu [[Bréissel]], fir d'éischt am Justus-Lipsius-Gebai, wou och de [[Conseil vun der Europäescher Unioun]] säi Sëtz huet, an zanter 2016 am neien ''Europa''-Gebai.
== Soss ==
Den Europäesche Conseil ass z'ënnerscheede vum [[Conseil vun der Europäescher Unioun]], deen, zesumme mam [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]], d'Legislativorgan vun der EU ass: hei stëmmen déi jeeweileg Fachministeren nei Gesetzer of, déi an der EU gëllen.
Weider däerf een en net mam [[Europarot]] (op Franséisch ''"Conseil de l'Europe"'') verwiesselen. Dëst ass nämlech eng eegestänneg international Organisatioun mat Sëtz zu [[Stroossbuerg]], déi näischt mat der EU ze dinn huet, an an där och Länner wéi z. B. d'[[Tierkei]] oder d'[[Schwäiz]] Member sinn. Seng Kompetenz läit virun allem am Beräich Mënscherechter. Den [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] ass Deel dovun.
== Kuckt och ==
* [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]]
* [[Conseil vun der Europäescher Unioun]]
* [[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20071020052235/http://europedia.moussis.eu/books/Book_2/ Europedia]
{{Autoritéitskontroll}}
{{LinkPortalEU}}
[[Kategorie:Europäesche Conseil]]
c536x4fqf8wzj3rmo5y0dtg8plf8ahr
Diabetes mellitus
0
8538
2676952
2662446
2026-05-04T12:03:09Z
Mobby 12
60927
/* Um Spaweck */ +
2676952
wikitext
text/x-wiki
{{Medezin}}
Et gëtt zwou Zorten '''''Diabetes mellitus''''', op Lëtzebuergesch och nach '''Zockerkrankheet''' oder '''Diabeetes''' genannt:
Typ 1, deen nëmme 5 % vun den Diabeetiker betrëfft a gemenkerhand schonn a ganz jonkem Alter optrëtt, an den Typ 2, dee meeschtens méi spéit eréischt optrëtt an dee ganz dacks mat [[Iwwergewiicht]] a Verbindung bruecht gëtt. Eng vun den Haaptcharakteristike vun der Zockerkrankheet ass – wéi den Numm et seet – een ze héijen [[Saccharos|Zockergehalt]] am [[Blutt]] vum Patient. Normalerweis ass den [[Insulin]] zoustänneg dofir datt den Zocker dee mir iessen oder deen eise Kierper fabrizéiert vum Blutt a verschiddenen [[Organ (Biologie)|Organer]] opgeholl a verschafft gëtt: virun allem am [[Muskel]], de Fettzellen an an der [[Liewer]].
== Den Insulin-ofhängegen Diabetus mellitus (IDDM oder Typ 1) ==
Den ''Typ 1'' Diabeetes ass eng [[Autoimmunkrankheet]] bei där de [[Pankreas]], d'Organ dat den Insulin fabrizéiert vum [[Immunsystem]] zerstéiert gëtt. Dofir gëtt ëmmer manner Insulin am Kierper fräiginn, an de Bluttzocker bleift héich. Déi Zort vun Diabeetes ka mat Insulinsprëtze behandelt ginn.
== Den Net-Insulinofhängegen Diabetus mellitus (NIDDM oder Typ 2) ==
Am ''Typ 2'' Diabeetes funktionéiert de Pankreas op d'mannst am Ufank ganz normal. Mä aus geneeteschen (verierflechen) an ëmweltlechen (Ernierung, Alter, Beweegung,...) Grënn reagéiere verschidden Organer net méi op d'Insulinstimulatioun. Dowéinst bleift den Zockergehalt am Blutt ze héich. De Pankreas probéiert dës Situatioun ze kompenséieren andeems e méi Insulin an d'Blutt ofgëtt. Dës Kompensatioun geet eng Zäit, mä duerno ginn d'Pankreaszelle midd a kënnen dann, wéi am Typ 1 Diabeetes, net méi genuch Insulin fabrizéieren. Doduerch datt an där Zort Zockerkrankheet net nëmmen net genuch Insulin do ass, mä souwisou d'Organer net méi genuch op den Insulin reagéieren, ass deen Typ Diabeetes meeschtens net eleng mat Insulinsprëtzen ze behandelen.
== Symptomer ==
* massive Gewiichtsverloscht bei normalem Iessverhalen
* erhéicht Bluttzockerwäerter vun iwwer 160 mg/dl iwwer méi e laangen Zäitraum
* groussen Duuscht, dat heescht et drénkt en iwwerméisseg vill
* Kappwéi iwwer méi e laangen Zäitraum
* Middegkeet
== Diagnostik ==
An deene meeschte Fäll besteet den Diagnostik beim ''Diabetes millitus'' doran datt dem Patient eng Bluttprouf geholl gëtt. Unhand vu verschiddene Wäerter kann een da feststellen ob de Patient Diabeetiker ass oder net.
Bei enger Bluttprouf déi vum Dokter ordonéiert gëtt, gëtt zum Beispill gekuckt op am Blutt vum Patient Antikierper géint Insulin oder Antikierper géint Glutamatdecarboxylase oder Antikierper géint Tyrosinphospaht virleien. Ass dëst de Fall, da ginn déi Markeren "Risikomarker" genannt.
Et gëtt awer och nach eng aner Method fir ze kucken op de Patient Diabeetes huet, nämlech et mécht een en orale Glucosetoleranztest, dat heescht et kritt een eng Zockerléisung ze drénken, an da kritt een a bestëmmten Zäitofstänn Blutt geholl a gekuckt wéi vill Glucose nach am Blutt ass. Ass de Bluttzockerwäert méi héich wéi 160 mg/dl, da schwätzt ee vun Iwwerzocker, och Hyperglykämie genannt. An op Basis vun nach engem Blutttest gëtt de Wäert vum Hba1c gekuckt, dëse Wäert seet aus wéi vill Glucose un de Bluttfaarfstoff Hämoglobin gebonn (glycoliséiert) ass. Dëse Wäert gëtt heefeg benotzt well hien engem vill iwwer de Blutzockergehalt iwwer 6-10 Woche verréit<ref>Quell: Klinische Pathophysiologie THIEME Verlag 8. Auflage</ref>.
== Therapie ==
D'Therapie beim Diabeetes Typ 1 ass meeschtens datt de Patient sech de Bluttzocker miesst a sech den Insulin S.C. also Subcutan (ënner d'Haut) sprëtze muss, an dat no engem vum Dokter opgestallte Plang. Den Insulin sprëtzt ee sech, an de meeschte Fäll an den ieweschten Deel vum Aarm oder an de Bauch.
Beim Typ 2 gëtt normalerweis oral Antidiabetika benotzt. Den Ënnerscheed tëscht deenen zwéin Typpe läit doran, datt beim Typ 2 de Pankreas nach Insulin produzéiert mä just an enger Konzentratioun déi net méi héich genuch ass. Déi oral Antidiabetika fërderen d'Insulinsekretioun.
== Déi oral Antidiabetika ==
Déi oral Antidiabetika kënnen een- oder e puermol am Dag ageholl ginn. Si gi bei der Zockerkrankheet vum Typ 2 ageholl, nodeem e Wiessel an der Ernierung net zu engem méi niddregen Zockerspigel am Blutt gefouert huet.
Et gëtt dräi grouss Gruppen:
=== Sulfamiden ===
Sulfamide si Medikamenter déi d'Ausscheedung vum Insulin an der [[Bauchspeicheldrüs]] fërderen, an domat de Bluttzockerspigel rofsetzen. Si setzen natierlech eng intakt Bauchspeicheldrüs viraus.<br>Kommerziell Nimm: ''Daonil'', ''Diamicron'' oder ''Amarel''
=== Biguaniden ===
Biguanide stäerken d'Wierkung vum Insulin op déi Insulin sensibel Kierperstrukturen, des Weidere blockéiere se d'Néiformatioun vum Zocker aus de Proteinnen déi dem Kierper als Reserven déngen a regléieren d'Ofsuckele vum Zocker am Gedäerms.<br>Kommerziell Nimm: ''Metformine'', ''Glucophage'' oder ''Stagid''
=== Alpha-glucosidase Blockeren ===
Alpha-glucosidase Blockere si Medikamenter déi nëmmen e bescheidenen Aktiounsradius hunn andeems se am Gedäerms, d'Ofsuckele vum Zocker blockéieren. Ee bestëmmten Transporter geet dann net méi. Déi Medikamenter mussen also iwwer dem Iessen ageholl ginn, fir kënnen ze funktionéieren.<br>Kommerziell Nimm: ''Glucor''
Zwou méi nei Medikamentergruppe sinn:
=== Glitazone a Glinides ===
Glitazone a Glinides ginn eréischt an zweeter Instanz verschriwwen, nodeem déi aner Medikamenter net dat erhoffte Resultat bruecht hunn.
== Déi verschidden Insulinaarten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Intensiv Insulin-Bahandlung ==
=== Den Insulin-Schock ===
{{Kapitel Info feelt}}
== Komplikatiounen ==
{{Kapitel Info feelt}}
Wa se net behandelt gëtt, féiert d'Zockerkrankheet zu schlëmme Komplikatiounen a verschiddenen Organer, dorënner de [[Bluttgefääss]]er. D'''Mikroangiopathie'' manifestéiert sech an de Kapillaren. Virun allem beim schlecht agestallten Diabeetiker besteet en erhéichte Risiko vun der [[Netzhautbluddung]], an och en erhéichte Risiko vun enger [[Netzhautofléisung]]. Bei der ''Makroangiopathie'' besteet duerch den erhéichten Zockergehalt vum Blutt en erhéichte Risiko fir [[Arterioskleros]], mat de Konsequenze wéi z. B. [[Häerzinfarkt]], Diabeetesch Nephropathie, oder Hirschlag.
<!--* Diabeetesch Nephropathie
* Diabeetesch Polyneuropathie, dat heescht Gefillslosegkeet a verschiddene Kierperregiounen, et fänkt meeschtens bei de Féiss un-->
== Diabeetes-Regimm ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Diabeetes zu Lëtzebuerg ===
=== Selwerhëllefsgruppen zu Lëtzebuerg ===
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu Krankheeten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Krankheeten]]
bws22ljfq99x7qny32lih3xzhaefnnx
2676955
2676952
2026-05-04T12:10:49Z
Puscas
735
keng Nott ze gesinn
2676955
wikitext
text/x-wiki
{{Medezin}}
Et gëtt zwou Zorten '''''Diabetes mellitus''''', op Lëtzebuergesch och nach '''Zockerkrankheet''' oder '''Diabeetes''' genannt:
Typ 1, deen nëmme 5 % vun den Diabeetiker betrëfft a gemenkerhand schonn a ganz jonkem Alter optrëtt, an den Typ 2, dee meeschtens méi spéit eréischt optrëtt an dee ganz dacks mat [[Iwwergewiicht]] a Verbindung bruecht gëtt. Eng vun den Haaptcharakteristike vun der Zockerkrankheet ass – wéi den Numm et seet – een ze héijen [[Saccharos|Zockergehalt]] am [[Blutt]] vum Patient. Normalerweis ass den [[Insulin]] zoustänneg dofir datt den Zocker dee mir iessen oder deen eise Kierper fabrizéiert vum Blutt a verschiddenen [[Organ (Biologie)|Organer]] opgeholl a verschafft gëtt: virun allem am [[Muskel]], de Fettzellen an an der [[Liewer]].
== Den Insulin-ofhängegen Diabetus mellitus (IDDM oder Typ 1) ==
Den ''Typ 1'' Diabeetes ass eng [[Autoimmunkrankheet]] bei där de [[Pankreas]], d'Organ dat den Insulin fabrizéiert vum [[Immunsystem]] zerstéiert gëtt. Dofir gëtt ëmmer manner Insulin am Kierper fräiginn, an de Bluttzocker bleift héich. Déi Zort vun Diabeetes ka mat Insulinsprëtze behandelt ginn.
== Den Net-Insulinofhängegen Diabetus mellitus (NIDDM oder Typ 2) ==
Am ''Typ 2'' Diabeetes funktionéiert de Pankreas op d'mannst am Ufank ganz normal. Mä aus geneeteschen (verierflechen) an ëmweltlechen (Ernierung, Alter, Beweegung,...) Grënn reagéiere verschidden Organer net méi op d'Insulinstimulatioun. Dowéinst bleift den Zockergehalt am Blutt ze héich. De Pankreas probéiert dës Situatioun ze kompenséieren andeems e méi Insulin an d'Blutt ofgëtt. Dës Kompensatioun geet eng Zäit, mä duerno ginn d'Pankreaszelle midd a kënnen dann, wéi am Typ 1 Diabeetes, net méi genuch Insulin fabrizéieren. Doduerch datt an där Zort Zockerkrankheet net nëmmen net genuch Insulin do ass, mä souwisou d'Organer net méi genuch op den Insulin reagéieren, ass deen Typ Diabeetes meeschtens net eleng mat Insulinsprëtzen ze behandelen.
== Symptomer ==
* massive Gewiichtsverloscht bei normalem Iessverhalen
* erhéicht Bluttzockerwäerter vun iwwer 160 mg/dl iwwer méi e laangen Zäitraum
* groussen Duuscht, dat heescht et drénkt en iwwerméisseg vill
* Kappwéi iwwer méi e laangen Zäitraum
* Middegkeet
== Diagnostik ==
An deene meeschte Fäll besteet den Diagnostik beim ''Diabetes millitus'' doran datt dem Patient eng Bluttprouf geholl gëtt. Unhand vu verschiddene Wäerter kann een da feststellen ob de Patient Diabeetiker ass oder net.
Bei enger Bluttprouf déi vum Dokter ordonéiert gëtt, gëtt zum Beispill gekuckt op am Blutt vum Patient Antikierper géint Insulin oder Antikierper géint Glutamatdecarboxylase oder Antikierper géint Tyrosinphospaht virleien. Ass dëst de Fall, da ginn déi Markeren "Risikomarker" genannt.
Et gëtt awer och nach eng aner Method fir ze kucken op de Patient Diabeetes huet, nämlech et mécht een en orale Glucosetoleranztest, dat heescht et kritt een eng Zockerléisung ze drénken, an da kritt een a bestëmmten Zäitofstänn Blutt geholl a gekuckt wéi vill Glucose nach am Blutt ass. Ass de Bluttzockerwäert méi héich wéi 160 mg/dl, da schwätzt ee vun Iwwerzocker, och Hyperglykämie genannt. An op Basis vun nach engem Blutttest gëtt de Wäert vum Hba1c gekuckt, dëse Wäert seet aus wéi vill Glucose un de Bluttfaarfstoff Hämoglobin gebonn (glycoliséiert) ass. Dëse Wäert gëtt heefeg benotzt well hien engem vill iwwer de Blutzockergehalt iwwer 6-10 Woche verréit<ref>Quell: Klinische Pathophysiologie THIEME Verlag 8. Auflage</ref>.
== Therapie ==
D'Therapie beim Diabeetes Typ 1 ass meeschtens datt de Patient sech de Bluttzocker miesst a sech den Insulin S.C. also Subcutan (ënner d'Haut) sprëtze muss, an dat no engem vum Dokter opgestallte Plang. Den Insulin sprëtzt ee sech, an de meeschte Fäll an den ieweschten Deel vum Aarm oder an de Bauch.
Beim Typ 2 gëtt normalerweis oral Antidiabetika benotzt. Den Ënnerscheed tëscht deenen zwéin Typpe läit doran, datt beim Typ 2 de Pankreas nach Insulin produzéiert mä just an enger Konzentratioun déi net méi héich genuch ass. Déi oral Antidiabetika fërderen d'Insulinsekretioun.
== Déi oral Antidiabetika ==
Déi oral Antidiabetika kënnen een- oder e puermol am Dag ageholl ginn. Si gi bei der Zockerkrankheet vum Typ 2 ageholl, nodeem e Wiessel an der Ernierung net zu engem méi niddregen Zockerspigel am Blutt gefouert huet.
Et gëtt dräi grouss Gruppen:
=== Sulfamiden ===
Sulfamide si Medikamenter déi d'Ausscheedung vum Insulin an der [[Bauchspeicheldrüs]] fërderen, an domat de Bluttzockerspigel rofsetzen. Si setzen natierlech eng intakt Bauchspeicheldrüs viraus.<br>Kommerziell Nimm: ''Daonil'', ''Diamicron'' oder ''Amarel''
=== Biguaniden ===
Biguanide stäerken d'Wierkung vum Insulin op déi Insulin sensibel Kierperstrukturen, des Weidere blockéiere se d'Néiformatioun vum Zocker aus de Proteinnen déi dem Kierper als Reserven déngen a regléieren d'Ofsuckele vum Zocker am Gedäerms.<br>Kommerziell Nimm: ''Metformine'', ''Glucophage'' oder ''Stagid''
=== Alpha-glucosidase Blockeren ===
Alpha-glucosidase Blockere si Medikamenter déi nëmmen e bescheidenen Aktiounsradius hunn andeems se am Gedäerms, d'Ofsuckele vum Zocker blockéieren. Ee bestëmmten Transporter geet dann net méi. Déi Medikamenter mussen also iwwer dem Iessen ageholl ginn, fir kënnen ze funktionéieren.<br>Kommerziell Nimm: ''Glucor''
Zwou méi nei Medikamentergruppe sinn:
=== Glitazone a Glinides ===
Glitazone a Glinides ginn eréischt an zweeter Instanz verschriwwen, nodeem déi aner Medikamenter net dat erhoffte Resultat bruecht hunn.
== Déi verschidden Insulinaarten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Intensiv Insulin-Bahandlung ==
=== Den Insulin-Schock ===
{{Kapitel Info feelt}}
== Komplikatiounen ==
{{Kapitel Info feelt}}
Wa se net behandelt gëtt, féiert d'Zockerkrankheet zu schlëmme Komplikatiounen a verschiddenen Organer, dorënner de [[Bluttgefääss]]er. D'''Mikroangiopathie'' manifestéiert sech an de Kapillaren. Virun allem beim schlecht agestallten Diabeetiker besteet en erhéichte Risiko vun der [[Netzhautbluddung]], an och en erhéichte Risiko vun enger [[Netzhautofléisung]]. Bei der ''Makroangiopathie'' besteet duerch den erhéichten Zockergehalt vum Blutt en erhéichte Risiko fir [[Arterioskleros]], mat de Konsequenze wéi z. B. [[Häerzinfarkt]], Diabeetesch Nephropathie, oder Hirschlag.
<!--* Diabeetesch Nephropathie
* Diabeetesch Polyneuropathie, dat heescht Gefillslosegkeet a verschiddene Kierperregiounen, et fänkt meeschtens bei de Féiss un-->
== Diabeetes-Regimm ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Diabeetes zu Lëtzebuerg ===
=== Selwerhëllefsgruppen zu Lëtzebuerg ===
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu Krankheeten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Krankheeten]]
7ymqxw64nj8dhitr6e0q791rozkgwrl
Villefranche-sur-Mer
0
15427
2677081
2489106
2026-05-05T10:11:43Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2677081
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Villefranche-sur-Mer
|| Wopen = Blason ville fr Villefranche-sur-Mer 06.svg
| Bild = Villefranche1.JPG
| Bildtext =
| Regioun = {{PACA}}
| Departement = {{Alpes-Maritimes}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Nice|Nice]]
| Kanton = [[Canton de Beausoleil|Beausoleil]]
| Insee = 06159
| Plz = 06230
[[Communauté d'agglomération de Nice-Côte d'Azur|CANCA]]
| Koordinaten = {{coor dms|43|42|18|N|07|18|45|O}}
| Fläch = 488
| Bevëlkerung = 5 443
| Bevëlkerungsdatum = [[2012]]
}}
[[Fichier:Villefranche2.jpg|thumb|220px|Eng Gässel zu Villefranche]]
'''Villefranche-sur-Mer''' ass eng franséisch Gemeng, déi zum Departement [[Departement Alpes-Maritimes|Alpes-Maritimes]] an zur Regioun [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] gehéiert. Opgrond vun engem Dekreet vum [[18. Mäerz]] [[1988]] ass aus Villefranche, Villefranche-sur-Mer ginn.<br>
D'Awunner heesche ''Villefranchois''.
== Geographie ==
Villefranche-sur Mer läit op der [[Côte d'Azur]] tëscht [[Nice]] a [[Monaco]] an ass an enger Mierbucht (''rade'' op frans.) situéiert, déi begrenzt gëtt duerch de [[Cap vun Nice]] an de [[Cap Ferrat]].
== Geschicht ==
Well am Altertum d'Awunner vun dëser Localitéit den Attacke vun de Barbaren ausgesat waren, hate se Zouflucht rondrëm an de Bierger gesicht. Fir d'Awunner z'encouragéieren erëm op de strategesche Site beim Mier zeréckzekommen, huet [[1295]] de [[Charles d'Anjou]], ''Grof vun der Provence'', si vun de Steiere befreit. Villefranche ass eng ''Villa Franca'' ginn. Dohier hiren Numm. Bis den Hafe vun Nice gebaut gouf, war Villefranche deen eenzegen Hafen an deem Streech an huet dovu finanziell staark profitéiert. Den Hafe gouf spéider befestegt an d'Festung vum [[Mont Alban]] an d'[[Citadell Saint-Elme]] gebaut (1557).<br>
Nom [[Zweete Weltkrich]] war déi 6. Amerikanesch Flott an der ''Rade vu Villfranche'' doheem. Haut ass dës Rade vu Croisière-Schëffer staark besicht a Villefranche ass zu enger beléiften Openthaltsplaz fir Touriste ginn.
== Fotoalbum vu Villefranche-sur-Mer ==
<gallery>
Image:Panorama_Villefranche_sur_Mer.jpg|D'Rade vu Villefranche-sur-Mer
Image:Villefranche_sur_Mer_BW_1.jpg|D'Rade vu Villefranche-sur-Mer
Image:Villefranche_Rue_Obscure.JPG| Déi däischter Strooss
Image:Villefranche, d'Rade.JPG|D'Rade vu Villefranche-sur-Mer
</gallery>
{{Kuckt och Alpes-Maritimes}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20150829122512/http://www.villefranche-sur-mer.com/ Offiziell Säit vu Villefranche-sur-Mer]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Nice]]
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Nice]]
9t2p2vd9us09qg5lkb3hrf6178xs2y1
Jean-Baptiste Esch
0
15781
2677018
2676459
2026-05-04T19:13:14Z
Les Meloures
580
k
2677018
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzWWII}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Jean-Baptiste Esch.jpg}}
De '''Jean-Baptiste Esch''', genannt Batty, gebuer de [[4. Januar]] [[1902]] zu [[Wegdichen]], a gestuerwen am [[August]] [[1942]] an der Gaskummer vum Euthanasie-Zentrum [[Schlass Hartheim]] bei [[Linz]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theolog.
== Säi Liewen ==
Hie koum aus enger aarmer Bauerefamill, an huet vun 1930 bi 1932 zu Roum studéiert a krut den Doktortitel am Kiercherecht, war Journalist an huet ënner anerem 1940 säi Buch "Briefe aus Rom" erausginn.
Den Esch gouf den [[28. Juli]] [[1929]] geweit a war Kaploun an der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]], zanter [[1932]] Redakter, a méi spéit Chefredakter vum ''[[Luxemburger Wort|Wort]]''. Hie war och Editeur vun der Zäitschrëft ''[[Die Rundschau|Die Rundschau. Beilage des 'Luxemburger Wort' für Literatur, Kunst u. Wissenschaft]]''<ref>am Dezember 1938 ëmbenannt a ''Letzeburg. Blätter für nationales Leben - Revue d'action nationale''.</ref>.
Déi éischt Verhaftung war den [[11. Mee]] [[1940]] fir eelef Deeg.
De [[6. September]] [[1940]] huet hie sech der [[Gestapo]] gestallt, aus Solidaritéit mat zwéi Redakterkolleegen an engem Paschtouer déi verhaft gi waren. Hie koum dunn an de Prisong op [[Tréier]] an am November 1940 op Berlin an d'''Polizeigefängnis''. No enger Tëschestatioun am [[KZ Sachsenhausen]] koum hien den [[11. September]] [[1942]] an d'[[KZ Dachau]]. Am August 1942 gouf hien an d'Schlass Hartheim bei Linz verluecht wou hien ëm den 10. August an der Gaskummer ëmbruecht gouf. D'Schlass Hartheim war eng sougenannten Euthanasie-Anstalt, do goufen ufanks haaptsächlech kierperlich a geeschteg behënnert Leit ëmbruecht, nodeem mat hinne grausam Experimenter duerchgefouert gi waren. No 1941 sinn och aner Leit a ganz vill Geeschtlecher do ëmbruecht ginn.
An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ass eng Strooss no dësem grousse Resistenzler benannt, um [[Stroosseschëld]] figuréiert hien als ''Homme de lettres''.
==Wierk==
*''Mein Kriegstagebuch'', eng Sammlung vu Krichsartikele vum J.-B.Esch, posthum 1948 an der Sankt Paulus Dréckerei gedréckt mat engem Virwuert vum Pierre Grégoire.
== Bibliographie ==
* [[Paul Dostert]] 2003: ''Jean-Baptiste ESCH 1902-1942''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 389-390. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
== Kuckt och ==
* [[Jean Origer]]
* [[Jean Bernard]]
* [[Luxemburger Wort|Lëtzebuerger Wort]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be/ Säit vu belschen a Lëtzebuerger Paschtéier déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht goufen]
{{Referenzen an Notten}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Esch Jean-Baptiste}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Gebuer 1902]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theologen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
dhu0is2iiky2fa0rj24s7lsuvdbpzq9
2677029
2677018
2026-05-04T22:28:13Z
Robby
393
méi blo [[:Pierre Grégoire]]
2677029
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzWWII}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Jean-Baptiste Esch.jpg}}
De '''Jean-Baptiste Esch''', genannt Batty, gebuer de [[4. Januar]] [[1902]] zu [[Wegdichen]], a gestuerwen am [[August]] [[1942]] an der Gaskummer vum Euthanasie-Zentrum [[Schlass Hartheim]] bei [[Linz]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theolog.
== Säi Liewen ==
Hie koum aus enger aarmer Bauerefamill, an huet vun 1930 bi 1932 zu Roum studéiert a krut den Doktortitel am Kiercherecht, war Journalist an huet ënner anerem 1940 säi Buch "Briefe aus Rom" erausginn.
Den Esch gouf den [[28. Juli]] [[1929]] geweit a war Kaploun an der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]], zanter [[1932]] Redakter, a méi spéit Chefredakter vum ''[[Luxemburger Wort|Wort]]''. Hie war och Editeur vun der Zäitschrëft ''[[Die Rundschau|Die Rundschau. Beilage des 'Luxemburger Wort' für Literatur, Kunst u. Wissenschaft]]''<ref>am Dezember 1938 ëmbenannt a ''Letzeburg. Blätter für nationales Leben - Revue d'action nationale''.</ref>.
Déi éischt Verhaftung war den [[11. Mee]] [[1940]] fir eelef Deeg.
De [[6. September]] [[1940]] huet hie sech der [[Gestapo]] gestallt, aus Solidaritéit mat zwéi Redakterkolleegen an engem Paschtouer déi verhaft gi waren. Hie koum dunn an de Prisong op [[Tréier]] an am November 1940 op Berlin an d'''Polizeigefängnis''. No enger Tëschestatioun am [[KZ Sachsenhausen]] koum hien den [[11. September]] [[1942]] an d'[[KZ Dachau]]. Am August 1942 gouf hien an d'Schlass Hartheim bei Linz verluecht wou hien ëm den 10. August an der Gaskummer ëmbruecht gouf. D'Schlass Hartheim war eng sougenannten Euthanasie-Anstalt, do goufen ufanks haaptsächlech kierperlich a geeschteg behënnert Leit ëmbruecht, nodeem mat hinne grausam Experimenter duerchgefouert gi waren. No 1941 sinn och aner Leit a ganz vill Geeschtlecher do ëmbruecht ginn.
An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ass eng Strooss no dësem grousse Resistenzler benannt, um [[Stroosseschëld]] figuréiert hien als ''Homme de lettres''.
==Wierk==
*''Mein Kriegstagebuch'', eng Sammlung vu Krichsartikele vum J.-B.Esch, posthum 1948 an der Sankt Paulus Dréckerei gedréckt mat engem Virwuert vum [[Pierre Grégoire]].
== Bibliographie ==
* [[Paul Dostert]] 2003: ''Jean-Baptiste ESCH 1902-1942''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 389-390. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
== Kuckt och ==
* [[Jean Origer]]
* [[Jean Bernard]]
* [[Luxemburger Wort|Lëtzebuerger Wort]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be/ Säit vu belschen a Lëtzebuerger Paschtéier déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht goufen]
{{Referenzen an Notten}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Esch Jean-Baptiste}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Gebuer 1902]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theologen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
gevtzm3jesz68w5moatmu90kyla021d
2677034
2677029
2026-05-05T05:55:29Z
~2026-24333-22
70862
Chronologie...
2677034
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzWWII}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Jean-Baptiste Esch.jpg}}
De '''Jean-Baptiste Esch''', genannt Batty, gebuer de [[4. Januar]] [[1902]] zu [[Wegdichen]], a gestuerwen am [[August]] [[1942]] an der Gaskummer vum Euthanasie-Zentrum [[Schlass Hartheim]] bei [[Linz]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theolog.
== Säi Liewen ==
Hie koum aus enger aarmer Bauerefamill, an huet vun 1930 bi 1932 zu Roum studéiert a krut den Doktortitel am Kiercherecht, war Journalist an huet ënner anerem 1940 säi Buch "Briefe aus Rom" erausginn.
Den Esch gouf den [[28. Juli]] [[1929]] geweit a war Kaploun an der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]], zanter [[1932]] Redakter, a méi spéit Chefredakter vum ''[[Luxemburger Wort|Wort]]''. Hie war och Editeur vun der Zäitschrëft ''[[Die Rundschau|Die Rundschau. Beilage des 'Luxemburger Wort' für Literatur, Kunst u. Wissenschaft]]''<ref>am Dezember 1938 ëmbenannt a ''Letzeburg. Blätter für nationales Leben - Revue d'action nationale''.</ref>.
Déi éischt Verhaftung war den [[11. Mee]] [[1940]] fir eelef Deeg.
De [[6. September]] [[1940]] huet hie sech der [[Gestapo]] gestallt, aus Solidaritéit mat zwéi Redakterkolleegen an engem Paschtouer déi verhaft gi waren. Hie koum dunn an de Prisong op [[Tréier]] an am November 1940 op Berlin an d'''Polizeigefängnis''. No enger Tëschestatioun am [[KZ Sachsenhausen]] koum hien den [[11. September]] [[1941]] an d'[[KZ Dachau]]. Am August 1942 gouf hien an d'Schlass Hartheim bei Linz verluecht wou hien ëm den 10. August an der Gaskummer ëmbruecht gouf. D'Schlass Hartheim war eng sougenannten Euthanasie-Anstalt, do goufen ufanks haaptsächlech kierperlich a geeschteg behënnert Leit ëmbruecht, nodeem mat hinne grausam Experimenter duerchgefouert gi waren. No 1941 sinn och aner Leit a ganz vill Geeschtlecher do ëmbruecht ginn.
An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ass eng Strooss no dësem grousse Resistenzler benannt, um [[Stroosseschëld]] figuréiert hien als ''Homme de lettres''.
==Wierk==
*''Mein Kriegstagebuch'', eng Sammlung vu Krichsartikele vum J.-B.Esch, posthum 1948 an der Sankt Paulus Dréckerei gedréckt mat engem Virwuert vum [[Pierre Grégoire]].
== Bibliographie ==
* [[Paul Dostert]] 2003: ''Jean-Baptiste ESCH 1902-1942''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 389-390. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
== Kuckt och ==
* [[Jean Origer]]
* [[Jean Bernard]]
* [[Luxemburger Wort|Lëtzebuerger Wort]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be/ Säit vu belschen a Lëtzebuerger Paschtéier déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht goufen]
{{Referenzen an Notten}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Esch Jean-Baptiste}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Gebuer 1902]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theologen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
fsqkqtn6dbkumutqhyjtes06wscm7i4
2677035
2677034
2026-05-05T05:55:47Z
~2026-24333-22
70862
2677035
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzWWII}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Jean-Baptiste Esch.jpg}}
De '''Jean-Baptiste Esch''', genannt Batty, gebuer de [[4. Januar]] [[1902]] zu [[Wegdichen]], a gestuerwen am [[August]] [[1942]] an der Gaskummer vum Euthanasie-Zentrum [[Schlass Hartheim]] bei [[Linz]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theolog.
== Säi Liewen ==
Hie koum aus enger aarmer Bauerefamill, an huet vun 1930 bis 1932 zu Roum studéiert a krut den Doktortitel am Kiercherecht, war Journalist an huet ënner anerem 1940 säi Buch "Briefe aus Rom" erausginn.
Den Esch gouf den [[28. Juli]] [[1929]] geweit a war Kaploun an der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]], zanter [[1932]] Redakter, a méi spéit Chefredakter vum ''[[Luxemburger Wort|Wort]]''. Hie war och Editeur vun der Zäitschrëft ''[[Die Rundschau|Die Rundschau. Beilage des 'Luxemburger Wort' für Literatur, Kunst u. Wissenschaft]]''<ref>am Dezember 1938 ëmbenannt a ''Letzeburg. Blätter für nationales Leben - Revue d'action nationale''.</ref>.
Déi éischt Verhaftung war den [[11. Mee]] [[1940]] fir eelef Deeg.
De [[6. September]] [[1940]] huet hie sech der [[Gestapo]] gestallt, aus Solidaritéit mat zwéi Redakterkolleegen an engem Paschtouer déi verhaft gi waren. Hie koum dunn an de Prisong op [[Tréier]] an am November 1940 op Berlin an d'''Polizeigefängnis''. No enger Tëschestatioun am [[KZ Sachsenhausen]] koum hien den [[11. September]] [[1941]] an d'[[KZ Dachau]]. Am August 1942 gouf hien an d'Schlass Hartheim bei Linz verluecht wou hien ëm den 10. August an der Gaskummer ëmbruecht gouf. D'Schlass Hartheim war eng sougenannten Euthanasie-Anstalt, do goufen ufanks haaptsächlech kierperlich a geeschteg behënnert Leit ëmbruecht, nodeem mat hinne grausam Experimenter duerchgefouert gi waren. No 1941 sinn och aner Leit a ganz vill Geeschtlecher do ëmbruecht ginn.
An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ass eng Strooss no dësem grousse Resistenzler benannt, um [[Stroosseschëld]] figuréiert hien als ''Homme de lettres''.
==Wierk==
*''Mein Kriegstagebuch'', eng Sammlung vu Krichsartikele vum J.-B.Esch, posthum 1948 an der Sankt Paulus Dréckerei gedréckt mat engem Virwuert vum [[Pierre Grégoire]].
== Bibliographie ==
* [[Paul Dostert]] 2003: ''Jean-Baptiste ESCH 1902-1942''. In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 389-390. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
== Kuckt och ==
* [[Jean Origer]]
* [[Jean Bernard]]
* [[Luxemburger Wort|Lëtzebuerger Wort]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be/ Säit vu belschen a Lëtzebuerger Paschtéier déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht goufen]
{{Referenzen an Notten}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Esch Jean-Baptiste}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Gebuer 1902]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theologen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
jze2o1o37yfbv0z05fxa5cq7tha8juq
Jean Origer
0
15786
2677001
2578730
2026-05-04T18:17:25Z
Dschadeck
71097
Ech hunn d'Datumer vun sengem Mandat an der Chamber bäigefügt, suite vun enger Note déi d'Datumer gefroot huet.
2677001
wikitext
text/x-wiki
{{skizzWWII}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Origer''', gebuer de [[25. Mee]] [[1877]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen de [[17. September]] [[1942]] am [[KZ Dachau]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geeschtlechen an Direkter vum ''[[Luxemburger Wort]]''.
De Jean Origer war och [[Chamber|Deputéierten]] vun 1924 bis 1940<ref>{{Cite book|Titel=La Chambre des députés : histoire et lieux de travai|Auteur=Nicolas ALS, Robert L. PHILIPPART|Verlag=Chambre des députés du Grand-Duché de Luxembourg|Plaz=Luxembourg|date=1994|Säiten=p. 524-525}}</ref>.
Hien ass a Plaz vun engem Familljepapp an d'KZ gaangen.
Eng Strooss zu Esch-Uelzecht an eng am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] goufen no him genannt.
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be Säit vu belschen a Lëtzebuerger Geeschtlechen, déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht gi sinn]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Origer Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1877]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Ordre de la Résistance 1940–1944]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
nm3b5h9tfn2ruwtwym6n2x9oweok0tv
2677002
2677001
2026-05-04T18:20:20Z
Dschadeck
71097
2677002
wikitext
text/x-wiki
{{skizzWWII}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Origer''', gebuer de [[25. Mee]] [[1877]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen de [[17. September]] [[1942]] am [[KZ Dachau]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geeschtlechen an Direkter vum ''[[Luxemburger Wort]]''.
De Jean Origer war och [[Chamber|Deputéierten]] vun 1924 bis 1940<ref>{{Cite book|Titel=La Chambre des députés : histoire et lieux de travail|Auteur=Nicolas ALS, Robert L. PHILIPPART|Verlag=Chambre des députés du Grand-Duché de Luxembourg|Plaz=Luxembourg|date=1994|Säiten=p. 524-525}}</ref>.
Hien ass a Plaz vun engem Familljepapp an d'KZ gaangen.
Eng Strooss zu Esch-Uelzecht an eng am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] goufen no him genannt.
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be Säit vu belschen a Lëtzebuerger Geeschtlechen, déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht gi sinn]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Origer Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1877]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Ordre de la Résistance 1940–1944]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
5irmrrqduo4uo7gengpxihhvhlgyfjv
2677017
2677002
2026-05-04T18:43:39Z
Les Meloures
580
k
2677017
wikitext
text/x-wiki
{{skizzWWII}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Origer''', gebuer de [[25. Mee]] [[1877]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen de [[17. September]] [[1942]] am [[KZ Dachau]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geeschtlechen an Direkter vum ''[[Luxemburger Wort]]''.
De Jean Origer war och [[Chamber|Deputéierten]] vun 1924 bis 1940<ref>{{Cite book|Titel=La Chambre des députés : histoire et lieux de travail|Auteur=Nicolas ALS, Robert L. PHILIPPART|Verlag=Chambre des députés du Grand-Duché de Luxembourg|Plaz=Luxembourg|date=1994|Säiten=p. 524-525}}</ref><ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html. De Jean Origer an der Lëscht vun den Deputéierten op industrie.lu]</ref>
Hien ass a Plaz vun engem Familljepapp an d'KZ gaangen.
Eng Strooss zu Esch-Uelzecht an eng am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] goufen no him genannt.
== Um Spaweck ==
* [http://www.praats.be Säit vu belschen a Lëtzebuerger Geeschtlechen, déi am Zweete Weltkrich ëmbruecht gi sinn]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Origer Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1877]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1942]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Nazi-Affer]]
[[Kategorie:Ordre de la Résistance 1940–1944]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
rwkicly7z1osxbobmagome2tbpoiybo
Organization of the Petroleum Exporting Countries
0
20946
2676980
2676308
2026-05-04T15:02:00Z
Mobby 12
60927
k
2676980
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Veräin}}
D''''OPEC''', '''Organization of the Petroleum Exporting Countries''' – Organisatioun vun de Länner déi [[Äerdueleg|Pëtrol]] exportéieren – gouf op enger Konferenz am September [[1960]] zu [[Bagdad]] gegrënnt. D'Grënnungslänner waren den [[Irak]], [[Iran]], [[Kuwait]], [[Saudi-Arabien]] a [[Venezuela]]; haut<sup>(Stand: 2026)</sup> sinn 11 Länner Member an der OPEC.
No der Grënnung koumen nach aner Staaten derbäi: [[Libyen]] (1962), d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] ([[1967]]), [[Algerien]] ([[1969]]) an [[Nigeria]] ([[1971]]). [[Ecuador]] war vun [[1973]] bis [[1992]] a vun [[2007]] bis [[2020]] Member, de [[Gabun]] vun [[1975]] bis [[1994]], [[Indonesien]] vun [[1962]] bis [[2008]], [[Katar]] vun [[1961]] bis [[2018]] an d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] [[1967]] bis [[2026]].
Zanter [[1965]] huet de [[Kartell]] säi Sëtz zu [[Wien]].
D'OPEC-Memberstaate fërderen zirka 40 % vun der weltwäiter Äerduelegproduktioun a verfügen iwwer dräi Véierel vun de weltwäiten Äerduelegreserven. Allerdéngs vermudde verschidden Experten, ë. a. de [[Matthew Simmons]]), datt d'Donnéeen iwwer d'Reserven zum Beispill vu Saudi-Arabien net zoutreffen. Nodeem all Net-OPEC-Staaten hire Fërdermaximum "[[Peak-Oil]]" iwwerschratt hunn, ass z'erwaarden datt den Afloss vun der OPEC steige wäert. Ënner den 10 gréissten Äerduelegfërderer weltwäit sinn nëmme Saudi-Arabien, den Iran, Venezuela an d'VAE Member an der OPEC.
== Geschicht ==
[[Fichier:Wien - OPEC-Zentrale (b).JPG|thumb|250px|OPEC Zentral zu [[Wien]]]]
Wärend den [[1950]]er Joren ass de Pëtrolspräis erofgaangen, well ëmmer nei Quellen erschloss goufen, an d'Offer um Weltmaart gewuess ass. Dëst huet zu schwéiere Verloschter an de Staatskeese vun den Äerdueleglänner gefouert. Ëm [[1960]] hate vill vun dëse Staaten eescht Haushaltskrisen. An dëser Situatioun huet [[Saudi-Arabien]] de Virschlag gemaach, e Fërderkartell ze grënnen. Et sollt net nëmmen de Montant vum Äerdueleg kontrolléieren, dee gefërdert gëtt, mä och e Géigegewiicht zu de grousse [[Äerdueleg|Pëtrol]]skonzerner bilden, déi op der Basis vun Traitéen aus der [[Kolonialzäit]] hir Gewënner ouni Bedeelegung vun de Staaten erwirtschaft hunn, op deenen d'Äerduelegquelle louchen.
De [[14. September]] [[1960]] gouf d'OPEC zu [[Bagdad]] gegrënnt. Hir éischt Membere waren [[Irak]], [[Iran]], [[Kuwait]], [[Saudi-Arabien]] a [[Venezuela]]. Als éischt Moossname goufen eng Verstaatlechung vun den Äerduelegquellen, d'Ofschwätze vum Fërdermontant an eng méi héich Besteierung vun de Pëtrolsfirme beschloss. D'Steiere sollten eng Geldquell opmaachen, déi onofhängeg vum Fërdermontant ass. Am Ufank gouf d'OPEC weltwäit net wierklech wichteg ageschat, zemools well se nëmmen e klengen Deel vun de Fërderlänner ëmfaasst huet.
[[1965]] gouf [[Wien]] zum Sëtz vun der OPEC. D'Länner hu sech op eng gemeinsam Fërderpolitik gëeenegt, fir d'Präisser ze stäipen.
[[1970]] gouf de Präis vum [[Réiueleg]] ëm 30 % an d'Luucht gehuewen an d'Pëtrolsgesellschaften hu misse Steieren an der Héicht vu mindestens 55 % vun den Nettoverdéngschter bezuelen.
[[1971]] goufen no Verhandlunge mat anere [[Äerdueleg|Pëtrol]]skonzerner d'Präisser fir réie [[Äerdueleg|Pëtrol]] an d'Luucht gehuewen. Weiderhin huet d'OPEC e Staatsundeel vun iwwer 50 % ugestrieft.
[[1973]] ass den Äerduelegpräis vun [[1972]], 2.89 US-$ pro [[Barrel]], op 11.65 [[Dollar]] an d'Luucht gaangen, nodeem d'OPEC als Reaktioun op de [[Jom-Kippur-Krich]] e [[Boykott|Pëtrolsboykott]] géint d'westlech Staaten ausgeruff hat. Zu dëser Zäit hunn d'OPEC-Staate 55 % vum Weltbedarf un Äerdueleg gefërdert. Dësen Zäitraum gëtt als [[Krise vun den Äerduelegpräisser|Éischt Pëtrolskris]] bezeechent.
Vun [[1974]] bis [[1978]] goufen d'Äerduelegpräisser meeschtens all halleft Joer ëm 5 bis 10 % erhéicht, fir d'[[Inflatioun]] vum US-Dollar ze kompenséieren.
[[1975]] [[OPEC-Geiselnam|Geiselnam]] am Wiener OPEC-Haaptgebai duerch Terroristen ënner dem [[Ilich Ramírez Sánchez|Carlos]]
[[1979]] koum déi Zweet Pëtrolskris. No der [[islam]]escher Revolutioun gouf den Äerduelegpräis vu 15,5 op 24 US-Dollar pro Barrel ugehuewen, Libyen, Algerien an den Irak hu souguer 30 US-Dollar fir hire [[Äerdueleg|Pëtrol]] verlaangt.
[[1980]] war den Héichpunkt vun der Héichpräispolitik vun der OPEC, Libyen huet 41 US-Dollar verlaangt, Arabien 32 an déi aner OPEC-Staate 36 US-Dollar pro Barrel.
[[1981]] ass den Äerduelegofsaz zeréckgaangen. D'Industriestaate waren a [[Rezessioun]] an opgrond vun den héije Pëtrolspräisser an der éischter Pëtrolskris hu vill Länner an alternativ Energiequellen investéiert, wat an de Joren [[1979]] bis [[1983]] de weltwäiten Äerduelegverbrauch ëm 11 % an de Weltmaartundeel vun der OPEC ëm 40 % zeréckgoe gelooss huet.
[[1982]] gouf eng Produktiounsdrosselung beschloss, déi awer net agehale gouf. Den OPEC-Undeel um Weltmaart ass op 33 % erofgaangen an [[1985]] op 30 %, d'Fërderung hat hiren Déifstwäert mat 17,34 Mio. Barrel pro Dag erreecht.
[[1983]] goufen d'Präisser vu 34 op 29 US-Dollar pro Barrel erofgesat, d'Fërderquot vun 18,5 op 16 Mio. Barrel pro Dag. D'Kartell vun der OPEC huet d'Muecht verluer.
[[1986]] ass de Präis op manner wéi 10 US-Dollar pro Barrel gefall. Dëst koum duerch eng Iwwerproduktioun vun Äerdueleg an dem Versuch vu vereenzelten OPEC-Staaten, hir Plaz um Weltmaart ze verbesseren, andeems si d'Präisser erofsetzen. Duerch dëse staarke Präisverfall war d'OPEC an enger Kris, wat d'Ministeren dozou bruecht huet, [[1988]] Diskussioune mat de Staate vun der [[IPEC]], den "Independent Petroleum Exporting Countries", ze féieren. Déi haten awer kee groussen Effet.
[[1990]] gouf de Riichtpräis vun 18 op 21 Dollar pro Barrel erhéicht. D'Präiszil gouf nëmmen opgrond vum [[Zweete Golfkrich]] an der Invasioun vum [[Kuwait]] erreecht.
An de Joren [[1990]] bis [[1994]] gouf de Fërdermontant ëm 8,5 Prozent erhéicht, trotzdeem sinn d'Recetten duerch den Äerduelegexport vun 143 Milliarden an der Moyenne op 126 Milliarden Dollar pro Joer erofgaangen.
De Pëtrolspräis louch am Abrëll [[2005]] bei ronn 55 Dollar pro Barrel. D'US-Äerduelegpräisser hunn den [[11. August]] [[2005]] mat 66 Dollar eng Rekordhéicht erreecht. De Grond läit haaptsächlech am [[China|chineesesche]] Wirtschaftsboom. [[1990]] huet China fënnefmol méi Äerdueleg exportéiert wéi importéiert. Zanter 1993 huet China méi Äerdueleg importéiert wéi exportéiert. Zanter [[2003]] importéiert et méi Äerdueleg wéi [[Japan]]. [[2004]] huet d'Räich vun der Mëtt 120 Milliounen Tonnen Äerdueleg a -produiten importéiert. D'OPEC schätzt, datt an den nächsten 30 Joer ronn 23 % vun der Nofro vu China ausgoe wäert.
[[Korea|Südkorea]] huet virgeschloe fir en Zesummeschloss vun de Länner déi Äerdueleg importéieren ze grënnen, als Géigegewiicht zu der OPEC.
== Memberstaaten ==
[[Fichier:OPEC.svg|thumb|250px|Memberstaate vun der OPEC]]
=== [[Afrika]]===
* {{DZA}} (Juli 1969)
* {{GNQ}} (Mee 2017)
* {{COG}} (Juni 2018)
* {{LBY}} (Dezember 1962)
* {{NGA}} (Juli 1971)
=== [[Mëttleren Osten]]===
* {{IRN}} (September 1960)
* {{IRQ}} (September 1960)
* {{KWT}} (September 1960)
* {{SAU}} (September 1960)
=== [[Amerika (Kontinent)|Südamerika]]===
* {{VEN}} (September 1960)
=== [[Asien|Südost-Asien]]===
* {{IDN}} (Dezember 1962)
=== Fréier Memberen ===
* {{AGO}} (2007 - 2023)
* {{ECU}} (1973 - 1993 an 2007 - 2020)
* {{GAB}} (1975 - 1995)
* {{QAT}} (1961 - 2018)
* {{ARE}} (1967 - 2026)
== Organer an Aflossberäich ==
Beim Iwwerschreide vu festgeluechte Quote kann d'OPEC Sanktiounen aleeden. D'Organisatioun funktionéiert follgendermoossen:
Zweemol am Joer treffe sech d'Ministere vun der OPEC déi fir Energie a Äerdueleg zoustänneg sinn, fir de Stand vum Pëtrolsmaart ze beurteelen a Moossnamen anzeleeden, fir d'Offer vum Äerdueleg ze sécheren. D'Konferenz mécht dann déi nei Richtlinne publik.
Den OPEC-Sekretariat féiert d'exekutiv Funktiounen aus. Him ënnerleien d'Aufgabe vun der Fuerschung am Beräich Energie a Finanzen. Ausserdeem gi Statistiken erstallt a verëffentlecht. Och Virträg a Seminaire leien am Aufgabeberäich vum Sekretariat. Ausserdeem huet de Sekretariat eng grouss Bibliothéik, déi fir d'Vertrieder vun de Memberstaaten a fir Fuerscher a Studenten op ass. Finanzéiert gëtt de Sekretariat duerch Bäiträg vun de Memberstaaten.
De Representant vun der OPEC ass de Generalsekretär, deen och Leeder vum Sekretariat ass. Dëse gëtt entweeder fir dräi Joer gewielt oder alphabetesch duerch e Rotatiounsprinzip fir zwee Joer ernannt.
Departementer vum Sekretariat sinn: Fuerschung, Energiestudien, Wirtschaft a Finanzen, Dateservice, Personal a Verwaltung, OPECNA (OPEC-News Agency), Büro vum Generalsekretär an Droit.
== OPEC+ ==
[[Fichier:OPEC and OPEC+.png|thumb|250px|Memberstaate vun der OPEC an der OPEC+ (hellblo)]]
D'Organsatioun huet an deene leschte Joren ëmmer méi op eng Kooperatioun mat Net-OPEC-Staate gesat; wéi zum Beispill, [[Russland]], [[Kasachstan]], [[Mexiko]] an den [[Oman]]. An de Medie gëtt dowéinst oft vun OPEC+ geschwat.
== Generalsekretäre vun der OPEC ==
* [[Fuad Rouhani]] (Iran): (21. Januar 1961 – 30. Abrëll 1964)
* [[Abdul Rahman al-Bazzaz]] (Irak): (1. Mee 1964 – 30. Abrëll 1965)
* [[Ashraf Lutfi]] (Kuwait): (1. Mee 1965 – 31. Dezember 1966)
* [[Muhammad Saleh Joukhdar]] (Saudi-Arabien): (1. Januar 1967 – 31. Dezember 1967)
* [[Francisco R. Parra]] (Venezuela): (1. Januar 1968 – 31. Dezember 1968)
* [[Elrich Sanger]] (Indonesien): (1. Januar 1969 – 31. Dezember 1969)
* [[Omar el-Badri]] (Libyen):(1. Januar 1970 – 31. Dezember 1970)
* [[Nadim Pachachi]] (Irak): (1. Januar 1971 – 31. Dezember 1972)
* [[Abderrahman Khène]] (Algerien): (1. Januar 1973 – 31. Dezember 1974)
* [[M.O. Feyide]] (Nigeria): (1. Januar 1975 – 31. Dezember 1976)
* [[Ali M. Jaidah]] (Katar): (1. Januar 1977 – 31. Dezember 1978)
* [[René G. Ortiz]] (Ecuador): (1. Januar 1979 – 30. Juni 1981)
* [[Marc Saturnin Nan Nguema]] (Gabun): (1. Juli 1981 – 30. Juni 1983)
* [[Fadhil J. al-Chalabi]] (Irak), (''acting''): (1. Juli 1983 – 30. Juni 1988)
* [[Subroto]] (Indonesien): (1 Jul 1988 – 30. Juni 1994)
* [[Abdallah Salem el-Badri]] (Libyen): (1. Juli 1994 – 31. Dezember 1994)
* [[Rilwanu Lukman]] (Nigeria): (1. Januar 1995 – 31. Dezember 2000)
* [[Alí Rodríguez Araque]] (Venezuela): (1. Januar 2001 – 30. Juni 2002)
* [[Álvaro Silva Calderón]] (Venezuela): (1. Juli 2002 – 31. Dezember 200)
* [[Purnomo Yusgiantoro]] (Indonesien): (1. Januar 2004 – 31. Dezember 2004)
* [[Iin Arifin Takhyan]] (Indonesien), (''fir de Yusgiantoro''): (1. Januar 2004 – Februar 2004)
* [[Maizar Rahman]] (Indonesien), (''fir de Yusgiantoro''): (Februar 2004 – 31. Dezember 2004)
* Sheikh [[Ahmad Fahad Al Ahmad Al Sabah]] (Kuwait): (1. Januar 2005 – 31. Dezember 2005)
* [[Adnan Shihab-Eldin]] (Kuwait), (''fir den Al Sabah''): (1. Januar 2005 – 31. Dezember 2005)
* [[Edmund Maduabebe Daukoru]] (Nigeria): (1. Januar 2006 – 31. Dezember 2006)
* [[Abdallah Salem el-Badri]] (Libyen): (1. Januar 2007 – 31. Juli 2016)
* [[Mohammed Barkindo]] (Nigeria): (1. August 2016 – 5. Juli 2022)
* [[Haitham al-Ghais]] (Kuwait): (5. Juli 2022 – haut)
== Objektiver ==
Den Objektiv vun der OPEC ass eng gemeinsam Uelegpolitik, fir sech ënner anerem géint e Präisverfall ofzesécheren. Duerch d'Festleeë vun de Fërderquote fir déi eenzel OPEC-Membere soll d'Äerduelegproduktioun gereegelt ginn an doduerch, mat Hëllef vun enger Drosselung oder Steigerung vun der Äerduelegfërderung, de Präis fir den Äerdueleg gedréckt, stabiliséiert oder ugehuewe ginn. Allerdéngs kënnt et och fir, datt sech eenzel Memberen net un déi festgesate Fërderquoten halen an hir eege wirtschaftlech a politesch Ziler verfollegen.
== Kuckt och ==
* [[Organization of Arab Petroleum Exporting Countries|OAPEC]]
* [[Krise vun den Äerduelegpräisser]]
* [[Peak-Oil]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.opec.org/ Offiziell Websäit vun der OPEC]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun OPEC}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:OPEC]]
8nz8s5zqen6ju8xds1sev5qovavkywe
Charles Marx
0
29169
2676953
2660314
2026-05-04T12:05:45Z
GilPe
14980
/* Den Dokter */
2676953
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Charles Marx''' (''Louis Charles Marx'')<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/R/3KTSBC7233JF53SYP2A7GJCRY853LK22JSCG3LMA447G9CDLE6-02707?func=results-jump-full&set_entry=000001&set_number=000305&base=SERIALS Auszug aus dem Etat civil vun der Stad Lëtzebuerg,] publizéiert an der [[L'Indépendance luxembourgeoise|Indépendance luxembourgeoise]] vum 31. Juli 1903, S. 3</ref>, gebuer de [[26. Juli]] [[1903]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[13. Juni]] [[1946]]<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/R/3KTSBC7233JF53SYP2A7GJCRY853LK22JSCG3LMA447G9CDLE6-05303?func=results-jump-full&set_entry=000017&set_number=000317&base=SERIALS Minister Dr. Charles Marx und Gattin tödlich verunglückt] an der [[Obermosel-Zeitung]] vum 14. Juni 1946, S. 1</ref> am Spidol vu [[Meaux]] no engem Autosaccident zu [[La Ferté-sous-Jouarre]], [[Frankräich]], war e lëtzebuergeschen [[Dokter]], [[Politiker]] a [[Resistenz (Politik)|Resistenz]]ler.
== Seng jugendlech Opfaassungen ==
Mat 16 Joer war de Charles Marx schonn an der Jeunesse socialiste engagéiert. Hien ass deemools a sozialdemokratesche Kreesser wéinst senge revolutionären Usiichte staark kritiséiert ginn. Hien huet doropshin Uschloss un de franséische Grupp ''Clarté'' vum Henri Barbusse gesicht an ass mat der ''Jeunesse Socialiste'' zu de Kommunisten iwwergetratt. Hire Mouvement gouf dunn 1921 an [[Jeunesse communiste]] ëmbenannt.
== Den Dokter ==
No senger Première (1922) am [[Stater Kolléisch|Kolléisch]] huet hien zu [[Stroossbuerg]] an zu [[Paräis]] Medezin studéiert an uschléissend an der franséischer Haaptstad am [[Hôtel Dieu]] praktizéiert. Am Abrëll / Mee 1933 huet hien zu Lëtzebuerg seng Examen als Dokter mat ''Distinctioun'' gemaach.
Als Gynekolog a Chirurg, dee fir Mooperatioune spezialiséiert war, ass hien ''Interne'' vun de Paräisser Spideeler ginn, a krut dunn eng Plaz als medezinesche Chef vun der chirurgescher Sektioun vun der Paräisser Medezinfakultéit ([[Hôtel Dieu]]). 1935 huet hie seng Doktesch-Thees publizéiert, déi sech mat der Behandlung no der Operatioun, vu Mooperéierte befaasst huet. 1935 gouf hien an d'''Association française de chirurgie'' gewielt a krut am selwechte Joer de ''Le-Piez-Präis'' mat dem Vermierk ''Lauréat de l'Académie de Médecine''.
Fréi am Joer 1936 ass hien dunn zeréck op Lëtzebuerg koum an huet sech zu Ettelbréck néiergelooss. Do huet hien an der Rue Kennedy déi al [[CHdN Ettelbréck|Ettelbrécker Klinick]], déi vun der [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Croix-rouge]] gefouert ginn ass, zu senger Privatklinick ëmfunktionéiert, an dat mat Hëllef vu [[Sœurs du Très Saint Sauveur|Schwëstere vum Gëttlechen Erléiser]], déi hie vu [[Niederbronn]] am [[Elsass]] komme gelooss huet.
1940, sechs Woche virun der däitscher Invasioun, ass eppes geschitt, wat een entscheedenden Afloss op säi spéidert Liewe sollt hunn. An der Nuecht vum 1. op den 2. Abrëll 1940, huet nämlech ee franséische Militärfliger, dee bei engem Opklärungsfluch iwwer Däitschland vun der [[Flak]] getraff gi war, tëscht Feelen an dem Hubertushaff eng Brochlandung gemaach. Vun de fënnef Besatzungsmembere waren der zwéi blesséiert ginn, de Capitaine, a spéidere Generol, [[Marcel-Pierre Faure]] a säin Adj.-Chef Charles Lherbiet. Si sinn an d'Ettelbrécker Klinick ageliwwert ginn, wou den Dokter Marx sech hirer ugeholl a medezinesch Ursaache gesicht huet, fir hir Internéierung, Lëtzebuerg war zu där Zäit offiziell nach e neutraalt Land, ze verhënneren.
Zesumme mam Dokter [[Nicolas Huberty]] an e puer aner Komplizen, huet hien dunn d'Evasioun vun deenen zwéi Fransousen organiséiert, a si heemlech iwwer déi franséisch Grenz bruecht. Dofir goufe si ugeklot. Et koum allerdéngs net méi zu engem Urteel ënner der lëtzebuergescher Autonomie, well an der Tëschenzäit, den [[10. Mee]] [[1940]], déi däitsch Truppen zu Lëtzebuerg ageréckt waren. Mä déi Däitsch haten déi Episod net vergiess.
== De Resistenzler ==
[[Fichier:Quillan, Aude, espace Charles-Marx (5).jpg|thumb|Den ''Espace Charles-Marx'' zu Quillan, him zu Éieren esou genannt.]]
Vun den Däitsche gouf den Dokter Marx 1941 zu 8 Méint Prisong an enger Geldstrof vun 20000 Mark verurteelt. Dat ass awer a senger Ofwiesenheet geschitt. Well, bewosst, dat hie bei enger däitscher Invasioun mat Konsequenze misst rechnen, hat hie sech den 10. Mee duerch d'Bascht gemaach a war op [[Montpellier]] a Frankräich geflücht, wou hie sech fir de medezinesche Service vun der franséischer Arméi gemellt huet. Am Laf vun enger gewësser Zäit war hien och de Vertrieder vum [[Croix-Rouge luxembourgeoise|lëtzebuergesche Roude Kräiz]].
Am November 1940<ref name="lindependant.fr">[https://www.lindependant.fr/2018/05/10/charles-marx-un-heros-salue,3988144.php Charles Marx, un héros salué] op lindependant.fr gekuckt den 13. Mee 2018 an an der Drockversioun vum L'Indépendant den 11. Mee 2018, S. 15</ref> huet hien zu [[Quillan]] ([[Departement Aude]]) eng Klinick vum franséischen Dokter Deixonne<ref name="lindependant.fr" /> vu Perpignan iwwerholl an huet do als Dokter a Chirurg praktizéiert, wat him erlaabt huet, gradewéi zu Montpellier, ville Lëtzebuerger ze hëllefen. Do war hien awer net sécher, well hie vun der [[Gestapo]] gejot gouf. Zu Montpellier gouf hie souguer op däitschen Drock hin zum Doud verurteelt, erëm a senger Ofwiesenheet.
Am Juni 1942<ref>Dem ''Indépendant'' no, eréischt am Mee 1943</ref> huet hie säi Posten an der Klinick zu Quillan opginn an huet sech dem Resistenz-Reseau Mithridate vum B.C.R.A. (Bureau Central de Renseignement et d'Action) vum [[Charles de Gaulle]] ugeschloss. Dat huet him erlaabt, Norichtefilièren iwwer déi sougenannten "Ligne Elisabeth" a "Ligne Charlotte" tëscht Lëtzebuerg a London opzebauen. An deem Bond waren och den [[Albert Ungeheuer]]. De [[Charles Reiffers]] an den [[Eugène Léger]] waren dobäi als Courrier aktiv. Nodeem (11. November 1942), d'Preisen an dat bis dohin onbesate Gebitt vun der [[Vichy-Regime|Vichy-Regierung]] ageréckt waren, gouf säin Openthalt zu Quillan schwiereg. Hien huet sech dem Resistenzgrupp ''Combat et Franc-Tireur'' ugeschloss. Am Mee 1943 huet en de ''Maquis de la Haute Vallée de l'Aude'' gegrënnt a geschwënn duerno, poursuivéiert duerch d'Gestapo, Quillan definitiv verlooss.
Als Kommandant vun der FFI (Forces françaises de l'intérieur), war hien Ufank September 1944 bei der Liberatioun vu [[Lyon]] dobäi. Am Oktober 1944 gouf hien op Paräis geschéckt, fir do d'Plaz als ''Délégué du Conseil médical de la Résistance'' ze bekleeden. Hien huet och duerno, bis zum Waffestëllstand, als prominente Militärdokter, um Opbau vun de chirurgeschen Déngschter vun de franséisch-amerikaneschen Truppe matgewierkt.
== De Politiker ==
[[File:Square Dr Charles Marx.jpg|thumb|Gedenkplack um Square Dr Charles Marx zu Ettelbréck.]]
Am Joer 1945 ass den Dokter Charles Marx erëm zeréck op Lëtzebuerg komm. Do gouf hien op der Lëscht vun der [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] bei den éischte fräie Walen nom Zweete Weltkrich als Deputéierten an d'[[Chamber]] gewielt. Fir déi national Solidaritéit och no der Liberatioun ze betounen, koum et de 14. November 1945 zur Bildung vun enger [[Regierung vun der Nationaler Unioun]], an där, nieft der CSV, LAP, Groupement Démocratique, och d'KPL vertruede war. Si huet hiert Amt de 14. November 1945 ugefaangen an de Charles Marx gouf an där Regierung Minister vun der ''Santé Publique''. Dat war eng schwéier Aufgab, well deemools d'Zoustänn an de Gesondheetsdéngschter miserabel waren. Mat grousser Energie huet hie sech agesat, fir déi Zoustänn ze verbesseren. Den Dokter Marx war bekannt als een deen de Kontakt mam ''klenge Mann'' gesicht huet a fir hien ëmmer en oppent Ouer hat.
Wéi den Dokter Marx 1946 bei engem Autosaccident a Frankräich ëm d'Liewe koum, gouf hie vum [[Dominique Urbany]] an der Regierung ersat.
== Publikatiounen ==
* Haaptpublikatioun
** Marx, Charles: ''Le Fonctionnement de l'estomac après gastrectomie'' (Notiz: Travail à la Clinique chirurgicale de l'Hôtel-Dieu), Editeur: Louis Arnette, Paräis, 1935, 259 p. ill. 8°, BnL: catalogue collectif bibnet.lu
==Auszeechnungen a Gielercher==
* {{LHC}}
* {{CdG 39-45 gSt (F)| (Citatioun um ''Ordre du Jour du Corps d'Armée'' duerch de Generol [[Marie-Pierre Koenig]])}}
* [[Fichier:Medaille d'honneur du Service de Sante des Armees Bronze ribbon.svg|60px]] Franséisch [[Médaille d'honneur du service de santé des armées]]
* {{Médaille de la Résistance française| (perséinlech vum [[Charles de Gaulle|Generol de Gaulle]] iwwerreecht)}}
* {{ORL 40-44|{{ORL posthum 1960}}}}
* Zu Ettelbréck bei der Clinique Saint-Louis erënnert e Gedenksteen un d'Meritte vun hirem Grënner, den Dokter Charles Marx
== No him genannt ==
[[Fichier:Quillan, Aude, espace Charles-Marx (1).jpg|thumb|240px|Den ''Espace Charles-Marx'' zu Quillan.]]
Fir un de Charles Marx z'erënnere sinn ë. a. no him benannt:
* eng Strooss an der Stad Lëtzebuerg ([[Boulevard Dr-Charles-Marx|boulevard Dr Charles Marx]])
* eng Plaz zu Ettelbréck (square Dr Charles-Marx)
* eng Plaz zu Quillan (espace Charles-Marx)<ref name="lindependant.fr" />
== Bibliographie ==
*[[Giulio-Enrico Pisani]] 2007: ''Charles Marx Un Héros Luxembourgeois.'' Éditions [[Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek]], Esch-Uelzecht, 250 Säiten.
* [[Paul Dostert]] 2003: ''Charles MARX 1903-1946.'' In: 400 Joer Kolléisch, Band II, S. 395-397. éditions saint paul, Lëtzebuerg. ISBN 2-87963-419-9.
* [[Joseph Flies]] 1970: ''Ettelbrück, Geschichte einer Landschaft''. Imprimerie Saint-Paul. (An deem Buch geet och rieds vum Dokter Charles Marx a senge Verdéngschter am an nom Zweete Weltkrich).
== Kuckt och ==
* [[Regierung vun der Nationaler Unioun]]
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]]
* [[Fernande Marx]]
* [[Nicolas Huberty]]
* [[Eugène Léger]]
* [[Charles Reiffers]]
* [[Albert Ungeheuer]]
== Um Spaweck ==
* [[Giulio-Enrico Pisani|Pisani, Giulio-Enrico]]: [https://web.archive.org/web/20070310220722/http://www.kp-l.org/charlesmarx.html Charles Marx médecin, résistant, ministre et communiste luxembourgeois]{{fr}}
* [https://www.gouvernement.lu/1823191/BID_1946_6 „Le Docteur Charles Marx † Ministre de la Santé Publique et de l'Assistance Sociale“ (PDF) am ''Bulletin d'Information'' Nr 6, S. 3, vun der Lëtzebuerger Regierung, 30.06.1946]
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Marx Charles}}
[[Kategorie:Gebuer 1903]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]]
[[Kategorie:Gynekologen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1946]]
[[Kategorie:Commandeur de la Légion d'honneur]]
[[Kategorie:Ordre de la Résistance 1940–1944]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Persounen, déi d'Médaille de la Résistance française kruten]]
[[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
f54grd18qlelub6cb0gdo23z2jbqhw9
Departement Haut-Rhin
0
31226
2677088
2558206
2026-05-05T11:19:13Z
~2026-24333-22
70862
2677088
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Franséischt Departement |
Logo= [[Fichier:Blason département fr Haut-Rhin.svg|80px]] [[Fichier:Logo-hautrhin4.gif]] |
Departement=Haut-Rhin (68) |
Regioun= [[Grand Est]] |
Prefecture= [[Colmar]] |
Ënnerprefecture= [[Altkirch]]<br>[[Guebwiller]]<br>[[Mulhouse]]<br>[[Ribeauvillé]]<br>[[Thann]] |
Bevëlkerung=748 614 |
DatumBevëlkerung=2009 |
Bevëlkerungsdicht=201 |
Fläch=3 525 |
Arr=6 |
Kanton=31 |
Interkomm=31 |
Gemeng=377 |
President=Charles Buttner |
Loc= [[Fichier:Haut-Rhin-Position.png]]
}}
Den '''Haut-Rhin''' (Uewerelsass) ('''68''') ass e [[Frankräich|franséischt]] [[Lëscht vun de franséischen Departementer|Departement]] an der Regioun [[Grand Est]].
D'Departement gouf an der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] de [[4. Mäerz]] [[1790]] gegrënnt als Folleg vun engem Gesetz vum [[22. Dezember]] [[1789]] an en ëmfaasst de südlechen Deel vun der [[Franséisch Provënzen|Provënz]] [[Elsass]].
== Geschicht ==
[[Fichier:1852 Levasseur Map of the Department Du Haut Rhin, France (Alsace Wine Region) - Geographicus - HauteRhin-levasseur-1852.jpg|thumb|center|1852]]
== Kuckt och ==
* [[Arrondissementer am Departement Haut-Rhin]]
* [[Kantonen am Departement Haut-Rhin]]
* [[Lëscht vun de Gemengen am Departement Haut-Rhin]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Haut-Rhin}}
{{Navigatioun Departementer a Frankräich}}
[[Kategorie:Departement Haut-Rhin| ]]
00gqtwl5pd2jotpu8mq20fuycaxv5h3
2677089
2677088
2026-05-05T11:20:24Z
~2026-24333-22
70862
Ännerung [[Special:Diff/2677088|2677088]] vum [[Special:Contributions/~2026-24333-22|~2026-24333-22]] ([[User talk:~2026-24333-22|Diskussioun]]) annuléieren
2677089
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Franséischt Departement |
Logo= [[Fichier:Blason département fr Haut-Rhin.svg|80px]] [[Fichier:Logo-hautrhin4.gif]] |
Departement=Haut-Rhin (68) |
Regioun= [[Grand Est]] |
Prefecture= [[Colmar]] |
Ënnerprefecture= [[Altkirch]]<br>[[Guebwiller]]<br>[[Mulhouse]]<br>[[Ribeauvillé]]<br>[[Thann]] |
Bevëlkerung=748 614 |
DatumBevëlkerung=2009 |
Bevëlkerungsdicht=201 |
Fläch=3 525 |
Arr=6 |
Kanton=31 |
Interkomm=31 |
Gemeng=377 |
President=Charles Buttner |
Loc= [[Fichier:Haut-Rhin-Position.png]]
}}
Den '''Haut-Rhin''' ('''68''') ass e [[Frankräich|franséischt]] [[Lëscht vun de franséischen Departementer|Departement]] an der Regioun [[Grand Est]].
D'Departement gouf an der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] de [[4. Mäerz]] [[1790]] gegrënnt als Folleg vun engem Gesetz vum [[22. Dezember]] [[1789]] an en ëmfaasst de südlechen Deel vun der [[Franséisch Provënzen|Provënz]] [[Elsass]] (Uewerelsass).
== Geschicht ==
[[Fichier:1852 Levasseur Map of the Department Du Haut Rhin, France (Alsace Wine Region) - Geographicus - HauteRhin-levasseur-1852.jpg|thumb|center|1852]]
== Kuckt och ==
* [[Arrondissementer am Departement Haut-Rhin]]
* [[Kantonen am Departement Haut-Rhin]]
* [[Lëscht vun de Gemengen am Departement Haut-Rhin]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Haut-Rhin}}
{{Navigatioun Departementer a Frankräich}}
[[Kategorie:Departement Haut-Rhin| ]]
2od08nx0kc0hn0w13tjuu87clbn9hsh
Lutetia
0
34549
2677067
2581117
2026-05-05T08:11:59Z
Zinneke
34
/* Inhaltsverzeechnes */ [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2677067
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen|der réimescher Stad}}
[[Fichier:Plan de Paris Lutece2 BNF07710745.png|thumb|450px|Plang vu Lutetia aus dem [[18. Joerhonnert]]: ''Lutèce conquise par les François sur les Romains ou second plan de la ville de Paris''.]]
'''Lutetia''' ([[latäin|lat.]]: ''Lutetia Parisiorum'') ass den anticken Numm vun enger Uertschaft, déi spéider d'Stad [[Paräis]] ginn ass. Ëm [[300]] huet Lutetia den Numm ''Paris'' kritt, duerch de [[Gallien|gallesche]] Stamm vun de [[Parisii]], deen zanter dem [[3. Joerhonnert v. Chr.]] op dëser Plaz gewunnt huet.
Éischt Siidlungsreschter um Gebitt vu Paräis stamen aus der Zäit ëm 4000 v. Chr. Et gëtt Reschter aus der [[Bronzezäit]] an der [[Eisenzäit]]. Den Numm Lutetia gëtt fir d'Joer [[53 v. Chr.|53. v. Chr.]] fir d'éischt Kéier vum [[Gaius Iulius Caesar]] genannt, an als Uertschaft beschriwwen, déi op enger Insel läit. Laut dem Caesar war Lutetia d'Haaptuertschaft vum [[Kelten|keltesche]] Stamm vun de Parisii. [[Archeologie|Archeologesch]] Iwwerreschter aus dëser Zäit sinn awe seelen, soudatt och net ganz genee gesot gi kann, wou d'Keltestad war. Historiker hu versicht, d'[[Île de la Cité]], eng Insel op der [[Seine]] als Standuert vun der keltescher Stad z'identifizéieren. D'Ausgruewungen op dëser Plaz hunn awer bal keng pre-réimesch Reschter bruecht.
Déi eelst Iwwerreschter ([[Italien|italesch]] Amphoren, Fibelen) aus réimescher Zäit, nodeem Gallien zum [[Réimescht Räich|réimesche Räich]] gezielt ginn ass, datéieren ëm [[40 v. Chr.|40]]–[[30 v. Chr.]], mä si goufen ouni Kontext fonnt, soudatt nëmme wéineg iwwer eng fréi réimesch Uertschaft gesot gi kann. Et gëtt ugeholl datt d'Stad aus engem Militärlager ervirgaangen ass, mä och dofir konnte keng eendeiteg Beweiser fonnt ginn.
Déi eigentlech Stad gouf wuel am fréien [[1. Joerhonnert]] gegrënnt, an hat dräi Schwéierpunkter. Op der lénkser Säit vun der Seine war den eigentlechen Zentrum. D'Île de la Cité, eng Insel, war e weidere Schwéierpunkt, an op der rietser Säit vum Floss gouf et eng Virstad. Déi drä Staddeeler waren duerch Brécke matenee verbonnen.
D'Stad lénks (südlech) vun der Seine krut e Stadplang wéi e [[Schach]]briet mat Haiserbléck (''Insulae'') vun 300×300 réimesch Fouss (88,8×88,8 m), woubäi dëst Stroossegitter net strikt duerchgezu gouf. Am Südoste gouf et z. B. eng Strooss, déi vu [[Lyon]] koum, an déi diagonal an den Zentrum vun der Stad gefouert huet. Obschonns et wuel eng wichteg Stad war, war Lutetia keng Provënzhaaptstad, mä krut seng Bedeitung wuel besonnesch als Kräizung vu wichtegen Handelsweeër.
Trotz der Bedeitung a Gréisst vun der Stad schéngt si keng Stadmauere gehat ze hunn. Wéi an der Mëtt vum [[3. Joerhonnert]] d'politesch Lag a Gallien ëmmer méi onsécher ginn ass, huet sech d'Stad ëmmer méi op d'Île de la Cité zeréckentwéckelt. Deeler vun der fréierer Stad goufen als Kierfechter benotzt, mä d'Staddeeler lénks vun der Seine schéngen och ni ganz verlooss ginn ze sinn. Den Historiker [[Ammianus Marcellinus]] schwätzt vun enger Virstad (''suburbia''), wat op verschidde Staddeeler hindeit. Deeler vun der Stad goufe, wéi sou dacks, als Steebroch benotzt. Ëm 300 ass fir d'éischt Kéier den Numm ''Paris'' ernimmt ginn. D'Plaz ass aus politescher Siicht wichteg bliwwen: Zanter [[355]] huet hei de ''[[Caesar (Titel)|Caesar]]'' (Ënnerkeeser) [[Julian Apostata]] gewunnt, deen och do [[360]] zum ''[[Augustus (Titel)|Augustus]]'' (Uewerkeeser) ausgeruff ginn ass. A sengem ''Misopogon'' huet hien d'Stad kuerz beschriwwen:
:''Ich hielt mich damals im Winterquarter in meinem lieben Lutetia auf: So nennen die Kelten den Hauptort der Parisier. Die Zitadelle liegt auf einer kleinen Insel mitten im Fluss, rings von einer Mauer umgeben, hölzerne Brücken führen von beiden Ufern hinüber.''<ref>340D, Iwwersetzung vum Marion Giebel, Julian Aposta, ''Der Barthasser'', Stuttgart 1999, S. 11. (ISBN 3-15-009767-3)</ref>
Lutetia war [[365]]–[[366]] d'Residenz vum [[Valentinian I.]] bei senge Feldzich géint d'[[Germanen]]. Am 4. Joerhonnert krut d'Stad eng Stadmauer, déi nach am fréie [[Mëttelalter]] do stoung.
== Bauten ==
==== D'Arena vu Lutetia ====
D'[[Arena vu Lutetia]] gouf am 1. Joerhonnert gebaut, a war e réimeschen [[Amphitheater]]. Et war en hybride Komplex: de Bau hat déi typesch Forme vun engem Amphitheather mat engem Hallefkrees (''[[cavea]]'') an enger frontaler Zeen vu 40 Meter Längt. Ausserdeem hat d'Bauwierk awer och eng elliptesch Arena, déi 52 Meter laang a 46 Meter breet war, fir [[Gladiator]]ekämpf.
{{Méi Info 1|Arena vu Lutetia}}
==== Den Theater ====
Lutetia hat och en Theater. [[1861]] goufe Maueren ënner dem Lycée Saint-Louis fonnt. Laut de Rekonstruktiounen hat dat Gebai d'Moosse vun op d'mannst 72 × 47 Meter.
==== D'Thermen ====
[[Fichier:CLUNY-Maquette thermes 2.JPG|thumb|left|250px|Maquette des thermes de Cluny]]
Zu Lutetia gouf et e puer réimesch [[Thermen]], vun deenen déi wichtegst am Norde vun der Stad louchen (haut [[Musée national du Moyen Âge|Musée de Cluny]]). Hir Konstruktioun gouf zu engem Deel vun de Schëffer finanzéiert ([[2. Joerhonnert|2.]] an 3. Joerhonnert).
D'[[Schëffersail]], déi [[1710]] ënner de Fondatioune vun [[Kathedral Notre-Dame de Paris|Notre-Dame]] fonnt ginn ass, besteet aus 5 Bléck Steen mat Skulpturen. Si gouf ënner dem [[Tiberius]] ([[14]]-[[37]]) gebaut.
{{Méi Info 1|Schëffersail}}
==== Aner Monumenter ====
D'archeologesch Ausgruewungen hu keng Spuere vun engem ''Circus'' (Hippodrom fir Päerdscoursen) gewisen. Aus literaresche Quellen (virun allem [[Grégoire vun Tours]]) geet awer ervir, datt et wuel provisoresch Installatioune fir Coursse mat de Ween gouf (''[[Quadriga]]'').
== Literatur zum Theema ==
* Didier Busson, ''Paris, a Roman city'', Paräis, 2003. {{small|(ISBN 2-85822-692-X)}}
* Philippe de Carbonnières, ''Lutèce: Paris ville romaine'', Gallimard, Paräis, 2001. {{small|(ISBN 2-07-053389-1)}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{fr}} [http://www.paris.culture.fr/ ''Paris - Ville antique'']
{{LinkPortalRéimescht Räich}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Geschicht vu Paräis]]
[[Kategorie:Réimesch Stied]]
[[la:Lutetia#Historia]]
occaq2jj4ey2p8i1iivzz437z6hitdh
Schabloun:PortalEU
10
37157
2676981
2669025
2026-05-04T15:03:52Z
Mobby 12
60927
k
2676981
wikitext
text/x-wiki
__notoc__
{| cellpadding="5" width="100%" style="background: none;"
| width="33%" style="font-size:90%;" valign="top"|
<h2>'''[[Institutioune vun der Europäescher Unioun|Institutioune vun der EU]]'''</h2>
[[Image:European-parliament-strasbourg-inside.jpg|80px|right]]
* '''[[Europäesch Kommissioun]]''': [[{{#property:P488|from=Q8880}}]]
* '''[[Europäescht Parlament]]''': [[{{#property:P488|from=Q8889}}]]
* '''[[Conseil vun der Europäescher Unioun]]''': [[{{#property:P488|from=Q8896}}]]
* '''[[Europäesche Geriichtshaff]]''': [[{{#property:P488|from= Q4951}}]]
* '''[[Europäesche Rechnungshaff]]''': [[{{#property:P1037|from=Q8900}}]]
* '''[[Europäesche Conseil]]''': [[{{#property:P488|from=Q8886}}]]
<h2>'''Grouss Organer vun der EU'''</h2>
* '''[[Europäesche Wirtschafts- a Sozialcomité]]'''
* '''[[Europäesche Comité vun de Regiounen]]'''
* '''[[Europäesch Zentralbank]]'''
* '''[[Europäeschen Ombudsmann]]'''
* '''[[Europäesch Investitiounsbank]]'''
<h2>'''Droit vun der Europäescher Unioun'''</h2>
[[Europäesche Geriichtshaff]] • [[Europäescht Reglement]] • [[Europäesch Direktiv|Europäesch Direktiven]] • [[:Kategorie:Traitéë vun der Europäescher Unioun|Traitéë vun der Europäescher Unioun]]
| width="33%" style="font-size:90%;" valign="top"|
<h2>'''[[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Memberstaaten]]'''</h2>
[[Image:EU27-2020 European Union map.svg|80px|right]]
[[Belsch]] • [[Bulgarien]] • [[Däitschland]] • [[Dänemark]] • [[Éisträich]] • [[Estland]] • [[Finnland]] • [[Frankräich]] • [[Griicheland]] • [[Irland]] • [[Italien]] • [[Kroatien]] • [[Lettland]] • [[Litauen]] • [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] • [[Malta]] • [[Holland]] • [[Polen]] • [[Portugal]] • [[Rumänien]] • [[Schweden]] • [[Slowakei]] • [[Slowenien]] • [[Spuenien]] • [[Tschechien]] • [[Ungarn]] • [[Zypern]]
<h3>'''Bäitrëttskandidaten'''</h3>
[[Albanien]] • [[Bosnien an Herzegowina]] • [[Georgien]] • [[Moldawien]] • [[Montenegro]] • [[Nordmazedonien]] • [[Serbien]] • [[Tierkei]] • [[Ukrain]]
<h3>'''Potenzielle Bäitrëttskandidat'''</h3>
[[Kosovo]]
<h3>'''Fréier Memberstaaten'''</h3>
[[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegt Kinnekräich]]
<h2>'''Wärung: Den Euro'''</h2>
[[Euro]] • [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun|Traité vu Maastricht]] • [[Eurozon]] • [[Europäesch Wirtschafts- a Wärungsunioun]] • [[Konvergenzkrittären]] • [[Eurobilljeeën]] • [[Euromënzen]] • [[2-Euro-Gedenkmënzen]] • [[Eurogrupp]] • [[Wiesselcoursmechanismus II]]
<h3>'''Déi verschidden Euromënzen'''</h3>
'''Eurozon:''' [[Belsch Euromënzen|Belsch]] • [[Bulgaresch Euromënzen|Bulgarien]] • [[Däitsch Euromënzen|Däitschland]] • [[Éisträichesch Euromënzen|Éisträich]] • [[Estnesch Euromënzen|Estland]] • [[Finnesch Euromënzen|Finnland]] • [[Franséisch Euromënzen|Frankräich]] • [[Griichesch Euromënzen|Griicheland]] • [[Hollännesch Euromënzen|Holland]] • [[Iresch Euromënzen|Irland]] • [[Italieenesch Euromënzen|Italien]] • [[Kroatesch Euromënzen|Kroatien]] • [[Lettesch Euromënzen|Lettland]] • [[Lëtzebuergesch Euromënzen|Lëtzebuerg]] • [[Litauesch Euromënzen|Litauen]] • [[Malteesesch Euromënzen|Malta]]• [[Portugisesch Euromënzen|Portugal]] • [[Slowakesch Euromënzen|Slowakei]] • [[Sloweenesch Euromënzen|Slowenien]] • [[Spuenesch Euromënzen|Spuenien]] • [[Zypriotesch Euromënzen|Zypern]]<br>
'''Anerer:''' [[Euromënze vun Andorra|Andorra]] • [[Euromënze vu Monaco|Monaco]] • [[Euromënze vu San Marino|San Marino]] • [[Euromënze vum Vatikan|Vatikan]]
| width="33%" style="font-size:90%;" valign="top"|
<h2>'''Geschicht vun der EU'''</h2>
<h3>'''E Friddensprojet'''</h3>
[[Réimesch Traitéen]] • [[Europäesch Wirtschaftsunioun]] • [[Communauté européenne du charbon et de l'acier|CECA]] • [[Euratom]] • [[Schuman-Deklaratioun]] • [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|De Sëtz vun den Institutiounen]] • [[Werner-Plang]]
<h3>'''Richtung Europäesch Unioun'''</h3>
[[Kompromëss vu Lëtzebuerg]] • [[Kongress vun Den Haag]] • [[Europäesch Gemeinschaft]] • [[Acte unique]] • [[Erweiderung vun der Europäescher Unioun|EU-Erweiderung]] • [[Europahymn]] • [[Europawalen]] • [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun|Traité vu Maastricht]] • [[Europäesch politesch Kooperatioun]]
<h3>'''Weiderentwécklung vun der EU'''</h3>
[[Traité vun Nice]] • [[Traité vun Amsterdam]] • [[Schengener Ofkommes]] • [[Schengen-Raum]] • [[Traité iwwer eng Europäesch Verfassung]] • [[Traité vu Lissabon]] • [[Euro]] • [[Referendum vum 10. Juli 2005]]
<h2>'''Wichteg Perséinlechkeeten'''</h2>
[[Jean Monnet]] • [[Robert Schuman]] • [[Konrad Adenauer]] • [[Alcide de Gasperi]] • [[Paul-Henri Spaak]] • [[Roy Jenkins]] • [[Valéry Giscard d'Estaing]] • [[Helmut Schmidt]] • [[Jacques Delors]] • [[Helmut Kohl]] • [[Jeroen Dijsselbloem]] • [[Javier Solana]] • [[Jean-Claude Juncker]]
|}
<noinclude>[[Kategorie:Schablounen]]</noinclude>
873suz4tlfue0mvt9138z7gr2k9e4dr
Schabloun:RIP
10
44169
2677042
2676645
2026-05-05T06:34:00Z
GilPe
14980
Claire Maurier
2677042
wikitext
text/x-wiki
<!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:ClaireMaurier-1953-StudioVallois.png|130px|right|Claire Maurier (1953)]]
* {{3. Mee}}: '''[[Claire Maurier]]''', franséisch Schauspillerin
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller an Auteur.
{{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}]
<noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude />
tv110kd3e4s0xifn6acyunhitonom4m
2677043
2677042
2026-05-05T06:34:18Z
GilPe
14980
2677043
wikitext
text/x-wiki
<!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:ClaireMaurier-1953-StudioVallois.png|100px|right|Claire Maurier (1953)]]
* {{3. Mee}}: '''[[Claire Maurier]]''', franséisch Schauspillerin
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller an Auteur.
{{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}]
<noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude />
hay5xp284gbsoogkaiazjfel8zh79ug
Vespa
0
44261
2677080
2239009
2026-05-05T09:35:33Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2677080
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Vespa-P200E--w.jpg|thumb|350px|Eng Piaggio Vespa P 220 E vun 1982]]
Eng '''Vespa''', lat. fir [[Harespel]], ass e Moto vun der italieenescher Firma [[Piaggio]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Vespa scooters|Vespa}}
* [https://web.archive.org/web/20070928043853/http://www.mp3.piaggio.com/ Piaggio – offiziell Piaggio-Säit]
* [https://web.archive.org/web/20160413183831/http://www.vespa.com/ Vespa – offiziell Vespa-Säit]
[[Kategorie:Gefierer]]
4icbgksmicdsyep3fczegyyygrgldbd
Haaptsäit/WDS-Spënnchen
0
45363
2677041
2676551
2026-05-05T06:28:34Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677041
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung bun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* .., ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
1x8agyfkb8y3kuti77gvniwdgebmzrp
2677044
2677041
2026-05-05T06:34:19Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677044
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung bun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* .., ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
t4oolo2lbdtf0r08a6ijvgxufcdd3by
2677045
2677044
2026-05-05T06:34:57Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677045
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* .., ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
5k28wznxxha4knxs6evw4oicoew9m2k
2677065
2677045
2026-05-05T07:45:40Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677065
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* .., ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
ovki8kbdnmdwi39g5j3y9fn4fdvj5e1
2677071
2677065
2026-05-05T08:26:54Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677071
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna m Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* .., ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
3ba18h0mx3aogjytypwaojw4hksqw9b
2677072
2677071
2026-05-05T08:27:54Z
~2026-24333-22
70862
k
2677072
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* .., ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
5ogzjjhiocewvcm2tp29cef9yqlgzvq
2677073
2677072
2026-05-05T08:28:17Z
~2026-24333-22
70862
k
2677073
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* ... ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
kdskf9k9w57xl2p7aifnus36ywx2wgh
2677077
2677073
2026-05-05T08:58:32Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */ nach e wäite Wee bis op 365
2677077
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* ... ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
0zi2amfc7eoqpkdppd121alg7i03z75
2677084
2677077
2026-05-05T10:18:35Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677084
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* ... d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* ... et en Atlas gëtt an deem [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten repertoriéiert]] sinn, déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* ... ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
bvqvlb95w0vkxvpyj0hcx2hjh8f5fik
2677086
2677084
2026-05-05T10:26:54Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677086
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* ... d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* ... all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberence Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: Sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* ... ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
hh5ly4sy125975oruaiif67gsk95f5k
2677087
2677086
2026-05-05T10:53:55Z
GilPe
14980
2677087
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* ... de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* ... d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* ... all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen?
* ... wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* ... een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* ... ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* ... déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* ... nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* ... den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* ... den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* ... een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* ... de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* ... dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* ... bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* ... [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* ... den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis de Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* ... bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* ... d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* ... dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* ... e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* ... déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* ... d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* ... ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* ... d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* ... dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* .. wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* ... de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* ... dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* ... d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* ... de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* ... 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* ... iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* ... [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* ... den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* ... et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* ... den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* ... deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* ... dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* ... d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* ... d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* ... d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* ... d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* ... wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* ... op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* ... de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* ... ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* ... den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* ... déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
e38ihynsz6caix2bbigbl3tjphmvfsx
2677091
2677087
2026-05-05T11:28:11Z
Zinneke
34
/* Wousst Dir schonn datt… */
2677091
wikitext
text/x-wiki
{|
|bgcolor=#FFFFEE|
<br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2 x 366 Sätz a Biller dohigesat ginn.
Wann der hei nach eng Kéier 366 neier zesummekomm sinn, kënnen déi dann déi aktuell ersetzen oder [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]].
Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikle stinn oder erkläert ginn.
|}
----
== Wousst Dir schonn datt… ==
* … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren?
* … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat?
* … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessen-Aarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen?
* … wann een am [[Ancien Régime]] eng ''[[Lettre de cachet]]'' geschéckt krut, direkt huet missen an de Prisong goen?
* … een am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] gesi konnt?
* … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen?
* … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf?
* … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an eng Aart vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen?
* … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass?
* … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit?
* … een um "[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg]]" sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum?
* … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war?
* … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut?
* … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren?
* … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass?
* … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht?
* … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen?
* … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung?
* … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn?
* … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf?
* … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war?
* … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war?
* … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt?
* … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhaassel]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass?
* … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass?
* … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'', d'Hymn vun de Groussherzoge vu Lëtzebuerg, säin eegene Wee gaangen ass?
* … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsett wier?
* … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]?
* … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass?
* … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass?
* … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn?
* … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf?
* … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war?
* … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf?
* … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf?
* … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat?
* … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf?
* … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen?
* … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatiouna am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf?
* … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen?
* … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf?
* … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert?
* … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen?
* … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn?
* … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war?
* … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit?
* … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren?
* … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf?
* … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de ''"virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia' "''?
* … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf?
* … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum?
* … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut?
* … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass?
* … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt?
* … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet?
* … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren?
* … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen?
* … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet?
* … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn?
* … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält?
* … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert?
[[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]]
* … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren?
* … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass?
* … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022-->
* … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf?
* … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn?
* … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf?
* … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]?
* … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf?
* ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt?
* … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen?
* … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn?
* … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt?
* … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass?
* … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt?
* … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war?
* … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll?
* … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung?
* … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë. a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet?
* … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass?
* … datt et zu Lëtzebuerg eng [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]?
===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''===
* ... dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf?
* ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren?
* ... [[Uewerkuer]] an engem Instrumentalstéck vun der Pop-Band [[Depeche Mode]] veréiwegt gouf (''Oberkorn (It's a Small Town)''), nodeems déi 1982 do an enger Disco opgetruede war?
* … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]])
* … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt?
* … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn?
* … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet?
* … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn?
* … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]?
* … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf.
* … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn?
* … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war?
*… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert?
* … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn?
* … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war?
* … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]- [[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit?
* … De Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt.
* … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat?
* … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war?
* … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf?
* … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war?
* … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen?
* … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]?
* … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat?
* … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees?
* … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war?
* … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat?
* … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn?
* … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen?
* … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen.
[[Kategorie:WDS]]
rxgpl5r9l2y72l7g8zb9cx8dazm2bju
Diethetik
0
49058
2676951
1531695
2026-05-04T12:02:41Z
Mobby 12
60927
+
2676951
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}
'''Diethetik ''' kënnt aus der griichescher [[Sprooch]] an heescht Léier vun der Aart e Weis fir [[gesond]] ze liewen.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Ernierung]]
rvyd0zvw6swurssjfewz7lz87rzepfp
2676954
2676951
2026-05-04T12:07:48Z
Puscas
735
....
2676954
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}
'''Diethetik ''' kënnt aus der griichescher [[Sprooch]] an heescht Léier vun der Aart e Weis fir [[Gesondheet|gesond]] ze liewen.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Ernierung]]
2hvc05f26yvah72s802778f00vhuip8
Dräi
0
49621
2676958
2643688
2026-05-04T12:21:45Z
Puscas
735
....
2676958
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zuel}}
Déi [[natierlech Zuel]] '''Dräi''' ass d'Nofollgerin vun der [[Zwee]] an d'Virgängerin vun der [[Véier]]. Et ass déi éischt [[Ongerued Zuel|ongerued]] [[Primzuel]].
==Mathematik==
Dat [[Réimesch Zuelen|réimescht Zeeche]] fir d'Dräi ass '''III'''.
Dräi ass och déi éischt [[Mersenne-Primzuel]], déi éischt [[Fermat-Zuel|Fermat-Primzuel]], déi zweet [[Sophie-Germain-Primzuel]], an déi véiert Zuel vun der [[Fibonacci-Serie]].
[[Fichier:Sierpinski triangle.svg|thumb|Sierpinski Dräieck]]
Den [[Dräieck]], e [[Polygon]] mat dräi Kanten an dräi Eckpunkten, ass déi stabilst kierperlech Form. Aus dësem Grond gëtt e wäit verbreet am Bauwiesen, Ingenieurswiesen an Design benotzt. E [[gläichsäitegen Dräieck]] ass en [[Dräieck]] mat dräi gläich laange [[Streck (Geometrie)|Säite resp. Kanten]] souwéi dräi gläiche [[Wénkel]]en vu jee 60°. E gläichsäitegen Dräieck gëtt och als '''reegelméissegen Dräieck''' bezeechent an zielt zu de [[reegelméissege Polygon]]en.
[[Fichier:Three-body Problem Animation with COM.gif|thumb|320px|Ongeféier Bunne vun dräi identesche Kierper, déi op de Spëtze vun engem Skalen-Dräieck stinn an null Ufanksvitessen hunn. De Massenzentrum bleift, konform zum Gesetz vum Erhale vum Impuls, op der selwechter Plaz.]]
Den [[Dräikierperproblem]] vun der [[Himmelsmechanik]] besteet doran, eng Léisung fir de Bunnverlaf vun dräi Kierper ënner dem Afloss vun hirer géigesäiteger Unzéiung ([[Gravitatioun]]) ze fannen.
==Naturwëssenschaft==
Am [[Periodesystem vun den Elementer]] an der Chimie ass d'Dräi d'Uerdnungszuel vum [[Lithium]].
De [[Kugelstärekoup]] [[Messier 3]] steet am [[Stärebild]] [[Canes Venatici (Stärebild)|Canes Venatici]]. Am [[Messier-Katalog]] dréit en d'Nummer M 3 an am NGC-Katalog ass et '''NGC 5272'''. Am [[Lacerta (Stärebild)|Stärebild Lacerta]] (Eidechs) sinn dräi [[Oppene Stärekoup|Oppe Stärekéip]], déi mat engem mëttleren Teleskop opgeléist kënne ginn.
==Relioun==
[[Fichier:Trimurti ellora.jpg|thumb|upright=1.2|[[Trimūrti]] op enger Mauer vum Hoysalesvara Tempel zu Halebid (Karnataka).]]
Vill Weltreliounen hunn dräifach Gottheeten oder Konzepter vun der Dräifaltegkeet, dorënner den hinduisteschen [[Trimurti]] an [[Tridevi]] den Triglav (lit. 'Dräikäppeg'), den Haaptgott vun de [[Slawen]], déi dräi Bijoue vum [[Buddhismus]], déi dräi Reng vum [[Taoismus]], déi chrëschtlech Dräifaltegkeet, déi griichesch Gëttin [[Hekate]] an déi Dräifach Gëttin vum Wicca.
===Chrëschtentum===
[[Fichier:Dreieinigkeit.svg|thumb|Türkis:Dräieenegkeet<br />Blo: Dräifaltegkeet]]
[[Gott]] presentéiert sech nom Verständnis vum [[Chrëschtentum]] als [[Dräifaltegkeet]] (''Trinitéit''), respektiv Dräieenegkeet. Dat heescht, den eenzege Gott - déi eng gëttlech Natur besteet aus dräi verschiddene "Persounen".
[[Fichier:Magi (1).jpg|thumb|Déi dräi Kinneke Balthasar, Melchior, Caspar. Mosaik aus dem 6. Joerhonnert.]]
[[Helleg dräi Kinneken]] oder '''Geléiert aus dem Mueresland''' ginn der [[Chrëschtentum|chrëschtlecher]] [[Traditioun]] no déi Stärendeiter genannt, déi vum [[Stär vu Betlehem]] bei den neigebuere [[Jesus]] gefouert goufen.
[[Dräikinneksdag]] ass de [[6. Januar]]. Um 13. Dag no Chrëschtdag feieren d'[[Chrëschtentum|Chrëschten]] d'''[[Epiphanie]]'', d. h. d'Siichtbarginn vu [[Gott]] am [[Jesus Christus|Jesuskand]] dat op [[Chrëschtdag]] gebuer gouf. [[Dräikinnekssangen]] ass e Brauch, bei deem op Dräikinneksdag dräi Mënschen, déi als Helleg dräi Kinneke verkleet sinn, vun enger Dier bei déi aner heesche ginn, an dat fir e gudden Zweck.
===Buddhismus===
Et gëtt dräi haapt-spirituell Weeër vum [[Buddhismus]]: [[Hînayâna]] ("[[Yâna#Hînayâna, dat klengt Gefier|Klengt Gefier]]") oder Theravada ("Léier vun den Eelsten"), [[Mahâyâna]] ("[[Yâna#Mahâyâna, dat grousst GefierGrousst Gefier]]") a [[Vajrayâna]] dat [[Yâna#Vajrayâna, dat diamantent Gefier|diamantent Gefier]] (am Weste meeschtens als tibetanesche Buddhismus bekannt).
== Konscht ==
Eng Molerei, déi aus dräi Deeler besteet, ass en [[Triptychon]]; an der [[Musek]] oder an der [[Literatur]] gëtt et [[Trilogie]] genannt. Eng Grupp vun dräi Leit an der Musek, ass en [[Trio (Museksensembel)|Trio]].
== Aneres ==
[[Fichier:Traffic lights 3 states.svg|thumb|Verkéiersluuchte mat dräi Positiounen]]
* Zu Lëtzebuerg, an och a [[Frankräich]] oder an der [[Belsch]], funktionéieren d' [[Verkéiersluucht]]en an enger Sequenz vun dräi Positiounen: [[rout]] – [[gréng]] – [[Orange (Faarf)|orange]].
* Dräi Gesëschter, déi mateneen op d'Welt koumen, ginn [[Drilling]]e genannt.
* D'[[Dräi Kinnekräicher vu Korea]] waren d'Kinnekräicher [[Goguryeo]], [[Baekje]] a [[Silla]], op der [[koreanesch Hallefinsel|koreanescher Hallefinsel]] an an der [[Mandschurei]] vum [[1. Joerhonnert v. Chr.]] bis zum [[7. Joerhonnert]].
* D'[[Dräi Tierm]], och alt ''Porte du Pfaffenthal'' genannt, gehéieren zu den eelste Bauwierker an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].
* En [[Dräilännereck]] ass dee geographesche Punkt, wou dräi Grenze vum selwechte Rang an domat och dräi gläichaarteg Territoiren (Staaten, Regiounen,...) openee stoussen.
* En [[Dräirad]] ass normalerweis e [[Gefier]] op dräi Rieder.
* [[3×3-Basketball]], ass eng urban an innovativ Variant vum [[Basketball]], déi mat dräi Spiller pro Ekipp op engem hallwe Basketballsterrain an op just ee [[Basketballkuerf|Kuerf]] gespillt gëtt.
* En ''Dräibiz'' ass en eefällege Mënsch.
* De [[Buschtaf]] [[C]], respektiv '''c''', ass den drëtte Buschtaf am [[Laténgescht Alphabet|laténgeschen Alphabet]].
==Kuckt och==
* [[Ariane 3]]
* [[Dräibuer]]
* [[Dräikantonstrooss]]
* [[Dräikinneksgaass]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Bënzelt]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Fátima]]
* [[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg]]
* [[Dräifaltegkeetssail vun Olomouc]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Walfer]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|3 (number)|Dräi}}
{{Wiktionnaire}}
{{DEFAULTSORT:Drai}}
[[Kategorie:Zuelen]]
[[Kategorie:Primzuelen]]
8s3v5u55j56c36zxnuo1zggzlh60rid
Convention nationale
0
63727
2677083
1833375
2026-05-05T10:18:12Z
Mobby 12
60927
k
2677083
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
A [[Frankräich]] ass d''''Convention nationale''' déi Versammlung déi offiziell d'Nofollgerin vun der [[Assemblée nationale législative (Franséisch Revolutioun)|Assemblée législative]] war, an déi vum [[21. September]] [[1792]] bis de [[26. Oktober]] [[1795]] gedauert huet.
D'Convention nationale hat d'[[Exekutivgewalt]] an der Zäit vun der [[Éischt franséisch Republik|éischter Republik]].
Si gouf 1795 duerch den [[Directoire]] ersat.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Franséisch Revolutioun]]
n9yo88h0g6z3t8ybqdqmf833gkzza36
Uhu
0
64398
2676996
2655493
2026-05-04T17:43:18Z
Cayambe
1247
/* Den Uhu zu Lëtzebuerg */ Foto
2676996
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En EE vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst [[Rezent (Biologie)|rezent]] Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an Europa méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an Nordfrankräich, op de britteschen Inselen an op Island. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi Eeër. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op hire Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Raubvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kannéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäen bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a|thumb|En Uhu op sengem Nascht am Dall vun der Äisch.]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en Neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
ezr3ihiutug9t4nfjtxa3jljz7aj7ux
2677023
2676996
2026-05-04T19:59:49Z
Cayambe
1247
/* Den Uhu zu Lëtzebuerg */ Bild elo do
2677023
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En EE vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst [[Rezent (Biologie)|rezent]] Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an Europa méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an Nordfrankräich, op de britteschen Inselen an op Island. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi Eeër. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op hire Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Raubvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kannéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäen bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a.jpg|thumb|En Uhu op sengem Nascht am Dall vun der Äisch.]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en Neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
8s2lbpxifa1201s5buchst9dm2y92gz
2677025
2677023
2026-05-04T20:27:19Z
Cayambe
1247
/* Beschreiwung */ rezent eraus
2677025
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En EE vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an Europa méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an Nordfrankräich, op de britteschen Inselen an op Island. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi Eeër. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op hire Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Raubvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kannéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäen bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a.jpg|thumb|En Uhu op sengem Nascht am Dall vun der Äisch.]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en Neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
cqt999e30vpp0buy72roug894e3t24j
2677026
2677025
2026-05-04T20:30:23Z
Cayambe
1247
/* Kascht */ Raubvull > Gräifvull
2677026
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En EE vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an Europa méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an Nordfrankräich, op de britteschen Inselen an op Island. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi Eeër. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op hire Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Gräifvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kannéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäen bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a.jpg|thumb|En Uhu op sengem Nascht am Dall vun der Äisch.]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en Neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
q6f7298q6h1ulyjzr63zi0r1rfjrtus
2677027
2677026
2026-05-04T20:31:46Z
Cayambe
1247
/* Den Uhu zu Lëtzebuerg */ Nascht > Horst
2677027
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En EE vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an Europa méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an Nordfrankräich, op de britteschen Inselen an op Island. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi Eeër. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op hire Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Gräifvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kannéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäen bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a.jpg|thumb|En Uhu op sengem Horst am Dall vun der Äisch.]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en Neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
m18za3bf3mlz4ohbrug0mm3geeb0r97
2677038
2677027
2026-05-05T06:20:55Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]] derbäigesat
2677038
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En EE vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an Europa méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an Nordfrankräich, op de britteschen Inselen an op Island. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi Eeër. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op hire Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Gräifvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kannéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäen bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirien bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a.jpg|thumb|En Uhu op sengem Horst am Dall vun der Äisch.]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en Neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
7qq7m9cn3y2mv2j1zix32wlbzg2bizg
2677040
2677038
2026-05-05T06:25:48Z
GilPe
14980
Upassungen
2677040
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Uhu
| An anere Sproochen =
| Bild = Uhu-muc.jpg
| Bildtext = Uhu (Bubo bubo)
| Räich = [[Déiereräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm = [[Chordata]]
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung =
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Vullen]] (Aves)
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Eilen]] (Strigiformes)
| Ënneruerdnung = [[Strigi]]
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Uhuen]] (Strigidae)
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Bubo]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Bubo bubo
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758)
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Bubo bubo distribution map.png|thumb|Verbreedung vum Uhu an Europa an an Asien]]
[[Fichier:Uhu-05.jpg|thumb|D'Gesiicht vun engem Uhu]]
[[File:Bubo bubo bubo MHNT.ZOO.2010.11.157.1.jpg|thumb|En Ee vun engem Uhu]]
Den '''Uhu''' (''Bubo bubo'') ass eng [[Vullen]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] vun den [[Uhuen]] (''Bubo''), déi zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Eilen]] (Strigiformes) gehéiert.
== Numm ==
Den Numm „Uhu“ ass eng [[Onomatopee]] a geet op de [[Balz]]ruff vum Déier zeréck.
Lokalvarianten am [[Lëtzebuergesch]]e sinn<ref>Klees, H. (1981): ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen, in 2. Auflage, die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen)''. Luxemburg (= Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV): 56.</ref>: Uhub, Hubb, Hubo, Hugo, Schuhu, Juhu, grouss Huereil a grouss Hueréchel.
== Beschreiwung ==
Den Uhu ass déi gréisst Eilenaart op der Äerd. D'Weibercher sinn e gutt Stéck méi grouss wéi d'Männercher. Wat een an [[Europa (Kontinent)|Europa]] méi vu Südwesten no Nordoste geet, wat, d'Uhue méi grouss ginn.
De Kapp ass grouss an huet opfälleg laang [[Plomm]]enoueren, déi normalerweis schif no ënnen oder no der Säit ewechstinn. Am Gesiicht huet den Uhu deen typesche Gesiichtsschleier. A Mëtteleuropa sinn d'Fiedere vum Kierper hellbrong mat donkelbronge Sträifen. De Réck ass méi donkel wéi de Bauch an d'Flilleken ënnendrënner méi hell wéi uewendrop.
Uhue liewen an Nord[[afrika]], Europa an [[Asien]]. An Europa gëtt et en net an [[Frankräich|Nordfrankräich]], op de [[Brittesch Inselen|britteschen Inselen]] an an[[Island]]. Et gëtt geschat, datt et an Europa eng 2000 Uhuskoppele gëtt.
Ufanks Mäerz leet d'Uhu-Weibchen zwee bis dräi [[Ee|Eeër]]. Déi Kleng kommen no ronn 34 Deeg op d'Welt. No 6 Deeg kann den Nowuess op de Feeschte stoen, eréischt no 3 Wochen op senge Féiss. Mat 8 Wochen traue se sech dann un hir éischt Fluchübungen erun. Déi Kleng gi 5 Méint laang gefiddert, duerno musse si selwer kucke fir hiert Friessen ze fannen. Nëmmen 3 vun 10 jonken Uhuen iwwerliewen dat éischt Liewensjoer; vill vun hinne ginn Affer vu Stroumleitungen oder vum Verkéier. A fräier Natur kënnen d'Uhue bis zu 30 Joer al ginn, a Gefaangenschaft souguer duebel sou al.<ref name=Joer>[https://www.rtl.lu/lifestyle/deiererubrik/a/1867080.html "Den Uhu ass de Vull vum Joer 2022."] rtl.lu, 23.02.2022.</ref>
== Kascht ==
Den Uhu ass e Gräifvull an erniert sech vun Déieren, déi e fänkt an doutmécht. Dat ass sou zimmlech alles, wat e meeschter gëtt: all méiglech Vigel, Knabberdéieren (Raten, Mais, Kaweechelcher,...), Kanéngercher, Fiiss, Marderen, asw. Wann e soss näischt fënnt, erniert e sech och vun Déieren, déi schonn dout sinn.
== Ënneraarten ==
* ''B. b. bubo'': Europa vun de Pyrenäe bis an Nordwest-Russland (Pechora-Floss) an d'Ukrain.
* ''B. b. hispanus'': [[Ibeeresch Hallefinsel]], Bëscher am Atlas an Nordafrika.
* ''B. b. ruthenus'': ëstlech vun der Linn déi sech vum Floss [[Pechora]] iwwer [[Moskau]] bis do wou d'[[Wolga]] an d'Kaspescht Mier leeft, a weider bis Westsibirien zitt.
* ''B. b. interpositus'': Moldawien, Stepperegioune vun der Ukrain mat der Krim, Kaukasus, Klengasien, Nordwest-Iran, Nord-Irak, Syrien a Palestina.
* ''B. b. sibiricus'': West-Sibirien a [[Baschkortostan]] bis bei de Mëttelen Ob an d'West-Altai-Bierger. No Norden hi bis un de Bord vun der Taiga.
* ''B. b. yenisseensis'': Zentral-Sibirie bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. jakutensis'': Nordost-Sibirie bis un den nërdleche Bord vun der Taiga.
* ''B. b. ussuriensis'': Südost-Sibirien, Nordchina, Sachalin an déi südlech Kurilen.
* ''B. b. turcomonus'': Ëstlech vun der Wolga bis an d'Westmongolei. Nërdlech bis un den Ural südlech bis bei d'Kaspescht Mier mat dobäi dem Turim-Déifland (Mëttelasien).
* ''B. b. omissus'': Turkmenien, Nordost-Iran bis Westchina.
* ''B. b. nikolskii'': Südirak, West-Iran bis Pakistan.
* ''B. b. hemachalana'': Westchina mam Tibet an Afghanistan.
* ''B. b. kiautschensis'': Korea an Nord-China bis bei d'Provënze Yunan a Sichuan.
* ''B. b. swinhoei'': Südostchina.
Säi Koseng an Amerika ass den [[Amerikaneschen Uhu]] (''Bubo virginianus'')
== Den Uhu zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Vallée de l'Eisch, Bubo bubo 2026a.jpg|thumb|En Uhu op sengem Horst am Dall vun der [[Äisch]].]]
Um Ufank vum 20. Joerhonnert konnt een zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] den Uhu nach an der Géigend vu [[Rolleng (Miersch)]], [[Mariendall]], [[Marscherwald]] a [[Kautebaach]] fannen. 1928 soll hien nach am [[Our (Sauer)|Our]]dall an an der [[Veianen|Veianer]] Géigend gebréit hunn, duerno war den Uhu zu Lëtzebuerg als Brutvugel ausgestuerwen.<ref>Massard, J.A. & G. Geimer (1993): ''Initiation à l'écologie. Principes généraux de l'écologie et notions sur le milieu naturel luxembourgeois ainsi que sur les problèmes de l'environnement au Grand-Duché de Luxembourg''. 2e édition. Luxembourg, Ministère de l'Education nationale, S. 135 ([http://massard.info/pdf/massgeim1993_bubo.pdf ''Le Hibou grand-duc'']).</ref>
An de 1970er Jore sinn erëm vereenzelt Uhuen am Land gesi ginn. 1982 huet dann nees fir d'éischt zanter Joerzéngten eng Koppel am Land gebréit, an zwar am Südosten,<ref>Schmitz, J.P. (1982): ''Erste sichere Uhubrut seit 1904 in Luxemburg.'' Regulus, 1982 (4): 200-201.</ref> an der Géigend vun [[Duelem (Réimech)|Duelem]]. Zanterhier ass den Uhu op en neits fest zu Lëtzebuerg installéiert (15-20 Koppelen am Joer 2007; 20-22 Koppelen am Joer 2022).<ref>Lorgé, P. & T. Conzemius (2007): ''Der Uhu ''Bubo bubo'' in Luxemburg''. Regulus Wissenschaftliche Berichte, 22: 36-41.</ref><ref name=Joer/>
2022 gouf den Uhu zum [[Vull vum Joer]] ernannt.<ref name=Joer/>
== Literatur ==
* Aebischer, A.: ''Eulen und Käuze''. Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07276-0
* Dahlbeck, L.: ''Der Uhu ''Bubo bubo'' (L.) in Deutschland.'' Shacker, Aachen 2003,ISBN 3-8322-1444-5
* Nicolai, J.: ''Greifvögel und Eulen.'' Kompaß Naturführer. Gräfe und Unzer, München 1987, ISBN 3-7742-3805-7
* Glutz von Blotzheim, U.N. (Hrsg.): ''[[Handbuch der Vögel Mitteleuropas]].'' Bd. 9. Columbiformes – Piciformes. Aula, Wiesbaden 1994 (2.Aufl.), ISBN 3-89104-562-X
* Hölzinger, J. & U. Mahler: ''Die Vögel Baden-Württembergs.'' Bd. 3. Nicht-Singvögel. Ulmer, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3908-1
* Bauer, H.G. & P. Berthold: ''Die Brutvögel Mitteleuropas. Bestand und Gefährdung.'' Aula, Wiesbaden 1997, ISBN 3-89104-613-8
* König, C., F. Weick & J.H. Becking: ''Owls - A Guide to the Owls of the World''. Pica Press, Sussex 1999, ISBN 1-873403-74-7
* Leditznig, C.: ''Zur Ökologie einer Uhupopulation im Südwesten NÖ's.'' Diss. Univ. Bodenkultur, Wien, 203 pp
* Lindner, M.: ''Reproduktion des Uhus (''Bubo bubo'') in stillgelegten und betriebenen Steinbrüchen im Sauerland.'' Artenschutzreport 17, 2005: 15-19
* Mebs, T.: ''Eulen und Käuze. Alle europäischen Eulen und Käuze.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 1987, ISBN 3-440-05708-9
* Mebs, T. & W. Scherzinger: ''Die Eulen Europas.'' Franckh-Kosmos, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-07069-7
* Piechocki, R.: ''Der Uhu.'' Neue Brehm-Bücherei 108, A. Ziemsen, Wittenberg 1985, ISBN 3-89432-421-X
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Bubo bubo|Uhu (''Bubo bubo'')}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Eilen]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
hf8jd7jnpl5ecnu1tg3hrw3ffnvbdk7
Armillarsphär
0
65198
2677051
2352417
2026-05-05T06:57:00Z
GilPeBot
65660
Ortho (via JWB)
2677051
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Armillarsphaere.jpg|thumb|left|250px|Armillarsphär fir d'Wénkelmiessung]]
[[Fichier:Göttingen-Armillarsphäre.JPG|thumb|250px|Armillarsphär]]
[[Fichier:Armillary sphere.png|thumb|250px|Duerstellend Armillarsphär]]
Eng '''Armillarsphär''' (lat. ''armillaris'' (Reef/Rank) an ''sphaera'' (Kugel)) ass en [[Astronomie|astronomescht]] Instrument. Et déngt entweeder der Miessung vu Koordinaten um Himmel oder der Duerstellung vun [[Himmelskierper]]-Rendezvousen. Eng Armillarsphär besteet aus dréibare Metallréng déi géintenee stinn, an déi zesummen eng Kugel bilden. D'Instrument ass an der Reegel an engem Gestell montéiert.
De geduechten [[Observateur]] ass am Mëttelpunkt vun der Kugel. Wann d'Instrument dat [[geozentrescht Weltbild]] duerstellt, ass d'Äerd am Zentrum vun der Armillarsphär. Sou Armillarsphäre si schonn a primitive Versioune fir dat aalt [[Babylonien]] nogewisen. D'Weltbild vum Kopernikus gëtt an der [[Gottorfer Riseglobus|Sphaera Copernicana]] duergestallt, déi [[1657]] vum Andreas Bösch gebaut gouf.
Als Armillarsphär gëtt och e Wénkelmiessinstrument bezeechent, mat deem Koordinaten op der [[Himmelskugel]] bestëmmt ginn. Et gouf vum [[Eratosthenes]] nach ënner der Bezeechnung [[Astrolabium]] agefouert. De [[Ptolemäus]] beschreift a sengem [[Almagest]] de Bau vun enger Armillarsphär. D'Instrument war de ganze [[Mëttelalter]] iwwer haaptsächlech am islamesche Raum am Gebrauch.
A Mëtteleuropa gouf et eréischt Mëtt vum 15. Joerhonnert duerch de Königsberger Astronom [[Regiomontanus]] bekannt, an huet um Enn vum 16. Joerhonnert mat dem däneschen Astronom [[Tycho Brahe]] seng Perfektioun kritt. De Brahe huet och dat Instrument erfonnt, dat Armillarsphär als preziist Positiounsmiessinstrument ersat huet: de [[Quadrant (Astronomie)|Mauerquadrant]].
No der Aféierung vum [[Teleskop]] an der Astronomie duerch de [[Galileo Galilei]] am Ufank vum [[17. Joerhonnert]] ass d'Armillarsphär als Observatiounsinstrument ëmmer méi an den Hannergrond getrueden. An de follgende Joerhonnerte gouf d'Armillarsphär zu engem Géigestand vu kënschtlerescher Duerstellung an engem rengem Insignium vun der Astronomie. Zum Beispill ass op dem Fändel vu [[Portugal]] eng Armillarsphär ofgedréckt als Symbol fir déi grouss Verbonnenheet vu Portugal mat der [[Séifaart]].
== Kuckt och ==
* [[Torquetum]]
* [[Globus]]
* [[Orrery]]
== Literatur ==
* Peter E. Allmayer- Beck, ''Modelle der Welt'', ISBN 3-85447-733-3
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Armillary sphere|Armillarsphär}}
* {{en}} [http://www.sil.si.edu/DigitalCollections/HST/Brahe/thumbs.htm Astronomesch Instrumenter vum Tycho Brahe, dorënner dräi Armillarsphäre vu verschiddener Bauaart]
* {{de}} [http://www.armillarsphaere.de Kuerz Dokumentatioun zu der Geschicht a Gebrauch souwéi eng 3D-Animatioun (Quicktime)]
* {{de}} [http://www.stegers.ch Dokumentatioun an Erklärung vun enger neier Armillarsphär]
[[Kategorie:Astronomesch Instrumenter]]
[[Kategorie:Geodesie]]
ni0yac57toglr2h8gq8u9qp7itd6cpj
Festival luxembourgeois du Cyclisme Féminin Elsy Jacobs
0
91907
2676973
2619714
2026-05-04T14:26:11Z
~2026-24333-22
70862
/* Palmarès */
2676973
wikitext
text/x-wiki
De '''Festival luxembourgeois du Cyclisme Féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf si ënnert dem Nummm '''Grand Prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]]-[[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der Course en Ligne zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand Prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|300px|Podium vum Grand Prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|300px|De Grand Prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend disputéiert a war an der UCI-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'' Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräiss disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand-Prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
== vun 2008 bis 2023 ==
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
== Zanter 2024 ==
=== Festival Elsy Jacobs um Cents ===
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
=== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ===
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
ochu81adskcmfq4f0ye5ldfkmaukh0y
2676974
2676973
2026-05-04T14:26:52Z
~2026-24333-22
70862
/* vun 2008 bis 2023 */
2676974
wikitext
text/x-wiki
De '''Festival luxembourgeois du Cyclisme Féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf si ënnert dem Nummm '''Grand Prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]]-[[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der Course en Ligne zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand Prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|300px|Podium vum Grand Prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|300px|De Grand Prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend disputéiert a war an der UCI-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'' Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräiss disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand-Prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
== Zanter 2024 ==
=== Festival Elsy Jacobs um Cents ===
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
=== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ===
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
9ar74kzex5e93c5mao1tludiutjjjnp
2676975
2676974
2026-05-04T14:27:12Z
~2026-24333-22
70862
/* Zanter 2024 */
2676975
wikitext
text/x-wiki
De '''Festival luxembourgeois du Cyclisme Féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf si ënnert dem Nummm '''Grand Prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]]-[[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der Course en Ligne zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand Prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|300px|Podium vum Grand Prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|300px|De Grand Prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend disputéiert a war an der UCI-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'' Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräiss disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand-Prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
=== Zanter 2024 ===
==== Festival Elsy Jacobs um Cents ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
==== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
lfpqo40w7eh0tz94te0btrs00ws84fq
2676976
2676975
2026-05-04T14:30:47Z
Puscas
735
....
2676976
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Vëloscourse}}
De '''Festival luxembourgeois du Cyclisme Féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf si ënnert dem Nummm '''Grand Prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]]-[[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der Course en Ligne zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand Prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|300px|Podium vum Grand Prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|300px|De Grand Prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend disputéiert a war an der UCI-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'' Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräiss disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand-Prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
=== Zanter 2024 ===
==== Festival Elsy Jacobs um Cents ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
==== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
99wcma8t0sam45c4tweb5pe7nebgdw6
2677020
2676976
2026-05-04T19:27:39Z
GilPe
14980
Upassungen; fr. Schreifweis fir d'Course
2677020
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Vëloscourse}}
De '''Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse am [[Vëlossport]] fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf s'ënnert dem Numm '''Grand prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]] – [[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der ''Course en ligne'' zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz|Grand prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat, deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|260x260px|Podium vum Grand prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|260x260px|De Grand prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend ausgedroen a war an der [[Union cycliste internationale|UCI]]-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'', eng Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräis disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
=== Zanter 2024 ===
==== Festival Elsy Jacobs um Zens ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
==== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
akspg9ud0w2492xyyd5kwdsd8aq1y6b
2677021
2677020
2026-05-04T19:31:13Z
GilPe
14980
Doublon; déi richteg Schreifweis ass "Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs"
2677021
wikitext
text/x-wiki
{{Doublon|Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs}}
{{Infobox Vëloscourse}}
De '''Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse am [[Vëlossport]] fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf s'ënnert dem Numm '''Grand prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]] – [[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der ''Course en ligne'' zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz|Grand prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat, deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|260x260px|Podium vum Grand prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|260x260px|De Grand prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend ausgedroen a war an der [[Union cycliste internationale|UCI]]-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'', eng Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräis disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
=== Zanter 2024 ===
==== Festival Elsy Jacobs um Zens ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
==== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
gb63232wgtc3birtp0vlen7sa9ehfbl
2677036
2677021
2026-05-05T06:13:06Z
GilPe
14980
mäi Feeler verbessert (cf http://www.dictionnaire-academie.fr/article/A9P4367)
2677036
wikitext
text/x-wiki
{{Doublon|Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs}}
{{Infobox Vëloscourse}}
De '''Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse am [[Vëlossport]] fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf s'ënnert dem Numm '''Grand Prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]] – [[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der ''Course en ligne'' zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand Prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat, deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|260x260px|Podium vum Grand Prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|260x260px|De Grand Prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend ausgedroen a war an der [[Union cycliste internationale|UCI]]-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'', eng Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräis disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand Prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
=== Zanter 2024 ===
==== Festival Elsy Jacobs um Zens ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
==== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
qds9zux9dshmb6nibpefx7ogz1hrdko
2677053
2677036
2026-05-05T07:06:23Z
~2026-24333-22
70862
k
2677053
wikitext
text/x-wiki
{{Doublon|Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs}}
{{Infobox Vëloscourse}}
De '''Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy Jacobs''' ass eng international Etappecourse am [[Vëlossport]] fir Dammen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Vun [[2008]] bis [[2011]] gouf s'ënnert dem Numm '''Grand Prix Elsy-Jacobs''' gefuer.
D'Course gouf ursprénglech vum [[SaF Zéisséng]] ënner dem Patronage vun der [[Gemeng Garnech]] an zu Éiere vun der Vëlossportlerin [[Elsy Jacobs]] ([[1933]] – [[1998]]) organiséiert. D'Elsy Jacobs war [[1958]] Weltmeeschterin an der ''Course en ligne'' zu [[Reims]] ginn an hat dat selwecht Joer en neie [[Stonnerekord um Vëlo|Stonneweltrekord]] zu [[Mailand]] opgestallt.
De Grand Prix Elsy-Jacobs an de [[Grand Prix Nicolas-Frantz]] ginn zanter dem Joer 2012 vum [[Festival luxembourgeois du cyclisme féminin Elsy-Jacobs]] ersat, deen als Etappecourse vun zwéin Deeg gefuer gëtt.
[[Fichier:GP Elsy Jacobs Podium 2008.jpg|thumb|260x260px|Podium vum Grand Prix Elsy-Jacobs 2008. V.l.n.r.: [[Marina Romoli]], Italien (3. Plaz), [[Monia Baccaille]], Italien (1. Plaz) an [[Nathalie Lamborelle]], Lëtzebuerg (2. Plaz).]]
[[Fichier:GP Elsy Jacobs 2009 Rébierg.jpg|thumb|260x260px|De Grand Prix Elsy-Jacobs 2009 um [[Réibierg]].]]
== Historique ==
Déi éischt Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf de [[26. Abrëll]] [[2008]] zu [[Garnech]] an Ëmgéigend ausgedroen a war an der [[Union cycliste internationale|UCI]]-Klass 1.1. D'Course mat Depart an Arrivée zu Garnech ass iwwer enger total Distanz vun 92,8 km (8 Ronne vu jee 11,6 km) gefuer ginn. De Parcours ass vu Garnech, laanscht [[Holzem]], op [[Dippech]], [[Duelem (Garnech)|Duelem]] an zeréck op Garnech gaangen. D'Haaptschwieregkeet war de Stouss ''am Fockebësch'', eng Montée tëscht Holzem an Dippech, wou och de Biergpräis disputéiert gouf.
Déi zweet Oplo vum Grand Prix Elsy-Jacobs gouf den [[1. Mee]] [[2009]] an der Gemeng Garnech gefuer a war an der Klass 2.1. Gewënnerin war d'Russin [[Svetlana Boubnenkova]].<ref>[http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/19370/erfolg-fuer-fenixs-bei-gp-elsy-jacobs.php "Erfolg für Fenixs bei 'GP Elsy Jacobs'. wort.lu.]</ref>
Den 30. Abrëll 2017 gouf de Grand Prix Elsy-Jacobs fir d'éischt vun enger Lëtzebuergerin, der [[Christine Majerus]], gewonnen<ref>[https://web.archive.org/web/20170802044332/https://www.wort.lu/de/sport/festival-elsy-jacobs-majerus-feiert-gesamtsieg-59060bcca5e74263e13bdc96 Festival Elsy Jacobs - Majerus feiert Gesamtsieg] op worrt.lu vum 30. Abrëll 2017</ref>.
== Palmarès ==
=== vun 2008 bis 2023 ===
{{Cycling race/listofwinners|Q2364254}}
=== Zanter 2024 ===
==== Festival Elsy Jacobs um Zens ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124088008}}
==== Festival Elsy Jacobs zu Garnech ====
{{Cycling race/listofwinners|Q124086510}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Vëlossport zu Lëtzebuerg]]
01325zrblqgcq58pkr32beict35y3g0
Sonnenteleskop GREGOR
0
92975
2677052
2666564
2026-05-05T06:57:11Z
GilPeBot
65660
Ortho (via JWB)
2677052
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Solar Telescope GREGOR.jpg|thumb|GREGOR-Teleskopgebai um [[Teide]]]]
'''GREGOR''' ass e [[Sonnenteleskop]] um Bierg Izaña op der Insel [[Teneriffa]], dat vum [[Teide Observatoire]] op enger Héicht vun 2400 m bedriwwe gëtt.
Et gëtt haaptsächlech fir Ënnersich vu klenge Strukturen op der Sonn agesat, woubäi et duerch seng [[Adaptiv Optik]] eng Opléisung vun zirka 0,1 [[Wénkelsekonn|arcsec]] erreecht, soudatt Objete vun ongeféier 70 km Duerchmiesser op der Sonn erkannt kënne ginn.
D'Erfuerschung vun dëse klenge Strukturen ass wichteg, fir déi grondleeënd Prozesser vun der Wiesselwierkung vu [[Magnéitismus|Magnéitfelder]] mat de [[Plasma (Physik)|Plasma]]-Turbulenzen op der [[Sonn]] ze verstoen. Entwécklung an Asaz vum GREGOR-Telekop gi vum [[Kiepenheuer-Institut fir Sonnephysik]] geleet. Weider Projetspartner sinn:
* [[Leibniz-Institut fir Astrophysik Potsdam]] (AIP),
* [[Max-Planck-Institut fir Sonnesystemfuerschung]] zu [[Katlenburg-Lindau]],
* Institut fir Astrophysik zu [[Universitéit Göttingen|Göttingen]],
* [[Instituto de Astrofísica de Canarias]] an
* d'[[Astronomescht Institut vun der Akademie vun de Wëssenschafte vun der Tschechescher Republik]].
Den Teleskop ass eng nei Bauaart vum [[Gregory-Teleskop]]typ (konzipéiert 1570 vum [[James Gregory (Mathematiker)|James Gregory]]; dofir den Numm) mat dräi Spigelen an enger effektiver [[Brennwäit]] vu 55,6 m. Den Haaptspigel huet en Duerchmiesser vun 1,5 Meter, besteet aus [[Zerodur]] a gëtt aktiv gekillt, déi béid aner Spigele sinn aus Cesic, engem [[Siliciumcarbid]].<ref>[http://www.kis.uni-freiburg.de/index.php?id=165&L=1 Beschreiwung vum opteschen Design (Kiepenheuer-Institut)]</ref> D'Teleskopstruktur ass komplett op a steet ënner enger Kuppel déi aus zwou Hallefschuele besteet déi sech opklappe loossen, wouduerch Loftturbulenzen am Stralegank ''(internal [[seeing]])'' iwwergaange solle ginn.
D'Instrument ersetzt den ale 45 Zentimeter [[Gregory-Teleskop|Gregory]]-[[Coudé-Teleskop]]<ref>{{Citation|URL=http://www.astro.physik.uni-goettingen.de/research/solphys/GCT_text.html |Titel=The Gregory Coude Telescope on Tenerife |Gekuckt=19.06.2012 |Archiv-Datum=29.09.2011 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20110929182600/http://www.astro.physik.uni-goettingen.de/research/solphys/GCT_text.html }}</ref> an ass mat senge Leeschtungsdaten eent vun den dräi stäerksten Instrumenter fir d'Sonnenobservatioun weltwäit an dat stäerkst an Europa.
Nieft der Sonnenobservatioun soll en och als Nuetsteleskop agesat kënne ginn.
Säin [[éischt Liicht]] war den [[12. Mäerz]] [[2009]] an den [[21. Mee]] [[2012]]<ref>[http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/sonnenteleskop-gregor-wird-auf-teneriffa-eingeweiht-a-834144.html Bericht zur Inbetriebnahmen auf Spiegel Online]</ref> gounf en offiziell a Betrib.
== Um Spaweck ==
* [http://www.kis.uni-freiburg.de/index.php?id=163&L=1 GREGOR am Kiepenheuer-Institut]
* [https://web.archive.org/web/20120605023233/http://www.mps.mpg.de/de/aktuelles/pressenotizen/pressenotiz_20120515.html GREGOR um MPI fir Sonnesystemfuerschung] (Pressenotiz vum [[15. Mee]] [[2012]])
* [http://www.astronews.com/news/artikel/2012/05/1205-021.shtml D'Sonn am Viséier – Artikel op astronews.com]
* [http://www.youtube.com/watch?gl=DE&v=OLVJD-MUq2Q Video op YouTube]
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Sonn]]
[[Kategorie:Teleskopen]]
41j2zwpmo1w8s2fq1wp79se1r2t4bav
Gregory-Teleskop
0
92995
2677050
2493578
2026-05-05T06:56:48Z
GilPeBot
65660
Ortho (via JWB)
2677050
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Göttingen-Gregory-Teleskop.01.JPG|thumb|E Gregory-Teleskop]]
[[Fichier:Gregory-Teleskop.svg|thumb|350px|Stralegank vum Gregory-Teleskop]]
D''''Gregory-Teleskop''', ass e [[Spigelteleskop]], dat vum [[James Gregory (Mathematiker)|James Gregory]] [[1670]] geplangt gouf a fir d'éischt vum [[Robert Hooke]] am Joer [[1674]] gebaut gouf<ref>[[:en:Thomas Birch|Thomas Birch]], ''History of the Royal Society'', 1756–57, Vol. 3, S. 122</ref>.
Am Géigesaz zum [[Cassegrain-Teleskop]] gëtt e konkave [[Sekundärspigel]] op der anerer Säit vum Primärfokus gebraucht, deen d'Bild duerch eng zentral Ëffnung am Primärspigel an de Sekundärfokus wërft.
D'Konstruktioun gouf wéinst der méi liichter Hierstellung vu konkave Sekundärspigele bis an d'19. Joerhonnert gebraucht, stoung awer am Schiet vun der Konstruktioun vum Cassegrain déi méi Erfolleg hat well se méi kuerz war. Well de Gregory-Teleskop e Bild liwwert dat net op der Kopp steet, ginn nach haut kleng [[Spektiv]]en an där Bauform hiergestallt, fir d'Ëmkéierprismen ze spueren. E vum Gregory-Teleskop ofgeleeten Opbau, mat zousätzleche Spigele fir de Stralegank zousätzlech nach eng Kéier ze falen, gëtt a verschiddenen [[Teleskop]]e fir Sonnenobservatioun am Opteschen a fir [[Millimeterwell]]en a [[Submillimeterwell]]e gebraucht, zum Beispill beim Viper-Teleskop<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/506349.stm VIPER-Radiotelescope ](engl.)</ref> an der Antarktis oder dem [[Green-Bank-Observatoire]]. Modern optesch Instrumenter vun dëser Bauaart sinn déi béid 6,5 m [[Magellan-Teleskopen]] an den [[Sonnenteleskop GREGOR|1,5 m GREGOR-Teleskop]] op [[Teneriffa]]. E Grond fir d'Wiele vun der Gregory-Bauform ass d'Méiglechkeet, ouni Ausbau vum Sekundärspigel op de Primärfokus zougräifen ze kënnen. E Beispill dofir ass d'[[Radioteleskop Effelsberg]].
En Nodeel géintiwwer engem vergläichbare Cassegrain-Teleskop ass de méi grousse Sekundärspigel an déi doduerch vergréissert [[Obstruktioun]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20120214090834/http://physics.kenyon.edu/EarlyApparatus/Astronomy/Gregorian_Telescope/Gregorian_Telescope.html Biller vun engem historesche Gregory-Teleskop]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Teleskopen]]
i7t04n0qqmzk67f4s4o310hdt1m5l8p
Schlass Miersch
0
94104
2676972
2499009
2026-05-04T14:18:07Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2676972
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai
|Numm =
|Bild =
|Bildtext =
|Land =
|Plaz = Miersch
|Adress = Place Saint-Michel
|Koordinaten = {{coor dms1|49|44|52|N|06|6|11|E|}}
|Baustil =
|Architekt(en) =
|Status = [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|Klasséiert Monument]] ([[Service des sites et monuments nationaux|SSMN]])
|Datum vum Bau =
|Proprietär = Gemeng Miersch
}}
[[Fichier:Mersch castle 1.jpg|thumb|D'Schlass Miersch|270x270px]]
D''''Schlass Miersch''' ass e Schlass zu [[Miersch]] a gëtt zum [[Dall vun de Siwe Schlässer]] gezielt. Seng Geschicht geet an d'[[13. Joerhonnert]] zeréck. Haut si Verwaltungsservicer vun der [[Gemeng Miersch]] dran ënnerbruecht.<ref name=adcl>[https://web.archive.org/web/20200810205701/http://associationchateaux.lu/francais/mersch/histoire/index.html "Le château de Mersch"], ''Association des Châteaux luxembourgeois''. {{Fr}}</ref>
==Geschicht==
D'Buerg vu Miersch gouf am 13. Joerhonnert vum Theodoric gebaut, engem Ritter am Déngscht vun der Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg]]. Am [[15. Joerhonnert]] hunn d'[[Herzogtum Bourgogne|Burgunder]] se ageholl an néiergebrannt. 1574 huet de Paul von der Veltz se an e Schlass am [[Renaissance]]-Stil ëmbaue gelooss. De Buergfrid hat breet Fënsteren, a ronderëm Proprietéit war eng Mauer mat siwen Tierm. Um Rez-de-chaussée an um éischte Stack goufe verwëlleft Plaffongen agebaut. De [[Rittersall]] um 2. Stack hat eng beandrockend Schminni. D'Mauere ware mat de Wope vu 16 Adelegen dekoréiert. 1603 gouf d'Schlass vun den Hollänner zerstéiert. 1635, wärend dem [[Drëssegjärege Krich]], gouf net méi vill vum Duerf a vum Schlass ganz gelooss. Ëm 1700 gouf en neien Ulaf mam Erëm-Opbau geholl; de Johann-Friedrich von Elter huet d'Paart nees opbauen an do säi Wopen ubrénge gelooss. 1717 gouf d'Kapell vum von Elter nees opriichte gelooss. Um Altor ass de Wope vu senger Ierwin, der Charlotte von Elter, ze gesinn<ref>[https://web.archive.org/web/20180508133105/http://www.mersch.lu/1b%20Mersch%20-%20Castle.pdf?FileID=publications%2F1b+mersch+-+castle.pdf "Mersch Castle"], ''Commune de Mersch''.</ref>.
1898 huet d'Famill Sonnenberg-Reinach dem Geschäftsmann Schwartz-Hallinger d'Schlass verkaf. 1930 huet den deemolege Proprietär, den M. Uhres, et restauréiere gelooss. 1938 gouf an engem neie Gebai nieft dem Schlass eng [[Jugendherberg]] amenagéiert. 1957 huet d'Gemeng Miersch d'Schlass opkaaft fir et 1960 dem Lëtzebuerger Staat ze verkafen. 1988 gouf et nees un d'Gemeng zeréckgetosch, iwwerdeems dës dem Staat d'[[Servais-Haus (Miersch)|Servais-Haus]] iwwerlooss huet. Nodeem d'Schlass grëndlech renovéiert gouf, sinn zanter 1993 administrativ Servicer vun der Gemeng Miersch dran ënnerbruecht<ref name=adcl/>.
De 17. Mäerz 1980 gouf d'Mierscher Schlass [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Miersch|als nationaalt Monument klasséiert]], a fir d'zweet de 6. Dezember 2023.<ref>{{INPA-JL}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Buergen a Schlässer]]
* [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Miersch]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Mersch Castle}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Miersch]]
[[Kategorie:Gemeng Miersch]]
[[Kategorie:Klasséiert Buergen a Schlässer|Schlass Miersch]]
ob3vcz9s9n9mymgqk5oyvvp8liw57td
Stéphane Javelle
0
94232
2677031
2536133
2026-05-05T01:46:02Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2677031
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Stéphane Javelle''', gebuer de [[16. November]] [[1864]] zu [[Lyon]], a gestuerwen den [[3. August]] [[1917]], war e franséischen [[Astronom]].
De Javelle hat vun [[1888]] un am [[Observatoire vun Nice]] als Assistent vum [[Henri Joseph Perrotin]] geschafft. Hien hat 1364 Objete vum [[Index-Katalog]] entdeckt.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
* [http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/persons/javelle.htm Stéphane Javelle bei Wolfgang Steinicke]
* [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&db_key=PRE&qform=AST&arxiv_sel=astro-ph&arxiv_sel=cond-mat&arxiv_sel=cs&arxiv_sel=gr-qc&arxiv_sel=hep-ex&arxiv_sel=hep-lat&arxiv_sel=hep-ph&arxiv_sel=hep-th&arxiv_sel=math&arxiv_sel=math-ph&arxiv_sel=nlin&arxiv_sel=nucl-ex&arxiv_sel=nucl-th&arxiv_sel=physics&arxiv_sel=quant-ph&arxiv_sel=q-bio&sim_query=YES&ned_query=YES&adsobj_query=YES&aut_logic=OR&obj_logic=OR&author=Javelle&object=&start_mon=&start_year=&end_mon=00&end_year=1917&ttl_logic=SIMPLE&title=&txt_logic=OR&text=&nr_to_return=200&start_nr=1&jou_pick=ALL&ref_stems=&data_and=ALL&group_and=ALL&start_entry_day=&start_entry_mon=&start_entry_year=&end_entry_day=&end_entry_mon=&end_entry_year=&min_score=&sort=SCORE&data_type=SHORT&aut_syn=YES&ttl_syn=YES&txt_syn=YES&aut_wt=1.0&obj_wt=1.0&ttl_wt=0.3&txt_wt=3.0&aut_wgt=YES&obj_wgt=YES&ttl_wgt=YES&txt_wgt=YES&ttl_sco=YES&txt_sco=YES&version=1 Publikatioun vum S. Javelle] am [[Astrophysics Data System]]
* {{en}} N.N.: [https://web.archive.org/web/20191001121147/http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1918Obs....41...66./0000070.000.html ''Stéphane Javelle.''] The Observatory, Bd. 41 (1918), S. 70 (Noruff)
{{DEFAULTSORT:Javelle Stephane}}
[[Kategorie:Gebuer 1864]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1917]]
[[Kategorie:Franséisch Astronomen]]
[[Kategorie:IC-Objeten| ]]
[[Kategorie:Lalande-Präis]]
augls13jgd8twohj5705s3ey6a0yiwn
Centre hospitalier neuropsychiatrique
0
99801
2676993
2576495
2026-05-04T16:32:37Z
GilPe
14980
Upassungen; +nei Infobox
2676993
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|50|24|N|06|06|04|O}}
}}
De '''Centre hospitalier neuropsychiatrique''' (CHNP) zu [[Ettelbréck]] ass en [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlecht Etablissement]] an dat gréisst [[Psychiatrie|psychiatrescht]] [[Spidol]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Et gouf duerch d'Gesetz vum [[17. Abrëll]] [[1998]], dat den 1. Januar 1999 a Kraaft getrueden ass, gegrënnt<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé centre hospitalier neuropsychiatrique|Gekuckt=11.09.2020|Datum=17.04.1998|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Bei der Grënnung gouf dem Centre d'Gestioun vum ''Hôpital neuropsychiatrique de l'État'' vun [[Ettelbréck]], vum ''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme'' vun [[Useldeng]] a vum ''Centre thérapeutique pour toxicomanes'' vu [[Manternach]] iwwerdroen. Dobäi goungen och déi Staatsproprietéiten déi zu deenen Etablissementer gehéiert hunn an de Besëtz vum Centre.
==Virgeschicht==
Et gouf 1855 als ''hospice central'' gegrënnt an an enger fréierer Kasär ënnerbruecht<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1855/04/10/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 10 avril 1855 portant que les bâtiments de l'Etat à Ettelbruck seront appropriés en hospice central|Gekuckt=11.09.2020|Datum=10.04.1855|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Ufank waren do all Forme vu marginaliséierte Mënschen agespaart. Am ''arrêté grand-ducal'' vun 1855 steet, datt den ''hospice central'' fir « les indigents invalides et les aliénés » geduecht war<ref>Maison de Santé - Ettelbruck (1855-1955), Luxembourg, Bourg-Bourger, 1955, p. 7</ref>. 1901 gouf et dunn eng reng psychiatresch Institutioun (''Maison de santé'').
1931 gouf deen éischten oppene Service opgemaach. 1974 gouf aus der Maison de santé den ''Hôpital neuropsychiatrique de l'État'', den 1. Januar 1999<ref name=":0" /> krut d'Institutioun dunn den haitegen Numm.
2005 gouf den CHNP an dräi Unitéiten opgedeelt:
* [[CHNP Ettelbréck]]:
** „Pontalize“: en Zenter deen op Fleeg- a Betreiungsaktivitéite fir Seniore spezialiséiert ass;
** „De Park“: fir multidisziplinär Betreiungsaktivitéite fir Leit mat geeschtegen an/oder psychesche Behënnerungen, mat oder ouni Verhalensstéierungen;
* [[Rehaklinick Manternach]]: eng psychiatresch Ariichtung, déi op d'[[Addictologie|Suchtmedezin]] spezialiséiert ass;
* [[Rehaklinick Useldeng]]: eng stationär Ariichtung déi op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass
== Zuel vun de Patienten ==
{| class="wikitable"
|-
! 1856 !! 1900 !! 1954 !! 1960
|-
| | 56 || 423 || 771 || 885
|-
|}
== Administratioun ==
Den CHNP gëtt vun engem Verwaltungsrot vu 14 Membere geréiert. Aacht Membere gi vum Gesondheetsminister genannt, zwee vum Personal mandatéiert (ee Medezinner an een anere Mataarbechter), zwee Membere si vum ''Conseil médical'' an zwee vun der Personaldelegatioun<ref>{{Citation|URL=https://www.chnp.lu/organisation/administration-gestion/#1513258309254-618132d2-2720|Titel=Conseil d'Administration|Gekuckt=11.09.2020|Datum=|Editeur=www.chnp.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{{div col|cols=2}}
{| class="wikitable"
|+Verwaltungsrot vum CHNP
!Period
!President
|-
|...
|...
|-
|01.06.2018-13.06.2022
|Michel Nathan
|}
{| class="wikitable"
|+Direktioun vum CHNP
!Period
!Direkter
|-
|1855-1883
|Claude Müller
|-
|1883-1904
|[[Adolphe Buffet]]
|-
|1904-1929
|Lucien Buffet
|-
|1930-1946
|Albert Hansen
|-
|1946- ?
|Ernest Stumper
|-
|...
|...
|-
|?-2006
|Jean-Marie Spautz
|-
|2006-2007
|Marc Graas (''kommissaresch'')
|-
|2007-2011
|Jo Joosten
|-
|2011-
|Marc Graas
|-
|20??-
|Mark Ritzen
|-
|}
{{div col end}}
== Bibliographie ==
* Maison de Santé - Ettelbruck (1855-1955), Luxembourg, Bourg-Bourger, 1955.
* ''Centre Hospitalier Neuro-Psychiatrique: 150 Joër (1855-2005)'', Ettelbréck, CHNP, 2005.
* Majerus J.-M., "Das Centre hospitalier neuro-psychiatrique", H. Willems, G. Rotink, D. Ferring, J. Schoos, M. Majerus, N. Ewen, M.A. Rodesch-Hengesch an C. Schmit (dir.), ''Handbuch der sozialen und erzieherischen Arbeit in Luxemburg'', Lëtzebuerg, Saint-Paul, 2009, p. 113‑125.
==Filmographie==
*[[Orangerie (Film)|Orangerie]] (2013), en Documentaire vun der [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] an dem [[Benoît Majerus]] (Samsa Films).
==Um Spaweck==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]]
9p7a42bp11we0p19g00w8vsmknxedo0
2677048
2676993
2026-05-05T06:40:54Z
GilPe
14980
/* Virgeschicht */ besser esou
2677048
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|50|24|N|06|06|04|O}}
}}
De '''Centre hospitalier neuropsychiatrique''' (CHNP) zu [[Ettelbréck]] ass en [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlecht Etablissement]] an dat gréisst [[Psychiatrie|psychiatrescht]] [[Spidol]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Et gouf duerch d'Gesetz vum [[17. Abrëll]] [[1998]], dat den 1. Januar 1999 a Kraaft getrueden ass, gegrënnt<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé centre hospitalier neuropsychiatrique|Gekuckt=11.09.2020|Datum=17.04.1998|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Bei der Grënnung gouf dem Centre d'Gestioun vum ''Hôpital neuropsychiatrique de l'État'' vun [[Ettelbréck]], vum ''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme'' vun [[Useldeng]] a vum ''Centre thérapeutique pour toxicomanes'' vu [[Manternach]] iwwerdroen. Dobäi goungen och déi Staatsproprietéiten déi zu deenen Etablissementer gehéiert hunn an de Besëtz vum Centre.
==Virgeschicht==
Et gouf 1855 als ''hospice central'' gegrënnt an an enger fréierer Kasär ënnerbruecht<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1855/04/10/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 10 avril 1855 portant que les bâtiments de l'Etat à Ettelbruck seront appropriés en hospice central|Gekuckt=11.09.2020|Datum=10.04.1855|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Am Ufank waren do all Forme vu marginaliséierte Mënschen agespaart. Am ''arrêté grand-ducal'' vun 1855 steet, datt den ''hospice central'' fir « les indigents invalides et les aliénés » geduecht war<ref>Maison de Santé - Ettelbruck (1855-1955), Luxembourg, Bourg-Bourger, 1955, p. 7</ref>. 1901 gouf et dunn eng reng psychiatresch Institutioun (''Maison de santé'').
1931 gouf deen éischten oppene Service opgemaach. 1974 gouf aus der Maison de santé den ''Hôpital neuropsychiatrique de l'État'', den 1. Januar 1999<ref name=":0" /> krut d'Institutioun dunn den haitegen Numm.
2005 gouf den CHNP an dräi Unitéiten opgedeelt:
* Rehaklinick:
** [[Rehaklinick Manternach]]: eng psychiatresch Ariichtung, déi op d'[[Addictologie|Suchtmedezin]] spezialiséiert ass;
** [[Rehaklinick Useldeng]]: eng stationär Ariichtung déi op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass;
* „[[CHNP Pontalize|Pontalize]]“: en Zenter deen op Fleeg- a Betreiungsaktivitéite fir Seniore spezialiséiert ass;
* „[[CHNP De Park|De Park]]“: fir multidisziplinär Betreiungsaktivitéite fir Leit mat geeschtegen an/oder psychesche Behënnerungen, mat oder ouni Verhalensstéierungen.
== Zuel vun de Patienten ==
{| class="wikitable"
|-
! 1856 !! 1900 !! 1954 !! 1960
|-
| | 56 || 423 || 771 || 885
|-
|}
== Administratioun ==
Den CHNP gëtt vun engem Verwaltungsrot vu 14 Membere geréiert. Aacht Membere gi vum Gesondheetsminister genannt, zwee vum Personal mandatéiert (ee Medezinner an een anere Mataarbechter), zwee Membere si vum ''Conseil médical'' an zwee vun der Personaldelegatioun<ref>{{Citation|URL=https://www.chnp.lu/organisation/administration-gestion/#1513258309254-618132d2-2720|Titel=Conseil d'Administration|Gekuckt=11.09.2020|Datum=|Editeur=www.chnp.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{{div col|cols=2}}
{| class="wikitable"
|+Verwaltungsrot vum CHNP
!Period
!President
|-
|...
|...
|-
|01.06.2018-13.06.2022
|Michel Nathan
|}
{| class="wikitable"
|+Direktioun vum CHNP
!Period
!Direkter
|-
|1855-1883
|Claude Müller
|-
|1883-1904
|[[Adolphe Buffet]]
|-
|1904-1929
|Lucien Buffet
|-
|1930-1946
|Albert Hansen
|-
|1946- ?
|Ernest Stumper
|-
|...
|...
|-
|?-2006
|Jean-Marie Spautz
|-
|2006-2007
|Marc Graas (''kommissaresch'')
|-
|2007-2011
|Jo Joosten
|-
|2011-
|Marc Graas
|-
|20??-
|Mark Ritzen
|-
|}
{{div col end}}
== Bibliographie ==
* Maison de Santé - Ettelbruck (1855-1955), Luxembourg, Bourg-Bourger, 1955.
* ''Centre Hospitalier Neuro-Psychiatrique: 150 Joër (1855-2005)'', Ettelbréck, CHNP, 2005.
* Majerus J.-M., "Das Centre hospitalier neuro-psychiatrique", H. Willems, G. Rotink, D. Ferring, J. Schoos, M. Majerus, N. Ewen, M.A. Rodesch-Hengesch an C. Schmit (dir.), ''Handbuch der sozialen und erzieherischen Arbeit in Luxemburg'', Lëtzebuerg, Saint-Paul, 2009, p. 113‑125.
==Filmographie==
*[[Orangerie (Film)|Orangerie]] (2013), en Documentaire vun der [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] an dem [[Benoît Majerus]] (Samsa Films).
==Um Spaweck==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]]
rg3jn48tslkonpcs8kmsfeveyiarubk
Jean Mischo
0
112988
2677033
2584257
2026-05-05T05:48:09Z
~2026-24333-22
70862
2677033
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Mischo''', gebuer de [[7. September]] [[1938]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[10. Mee]] [[2016]]<ref>[http://www.cvce.eu/actualites/2016/viewer_news/-/news/185576 cvdc. eu actualités]</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist an Diplomat.
Hie war vun 1986 bis 1991 a vun 1997 bis 2003 [[Avocat général (EU)|Avocat général]] um [[Europäesche Geriichtshaff]].<ref>[http://www.cvce.eu/histoire-orale/unit-content/-/unit/7ba2f565-3d46-4243-ab4a-7452fb0fdee4 Säit mat der Presentatioun vun de Membere vun der Cours de Justice vun der EU]</ref>
Hien ass de Papp vum Foussballspiller [[Luc Mischo]].
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mischo Jean}}
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2016]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Juristen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Magistraten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Diplomaten]]
[[Kategorie:Droit vun der Europäescher Unioun]]
sa7htm1343z0ks48fimk4zutsbbu5ve
Claire Maurier
0
115262
2677037
2645301
2026-05-05T06:13:33Z
~2026-24333-22
70862
RIP
2677037
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Claire Maurier''', gebuer als ''Odette Michelle Suzanne Agramon'' de [[27. Mäerz]] [[1929]] zu [[Céret]] an de [[Departement Pyrénées-Orientales|Pyrénées-Orientales]], a gestuerwen den [[3. Mee]] [[2026]], war eng [[franséisch]] [[Schauspillerin]].
Nieft villen Televisiounsfilmer an enger grousser Theatercarrière war d'Claire Maurier och an enger Partie Kinosfilmer ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
==== vun 1950 bis 1959 ====
* 1950: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Michel Barbey]]
* 1951: ''[[Ce coquin d'Anatole]]'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès]], [[Armand Bernard]], [[Daniel Sorano]]
* 1952: ''Rayés des vivants'' - Regie: [[Maurice Cloche]]
* 1952: ''[[Un caprice de Caroline chérie]]'' - Regie: [[Jean-Devaivre]] - Haaptacteuren: [[Martine Carol]], [[Jacques Dacqmine]], [[Jean-Claude Pascal]]
* 1953: ''[[La belle de Cadix (Film)|La belle de Cadix]]'' - Regie: [[Raymond Bernard]], [[Eusebio Fernández Ardavin]] - Haaptacteuren: [[Luis Mariano]], [[Carmen Sevilla]], [[Jean Tissier]]
* 1955: ''L'amour est quelque part'' - Regie: [[Gaston Schoukens]]
* 1956: ''Una aventura de Gil Blas'' - Regie: [[René Jolivet]] a [[Ricardo Muñoz Suay]] - Haaptacteuren: [[Georges Marchal]], [[Barbara Laage]]
* 1956: ''Ce soir les jupons volent'' - Regie: [[Dimitri Kirsanoff]] - Haaptacteuren: [[Sophie Desmarets]], [[Brigitte Auber]], [[Anne Vernon]]
* 1957: ''[[Le dos au mur (Film 1958)|Le dos au mur]]'' - Regie: [[Édouard Molinaro]] - Haaptacteuren: [[Jeanne Moreau]], [[Gérard Oury]], [[Philippe Nicaud]]
* 1957: ''Une parisienne'' - Regie: [[Michel Boisrond]] - Haaptacteuren: [[Charles Boyer]], [[Henri Vidal]], [[Brigitte Bardot]]
* 1959: ''[[Les quatre cents coups]]'' - Regie: [[François Truffaut]] - Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Léaud]], [[Albert Rémy]], [[Guy Decomble]]
* 1959: ''[[Les canailles]]'' - Regie: [[Maurice Labro]] - Haaptacteuren: [[Marina Vlady]], [[Robert Hossein]]
* 1959: ''Une fille pour l'été'' - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: [[Pascale Petit]], [[Micheline Presle]], [[Michel Auclair]]
==== vun 1960 bis 1969 ====
* 1960: ''Fuga desesperada'' - Regie: [[José Antonio de la Loma]], [[Robert Vernay]] an [[José Antonio de la Loma]] - Haaptacteuren: [[Robert Berri]], [[Paul Guers]]
* 1960: ''Une gueule comme la mienne'' - Regie: [[Frédéric Dard]] - Haaptacteuren: Paul Guers, [[Jacques Duby]], [[Howard Vernon]]
* 1961: ''De quoi tu te mêles Daniela!'' - Regie: [[Max Pécas]] - Haaptacteuren: [[Ivan Desny]], [[Elke Sommer]]
* 1961: ''Douce violence'' - Regie: Max Pécas - Haaptacteuren: [[Pierre Brice]], Elke Sommer
* 1961: ''Les livreurs'' - Regie: [[Jean Girault]] - Haaptacteuren: [[Francis Blanche]], [[Darry Cowl]]
* 1963: ''La cuisine au beurre'' - Regie: [[Gilles Grangier]] - Haaptacteuren: [[Fernandel]], [[Bourvil]]
* 1964: ''[[Merveilleuse Angélique]]'' - Regie: [[Bernard Borderie]] - Haaptacteuren: [[Michèle Mercier]], [[Claude Giraud]], [[Jean Rochefort]]
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]]
* 1965: ''[[Quand passent les faisans]]'' - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: [[Paul Meurisse]], [[Bernard Blier]], [[Jean Lefebvre]]
* 1969: ''La fiancée du pirate'' - Regie: [[Nelly Kaplan]] - Haaptacteuren: [[Bernadette Lafont]], [[Georges Géret]]
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1972: ''Le gang des otages'' - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: [[Daniel Cauchy]], [[Bulle Ogier]]
* 1974: ''Impossible... pas français'' - Regie: [[Robert Lamoureux]] - Haaptacteuren: [[Jean Lefebvre]], [[Pierre Mondy]]
* 1977: ''Les petits câlins'' - Regie: [[Jean-Marie Poiré]] - Haaptacteuren: [[Dominique Laffin]], [[Josiane Balasko]]
* 1978: ''[[La cage aux folles]]'' - Regie: Édouard Molinaro - Haaptacteuren: [[Michel Serrault]], [[Ugo Tognazzi]]
* 1979: ''La ville des silences'' - Regie: [[Jean Marbœuf]] - Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Cassel]], [[Michel Galabru]], [[Michel Duchaussoy]]
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Un mauvais fils]]'' - Regie: [[Claude Sautet]] - Haaptacteuren: [[Patrick Dewaere]], [[Brigitte Fossey]], [[Jacques Dufilho]]
* 1981: ''Itinéraire bis'' - Regie: [[Claude Drillaud]] - Haaptacteuren: [[Georges Wilson]], [[Rufus]]
* 1983: ''Vous habitez chez vos parents ?'' - Regie: [[Michel Fermaud]] - Haaptacteuren: [[Michel Galabru]], [[Madeleine Barbulée]]
* 1985: ''Blanche et Marie'' - Regie: [[Jacques Renard (Filmregisseur)|Jacques Renard]] - Haaptacteuren: [[Miou-Miou]], [[Sandrine Bonnaire]]
==== vun 1990 bis 1999 ====
* 1996: ''Un air de famille'' - Regie: [[Cédric Klapisch]] - Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Bacri]], [[Jean-Pierre Darroussin]], [[Catherine Frot]]
* 1997: ''[[Riches, belles, etc.]]'' - Regie: [[Bunny Godillot|Bunny Schpoliansky]] - Haaptacteuren: [[Claudia Cardinale]], [[Marisa Berenson]], [[Anouk Aimée]]
* 1998: ''L'homme de ma vie'' - Regie: [[Stéphane Kurc]] - Haaptacteuren: [[Patrick Chesnais]], [[Bruno Solo]]
* 1998: ''Jean-Michel'' - Regie: [[Alexandre Zanetti]] - (Kuerzfilm)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2001: ''[[Le fabuleux destin d'Amélie Poulain]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Jeunet]] - Haaptacteuren: [[Audrey Tautou]], [[Mathieu Kassovitz]], Rufus
* 2001: ''Les deux vieilles dames et l'accordeur'' - Regie: [[Guillaume Casset]] - (Kuerzfilm)
* 2002: ''[[La petite prairie aux bouleaux]]'' - Regie: [[Marceline Loridan-Ivens]] - Haaptacteuren: Anouk Aimée, [[August Diehl]]
* 2003: ''Les clefs de bagnole'' - Regie: [[Laurent Baffie]] - Haaptacteuren: Laurent Baffie, [[Daniel Russo]]
* 2004: ''Nuit noire'' - Regie: [[Daniel Colas]] - Haaptacteuren: [[Anouk Grinberg]], Michel Galabru
* 2004: ''Illustre inconnue'', - Regie: [[Marc Fitoussi]] - (Kuerzfilm)
* 2006: ''[[Les ambitieux (Film 2006)|Les ambitieux]]'' - Regie: [[Catherine Corsini]] - Haaptacteuren: [[Karin Viard]], [[Éric Caravaca]], [[Jacques Weber]]
* 2006: ''Le héros de la famille'' - Regie: [[Thierry Klifa]] - Haaptacteuren: [[Gérard Lanvin]], [[Catherine Deneuve]], [[Emmanuelle Béart]]
* 2006: ''La vie d'artiste'' - Regie: [[Marc Fitoussi]] - Haaptacteuren: [[Sandrine Kiberlain]], [[Émilie Dequenne]], [[Denis Podalydès]]
==== vun 2010 bis …. ====
* 2010: ''Coursier'' - Regie: [[Hervé Renoh]] - Haaptacteuren: [[Michaël Youn]], [[Géraldine Nakache]]
* 2010: ''La tête en friche'' - Regie: [[Jean Becker (Filmregisseur)|Jean Becker]] - Haaptacteuren: [[Gérard Depardieu]], [[Gisèle Casadesus]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Maurier Claire}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1929]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
0nx4heirhrcmfuh6yqv873xwumh0zta
Centre hospitalier du Nord
0
121018
2676965
2676906
2026-05-04T13:04:54Z
GilPe
14980
Historique an den Artikelen vun de jeeweilegen Haiser
2676965
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier du Nord''', kuerz '''CHdN''', ass eng ëffentlech [[Spidol]]sgrupp am Norde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHdN huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]].
== Allgemenges ==
Den CHdN besteet aus verschiddene Gebaier op zwou Plazen:
# [[Ettelbréck]]: [[CHdN Ettelbréck]] (fréier ''Hôpital Saint-Louis'')
# [[Gemeng Wolz|Wolz]]: [[CHdN Wolz]] (fréier ''Clinique Saint-Joseph'')
== Geschicht ==
Den CHdN ass 2009 duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' vu [[Wolz]] mat dem ''Hôpital Saint-Louis'' vun [[Ettelbréck]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHdN
!
!2019<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2022/06/06821_chdn_ra_2019_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2019|Gekuckt=03.05.2026|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2026/01/08502_chdn_rapport-annuel_2023_24_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2023 / 2024|Gekuckt=03.05.2026|Datum=2025|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |357
| align="right" |359
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |14.219
| align="right" |23.336
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |49.629
| align="right" |64.071
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |782
| align="right" |759
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Jean Feith]]
=== Generaldirekter ===
* Dr [[Paul Wirtgen]]
=== Medezineschen Direkter ===
* Dr [[Jean-Marc Cloos]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Nathalie Chojnacki]]
{{Small|(Stand: Mee 2026)}}<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/organisation/le-conseil-dadministration/|Titel=Le Conseil d'administration|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CHdN|Sprooch=en-US}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://vimeo.com/1085629592 D'Geschicht vun der Gesondheetsversuergung am Norden], Video fir den 15. Joresdag vum CHdN (2025)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wolz]]
mtj8hzhx8ymwlsklh3unqr66y4c9i4t
Spideeler zu Lëtzebuerg
0
122796
2676967
2676395
2026-05-04T13:29:40Z
GilPe
14980
/* Spidolsgruppen */ si nenne sech selwer Rehaklinick, net Therapiezenter
2676967
wikitext
text/x-wiki
== Definitiounen<ref name=":1" /> ==
=== Spidol ===
Déi éischt Definitioun fir e [[Spidol]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gouf mam Gesetz vun 1976<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1976/08/29/n5/jo|Titel=Loi du 29 août 1976 portant planification et organisation hospitalières. - Legilux|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> agefouert<ref name=":0">Anrys, Henri. (1977). Les hôpitaux au Luxembourg. Les hôpitaux dans le marché commun : Législations, structures et fonctionnement .Bruxelles : Larcier : Comité européen de l'hospitalisation privée, 1977 P. 313-340.</ref> an duerno, mam Gesetz vun 1998 ugepasst<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/08/28/n1/jo|Titel=Loi du 28 août 1998 sur les établissements hospitaliers. - Legilux|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref>. Dat aktuell Spidolsgesetz vun 2018<ref name=":1">{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/03/08/a222/jo|Titel=Loi du 8 mars 2018 relative aux établissements hospitaliers et à la planification hospitalière|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> definéiert e Spidol als eng Ariichtung déi Patienten ophuele kann a sech haaptsächlech ëm d'[[Diagnostik]], d'Iwwerwaachung an d'Behandlung am [[medezin]]eschen oder [[Chirurgie|chirurgeschen]] Beräich an ëm d'[[Gebuertshëllef]] këmmert, gradewéi ëm d'[[Preventivmoossnam|preventiv]] a [[Palliativmedezin|palliativ]] Behandlung vu Patienten.
Anescht wéi z. B. a [[Frankräich]] wou e „Spidol“ ({{Fr}} ''hôpital'') en ëffentlecht an eng „Klinick“ ({{Fr}} ''clinique'') e privat Etablissement bezeechent, gi béid Wierder zu Lëtzebuerg mat der selwechter Bedeitung gebraucht<ref name=":0" />.
=== Spidolszenter ===
E Spidolszenter (offiziell ''centre hospitalier'') ass e Spidol dat eng breet Offer vun diagnosteschen an [[Therapie|therapeutesche]] Behandlungen ubitt.
=== Spezialiséiert Klinick ===
Eng spezialiséiert Klinick (''établissement hospitalier spécialisé'') ass eng Klinick déi bestëmmt Besoine vun diagnosteschen an therapeutesche Behandlungen oder vu bestëmmten Erkrankungen erfëllt.
=== Heem fir Leit um Liewensenn ===
Engem Heem fir Leit um Liewensenn (''établissement d'accueil pour personnes en fin de vie'') seng Haaptaufgab ass déi stationär Behandlung vu Leit an engem avancéierten oder am Endstadium vun enger schwéierer an onheelbarer Krankheet.
=== Thermalbad ===
D'Missioun vun engem Thermalbad (''établissement de cures thermales'') ass fir therapeutesch [[Kuer (Medezin)|Kueren]] unzebidden.
=== Diagnostikzenter ===
En Diagnostikzenter (''centre de diagnostic'') ass eng Ariichtung déi bestëmmt Besoine vun diagnostescher Betreiung vun den Patienten iwwerhëlt. Dozou gehéieren [[biomedezin]]esch Analysen, awer keng Fleeg.
== Spidolsgruppen ==
Zu Lëtzebuerg gëtt et véier Spidolsgruppen:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 85%"
|-
! Spidolsgrupp
! Spideeler an deem Grupp
! Websäit
|-
|[[Centre hospitalier de Luxembourg]] (CHL)<ref>chl.lu: [https://www.chl.lu/fr/content/le-chl-en-bref ''Le CHL en bref''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
''[[CHL Centre]]'', och Hôpital municipal genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''[[CHL Maternité]]'', och [[Maternité Grande-Duchesse Charlotte]] genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''[[CHL Kannerklinick|CHL KannerKlinik]]'', och Clinique pédiatrique genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''[[CHL Eich]]'', och Clinique d'Eich genannt ([[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]])
| [https://www.chl.lu www.chl.lu]
|-
|[[Hôpitaux Robert-Schuman]] (HRS)<ref>hopitauxschuman.lu: ''[https://www.hopitauxschuman.lu/fr/ Accéder aux Hôpitaux Robert Schuman]'' (gekuckt de 26. Abrëll 2026)</ref>
|
''[[Hôpital Kirchberg]]'' ([[Kierchbierg]])<br>
''[[Clinique Bohler]]'' ([[Kierchbierg]])<br>
''[[Zithaklinik]]'' ([[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]])<br>
''HRS-Gesondheetszentrum''<br>
''HRS-Cloche d'or''<br>
| [https://www.hopitauxschuman.lu www.hopitauxschuman.lu]
|-
|[[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM)<ref>chem.lu: [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette ''Sites hospitaliers''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
CHEM [[Esch-Uelzecht]] ([[Escher Spidol]])<br>
CHEM [[Nidderkuer]], och nach ''[[Hôpital Princesse Marie-Astrid]]'' genannt<br>
CHEM [[Diddeleng]]
| [https://www.chem.lu www.chem.lu]
|-
|[[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN)<ref>chdn.lu: [https://web.archive.org/web/20190823153459/https://www.chdn.lu/de/chdn/die-gebaeude/wiltz/index.php ''Die Gebäude''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
CHdN [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], déi fréier ''Clinique Saint-Joseph''<br>
CHdN [[Ettelbréck]], dat fréiert ''Hôpital Saint-Louis''
| [https://www.chdn.lu www.chdn.lu]
|-
|}
Donieft gëtt et nach déi follgend spezialiséiert Spideeler a Gesondheetsariichtungen:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 85%"
|-
! width="290" | Numm
! width="150" | Uertschaft
!Typ
! width="150" | Spezialisatioun
! Websäit
|-
|[[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP)
id [[Rehaklinick Useldeng]]
id [[Rehaklinick Manternach]]
| [[Ettelbréck]]<br>[[Useldeng]]<br>[[Manternach]]
|Spezialiséiert Klinick
| Psychiatresch Rehabilitatioun
| [https://www.chnp.lu www.chnp.lu]<br>[https://www.rehaklinik.lu/centre-therapeutique-manternach/ www.rehaklinik.lu]<br>[https://www.rehaklinik.lu/centre-therapeutique-manternach/ www.rehaklinik.lu]
|-
| [[Centre François-Baclesse]]
| [[Esch-Uelzecht]]
|Spezialiséiert Klinick
| Radiotherapie fir [[Kriibs (Krankheet)|Kriibspatienten]]
| [http://www.baclesse.lu/ www.baclesse.lu]
|-
| [[Rehazenter]]
| [[Kierchbierg]]
|Spezialiséiert Klinick
| Physesch Rehabilitatioun
| [https://rehazenter.lu/ www.rehazenter.lu]
|-
| [[Institut national de chirurgie cardiaque et de cardiologie interventionnelle]], och nach Häerz-Zenter genannt
| [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]], um Site vum [[Centre hospitalier de Luxembourg|Centre hospitalier]]
|Spezialiséiert Klinick
| Häerzkrankheeten
| [http://www.incci.lu/ www.incci.lu]
|-
| [[Syndicat de l'hôpital intercommunal de Steinfort|Hôpital intercommunal de Steinfort]]
| [[Stengefort]]
|Spezialiséiert Klinick
| Rehabilitatioun fir Geriatriepatienten
| [http://www.his.lu www.his.lu]
|-
| [[Centre de réhabilitatioun - Château de Colpach]]
| [[Nidderkolpech]]
|Spezialiséiert Klinick
| Physesch Rehabilitatioun a rehabilitatioun no enger Kriibsbehandlung
| [https://rehabilitation.lu www.rehabilitation.lu]
|-
|[[Thermalbad Munneref]]
| [[Munneref]]
|Thermalbad
| Thermalmedizin a -kueren
| [https://web.archive.org/web/20190711162605/https://www.mondorf.lu/ www.mondorf.lu]
|-
| [[Haus Omega]]
| [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|Heem fir Leit um Liewensenn
| Stationär palliativ Betreiung
| [https://www.omega90.lu/?com=1I58I0I0I www.omega90.lu]
|-
|[[Laboratoire national de santé]]
|[[Diddeleng]]
|Diagnostikzenter
|Diagnostikzenter
|[https://www.lns.lu www.lns.lu]
|-
|}
== Fréier Spideeler ==
Zu de fréiere Spideeler zu Lëtzebuerg zielen ënner anerem:
=== Stad Lëtzebuerg ===
* d'Klinicke [[Clinique Saint-François|Saint-François]] a [[Clinique Saint-Joseph|Saint-Joseph]] um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]];
* d'[[Clinique Sacré-Cœur]] um [[Belair]];
* d'[[Clinique Sainte-Élisabeth|Elisabetherinnerklinick]] an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]].
=== Esch-Uelzecht ===
* d'[[Metze Spidol]];
* d'[[Clinique Sainte-Marie]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Hospitals in Luxembourg|{{PAGENAME}}}}
* ''[https://web.archive.org/web/20210111025652/https://sante.public.lu/fr/politique-sante/systeme/organisation/hopitaux/liste-hopitaux.pdf Liste des établissements hospitaliers du Grand-Duché de Luxembourg]''
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg| ]]
0hdraqyacaiyxopwnehcyr14dukfm4v
Sylvie Joly
0
123142
2677032
2623905
2026-05-05T02:24:52Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2677032
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Sylvie Joly''', gebuer den [[28. Oktober]] [[1934]] zu [[Paräis]], an och do gestuerwen de [[4. September]] [[2015]], war eng [[Frankräich|franséisch]] [[Schauspillerin]] an Humoristin.
== Filmographie ==
* 1972: ''[[L'œuf]]'' - Regie: [[Jean Herman]] - Haaptacteuren: [[Guy Bedos]], [[Marie Dubois]]
* 1973: ''[[Ah ! Si mon moine voulait...]]'' - Regie: [[Claude Pierson]] - Haaptacteuren: [[Catherine Rouvel]], [[Jean-Marie Proslier]]
* 1973: ''[[Paul and Michelle]]'' - Regie: [[Lewis Gilbert]] - Haaptacteuren: [[Anicée Alvina]], [[Keir Dullea]]
* 1973: ''[[Piaf (Film)|Piaf]]'' - Regie: [[Guy Casaril]] - Haaptacteuren: [[Brigitte Ariel]], [[Guy Tréjan]]
* 1974: ''[[Salut l'artiste]]'' d'[[Yves Robert]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Françoise Fabian]]
* 1973: ''[[Les valseuses (Film)|Les valseuses]]'' - Regie: [[Bertrand Blier]] - Haaptacteuren: [[Gérard Depardieu]], [[Patrick Dewaere]]
* 1976: ''[[Calmos]]'' - Regie: Bertrand Blier- Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Marielle]], [[Bernard Blier]]
* 1977: ''[[Préparez vos mouchoirs]]'' - Regie: Bertrand Blier- Haaptacteuren: Gérard Depardieu, Patrick Dewaere
* 1977: ''[[Va voir maman, papa travaille]]'' - Regie: [[François Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Marlène Jobert]], [[Philippe Léotard]]
* 1978: ''[[Vas-y maman]]'' - Regie: [[Nicole de Buron]] - Haaptacteuren: [[Annie Girardot]], [[Pierre Mondy]]
* 1979: ''[[Nous maigrirons ensemble]]'' - Regie: [[Michel Vocoret]] - Haaptacteuren: [[Peter Ustinov]], [[Bernadette Lafont]]
* 1982: ''[[Un chien dans un jeu de quilles (Film 1983)|Un chien dans un jeu de quilles]]'' - Regie: [[Bernard Guillou]] - Haaptacteuren: [[Pierre Richard]], [[Jean Carmet]]
* 1983: ''[[L'ami de Vincent]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: [[Philippe Noiret]], [[Jean Rochefort]]
* 1984: ''[[Les fauves]]'' - Regie: [[Jean-Louis Daniel]] - Haaptacteuren: [[Philippe Léotard]], [[Daniel Auteuil]]
* 1986: ''[[Le miraculé]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Mocky]] - Haaptacteuren: [[Michel Serrault]], [[Jeanne Moreau]]
* 1986: ''[[Septième ciel]] '' - Regie: Jean-Louis Daniel - Haaptacteuren: [[Fiona Gélin]], [[Jean-Pierre Kalfon]]
* 1987: ''[[Agent trouble]]'' - Regie: Jean-Pierre Mocky- Haaptacteuren: [[Catherine Deneuve]], [[Richard Bohringer]]
* 1987: ''[[Les saisons du plaisir]]'' - Regie: Jean-Pierre Mocky - Haaptacteuren: [[Stéphane Audran]], [[Jean-Pierre Bacri]]
* 1991: ''[[Mocky Story]]'' - Regie: Jean-Pierre Mocky- Haaptacteuren: Jean-Pierre Mocky, [[Dominique Zardi]]
* 1992: ''[[588, rue Paradis]]'' d'[[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]], [[Omar Sharif]]
* 1995: ''[[Les misérables (Film 1995)|Les misérables]]'' - Regie: [[Claude Lelouch]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], Annie Girardot
* 1997: ''[[La mort du Chinois]]'' - Regie: [[Jean-Louis Benoît]] - Haaptacteuren: [[José Garcia]], [[Isabelle Carré]]
* 1998: ''[[Ça n'empêche pas les sentiments]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Jackson]] - Haaptacteuren: [[Philippe Chevallier]], [[Agnès Soral]]
* 1998: ''[[Les couloirs du temps: Les visiteurs 2]]'' - Regie: [[Jean-Marie Poiré]] - Haaptacteuren: [[Christian Clavier]], [[Jean Reno]]
* 1999: ''[[L'ami du jardin]]'' - Regie: [[Jean-Louis Bouchaud]] - Haaptacteuren: [[Yolande Moreau]], [[Gérard Jugnot]]
* 1998: ''[[Les frères Sœur]]'' - Regie: [[Frédéric Jardin]] - Haaptacteuren: Christian Clavier, Jean Reno
* 1999: ''[[Ca ira mieux demain]]'' - Regie: [[Jeanne Labrune]] - Haaptacteuren: [[Nathalie Baye]], Isabelle Carré
* 2001: ''[[Ma femme s'appelle Maurice]]'' - Regie: Jean-Marie Poiré- Haaptacteuren: [[Alice Evans]], [[Anémone]]
* 2004: ''[[Les Dalton (Film)|Les Dalton]]'' - Regie: [[Philippe Haïm]]
* 2005: ''Une histoire de pieds'' - Regie: [[Stéphane Foenkinos]], [[David Foenkinos]] - (Kuerzfilm)
* 2007: ''[[L'auberge rouge (Film 2007)|L'auberge rouge]]'' - Regie: [[Gérard Krawczyk]] - Haaptacteuren: Christian Clavier, [[Josiane Balasko]]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20160109032100/http://www.sylviejoly.com/ Websäit vun der Sylvie Joly]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Joly Sylvie}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Officier des Arts et des Lettres]]
[[Kategorie:Gebuer 1934]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
1rdml2zv39mhoojje1lj6gxhy8p2urv
Grand Est
0
126457
2677090
2592615
2026-05-05T11:20:53Z
~2026-24333-22
70862
K
2677090
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Franséisch Regioun|
|Regioun = Grand-Est
|Wopen = [[Fichier:Grand Est Logo vectoriel.svg|200px|center]]
|Departementer = {{small|{{Ardennes}} (08)<br>{{Aube}} (10)<br>{{Marne}} (51)<br>{{Haute-Marne}} (52)<br>{{Meurthe-et-Moselle}} (54)<br>{{Meuse}} (55)<br>{{Moselle}} (57)<br>{{Bas-Rhin}} (67)<br>{{Haut-Rhin}} (68)<br>{{Vosges}} (88)}}
|Préfecture = [[Stroossbuerg]]
|Awunner = 5 552 388 {{small|(2013)}}
|Bevëlkerungsdicht = 97
|Fläch = 57 433
|Arrondissementer = 40
|Kantonen = 200
|Gemengen = 5 195
|Kaart = [[Fichier:Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine region locator map.svg |thumb|center|Déi nei Regioun (rout)]]
}}
De '''Grand Est''' ass eng nei [[franséisch Regioun]] déi 2014 mat enger Territorialreform duerch d'Fusioun vun de Regiounen [[Elsass]], [[Champagne-Ardenne]] a [[Loutrengen]] entstanen ass.<ref>Site vun der franséischer Regierung: [http://www.gouvernement.fr/action/la-reforme-territoriale ''La réforme territoriale''] (gekuckt den 10. Juni 2015)</ref>
Si gouf no de Regionalwalen am Dezember 2015 aktiv. [[Chef-lieu]] ass déi gréisst Stad, [[Stroossbuerg]].
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Grand Est| ]]
d3y89m4hugiaf8idvrl6d7mg7lv6gpt
Schabloun:Infobox Partei
10
133777
2677024
2526352
2026-05-04T20:08:33Z
Les Meloures
580
test
2677024
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| abovestyle = padding-top:0; padding-bottom:0;
| above = <div style="padding-top:0.3em; padding-bottom:0.3em; {{#if:{{{Faarfcode|}}}|border-top:2px solid {{{Faarfcode}}}; border-bottom:2px solid {{{Faarfcode}}};}} line-height: 1;">{{Br separated entries
| 1 = <span class="fn org">{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| 2 = {{#if:{{{native_name|}}} |<span class="nickname" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{Ideology native_name_lang}}}"}} style="font-size: 0.8em;">{{{native_name}}}</span>}}
}}</div>
| subheader = {{{_subheader|}}}
| imageclass = logo
| imagestyle = padding-top:.4em;padding-bottom:.3em;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{Logo|}}}|size=150px|alt={{{Logo_alt|}}}}}
| caption = {{{Logobeschreiwung|}}}
| headerstyle = line-height: 0.8em; padding-top:0.5em; padding-bottom:0;
| labelstyle = line-height:1.3em;
| datastyle = line-height:1.3em;
| label1 = {{{lang1}}} name
| class1 = nickname
| data1 = {{{Numm_Sprooch1|}}}
| label2 = {{{lang2}}} name
| class2 = nickname
| data2 = {{{Numm_Sprooch2|}}}
| label3 = {{{lang3}}} name
| class3 = nickname
| data3 = {{{Numm_Sprooch3|}}}
| label4 = {{{lang4}}} name
| class4 = nickname
| data4 = {{{Numm_Sprooch4|}}}
| label5 = Ofkierzung
| class5 = nickname
| data5 = {{{Ofkierzung|}}}
| label6 = {{#ifeq:{{{disbanded|no}}}|no |Leeder |Virege Leeder}}
| class6 = agent
| data6 = {{{Leeder|}}}
| label7 = {{#if:{{{President|}}}|President}}{{#if:{{{Presidentin|}}}|Presidentin}}{{#if:{{{Nationalpresident|}}}|Nationalpresident}}{{#if:{{{Nationalpresidentin|}}}|Nationalpresidentin}}
| class7 = agent
| data7 = {{{President|}}}{{{Presidentin|}}}{{{Nationalpresident|}}}{{{Nationalpresidentin|}}}
| label8 = {{{Leeder1_Titel|}}}
| class8 = agent
| data8 = {{{Leeder1_Numm|}}}
| label9 = {{{Leeder2_Titel|}}}
| class9 = agent
| data9 = {{{Leeder2_Numm|}}}
| label10 = {{{Leeder3_Titel|}}}
| class10 = agent
| data10 = {{{Leeder3_Numm|}}}
| label11 = {{{Leeder4_Titel|}}}
| class11 = agent
| data11 = {{{Leeder4_Numm|}}}
| label12 = {{{Leeder5_Titel|}}}
| class12 = agent
| data12 = {{{Leeder5_Numm|}}}
| label13 = Vizepresident{{#if:{{{Vizepresidenten|}}}|en}}{{#if:{{{Vizepresidentin|}}}|in}}{{#if:{{{Vizepresidentinnen|}}}|innen}}
| class13 = agent
| data13 = {{{Vizepresident|}}}{{{Vizepresidenten|}}}{{{Vizepresidentin|}}}{{{Vizepresidentinnen|}}}
| label14 = Parteispriecher{{#if:{{{Parteispriecherin|}}}|in}}{{#if:{{{Parteispriecherinnen|}}}|innen}}
| class14 = agent
| data14 = {{{Parteispriecher|}}}{{{Parteispriecherin|}}}{{{Parteispriecherinnen|}}}
| label15 = Delegéiert{{#if:{{{Delegéierten|}}}|en}}
| class15 = agent
| data15 = {{{Delegéierten|}}}{{{Delegéiert|}}}
| label16 = Generalsekretär{{#if:{{{Generalsekretären|}}}|en}}{{#if:{{{Generalsekretärin|}}}|in}}{{#if:{{{Generalsekretärinnen|}}}|innen}}
| class16 = agent
| data16 = {{{Generalsekretär|}}}{{{Generalsekretären|}}}{{{Generalsekretärin|}}}{{{Generalsekretärinnen|}}}
| label17 = {{#if:{{{Generaltresorier|}}}|Generaltresorier}}{{#if:{{{Generaltresorière|}}}|Generaltresorière}}{{#if:{{{Generalcaissier|}}}|Generalcaissier}}{{#if:{{{Generalcaissière|}}}|Generalcaissière}}{{#if:{{{Generalkeessjee|}}}|Generalkeessjee}}
| class17 = agent
| data17 = {{{Generaltresorier|}}}{{{Generaltresorière|}}}{{{Generalcaissier|}}}{{{Generalcaissière|}}}{{{Generalkeessjee|}}}
| label18 = {{#if:{{{Tresorier|}}}|Tresorier}}{{#if:{{{Tresorière|}}}|Tresorière}}{{#if:{{{Caissier|}}}|Caissier}}{{#if:{{{Caissière|}}}|Caissière}}{{#if:{{{Keessjee|}}}|Keessjee}}
| class18 = agent
| data18 = {{{Tresorier|}}}{{{Tresorière|}}}{{{Keessjee|}}}{{{Caissier|}}}{{{Caissière|}}}
| label19 = Éierepresident{{#if:{{{Éierepresidentin|}}}|in}}
| class19 = agent
| data19 = {{{Éierepresident|}}}
| label20 = Presidium
| class20 = agent
| data20 = {{{Presidium|}}}
| label21 = Fondat{{#if:{{{Fondateur|}}}|eur}}{{#if:{{{Fondateuren|}}}|euren}}{{#if:{{{Fondatrice|}}}|rice}}{{#if:{{{Fondatricen|}}}|ricen}}
| class21 = agent
| data21 = {{{Fondateur|}}}{{{Fondateuren|}}}{{{Fondatrice|}}}{{{Fondatricen|}}}
| label22 = Gegrënnt
| data22 = {{{Gegrënnt|}}}
| label23 = Legal zanter
| data23 = {{{Legal zanter|}}}
| label24 = {{#if:{{{Opgeléist|}}}|Opgeléist}}{{#if:{{{Verbueden zanter|}}}|Verbueden zanter}}
| data24 = {{{Opgeléist|}}}{{{Verbueden zanter|}}}
| label25 = Fusioun vun
| data25 = {{{Fusioun vun|}}}
| label26 = Gespléckt vun
| data26 = {{{Gespléckt vun|}}}
| label27 = Virgängerpartei
| data27 = {{{Virgängerpartei|}}}
| label28 = Fusionéiert mat
| data28 = {{{Fusionéiert mat|}}}
| label29 = Nofollgerpartei by
| data29 = {{{Nofollgerpartei|}}}
| label30 = Parteizentral
| class30 = label
| data30 = {{{Parteizentral|}}}
| label31 = Zeitung
| data31 = {{{Zeitung|}}}
| label32 = [[Think tank]]
| data32 = {{{Think tank|}}}
| label33 = Studentenorganisatioun
| data33 = {{{Studentenorganisatioun|}}}
| label34 = Jugendorganisatioun
| data34 = {{{Jugendorganisatioun|}}}
| label35 = Fraenorganisatioun
| data35 = {{{Fraenorganisatioun|}}}
| label36 = {{{Organisatioun1_Titel}}}
| data36 = {{{Organisatioun1_Numm|}}}
| label37 = {{{Organisatioun2_Titel}}}
| data37 = {{{Organisatioun2_Numm|}}}
| label38 = {{{Organisatioun3_Titel}}}
| data38 = {{{Organisatioun3_Numm|}}}
| label39 = {{{Organisatioun4_Titel}}}
| data39 = {{{Organisatioun4_Numm|}}}
| label40 = Memberszuel
| data40 = {{{Memberszuel|}}} {{#if:{{{Memberszuel_Stand|}}} |<br>({{{Memberszuel_Stand|}}})}}
| label41 = Ideologie{{#if:{{{Ideologien|}}}|n}}
| class41 = category
| data41 = {{{Ideologie|}}}{{{Ideologien|}}}
| label42 = Politesch Positioun
| class42 = category
| data42 = {{{Politesch Positioun|}}}
| label43 = [[Relioun]]
| class43 = category
| data43 = {{{Relioun|}}}
| label44 = National Affiliatioun
| class44 = category
| data44 = {{{National Affiliatioun|}}}
| label45 = Regional Affiliatioun
| class45 = category
| data45 = {{{Regional Affiliatioun|}}}
| label46 = Europäesch Affiliatioun{{#if:{{{Europäesch Affiliatiounen|}}}|en}}
| class46 = category
| data46 = {{{Europäesch Affiliatioun|}}}{{{Europäesch Affiliatiounen|}}}
| label47 = Kontinental Affiliatioun
| class47 = category
| data47 = {{{Kontinental Affiliatioun|}}}
| label48 = International Affiliatioun{{#if:{{{International Affiliatiounen|}}}|en}}
| class48 = category
| data48 = {{{International Affiliatioun|}}}{{{International Affiliatiounen|}}}
| label49 = Europäesch Parlamentsgrupp
| class49 = category
| data49 = {{{Europäesch Parlamentsgrupp|}}}
| label50 = {{{Affiliatioun1_Titel|}}}
| class50 = category
| data50 = {{{Affiliatioun1_Numm|}}}
| label51 = Faar{{#if:{{{Faarf|}}}|f}}{{#if:{{{Faarwen|}}}|wen}}
| data51 = {{{Faarf|}}}{{{Faarwen|}}}
| label52 = Slogan
| data52 = {{{Slogan|}}}
| label53 = Hymn
| data53 = {{{Hymn|}}}
| label54 = {{{blank1_title|{{{blank_title|}}}}}}
| data54 = {{{blank1|{{{blank1_info|{{{blank_info|}}}}}}}}}
| label55 = {{{blank2_title|}}}
| data55 = {{{blank2|{{{blank2_info|}}}}}}
| label56 = {{{blank3_title|}}}
| data56 = {{{blank3|{{{blank3_info|}}}}}}
| label57 = {{{blank4_title|}}}
| data57 = {{{blank4|{{{blank4_info|}}}}}}
| label58 = {{{Sëtz1_Titel|}}}
| data58 = {{{Sëtz1|}}}
| label59 = {{{Sëtz2_Titel|}}}
| data59 = {{{Sëtz2|}}}
| label60 = {{{Sëtz3_Titel|}}}
| data60 = {{{Sëtz3|}}}
| label61 = {{{Sëtz4_Titel|}}}
| data61 = {{{Sëtz4|}}}
| label62 = {{{Sëtz5_Titel|}}}
| data62 = {{{Sëtz5|}}}
| label63 = {{{Sëtz6_Titel|}}}
| data63 = {{{Sëtz6|}}}
| label64 = {{{Sëtz7_Titel|}}}
| data64 = {{{Sëtz7|}}}
| label65 = {{{Sëtz8_Titel|}}}
| data65 = {{{Sëtz8|}}}
| label66 = {{{Sëtz9_Titel|}}}
| data66 = {{{Sëtz9|}}}
| label67 = {{{Sëtz10_Titel|}}}
| data67 = {{{Sëtz10|}}}
| label68 = {{{Sëtz11_Titel|}}}
| data68 = {{{Sëtz11|}}}
| label69 = Websäit
| data69 = {{{Websäit|}}}
| belowstyle = padding-top:0;
| below = <div style="padding-top:0.3em; padding-bottom:0.3em; {{#if:{{{Faarfcode|}}}|border-top:2px solid {{{Faarfcode}}};}} line-height: 1;"></div>{{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
2agepuethfu1pt6kom1fne9bnjowgni
2026
0
137072
2677047
2676647
2026-05-05T06:36:22Z
GilPe
14980
/* Gestuerwen */ Claire Maurier
2677047
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de d'Parlamentswalen an [[Ungarn]] gewënnt d'[[TISZA]]-Partei mat un der Spëtzt dem [[Péter Magyar]] déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]].
* [[19. Abrëll]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen a Bulgarie gewënnt dem [[Rumen Radew]] seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] mat 130 vun 240 Sëtz d'Majoritéit am Parlament.
==== Lëtzebuerg ====
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Benin]].
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl{{wou?}}.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] bis [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9=
| Text9=
| Bild10 =
| Text10 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* 28. Februar: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
h6gv3y3g0xge4w7d0i1wh16mgce7vqn
Valles Marineris
0
142488
2677074
2637538
2026-05-05T08:50:11Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2677074
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;"
! colspan="2" | Valles Marineris
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:VallesMarinerisHuge.jpg|thumb|300px|center|Panoramafoto vun de 4000 km laange Mariner-Däller.]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Numm || '''Valles Marineris'''
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Lat || 10///S
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Long || 70///W
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Duerchmiesser || 4.000 km
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Déift || 7.000 m
|- bgcolor="#FFFAFA"
|Benannt no || Sond [[Mariner#Mariner 9|Mariner 9]]
|}
D''''Valles Marineris''' (laténg. fir ''Mariner-Däller'') sinn e wäitleefegt [[Schluchte]]system um [[Mars (Planéit)|Mars]], dat sech laanscht den [[Equator]] am Oste vun der vulkanescher [[Tharsis-Regioun]] erstreckt. Mat 4000 km Längt, bis zu 700 km Breet a bis zu 7000 m Déift sinn d'Valles Marineris ee vun de gréisste Schluchtbrochsystemer am [[Sonnesystem]]. Si gëtt nëmmen nach vum Schluchtsystem op der Äerd an (an der Längt) vum [[Baltis Vallis]] op der Venus iwwertraff.
D'Valles Marineris kruten hiren Numm zu Éiere vun der Sond [[Mariner#Mariner 9|Mariner 9]], op deenen hire Fotoe s'entdeckt goufen.
== Beschreiwung ==
[[Fichier:Coprates Chasma landslides.jpg|mini|upright=2|Ofgelagert [[Biergstuerz|Biergstierz]]: Ophir Labes uewe lénks a Coprates Labes ënne riets. D'Bild huet eng Opléisung vun 100 m a weist e Bildausschnëtt no beim Iwwergank vu Melas Chasma zu Coprates Chasma.]]
De Gruefsystem erstreckt sech vu sengen Ausleefer [[Noctis Labyrinthus]] op der Tharsis-Ofwëlbung am Weste bis zu de "chaotesche Gebidder" vun Eos Chasma an Capri Chasma am Osten. D'Valles Marineris bestinn aus en ettleche matenee verbonnene [[Chasma]]ta oder [[Schluchtbroch|Schluchtbréch]], vun deene jiddwereen de [[Grand Canyon]] (Arizona) ëm e Villfacht iwwertrëfft.
D'Valles Marineris fänken ëstlech vun Noctis Labyrinthus ({{Coordinate|NS=-7.0|EW=-96.0|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Noctis Labyrinthus}}) un, wou si sech an zwou paralell verlaafend Chasmata ofbéien: dat nërdlecht, ronn 800 km an Ost-West-Richtung verlafend Tithonium Chasma ({{Coordinate|NS=-4.6|EW=275.71|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Tithonium Chasma}}) an dat südlecht, ronn 840 km an Ost-West-Richtung verlafend Ius Chasma ({{Coordinate|NS=-7.29|EW=275.61|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Ius Chasma}}). Ëstlech vu Ius Chasma schléisst sech dat ongeféier 560 km a südëstlecher Richtung verlafend Melas Chasma ({{Coordinate|NS=-10.52|EW=287.46|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Melas Chasma}}) un. Dëst geet an dat nërdlech geleegend, zirka 810 km a südëstlecher Richtung auslafend Candor Chasma ({{Coordinate|NS=-6.53|EW=289.22|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Candor Chasma}}) iwwer, an dëst nees an dat sech nërdlech uschléissend, ongeféier 315 km breet, hallefronn Ophir Chasma ({{Coordinate|NS=-4.0|EW=287.65|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Ophir Chasma}}). Südëstlech vu Melas Chasma schléisst dat ronn 960 km a südëstlecher Richtung verlafend Coprates Chasma ({{Coordinate|NS=-13.37|EW=299.26|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Coprates Chasma}}) un. Et geet an dat zirka 1306 km an nordëstlicher Richtung zéiend Eos Chasma ({{Coordinate|NS=-12.15|EW=320.83|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Eos Chasma}}) iwwer. Nërdlech dovun läit dat 574 km an Ost-West-Richtung d'[[Ganges Chasma]] ({{Coordinate|NS=-7.96|EW=312.11|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Ganges Chasma}}) an ëstlech dovun dat 1470 km an nordëstlecher Richtung verlafend Capri Chasma ({{Coordinate|NS=-8.27|EW=317.93|type=landmark|globe=mars|text=DM|name=Capri Chasma}}).
== Entwécklung ==
Am Laf vun der Zäit gouf et vill verschidden Theorien iwwer d'Formatioune wéi d'Valles Marineris. Bis méi staark [[Teleskop]]en oder d'[[Viking]]-Sonden méi genee Observatioune méiglech gemaach hunn, gouf ë. a. e vun hypothetesche [[Marsianer|Marsbewunnern]] gebaute Kanäl fir d'Bewässerung vun hirem Planéit ugeholl. Déi Spekulatioun gouf duerch Entdeckungen, wéi Schiaparellis "Canali" (Marskanäl) oder aner Duerstellungen erweidert. Zudeem huet d'Bezeechnung "Canali" zur falscher Iwwersetzung ''Kanal'' (oder och engl. ''Channel'' oder ''Canal'') verleet.
An den [[1970]]er Jore goufen ë. a. staark Erosiounen duerch Waasser ugeholl, dat aus dem [[Permafrascht]] fräigesat gouf. Allerdéngs ass flëssegt Waasser um Mars extreem onwahrscheinlech, well d'Temperatur um Mars och um Equator ganz rar iwwer 0 [[Grad Celsius|°C]] klëmmt an de Mars eng ganz dënn [[Atmosphär (Astronomie)|Atmosphär]] huet (nëmmen 0,75 % vum Äerdatmosphärendrock). [[1972]] hat de McCauley d'Hypothees entwéckelt, datt d'Schluchtsystem duerch offalend Magma ënner d'Uewerfläch entstane kéint sinn. [[1989]] haten den Tanaka an den Golombek eng Theorie fir d'Genesis duerch opbriechend Verspanungen. Den Dr. Nick Hoffman hat am Joer [[2000]] an dono ugeholl, datt de Mars a senger Fréizäit net vu Waasser, mä vu Kuelestoffdioxid geformt gouf, woufir hien de Begrëff „White Mars“<ref>[https://web.archive.org/web/20180423073833/http://www.spacedaily.com/news/mars-water-science-00k1.html spacedaily.com, Dr Nick Hoffman: White Mars: The story of the Red Planet Without Water, 19. Oktober 2000], gekuckt de [[27. Januar]] [[2014]]</ref> ("Wäisse Mars") gebraucht huet. Zeghonnert weider Theorie goufe vu villen Astronomen registréiert.
Déi am weitsten akzeptéiert Hypothees am Ament ([[2005]]) ass, datt d'Schluchtesystem duerch Rëss an der Kuuscht entstoungen an duerch Erosioun an Abrëch staark vergréissert gouf. D'Ursaach dofir ass d'Entwécklung vun der [[Tharsis-Regioun]].
[[Biergstuerz|Biergstierz]] hunn um Grond vum Valles Marineris Gestengs ofgelagert an hu de sou méi breet gemaach. Méiglech Ausléiser vun de Biergstierz si Biewen, verursaacht duerch tektonesch Aktivitéiten, oder [[Impakt]]-Evenementer. Observéiert gouf, datt dat dobäi ofgerutscht Gestengs duerch de Wand geformt gëtt a beispillsweis Dünefelder bilt.<ref>[http://hirise.lpl.arizona.edu/de/ESP_026444_1720 Erdrutsch und Dünenfeld im Nordwesten von Ius Chasma]</ref>
== Kuckt och ==
* [[Artemis Chasma]] (Venus)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Valles Marineris}}
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180303105704/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-2520/421_page-4/ Louros Valles - Verästelte Erosionstäler am Rande des Mars-Canyons Valles Marineris] 8. Abrëll 2004
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180302225405/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-2637/421_page-4/ Melas Chasma - Steiler Abhang im Zentrum des Mars-Canyons Valles Marineris] 22. Juni 2004
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180303105656/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-2505/421_page-4/ Die "Schlucht der Morgenröte" auf dem Mars] 30. August 2004
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180302225400/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-2503/421_page-4/ Die fünftausend Meter tiefen Ophir-Schluchten auf dem Mars] 27. September 2004
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180303105700/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-1316/421_page-3/ Tithonium Chasma, westliche Valles Marineris] 3. November 2004
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180303105801/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-1314/421_page-3/ Coprates Catena - eine Kette tiefer Senken am Südrand des Valles Marineris-Canyons] 17. November 2004
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180303105751/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-1302/421_page-3/ Die sechs Kilometer hohen Klippen von Candor Chasma] 22. Dezember 2004
* [[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]]: Melas Chasma, Candor Chasma und Ophir Chasma: [https://web.archive.org/web/20180303105719/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-1343/421_page-3/ Der zentrale Teil der Valles Marineris] 15. Februar 2005
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180302225347/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-1328/421_page-3/ Coprates Chasma und die "Grabenkette" Coprates Catena im Ostabschnitt der Valles Marineris] 10. Juni 2005
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180215090732/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-3438/ Aram Chaos, östlich der Valles Marineris] 30. Mee 2006
* DLR: [https://web.archive.org/web/20180213195820/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-388/7423_read-11665/ Die tiefen Täler von Candor] 15. Februar 2008
* DLR-Video: [https://web.archive.org/web/20180317232909/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10084/161_read-4416/year-all/161_page-6/ Überflug über den zentralen Teil der Valles Marineris] 20. Dezember 2011
* DLR: [https://web.archive.org/web/20171222104820/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10453/651_read-2742/year-all/651_page-4/#/gallery/4859 Die acht Kilometer hohe Abbruchkante von Ius Chasma] 1. Mäerz 2012
* DLR: [https://web.archive.org/web/20171222052612/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10453/651_read-3574/year-all/651_page-4/#/gallery/5799 Valles Marineris Explorer: Den Mars im Schwarm erkunden] 15. Mee 2012
* DLR: [https://web.archive.org/web/20171222052619/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10453/651_read-5518/year-all/651_page-4/#/gallery/7989 Valles Marineris – der größte Canyon im Sonnensystem] 22. Oktober 2012
* astronews.com: [http://www.astronews.com/news/artikel/2017/07/1707-010.shtml Junge Vulkane in Coprates Chasma] 13. Juli 2017
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Strukturen um Mars]]
k0cxj9z4y25sn5ze8fr1tlktocn7sw0
Schabloun:Doublon
10
149694
2677022
2635696
2026-05-04T19:35:24Z
Mobby 12
60927
k
2677022
wikitext
text/x-wiki
<div id="Iwwerschaffen">
{| cellspacing="8" cellpadding="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe3" style="width: 100%; font-size: 95%; border-style: solid; border-width: 2px; clear: both"
| style="width: 32px" | [[Fichier:Merge-arrow.svg|50px]]
| '''Opgepasst''': dësen Artikel ass en Doublon vum Artikel '''[[{{{1}}}]]'''. D'Informatiounen aus dësem Artikel sollen dofir an deen aneren agebaut ginn.<br>Et ass net ubruecht fir hei nach weider drun ze schaffen, well en no der Fusioun geläscht gëtt.<br/>Wann Dir Problemer beim Uleeë vun Artikelen oder beim Sichen no engem Lemma hutt, da wennt Iech un aner Mataarbechter fir Hëllef ze kréien, oder stellt Är Fro um [[Wikipedia:De Stamminee|Stamminee]].
|}</div>
<noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Textbausteng|Doublon]]</noinclude>
gndwiqioov2r8h7cetuax6codduy8yj
Edsun
0
151528
2677000
2654747
2026-05-04T18:10:01Z
Puscas
735
.....
2677000
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edson Pires Domingos''' bekannt ënner dem Kënschtlernumm '''Edsun''' (och stiliséiert als ''EDSUN'') gebuer den [[18. Abrëll]] [[1990]]<ref>[https://web.archive.org/web/20230203043110/https://musiclx.lu/artists/72_edsun Artikel op musiclx.lu. Archivéiert den 03.02.2023] (ënner ''Show more'' kucken)</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/de/kultur/webtipps-der-kulturredaktion-kult-klicks-574f16a2ac730ff4e7f614dd ''Webtipps der Kulturredaktion: Kult-Klicks''] (5. Januar 2018)</ref><ref name=BMC>broadtubemusicchannel.com: [https://broadtubemusicchannel.com/2017/10/26/edsun/ Interview mam Edson] (26. Oktober 2017)</ref> ass en [[alternativen R&B]]-Sänger an Dänzer.
== Liewen a Karriär==
Bis hie véier Joer al war haten dem Edson seng Elteren e Café, an deem hie vu klengem u reegelméisseg op den Dëscher gedanzt huet.<ref name=BMC/> A senger Schoulzäit huet hie richteg mam Danzen ugefaangen, fir d'éischt mat Hip-Hop-Danzcoursen, an duerno am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Conservatoire]]<ref name=artbox>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/tele/artbox/a/1406800.html?fbclid=IwAR0P_jjt5p8BSbINPuCZwk_C1hQEWYpfhvuUoVn8sjxZg48cJsUDYjjnGe8 ''De Museker an Dänzer Edsun''] (21. September 2019), Minutt: 11:30</ref> a géint Enn vu senger Lycéeszäit huet hien och ugefaange, selwer Musek ze schreiwen an ze produzéieren.<ref name=BMC/>
2015 koum seng éischt EP ''N.O.'' eraus, vun där d'Singelen ''No Compliments'' an ''No Flashing Lights'' ausgekoppelt goufen.
D'Joer drop huet hien d'Lidd ''Apologee'' verëffentlecht, fir dat hien zesumme mam lëtzebuergeschen Dänzer [[Isaiah Wilson]] e Museksvideo gedréint huet. Fir dee Video goufen déi zwéi bei de Luxembourg's Video Clip Awards am Kader vum [[Sonic Visions|Sonic Visions Festival 2016]] als bescht nei Regisseuren<!--stART-up AWARD for the best upcoming young director--> ausgezeechent.<ref name=VCA16>sonicvisions.lu: [https://web.archive.org/web/20230615190930/https://sonicvisions.lu/vca/winners-2016/ D'Gewënner vun de The Winners 2016] (gekuckt den 12. Abrëll 2020)</ref> Am Lidd geet et dorëm, net an een Tirang wëlle gestach ze ginn.<ref name=BMC/>
2018 koum seng zweet EP ''You Are Not Just One Thing'' eraus. Am selwechte Joer gouf den Edsun bei der éischter Editioun vun de [[Luxembourg Music Awards]] als Kënschtler vum Joer ausgezeechent. Do krut de Museksvideo fir säi Lidd ''Lisa'' och [[zwee|zwéin]] aner Präisser: de Präis als beschte Video an den Isaiah Wilson gouf als beschten neie Regisseur vu Museksvideoen ausgezeechent.<ref>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/culture/edsun-grand-vainqueur-des-luxembourg-music-awards/284669.html ''Edsun grand vainqueur des Luxembourg Music Awards''] vum Noémie Koppe (19. Dezember 2018)</ref>
Am Oktober an November 2018 ass den Edsun op seng éischt Concertstournée, d'The Platonic Touch Tour gaangen, bei där hien an Däitschland, an der Belsch an an Norwegen opgetrueden ass.<ref name=artbox/>
Am Abrëll 2020 ass dem Edsun seng nei Single ''Outtaspace Loverboy'' erauskomm, déi am Géigesaz zu villen anere vu senge Lidder net traureg mee en Deel vun engem Effort ass, sech méi fir déi positiv Säite vum Liewen opzemaachen, well et him ëmmer méi einfach wier fir traureg Lidder ze schreiwen.<ref>100komma7.lu: [https://www.100komma7.lu/article/musek/edsun-outtaspace-loverboy Edsun: "Outtaspace Loverboy"] (9. Abrëll 2020)</ref> Duerno huet hien och nach d'Lidder ''Miss Me'' a ''Make Me Feel'' verëffentlecht.
2022 hat den Edsun säin eegene Concert an der Rockhal<ref>Concertssäit op [https://rockhal.lu/shows/edsun-show/ rockhal.lu]</ref>, ass um [[Christopher Street Day]] zu [[München]] opgetrueden an hien hat zwee Concerten an [[Tschechien]]. Donieft huet hie mat ''Focus'' a ''Who I Am'' zwou weider Singelen erausbruecht, vun deenen den Edsun de Museksclip fir dat zweet Lidd nees mam [[Isaiah Wilson]] gedréint huet.
Zënter dem September 2022 steet hie beim lëtzebuergesche Plackelabel [[Beast Records]] ënner Vertrag.<!--Quell: https://www.facebook.com/edsunmusic/--> Déi éischt Singele mam neie Label waren ''Just Text'' a ''Carter''.
Am Januar 2024 war den Edsun ee vun nëmmen aacht Kënschtler a Gruppen, deen et an de [[Luxembourg Song Contest]], d'Lëtzebuerger Virentscheedung fir de [[Eurovision Song Contest 2024]], gepackt hunn. Säin Titel ''Finally Alive'' huet hien zesumme mam Jana Barich vu [[Francis of Delirium]] a mam Sergio Manique Jr. geschriwwen.<ref>rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20241219042223/https://eurovision.rtl.lu/news/a/2139023.html ''Edsun unveils his Eurovision entry: 'Finally Alive'''] (11. Dezember 2024)</ref> D'Lidd koum an der Finall vum Luxembourg Song Contest op déi siwent vun aacht Plazen.
== Discographie ==
=== EPen ===
* 2015: ''N.O.''
* 2018: ''You Are Not Just One Thing''
* 2023: ''Live at Rockhal''
=== Singelen ===
{{div col|cols=3}}
* 2013: '' Jump Off the Wall''
* 2014: ''Underwater''
* 2016: ''No Compliments''
* 2016: ''No Flasing Lights''
* 2017: ''Apologee''
* 2018: ''Lisa''
* 2019: ''My Love Is Free''
* 2019: ''Blue Detainee (DJ Dee Remix)''
* 2019: ''Tangled''
* 2019: ''Made Out Of Water''
* 2019: ''Essential''
* 2020: ''Outtaspace Loverboy''
* 2020: ''Miss Me''
* 2020: ''Make You Feel''
* 2022: ''Focus''
* 2022: ''Who I Am''
* 2023: ''Just Text''
* 2023: ''Carter''
* 2023: ''Finally Alive ''
* 2024: ''Love Myself Again''
{{div col end}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20210316145256/http://www.edsunmusic.com/ www.edsunmusic.com]
* Dem Edsun seng Discographie op [https://rateyourmusic.com/artist/edsun rateyourmusic.com]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Gebuer 1990]]
bfxmqy9jzpzhj9bzdyvwdlvjdgpqymv
Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West
0
164686
2677085
2665982
2026-05-05T10:26:39Z
Mobby 12
60927
/* Um Spaweck */
2677085
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Buslinn
| Numm = ''Giel Linn''
| vu(n) = Laangfur (provisoresch)
| op = Hollerech (provisoresch)
}}
D''''Linn Luxexpo - Pôle d'échange West''' <!--(aktuell ass nach keng Linnen-Nummer bekannt; méi spéit dann Luxtram-Linn Tx)-->ass eng geplangt Linn vum [[Stater Tram]], déi bis [[2035]] op engem éischten Deel opgoe soll. Op Basis vun der Tram-Reseauskaart am [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] gëtt se och nach als '''Giel Linn''' bezeechent.
Den 1. Februar 2024 huet d'Chamber d'Finanzgesetz fir déi éischt Deelstécker Rout Bréck–Laangfur a Stater Gare–Hollerech gestëmmt.<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>
== Streckeféierung ==
[[File:Tram 2035 - T2 projet.png|thumb|400px|Geplangt Streck vun der Linn]]
Wa se bis ganz fäerdeg ass, geet d'Linn vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] am [[Norden|Norde]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ([[Kierchbierg]]) bis op d'[[Porte de Hollerich]] a virun op e geplangte [[Pôle d'échange]] (''PE West'') op der Grenz vun der Stad mat der Nopeschgemeng [[Stroossen]].
D'Linn besteet aus follgenden, eenzele Streckendeeler (vun Norden a Richtung Südweste gekuckt):
=== Luxexpo - Laangfur ===
Vun der Luxexpo aus leeft d'Streck iwwer de [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire internationale]] an de [[Boulevard Pierre-Frieden (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Pierre Frieden]], nërdlech laanscht den [[Domaine du Kiem]] a Richtung vum [[Flouernumm|Flouer]] ''Op der Schleed'' a ''Kuebebierg''. Vum ''Kuebebierg'' aus féiert dann eng nei Bréck (déi just fir den Tram, Cyclisten a Foussgänger reservéiert ass) iwwer de [[Val des Bons-Malades|Mäertesgronn]] bis an de Flouer ''Laangfur''.
Op dësem Streckendeel<ref>am [[Projet de loi]] als K2B a K2C bezeechent</ref> gëtt den aktuelle Wunnquartier vum Domaine du Kiem gradewéi den nei geplangte ''Quartier Kuebebierg'' ugebonnen, engersäits a Richtung vun der Stad an anersäits a Richtung vun de Pôle-d'échangë Luxexpo, [[Héienhaff (Tramshalt)|Héienhaff]] an dem [[Findel Aéroport (Tramshalt)|Fluchhafen]].
D'Aarbechte si fir 2031 – 2033 geplangt, mam Zil fir dësen Deel vun der Streck fir 2033 opzemaachen.
=== Laangfur - Rout Bréck-Pafendall ===
[[Fichier:Luxembourg,_station_Rout_Bréck-Pafendall.jpg|miniatur|D'Catenairespottoen zentral tëscht de Gleiser, hei bei der Halt Rout Bréck-Pafendall]]
[[Fichier:Luxembourg, tram tronçon K2A section A 2025-05 (102).jpg|miniatur|Am ënneschten Deel vum Bd Konrad Adenauer gouf mat den Aarbechten ugefaangen, fir de Stroosseraum fir d'Plattform vum Tram ze preparéieren (Mee 2025)]]
Deen am [[[[Projet de loi]]]] als K2A bezeechenten Deel vun der Streck geet vum Flouer ''Laangfur'', wou e provisoreschen Terminus gebaut gëtt, a Richtung vun der [[Rue Richard-Coudenhove-Kalergi|Rue Coudenhove-Kalergi]] an dréint dann a Richtung Westen op de [[Boulevard Konrad-Adenauer|Boulevard Konrad Adenauer]]. Vu do aus leeft se dann iwwer déi genannt Strooss, an der Mëtt vum aktuelle Stroosseraum bis op d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]]. Hei ass dann den Uschloss un d'Streck [[Luxtram-Linn T1|Fluchhafe-Stadion]], déi scho besteet. D'Aarbechte fir dësen Deel si vun 2025 bis 2027 geplangt, mat enger Ouverture fir Enn 2027 / Ufank 2028. Déi nei Linn erlaabt et, déi bestoend europäesch Institutiounen an d'[[Europäesch Schoul|Europaschoul]], gradewéi de geplangte ''Quartier Laangfur'' an den neie [[Lycée Michel-Lucius|Lycée Michel Lucius]] (dee fir 2028 do geplangt ass) unzefueren.
D'Streck gëtt 2,3 km laang a se gëtt gréisstendeels a Gréngs geluecht. Se kritt dräi Halten: ''[[Laangfur (Tramshalt)|Laangfur]], [[École européenne (Tramshalt)|École européenne]]'' a ''[[Wehrer (Tramshalt)|Wehrer]]'' (provisoresch Nimm) mat jeeweils engem säitleche Quai pro Richtung; d'Quaie ginn 52 m laang an op d'mannst 3,75 m breet. D'Statioune leien am Schnëtt 730 m wäit auserneen. D'Plattform fir de Tram gëtt 7,20 m breet, mat [[Catenaire]]n tëscht den zwéi Gleiser, a gëtt e bësse méi héich wéi de Stroossenniveau gebaut. Bei der Halt ''École européenne'' ass och eng elektresch [[Ënnerstatioun]] virgesinn.
Laanscht déi ganz Neibaustreck gëtt och den ëffentleche Raum ronderëm nei amenagéiert, sou z. B. d'Amenagement vum Stroosseraum vu [[Fassad]] bis Fassad an de Bau vun enger bidirektionaler [[Vëlospist]] nërdlech vum Boulevard Adenauer.
Eng Etüd iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit huet erginn, datt d'Streck „nëmme kleng Auswierkungen op déi geschützt Gebidder huet“ an déi „duerch entspriechend Moossname kompenséiert kënne ginn“. D'Etüd seet och, datt d'„Tramslinn am Aklang mat de Bedierfnesser vum Land a punkto Mobilitéit, awer och vun enger nohalteger Entwécklung ass“. Am Kader vun der virgeschriwwener ëffentlecher Consultatioun iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit déi vu [[LuxTram|Luxtram]] lancéiert gouf, si keng Awänn agereecht ginn.
D'Exploitatioun vun dësem Streckendeel gëtt an déi bestoend Linn T1 integréiert, sou datt d'Ramme vum Terminus ''Laangfur'' bis op [[Hollerech (Tramshalt)|Hollerech]] duerchfuere kënnen<ref>Am Text vum [[Projet de loi]] (S. 21) steet: « Ce tronçon sera intégré à la ligne 1 existante en terme d’exploitation. Les rames circuleront ainsi de Laanfur jusqu'au quartier de la Cloche d'Or ». Well d'Linn op der Kaart am PNM2035 awer op Hollerech geet, misst deemno « Cloche d'Or » mat « Hollerich » ersat ginn.</ref>. Tëscht ''Laangfur'' a Rout Bréck-Pafendall ass eng mëttel Vitess vun 21 km/h, eng Fuerzäit vun ongeféier 6 Minutten an en Takt vu 6 bis 8 Minutte virgesinn.
D'Finanzéierungsgesetz fir d'Deelstreck gouf den 1. Februar 2024 an der Chamber gestëmmt<ref name=licht/>.
==== Bau vun der Streck ====
A Presenz vun ë. a. de kommunalen an nationale Politiker ass et de 16. Mee 2025 symbolesch mat den Aarbechte lassgaangen.
De Schantjen um Boulevard Konrad Adenauer gëtt an zwou Sektiounen opgedeelt:
* Sektioun A: vun der Avenue John F. Kennedy bis bei d'Rue Érasme;
* Sektioun B: vun der Rue Érasme bis bei d'Rue Richard Coudenhove-Kalergi.<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/fr/premiere-extension-suite-a-la-realisation-de-la-ligne-1-plateau-de-kirchberg/|Titel=Première extension suite à la réalisation de la ligne 1 : plateau de Kirchberg|Gekuckt=016.05.2025|Datum=16.05.2025|Editeur=www.luxtram.lu|Sprooch=fr}}</ref>
=== Rout Bréck-Pafendall - Rond-point Schuman ===
Vun der Kräizung Boulevard K. Adenauer / Avenue John F. Kennedy iwwer d'[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Halt Rout Bréck-Pafendall]] an d'[[Rout Bréck]] bis op d'Héicht vum [[Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Groussen Theater]], fiert déi geplangt Linn iwwer déi Streck déi aktuell scho vun der Linn T1 benotzt gëtt.
=== Rond-point Schuman - Hamilius ===
Vum [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] aus ass déi nei Streck duerch d'[[Neipuertsgaass]] an de [[Boulevard Royal]] geplangt, fir op der Héicht vun der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] nees op déi aktuell Streck ze stoussen.
Haaptsächlech de geplangten Trajet laanscht de [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Park]] an der Neipuertsgaass huet am Summer 2022 zu Protester vun [[Natur&ëmwelt|natur & ëmwelt]] a vun de [[Frënn vun der Festungsgeschicht Lëtzebuerg|Frënn vun der Festungsgeschicht]] gefouert: déi eng fäerten, datt (zevill) [[Bam|Beem]] a [[Trausch (Planzeform)|Traisch]] ewechgemaach musse ginn an déi aner sinn drop erpicht, datt d'Iwwerreschter vun der Festung, déi ënnert dem Stroossenniveau leien, erhale bleiwe mussen<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/pourquoi-l-extension-du-tram-se-heurte-a-de-fortes-resistances/24650.html|Titel=Pourquoi l'extension du tram se heurte à de fortes résistances|Gekuckt=08.12.2023|Datum=08.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
An engem [[Oppene Bréif]] huet den deemolegen Transportminister [[François Bausch]] op d'Virwërf reagéiert an ë. a. gemengt<ref>{{Citation|URL=http://mmtp.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Oppene Bréif vum François Bausch zum Ausbau vum Tram|Gekuckt=08.12.2023|Datum=29.08.2022|Wierk=mmtp.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
<blockquote>
„D'Diskussioun huet et op der enger Säit un Kontext gefeelt, anerersäits goufen och einfach Ënnerstellunge kommunizéiert (…) et ass an et wäert net virgesi ginn, mam Tram duerch de Stater Park ze fueren“.
„Lo kann ee sécherlech 350 Meter Gleiser vum Tram an der Neipuertsgaass ouni Kontext iwwert Joren douddebattéieren an falsch Tatsaachen ënnerstellen. Vill méi sënnvoll wär et awer sech d'Fro ze stelle wat eng Mobilitéit een da gären an Zukunft a senger Stad hätt, y inclus enger Neipuertsgaass déi haut eng 20m breet Macadamsfläch ass a 4 Spuere fir Autoen a Bussen huet.“ (…)
„D'Equipe vu Luxtram hunn an der Vergaangenheet schonn oft bewisen, dass si och op sensibelen Trassen eng méi schéi Stad hannerlooss hunn wéi se virum Tram war an dass eng Mobilitéitsoffer verbesseren an am selwechten Otemzuch eng Stad Begréngen net am Widdersproch stinn. D'Neipuertsgaass an d'Entrée vum Stater Park wäerten no den Aarbechte méi schéin a méi gréng hannerlooss gi wéi se virfonnt goufen.“{{Sic}}</blockquote>An enger [[Parlamentaresch Fro|parlamentarescher Fro]] huet de [[Sven Clement]] am Oktober 2022 Detailer iwwer de geplangten Trajet gefrot. Den Transportminister huet doropshi g'äntwert, datt Luxtram nach am Gaang wier, fir verschidde Varianten z'ënnersichen, an datt zum Schluss déi bescht Variant zeréckbehale géif<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/question/24604|Titel=Projet d'extension du tram|Gekuckt=08.12.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Um geplangten Deelstéck tëscht dem Rond-point Schuman an der Arsenalstrooss sinn zwou Halte geplangt<ref name=":0" />.
Enn Mäerz 2024 war du gewuer ze ginn, datt den Tracé duerch d'Neipuertsgaass an iwwer de Boulevard Royal vun der Stater Gemeng bis 2035 keng Prioritéit hätt. Dat selwecht gëllt fir déi geplangt Streck ([[Stater Tram#Geplangten Ausbau bis 2035#Eventuellen Ausbau no 2035|donkelblo Linn]]<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref>) vun der Stäreplaz iwwer d'Areler Strooss Richtung Westen. Analyse vu Luxtram hätten iwwerdeems gewisen, datt absënns d'Ofbéie vun der Neipuertsgaass an de Boulevard Royal net méiglech wier.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-haben-sich-die-plaene-fuer-die-tram-in-der-oberstadt-geaendert/10013353.html|Titel=So haben sich die Pläne für die Tram in der Oberstadt geändert|Gekuckt=27.03.2024|Datum=27.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>
Dem Schäfferot no sollt éischter déi direkt Streck vun der [[Stater Tram#Geplangten Ausbau bis 2035#Eventuellen Ausbau no 2035|mofer Linn]]<ref name=":26" /> tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or (iwwer d'Escher Strooss) prioritär behandelt ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/document/h2a_pr%C3%A9sentation%20Mobilit%C3%A9itsplang_version%20finale_26032024.pdf|Titel=Onse Mobilitéitsplang fir muer|Gekuckt=27.03.2024|Auteur=vdl.lu|Familljennumm=|Datum=27.03.2024|Editeur=www.vdl.lu|Säiten=S. 16|Sprooch=de}}</ref>.
=== Hamilius - Gare ===
Vun der Kräizung Boulevard Royal / Avenue Émile Reuter iwwer d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] an d'[[Avenue de la Liberté (Stad Lëtzebuerg)|Nei Avenue]], bis virun d'[[Jean-Pierre-Büchler-Bréck|Jean-Pierre-Buchler-Bréck]], leeft d'Linn iwwer déi bestoend Streck vun der Linn T1.
=== Gare - Nei Hollerech ===
Den Tronçon Gare Centrale - Hollerech, deen am [[Projet de loi]] als HOA bezeechent ass, geet ronn 280 m no der Halt [[Gare Centrale (Tramshalt)|Gare Centrale]] vun der bestoender Streck a südwestlecher Richtung fort a leeft da quasi riicht aus duerch den nei geplangte Quartier [[Nei Hollerech]] bis bei de Site vum fréiere Gebai vun de Sozialversécherungen, kuerz virun der [[Route d'Esch (Stad Lëtzebuerg)|Escher Strooss]]. Op där Plaz gëtt e provisoreschen Terminus gebaut gëtt. D'Aarbechte fir dësen Deel waren am Dezember 2023 vun 2025/26 bis 2027/28 geplangt, mat enger Ouverture am leschte Semester 2027 oder dem éischte Semester 2028. Ee Joer drop, Enn 2024, huet d'Transportministesch, op eng Parlamentaresch Fro hin, ewell dësen Zäitplang ugekënnegt: Vun 2028 bis 2029 soll d'Streck bis bei d'rue de l'Aciérie fäerdeg ginn, a bis bis spéitstens 2031 bei d'[[Gare Hollerech|Hollerecher Gare]].<ref>[https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/der-zeitplan-fuer-den-bau-der-tram-und-des-neuen-bahnhofs-in-hollerich-steht/28343326.html "Der Zeitplan für den Bau der Tram und des neuen Bahnhofs in Hollerich steht."] wort.lu, 02.12.2024.</ref>
Déi nei Linn erlaabt et, nieft dem neie Quartier och den neie Pôle d'échange Hollerech unzefueren, wou een op den [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|Zuch]]- a Busreseau ëmklamme kann.
[[Fichier:Luxembourg, station Philharmonie-MUDAM.jpg|miniatur|D'Pottoe fir d'Catenairë lateral zu de Gleiser, hei bei der Halt Philharmonie / MUDAM]]
D'Streck gëtt 1,1 km laang a se gëtt gréisstendeels a Gréngs geluecht. Se kritt zwou Halten: [[Landewyck (Tramshalt)|Landewyck]] an [[Hollerech (Tramshalt)|Hollerech]] mat jeeweils engem säitleche Quai pro Richtung; d'Quaie ginn 52 m laang an op d'mannst 3,75 m breet. D'Statioune leien am Schnëtt 501 m wäit auserneen. D'Plattform fir de Tram gëtt 7,00 m breet, mat de Catenairespottoen op enger Säit vun de Gleiser. Se gëtt urbanistesch an den ëffentleche Raum vum Quartier ugepasst. Bei der Halt Hollerech gëtt och eng elektresch Ënnerstatioun gebaut.
Den ëffentleche Raum ronderëm déi ganz Neibaustreck gëtt am Kader vum Bau vum neie Quartier amenagéiert.
Grad ewéi fir den Tronçon ''Laangfur'' - Rout Bréck-Pafendall koum d'Etüd iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit zur Conclusioun, datt d'Streck „nëmme kleng Auswierkungen op déi geschützt Gebidder huet“, déi „duerch entspriechend Moossname kompenséiert kënne ginn“. Och fir dëse Streckendeel sinn no der ëffentlecher Consultatioun keng Awänn agereecht ginn.
D'Exploitatioun vun dësem Streckendeel gëtt an déi bestoend Linn T1 integréiert, sou datt d'Ramme vum provisoreschen Terminus Hollerech iwwert d'Gare a Richtung Kierchbierg duerchfuere kënnen. Tëscht der Gare an dem Terminus Hollerech ass eng mëttel Vitess vun 21,46 km/h, eng Fuerzäit vun 3′25″ an en Takt vu 6 bis 8 Minutte virgesinn.
D'Finanzéierungsgesetz fir d'Deelstreck gouf den 1. Februar 2024 an der Chamber gestëmmt.<ref name=licht/>
=== Nei Hollerech - Porte de Hollerich - PE West ===
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechten un, fir vum provisoreschen Terminus Hollerech aus a Richtung Westen duerch de Quartier [[Porte de Hollerich]], wou zwou Halte virgesi sinn, a weider op den neien, geplangte Pôle d'échange West ze fueren.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Construction of Ligne T2|{{PAGENAME}}}}
* [https://transports.public.lu/dam-assets/publications/contexte/strategie/pnm-2035-buch-de.pdf PNM 2035 – Nationaler Mobilitätsplan] {{De}} op der Internetsäit vum [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Mobilitéitsministère]] (gekuckt de 7. Dezember 2023)
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8224_Dossier_Complet.pdf Projet de loi 8224 portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich] op der Internetsäit vun der [[Chamber]] (gekuckt de 7. Dezember 2023) {{Fr}}
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quellen, wou net anescht uginn: PNM2035 (S. 53 – 56) a [[Projet de loi]] 8224 (kuckt: Um Spaweck)
[[Kategorie:Stater Tram]]
[[Kategorie:Luxtram-Linnen]]
[[Kategorie:Trammen zu Lëtzebuerg]]
qxbvzak0her97ihlss3dr73clfrgqnd
Mary vun Dänemark
0
165138
2677082
2615730
2026-05-05T10:15:30Z
Mobby 12
60927
k
2677082
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Dynastie
| Amtszäit1 = Kinnigin vun Dänemark
| vu = 14. Januar 2024 -
}}
D''''Mary Elizabeth vun Dänemark''', Gräfin vu Monpezat, gebuer de [[5. Februar]] [[1972]] als ''Mary Elizabeth Donaldson'' am [[Australien|australesche]] [[Federale Staat|Bundesstaat]] [[Tasmanien]], ass zanter dem 14. Januar 2024 Kinnigin vun [[Dänemark]].
De 14. Mee 2004 huet si sech mam [[Frederik X. vun Dänemark|Frederik vun Dänemark]] bestuet, d'Koppel huet 4 Kanner:
* de [[Krounprënz]] [[Christian vun Dänemark|Christian]], Grof vu Monpezat (* 15. Oktober 2005);
* d'[[Isabella vun Dänemark|Isabella]], Gräfin vu Monpezat (* 21. Abrëll 2007);
* de [[Vincent vun Dänemark|Vincent]], Grof vu Monpezat (* 8. Januar 2011);
* d'[[Josephine vun Dänemark|Josephine]], Gräfin vu Monpezat (* 8. Januar 2011).
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Gebuer 1972]]
[[Kategorie:Kinneke vun Dänemark]]
mjoe1ah3nciurf54dyfhesmpnfm7v4t
Ecologia del delitto
0
165466
2676998
2505022
2026-05-04T18:02:47Z
Puscas
735
...
2676998
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Mario Bava]]
|Dréibuch=Mario Bava<br>[[Dardano Sacchetti]]<br>[[Filippo Ottoni]]<br>[[Giuseppe Zaccariello]]<br>[[Franco Barbieri]]
|Fotografie=[[Antonio Rinaldi]]<br>Mario Bava
|Format={{1,85:1}}
|Musek=[[Stelvio Cipriani]]
|Schnëtt=[[Carlo Reali]]
|Dekoren=[[Sergio Canevari]]
|Produzent=[[Giuseppe Zaccariello]]<br>[[Fernando Franchis]]
|Produktiounsgesellschaft=Nuova Linea Cinematografica
|Haaptacteuren=[[Claudine Auger]] als Renata Donati<br>[[Luigi Pistilli]] als Alberto<br>[[Anna Maria Rosati]] als Laura<br>[[Claudio Volonté]] als Simone<br>[[Chris Avram]] als Franco Ventura<br>[[Leopoldo Trieste]] als Paolo Fossati<br>[[Laura Betti]] als Anna Fossati<br>[[Brigitte Skay]] als Sylvie<br>[[Isa Miranda]] als Federica Donati<br>[[Paola Montenero]] als Denise<br>[[Guido Boccaccini]] als Luca<br>[[Roberto Bonanni]] als Roberto<br>[[Giovanni Nuvoletti]] als Filippo Donati<br>[[Renato Cestiè]] <br>[[Nicoletta Elmi]]
}}
'''Ecologia del delitto''' ass en italieeneschen [[Horrorfilm]] vum [[Mario Bava]] aus dem Joer 1971 mat der [[Claudine Auger]] a mam [[Luigi Pistilli]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
An enger idyllescher Bucht gëtt eng Persoun no der anerer op eng grujeleg Manéier ëmbruecht...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Ecologia del delitto}}
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Italieenesch Horrorfilmer]]
[[Kategorie:Däitsch Horrorfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1971]]
[[Kategorie:Filmer vum Mario Bava]]
thcgi8uz298e4e99bize6zied75xp5g
Dune: Part One
0
166903
2676988
2644489
2026-05-04T15:40:25Z
Puscas
735
....
2676988
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Dréibuch=[[Jon Spaihts]]<br>[[Eric Roth]]<br>Denis Villeneuve
|Fotografie= [[Greig Fraser]]
|Format={{2,35:1}}
| Faarftechnik=
|Musek= [[Hans Zimmer]]
|Schnëtt= [[Joe Walker]]
|Produzent=[[Mary Parent]]<br>Denis Villeneuve<br>[[Cale Boyter]]<br>[[Joe Caracciolo Jr.]]
|Produktiounsgesellschaft=Legendary Pictures
|Haaptacteuren=[[Timothée Chalamet]] als Paul Atreides<br>[[Rebecca Ferguson]] als Lady Jessica<br>[[Oscar Isaac]] als Leto<br>[[Josh Brolin]] als Gurney Halleck<br>[[Stellan Skarsgård]] als Vladimir Harkonnen<br>[[Dave Bautista]] als Glossu Rabban<br>[[Sharon Duncan-Brewster]] als Dr. Liet-Kynes<br>[[Stephen McKinley Henderson]] als Thufir Hawat<br>[[Zendaya]] als Chani<br>[[Chang Chen]] als Dr. Wellington Yueh<br>[[Charlotte Rampling]] als Reverend Mother<br>[[Jason Momoa]] als Duncan Idaho<br>[[Javier Bardem]] als Stilgar<br>[[David Dastmalchian]] als Piter De Vries<br>[[Babs Olusanmokun]] als Jamis<br>[[Golda Rosheuvel]] als Shadout Mapes<br>[[Roger Yuan]] als Lanville}}
'''Dune: Part One''' ass en US-amerikanesch-kanadesche Film vum [[Denis Villeneuve]] aus dem Joer 2021 mam [[Timothée Chalamet]] a mat der [[Rebecca Ferguson]] an den Haaptrollen nom Roman ''Dune'' vum [[Frank Herbert]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
Am Joer 10191 entflaamt e gigantesche Muechtkampf, fir d'Herrschaft iwwer d'Galaktescht Räich vun der Mënschheet. Dowéinst schéckt de kosmesche Keeser Shaddam IV. de Fürst Leto op den onbefruchtbare Wüsteplanéit Arrakis, wou monstréis Sandwierm liewen, déi eng mental Drog - Spice - produzéieren. Mä de Paul, de Bouf vum Leto, gëtt, duerch déi Drog, den Erléiser a Befreier vun den ënnerdréckte Bewunner vum Wüsteplanéit, an hëlleft de Bewunner am Kampf géint d'Truppe vum Shaddam.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun Dune}}
{{DEFAULTSORT:Dune: Part One}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Filmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 2021]]
[[Kategorie:Filmer vum Denis Villeneuve]]
40od4tsr5ridh9vkiwfvq7xpgb48mcq
Dune: Part Two
0
166905
2676995
2644506
2026-05-04T17:21:20Z
Puscas
735
....
2676995
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Dréibuch=[[Jon Spaihts]]<br>Denis Villeneuve
|Fotografie= [[Greig Fraser]]
|Format={{2,35:1}}
|Musek= [[Hans Zimmer]]
|Schnëtt= [[Joe Walker]]
|Produzent=[[Diala Al Raie]]<br>Denis Villeneuve<br>[[Gergö Balika]]<br>[[Gianluca Leurini]]
|Produktiounsgesellschaft=Legendary Pictures
|Haaptacteuren=[[Timothée Chalamet]] als Paul Atreides<br>[[Zendaya]] als Chani<br>[[Rebecca Ferguson]] als Lady Jessica<br>[[Josh Brolin]] als [Gurney Halleck<br>[[Austin Butler]] als Feyd-Rautha<br>[[Florence Pugh]] als Princess Irulan<br>[[Dave Bautista]] als Glossu Rabban<br>[[Christopher Walken]] als Shaddam IV<br>[[Léa Seydoux]] als Lady Margot Fenring<br>[[Souheila Yacoub]] als Shishakli<br>[[Stellan Skarsgård]] als Vladimir Harkonnen<br>[[Charlotte Rampling]] als Gaius Helen Mohiam<br>[[Javier Bardem]] als Stilgar
}}
'''Dune: Part Two''' ass en US-amerikanesch-kanadesche Film vum [[Denis Villeneuve]] aus dem Joer 2024 mam [[Timothée Chalamet]] a mat der [[Zendaya]] an den Haaptrollen nom Roman ''Dune'' vum [[Frank Herbert]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
De Paul Atreides alliéiert sech mat de ''Fremen'', fir sech un de Verschwierer ze rächen, déi seng Famill ëmbruecht hunn. Doropshi muss hie sech tëscht der Léift vu sengem Liewen oder dem Schicksal vum Universum entscheeden.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Dune}}
{{DEFAULTSORT:Dune: Part Two}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Filmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 2024]]
[[Kategorie:Filmer vum Denis Villeneuve]]
3gnjstyv7bsqtpf30yssmd3zz5dc0eg
Dotknięcie ręki
0
167278
2676956
2539868
2026-05-04T12:17:04Z
Puscas
735
....
2676956
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Produktiounsland=[[Polen]]<br>[[Vereenegt Kinnekräich]]<br>[[Dänemark]]
|Regie=[[Krzysztof Zanussi]]
|Dréibuch=[[Peter Morgan]]<br>[[Mark Wadlow]]<br>Krzysztof Zanussi<br>[[Edward Zebrowski]]
|Fotografie=[[Jaroslaw Zamojda]]
|Format={{1,85:1}}
|Musek=[[Wojciech Kilar]]
|Schnëtt=[[Marek Denys]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Mark Forstater]]<br>[[Tracey Seaward]]
|Produktiounsgesellschaft=Mark Forstater Productions<br> Zespol Filmowy Tor
|Haaptacteuren=[[Max von Sydow]] als Henry Kesdi<br>[[Sarah Miles]] als Helena<br>[[Lothaire Bluteau ]]als Stefan<br>[[Sofie Gråbøl|Sofie Grabol]] als Annette Berg <br>[[Aleksander Bardini]] als Jerzy Kern<br>[[Beata Tyszkiewicz]] als Gelda<br>[[Slawomira Lozinska]]<br>[[Peter Hesse Overgaard]] als Joseph}}
'''Dotknięcie ręki,''' ass e brittesch-polnesch-dänesche Film vum [[Krzysztof Zanussi]] aus dem Joer 1992 mam [[Max von Sydow]] an der [[Sarah Miles]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Dotknięcie ręki,}}
[[Kategorie:Polnesch Filmer]]
[[Kategorie:Brittesch Filmer]]
[[Kategorie:Dänesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1992]]
[[Kategorie:Filmer vum Krzysztof Zanussi]]
azsdnybsl2ba3ivrukqrzdtgjrg1a88
2676957
2676956
2026-05-04T12:18:44Z
Puscas
735
.....
2676957
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Produktiounsland=[[Polen]]<br>[[Vereenegt Kinnekräich]]<br>[[Dänemark]]
|Regie=[[Krzysztof Zanussi]]
|Dréibuch=[[Peter Morgan]]<br>[[Mark Wadlow]]<br>Krzysztof Zanussi<br>[[Edward Zebrowski]]
|Fotografie=[[Jaroslaw Zamojda]]
|Format={{1,85:1}}
|Musek=[[Wojciech Kilar]]
|Schnëtt=[[Marek Denys]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Mark Forstater]]<br>[[Tracey Seaward]]
|Produktiounsgesellschaft=Mark Forstater Productions<br> Zespol Filmowy Tor
|Haaptacteuren=[[Max von Sydow]] als Henry Kesdi<br>[[Sarah Miles]] als Helena<br>[[Lothaire Bluteau]]als Stefan<br>[[Sofie Gråbøl|Sofie Grabol]] als Annette Berg <br>[[Aleksander Bardini]] als Jerzy Kern<br>[[Beata Tyszkiewicz]] als Gelda<br>[[Slawomira Lozinska]]<br>[[Peter Hesse Overgaard]] als Joseph
}}
'''Dotknięcie ręki,''' ass e brittesch-polnesch-dänesche Film vum [[Krzysztof Zanussi]] aus dem Joer 1992 mam [[Max von Sydow]] an der [[Sarah Miles]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Dotknięcie ręki,}}
[[Kategorie:Polnesch Filmer]]
[[Kategorie:Brittesch Filmer]]
[[Kategorie:Dänesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1992]]
[[Kategorie:Filmer vum Krzysztof Zanussi]]
a8ssgquqth1j1270ig5zuhpfazrtiis
Däitsch Mark
0
167371
2676997
2652626
2026-05-04T17:58:37Z
Puscas
735
...
2676997
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Däitsch Mark''' (''Deutsche Mark''; DEM) war vum [[21. Juni]] [[1948]] bis den [[31. Dezember]] [[2001]] déi offiziell [[Wärung]] vun [[Däitschland]]. Si gouf den [[1. Januar]] [[2002]] mam [[Euro]] ersat, nodeems Däitschland der [[Eurozon]] bäigetruede war.
1 Mark war an 100 Pfennig ënnerdeelt.
== Geschicht ==
D'Däitsch Mark gouf 1948 an den dräi westlechen Alliéierten-Besatzungszone vun Däitschland a vu [[Berlin]] agefouert, a kuerz drop vun der nei gegrënnter Bundesrepublik Däitschland iwwerholl. D'Däitsch Mark huet domat déi deemoleg [[Reichsmark]] ersat, nodeems déi Wärung ëmmer manner Bedeitung an der Bevëlkerung hat.
1990 huet d'D-Mark d'[[Mark (DDR)|Mark]] aus der [[DDR]] ersat.
Wéi den Ëmtoschwäert zum Euro festgeluecht gouf, gouf dee mat 1 EUR = 1,95583 DEM fixéiert.
== Mënzen ==
== Billjeeën ==
=== 1. Serie ===
{|class="wikitable center" style="text-align:center"
|+'''1948-1949'''
|- bgcolor="#DCE5E5"
! width="8%"|Wäert
! width="10%"|Bild
! width="16%"|Dimensiounen
|-
| ½ DM
| style="vertical-align:top" | [[Fichier:0,5 BDR Mark.JPG|center|190px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 1 DM
| style="vertical-align:top" | [[Fichier:1 BDR Mark.JPG|center|190px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 2 DM
| style="vertical-align:top" | [[Fichier:2 BDR Mark.JPG|center|190px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 5 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:5 BDR Mark.JPG|center|190px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 10 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:10 BDR Mark.JPG|center|220px]]
| 141 mm × 67 mm
|-
| rowspan="2" | 20 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:20 BDR Mark.JPG|center|220px]]
| 146 mm × 67 mm
|-
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:20 BDR MarkB.JPG|center|220px]]
| 156 mm × 67 mm
|-
| rowspan="2" | 50 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:50 BDR Mark.JPG|center|220px]]
| 151 mm × 67 mm
|-
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:50 BDR MarkB.JPG|center|220px]]
| 156 mm × 67 mm
|-
| 100 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:100 BDR Mark.JPG|center|220px]]
| 156 mm × 67 mm
|}
=== 2. Serie (1949-1960) ===
{|class="wikitable center" style="text-align:center"
|+'''1949-1960'''
|- bgcolor="#DCE5E5"
! width="8%"|Wäert
! width="10%"|Bild
! width="14%"|Dimensiounen
|-
| 5 Pf
| style="vertical-align:top" | [[Fichier:FunfPfennigNote.JPG|center|190px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 10 Pf
| style="vertical-align:top" | [[Fichier:10PfennigNote.JPG|center|190px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 5 DM
| style="vertical-align:top" |
| 112 mm × 67 mm
|-
| 10 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:10Mark.JPG|center|220px]]
| 112 mm × 67 mm
|-
| 20 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:20MarkNote.JPG|center|220px]]
| 141 mm × 67 mm
|-
| 50 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" |
| 146 mm × 67 mm
|-
| 100 DM
| style="vertical-align:top; text-align:left" | [[Fichier:100Murcos.JPG|center|220px]]
| 156 mm × 67 mm
|-
|}
=== 3. Serie ===
{| class="wikitable"
|+'''1960-1989'''
|- style="text-align:center; border-bottom:2px solid gray;" bgcolor="lightsteelblue"
! Wäert
! Faarf
! Dimensiounen
! Recto
! Verso
|-
| 5 DM
| Gréng
| 60 × 120 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
| 10 DM
| Mof
| 65 × 130 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
| 20 DM
| Gréng
| 70 × 140 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
| 50 DM
| Brong
| 75 × 150 mm
| align="left" |[[Fichier:50 DM Serie3 Vorderseite aligned cropped.jpg|129px]]
| align="left" |
|-
| 100 DM
| Blo
| 80 × 160 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
| 500 DM
| Rout
| 85 × 170 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
| 1000 DM
| Brong
| 90 × 180 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
|}
=== 4. Serie ===
{| class="wikitable"
|+'''1989-2001'''
|- style="text-align:center; border-bottom:2px solid gray;" bgcolor="lightsteelblue"
! Wäert
! Ofbildung
! Faarf
! Dimensiounen
! Recto
! Verso
|-
| 5 DM
| [[Bettina von Arnim]]
| Gréng
| 62 × 122 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-5m-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-5m-rev.jpg|129px]]
|-
| 10 DM
| [[Carl Friedrich Gauß]]
| Mof
| 65 × 130 mm
| align="left" |
| align="left" |
|-
| 20 DM
| [[Annette von Droste-Hülshoff]]
| Türquoise
| 68 × 138 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-20m-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-20m-rev.jpg|129px]]
|-
| 50 DM
| [[Johann Balthasar Neumann]]
| Giel
| 71 × 146 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-50m-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-50m-rev.jpg|129px]]
|-
| 100 DM
| [[Clara Schumann]]
| Blo
| 74 × 154 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-100m-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-100m-rev.jpg|129px]]
|-
| 200 DM
| [[Paul Ehrlich]]
| Rout
| 77 × 162 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-200m-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-200m-rev.jpg|129px]]
|-
| 500 DM
| [[Maria Sibylla Merian]]
| Rosa
| 80 × 170 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-500m-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-500m-rev.jpg|129px]]
|-
| 1000 DM
| [[Bridder Grimm]]
| Brong
| 83 × 178 mm
| align="left" |[[Fichier:DEU-1000-anv.jpg|129px]]
| align="left" |[[Fichier:DEU-1000-rev.jpg|129px]]
|-
|}
== Kuckt och ==
* [[Mark (Wärung)]]
* [[Mark (DDR)]]
* [[Euro]]
* [[Däitsch Euromënzen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Fréier Europäesch Wärungen}}
{{DEFAULTSORT:Daitsch Mark}}
[[Kategorie:Fréier Wärungen]]
[[Kategorie:Ekonomie vun Däitschland]]
[[Kategorie:Wärungen, déi mam Euro ersat goufen]]
eqyzbpttr3imxqserm9jpij0rwacwrq
Benotzer:Mobby 12/Virbereedungen
2
169608
2677057
2670884
2026-05-05T07:27:20Z
Mobby 12
60927
2677057
wikitext
text/x-wiki
Den '''Ierfgroussherzog''' ass den designéierten Nofollger vum [[Groussherzog]]. Den Ierfgroussherzog gëtt Groussherzog wann den aktuelle Groussherzog wéinst Doud, Récktrëtt oder [[Ofdankung]] net méi weider mécht.
Den Titel vum Ierfgroussherzog bezitt sech op den éischten an direkten Nofollger an der [[konstitutionell Monarchie]] vu Lëtzebuerg. Hien ass normalerweis dat eelst Kand vum regéierende Groussherzog an huet eng offiziell Roll am Staatsliewen, och wann seng Muecht virun allem representativ a virbereedend ass.
D'Successioun vum Troun ass duerch d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] an duerch Hausgesetzer gereegelt. Bis 2011 huet zu Lëtzebuerg d'Prinzip vun der männlecher Primogenitur gegollt, dat heescht, datt männlech Nofolger Prioritéit haten. Zanter enger Reform gouf dat duerch eng absolut Primogenitur ersat, wou dat eelst Kand, onofhängeg vum Geschlecht, den Troun ierft.
Am Fall vum Doud, der Ofdankung oder dem Récktrëtt vum Groussherzog gëtt den Ierfgroussherzog automatesch säin Nofollger. Dësen Iwwergank geschitt ouni Interregnum, fir d'Kontinuitéit vum Staat ze garantéieren. Eng offiziell Proklamatioun an dacks eng Investitur- oder Vereedegungszeremonie begleeden dëse Wiessel.
== Politik ==
=== USSR ===
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
=== Vietnam ===
* Nordvietnam
* Südvietnam
=== Jemen ===
* Nordjemen
* Südjemen
== Terrorismus ==
* [[Huthi-Rebellen]]
* [[Taliban]]
* [[Achs vum Widderstand]]
== Mobilitéit ==
* [[Elektro-Hybridbus]]
* [[Opluedstatioun (Elektrogefier)]]
..Autoen..
…Chargy…
…Superchargy…
..Busser..
* [[Waasserstofffliger]]
== Filmer ==
* Fast and Furious
* Scream
* American Pie
* Naked Gun
* Saw
== Zuelen ==
* Vun 1 bis 100
== Soss ==
* Fändelen a Wope vun all Staat uleeën.
(Wann op Commonscat eppes muss aktualiséiert ginn: {Outdated|…})
(Kategorie:Iwwerschaffen)
(Fir eng faarweg Schabloun: „Eneco-Tour“)
db1yjy39dc2n558if4x358w48hle5d7
2677058
2677057
2026-05-05T07:28:36Z
Mobby 12
60927
/* Politik */
2677058
wikitext
text/x-wiki
Den '''Ierfgroussherzog''' ass den designéierten Nofollger vum [[Groussherzog]]. Den Ierfgroussherzog gëtt Groussherzog wann den aktuelle Groussherzog wéinst Doud, Récktrëtt oder [[Ofdankung]] net méi weider mécht.
Den Titel vum Ierfgroussherzog bezitt sech op den éischten an direkten Nofollger an der [[konstitutionell Monarchie]] vu Lëtzebuerg. Hien ass normalerweis dat eelst Kand vum regéierende Groussherzog an huet eng offiziell Roll am Staatsliewen, och wann seng Muecht virun allem representativ a virbereedend ass.
D'Successioun vum Troun ass duerch d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] an duerch Hausgesetzer gereegelt. Bis 2011 huet zu Lëtzebuerg d'Prinzip vun der männlecher Primogenitur gegollt, dat heescht, datt männlech Nofolger Prioritéit haten. Zanter enger Reform gouf dat duerch eng absolut Primogenitur ersat, wou dat eelst Kand, onofhängeg vum Geschlecht, den Troun ierft.
Am Fall vum Doud, der Ofdankung oder dem Récktrëtt vum Groussherzog gëtt den Ierfgroussherzog automatesch säin Nofollger. Dësen Iwwergank geschitt ouni Interregnum, fir d'Kontinuitéit vum Staat ze garantéieren. Eng offiziell Proklamatioun an dacks eng Investitur- oder Vereedegungszeremonie begleeden dëse Wiessel.
== Politik ==
=== USSR ===
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
=== Vietnam ===
* [[Nordvietnam]]
* [[Südvietnam]]
=== Jemen ===
* [[Jemenittesch Arabesch Republik|Nordjemen]]
* [[Südjemen]]
== Terrorismus ==
* [[Huthi-Rebellen]]
* [[Taliban]]
* [[Achs vum Widderstand]]
== Mobilitéit ==
* [[Elektro-Hybridbus]]
* [[Opluedstatioun (Elektrogefier)]]
..Autoen..
…Chargy…
…Superchargy…
..Busser..
* [[Waasserstofffliger]]
== Filmer ==
* Fast and Furious
* Scream
* American Pie
* Naked Gun
* Saw
== Zuelen ==
* Vun 1 bis 100
== Soss ==
* Fändelen a Wope vun all Staat uleeën.
(Wann op Commonscat eppes muss aktualiséiert ginn: {Outdated|…})
(Kategorie:Iwwerschaffen)
(Fir eng faarweg Schabloun: „Eneco-Tour“)
ehb9itmuldm5an9mncxrkms03tu7wct
2677059
2677058
2026-05-05T07:30:34Z
Mobby 12
60927
2677059
wikitext
text/x-wiki
Den '''Ierfgroussherzog''' ass den designéierten Nofollger vum [[Groussherzog]]. Den Ierfgroussherzog gëtt Groussherzog wann den aktuelle Groussherzog wéinst Doud, Récktrëtt oder [[Ofdankung]] net méi weider mécht.
Den Titel vum Ierfgroussherzog bezitt sech op den éischten an direkten Nofollger an der [[konstitutionell Monarchie]] vu Lëtzebuerg. Hien ass normalerweis dat eelst Kand vum regéierende Groussherzog an huet eng offiziell Roll am Staatsliewen, och wann seng Muecht virun allem representativ a virbereedend ass.
D'Successioun vum Troun ass duerch d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] an duerch Hausgesetzer gereegelt. Bis 2011 huet zu Lëtzebuerg d'Prinzip vun der männlecher Primogenitur gegollt, dat heescht, datt männlech Nofollger Prioritéit haten. Zanter enger Reform gouf dat duerch eng absolutt Primogenitur ersat, wou dat eelst Kand, onofhängeg vum Geschlecht, den Troun ierft.
Am Fall vun Doud, Ofdankung oder Récktrëtt vum Groussherzog gëtt den Ierfgroussherzog automatesch säin Nofollger. Dësen Iwwergank geschitt ouni Interregnum, fir d'Kontinuitéit vum Staat ze garantéieren. Eng offiziell Proklamatioun an dacks eng Investitur- oder Vereedegungszeremonie begleeden dëse Wiessel.
== Politik ==
=== USSR ===
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
=== Vietnam ===
* [[Nordvietnam]]
* [[Südvietnam]]
=== Jemen ===
* [[Jemenittesch Arabesch Republik|Nordjemen]]
* [[Südjemen]]
== Terrorismus ==
* [[Huthi-Rebellen]]
* [[Taliban]]
* [[Achs vum Widderstand]]
== Mobilitéit ==
* [[Elektro-Hybridbus]]
* [[Opluedstatioun (Elektrogefier)]]
..Autoen..
…Chargy…
…Superchargy…
..Busser..
* [[Waasserstofffliger]]
== Filmer ==
* Fast and Furious
* Scream
* American Pie
* Naked Gun
* Saw
== Zuelen ==
* Vun 1 bis 100
== Soss ==
* Fändelen a Wope vun all Staat uleeën.
(Wann op Commonscat eppes muss aktualiséiert ginn: {Outdated|…})
(Kategorie:Iwwerschaffen)
(Fir eng faarweg Schabloun: „Eneco-Tour“)
glqrxpie99eeoyp7lrbh7ekcmif86c9
2677061
2677059
2026-05-05T07:38:01Z
Mobby 12
60927
2677061
wikitext
text/x-wiki
== Lëscht vun de katoulesche Peepst ==
== I millennio ==
=== I secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|1
|[[Pietro (apostolo)|San '''Pietro''']]
|[[File:Petrus.png|70px]]
|33
|29 giugno 67
|Simone (Šim'ôn)
|[[Betsaida]], [[Giudea romana|Giudea]], [[Impero romano]]
|[[Grotte Vaticane]] ([[Tomba di Pietro]])
|-
|2
|[[Papa Lino|San '''Lino''']]
|[[File:Linus.png|70px]]
|67
|23 settembre 76
|
|[[Volterra]], Impero romano
|[[Necropoli vaticana]]
|-
|3
|[[Papa Cleto|San '''Cleto''']]
|[[File:Anacletus.png|70x70px]]
|76
|92
|
|[[Atene]], Impero romano
|[[Necropoli vaticana]]
|-
|4
|[[Papa Clemente I|San '''Clemente I''']]
|[[File:Clemens I.png|70px]]
|92
|97 ''(morto nel 101)''
|Clemente romano
|[[Roma]], Impero romano
|[[Basilica di San Clemente al Laterano]]
|-
|5
|[[Papa Evaristo|Sant''''Evaristo''']]
|[[File:Evaristus.png|70px]]
|97
|27 ottobre 105
|
|[[Betlemme]], Impero romano
|[[Necropoli vaticana]]
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== II secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|6
|[[Papa Alessandro I|Sant''''Alessandro I''']]
|[[File:Alexander I.png|70px]]
|105
|3 maggio 115
|[[Roma]], [[Impero romano]]
|[[Necropoli vaticana]]
|-
|7
|[[Papa Sisto I|San '''Sisto I''']]
|[[File:Sixtus I.png|70px]]
|115
|3 aprile 125
|Roma, Impero romano
|Inizialmente nella necropoli vaticana;<br>dieci secoli dopo nella [[cattedrale di Alife]] <br>(ora solo reliquie);<br>oggi nella [[Cattedrale di Nostra Signora Assunta (Savona)|cattedrale di Savona]]
|-
|8
|[[Papa Telesforo|San '''Telesforo''']]
|[[File:Telesphorus.png|70px]]
|125
|5 gennaio 136
|[[Terranova da Sibari]] ([[Italia romana|Italia]]), Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|9
|[[Papa Igino|Sant''''Igino''']]
|[[File:Hyginus.png|70px]]
|136
|11 gennaio 140
|[[Atene]], Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|10
|[[Papa Pio I|San '''Pio I''']]
|[[File:Pius I.png|70px]]
|140
|11 luglio 155
|[[Aquileia]], Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|11
|[[Papa Aniceto|Sant''''Aniceto''']]
|[[File:Anicetus.png|70px]]
|155
|20 aprile 166
|[[Homs|Emesa]] ([[Siria (provincia romana)|Siria]]), Impero romano
|[[Palazzo Altemps]]
|-
|12
|[[Papa Sotero|San '''Sotero''']]
|[[File:Soterius.png|70px]]
|166
|22 aprile 175
|[[Fondi]] ([[Italia romana|Italia]]), Impero romano
|[[Basilica di San Sisto Vecchio]]
|-
|13
|[[Papa Eleuterio|Sant''''Eleuterio''']]
|[[File:Eleutherius.png|70px]]
|175
|24 maggio 189
|[[Nicopoli d'Epiro|Nicopoli]] ([[Epiro (provincia romana)|Epiro]]), Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|14
|[[Papa Vittore I|San '''Vittore I''']]
|[[File:Victor I.png|70px]]
|189
|28 luglio 199
|[[Africa (provincia romana)|Africa Proconsolare]], Impero romano
|Necropoli vaticana
|-
|15
|[[Papa Zefirino|San '''Zefirino''']]
|[[File:Zephyrinus.png|70x70px]]
|199
|20 dicembre 217
|Roma, Impero romano
|[[Catacombe di San Callisto]]
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== III secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|16
|[[Papa Callisto I|San '''Callisto I''']]
|[[File:Callixtus I.png|70px]]
|218
|circa nel 222
|[[Roma]], [[Impero romano]]
|[[Catacomba di Calepodio]].<br>Ora in [[Basilica di Santa Maria in Trastevere|Santa Maria in Trastevere]]
|-
|17
|[[Papa Urbano I|Sant''''Urbano I''']]
|[[File:Urbanus I.png|70px]]
|222
|circa nel 230
|Roma, Impero romano
|[[Catacombe di San Callisto]]
|-
|18
|[[Papa Ponziano|San '''Ponziano''']]
|[[File:Pontianus.png|70px]]
|21 agosto 230
|28 settembre 235<br>''(morto il 19 novembre 235)''
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto
|-
|19
|[[Papa Antero|Sant''''Antero''']]
|[[File:Anterus.png|70px]]
|21 novembre 235
|3 gennaio 236
|[[Petelia]], ([[Bruzi#Territorio: il Bruzio|Bruzio]]), Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie nelle chiese di [[Basilica di San Sisto Vecchio|San Sisto Vecchio]] e [[Chiesa di San Silvestro in Capite|San Silvestro in Capite]]
|-
|20
|[[Papa Fabiano|San '''Fabiano''']]
|[[File:Fabianus.png|70x70px]]
|10 gennaio 236
|20 gennaio 250
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Ora nella [[Basilica di San Sebastiano fuori le mura]] e nella [[Chiesa di San Sebastiano (Cuneo)|chiesa di San Sebastiano]] di Cuneo.
|-
|21
|[[Papa Cornelio|San '''Cornelio''']]
|[[File:Cornelius Papa.png|70px]]
|6 marzo 251
|giugno 253
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie nella [[chiesa dei Santi Celso e Giuliano]] e a [[Compiègne]] (disperse con la [[Rivoluzione francese]])
|-
|22
|[[Papa Lucio I|San '''Lucio I''']]
|[[File:Lucius I.png|70px]]
|25 giugno 253
|5 marzo 254
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie nella [[Basilica di Santa Prassede]] e nella [[Cattedrale di Nostra Signora (Copenaghen)|Cattedrale di Copenaghen]]
|-
|23
|[[Papa Stefano I|Santo '''Stefano I''']]
|[[File:Stephanus I.png|70px]]
|12 marzo 254
|2 agosto 257
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie in [[Chiesa di San Silvestro in Capite|San Silvestro in Capite]], nella [[chiesa di Santo Stefano dei Cavalieri]] e nella [[Cattedrale di Santo Stefano (Lesina)]]
|-
|24
|[[Papa Sisto II|San '''Sisto II''']]
|[[File:Sixtus II.png|70x70px]]
|30 agosto 257
|6 agosto 258
|[[Atene (città antica)|Atene]], [[Grecia]], Impero romano
|Catacombe di San Callisto
|-
|25
|[[Papa Dionisio|San '''Dionisio''']]
|[[File:Dionysius.png|70px]]
|22 luglio 259
|26 dicembre 268
|[[Terranova da Sibari]] ([[Italia romana|Italia]]), Impero romano
|Catacombe di San Callisto
|-
|26
|[[Papa Felice I|San '''Felice I''']]
|[[File:Felix I.png|70x70px]]
|5 gennaio 269
|30 dicembre 274
|Roma, Impero romano
|Catacombe di San Callisto
|-
|27
|[[Papa Eutichiano|Sant''''Eutichiano''']]
|[[File:Eutychius.png|70px]]
|4 gennaio 275
|7 dicembre 283
|[[Luni]], Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie nella [[Concattedrale di Santa Maria Assunta (Sarzana)|Cattedrale di Sarzana]]
|-
|28
|[[Papa Caio|San '''Caio''']]
|[[File:Caius.png|70px]]
|17 dicembre 283
|22 aprile 296
|[[Salona]] ([[Dalmazia]]), Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie nella cappella di [[Palazzo Barberini]]
|-
|29
|[[Papa Marcellino|San '''Marcellino''']]
|[[File:Marcellinus.png|70px]]
|30 giugno 296
|25 ottobre 304
|Roma, Impero romano
|[[Catacombe di Priscilla]]
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== IV secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|30
|[[Papa Marcello I|San '''Marcello I''']]
|[[File:Papa Marcelo I.jpg|70px]]
|27 maggio 308
|16 gennaio 309
|[[Roma]], [[Impero romano]]
|[[Catacombe di Priscilla]] Reliquie in [[Chiesa di San Marcello al Corso|San Marcello al Corso]]
|-
|31
|[[Papa Eusebio|Sant''''Eusebio''']]
|[[File:San Eusebio papa1.gif|70px]]
|18 aprile 309
|17 agosto 309
|[[Sardegna]], Impero Romano
|[[Catacombe di San Callisto]].<br>Reliquie in [[Basilica di San Sebastiano fuori le mura|San Sebastiano fuori le mura]] e [[Chiesa di San Lorenzo in Panisperna|San Lorenzo in Panisperna]]
|-
|32
|[[Papa Milziade|San '''Milziade''']]
|[[File:Miltiades.png|70px]]
|2 luglio 311
|11 gennaio 314
|[[Africa (provincia romana)|Africa Proconsolare]], Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie in [[Chiesa di San Silvestro in Capite|San Silvestro in Capite]]
|-
|33
|[[Papa Silvestro I|San '''Silvestro I''']]
|[[File:Silvester I.png|70px]]
|31 gennaio 314
|31 dicembre 335
|Roma, Impero romano
|Catacombe di Priscilla.<br>Reliquie in San Silvestro in Capite e nell'[[Abbazia di Nonantola]] ([[Provincia di Modena|MO]])
|-
|34
|[[Papa Marco|San '''Marco''']]
|[[File:Marcus.png|70px]]
|18 gennaio 336
|7 ottobre 336
|Roma, Impero romano
|[[Catacomba di Balbina]].<br>Reliquie in [[Basilica di San Marco Evangelista al Campidoglio|San Marco al Campidoglio]]
|-
|35
|[[Papa Giulio I|San '''Giulio I''']]
|[[File:Iulius I.png|70px]]
|6 febbraio 337
|12 aprile 352
|Roma, Impero romano
|[[Catacomba di Calepodio]].<br>Reliquie in [[Basilica di Santa Maria in Trastevere|Santa Maria in Trastevere]]
|-
|36
|'''[[Papa Liberio|Liberio]]'''<br>([[Santo]] per la [[Chiesa ortodossa]])
|[[File:Liberius.png|70px]]
|17 maggio 352
|24 settembre 366
|Roma, Impero romano
|Catacombe di Priscilla
|-
|37
|[[Papa Damaso I|San '''Damaso I''']]
|[[File:Damasus I.png|70px]]
|1º ottobre 366
|11 dicembre 384
|[[Idanha-a-Nova|Egitania]], Lusitania ([[Portogallo]])<br>oppure Roma ma di origini spagnole, Impero romano
|Catacombe di San Callisto.<br>Reliquie in [[Basilica di San Lorenzo in Damaso|San Lorenzo in Damaso]] e in [[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|38
|[[Papa Siricio|San '''Siricio''']]
|[[File:Siricius.png|70px]]
|15 dicembre 384
|26 novembre 399
|Roma, Impero romano
|Catacombe di Priscilla
|-
|39
|[[Papa Anastasio I|Sant''''Anastasio I''']]
|[[File:Anastasius I.png|70px]]
|27 novembre 399
|19 dicembre 401
|Roma, Impero romano
|[[Catacomba di Ponziano]]
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== V secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|40
|[[Papa Innocenzo I|Sant''''Innocenzo I''']]
|[[File:Innocentius I.png|70px]]
|22 dicembre 401
|12 marzo 417<br>''(morto 138 giorni dopo, il 28 luglio)''
|[[Albano Laziale|Albano]], [[Impero romano]]
|[[Catacomba di Ponziano]]
|-
|41
|[[Papa Zosimo|San '''Zosimo''']]
|[[File:Zosimus.png|70px]]
|18 marzo 417
|26 dicembre 418
|[[Mesoraca]] (Crotone), Impero romano
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]]
|-
|42
|[[Papa Bonifacio I|San '''Bonifacio I''']]
|[[File:San Bonifacio I papa1.gif|70px]]
|28 dicembre 418
|4 settembre 422
|[[Roma]], Impero romano
|[[Catacombe di Santa Felicita]]
|-
|43
|[[Papa Celestino I|San '''Celestino I''']]
|[[File:Caelestinus I.png|70px]]
|10 settembre 422
|27 luglio 432
|[[Campania]], Impero romano
|[[Catacombe di Priscilla]].<br>Reliquie nella [[Basilica di Santa Prassede]]
|-
|44
|[[Papa Sisto III|San '''Sisto III''']]
|[[File:Xystus III.png|70px]]
|31 luglio 432
|19 agosto 440
|Roma Impero romano
|Basilica di San Lorenzo fuori le mura
|-
|45
|[[Papa Leone I|San '''Leone I''', Magno]]
|[[File:Leo I.png|70px]]
|29 settembre 440
|10 novembre 461
|[[Toscana]], Impero romano
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|46
|[[Papa Ilario|Sant''''Ilario''']]
|[[File:Hilarius.png|70px]]
|19 novembre 461
|29 febbraio 468
|[[Sardegna]], [[Impero romano d'Occidente]]
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]]
|-
|47
|[[Papa Simplicio|San '''Simplicio''']]
|[[File:Simplicius.png|70px]]
|3 marzo 468
|10 marzo 483
|[[Tivoli]], Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|48
|[[Papa Felice III|San '''Felice III''']]
|[[File:Felix III.png|70px]]
|13 marzo 483
|25 febbraio 492
|Roma, Impero romano d'Occidente
|[[Basilica di San Paolo fuori le mura]]
|-
|49
|[[Papa Gelasio I|San '''Gelasio I''']]
|[[File:Gelasius I.png|70px]]
|1º marzo 492
|21 novembre 496
|[[Cabilia]] ([[Africa (provincia romana)|Africa romana]]), Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|50
|'''[[Papa Anastasio II|Anastasio II]]'''
|[[File:Anastasius II Papa.png|70px]]
|24 novembre 496
|19 novembre 498
|Roma, Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|51
|[[Papa Simmaco|San '''Simmaco''']]
|[[File:Symmachus.png|70px]]
|22 novembre 498
|19 luglio 514
|Sardegna, Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== VI secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|52
|[[Papa Ormisda|Sant''''Ormisda''']]
|[[File:Hormisdas.png|70px]]
|20 luglio 514
|6 agosto 523
|
|[[Frosinone]], [[Impero romano d'Occidente]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|53
|[[Papa Giovanni I|San '''Giovanni I''']]
|[[File:Ioannes I.png|70px]]
|13 agosto 523
|18 maggio 526
|
|[[Siena]], Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|54
|[[Papa Felice IV|San '''Felice IV''']]
|[[File:Felix IV.png|70px]]
|12 luglio 526
|20 settembre 530
|
|[[Sannio]], Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|55
|'''[[Papa Bonifacio II|Bonifacio II]]'''
|[[File:Bonifacius II.png|70px]]
|20 settembre 530
|17 ottobre 532
|
|[[Roma]] (di origini [[Ostrogoti|ostrogote]]), Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|56
|'''[[Papa Giovanni II|Giovanni II]]'''
|[[File:Ioannes II.png|70px]]
|2 gennaio 533
|8 maggio 535
|Mercurius (Mercurio di Proietto)
|Roma, Impero romano d'Occidente
|Basilica di San Pietro
|-
|57
|[[Papa Agapito I|Sant''''Agapito I''']]
|[[File:Agapetus I.png|70px]]
|13 maggio 535
|22 aprile 536
|
|[[Roma]], [[Regno di Odoacre]]
|Basilica di San Pietro
|-
|58
|[[Papa Silverio|San '''Silverio''']]
|[[File:Silverius.png|70px]]
|8 giugno 536
|11 marzo (11 novembre) 537 <br>''(morto il 2 dicembre 537)''
|
|Frosinone, Regno di Odoacre
|Isola di [[Palmarola]], [[Ponza (comune)|Ponza]]
|-
|59
|'''[[Papa Vigilio|Vigilio]]'''
|[[File:Vigilius.png|70px]]
|29 marzo 537
|7 giugno 555
|
|Roma, [[Regno ostrogoto]]
|[[Catacombe di Priscilla]].<br>Ora nella Basilica di San Pietro
|-
|60
|'''[[Papa Pelagio I|Pelagio I]]'''
|[[File:Pelagius I.png|70px]]
|16 aprile 556
|4 marzo 561
|Pelagio Vicariani
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro
|-
|61
|'''[[Papa Giovanni III|Giovanni III]]'''
|[[File:Ioannes III.png|70px]]
|17 luglio 561
|13 luglio 574
|Catelinus (Catelino)
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro
|-
|62
|'''[[Papa Benedetto I|Benedetto I]]'''
|[[File:Benedictus I.png|70px]]
|2 giugno 575
|30 luglio 579
|Benedetto Bonosio
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro
|-
|63
|'''[[Papa Pelagio II|Pelagio II]]'''
|[[File:Pelagius II.png|70px]]
|26 novembre 579
|30 luglio 590
|
|Roma, Regno ostrogoto
|Basilica di San Pietro
|-
|64
|[[Papa Gregorio I|San '''Gregorio I''', Magno]]
|[[File:Gregorius I.png|70px]]
|3 settembre 590
|12 marzo 604
|Gregorio
|Roma, [[Impero bizantino]]
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== VII secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|65
|'''[[Papa Sabiniano|Sabiniano]]'''
|[[File:SSabinian.jpg|70px]]
|marzo 604
|22 febbraio 606
|[[Blera]] (Viterbo), [[Impero bizantino]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|66
|'''[[Papa Bonifacio III|Bonifacio III]]'''
|[[File:Bonifacius III.png|70px]]
|17 febbraio 607
|10 novembre 607
|[[Roma]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|67
|[[Papa Bonifacio IV|San '''Bonifacio IV''']]
|[[File:Bonifacius IV.png|70px]]
|25 agosto 608
|8 maggio 615
|[[Marsica]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|68
|[[Papa Adeodato I|Sant''''Adeodato I''']]
|[[File:Adeodatus I.png|70px]]
|19 ottobre 615
|8 novembre 618
|Roma, Impero bizantino
|Basilica di San Pietro.
Ora nella [[Chiesa di San Bartolomeo Apostolo (Cinto Euganeo)|Chiesa di San Bartolomeo]] a Valnogaredo, [[Cinto Euganeo]]
|-
|69
|'''[[Papa Bonifacio V|Bonifacio V]]'''
|[[File:Bonifacius V.png|70px]]
|23 dicembre 619
|23 ottobre 625
|[[Napoli]], Impero bizantino
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|70
|'''[[Papa Onorio I|Onorio I]]'''
|[[File:Honorius I.png|70px]]
|27 ottobre 625
|12 ottobre 638
|[[Ceprano]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|71
|'''[[Papa Severino|Severino]]'''
|[[File:Severinus.png|70px]]
|ottobre 638
|2 agosto 640
|Roma, Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|72
|'''[[Papa Giovanni IV|Giovanni IV]]'''
|[[File:Ioannes IV.png|70px]]
|24 dicembre 640
|12 ottobre 642
|[[Dalmazia]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|73
|'''[[Papa Teodoro I|Teodoro I]]'''
|[[File:Theodorus I.png|70px]]
|24 novembre 642
|14 maggio 649
|[[Gerusalemme]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|74
|[[Papa Martino I|San '''Martino I''']]
|[[File:Martinus I.png|70px]]
|5 luglio 649
|16 settembre 655
|[[Todi]], Impero bizantino
|Basilica di Santa Maria ad Blachernas a [[Cherson (Crimea)|Cherson]].<br>Ora nella [[Basilica dei Santi Silvestro e Martino ai Monti]]
|-
|75
|[[Papa Eugenio I|Sant''''Eugenio I''']]
|[[File:Eugenius I.png|70px]]
|10 agosto 655
|2 giugno 657
|Roma, [[Ducato romano]]<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|76
|[[Papa Vitaliano|San '''Vitaliano''']]
|[[File:Vitalianus.png|70px]]
|30 luglio 657
|27 gennaio 672
|[[Segni (Italia)|Segni]], Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|77
|'''[[Papa Adeodato II|Adeodato II]]'''
|[[File:Adeodatus II.png|70px]]
|11 aprile 672
|16 giugno 676
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|78
|'''[[Papa Dono|Dono]]'''
|[[File:Donus.png|70px]]
|2 novembre 676
|11 aprile 678
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|79
|[[Papa Agatone|Sant''''Agatone''']]
|[[File:Agatho (e-c).png|70px]]
|27 giugno 678
|10 gennaio 681
|[[Palermo]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|80
|[[Papa Leone II|San '''Leone II''']]
|[[File:Leo II (e-c).png|70px]]
|17 agosto 682
|3 luglio 683
|[[Sicilia]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|81
|[[Papa Benedetto II|San '''Benedetto II''']]
|[[File:Benedictus II.png|70px]]
|26 giugno 684
|8 maggio 685
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|82
|'''[[Papa Giovanni V|Giovanni V]]'''
|[[File:Ioannes V.png|70px]]
|23 luglio 685
|2 agosto 686
|[[Siria (regione storica)|Siria]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|83
|'''[[Papa Conone|Conone]]'''
|[[File:Conon.png|70px]]
|21 ottobre 686
|21 settembre 687
|[[Tracia]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|84
|[[Papa Sergio I|San '''Sergio I''']]
|[[File:Sergius I.png|70px]]
|15 dicembre 687
|8 settembre 701
|Palermo, Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== VIII secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|85
|'''[[Papa Giovanni VI|Giovanni VI]]'''
|[[File:Ioannes VI.png|70px]]
|30 ottobre 701
|11 gennaio 705
|[[Efeso]] ([[Anatolia|Asia minore]]), [[Impero bizantino]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|86
|'''[[Papa Giovanni VII|Giovanni VII]]'''
|[[File:Ioannes VII.png|70px]]
|1º marzo 705
|18 ottobre 707
|[[Rossano (Corigliano-Rossano)|Rossano]] ([[Calabria]]), Impero bizantino
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|87
|'''[[Papa Sisinnio|Sisinnio]]'''
|[[File:Sisinnius.png|70px]]
|15 gennaio 708
|4 febbraio 708
|[[Siria (regione storica)|Siria]], [[Califfato dei Rashidun]]
|Basilica di San Pietro
|-
|88
|'''[[Papa Costantino|Costantino]]'''
|[[File:Constantinus.png|70px]]
|25 marzo 708
|9 aprile 715
|Siria, [[Omayyadi|Califfato omayyade]]
|Basilica di San Pietro
|-
|89
|[[Papa Gregorio II|San '''Gregorio II''']]
|[[File:Gregorius II.png|70px]]
|19 maggio 715
|11 febbraio 731
|[[Roma]], [[Ducato romano]]<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|90
|[[Papa Gregorio III|San '''Gregorio III''']]
|[[File:Gregorius III.png|70px]]
|18 marzo 731
|28 novembre 741
|Siria, Califfato omayyade
|Basilica di San Pietro
|-
|91
|[[Papa Zaccaria|San '''Zaccaria''']]
|[[File:00Zaccaria Papa.jpg|70px]]
|3 dicembre 741
|15 marzo 752
|[[Santa Severina]] ([[Calabria]]), Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
| -
|''[[Papa Stefano (eletto)|Stefano (II)]]''
|[[File:Stephanus II.png|70px]]
|''22 marzo 752''
|''26 marzo 752''<br>''non consacrato''
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|92
|[[Papa Stefano II|'''Stefano II''' (III)]]
|[[File:Stephanus II (III).png|70px]]
|26 marzo 752
|26 aprile 757
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|93
|[[Papa Paolo I|San '''Paolo I''']]
|[[File:Paulus I.png|70px]]
|29 maggio 757
|28 giugno 767
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|94
|[[Papa Stefano III|'''Stefano III''' (IV)]]
|[[File:Stephanus III (IV).png|70px]]
|7 agosto 768
|24 gennaio 772
|[[Siracusa]], Impero bizantino
|Basilica di San Pietro
|-
|95
|'''[[Papa Adriano I|Adriano I]]'''
|[[File:Hadrianus I.png|70px]]
|9 febbraio 772
|25 dicembre 795
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
|96
|[[Papa Leone III|San '''Leone III''']]
|[[File:Leo III.png|70px]]
|27 dicembre 795
|12 giugno 816
|Roma, Ducato romano<br>(''formalmente'' Impero bizantino)
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== IX secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|97
|[[Papa Stefano IV|'''Stefano IV''' (V)]]
|[[File:Stephen IV (V).png|70px]]
|22 giugno 816
|24 gennaio 817
|
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|98
|[[Papa Pasquale I|San '''Pasquale I''']]
|[[File:Paschalis I.png|70px]]
|25 gennaio 817
|11 febbraio 824
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|99
|'''[[Papa Eugenio II|Eugenio II]]'''
|[[File:Eugenius II.png|70px]]
|8 maggio 824
|27 agosto 827
|Eugenio Savelli
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|100
|'''[[Papa Valentino|Valentino]]'''
|[[File:Valentinus.png|70px]]
|agosto 827
|settembre 827
|Valentino Leoni
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|101
|'''[[Papa Gregorio IV|Gregorio IV]]'''
|[[File:Gregorius IV.png|70px]]
|dicembre 827
|25 gennaio 844
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|102
|'''[[Papa Sergio II|Sergio II]]'''
|[[File:Sergius II.png|70px]]
|25 gennaio 844
|7 gennaio 847
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|103
|[[Papa Leone IV|San '''Leone IV''']]
|[[File:Leo IV.png|70px]]
|10 aprile 847
|17 luglio 855
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|104
|'''[[Papa Benedetto III|Benedetto III]]'''
|[[File:Benedictus III.png|70px]]
|29 settembre 855
|7 aprile 858
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|105
|[[Papa Niccolò I|San '''Niccolò I''']]
|[[File:Nicolaus I.png|70px]]
|24 aprile 858
|13 novembre 867
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|106
|'''[[Papa Adriano II|Adriano II]]'''
|[[File:Hadrianus II.png|70px]]
|14 dicembre 867
|14 dicembre 872
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|107
|'''[[Papa Giovanni VIII|Giovanni VIII]]'''
|[[File:Ioannes VIII.png|70px]]
|14 dicembre 872
|16 dicembre 882
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|108
|'''[[Papa Marino I|Marino I]]'''
|[[File:Marinus I.png|70px]]
|16 dicembre 882
|15 maggio 884
|
|[[Gallese (Italia)|Gallese]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|109
|[[Papa Adriano III|Sant''''Adriano III''']]
|[[File:Hadrianus III.png|70px]]
|15 maggio 884
|settembre 885
|
|Roma, Stato Pontificio
|[[Abbazia di Nonantola]]
|-
|110
|[[Papa Stefano V|'''Stefano V''' (VI)]]
|[[File:Stephanus V (VI).png|70px]]
|settembre 885
|14 settembre 891
|
|Roma, Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|111
|'''[[Papa Formoso|Formoso]]'''
|[[File:Formosus.png|70px]]
|6 ottobre 891
|4 aprile 896
|
|[[Ostia Antica|Ostia]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|112
|'''[[Papa Bonifacio VI|Bonifacio VI]]'''
|[[File:Bonifacius VI.png|70px]]
|11 aprile 896
|26 aprile 896
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|113
|[[Papa Stefano VI|'''Stefano VI''' (VII)]]
|[[File:Stephanus VI (VII).png|70px]]
|22 maggio 896
|14 agosto 897 <br>''(morto nell'ottobre 897)''
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|114
|'''[[Papa Romano|Romano]]'''
|[[File:Romanus.png|70px]]
|agosto 897
|novembre 897<br>''(morto dopo la deposizione)''
|
|Gallese, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|115
|'''[[Papa Teodoro II|Teodoro II]]'''
|[[File:Theodorus II.png|70px]]
|dicembre 897
|dicembre 897
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|116
|'''[[Papa Giovanni IX|Giovanni IX]]'''
|[[File:Ioannes IX.png|70px]]
|gennaio 898
|gennaio 900
|
|[[Tivoli]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|117
|'''[[Papa Benedetto IV|Benedetto IV]]'''
|[[File:Benedictus IV.png|70px]]
|gennaio 900
|luglio 903
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== X secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|118
|'''[[Papa Leone V|Leone V]]'''
|[[File:Leo V.png|70px]]
|luglio 903
|settembre 903<ref>Successe dal settembre 903 al gennaio 904 l’[[antipapa Cristoforo]], {{simbolo|Cristobal antipapa.jpg}} incluso nella lista dei papi nel II millennio.</ref>''(morto dopo la deposizione)''
|
|[[Ardea]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|119
|'''[[Papa Sergio III|Sergio III]]'''
|[[File:Sergius III.png|70px]]
|29 gennaio 904
|14 aprile 911
|
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|120
|'''[[Papa Anastasio III|Anastasio III]]'''
|[[File:Anastasius III.png|70px]]
|aprile 911
|giugno 913
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|121
|'''[[Papa Lando|Lando]]'''
|[[File:Lando Papa.png|70px]]
|agosto 913
|marzo 914
|
|[[Sabina]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|122
|'''[[Papa Giovanni X|Giovanni X]]'''
|[[File:Ioannes X.png|70px]]
|marzo 914
|maggio 928 <br>''(morto dopo la deposizione)''
|
|[[Tossignano]], [[Regno d'Italia (Sacro Romano Impero)|Regno d'Italia]]
|Basilica di San Pietro
|-
|123
|'''[[Papa Leone VI|Leone VI]]'''
|[[File:Leo VI.png|70px]]
|maggio 928
|gennaio 929
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|124
|[[Papa Stefano VII|'''Stefano VII''' (VIII)]]
|[[File:Stephanus VII (VIII).png|70px]]
|gennaio 929
|febbraio 931
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|125
|'''[[Papa Giovanni XI|Giovanni XI]]'''
|[[File:Ioannes XI.png|70px]]
|marzo 931
|dicembre 935
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|126
|'''[[Papa Leone VII|Leone VII]]'''
|[[File:Leo VII.png|70px]]
|3 gennaio 936
|13 luglio 939
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|127
|[[Papa Stefano VIII|'''Stefano VIII''' (IX)]]
|[[File:Stephanus VIII (IX).png|70px]]
|14 luglio 939
|ottobre 942
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|128
|'''[[Papa Marino II|Marino II]]'''
|[[File:Marinus II.png|70px]]
|30 ottobre 942
|maggio 946
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|129
|'''[[Papa Agapito II|Agapito II]]'''
|[[File:Agapetus II.png|70px]]
|10 maggio 946
|dicembre 955
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|130
|'''[[Papa Giovanni XII|Giovanni XII]]'''
|[[File:Ioannes XII.png|70px]]
|16 dicembre 955<br>26 febbraio 964
|6 dicembre 963<br>14 maggio 964
|Ottaviano dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|131
|'''[[Papa Leone VIII|Leone VIII]]'''
|[[File:Depiction of Leo VIII from the Nuremberg Chronicle. Published in 1493.png|70px]]
|6 dicembre 963<br>23 giugno 964
|26 febbraio 964<br>1º marzo 965
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|132
|'''[[Papa Benedetto V|Benedetto V]]'''
|[[File:Benedictus V.png|70px]]
|22 maggio 964
|23 giugno 964<br>''(morto il 4 luglio 966)''
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|133
|'''[[Papa Giovanni XIII|Giovanni XIII]]'''
|[[File:Ioannes XIII.png|70px]]
|1º ottobre 965
|6 settembre 972
|Giovanni dei [[Crescenzi]]
|Roma, Stato Pontificio
|[[Basilica di San Paolo fuori le mura]]
|-
|134
|'''[[Papa Benedetto VI|Benedetto VI]]'''
|[[File:Benedictus VI.png|70px]]
|19 gennaio 973
|giugno 974
|
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|135
|'''[[Papa Benedetto VII|Benedetto VII]]'''
|[[File:Benedictus VII.png|70px]]
|ottobre 974
|10 luglio 983
|
|Roma, Stato Pontificio
|[[Basilica di Santa Croce in Gerusalemme]]
|-
|136
|'''[[Papa Giovanni XIV|Giovanni XIV]]'''
|[[File:Ioannes XIV.png|70px]]
|dicembre 983
|20 agosto 984
|Pietro Canepanova
|[[Pavia]], Regno d'Italia
|Basilica di San Pietro
|-
|137
|'''[[Papa Giovanni XV|Giovanni XV]]'''
|[[File:Ioannes XV.png|70px]]
|agosto 985
|marzo 996
|Giovanni di Gallina Alba
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|138
|'''[[Papa Gregorio V|Gregorio V]]'''
|[[File:Gregorius V.png|70px]]
|3 maggio 996
|18 febbraio 999
|Bruno von Kärnten (di Carinzia)
|[[Ducato di Baviera]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|139
|'''[[Papa Silvestro II|Silvestro II]]'''
|[[File:Silvester II.png|70px]]
|2 aprile 999
|12 maggio 1003
|Gerbert d'Aurillac
|[[Saint-Simon (Cantal)|Belliac]] ([[Alvernia]]), [[Francia medievale|Regno di Francia]]
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
== II millennio ==
=== XI secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|140
|'''[[Papa Giovanni XVII|Giovanni XVII]]'''
|[[File:Ioannes XVIII.png|70px]]
|16 maggio 1003
|6 novembre 1003
|Giovanni Sicco
|[[Rapagnano]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|141
|'''[[Papa Giovanni XVIII|Giovanni XVIII]]'''
|[[File:Ioannes XIX.png|70px]]
|25 dicembre 1003
|18 luglio 1009
|Giovanni Fasano o Carminati
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|142
|'''[[Papa Sergio IV|Sergio IV]]'''
|[[File:Sergius IV.png|70px]]
|31 luglio 1009
|12 maggio 1012
|Pietro Boccapecora o Boccadiporco
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|143
|'''[[Papa Benedetto VIII|Benedetto VIII]]'''
|[[File:Benedictus VIII.png|70px]]
|18 maggio 1012
|9 aprile 1024
|Teofilatto II dei [[conti di Tuscolo]]
|[[Roma]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|144
|'''[[Papa Giovanni XIX|Giovanni XIX]]'''
|[[File:John XIX (XX).png|70px]]
|maggio 1024
|ottobre 1032
|Romano dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|145
|'''[[Papa Benedetto IX|Benedetto IX]]'''
|[[File:Benedictus IX.png|70px]]
|ottobre 1032
|settembre 1044
|Teofilatto III dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|[[Abbazia territoriale di Santa Maria di Grottaferrata]]
|-
|146
|'''[[Papa Silvestro III|Silvestro III]]'''
|[[File:Pope Sylvester III – Nuremberg chronicles f 188v 1.jpg|70px]]
|13 gennaio 1045
|10 marzo 1045<br>''(morto nel 1062)''
|Giovanni dei [[Ottaviani|Crescenzi Ottaviani]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|147
|'''[[Papa Benedetto IX|Benedetto IX]]'''
|[[File:Benedictus IX.png|70px]]
|10 marzo 1045
|1º maggio 1045
|Teofilatto III dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Abbazia territoriale di Santa Maria di Grottaferrata
|-
|148
|'''[[Papa Gregorio VI|Gregorio VI]]'''
|[[File:Gregorius VI.png|70px]]
|5 maggio 1045
|20 dicembre 1046<br>''(morto tra ottobre e dicembre 1047)''
|Giovanni Graziano [[Pierleoni]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|149
|'''[[Papa Clemente II|Clemente II]]'''
|[[File:Urbanus II.png|70px]]
|24 dicembre 1046
|9 ottobre 1047
|Suidger von Morsleben-Hornburg
|[[Hornburg (Schladen-Werla)|Hornburg]], [[Ducato di Sassonia]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Duomo di Bamberga]]
|-
|150
|'''[[Papa Benedetto IX|Benedetto IX]]'''
|[[File:Benedictus IX.png|70px]]
|8 novembre 1047
|17 luglio 1048<br>''(morto tra il 18 settembre 1055 e il 9 gennaio 1056)''
|Teofilatto III dei [[conti di Tuscolo]]
|Roma, Stato Pontificio
|Abbazia territoriale di Santa Maria di Grottaferrata
|-
|151
|'''[[Papa Damaso II|Damaso II]]'''
|[[File:Damasus II.png|70px]]
|17 luglio 1048
|9 agosto 1048
|Poppo von Brixen, Poppo von Bayern o Poppone de' Curagnoni di Bressanone
|Pildenau, [[Ducato di Baviera]] (SRI)
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]]
|-
|152
|[[Papa Leone IX|San '''Leone IX''']]
|[[File:Leo IX.png|70px]]
|12 febbraio 1049
|19 aprile 1054
|Bruno von Egisheim-Dagsburg
|[[Eguisheim]] ([[Alsazia]]), [[Ducato di Svevia]] (SRI)
|Basilica di San Pietro
|-
|153
|'''[[Papa Vittore II|Vittore II]]'''
|[[File:Victor II (Papa).png|70px]]
|13 aprile 1055
|28 luglio 1057
|Gebhard II von Calw-Dollnstein-Hirschberg
|Ducato di Svevia (?) (SRI)
|[[Duomo di Ravenna|Basilica Ursiana]], [[Ravenna]]
|-
|154
|[[Papa Stefano IX|'''Stefano IX''' (X)]]
|[[File:Stephen IX (X).jpg|70px]]
|2 agosto 1057
|29 marzo 1058
|Frederic Gozzelon de Lorraine (in tedesco Friedrich Gozzelon von Lothringen) o Federico Gozzelon dei duchi di Lorena
|[[Ducato di Lorena]] (SRI)
|[[Chiesa di Santa Reparata]], [[Firenze]]
|-
|155
|'''[[Papa Niccolò II|Niccolò II]]'''
|[[File:Pope Nicholas II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1058|6 dicembre 1058]]
|27 luglio 1061
|Gerard de Bourgogne o Gerardo di Borgogna
|[[Mercury (Francia)|Chevron]], [[Contea di Savoia]] (SRI)
|Chiesa di Santa Reparata, Firenze
|-
|156
|'''[[Papa Alessandro II|Alessandro II]]'''
|[[File:Alexander II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1061|1º ottobre 1061]]
|21 aprile 1073
|Anselmo da Baggio
|[[Baggio (Milano)|Baggio]] (oggi [[Milano]]), [[Sacro Romano Impero]]
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|157
|[[Papa Gregorio VII|San '''Gregorio VII''']]
|[[File:Gregorius VII.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1073|22 aprile 1073]]
|25 maggio 1085
|Ildebrando di Soana
|[[Sovana]] ([[Provincia di Grosseto|Grosseto]]), [[Marca di Tuscia|Margraviato di Toscana]] (SRI)
|[[Cattedrale di Salerno]]
|-
|158
|[[Papa Vittore III|Beato '''Vittore III''']]
|[[File:Victor III.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1086|24 maggio 1086]]
|16 settembre 1087
|Dauferio Epifani Del Zotto (detto Desiderio da Montecassino)
|[[Benevento]], [[Ducato di Benevento|Principato di Benevento]]
|[[Abbazia di Montecassino]]
|-
|159
|[[Papa Urbano II|Beato '''Urbano II''']]
|[[File:Urbanus II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1088|12 marzo 1088]]
|29 luglio 1099
|Odon o Eudes (Ottone) de Lagery o de [[Châtillon (famiglia)|Châtillon]]
|Lagery, [[Châtillon-sur-Marne]], Contea di Champagne ([[Francia medievale|Francia]])
|Basilica di San Pietro
|-
|160
|'''[[Papa Pasquale II|Pasquale II]]'''
|[[File:Paschalis II.png|70px]]
|[[Elezione papale del 1099|13 agosto 1099]]
|21 gennaio 1118
|Rainerio Raineri di Bleda
|[[Santa Sofia (Italia)|Bleda]], Margraviato di Toscana (SRI)
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XII secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|161
|'''[[Papa Gelasio II|Gelasio II]]'''
|[[File:Gelasius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1118|24 gennaio 1118]]
|29 gennaio 1119
|Giovanni dei [[Caetani]] Coniuolo, Giovanni Caetani o Giovanni di Gaeta
|[[Gaeta]], [[Ducato di Gaeta]]
|[[Abbazia di Cluny]]
|-
|162
|'''[[Papa Callisto II|Callisto II]]'''
|[[File:Callistus II (Papa).png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1119|2 febbraio 1119]]
|13 dicembre 1124
|Gui de Bourgogne o Guido dei conti di Borgogna
|[[Quingey]], [[Franca Contea#Storia|Franca Contea di Borgogna]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|163
|'''[[Papa Onorio II|Onorio II]]'''
|[[File:Honorius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1124|15 dicembre 1124]]
|13 febbraio 1130
|Lamberto Scannabecchi da Fiagnano
|[[San Martino in Pedriolo|Fiagnano]], [[Romagna]] (''de facto'' [[Sacro Romano Impero]])
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|164
|'''[[Papa Innocenzo II|Innocenzo II]]'''
|[[File:Innocentius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1130|14 febbraio 1130]]
|24 settembre 1143
|Gregorio [[Papareschi]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di Santa Maria in Trastevere]]
|-
|165
|'''[[Papa Celestino II|Celestino II]]'''
|[[File:Caelestinus II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1143|26 settembre 1143]]
|8 marzo 1144
|Guido Guelfuccio de Castello
|[[Città di Castello]], Sacro Romano Impero
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|166
|'''[[Papa Lucio II|Lucio II]]'''
|[[File:Lucius II.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1144|12 marzo 1144]]
|15 febbraio 1145
|Gherardo [[Caccianemici|Caccianemici dall'Orso]]
|[[Bologna]], Sacro Romano Impero
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|167
|[[Papa Eugenio III|Beato '''Eugenio III''']]
|[[File:Eugenius III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1145|15 febbraio 1145]]
|8 luglio 1153
|Pietro Bernardo dei Paganelli
|[[Montemagno (Calci)|Montemagno]], [[Repubblica di Pisa]]
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|168
|'''[[Papa Anastasio IV|Anastasio IV]]'''
|[[File:Anastasius IV.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1153|9 luglio 1153]]
|3 dicembre 1154
|Corrado della Suburra
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|169
|'''[[Papa Adriano IV|Adriano IV]]'''
|[[File:Hadrianus IV.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1154|4 dicembre 1154]]
|1º settembre 1159
|Nicholas Breakspear
|[[Abbots Langley]], [[Regno d'Inghilterra]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|170
|'''[[Papa Alessandro III|Alessandro III]]'''
|[[File:Alexander III Papa.png|70x70px]]
|
|[[Elezione papale del 1159|7 settembre 1159]]
|30 agosto 1181
|Rolando Bandinelli
|[[Siena]], [[Repubblica di Siena]] (SRI)
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|171
|'''[[Papa Lucio III|Lucio III]]'''
|[[File:Lucius III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1181|1º settembre 1181]]
|25 novembre 1185
|Ubaldo Allucingoli
|[[Lucca]], [[Marca di Tuscia|Margraviato di Toscana]] (SRI)
|[[Duomo di Verona]]
|-
|172
|'''[[Papa Urbano III|Urbano III]]'''
|[[File:Urbanus III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del 1185|25 novembre 1185]]
|20 ottobre 1187
|Uberto [[Crivelli (famiglia)|Crivelli]]
|[[Cuggiono]], Sacro Romano Impero
|[[Cattedrale di San Giorgio (Ferrara)|Cattedrale di San Giorgio]], [[Ferrara]]
|-
|173
|'''[[Papa Gregorio VIII|Gregorio VIII]]'''
|[[File:Gregorius VIII.png|70px]]
|
|[[Elezione papale dell'ottobre 1187|21 ottobre 1187]]
|17 dicembre 1187
|Alberto di Morra
|[[Benevento]], Stato Pontificio
|[[Duomo di Pisa]]
|-
|174
|'''[[Papa Clemente III|Clemente III]]'''
|[[File:Clemens III.png|70px]]
|
|[[Elezione papale del dicembre 1187|19 dicembre 1187]]
|25 marzo 1191
|Paolo Scolari
|Roma, Stato Pontificio
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|175
|'''[[Papa Celestino III|Celestino III]]'''
|[[File:Caelestinus III.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus III.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1191|10 aprile 1191]]
|8 gennaio 1198
|Giacinto Bobone [[Orsini]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
|176
|'''[[Papa Innocenzo III|Innocenzo III]]'''
|[[File:Innocentius III.png|70px]]
|[[File:C o a popes Conti di Segni.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1198|8 gennaio 1198]]
|16 luglio 1216
|Lotario dei [[conti di Segni]]
|[[Gavignano (Italia)|Gavignano]], Stato Pontificio
|Basilica di San Giovanni in Laterano
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XIII secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|177
|'''[[Papa Onorio III|Onorio III]]'''
|[[File:Honorius III.png|70px]]
|[[File:C o a Savelli Popes.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1216|18 luglio 1216]]
|18 marzo 1227
|Cencio [[Savelli (famiglia)|Savelli]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]]
|-
|178
|'''[[Papa Gregorio IX|Gregorio IX]]'''
|[[File:Gregorius IX.png|70px]]
|[[File:C o a popes Conti di Segni.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1227|19 marzo 1227]]
|22 agosto 1241
|Ugolino di Anagni (indicato anche come dei [[conti di Segni]])
|[[Anagni]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|179
|'''[[Papa Celestino IV|Celestino IV]]'''
|[[File:Caelestinus IV.png|80px]]
|[[File:C o a Celestinus IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1241|25 ottobre 1241]]
|10 novembre 1241
|Goffredo [[Castiglioni (famiglia)|Castiglioni]] Castiglione
|[[Milano]], [[Sacro Romano Impero]]
|Basilica di San Pietro
|-
|180
|'''[[Papa Innocenzo IV|Innocenzo IV]]'''
|[[File:Innocentius IV.png|70px]]
|[[File:C o a Fieschi Popes.svg|69x69px]]
|[[Elezione papale del 1243|25 giugno 1243]]
|7 dicembre 1254
|Sinibaldo [[Fieschi]] dei conti di Lavagna
|[[Manarola]], [[Repubblica di Genova]]
|[[Duomo di Napoli]]
|-
|181
|'''[[Papa Alessandro IV|Alessandro IV]]'''
|[[File:Alexander IV.png|80px]]
|[[File:C o a popes Conti di Segni.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1254|12 dicembre 1254]]
|25 maggio 1261
|Rinaldo dei signori di Jenne (indicato anche come dei [[conti di Segni]])
|[[Jenne]], Stato Pontificio
|[[Cattedrale di San Lorenzo (Viterbo)|Cattedrale di San Lorenzo]], [[Viterbo]]
|-
|182
|'''[[Papa Urbano IV|Urbano IV]]'''
|[[File:Urbanus IV.png|70px]]
|[[File:C o a Urban IV.svg|69x69px]]
|[[Elezione papale del 1261|29 agosto 1261]]
|2 ottobre 1264
|Jacques Pantaleon
|[[Troyes]], Contea di Champagne ([[Francia medievale|Francia]])
|[[Cattedrale di San Lorenzo (Perugia)|Cattedrale di San Lorenzo]], [[Perugia]]
|-
|183
|'''[[Papa Clemente IV|Clemente IV]]'''
|[[File:Clemens IV.png|70px]]
|[[File:C o a Clemens IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1264-1265|5 febbraio 1265]]
|29 novembre 1268
|Gui Foucois o Guy Le Gros Foulquois o Foulques (italianizzato in Guido il Grosso Fulcodi)
|[[Saint-Gilles (Gard)|Saint-Gilles-du-Gard]], [[Contea di Tolosa]] ([[Francia medievale|Francia]])
|[[Basilica di San Francesco alla Rocca]], Viterbo
|-
|184
|[[Papa Gregorio X|Beato '''Gregorio X''']]
|[[File:Gregorius X.png|70px]]
|[[File:C o a Gregorius X.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1268-1271|1º settembre 1271]]
|10 gennaio 1276
|Tedaldo (o Tebaldo o Teobaldo) Visconti
|[[Piacenza]], Sacro Romano Impero
|[[Cattedrale dei Santi Pietro e Donato|Cattedrale di San Donato]], [[Arezzo]]
|-
|185
|[[Papa Innocenzo V|Beato '''Innocenzo V''']]
|[[File:Innocentius V.png|70px]]
|[[File:Innocentius V (b).svg|68x68px]]
|[[Conclave del gennaio 1276|21 gennaio 1276]]
|22 giugno 1276
|Pierre de Tarentaise (italianizzato in Pietro di Tarantasia)
|[[Champagny-en-Vanoise|Champagny]], [[Contea di Savoia]] ([[Sacro Romano Impero|SRI]])
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|186
|'''[[Papa Adriano V|Adriano V]]'''
|[[File:Hadrianus V.png|80px]]
|[[File:C o a Fieschi Popes.svg|68x68px]]
|[[Conclave del luglio 1276|11 luglio 1276]]
|18 agosto 1276
|Ottobono [[Fieschi]] dei conti di Lavagna
|[[Genova]], [[Repubblica di Genova]]
|Basilica di San Francesco alla Rocca, Viterbo
|-
|187
|'''[[Papa Giovanni XXI|Giovanni XXI]]'''
|[[File:Ioannes XXI.png|70px]]
|[[File:C o a Johannes XXI.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del settembre 1276|16 settembre 1276]]
|20 maggio 1277
|Pedro Julião o Pedro Julião Rebolo (detto Petrus Iuliani o Pietro di Giuliano o Pietro Ispano o Pedro Hispano o Petrus Hispanus)
|[[Lisbona]], [[Regno del Portogallo]]
|Cattedrale di San Lorenzo, Viterbo
|-
|188
|'''[[Papa Niccolò III|Niccolò III]]'''
|[[File:Nicolaus III.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus III.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1277|25 novembre 1277]]
|22 agosto 1280
|Giovanni Gaetano [[Orsini]]
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|189
|'''[[Papa Martino IV|Martino IV]]'''
|[[File:Martinus IV.png|70px]]
|[[File:C o a Martinus IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1280-1281|22 febbraio 1281]]
|29 marzo 1285
|Simon de Brion
|[[Montpensier]], [[Francia medievale|Regno di Francia]]
|Cattedrale di San Lorenzo, Perugia
|-
|190
|'''[[Papa Onorio IV|Onorio IV]]'''
|[[File:Honorius IV.png|70px]]
|[[File:C o a Savelli Popes.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1285|2 aprile 1285]]
|3 aprile 1287
|Giacomo [[Savelli (famiglia)|Savelli]]
|[[Roma]], Stato Pontificio
|[[Basilica di Santa Maria in Aracoeli]]
|-
|191
|'''[[Papa Niccolò IV|Niccolò IV]]'''
|[[File:Nicolaus IV.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus IV.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1287-1288|15 febbraio 1288]]
|4 aprile 1292
|Girolamo Masci
|[[Ascoli Piceno]], Stato Pontificio
|Basilica di Santa Maria Maggiore
|-
|192
|[[Papa Celestino V|San '''Celestino V''']]
|[[File:Caelestinus V.png|70px]]
|[[File:C o a Celestinus V.svg|68x68px]]
|[[Elezione papale del 1292-1294|5 luglio 1294]]
|13 dicembre 1294<br>''(morto il 19 maggio 1296)''
|Pietro Angelerio (o Angeleri), detto Pietro da Morrone e venerato come Pietro Celestino
|[[Molise]], [[Regno di Sicilia]]
|[[Basilica di Santa Maria di Collemaggio]], [[L'Aquila]]
|-
|193
|'''[[Papa Bonifacio VIII|Bonifacio VIII]]'''
|[[File:Bonifacius VIII.png|70px]]
|[[File:C o a Bonifacius VIII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1294|24 dicembre 1294]]
|11 ottobre 1303
|Benedetto [[Caetani]]
|[[Anagni]], Stato Pontificio
|Grotte Vaticane
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XIV secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|194
|[[Papa Benedetto XI|Beato '''Benedetto XI''']]
|[[File:Benedictus XI.png|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XI.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1303|22 ottobre 1303]]
|7 luglio 1304
|Niccolò (o Nicolò) di Boccassio, o di Boccassino o Boccassini
|[[Treviso]], [[Sacro Romano Impero]]
|[[Basilica di San Domenico (Perugia)|Basilica di San Domenico]], [[Perugia]]
|-
|195
|'''[[Papa Clemente V|Clemente V]]'''
|[[File:Clemens V.png|70px]]
|[[File:C o a Clemens V.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1304-1305|5 giugno 1305]]
|20 aprile 1314
|Bertrand de Got, de Goth o de Gouth
|[[Villandraut]], [[Francia medievale|Regno di Francia]]
|Chiesa di Notre-Dame, [[Uzeste]]
|-
|196
|'''[[Papa Giovanni XXII|Giovanni XXII]]'''
|[[File:Ioannes XXII.png|70px]]
|[[File:C o a Johannes XXII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1314-1316|7 agosto 1316]]
|4 dicembre 1334
|Jacques-Arnaud Duèze o d'Euse
|[[Cahors]], Regno di Francia
|[[Cattedrale di Avignone]]
|-
|197
|'''[[Papa Benedetto XII|Benedetto XII]]'''
|[[File:Benedictus XII.png|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1334|20 dicembre 1334]]
|25 aprile 1342
|Jacques Fornièr
|[[Saverdun]], [[Contea di Foix]] ([[Francia medievale|Francia]])
|Cattedrale di Avignone
|-
|198
|'''[[Papa Clemente VI|Clemente VI]]'''
|[[File:Clemens VI, Papa.png|70px]]
|[[File:C o a Beaufort Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1342|7 maggio 1342]]
|6 dicembre 1352
|Pierre Roger
|[[Rosiers-d'Égletons]], Regno di Francia
|[[Abbazia di Chaise-Dieu|Abbazia di La Chaise-Dieu]]
|-
|199
|'''[[Papa Innocenzo VI|Innocenzo VI]]'''
|[[File:Innocentius VI.png|70px]]
|[[File:C o a Inocentius VI.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1352|18 dicembre 1352]]
|12 settembre 1362
|Étienne Aubert
|[[Beyssac]], Regno di Francia
|Certosa di Notre-Dame-du-val-de-Bénédiction, [[Villeneuve-lès-Avignon]]
|-
|200
|[[Papa Urbano V|Beato '''Urbano V''']]
|[[File:Urbanus V.png|70px]]
|[[File:C o a Urbanus V.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1362|28 settembre 1362]]
|19 dicembre 1370
|Guillaume de Grimoard
|[[Le Pont-de-Montvert]], Regno di Francia
|[[Abbazia di San Vittore (Marsiglia)|Abbazia di San Vittore]], [[Marsiglia]]
|-
|201
|'''[[Papa Gregorio XI|Gregorio XI]]'''
|[[File:Gregorius XI.png|70px]]
|[[File:C o a Beaufort Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1370|30 dicembre 1370]]
|26 marzo 1378
|Pierre Roger de Beaufort
|[[Rosiers-d'Égletons]], Regno di Francia
|[[Basilica di Santa Francesca Romana]]
|-
|202
|'''[[Papa Urbano VI|Urbano VI]]'''
|[[File:Urbanus VI.png|70px]]
|[[File:C o a Urbanus VI.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1378|8 aprile 1378]]
|15 ottobre 1389
|Bartolomeo Prignano
|[[Itri]], [[Regno di Napoli]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|203
|'''[[Papa Bonifacio IX|Bonifacio IX]]'''
|[[File:Bonifacius IX.png|70px]]
|[[File:C o a Bonifatius IX.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1389|2 novembre 1389]]
|1º ottobre 1404
|Pietro [[Tomacelli]]
|[[Casarano]], Regno di Napoli
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XV secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|204
|'''[[Papa Innocenzo VII|Innocenzo VII]]'''
|[[File:Innocentius VII.png|70px]]
|[[File:C o a Inocentius VII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1404|17 ottobre 1404]]
|6 novembre 1406
|Cosimo de' Migliorati
|[[Sulmona]], [[Regno di Napoli]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|205
|'''[[Papa Gregorio XII|Gregorio XII]]'''
|[[File:Gregorius XII.png|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1406|30 novembre 1406]]
|4 luglio 1415<br>''(morto il 18 ottobre 1417)''
|Angelo [[Correr]]
|[[Venezia]], [[Repubblica di Venezia]]
|[[Concattedrale di San Flaviano]], [[Recanati]]
|-
|206
|'''[[Papa Martino V|Martino V]]'''
|[[File:Martinus V.png|70px]]
|[[File:C o a Martinus V.svg|60x60px]]
|[[Concilio di Costanza|11 novembre 1417]]
|20 febbraio 1431
|Oddone (o Ottone) [[Colonna (famiglia)|Colonna]]
|[[Genazzano]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|207
|'''[[Papa Eugenio IV|Eugenio IV]]'''
|[[File:Eugenius IV, Papa.png|70px]]
|[[File:C o a Eugenius IV.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1431|3 marzo 1431]]
|23 febbraio 1447
|Gabriele [[Condulmer]]
|Venezia, [[Repubblica di Venezia]]
|[[Chiesa di San Salvatore in Lauro|San Salvatore in Lauro]]
|-
|208
|'''[[Papa Niccolò V|Niccolò V]]'''
|[[File:Nicolaus V.png|70px]]
|[[File:C o a Nicolaus V.svg|69x69px]]
|[[Conclave del 1447|6 marzo 1447]]
|24 marzo 1455
|Tommaso Parentucelli
|[[Sarzana]], [[Repubblica di Genova]]
|Grotte Vaticane
|-
|209
|'''[[Papa Callisto III|Callisto III]]'''
|[[File:Callistus III.png|70px]]
|[[File:C o a Callistus III.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1455|8 aprile 1455]]
|6 agosto 1458
|Alfons de Borja y Cabanilles (italianizzato Alfonso de [[Borgia]])
|[[Canals (Spagna)|Torre de Canals]], [[Regno di Valencia]]
|[[Chiesa di Santa Maria in Monserrato degli Spagnoli]]
|-
|210
|'''[[Papa Pio II|Pio II]]'''
|[[File:Pius II.png|70px]]
|[[File:C o a Piccolomini Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1458|19 agosto 1458]]
|14 agosto 1464
|Enea Silvio Bartolomeo [[Piccolomini]]
|[[Pienza|Corsignano]], [[Repubblica di Siena]]
|[[Basilica di Sant'Andrea della Valle]]
|-
|211
|'''[[Papa Paolo II|Paolo II]]'''
|[[File:Paulus II.png|70px]]
|[[File:C o a Paulus II.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1464|30 agosto 1464]]
|26 luglio 1471
|Pietro [[Barbo (famiglia)|Barbo]]
|Venezia, [[Repubblica di Venezia]]
|Grotte Vaticane
|-
|212
|'''[[Papa Sisto IV|Sisto IV]]'''
|[[File:Sixtus IV, Papa.png|60x60px]]
|[[File:C o a popes Della Rovere.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1471|9 agosto 1471]]
|12 agosto 1484
|Francesco [[Della Rovere]]
|[[Celle Ligure]], Repubblica di Genova
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|213
|'''[[Papa Innocenzo VIII|Innocenzo VIII]]'''
|[[File:Innocentius VIII.png|70px]]
|[[File:C o a Inocentius VIII.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1484|29 agosto 1484]]
|25 luglio 1492
|Giovanni Battista [[Cybo]]
|[[Genova]], Repubblica di Genova
|Basilica di San Pietro
|-
|214
|'''[[Papa Alessandro VI|Alessandro VI]]'''
|[[File:Alexander VI.png|70px]]
|[[File:C o a Alexander VI.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1492|11 agosto 1492]]
|18 agosto 1503
|Roderic Llançol de Borja (italianizzato Rodrigo [[Borgia]])
|Xàtiva, Regno di Valencia
|Chiesa di Santa Maria in Monserrato degli Spagnoli
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XVI secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|215
|'''[[Papa Pio III|Pio III]]'''
|[[File:PiusIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Piccolomini Popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del settembre 1503|22 settembre 1503]]
|18 ottobre 1503
|Francesco Nanni Todeschini [[Piccolomini]]
|[[Sarteano]], [[Repubblica di Siena]]
|[[Basilica di Sant'Andrea della Valle]]
|-
|216
|'''[[Papa Giulio II|Giulio II]]'''
|[[File:Pope Julius II.jpg|70px]]
|[[File:C o a popes Della Rovere.svg|60x60px]]
|[[Conclave dell'ottobre 1503|1º novembre 1503]]
|21 febbraio 1513
|Giuliano [[Della Rovere]]
|[[Albisola Superiore|Albisola]], [[Repubblica di Genova]]
|Cenotafio nella [[Basilica di San Pietro in Vincoli]] - sepolto nella [[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|217
|'''[[Papa Leone X|Leone X]]'''
|[[File:Pope-leo10.jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1513|9 marzo 1513]]
|1º dicembre 1521
|Giovanni di Lorenzo de' [[Medici]]
|[[Firenze]], [[Repubblica fiorentina]]
|[[Basilica di Santa Maria sopra Minerva|Santa Maria sopra Minerva]]
|-
|218
|'''[[Papa Adriano VI|Adriano VI]]'''
|[[File:Portrait of Pope Adrian VI (after Jan van Scorel).jpg|70px]]
|[[File:C o a Hadrianus VI.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1521-1522|9 gennaio 1522]]
|14 settembre 1523
|Adriaan Florenszoon (originariamente Floriszoon) Boeyens d'Edel
|[[Utrecht]], [[Principato vescovile di Utrecht]], [[Sacro Romano Impero]]
|[[Chiesa di Santa Maria dell'Anima|Santa Maria dell'Anima]]
|-
|219
|'''[[Papa Clemente VII|Clemente VII]]'''
|[[File:El papa Clemente VII, por Sebastiano del Piombo.jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1523|19 novembre 1523]]
|25 settembre 1534
|Giulio Zanobi di Giuliano de' [[Medici]]
|Firenze, Repubblica fiorentina
|Santa Maria sopra Minerva
|-
|220
|'''[[Papa Paolo III|Paolo III]]'''
|[[File:Portrait of Pope Paul III Farnese (by Titian) - National Museum of Capodimonte.jpg|70px]]
|[[File:C o a Paulus III.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1534|13 ottobre 1534]]
|10 novembre 1549
|Alessandro [[Farnese]]
|[[Canino (Italia)|Canino]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|221
|'''[[Papa Giulio III|Giulio III]]'''
|[[File:Girolamo Sicciolante - Paus Julius IIIFXD.jpg|70px]]
|[[File:C o a Iulius III.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1549-1550|7 febbraio 1550]]
|23 marzo 1555
|Giovanni Maria [[Ciocchi del Monte (famiglia)|Ciocchi Del Monte]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|222
|'''[[Papa Marcello II|Marcello II]]'''
|[[File:Portrait of Pope Marcellus II Cervini (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|70px]]
|[[File:C o a Marcelus II.svg|60x60px]]
|[[Conclave dell'aprile 1555|9 aprile 1555]]
|1º maggio 1555
|Marcello [[Cervini]] degli Spannocchi
|[[Montefano]], Stato Pontificio
|Grotte Vaticane
|-
|223
|'''[[Papa Paolo IV|Paolo IV]]'''
|[[File:Pope Paul IV – Jacopino Conte (Manner), ca. 1560.jpg|70px]]
|[[File:C o a Paulus IV.svg|60x60px]]
|[[Conclave del maggio 1555|23 maggio 1555]]
|18 agosto 1559
|Gian Pietro [[Carafa]]
|[[Capriglia Irpina]], [[Regno di Napoli]]
|Santa Maria sopra Minerva
|-
|224
|'''[[Papa Pio IV|Pio IV]]'''
|[[File:Portrait of Pope Pius IV, three-quarter-length, seated at a draped table (Circle of Scipione Pulzone).jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1559|25 dicembre 1559]]
|9 dicembre 1565
|Giovanni Angelo dei [[Medici di Marignano]]
|[[Milano]], [[Ducato di Milano]]
|[[Basilica di Santa Maria degli Angeli e dei Martiri]]
|-
|225
|[[Papa Pio V|San '''Pio V''']]
|[[File:Bartolomeo Passarotti - Pius V.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius V.svg|60x60px]]
|[[Conclave del 1565-1566|7 gennaio 1566]]
|1º maggio 1572
|Antonio Michele [[Ghislieri (famiglia)|Ghislieri]]
|[[Bosco Marengo|Bosco]], Ducato di Milano
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]]
|-
|226
|'''[[Papa Gregorio XIII|Gregorio XIII]]'''
|[[File:Lavinia Fontana - Portrait of Pope Gregory XIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XIII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1572|13 maggio 1572]]
|10 aprile 1585
|Ugo [[Boncompagni (famiglia)|Boncompagni]]
|[[Bologna]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|227
|'''[[Papa Sisto V|Sisto V]]'''
|[[File:Portrait of Pope Sixtus V.jpg|70px]]
|[[File:C o a Sixtus V.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1585|24 aprile 1585]]
|27 agosto 1590
|Felice di Peretto da Montalto o Felice Peretti
|[[Grottammare]], Stato Pontificio
|Basilica di Santa Maria Maggiore
|-
|228
|'''[[Papa Urbano VII|Urbano VII]]'''
|[[File:Portrait of Pope Urban VII Castagna (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|70px]]
|[[File:C o a Urbanus VII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del settembre 1590|15 settembre 1590]]
|27 settembre 1590
|Giovanni Battista Castagna
|[[Roma]], Stato Pontificio
|Santa Maria Sopra Minerva
|-
|229
|'''[[Papa Gregorio XIV|Gregorio XIV]]'''
|[[File:Roman School – Portrait of Pope Gregory XIV (16th Century).jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XIV.svg|59x59px]]
|[[Conclave dell'ottobre-dicembre 1590|5 dicembre 1590]]
|16 ottobre 1591
|Niccolò [[Sfondrati]]
|[[Somma Lombardo]], Ducato di Milano
|Basilica di San Pietro
|-
|230
|'''[[Papa Innocenzo IX|Innocenzo IX]]'''
|[[File:Portrait of Pope Innocent IX (Fidenza Cathedral Museum - Museo del Duomo di Fidenza, Fidenza).jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius IX.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1591|29 ottobre 1591]]
|30 dicembre 1591
|Giovanni Antonio Facchinetti de Nuce
|Bologna, Stato Pontificio
|Grotte Vaticane
|-
|231
|'''[[Papa Clemente VIII|Clemente VIII]]'''
|[[File:Papst Clemens VIII Italian 17th century.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem VIII.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1592|30 gennaio 1592]]
|3 marzo 1605
|Ippolito [[Aldobrandini]]
|[[Fano]], Stato Pontificio
|Basilica di Santa Maria Maggiore
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XVII secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|232
|'''[[Papa Leone XI|Leone XI]]'''
|[[File:Pope Leo XI - Portrait.jpg|70px]]
|[[File:C o a Medici popes.svg|60x60px]]
|[[Conclave del marzo 1605|1 aprile 1605]]
|27 aprile 1605
|Alessandro di Ottaviano dei [[Medici di Ottajano]]
|[[Firenze]], [[Granducato di Toscana|Ducato di Firenze]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|233
|'''[[Papa Paolo V|Paolo V]]'''
|[[File:Pope Paul V.jpg|70px]]
|[[File:C o a Paulus V.svg|59x59px]]
|[[Conclave del maggio 1605|16 maggio 1605]]
|28 gennaio 1621
|Camillo [[Borghese (famiglia)|Borghese]]
|[[Roma]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]]
|-
|234
|'''[[Papa Gregorio XV|Gregorio XV]]'''
|[[File:(Albi) Cathédrale Sainte-Cécile - Trèsor - Portrait du pape Grégoire XV - PalissyIM81001477.jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XV.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1621|9 febbraio 1621]]
|8 luglio 1623
|Alessandro [[Ludovisi (famiglia)|Ludovisi]]
|[[Bologna]], Stato Pontificio
|[[Chiesa di Sant'Ignazio di Loyola in Campo Marzio|Sant'Ignazio di Loyola in Campo Marzio]]
|-
|235
|'''[[Papa Urbano VIII|Urbano VIII]]'''
|[[File:Pietro da Cortona - Portrait of Urban VIII (ca. 1624-1627) - Google Art Project - edited.jpg|70px]]
|[[File:C o a Urbanus VIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1623|6 agosto 1623]]
|29 luglio 1644
|Maffeo Vincenzo [[Barberini]]
|Firenze, [[Granducato di Toscana]]
|Basilica di San Pietro
|-
|236
|'''[[Papa Innocenzo X|Innocenzo X]]'''
|[[File:PopeInnocentX.jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius X.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1644|15 settembre 1644]]
|7 gennaio 1655
|Giovanni Battista [[Pamphili]]
|Roma, Stato Pontificio
|[[Chiesa di Sant'Agnese in Agone|Sant'Agnese in Agone]]
|-
|237
|'''[[Papa Alessandro VII|Alessandro VII]]'''
|[[File:Alexander VII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Alexander VII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1655|7 aprile 1655]]
|22 maggio 1667
|Fabio [[Chigi]]
|[[Siena]], [[Granducato di Toscana]]
|Basilica di San Pietro
|-
|238
|'''[[Papa Clemente IX|Clemente IX]]'''
|[[File:Pope Clement IX.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem IX.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1667|20 giugno 1667]]
|9 dicembre 1669
|Giulio [[Rospigliosi]]
|[[Pistoia]], [[Granducato di Toscana]]
|Basilica di Santa Maria Maggiore
|-
|239
|'''[[Papa Clemente X|Clemente X]]'''
|[[File:Clement X.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem X.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1669-1670|29 aprile 1670]]
|22 luglio 1676
|Emilio Bonaventura [[Altieri (famiglia)|Altieri]]
|Roma, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|240
|[[Papa Innocenzo XI|Beato '''Innocenzo XI''']]
|[[File:Papa Innocenzo XI Odescalchi.jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius XI.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1676|21 settembre 1676]]
|12 agosto 1689
|Benedetto [[Odescalchi]]
|[[Como]], [[Ducato di Milano]]
|Basilica di San Pietro
|-
|241
|'''[[Papa Alessandro VIII|Alessandro VIII]]'''
|[[File:Portrait of Pope Alexander VIII – Roman School of 17th Century – (unframed).jpg|70px]]
|[[File:C o a Alexander VIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1689|6 ottobre 1689]]
|1º febbraio 1691
|Pietro Vito [[Ottoboni]]
|[[Venezia]], [[Repubblica di Venezia]]
|Basilica di San Pietro
|-
|242
|'''[[Papa Innocenzo XII|Innocenzo XII]]'''
|[[File:Pope Innocent XII.PNG|70px]]
|[[File:C o a Inocentius XII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1691|12 luglio 1691]]
|27 settembre 1700
|Antonio [[Pignatelli (famiglia)|Pignatelli]] di Spinazzola
|[[Spinazzola]], [[Regno di Napoli]]
|Basilica di San Pietro
|-
|243
|'''[[Papa Clemente XI|Clemente XI]]'''
|[[File:Portrait of Pope Clement XI Albani (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XI.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1700|23 novembre 1700]]
|19 marzo 1721
|Giovanni Francesco [[Albani (famiglia romana)|Albani]]
|[[Urbino]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XVIII secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|244
|'''[[Papa Innocenzo XIII|Innocenzo XIII]]'''
|[[File:InnocientXIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Inocentius XIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1721|8 maggio 1721]]
|7 marzo 1724
|Michelangelo [[conti di Segni|Conti]]
|[[Poli (Italia)|Poli]], [[Stato Pontificio]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|245
|'''[[Papa Benedetto XIII|Benedetto XIII]]'''<br>[[Servo di Dio]]
|[[File:Benedetto XIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XIII.svg|50px]]
|[[Conclave del 1724|29 maggio 1724]]
|23 febbraio 1730
|Pietro Francesco [[Orsini]]
|[[Gravina in Puglia]], [[Regno di Napoli]]
|[[Basilica di Santa Maria sopra Minerva|Santa Maria sopra Minerva]]
|-
|246
|'''[[Papa Clemente XII|Clemente XII]]'''
|[[File:Agostino Masucci – Portrait of Pope Clement XII, seated.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XII.svg|50px]]
|[[Conclave del 1730|12 luglio 1730]]
|6 febbraio 1740
|Lorenzo [[Corsini]]
|[[Firenze]], [[Granducato di Toscana]]
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
|247
|'''[[Papa Benedetto XIV|Benedetto XIV]]'''
|[[File:Benoit XIV.jpg|70px]]
|[[File:C o a Benedictus XIV.svg|50px]]
|[[Conclave del 1740|17 agosto 1740]]
|3 maggio 1758
|Prospero Lorenzo [[Lambertini (famiglia)|Lambertini]]
|[[Bologna]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|248
|'''[[Papa Clemente XIII|Clemente XIII]]'''
|[[File:Clemens XIII.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XIII.svg|50px]]
|[[Conclave del 1758|6 luglio 1758]]
|2 febbraio 1769
|Carlo della Torre di [[Rezzonico (famiglia)|Rezzonico]]
|[[Venezia]], [[Repubblica di Venezia]]
|Basilica di San Pietro
|-
|249
|'''[[Papa Clemente XIV|Clemente XIV]]'''
|[[File:Pope Clement XIV portrait in Santarcangelo di Romagna.jpg|70px]]
|[[File:C o a Clementem XIV.svg|59x59px]]
|[[Conclave del 1769|19 maggio 1769]]
|22 settembre 1774
|Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli
|[[Santarcangelo di Romagna]], Stato Pontificio
|[[Basilica dei Santi XII Apostoli]]
|-
|250
|'''[[Papa Pio VI|Pio VI]]'''
|[[File:Popepiusvi.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius VI.svg|50px]]
|[[Conclave del 1774-1775|15 febbraio 1775]]
|29 agosto 1799
|Giovanni Angelo [[Braschi (famiglia)|Braschi]]
|[[Cesena]], Stato Pontificio
|Grotte Vaticane
|-
|251
|'''[[Papa Pio VII|Pio VII]]'''<br>[[Servo di Dio]]
|[[File:Jacques-Louis David 018.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius VII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1799-1800|14 marzo 1800]]
|20 agosto 1823
|Barnaba Niccolò Chiaramonti
|Cesena, Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XIX secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|252
|'''[[Papa Leone XII|Leone XII]]'''
|[[File:Charles Picqué – Portrait de Léon XII (1828).jpg|70px]]
|[[File:C o a Leon XII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1823|28 settembre 1823]]
|10 febbraio 1829
|Annibale Clemente [[Conti della Genga|della Genga]]
|[[Genga]], [[Stato Pontificio]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|253
|'''[[Papa Pio VIII|Pio VIII]]'''
|[[File:Ritratto di Papa Pio VIII, by Clemente Alberi.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius VIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1829|31 marzo 1829]]
|30 novembre 1830
|Francesco Saverio [[Castiglioni (famiglia)|Castiglioni]]
|[[Cingoli]], Stato Pontificio
|Basilica di San Pietro
|-
|254
|'''[[Papa Gregorio XVI|Gregorio XVI]]'''
|[[File:Gregory XVI.jpg|70px]]
|[[File:C o a Gregorius XVI.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1830-1831|2 febbraio 1831]]
|1º giugno 1846
|Bartolomeo Alberto Cappellari
|[[Belluno]], [[Repubblica di Venezia]]
|Basilica di San Pietro
|-
|255
|[[Papa Pio IX|Beato '''Pio IX''']]
|[[File:G.P.A.Healy, Portrait of Pope Pius IX (1871).jpg|senza_cornice|99x99px]]
|[[File:Pio Nono.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1846|16 giugno 1846]]
|7 febbraio 1878
|Giovanni Maria [[Mastai|Mastai Ferretti]]
|[[Senigallia]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Lorenzo fuori le mura]]
|-
|256
|'''[[Papa Leone XIII|Leone XIII]]'''
|[[File:Portrait of Pope Leo XIII, Fabio Cipolla.jpg|senza_cornice|94x94px]]
|[[File:C o a Leon XIII.svg|58x58px]]
|[[Conclave del 1878|20 febbraio 1878]]
|20 luglio 1903
|Vincenzo Gioacchino [[Pecci (famiglia)|Pecci]]
|[[Carpineto Romano]], Stato Pontificio
|[[Basilica di San Giovanni in Laterano]]
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
=== XX secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|257
|[[Papa Pio X|San '''Pio X''']]
|[[File:Papst Pius X-01..jpg|senza_cornice|70px]]
|[[File:C o a Pius X (b).svg|58px]]
|[[Conclave del 1903|4 agosto 1903]]
|20 agosto 1914
|Giuseppe Melchiorre Sarto
|[[Riese Pio X|Riese]], [[Regno Lombardo-Veneto]]
|[[Basilica di San Pietro in Vaticano|Basilica di San Pietro]]
|-
|258
|'''[[Papa Benedetto XV|Benedetto XV]]'''
|[[File:Benedict xv pontifex (cropped).jpg|senza_cornice|70px]]
|[[File:Benedetto XV.svg|58px]]
|[[Conclave del 1914|3 settembre 1914]]
|22 gennaio 1922
|Giacomo della Chiesa
|[[Genova]], [[Regno di Sardegna (1720-1861)|Regno di Sardegna]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|259
|'''[[Papa Pio XI|Pio XI]]'''
|[[File:Portrait of Pope Pius XI Ratti – Grand Seminary, Mechelen.jpg|senza_cornice|70px]]
|[[File:Pio Undicesimo.svg|58px]]
|[[Conclave del 1922|6 febbraio 1922]]
|10 febbraio 1939
|Achille Ratti
|[[Desio]], Regno Lombardo-Veneto
|Grotte Vaticane
|-
|260
|'''[[Papa Pio XII|Pio XII]]'''<br>[[Venerabile]]
|[[File:Papa Pio XII nel 1953.jpg|70px]]
|[[File:C o a Pius XII (2).svg|58px]]
|[[Conclave del 1939|2 marzo 1939]]
|9 ottobre 1958
|Eugenio [[Pacelli (famiglia)|Pacelli]]
|[[Roma]], [[Regno d'Italia (1861-1946)|Regno d'Italia]]
|Grotte Vaticane
|-
|261
|[[Papa Giovanni XXIII|San '''Giovanni XXIII''']]
|[[File:Pope John XXIII, 1958–1963.jpg|70px]]
|[[File:C o a John XXIII.svg|58px]]
|[[Conclave del 1958|28 ottobre 1958]]
|3 giugno 1963
|Angelo Giuseppe Roncalli
|[[Sotto il Monte]], Regno d'Italia
|Basilica di San Pietro
|-
|262
|[[Papa Paolo VI|San '''Paolo VI''']]
|[[File:Paulus VI, by Fotografia Felici, 1969.jpg|70px]]
|[[File:Coat of Arms of Pope Paul VI.svg|58px]]
|[[Conclave del 1963|21 giugno 1963]]
|6 agosto 1978
|Giovanni Battista Montini
|[[Concesio]], Regno d'Italia
|Grotte Vaticane
|-
|263
|[[Papa Giovanni Paolo I|Beato '''Giovanni Paolo I''']]
|[[File:Giovanni-Paolo-I°-5.jpg|70px]]
|[[File:C o a John Paul I.svg|58px]]
|[[Conclave dell'agosto 1978|26 agosto 1978]]
|[[Morte di papa Giovanni Paolo I|28 settembre 1978]]
|Albino Luciani
|[[Canale d'Agordo|Forno di Canale]], Regno d'Italia
|Grotte Vaticane
|-
|264
|[[Papa Giovanni Paolo II|San '''Giovanni Paolo II''']]
|[[File:Gpii.jpg|70px]]
|[[File:Ioannes Paulus IICoAsimple.png|58px]]
|[[Conclave dell'ottobre 1978|16 ottobre 1978]]
|[[Morte di papa Giovanni Paolo II|2 aprile 2005]]
|Karol Wojtyła
|[[Wadowice]], [[Seconda Repubblica di Polonia|Polonia]]
|Basilica di San Pietro
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
== III millennio ==
=== XXI secolo ===
{|class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center; width: 100%;"
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|-
|265
|'''[[Papa Benedetto XVI|Benedetto XVI]]'''
|[[File:Pope Benedict XVI 2 (cropped 2).jpg |70px]]
|align="center"|[[File:BXVI CoA like gfx PioM.svg|58px]]
|[[Conclave del 2005|19 aprile 2005]]
|[[Dimissioni di papa Benedetto XVI|28 febbraio 2013]]<br>''(morto il 31 dicembre 2022)''
|Joseph Ratzinger
|[[Marktl]], [[Repubblica di Weimar|Germania]]
|[[Grotte Vaticane]]
|-
|266
|'''[[Papa Francesco|Francesco]]'''
|[[File: Papa Francesco (2021).jpeg|70px]]
|align="center"|[[File:Coat of arms of Franciscus.svg|58px]]
|[[Conclave del 2013|13 marzo 2013]]
|[[Morte di papa Francesco|21 aprile 2025]]
|Jorge Mario Bergoglio
|[[Buenos Aires]], [[Argentina]]
|[[Basilica di Santa Maria Maggiore]]
|-
|267
|'''[[Papa Leone XIV|Leone XIV]]'''
|[[File:Papa Leon XIV-20251011-54852216541-20251112111339.jpg|70px]]
|align="center"|[[File:Insigne Leonis XIV.svg|58px]]
|[[Conclave del 2025|8 maggio 2025]]
|''in carica''
|Robert Francis Prevost
|[[Chicago]], [[Stati Uniti d'America]]
|
|-
!№
!Nome pontificale
!style="width:52px;" |Ritratto
!style="width:52px;" |Stemma
!Inizio pontificato
!Fine pontificato
!Nome secolare
!Luogo di nascita
!Sepoltura
|}
== Ierfgroussherzog ==
Den '''Ierfgroussherzog''' ass den designéierten Nofollger vum [[Groussherzog]]. Den Ierfgroussherzog gëtt Groussherzog wann den aktuelle Groussherzog wéinst Doud, Récktrëtt oder [[Ofdankung]] net méi weider mécht.
Den Titel vum Ierfgroussherzog bezitt sech op den éischten an direkten Nofollger an der [[konstitutionell Monarchie]] vu Lëtzebuerg. Hien ass normalerweis dat eelst Kand vum regéierende Groussherzog an huet eng offiziell Roll am Staatsliewen, och wann seng Muecht virun allem representativ a virbereedend ass.
D'Successioun vum Troun ass duerch d'[[Lëtzebuerger Constitutioun]] an duerch Hausgesetzer gereegelt. Bis 2011 huet zu Lëtzebuerg d'Prinzip vun der männlecher Primogenitur gegollt, dat heescht, datt männlech Nofollger Prioritéit haten. Zanter enger Reform gouf dat duerch eng absolutt Primogenitur ersat, wou dat eelst Kand, onofhängeg vum Geschlecht, den Troun ierft.
Am Fall vun Doud, Ofdankung oder Récktrëtt vum Groussherzog gëtt den Ierfgroussherzog automatesch säin Nofollger. Dësen Iwwergank geschitt ouni Interregnum, fir d'Kontinuitéit vum Staat ze garantéieren. Eng offiziell Proklamatioun an dacks eng Investitur- oder Vereedegungszeremonie begleeden dëse Wiessel.
== Politik ==
=== USSR ===
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
=== Vietnam ===
* [[Nordvietnam]]
* [[Südvietnam]]
=== Jemen ===
* [[Jemenittesch Arabesch Republik|Nordjemen]]
* [[Südjemen]]
== Terrorismus ==
* [[Huthi-Rebellen]]
* [[Taliban]]
* [[Achs vum Widderstand]]
== Mobilitéit ==
* [[Elektro-Hybridbus]]
* [[Opluedstatioun (Elektrogefier)]]
..Autoen..
…Chargy…
…Superchargy…
..Busser..
* [[Waasserstofffliger]]
== Filmer ==
* Fast and Furious
* Scream
* American Pie
* Naked Gun
* Saw
== Zuelen ==
* Vun 1 bis 100
== Soss ==
* Fändelen a Wope vun all Staat uleeën.
(Wann op Commonscat eppes muss aktualiséiert ginn: {Outdated|…})
(Kategorie:Iwwerschaffen)
(Fir eng faarweg Schabloun: „Eneco-Tour“)
dmj3u9m0eajeshxtj57aetdup74yowu
Wikipedia:Tech News
4
170207
2677028
2676175
2026-05-04T20:42:59Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Technische Neuigkeiten: 2026-19 */
2677028
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vun den '''''Tech News'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Meta-Wiki-Säit [[:m:Tech/News|Tech/News]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2026]]''' - …-->.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-03</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Die Wikimedia Foundation hat auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] und ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]'' einige Leitfragen für den Jahresplan Juli 2026 bis Juni 2027 veröffentlicht. Diese konzentrieren sich auf globale Trends, schnellere und gesündere Experimente, bessere Unterstützung für Neulinge, die Stärkung von Autoren und fortgeschrittenen Nutzern, die Verbesserung der projektübergreifenden Zusammenarbeit sowie den Ausbau und die Bindung der Leserschaft. Rückmeldungen und Ideen sind auf der [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Diskussionsseite]] willkommen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Im Rahmen der aktuellen Arbeit des Teams Community-Tech am Projekt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple Beobachtungslisten]] wird als erster Schritt zur Unterstützung multipler Beobachtungslisten die Anzeige von [[Special:EditWatchlist|Beobachtungsliste bearbeiten]] aktualisiert. Zusätzlich wird die Seitennavigation der [[Special:Search|Suche]] ebenfalls angepasst, um den Wunsch nach einer [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Überarbeitung der Seitennavigation]] zu erfüllen. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ist eine MediaWiki-[[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]], mit der du deine Beobachtungslisten aus verschiedenen Wikis auf derselben Seite betrachten kannst. Sie wurde kürzlich aktualisiert und ähnelt nun mehr der regulären Beobachtungsliste. Dazu gehört die Unterstützung temporärer Konten mit IP-Maskierung (einschließlich der Umleitung von Benutzerlinks auf Beitragsseiten), die Darstellung von Seitentiteln in Fettdruck und das Öffnen von Links in Bearbeitungszusammenfassungen und Markierungen in neuen Browser-Fenstern. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, dass globale Sperren keine Option zum Verbieten des E-Mail-Versands hatten, nun behoben und steht ab der Woche vom 13. Januar zur Verfügung. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|Zitierungswerkzeug des VisualEditor]] und die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Einzelnachweis-Vorschau]] unterstützen jetzt "map" als Einzelnachweis-Typ. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-04</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die in der mobilen Ansicht unter [[Special:Diff|Spezial:Diff]] angezeigte Bearbeitungsleiste wurde überarbeitet. Sie ist nun standardmäßig ausgeblendet und enthält einen Link zum Rückgängigmachen der angezeigten Bearbeitung. Dadurch können mobile Autoren und Sichter einfacher reagieren, ohne dass die Benutzeroberfläche überladen wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Die globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer Seite anzusehen. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] wird kontinuierlich verbessert — sie erkennt nun automatisch die Textrichtung (um die korrekte Darstellung von Seiten mit ungewöhnlichen Domainnamen zu gewährleisten) und zeigt detaillierte Beschreibungen für geloggte Aktionen an. Im Laufe dieser Woche werden ein neuer permanenter Link für Seitenerstellungen und CSS-Klassen für jedes Eintragselement hinzugefügt. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:32}} von der Community eingereichten {{PLURAL:32|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das zuvor in Vector 2022 beobachtete Problem, bei dem Ankerlink-Ziele durch die feste Überschrift verdeckt wurden, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Wie bereits in der [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Ankündigung der Veraltung im Oktober 2025]] erwähnt, wird das Team MediaWiki Interfaces ab der Woche vom 26. Januar alle Umwandlungsendpunkte der MediaWiki REST API mit einem schließenden Schrägstrich abschalten. Die Änderungen werden voraussichtlich bis spätestens 30. Januar in allen Wikis umgesetzt. Allen API-Nutzern wird empfohlen, auf die Versionen ohne schließenden Schrägstrich umzusteigen. Beide Varianten können in der [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST-Spielwiese] gefunden, verglichen und getestet werden. Bei Fragen oder Problemen erstelle bitte ein Ticket im Phabricator auf dem [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ Board #MW-Interfaces-Team].
* Die interaktive Referenzdokumentation für die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] wurde verschoben. Anfragen an die API-Dokumentation, die zuvor über [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] bereitgestellt wurde (z. B.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>), werden nun an die [[w:en:Special:RestSandbox|REST-Spielwiese]] weitergeleitet.
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Team WMF Wikidata Plattform]] (WDP) hat seinen [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Newsletter Januar 2026]] veröffentlicht. Er enthält Neuigkeiten zur Abschaltung der alten Vollgraph-Endpunkte, zur Änderung der User-Agent-Richtlinie, zu den monatlichen Sprechstunden zur Blazegraph-Migration und zu den Bemühungen, die durch die Abschaltung der alten Endpunkte verursachten Regressionen zu minimieren. Zur Erinnerung: Du kannst [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|den WDP-Newsletter abonnieren]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Der [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Nordwesteuropa 2026]] findet am 13. und 14. März 2026 in Arnheim, Niederlande, statt. Die Bewerbungsphase begann Mitte Dezember und endet in Kürze oder sobald die maximale Teilnehmerzahl erreicht ist. Es handelt sich um einen zweitägigen, technisch orientierten Hackathon, der Wikimedia-Nutzer aus der Region zusammenbringt. Wir freuen uns auf eure Teilnahme!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-05</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Wikimedia Foundation bittet darum, bis zum 28. Februar Kommentare zur [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|vorgeschlagenen Zukunft]] des [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirats]] abzugeben.
* Alle Benutzer mit registrierten Konten können jetzt Passkeys für die [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|Zwei-Faktor-Authentifizierung]] (2FA) verwenden. Passkeys ermöglichen die einfache Anmeldung ohne zweites Gerät. Sie verifizieren die Identität des Benutzers per Fingerabdruck, Gesichtserkennung oder PIN-Code. Um einen Passkey einzurichten, muss zunächst eine reguläre 2FA-Methode konfiguriert werden. Aktuell ist für die Anmeldung mit einem Passkey zusätzlich ein Passwort erforderlich. Im Laufe dieses Quartals wird die passwortlose Anmeldung mit einem Klick und einem Passkey möglich sein. Benutzer mit erweiterten Rechten müssen die 2FA ebenfalls aktivieren. Dies ist Teil des Projekts [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Kontensicherheit]].
* Nicht registrierte Beitragende mit gesperrten IP-Adressen oder IP-Adressbereichen können nun im Wiki aktiv werden, um eine Sperraufhebung zu beantragen. Dazu erstellen sie ein temporäres Konto und können auf der Benutzerdiskussionsseite die Sperraufhebung beantragen, sofern die Option "Eigene Diskussionsseite bearbeiten" nicht aktiviert ist. Dadurch wird das Problem behoben, dass unangemeldete Benutzer den standardmäßigen Entsperrungsprozess über die Benutzerdiskussionsseite nicht nutzen konnten. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:20}} von der Community eingereichten {{PLURAL:20|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde die Beschreibung der Methoden zur Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) auf der Verwaltungsseite aktualisiert. Sie ist nun verständlicher und einfacher anzuwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Um den Kontotyp, der mit den Aktionen <code>createaccount</code> und <code>autocreateaccount</code> erstellt wird, zuverlässig zu ermitteln, wurde die neue Missbrauchsfilter-Variable <code>account_type</code> hinzugefügt. Im Zuge dieser Änderung wurde die Variable <code>accountname</code> in <code>account_name</code> umbenannt und <code>accountname</code> ist nun veraltet. Betreuer von Bearbeitungsfiltern sollten alle Filter aktualisieren, die fest codierte Kontotypprüfungen oder die veraltete Variable verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Vorschaubilder, die in nicht standardmäßigen Größen angefordert werden oder nicht standardmäßige Methoden wie direkte Anfragen an <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> verwenden, werden in Kürze nicht mehr funktionieren. Diese Änderung dient dazu, den Missbrauch durch Web-Scraper und Bots zu verhindern. Benutzer mit benutzerdefiniertem CSS/JS, Benutzerobefflächenadministratoren, die Helferleins und lokale Skins anpassen können, sowie Autoren von Werkzeugen müssen ihren Code aktualisieren, um standardmäßige Vorschaugrößen zu verwenden. [[phab:T414805|Details, Suchlinks und Beispiele zur Behebung des Problems sind im Task verfügbar]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-06</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Funktion "{{int:pageinfo-toolboxlink}}", die Validierungsinformationen zu einer Seite bereitstellt ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} Beispiel]), enthält nun automatisch ein Inhaltsverzeichnis. Wenn von Benutzern eine lokale [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]]-Seite erstellt wurde, kann diese nun entfernt werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise hat der VisualEditor zuvor Linkbeschreibungen fett oder kursiv formatiert, was den Wikicode unnötig verkomplizierte. Dieses Problem wurde nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Am 20. Januar wurde kein XML-Dump erstellt. Darüber hinaus werden Dumps ab sofort nur noch einmal im Monat generiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* Das Team MediaWiki Interfaces hat die Unterstützung für alle Umwandlungsendpunkte mit abschließendem Schrägstrich aus der [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API] entfernt. Allen API-Nutzern, die diese Endpunkte verwenden, wird empfohlen, auf die Versionen ohne abschließenden Schrägstrich umzusteigen. Bei Fragen oder Problemen erstelle bitte ein Ticket im Phabricator auf dem [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ Board #MW-Interfaces-Team].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Wöchentliches Highlight'''
* Benutzer werden daran erinnert, dass die Wikimedia Foundation auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] und ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]'' einige Leitfragen für den Jahresplan Juli 2026 bis Juni 2027 veröffentlicht hat. Diese konzentrieren sich auf globale Trends, schnellere und gesündere Experimente, bessere Unterstützung für Neulinge, die Stärkung von Autoren und fortgeschrittenen Nutzern, die Verbesserung der projektübergreifenden Zusammenarbeit sowie den Ausbau und die Bindung der Leserschaft. Rückmeldungen und Ideen sind auf der [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Diskussionsseite]] willkommen.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-07</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Meldung zur Wunschliste]] Angemeldete Beitragende, die große oder komplexe Beobachtungslisten verwalten, können ihre beobachteten Seiten jetzt mit der neuen Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Beobachtungslisten-Labels]] besser organisieren und filtern und so ihre Arbeitsabläufe optimieren. Durch das Hinzufügen benutzerdefinierter Labels (zum Beispiel erstellte Seiten, Seiten, die wegen Vandalismus überwacht werden oder Diskussionsseiten) erkennen Benutzer schneller, was Aufmerksamkeit erfordert, reduzieren ihren kognitiven Aufwand und können effizienter reagieren. Dies verbessert die Benutzerfreundlichkeit der Beobachtungsliste, insbesondere für sehr aktive Autoren.
* Eine neue Funktion unter [[Special:Contributions|Spezial:Benutzerbeiträge]] zeigt [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporäre Konten]] an, die wahrscheinlich von derselben Person betrieben werden, und reduziert so den Zeitaufwand für das Kontrollieren. Beim Überprüfen der Beiträge eines temporären Kontos können Nutzer mit Zugriff auf die IP-Adressen temporärer Konten nun die Beiträge aller zugehörigen temporären Konten einsehen. Die Funktion ermittelt alle IP-Adressen, die innerhalb des Datenaufbewahrungszeitraums mit einem bestimmten temporären Konto verknüpft sind, und zeigt alle Beiträge aller temporären Konten an, die diese IP-Adressen verwendet haben. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* Wenn Autoren eine Wikitext-Bearbeitung in der Vorschau betrachten, hat der (oben angezeigte) Hinweis, dass es sich nur um eine Vorschau handelt, nun einen grauen/neutralen Hintergrund anstelle eines gelben/Warnhintergrunds. Dadurch lassen sich Vorschauhinweise leichter von tatsächlichen Warnungen (zum Beispiel Bearbeitungskonflikte oder problematische Weiterleitungsziele) unterscheiden, die nun in separaten Warn- oder Fehlerfeldern angezeigt werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, dekne Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer Seite zu betrachten. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] wird kontinuierlich verbessert — sie unterstützt nun mehrere Wikibase-Seiten, beispielsweise sowohl [[d:|Wikidata]] als auch [[testwikidata:|Test-Wikidata]]. Außerdem wurden Probleme mit der Textrichtung für Nutzer behoben, die Wikidata oder andere Wikibase-Seiten in Sprachen, die von rechts nach links geschrieben werden, bevorzugen. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* Die automatischen "magischen Links" für ISBN-, RFC- und PMID-Nummern sind [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|in Wikitext seit 2021 aufgrund mangelnder Flexibilität und Lokalisierungsschwierigkeiten veraltet]]. Mehrere Wikis haben magische RFC- und PMID-Links erfolgreich durch äquivalente externe Links ersetzt, jedoch war häufig eine Vorlage erforderlich, um die Funktionalität des magischen ISBN-Links zu ersetzen. Nun steht die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|neue integrierte Parserfunktion]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> zur Verfügung, die die grundlegende Funktionalität des magischen ISBN-Links ersetzt. Dies erleichtert Wikis, die von der veralteten Funktionalität magischer Links migrieren möchten, diesen Schritt. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Zwei neue Wikis wurden erstellt:
** eine {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Kaje]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** eine {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Eine neue globale Benutzergruppe wurde erstellt: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. Sie wird intern von der Software verwendet, um Bots der Community die Umgehung der für missbräuchliches [[w:de:Screen Scraping|Web-Scraping]] geltenden Ratenbegrenzungen zu ermöglichen. Konten, die in mindestens einem Wikimedia-Wiki als Bots genehmigt wurden, werden automatisch zu dieser Gruppe hinzugefügt. Die Benutzerberechtigungen des Bots bleiben davon unberührt. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|Konferenz für MediaWiki-Nutzer und -Entwickler im Frühjahr 2026]] findet vom 25. bis 27. März in Salt Lake City, USA, statt. Diese Veranstaltung wird von und für die MediaWiki-Community der Drittnutzer organisiert. Du kannst Programmbeiträge vorschlagen und dich anmelden. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 9. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Quiddity (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-08</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE-Team]] führt eine Bereinigung der [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]]-Instanz von Wikimedia durch, dem webbasierten Editor für die kollaborative Dokumentenbearbeitung in Echtzeit. Alle Etherpads werden nach dem 30. April 2026 endgültig gelöscht – sollten zu diesem Zeitpunkt noch Migrationsprojekte laufen, kann das Team den Termin im Einzelfall neu festlegen. Bitte erstelle lokale Sicherungskopien aller Inhalte, die du behalten möchtest, da gelöschte Daten nicht wiederhergestellt werden können. Diese Bereinigung trägt dazu bei, die Datenbankgröße zu reduzieren und den Infrastrukturaufwand zu minimieren. Etherpad wird weiterhin die Echtzeit-Zusammenarbeit unterstützen, jedoch ist keine langfristige Speicherung mehr möglich. Weitere Bereinigungen können zukünftig ohne vorherige Ankündigung erfolgen. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Team Informationsabruf startet ein [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Experiment in der mobilen Android-App]], das hybride Suchfunktionen testet, die sowohl semantische als auch Stichwortanfragen verarbeiten können. Die verbesserte Suche auf der Plattform ermöglicht es Lesern, direkt auf Wikipedia einfacher die gewünschten Informationen zu finden. Das Experiment startet Ende Februar mit der griechischsprachigen Wikipedia, gefolgt von der englischsprachigen, französischsprachigen und portugiesischsprachigen im März. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Erfahre mehr] im Diff-Blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* Das Team Leser-Wachstum führt [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|ein Experiment]] für mobile Webnutzer durch, bei dem ein Inhaltsverzeichnis hinzugefügt und alle Artikelabschnitte automatisch ausgeklappt werden, um mehr über deren Navigationsprobleme zu erfahren. Der Test wird in der arabischsprachigen, chinesischsprachigen, englischsprachigen, französischsprachigen, idonesischsprachigen und vietnamesischsprachigen Wikipedia verfügbar sein.
* Bisher wurden Sitenotices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] und [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) nur auf der Desktop-Version angezeigt. Jetzt werden sie auf allen Plattformen angezeigt. Auch mobile Nutzer sehen diese Hinweise und werden entsprechend informiert. Administratoren sollten die Hinweise auf Mobilgeräten testen und gegebenenfalls korrigieren, um Interferenzen mit Artikeln zu vermeiden. Um dies zu deaktivieren, können Benutzeroberflächenadministratoren <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> zu [[{{ns:8}}:Minerva.css]] hinzufügen. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:19}} von der Community eingereichten {{PLURAL:19|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem auf [[Special:RecentChanges|Spezial:LetzteÄnderungen]] behoben. Zuvor führte das Klicken auf Ausblenden bei den aktiven Filtern dazu, dass die Schaltfläche "Neue Änderungen seit… ansehen" verschwand, obwohl sie sichtbar bleiben sollte. Die Schaltfläche verhält sich nun wie erwartet. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Neue Dokumentationen stehen jetzt zur Verfügung, um Autoren bei der Fehlerbehebung der Suchfunktionen zu helfen. Sie unterstützen die Fehlerbehebung, wenn Seiten nicht in den Suchergebnissen erscheinen, das Ranking unerwartet ist oder du überprüfen musst, welche Inhalte indexiert werden. Dadurch wird das Suchverhalten leichter verständlich und analysierbar. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-09</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Einzelnachweisprüfung]] wurde in der englischsprachigen Wikipedia eingeführt und ist damit in allen Wikipedias verfügbar. Die Funktion fordert Neulinge auf, vor der Veröffentlichung neuer Inhalte eine Quelle anzugeben. Dies trägt dazu bei, häufige Zurücksetzungen aufgrund fehlender Quellenangaben zu reduzieren und die Überprüfbarkeit zu verbessern. A/B-Tests zeigten einen deutlichen Effekt: Neulinge, denen die Einzelnachweisprüfung angezeigt wurde, fügten auf Desktop-Computern etwa 2,2-mal häufiger und auf mobilen Webseiten sogar etwa 17,5-mal häufiger einen Einzelnachweis hinzu. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|Erweiterung InterwikiSorting]], die das [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|Sortieren von Interwiki-Links]] ermöglichte, wurde aus Wikipedia entfernt. Daher werden die Links für Autoren, die die Sortierung von Interwiki-Links im nicht-kompakten Modus (vollständige Liste) aktiviert hatten, nun in einer neuen Reihenfolge angezeigt. Die Links werden künftig alphabetisch nach Sprachcode sortiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Später in dieser Woche wird Nutzern des mobilen visuellen Editors beim Bearbeiten von Seitenabschnitten die neue Schaltfläche "Ganze Seite bearbeiten" angezeigt. Durch Antippen dieser Schaltfläche lässt sich der gesamte Artikel bearbeiten. Dies ist hilfreich, wenn du die gewünschte Änderung außerhalb des ursprünglich geöffneten Abschnitts vornehmen möchtest. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Das Team Lesererlebnis]] lädt Autoren dazu ein, anhand ihrer Erfahrungen mit der Funktionsweise des Dark Mode auf Desktop- und Mobilgeräten zu beurteilen, ob dieser in ihrem Wiki weiterhin als "Beta"-Funktion gelten sollte. Sollte sich die Funktion als ausgereift erweisen, können Autoren die Benutzeroberflächennachrichten <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> und <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> aktualisieren, um anzuzeigen, dass der Dark Mode fertig ist und nicht mehr als Beta-Funktion betrachtet wird.
* Der verbesserte [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Aktivitätsreiter]], der Nutzerdaten anzeigt, ist jetzt für alle Nutzer der Wikipedia-iOS-App (Version 7.9.0 und neuer) verfügbar. Nachdem A/B-Tests gezeigt hatten, dass Nutzer mit Zugriff auf diese Funktion häufiger Konten erstellen, wurde sie zusammen mit einigen Aktualisierungen für 100 % der Nutzer eingeführt. Der Aktivitätsreiter zeigt nun deine bearbeiteten Artikel in der Zeitleiste an, bietet Einblicke in die Auswirkungen deiner Bearbeitungen, wie Anzahl der Beiträge und Trends bei den Artikelaufrufen, sowie Anpassungsoptionen zur Verbesserung des Nutzererlebnisses in der App.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Fehler behoben, der die Funktion der [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|Diskussionswerkzeuge]] auf Mobilgeräten verhinderte, womit die volle Funktionalität wiederhergestellt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, dekne Beobachtungslisten aus verschiedenen Wikis auf einer Seite zu betrachten. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]], die dies ermöglicht, wird kontinuierlich verbessert. Die neueste Verbesserung ist die Integration eines [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|neuen Hooks]] <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, der nach jedem Neuaufbau der Beobachtungsliste ausgeführt wird. Dadurch kannst du Helferleins und Benutzerskripte für die Spezialseite nutzen. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-10</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Der [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Geburtstagsmodus]] für Wikipedia 25 ist jetzt in den Wikipedias in Betawi, Bretonisch, Chinesisch, Tschechisch, Niederländisch, Englisch, Französisch, Gorontalo, Indonesisch, Italienisch, Luxemburgisch, Maduresisch, Sizilianisch, Spanisch, Thailändisch und Vietnamesisch verfügbar! Diese zeitlich begrenzte Aktion feiert 25 Jahre Wikipedia mit dem Geburtstagsmaskottchen Baby Globe. Wenn der Modus aktiviert ist, erscheint Baby Globe in [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2.500 Artikeln]] und wartet darauf, von Lesern entdeckt zu werden. Communitys können den Geburtstagsmodus aktivieren, indem sie Konsens in ihrer Community erzielen und einen Administrator bitten, die Funktion über die [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|Community-Konfiguration]] im lokalen Wiki zu aktivieren und anzupassen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierung]], eine neue Funktion zur Wiederverwendung von Einzelnachweisen mit unterschiedlichen Details, wurde für die schwedischsprachige Wikipedia, die polnischsprachige Wikipedia und [[:phab:T418209|einige weitere Wikis]] veröffentlicht. Du kannst die Funktion in diesen Projekten oder im Testwiki und [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing Betawiki] [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|ausprobieren]]. Erkenntnisse aus dem ersten Pilotwiki, der deutschsprachigen Wikipedia, wurden [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|in einem Bericht veröffentlicht]]. Wende dich an das Team von Wikimedia Deutschland, wenn du [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|Interesse daran hast, ein Pilotwiki zu werden]].
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Einfügungsprüfung]] wird diese Woche in allen Wikipedias verfügbar sein. Die Funktion fordert neue Benutzer, die im VisualEditor Text einfügen, den sie wahrscheinlich nicht selbst verfasst haben, auf, zu prüfen, ob dadurch eine Urheberrechtsverletzung droht. Die Einfügungsprüfung [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|markiert]] alle Bearbeitungen, bei denen sie angezeigt werden, um sie gegebenenfalls zu überprüfen. Lokale Administratoren können verschiedene Aspekte der Funktion über [[{{#special:EditChecks}}]] konfigurieren. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Untersuchungen]] in 22 Wikis ergaben, dass die Einfügungsprüfung im Vergleich zur Kontrollgruppe zu einem Rückgang der rückgängig gemachten Bearbeitungen um 18 % führte. Übersetzer können [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate bei der Lokalisierung dieser und ähnlicher Funktionen helfen].
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Team Lesererlebnis]] wird das Benutzermenü oben rechts für alle mobilen Nutzer standardisieren, um es der Desktop-Version anzugleichen. Aktuell ist dieses Menü nur für Nutzer mit aktivierter erweiterter mobiler Steuerung (AMC) sichtbar. Die einzige Änderung besteht darin, dass einige Schaltflächen, die sich zuvor im Menü auf der linken Seite befanden, für Nutzer ohne aktivierte AMC nach oben rechts verschoben werden. Diese Änderung wird voraussichtlich am 9. März eingeführt und zielt auf eine verbesserte Benutzeroberfläche ab. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Ab der Woche vom 2. März werden die E-Mails, die beim Hinzufügen, Entfernen oder Ändern einer E-Mail-Adresse für ein Konto versendet werden, von einer reinen Text-E-Mail auf eine wesentlich ansprechendere und übersichtlichere HTML-E-Mail umgestellt. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Aktuell sind Benachrichtigungen auf 2.000 Einträge pro Nutzer beschränkt und reichen bis ins Jahr 2013 zurück, als die Funktion eingeführt wurde. Künftig werden nur noch Benachrichtigungen der letzten fünf Jahre gespeichert, maximal jedoch 10.000. Dies trägt zur langfristigen Stabilität der Infrastruktur bei und verhindert, dass neuere Benachrichtigungen zu schnell verschwinden. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]], mit der du deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer einzigen Seite betrachten kannst, wurde kontinuierlich verbessert. Das neueste Update optimiert die Verwendung von Bezeichnungen. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] ermöglicht nun die Aktivierung des [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|Sprachen-Rückfallsystems]] für Wikidata-Datenobjekte ohne Bezeichnungen in der angezeigten Sprache. Falls kein URL-Parameter <code dir=ltr>uselang=</code> angegeben wird, werden die Bezeichnungen in der bevorzugten Wikidata-Sprache des Nutzers angezeigt. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* Das Wikipedia-Android-Team hat einen Betatest der [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Hybridsuche]] in der griechischsprachigen Wikipedia gestartet. Die Hybridsuche kann sowohl semantische als auch Stichwortanfragen verarbeiten und ermöglicht es Lesern so, direkt in Wikipedia einfacher zu finden, wonach sie suchen.
* Aus Sicherheitsgründen ist für Mitglieder bestimmter Benutzergruppen die [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) erforderlich]]. Derzeit ist 2FA für die Nutzung der Gruppe, nicht aber für die Mitgliedschaft notwendig. Da dieses Modell noch Sicherheitslücken aufweist, wird sich die Situation [[phab:T418580|im März schrittweise ändern]]. Mitglieder dieser Gruppen können die zuletzt verwendete 2FA-Methode nicht mehr deaktivieren und es ist nicht möglich, Benutzer ohne 2FA zu diesen Gruppen hinzuzufügen. Benutzer können weiterhin neue Authentifizierungsmethoden hinzufügen oder entfernen, solange mindestens eine Methode dauerhaft aktiviert ist. In der zweiten Hälfte des Monats März werden Benutzer ohne 2FA aus diesen Gruppen entfernt. Dies betrifft: CentralNotice-Administratoren, Checkuser, Benurzeroberflächenadministratoren, Oversighter, Wikidata-Mitarbeiter, Wikifunctions-Mitarbeiter, WMF Office IT und WMF Trust & Safety. Für andere Benutzer ändert sich nichts. Siehe den verlinkten Task für den Zeitplan der Einführung. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:27}} von der Community eingereichten {{PLURAL:27|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, das Benutzer daran hinderte, eine Instanz in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] zu erstellen, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] zu gewährleisten, führt die Wikimedia Foundation im Laufe des nächsten Monats globale API-Ratenbegrenzungen für alle ihre APIs ein. Anfang März gelten strengere Beschränkungen für nicht identifizierte Anfragen von außerhalb von Toolforge/WMCS sowie für API-Anfragen von Webbrowsern. Im April werden höhere Beschränkungen für identifizierten Datenverkehr eingeführt. Diese Beschränkungen wurden bewusst so hoch wie möglich angesetzt, um die Auswirkungen auf die Community zu minimieren. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder das Bot-Benutzerrecht in einem Wiki besitzen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia-APIs/Ratenbegrenzungen]].
* Der Linked-Data-Fragment-Endpunkt (LDF) des Wikidata-Abfragedienstes wird im Februar abgeschaltet. Dieser Endpunkt verarbeitete nur einen geringen Datenverkehr, der erfolgreich auf andere, besser geeignete Datenzugriffsmethoden migriert wurde. Die für den LDF-Endpunkt genutzte Hardware wird für die laufende Backend-Migration verwendet. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* Der neue Parsoid-Parser wird [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|weiterhin in zusätzlichen Wikis eingeführt]], wodurch die Nachhaltigkeit der Plattform verbessert und die Einführung neuer Lese- und Bearbeitungsfunktionen vereinfacht wird. Parsoid ist nun der Standard-Parser in 488 WMF-Wikis (268 Wikipedias) und deckt damit über 10 % aller Wikipedia-Seitenaufrufe ab.
* Der Prozess und die Kriterien für die [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|Beantragung eines Sonderzugriffs]] auf den umfangreichen Datenstrom der ''Wikimedia Enterprise''-APIs (kostenlos für Anwendungsfälle im Einklang mit unserer Mission) wurden nun veröffentlicht. Dies dient einer umfassenderen und verständlicheren Dokumentation für die Nutzer.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], der Blog für die technische Wikimedia-Community wird zu [[diffblog:|Diff]] [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ migrieren], dem Blog der Community für Neuigkeiten und Veranstaltungen. Die Migration soll im April 2026 abgeschlossen sein. Anschließend können wieder neue Beiträge veröffentlicht werden. Leser finden alle Beiträge – alte wie neue – auf der Startseite unter https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-11</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Am Mittwoch, den 25. März 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern.
* Letzte Woche waren alle Wikis für zwei Stunden im Lesemodus und Benutzerskripte und Helferleins waren länger nicht verfügbar. Grund dafür war ein Sicherheitsvorfall, der inzwischen behoben wurde. Es wird daran gearbeitet, ein erneutes Auftreten zu verhindern. Für aktuelle Informationen siehe bitte den [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|Beitrag auf dem Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|Übersetzungen]]).
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Benutzer, die auf von mehreren Sperren betroffen sind, sehen in der mobilen Ansicht nun die Gründe für jede Sperre einzeln, anstatt einer allgemeinen Nachricht. Dies hilft ihnen zu verstehen, warum sie gesperrt sind und welche Schritte sie zur Behebung des Problems unternehmen können. Beispielsweise erhalten Nutzer, die gängige VPNs (wie [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) verwenden, eine genauere Anleitung, wie sie wieder bearbeiten können. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Später in dieser Woche wird der [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Vorschlagsmodus]] als Beta-Funktion im Visual Editor in allen Wikipedias verfügbar sein. Diese Funktion schlägt proaktiv verschiedene Maßnahmen vor, mit denen Nutzer Wikipedia-Artikel verbessern und sich über die zugehörigen Richtlinien informieren können. Die Funktion ist lokal konfigurierbar und kann durch benutzerdefinierte Vorschläge erweitert werden. Die aktuellen Einstellungen finden sich unter [[Special:EditChecks]]. Dort finden sich auch [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|Anleitung zur Anpassung der Links zu den lokalen Richtlinien durch Administratoren]]. Die Funktion ist mit der [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Bearbeitungsprüfung]] verknüpft, die während des Schreibens neuer Inhalte Verbesserungsvorschläge macht. Das Bearbeitungsteam plant, die Auswirkungen der Funktion auf neue Neulinge in einem kontrollierten Experiment zu evaluieren. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, bei dem der Cursor während der Verwendung der Syntaxhervorhebung von CodeMirror, die das Lesen von Wikitext und Code erleichtert, falsch ausgerichtet war, behoben. Dieses Problem betraf insbesondere Benutzer, die beim Erstellen eines neuen Themas mit den Diskussionswerkzeugen eine Schriftartregel in einem benutzerdefinierten Stylesheet definiert hatten. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Aktualisierung der API-Ratenbegrenzung: Um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] zu gewährleisten, werden diese Woche globale API-Ratenbegrenzungen für Anfragen ohne konformen User-Agent, die von außerhalb von Toolforge/WMCS stammen, sowie für nicht authentifizierte Anfragen von Webbrowsern eingeführt. Im April werden höhere Grenzwerte für identifizierten Datenverkehr angewendet. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder Bot-Benutzerrechte in einem Wiki besitzen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Ratenbegrenzungen]].
* Die neue GraphQL-API ist erschienen. Sie wurde als flexible Alternative zu ausgewählten Funktionen des Wikidata-Abfragedienstes (WDQS) entwickelt, um das Entwicklererlebnis zu verbessern, die Anpassungsfähigkeit zu erhöhen und einen effizienten Datenzugriff zu ermöglichen. Probiere sie aus und [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|gib uns Rückmeldung]]. Du kannst dich auch [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply für Usability-Tests melden].
* Die [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC-Arbeitsgruppe Nicht-unterstützte Werkzeuge]] hat im Februar die Verbesserungen an [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] fortgesetzt und dabei Authentifizierungsfehler behoben, die Verarbeitung großer Dateien, die Transparenz der Aufgabenwarteschlange und das Hochlade-Verhalten verbessert. In einigen Bereichen wird weiterhin gearbeitet, unter anderem an Änderungen im Zusammenhang mit veralteten serverseitigen Uploads. Lies [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|dieses Update]], um mehr zu erfahren.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Das Team Artikel-Anleitungen lädt erfahrene Wikipedia-Autoren ausgewählter [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|Pilot-Wikis]] sowie interessierte Beitragende aus anderen Wikipedias ein, diesen Fragebogen auszufüllen. Er ist in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform Englisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengalisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portugiesisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persisch] und [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Türkisch] verfügbar. Deine Antworten helfen dem Team, die Anleitungen für weniger erfahrene Autoren anzupassen und ihnen die Community-Richtlinien und -Praktiken beim Erstellen von Artikeln näherzubringen. Erfahre mehr [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|auf der Projektseite]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-12</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], auch bekannt als [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], wird seit November 2024 für die Syntaxhervorhebung in Wikitext verwendet. Sie wird bis Mai 2026 die Beta-Phase verlassen, um allen Autoren, die den Standard-Assistenten zur Syntaxhervorhebung nutzen, Verbesserungen und neue [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|Funktionen]] bereitzustellen. Bei Fragen oder Bedenken bezüglich der Entlassung der Funktion aus der Beta-Phase [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|teile diese bitte mit uns]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Einige Änderungen an lokalen Benutzergruppen werden von Administratoren im Meta-Wiki vorgenommen und nur dort protokolliert. Änderungen der Benutzerrechte werden nun sowohl im Meta-Wiki als auch im Wiki des betroffenen Benutzers protokolliert, um den Zugriff auf eine vollständige Übersicht der Rechteänderungen im lokalen Wiki zu vereinfachen. Ältere Logbucheinträge zu solchen Änderungen werden in den kommenden Wochen nachträglich ergänzt. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* In Wikis mit [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Gesichteten Versionen]] wurden zuvor unter [[{{#Special:PendingChanges}}]] auch Seiten mitgezählt, die nicht mehr zur Sichtung ausstanden, da sie ohne Sichtung aus dem System entfernt wurden, z. B. durch Löschen, Verschieben in einen anderen Namensraum oder Änderungen der Wiki-Konfiguration. Die Zählung ist nun korrekt. In manchen Wikis ist die angezeigte Zahl deutlich geringer als zuvor. Die Seitenliste selbst bleibt unverändert. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Die Kompositionssprache auf Wikifunctions wurde neu geschrieben und ist nun in einer neuen Version verfügbar. Ziel dieser Änderung ist es, die Stabilität des Dienstes durch einen geringeren Speicherverbrauch des Orchestrierers zu erhöhen. Die Überarbeitung ermöglicht zudem eine deutliche Reduzierung der Latenz, eine Vereinfachung des Codes und bessere Abstraktionen, wodurch die Grundlage für zukünftige Funktionserweiterungen geschaffen wird. Lies mehr über [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|die Änderungen]].
* Benutzer können Suchergebnisse jetzt alphabetisch nach Seitentitel sortieren. Die Neuerung bietet eine zusätzliche Option, um Seiten schneller und einfacher zu finden. Bisher konnten die Ergebnisse nach Bearbeitungsdatum, Erstellungsdatum oder Relevanz sortiert werden. Um die neue Option zu nutzen, öffne auf der Suchergebnisseite die 'Erweiterte Suche' und wähle unter 'Sortierreihenfolge' die Option 'Alphabetisch' aus. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde der Fehler, der den Hochladeassistenten auf Wikimedia Commons daran hinderte, Dateien von Flickr zu importieren, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Es wurde eine neue Spezialseite, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], erstellt, um eingebundene Seiten aufzulisten, die Lint-Fehler enthalten, damit Benutzern das Auffinden dieser Fehler erleichtert wird. Die Liste ist nach der Anzahl der Einbindungen mit Fehlern sortiert. Zum Beispiel: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Nutzer der Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] verwenden bereits seit einiger Zeit [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] anstelle von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] für die Syntaxhervorhebung beim Bearbeiten von JavaScript-, CSS-, JSON-, Vue- und Lua-Inhaltsseiten. Mit der Entlassung von CodeMirror 6 aus der Beta-Phase ist geplant, CodeEditor bis Mai 2026 als Standardeditor für diese Inhaltsmodelle zu ersetzen. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Rückmeldungen oder Bedenken sind willkommen]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Die JavaScript-Module von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] werden demnächst auf CodeMirror 6 aktualisiert. Im Vorfeld der Aktualisierung ist das Laden der Module <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> und <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> aus Helferleins und Benutzerskripten seit Juli 2025 veraltet. Die Verwendung des Hooks <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> ist ebenfalls seit März 2025 veraltet. Entwickler können ihre Skripte und Helferleins nun mit CodeMirror 6 kompatibel machen. Siehe den [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|Migrationsleitfaden]] für weitere Informationen. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* Das Team MediaWiki Interfaces erweitert die Abdeckung der REST-API-Moduldefinitionen um [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|Erweiterungs-APIs]]. REST-API-Module sind Gruppen zusammengehöriger Endpunkte, die unabhängig verwaltet und versioniert werden können. Module existieren bereits für die [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments]- und [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions]-APIs. Im Zuge der Migration der Erweiterungs-APIs in diese Struktur wird die Dokumentation aus der MediaWiki-OpenAPI-Spezifikation und der REST-Spielwiesen-Ansicht entfernt und ist stattdessen über modulspezifische Optionen im Dropdown-Menü der [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST-Spielwiese] zugänglich (d. h. [[{{#Special:RestSandbox}}]], verfügbar in allen Wiki-Projekten).
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]]-Erweiterung stellt über die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]]-Bibliothek verschiedene Informationen über das Wiki bereit, in dem das Modul verwendet wird. Seit letzter Woche bietet die Bibliothek auch eine [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|Möglichkeit]], auf die [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|Wiki-ID]] zuzugreifen, was die Wartung von Wiki-übergreifenden Modulen erleichtert. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Der [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2026]] für herausragende Community-Tools ist ab sofort für Nominierungen geöffnet! Nominiere deine Lieblingstool bis zum 23. März 2026 mit dem [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en Nominierungsformular]. Für weitere Informationen zum Datenschutz und zur Datenverarbeitung siehe bitte die [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|Datenschutzerklärung zur Umfrage]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-13</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Wikimedia-Nutzer können sich jetzt passwortlos per Passkey anmelden. Diese sichere Methode wird durch Fingerabdruck, Gesichtserkennung oder PIN unterstützt. Dank dieser Änderung können sich alle Nutzer, die sich für die passwortlose Anmeldung entscheiden, einfacher, schneller und sicherer von jedem Gerät aus in ihre Konten einloggen. Die neue Passkey-Anmeldeoption wird aktuell als Vorschlag im Benutzernamenfeld angezeigt. Eine zusätzliche [[phab:T417120|Schaltfläche "Mit Passkey anmelden"]] wird in Kürze für Nutzer verfügbar sein, die bereits einen Passkey registriert haben. Dieses Update verbessert die Sicherheit und die Benutzerfreundlichkeit. Die [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|Bildschirmaufnahme]] demonstriert den passwortlosen Anmeldevorgang Schritt für Schritt.
* Am Mittwoch, den 25. März 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Wikimedia-Nutzer können ihre Benachrichtigungen, die älter als fünf Jahre sind, jetzt mit einem [[toolforge:echo-chamber|neuen Toolforge-Werkzeug]] exportieren. Dadurch wird sichergestellt, dass wichtige Benachrichtigungen erhalten bleiben und nicht verloren gehen, da zukünftig alle Benachrichtigungen, die älter als fünf Jahre sind, gelöscht werden, was bereits angekündigt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia-Autoren in Indonesisch, Thailändisch, Türkisch und einfachem Englisch haben jetzt Zugriff auf Special:PersonalDashboard. Dies ist eine [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|frühe Version einer Funktion]], die neue Autoren mit den Arbeitsabläufen des Kontrollierens vertraut macht und ihnen den Übergang von der reinen Bearbeitung hin zu fortgeschritteneren Moderationsaufgaben in ihrem Projekt erleichtert. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* [[Special:Block]] weist nun zwei kleinere Änderungen an der Benutzeroberfläche auf. Administratoren können jetzt unbeschränkte Sperren einfach über eine entsprechende Optionsschaltfläche im Auswahlbereich für die Dauer durchführen. Außerdem bietet die Auswahl einer unbeschränkten Sperre eine andere Auswahl an häufigen Sperrgründen, die unter [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]] geändert werden kann. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Autoren, die mobil arbeiten, sehen dank der kürzlichen Aktualisierungen des Growth-Teams [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|in mehreren Wikis]] nun eine verbesserte Warnung beim unangemeldeten Bearbeiten. Diese Änderungen, die letzte Woche veröffentlicht wurden, sind Teil laufender Bemühungen und Tests zur Verbesserung der [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Benutzererfahrung bei der Kontoerstellung auf Mobilgeräten]] und damit zur Steigerung der Beteiligung. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:36}} von der Community eingereichten {{PLURAL:36|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde der Fehler behoben, der mobile Webnutzer daran hinderte, die Sperrinformationen zu sehen, wenn sie von mehreren Sperren betroffen waren. Sie können nun beim Zugriff auf Wikipedia die Nachrichten über alle aktuell für sie geltenden Sperren sehen.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Mit Toolforge erstellte Images erhalten demnächst die aktualisierte Buildpack-Version, die Unterstützung für neuere Sprachversionen sowie weitere Upstream-Verbesserungen und Fehlerbehebungen bietet. Wenn du den Toolforge Build Service nutzt, lies bitte die aktuelle [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce-Email] und aktualisiere deine Build-Konfiguration gegebenenfalls, um die Kompatibilität deiner Werkzeuge sicherzustellen. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* Das [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API-Portal]-Dokumentations-Wiki wird im Juni 2026 abgeschaltet. Auf dem API-Portal erstellte API-Schlüssel funktionieren weiterhin wie gewohnt. Die Endpunkte von api.wikimedia.org werden ab Juli 2026 schrittweise eingestellt. Die Dokumentation des API-Portals wird nach [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]] verschoben. Erfahre mehr auf der [[wikitech:API Portal/Deprecation|Projektseite]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] prüft Verbesserungen an den [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatisch generierten Einzelnachweisnamen im VisualEditor]]. Bitte sieh dir die [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|Lösungsvorschläge]] an und beteilige dich an der [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|Umfrage]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-14</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Die Beta-Version der [[abstract:|Abstrakten Wikipedia]], einem neuen, sprachunabhängigen Wikimedia-Projekt, wurde letzte Woche veröffentlicht. Das Projekt ermöglicht es Communitys, Wikipedia-Artikel in ihrer Muttersprache zu erstellen, die von anderen Nutzern in ihrer jeweiligen Sprache leicht abgerufen werden können. Das Wiki nutzt Anweisungen aus Wikifunctions und basiert auf strukturierten Inhalten von Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Mehr erfahren]].
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Growth-Team führt einen A/B-Test durch, um eine klarere und benutzerfreundlichere Nachricht zu evaluieren, die zur Kontoerstellung in Wikis anregt. Aktuell sehen mobile Nutzer, die nicht angemeldet sind und mit dem Bearbeiten beginnen, eine abrupte und abschreckende Warnmeldung. Diese vermittelt zudem den Eindruck, dass die Bearbeitung mit einem temporären Konto standardmäßig erfolgt, anstatt zur Kontoerstellung zu ermutigen. Der Test läuft in zehn Wikipedias, darunter die arabischsprachige, französischsprachige, spanischsprachige und deutschsprachige Wikipedia. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Mehr erfahren]].
* Das Team Wikimedia-Apps bittet um Rückmeldungen dazu, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|wie das Bearbeiten in den mobilen Wikipedia-Apps funktionieren sollte]]. Im Mittelpunkt der Diskussion steht die Verbesserung des Zugriffs auf die Bearbeitungswerkzeuge beim Tippen auf "Bearbeiten". Dies ist Teil eines umfassenderen Vorhabens, Leser, die Interesse am Bearbeiten entwickeln, einen benutzerfreundlicheren Weg zum Beitragen zu eröffnen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:45}} von der Community eingereichten {{PLURAL:45|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Abrufen von Zitaten aus dem großen Zeitungsarchiv [https://www.newspapers.com Newspapers.com] aufgrund einer Blockierung von [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]]-Anfragen nicht mehr funktionierte. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-15</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents-Erweiterung]] bietet jetzt eine neue Funktion zur Festlegung von Gruppenzielen. Organisatoren können damit Veranstaltungsziele wie die Anzahl der erstellten Artikel und der teilnehmenden Beitragenden in Echtzeit festlegen und verfolgen. Auch die Teilnehmer können auf gemeinsame Ziele hinarbeiten und ihre kollektive Wirkung im Verlauf der Veranstaltung beobachten. Die Funktion ist nun in allen Wikimedia-Wikis verfügbar. Erfahre mehr in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|der Dokumentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Meldung zur Wunschliste]] Die neue Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Beobachtungslisten-Labels]] (angekündigt in den [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Technischen Neuigkeiten 2026-07]]) ist jetzt über den VisualEditor, den Quelltext-Editor und den 'Beobachten-Stern" (oder den Beobachten-Link für Skins ohne Sternsymbol) verfügbar. Zuvor konnten Labels nur über [[Special:EditWatchlist|Beobachtungsliste bearbeiten]] zugewiesen werden. In allen drei Fällen handelt es sich um ein neues Feld nach dem Ablaufdatum.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, bei dem Diskussionsseiten in der mobilen Ansicht mit Parsoid nach leeren Abschnittsüberschriften nicht nutzbar waren. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierungsfunktion]], mit der Autoren Details zu einem bestehenden Einzelnachweis hinzufügen können, ohne diesen zu duplizieren, wird im Laufe dieses Jahres schrittweise in [[phab:T414094|weiteren Wikis]] eingeführt. Wikis, die das Helferlein [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Einzelnachweis-Tooltips]] verwenden, werden gebeten, ihre Version zu aktualisieren (üblicherweise unter [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]], wie [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 hier] zu sehen), um Kompatibilität zu gewährleisten. Andere Helferleins mit Bezug zu Einzelnachweisen können ebenfalls betroffen sein. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* Alle Wikinews-Ausgaben werden am 4. Mai 2026 geschlossen und in den Lese-Modus versetzt. Die Inhalte bleiben zugänglich, es können jedoch keine neuen Bearbeitungen oder Artikel mehr hinzugefügt werden. Diese Schließung wurde nach ausführlichen Diskussionen vom Kuratorium der Wikimedia Foundation genehmigt. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Mehr erfahren]].
* Die [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] bot bisher verschiedene Ausgabeformate. Eines davon, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, wird demnächst entfernt. Bitte stelle sicher, dass deine Skripte oder Bots das [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON-Format]] verwenden. Diese Änderung sollte nur sehr wenige Skripte und Bots betreffen. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* Die Seite [[Special:NamespaceInfo|Spezial:Namensrauminformation]] enthält nun Namensraum-Aliasse. Zum Beispiel "WP" für den Namensraum "Projekt" ("Wikipedia") in der deutschsprachigen Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 benotzt huet-->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-17</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Nach zweijähriger Entwicklungszeit wird [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], auch bekannt als [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], am Dienstag, den 21. April, die Beta-Phase verlassen. Es bietet allen Nutzern der Standard-Syntax-Hervorhebung eine verbesserte Lesbarkeit von Code und Wikitext, weniger Tippfehler und weitere Vorteile. Herzlichen Dank an den Freiwilligen [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd], der viele der neuen Funktionen entwickelt hat, darunter [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|Codefaltung]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|Autovervollständigung]] und [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|Linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Ein umfangreiches Update für die Wikipedia-App für iOS wird jetzt eingeführt. Die Benutzeroberfläche wurde an Apples neuestes "Liquid Glass"-Design angepasst. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Lade die neueste Version herunterladen] und entdecke das Update.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Leselisten]] ist eine Funktion, mit der Leser Artikel in einer Liste speichern und später lesen können. Diese Funktion befindet sich derzeit in der Beta-Phase in der arabischen, französischen, indonesischen, vietnamesischen und chinesischen Wikipedia und ist standardmäßig für alle neuen Benutzerkonten in allen Wikipedias verfügbar.
* In der Woche vom 20. April startet ein Experiment zur Erweiterung der [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Seitenvorschau auf mobile Webseiten]] in der arabischen, englischen, französischen, italienischen, polnischen und vietnamesischen Wikipedia. Die Seitenvorschau ist ein Pop-up-Fenster, das ein Vorschaubild, den Einleitungstext und einen blauen Link zum vollständigen Artikel anzeigt und so die Auffindbarkeit von Inhalten verbessert. Die Funktion ist bereits in der Desktop-Ansicht und in den Apps verfügbar. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Lies mehr über dieses und andere Experimente]].
* In mehreren Wikis wird angemeldeten Autoren, die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|ihre E-Mail-Adresse noch nicht bestätigt]] haben, nun ein Banner angezeigt, das sie dazu auffordert. Durch die Bestätigung der E-Mail-Adresse kann ein Benutzer den Zugriff auf sein Konto wiederherstellen, falls er diesen verliert. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:15}} von der Community eingereichten {{PLURAL:15|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Bearbeiten sehr großer Wiki-Seiten im Wikitext-Editor von 2017 zu langsamem Laden, Verzögerungen in der Vorschau und beim Scrollen sowie zu Leistungsproblemen beim Auswählen, Ausschneiden oder Einfügen von Inhalten führte. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Im Zuge des Verlassens von [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] aus der Beta-Funktion werden alle Benutzer [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] anstelle von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeEditor]] für die Syntaxhervorhebung beim Bearbeiten von JavaScript-, CSS-, JSON-, Vue- und Lua-Inhaltsseiten verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Der Dienst <code>mirrors.wikimedia.org</code> für Debian- und Ubuntu-Nutzer wird am 15. Mai eingestellt. Die Ressourcen werden durch neue und bessere Alternativen ersetzt. Einige Nutzer müssen möglicherweise auf einen anderen Server wechseln, was etwa eine Minute dauert. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ Du kannst hier mehr erfahren]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* Die Tabellen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> werden aus [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wikireplicas]] entfernt. Falls deine Werkzeuge oder Abfragen direkt auf <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> oder <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> zugreifen, aktualisiere sie bitte bis zum 28. Mai, sodass sie die Tabellen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Nach der kürzlich erfolgten Einführung globaler API-Ratenbegrenzungen für nicht identifizierten Datenverkehr wird die Wikimedia Foundation ihre Bemühungen um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] fortsetzen, indem sie ab der letzten Aprilwoche globale Beschränkungen für identifizierten API-Datenverkehr anwendet. Diese Beschränkungen sind bewusst so hoch wie möglich angesetzt, um die Auswirkungen auf die Community zu minimieren. Bots, die in Toolforge/WMCS ausgeführt werden oder über die Bot-Benutzerrechte in einem Wiki verfügen, sollten vorerst nicht betroffen sein. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Ratenbegrenzungen]] und [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Häufig gestellte Fragen]].
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] ist jetzt als [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|Beta-Funktion]] verfügbar. Die API ruft Informationen zur Quellenangabe von Wikimedia-Artikeln und Mediendateien ab, wo immer diese verwendet werden. Eine Referenzdokumentation ist über die REST-Spielwiesen-Spezialseite in allen Wikimedia-Wikis verfügbar (wie die [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST-Spielwiese in der englischen Wikipedia]). Teile deine Rückmeldung auf der [[mw:Talk:Attribution API|Diskussionsseite des Projekts]].
* Diese Woche wird es keine neue MediaWiki-Version geben.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-18</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die automatische Bestätigung neuer Benutzer wird geändert, um Vandalismus besser zu verhindern. Aktuell werden Benutzer, die seit einigen Tagen ein Konto haben und einige Bearbeitungen vorgenommen haben, automatisch zur Gruppe [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] hinzugefügt. Diese Konfiguration wird häufig von Vandalen ausgenutzt, die Konten erstellen und diese erst nach einiger Zeit nutzen. Um dem entgegenzuwirken, wird die Konfiguration nächste Woche aktualisiert. Für die automatische Bestätigung wird dann das Alter des Kontos ab der ersten Bearbeitung und nicht mehr ab dem Registrierungsdatum berechnet. Der numerische Wert der Altersgrenze bleibt unverändert. Diese Änderung wird nur für Wikis eingeführt, die mindestens eine Bearbeitung als Voraussetzung für die automatische Bestätigung erfordern. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* Alle Wikipedia-Nutzer mit neuen Konten und diejenigen, die in ihren Einstellungen die Option "Automatisch die meisten Beta-Funktionen aktivieren" aktiviert haben, können jetzt die Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Leselisten]] nutzen, um Artikel zum späteren Lesen zu speichern. So lassen sich Leseinteressen übersichtlich an einem Ort organisieren und bequem darauf zugreifen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:30}} von der Community eingereichten {{PLURAL:30|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, bei dem Infobox-Bilder in Firefox einen enormen Abstand aufwiesen. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Zur Erinnerung: Die globalen API-Ratenbegrenzungen werden diese Woche für den identifizierten API-Traffic angewendet. Dies dient der Sicherstellung einer [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fairen Nutzung der Infrastruktur]]. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder über Bot-Benutzerrechte in Wikis verfügen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen, einschließlich der aktuellen Ratenbegrenzungen, siehe [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia-APIs/Ratenbegrenzungen]] und [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Häufig gestellte Fragen]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-19</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das Team [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Artikel-Anleitung]] lädt erfahrene Autoren der [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|Pilot-Wikipedias]] — Arabisch, Bengalisch, Japanisch, Portugiesisch, Persisch, Türkisch, Einfaches Englisch, Spanisch und Französisch — ein, bei der Übersetzung und Anpassung der [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance Beispielgliederungen] mitzuwirken. Diese Gliederungen sollen Autoren helfen, klare, gut strukturierte und den Richtlinien entsprechende Artikel zu erstellen, sobald [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle die Funktion] im Mai 2026 eingeführt wird. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Einfache Anleitungen]] zur Übersetzung und Anpassung der Gliederungen sind verfügbar.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Der [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirat]] hat einen [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|Empfehlungsentwurf]] zu einem Modell veröffentlicht, an dem sich Affiliates bei ihren Beiträgen im technischen Bereich orientieren können. Community-Mitglieder sind eingeladen, bis zum 8. Mai [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|auf der Diskussionsseite]] Rückmeldung zu der Empfehlung zu geben.
* Die Anzahl der verfügbaren Vorschaubildgrößen in MediaWiki wird im Rahmen der laufenden Bemühungen zur Leistungsverbesserung und Entlastung der Vorschaubilddienste auf drei standardisierte Optionen reduziert: Klein (180 px), Normal (250 px) und Groß (400 px). Bestehende Einstellungen werden daher der nächstliegenden neuen Größe zugeordnet (zum Beispiel werden kleinere Auswahlen wie 120 px oder 150 px mit 180 px, größere wie 300 px oder 360 px hingegen mit 400 px dargestellt). Die Benutzeroberfläche der Einstellungen wird in Kürze aktualisiert, um diese Änderungen widerzuspiegeln. Nutzer, die die Änderung ablehnen oder Rückmeldung geben möchten, können dies tun. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* Ab sofort erhalten Nutzer auch dann eine Echo-Benachrichtigung, wenn ein Benutzerrecht automatisch abläuft, ähnlich der Standardbenachrichtigung für Änderungen von Benutzerrechten. Dies unterscheidet sich vom [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Globalen Erinnerungs-Bot]], der Nutzer eine Woche ''vor'' Ablauf der Benutzerrechte daran erinnert, damit sie diese verlängern können.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:32}} von der Community eingereichten {{PLURAL:32|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Zum Beispiel wurde das Problem, dass die ULS-Sprachauswahl in [[m:Special:Translate|Spezial:Übersetzen]] unnötigerweise vertikal scrollte, behoben. Zuvor scrollte der Dialog beim Öffnen des Dropdown-Menüs "Übersetzen in Englisch" und der Eingabe bestimmter Informationen um einige Pixel vertikal, selbst wenn genügend Platz für alle Ergebnisse vorhanden war. Das Dropdown-Menü verschiebt sich nun beim Filtern von Sprachen nicht mehr unnötig. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]], mit der du deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer einzigen Seite betrachten kannst, wird kontinuierlich verbessert. Beobachtungslisten für Wikibase-Seiten wie [[:d:|Wikidata]] unterstützen jetzt beispielsweise [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]]-Elemente für eine bessere Nachverfolgung. Der Modus für Live-Updates aktualisiert die Seite nun alle 60 Sekunden, um die aktualisierten [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|globalen API-Ratenbegrenzungen]] einzuhalten und so die Echtzeit-Reaktionsfähigkeit zu verbessern. Außerdem wurde ein Anzeigefehler behoben, der in Listen mit gemischter Schreibrichtung Links als "Änderungen 3" anstatt "3 Änderungen" anzeigte. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die zweite Phase der [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|globalen API-Ratenbegrenzungen]] wurde eingeführt, um die [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|Auswirkungen von KI-Crawlern]] zu reduzieren und einen fairen und nachhaltigen Zugriff auf Wikimedia-Ressourcen zu gewährleisten. Dabei wird menschlicher und missionsbezogener Datenverkehr priorisiert. Die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Begrenzungen]] wurden von stündlich auf minütlich umgestellt, was zu gleichmäßigeren Datenverkehrsmustern und einer besser vorhersehbaren API-Last führt. Community-Nutzer sind voraussichtlich nicht betroffen und es sind keine Maßnahmen erforderlich. Erste Anzeichen deuten darauf hin, dass einige User-Agent-basierte Anfragende ihr Verhalten anpassen, und rund 64 % des automatisierten API-Datenverkehrs wurden identifiziert. Die Überwachung wird fortgesetzt und Wikimedia Enterprise bietet weiterhin kommerzielle Unterstützung.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 benotzt huet-->
j1apg3eubcvuf3t2fgjmf55ceavnvy8
Markollef
0
171307
2677039
2659601
2026-05-05T06:22:49Z
Zinneke
34
/* Aussehen */
2677039
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Markollef
| An anere Sproochen = [[Däitsch|de]]: Eichelhäer <br> [[Franséisch|fr]]: Geai des chênes
| Bild = Garrulus glandarius 1 Luc Viatour.jpg
| Bildtext = E Markollef
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Vullen]]
| Uerdnung = [[Spatzevullen]]
| Ënneruerdnung = [[Sangvullen]]
| Famill = [[Corvidae]]
| Gattung = [[Garrulus]]
| Aart = Markollef
| Wëssenschaftlechen Numm = Garrulus glandarius
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|L.]], 1758)
}}
De '''Markollef''' (''Garrulus glandarius'') ass e [[Sangvullen|Sangvull]] aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Kuebevullen]] (Corvidae).
Alternativ, vereelzt oder lokal [[lëtzebuergesch]] Variante vum Numm sinn ''Markolla, Kola, Kolla(r), Kollak, Jäizert, Jäkert, Jak(ert), Ja(c)ko, Brachfrësser, Brachschësser, Gottesvergiess, Gottesverréider, Lëttsverréider oder Nissknackert''.<ref>Henri Klees: ''Luxemburger Tiernamen (inbegriffen in der 2. Auflage die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen.'' Luxemburg 1981 (=Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV.), S.36.</ref> Déi meescht Nimm bezéie sech op d'(Warn)riff vum Déier, an datt em doduerch eng Zort Wiechter-Roll zougeschriwwe gëtt.
E lieft an Europa, Deeler vun Nordafrika a vum [[Noen Osten]] an an enger breeder Sträif queesch duerch Asien an do südlech bis an [[Indochina]]. E britt a liichten, strukturräiche Bëscher, a Mëtteleuropa am léifsten a Mësch- a Lafbëscher. Säi Kascht variéiert tëscht éischter Déierennarung an de Summerméint an éischter Planzen an de Wanterméint. Virun allem am Wanter leet de Markollef sech Reserve mat [[Eechen|Eechelen]] an anere [[Nossfruucht|Nossfriichten]] un. Well der vill dovun net verbraucht ginn, dréit en esou zu der Verbreedung vu Baamaarte wéi Eechen oder [[Hobich]]e bäi.
D'Bewunner a Süd- a Westeuropa bleiwe meeschtens d'Joer iwwer op där selwechter Plaz, iwwerdeems déi aus mëttel-, ost- an nordeuropaäesche Géigenden deelweis a Wanterquartéiere fléien, woubäi nëmmen e puer nërdlech Populatiounen hir Bruttgebidder am Wanter komplett verloossen. A kale Wantere kënnen och mol méi nord- an osteuropäesch Populatiounen a Mëttel- a Westeuropa opdauchen.
== Beschreiwung ==
=== Morphologie ===
[[Fichier:Thumb feather or Alula of Eurasien Jay horizontal.jpg|miniatur|Blo-schwaarze Bord un de Flilleken]]
[[Fichier:Eicherhaeher.Kopf.jpg|mini|Kapp]]
[[Fichier:V6A7094-Eichelhaeher-Unterseite.jpg|miniatur|Ënnescht Vue]]
De Markollef gëtt 32 bis 35 cm laang, d'Spanwäit vu senge Flilleken ass eppes klengs iwwer engem halwe Meter. E weit ëm déi 170 Gramm. De kräftege Schniewel ass groschwaarz bis schwaarz. D'Féiss si grobrong bis brong fleeschfaarwe mat gielzegen oder wäisselzege Suelen. D'Iris ass bloelzeg-gro mat roudelzegem Baussen- a Bannerank.
Männercher a Weibercher hunn dat selwecht Fiederkleed. Dee Kapp ass jee no Ënneraart méi oder manner opfälleg gezeechent. D'Nominatform ''G. g. glandarius'', déi a Mëttel-, Ost- am Nordeuropa virkënnt, huet wäiss Partien op der Stier, mat schmuelen, laange schwaarz gesträifte Fiederen, déi zu enger Hauf opgestallt kënne ginn, wann en opgereegt ass. Och ronderëm d'Ae si se schwaarz-wäiss gestréchelt. Och e schwaarze "Schnurres" lénks a riets vum Schniewel fällt op. De Kënn an d'Strass si wäiss, iwwerdeems d'Säiten an den hënneschten Deel vum Hals roudelzech beige bis matt fuussfaarweg sinn. Dës Fierwung geet weider iwwer de Réck, d'Schëlleren an d'ënnescht Säit, woubäi s'im Réck eppes méi an d'Grot iwwergeet, an op der Ënnersäit méi hell gëtt.
D'Mëtt vum Bauch, den hënneschte Réck an d'[[Krippchen|Krippche]] si wäiss.
Am opfällegsten ass beim Markollef dee schwaarz-himmelblo gesträifte Bord un de Flilleken, déi soss brong oder gro sinn.
[[Fichier:Garrulus glandarius rufitergum MHNT 232 Weymouth.jpg|mini|Eeër]]
De Markollef leet 4 bis 7, sielen 8 bis 10 Eeër. Si sinn oval a ronn 31 × 23 mm grouss. Se gi bannent 16 bis 17 Deeg ausgebréit
===De Markollef zu Lëtzebuerg===
{{Kapitel Info feelt}}
== Literatur ==
* Urs N. Glutz von Blotzheim, Kurt M. Bauer: ''Handbuch der Vögel Mitteleuropas.'' (HBV). Band 13/III, Passeriformes (4. Teil): Corvidae – Sturnidae, Aula-Verlag, ISBN 3-923527-00-4.
* András Keve: ''Der Eichelhäher.'' Die Neue Brehm-Bücherei, A. Ziemsen, Wittenberg 1974, ISBN 3-89432-211-X (Neuauflage der Ausgabe von 1985).
* Derek Goodwin: ''Some aspects of the behaviour of the Jay.'' Ibis 93, 1951, S. 414–442 a 602–625, ISSN 0019-1019
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commons|Garrulus glandarius}}
* [http://www.vogelfedern.de/ehae.htm Fiedere vum Markollef]
* [https://muehlstein-online.com/eichelhaeher-der-polizist-des-waldes/ ''Der Eichelhäher, der Polizist des Waldes''.] muehlstein-online.com,
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kuebevullen]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
8bwyss7qe5px01e5shdq0bbkjxjtioi
Mécken-Aperhoerorchidee
0
171909
2677066
2665344
2026-05-05T08:05:59Z
Zinneke
34
/* Beschreiwung */ [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2677066
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Mécken-Aperhoerorchidee<br>''Ophrys insectifera''
| An anere Sproochen =
| Bild = Ophrys insectifera - Niitvälja2-crop.jpg
| Bildtext = Ophrys insectifera
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Monokotyledonen]]
| Uerdnung = [[Asparagales]]
| Famill = [[Orchideeën]] (Orchidaceae)
| Ënnerfamill = [[Orchidoideae]]
| Stamm = [[Orchideae]]
| Ënnerstamm = [[Orchidinae]]
| Gattung = [[Ophrys]]
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Ophrys insectifera
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné]]}} 1753
}}
D''''Mécken-Aperhoerorchidee''' ('''''Ophrys insectifera'''''), ass eng [[Orchideeën]][[Aart (Biologie)|aart]] aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Ophrys]]''.
Si ass bekannt als Beispill vun enger [[Mimikri]], déi Sexualpartner vun Insekten nomécht, fir [[Bestäubung|Bestäuber]] unzelackelen.
== Beschreiwung ==
D'''Ophrys insectifera'' ass eng [[Ausdauernd Pfanz|ausdauernd]] [[krauteg Pflanz]], déi vu 15 bis 40 Zentimeter héich gëtt. Se si [[Geophyt]]en a bilden zwou ënnerierdesch, eefërmeg [[Planzeknoll|Knollen]] als Iwwerdauerungsorgan. D'Stiller sinn dënn a gréngelzeg-giel. Déi zwee bis fënnef Blieder sinn a Form enger Rosette arangéiert, woubäi se riicht no uewe stinn.
Se bléien tëscht Mee a Juli. D'[[Bléi]]e sinn [[zwitter]]eg a [[zygomorph]]. D'Kielechblieder si gréng, 5 bis 9 Millimeter laang an 3 bis 4 Millimeter breet. D'Krouneblieder si fuedemfërmeg, behoert a 6 bis 10 Millimeter laang. D'Lëps, déi aus dräi Deeler besteet, ass 10 bis 12 Millimeter laang, liicht behoert an de mëttelsen Deel ass gespléck, meeschtens brong mat enger liichter Nuance qn d'Rout. D'Mol steet direkt an der Mëtt vun der 'Lëps', gro-blo bis metallesch-blo gefierft.
Den Numm kënnt dohir, well hire Bléiestand (Infloreszenz) enger Méck gläicht, och wann et am Fong [[Hymenoptera]] sinn, op déi et fir d'[[Polliatioun]] ugewisen ass: D'Blumm täuscht déi männlech [[Aperhoerorchideeën-Zikadenharespel]]e mat hirem Doft, deen dës iwwert Kilometere riche kënnen. Souguer d'Ausriichtung vun den Hoer op der Bléi entsprécht där vun engem Harespelsweibchen.
== Virkommen ==
D'''Ophrys insectifera'' kënnt just an [[Europa (Kontinent)|Europa]] vir, och a méi kale Géigende wéi am [[Ural]] oder a [[Skandinavien]], oder an den [[Alpen]] bis op 1500-1800 m erop. Just a Portugal, Island, Bulgarien, Moldawien an an der Tierkei gëtt et keng.
Se wiisst am beschten op kallekhaltegem, labberen, [[leem]]egen oder [[Toun (Buedemaart)|tounegem]] Buedem, wou och [[Humus]] mat dran ass. Se huet Hallef[[dréchewis]]en, Traisch an hell Dréchebëscher gär, a Géigende mat summerwaarmem [[Klima]].
D'Aaart ass a Mëtteleuropa éischter sielen.
===zu Lëtzebuerg ===
{{Kapitel Info feelt}}
Zu Lëtzebuerg kënnt d'Mécken-Aperhoerorchidee op dréchenem waarme Kallekdréchewues am Guttland vir.<ref>[https://orchid.mnhn.lu/lb/liewesraim-an-aarten/dreche-wiss/expoitems-dry/26/ Mécken-Aperhoerorchidee] op orchid.mnhn.lu (nogekuckt: 14.08.2025).</ref> Si gouf an der éischter Hallschecht vun den 2020er Joren am Weste vum Guttland op verschiddene Standuerten observéiert.<ref>[https://web.archive.org/web/20240708011014/https://inaturalist.lu/taxa/57468-Ophrys-insectifera Mécken-Aperhoerorchidee Ophrys insectifera] op inaturalist.lu (nogekuckt:14.08.2025).</ref>
== Taxonomie a Systematik ==
D'''Ophrys insectifera'' gouf 1753 vum [[Carl von Linné]] a sengem ''Species Plantarum'' Tomus II, S. 948. beschriwwen. De Gattungsnumm ''Ophrys'' kënnt vum [[Algriichesch]]e Wuert όφρύς ''ophrys'' fir [[Aperhoer]]. D'Epitheton vun der Aart ''insectifera'' ass ofgeleet vum [[Latäin|laténgeschen]] ''insectifer'' = "Insektendréier". En Synonym ass ''Ophrys muscifera'' ("Méckendréier").
Dräi Ënneraarte kënnen ënnerscheet ginn:
* ''Ophrys insectifera'' subsp. ''aymoninii'' (Breistr.): Si kkënnt a Frankräich a Spuenie vir.
* ''Ophrys insectifera'' subsp. ''insectifera'': Si kënnt ausser am Norden, an Europa vir.
* ''Ophrys insectifera'' subsp. ''subinsectifera'' (C.E.Hermos. & Sabando) O.Bolòs & Vigo}}: Sie kënnt am nërdleche Spuenie vir.
== Biller ==
<gallery>Ophrys insectifera - Kärbesõis Niitvälja 1.jpg|''Ophrys insectifera''.
Ophrys insectifera - Niitvälja2.jpg|
Ophrys insectifera plant.jpg|''Ophrys insectifera'', Planz.
Illustration Ophrys incectifera0.jpg|Scheema ( Prof. Dr Otto Wilhelm Thomé: ''Flora von Deutschland, Oesterreich und der Schweiz'', 1885.
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Ophrys insectifera|''Ophrys insectifera''}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Orchideeën]]
lcxws4cej3lyzqeb9lc0mwmtgln73fm
Wikipedia:Wikidata/Newsletter
4
171987
2676970
2676811
2026-05-04T13:51:06Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Wikidata weekly summary #730 */
2676970
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikidata-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikidata-Säit [[wikidata:Wikidata:Status updates|Wikidata:Status updates]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2026]]''' - …-->.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== Wikidata weekly summary #713 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#712]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Morneo06|Morne06]] - RfP scheduled to end after 8 January 2026 20:35 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ppolar_bear|Ppolar bear]] - general consensus is to reapply after gaining more experience.
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: first drafted in 2013, Wikidata has grown vastly since the original Notability policy was created. This first-round discussion is intended to collect ideas, comments, and reflections on how to improve the Notability Policy for what Wikidata currently is and will become.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #84 January 12 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]]: a two-day event that will take place from 13 to 14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdYOnOg1iq-8M4xWw8foHUw_7fReWTKtVH_GHzGI2_ozWww9Q/viewform?pli=1 Apply] for a grant and join the event.
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://doi.org/10.59350/6t2qh-2f839 Rescuing Scholia #2: getting closer]
** [https://almedaresearch.org/about-almeda/ African Literary Metadata (ALMEDA)]
** [https://www.emergentmind.com/topics/wikontic-framework Wikontic: Ontology-Aware KG Pipeline] - this article introduces Wikontic, a pipeline that builds knowledge graphs from text by enforcing Wikidata's ontological rules and merging duplicate entities.
* Papers:
** [https://www.researchgate.net/publication/399200580_Using_Wikidata's_Ontology_in_Practice_A_Neuro-Symbolic_Community-Centred_Workflow_for_Integrating_and_Reusing_Humanities_Datasets Using Wikidata’s Ontology in Practice: A Neuro-Symbolic, Community-Centred Workflow for Integrating and Reusing Humanities Datasets] - This article introduces an ontology-first, community-driven workflow that aligns humanities datasets with Wikidata to address data silos and gender inequities, offering reusable modelling patterns, SPARQL-based analysis, and a neuro-symbolic AI framework that reduces bias and supports reproducible, ontology-backed knowledge graph practices. By Velilla & Ferran-Ferrer (2025).
** [https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=148575 A Semantic Wiki for Language Learning: The Case of the Baoulé Language] - The BAOULE-WIKI project introduces a semantic wiki and homograph-detection model to preserve and teach the endangered Baoulé language, achieving high accuracy while paving the way for broader digital preservation of African languages through community collaboration and integration with knowledge bases like Wikidata and DBpedia. By Kra et al., (2026).
** [https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/738255 Transforming the Digital Landscape: Towards a Medieval Knowledge Graph] - Digitization has transformed medieval studies by expanding access and enabling new research methods, with future progress hinging on Linked Open Data, shareable identifiers, and collaborative knowledge graphs to truly democratize and enrich scholarship. By Burrows, (2026).
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.426 Towards a Linked Open Index: Reconciling Museum Records to Wikidata for Index of American Design Constituents] - The Index of American Design project’s reconciliation of thousands of records with Wikidata reveals both challenges and strategies for improving data alignment, while a linked Power BI tool supports ongoing monitoring of quality, access, and representation in humanities research. By Foster et al., (2026).
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.441 The “Dizionario Degli Scrittori Italiani Contemporanei Pseudonimi” in Wikidata. Pseudonymous Authors in Wikidata: Dataset and Queries] - The dataset from the MA thesis structures biographical data on 19th–20th century pseudonymous Italian authors in Wikidata, including corpus items, SPARQL queries, and analysis documents, and is reusable for further research or case studies. By De Monaco, (2025).
''' Tool of the week '''
* [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] is a tool by Wikicollabs it uncover Lexemes that can be improved on Wikidata.
* Explore your Wikimedia activity year in review with [https://affandymurad.github.io/wiki/ Wiki Year in Review]
* Wikilokal (Android version): explore the world within a 3 km radius by [[User:Affandy Murad|Affandy Murad]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* New project: [https://iupac.org/project/2025-016-3-400/ Dissemination of polymer science through Wikipedia and Wikidata] ({{Q|33438}})
*
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14047|crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this crowdfunding campaign</nowiki>)
**[[:d:Property:P14052|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14048|PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Property:P14049|Game Boy Database game ID]], [[:d:Property:P14050|RetroCollect games ID]], [[:d:Property:P14051|MyWaifuList work ID]], [[:d:Property:P14053|Nonbinary Wiki ID]], [[:d:Property:P14054|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Property:P14055|DVIDS video ID]], [[:d:Property:P14056|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Property:P14057|Card Player ID]], [[:d:Property:P14058|Télérama film ID]], [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|Before I Play game ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Fungal Names taxon ID|Fungal Names taxon ID]] (<nowiki>ID number in the [[:w:Fungal Names]] database.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille transcription|Braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille represents|Braille represents]] (<nowiki>graphene or phone that the Braille cell represents</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CNVD-ID|CNVD-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trismegistos editor ID|Trismegistos editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/woordenlijst lemma ID|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Vehicle Number|European Vehicle Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CourtListener person ID|CourtListener person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian railway station code|Norwegian railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Australian National Kennel Council ID|Australian National Kennel Council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museo del Marchio Italiano ID|Museo del Marchio Italiano ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E498|(E498) district electoral division]]: Schema to describe an electoral division (small political division of Ireland).
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_IrishForges|Project IrishForges]]: Describing forges and forge buildings of Ireland using Wikidata, Wikimedia and other sources.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ireland|Project Ireland]]: A hub for all Ireland-related Wikidata activities including cross-Wikiproject tasks.
** [[d:Wikidata:WikiProject_HistoricIrishPlacenames|Project Historic Irish Placenames]]: focusing on County Kilkenny, connect historic placenames with their modern counterparts or create new items for ''"lost places"''.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Sweden/Svenska_psalmodikon|Svenska psalmodikon]]: A sub-project for the [[d:Q3354977|psalmodikon <small>(Q3354977)</small>]], a stringed-instrument popular in Sweden.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata/WikiProjects_as_decentralized_governance|WikiPojects as decentralized governance]] - this sub-page of the [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata|Limits of Wikidata project]] proposes WikiProjects become caretakers of collections or subgraphs of relevant items.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q717|Venezuela (Q717)]] - country in South America
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L155644|размах (L155644)]] - Russian noun (rɐzˈmax) meaning "amplitude (of a swing)", "physical span or width", or "scale/scope (of an activity)"
''' Development '''
* No development happened in the past week as the team are just returning from the holidays.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:20, 5. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29884794 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #714 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#713]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AmeisenBot 3|AmeisenBot 3]] - '''Task/s:''' Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements.
* New CheckUser requests: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Saroj|Saroj]] (RfP scheduled to end at 25 January 2026 09:31 UTC)
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is launching a new office hours series starting [[:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|'''January 27th''']], 2026 and continuing on the first Tuesday of each month. The scope of this series is be limited to [[:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Blazegraph migration]] support for the entirety of 2026. Participants are encouraged to register in advance for each session and may optionally add a brief description of their migration-related questions to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours the shared Etherpad] to help guide preparation. ''See [[:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|Blazegraph Migration office hour page]] for more details''
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/01/05/wikidata-at-13-fante-wikimedians-joins-the-celebration/ Wikidata at 13: Fante Wikimedians Joins the Celebration]
* Papers: [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003584155-3/structuring-sights-stories-pausanias-wikidata-john-brady-kiesling-anna-foka-kyriaki-konstantinidou-linda-talatas-elton-barker Structuring the Sights and Stories of Pausanias with Wikidata] - The Digital Periegesis project leverages Wikidata and linked open data tools to annotate, disambiguate, and connect Pausanias’s complex 2nd‑century text, enhancing accessibility, interoperability, and scholarly engagement with Greece’s historical and mythological landscape. By Kiesling et al., (2025)
* Videos: (Papiamento) [https://m.youtube.com/watch?v=PukvB8Viw_0 Wikipedia on Aruba | Episode 8: How to add a new topic (item) to Wikidata]
''' Tool of the week '''
*[https://knowledgetrain.toolforge.org/ Knowledge Train] A game to create a train of knowledge with the power of Wikidata - User:Athulvis
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/MAKNPEWKTYJAJTIIDM6MWU3YMA5KHSXB/ Mobile statement editing is now available as a beta feature on Wikidata]. Enable the Beta feature in your preferences settings, head to [[d:Q4115189|Wikidata Sandbox (Q4115189)]] (in mobile view) to test it and share your feedback here: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]].
* The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]]</span>
| style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14067|common organism]] (<nowiki>organisms known by this common name</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|Before I Play game ID]], [[:d:Property:P14061|Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Property:P14062|KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Property:P14063|KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Property:P14064|Showlabs ID]], [[:d:Property:P14065|DEUMM Online ID]], [[:d:Property:P14066|Slekt og Data cemetery ID]], [[:d:Property:P14068|Biblioteca Nacional de Colombia ID]], [[:d:Property:P14069|EZB library ID]], [[:d:Property:P14070|topic of Dictionary of Canadian biography identifier]], [[:d:Property:P14071|Cover Art Archive image]], [[:d:Property:P14072|X broadcast ID]], [[:d:Property:P14073|Theaterencyclopedie ID]], [[:d:Property:P14074|Maitron biography ID (new version)]], [[:d:Property:P14075|Scilit organization ID]], [[:d:Property:P14076|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Property:P14077|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Property:P14078|izoh.uz word ID]], [[:d:Property:P14079|Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Property:P14080|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Property:P14081|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Property:P14082|Parfumo perfume brand ID]], [[:d:Property:P14083|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Property:P14084|Parfumo perfume ID]], [[:d:Property:P14085|Parfumo fragrance notes ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Artistagraph ID|Artistagraph ID]] (<nowiki>Identifies the Artistagraph for an artistIdentifier for creative works on Artistagraph, a platform for documenting and discovering artist information and creative work connections</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/number of tunnel tubes|number of tunnel tubes]] (<nowiki>Number of parallel tubes in a tunnel.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary sequence ID|Mapillary sequence ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/People's Graphic Design Archive creator ID|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uni24k indentifier|Uni24k indentifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress municipality ID|Brussels BeStAddress municipality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress street name ID|Brussels BeStAddress street name ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress address ID|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikifunctions object|Wikifunctions object]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAX username|MAX username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Accademia Nazionale dei Lincei ID|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Retro Web company ID|The Retro Web company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Berlin|Schulnummer Berlin]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI article ID|KCI article ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/HKna Timeline of coup d'états]
**[https://w.wiki/HMYd All towns named Versailles]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q487338|mojito]] - traditional Cuban highball cocktail
''' Development '''
* Mobile editing of statements: We have released the first version of mobile statement editing as a beta feature (see details above). In addition we are improving it further and are adding missing functionality to get it ready for a full release. This includes adding editing support for additional data types such as date and musical notation.
* Blazegraph replacement: The Wikidata platform team is continuing their evaluation of alternative backends for the Wikidata Query Service.
* Graph QL: We are continuing to work on the prototype to get it ready for wider testing and are waiting on a security review.
* Dumps: We fixed an issue where the "latest" symlinks to data dumps weren't working correctly.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating how to further reduce the number of unnecessary changes showing up in watchlist and recent changes coming from Wikidata. The work on this is also helping reduce the size of the recent changes database table, which is especially important on larger Wikipedias. In addition we are continuing to improve the Databox module to make it easier for smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kazakhstan|Kazakhstan]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:58, 12. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29895747 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #715 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#714]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Deprecate P642?]] - Consensus to deprecate was reached.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://www.wikimedia.nz/wikifying-te-tiriti-based-futures/ Wikifying Te Tiriti] 10-workshop series, attendees will learn how to contribute to Wikipedia and create Wikidata items, to increase the visibility of people and their projects working in Te Tiriti and anti-racism areas. Further information can be found on the [[w:WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures|WikiProject page]] / [[w:https://en.wikipedia.org/wiki/User:Pakoire/WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures#Timetable|Workshop timetable]]. [https://learn-to-wikify-ttbf.lilregie.com/booking/attendees/new Register to attend].
** [[c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026_in_Uganda|Wiki Loves Folklore 2026 in Uganda]] - contribute to the project by expanding or creating Wikidata Items connected to the project categories, such as Ugandan folklore, food, music, dances, traditional clothing, and more.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://wikimedia.org.uk/2026/01/new-wikimedian-in-residence-at-lse/ The London School of Economics and Political Science have employed a Wikimedian in Residence]
** Wikimedia Indonesia held [[:m:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] in last December 2025, organized introductory workshops on Wikidata and Wikifunctions. Read key takeaways and participants' discussion at [https://diff.wikimedia.org/2026/01/16/introducing-data-and-functions-reflections-from-indonesian-data-and-technology-week-2025/ Diff].
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/14/wikidata-days-2025-journey-in-africa-building-knowledge-languages-and-communities/ Wikidata Days 2025 Journey in Africa: Building Knowledge, Languages and Communities]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/18/wikidata-botswana-2025-celebrating-13-years-and-we-really-showed-up-%F0%9F%8E%89/ Wikidata Botswana 2025: Celebrating 13 Years (And We Really Showed Up!)]
* Papers:
** A new monographic number of [[:d:Q3805294|JLIS.it]] has been published regarding the [[:d:Q105086090|OPAC SBN]] (the biggest collective library catalogue in Italy, with more than 7 thousands of libraries participating; about its collaboration with Wikidata, see [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|the Wikidata coordination page]]); it contains 3 papers focusing on the use of Wikidata for authority control (all in Italian, with abstract in English):
*** [[:d:Q137786824|''Wikidata and SBN: An Assessment of Two Years of Work (2023–2025)'']]: an overview Wikidata-SBN of the collaboration in 2023-2025, focusing on the methods of reconciliation
*** [[:d:Q137787153|''Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN'']]: a description of the procedure to extract data from Wikidata items matches with SBN authority records and adapt these data to be copied into non-individualised SBN authority records
*** [[:d:Q137787159|''NaMo, utility for populating missing date fields in authority records'']]: a description of an utility to keep an authority file up-to-date finding missing death dates through Wikidata
** [https://jlis.fupress.net/index.php/jlis/article/view/677 Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN] - A collaboration between Wikimedia Italy and ICCU is enriching incomplete SBN authority records using Wikidata identifiers, enhancing catalogue accuracy and accessibility as entries continue to grow. By Ravelli, (2026).
''' Tool of the week '''
* [https://puzzles.madebynathan.com/chains Puzzles By Nathan] is a game that arrange words so each connects to the next
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing for RTL languages: The Wikimedia Deutschland team is seeking users of right-to-left (RTL) scripts, including Arabic, Hebrew, Persian, and Urdu, to help test and improve the mobile statement editing experience. If you edit in an RTL language and would like to join user interviews or deeper testing, [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/direct sign up here].
* (French) [https://observablehq.com/@workspace2138/odonymes-femmes Gendered place names in the public space of French-speaking Switzerland]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14086|Parfinity notes ID]], [[:d:Property:P14087|Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Property:P14088|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Property:P14089|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Property:P14090|Basenotes perfume ID]], [[:d:Property:P14091|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Property:P14092|MAX username]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/location collected|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Category for music in this language|Category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thyssen-Bornemisza work ID|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MPA certificate number|MPA certificate number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WorldFootball.net person ID (new)|WorldFootball.net person ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session tune ID|The Session tune ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance note ID|Parfumo fragrance note ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/HVed Timeline of elected germanic Roman emperors]
** [https://w.wiki/HXVa Universities without a P625 (coordinate location)] - [[d:Wikidata:Request_a_query#query_to_show_university_without_coordinate_location|Source]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E24|film director (E24)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Rijksmonumenten/Maintenance/Unmerge|Rijksmonumenten Unmerge list]] - list of items with more than one [[d:Property:P359|P359 (Rijksmonumenten ID)]].
** [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries|Stanford Libraries]] added an event: [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries/Events/LDW2026|Love Data Week 2026]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutLabel|Entities without a Label]] - this list is dynamically created, search by language code and entity type: Item or Property.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q253414|FIFA (Q253414)]] - international governing body of association football
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3922|charge (L3922)]] - English verb (tʃɑːrdʒ) meaning "to supply with energy", "to rush forward", or "to have responsibility for"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued work on supporting more datatypes for editing, specifically date, musical notation and monolingual text.
** We worked on displaying constraint violation indicators.
** You can try out the current state by enabling it in the beta features section of your preferences.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables.
* Dumps: We finished our research on dumps, especially looking into different ways to define subsets. We will publish the report with results by end of February.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:25, 19. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #716 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#715]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
:* Reminder: Blazegraph Migration Office Hours: The [[mw:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is kicking off its monthly Blazegraph migeration office hours tomorrow, {{zonestamp|2026-01-27 16:00|27th January, 16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). ''[[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|See the office hours page for details and future sessions.]]''
:* Art+Feminism online hands-on training session: Intro to Wikidata + Archives. January 29, 15:00 UTC (16:00 CET). [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|Alan Ang (WMDE)]] and [[d:User:Epìdosis]] host this workshop on collective editing and how Wikidata connects with archives. More info and Zoom registration @ [https://artandfeminism.org/edit_a_thon/intro-to-wikidata-archives Art+Feminism.org]
:* OpenStreetMap X Wikidata Meetup #85 February 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
:* [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - 28.01.2026, 16:00 UTC. Episode #54 of the WikiAfrica Hour explores the power of maps and geospatial data.
* General Registration is Open! [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/OG6M6XHHTMO7G4VVB27C4ZUJDX4VLDLE/ 2026 Wikimedia Hackathon] - May 1-3, 2026
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.clarin.eu/t/wikidata-replaces-the-clarin-concept-registry-in-the-component-registry/1205 Wikidata replaces the CLARIN Concept Registry in the Component Registry]
* Papers:
** [https://odr.chalmers.se/items/4b2db132-b688-4bb1-a84c-4e614b9f1916 Analysis and Generation of Wikidata Descriptions Focusing on Bangla Language] - A rule-based Grammatical Framework resource grammar for Bangla generates accurate, consistent Wikidata descriptions across diverse entities, achieving over 99% coverage and enhancing low-resource language content in multilingual knowledge bases. By Mohammad, (2025).
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=eT_VTTeaig4&pp=0gcJCTMBo7VqN5tD Fact-Checking with Wikidata by Philippe Saadé] - a recording of the workshop hosted by DataTalks.Club in collaboration with [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saadé]]
** [https://m.youtube.com/watch?v=wXaHJ85g88A Wikimedia and Biodiversity Data: A Mutualistic Relationship in the Open Knowledge Ecosystem]
** [https://www.youtube.com/watch?v=WHxq0YJU-OM Collaborative Cultural Heritage Geodata], session 2 of SunoikisisDC's ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Discusses how Wikidata is used and contributes data to the field of spatial and geographic technologies.
** [https://www.youtube.com/watch?v=pGK0qQ3hRkA Wikimedia projects & smell-related content: WMUK Sandbox Session] - [[d:User:Lajmmoore|User:Lajmmoore]] describes how to add and model sensory experiences such as smell, to Wikidata.
''' Tool of the week '''
* [https://property-helper.toolforge.org/ Wikidata Property Creation Helper] is a tool by [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]. The tool takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland 2026 first quarter development plan has been published: [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|Wikidata:Linked Open Data development plan]].
* '''Job opening:''' The Wikimedia Foundation is hiring a Wikidata Platform Backend Migration Specialist (contract position) to support backend migration work on the Wikidata Query Service. This role focuses on technical work related to the migration away from Blazegraph. If you're interested in the role or want to learn more, see the [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7545685 full job description and application details].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14094|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>)
**[[:d:Property:P14095|translates into]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works and texts into</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14092|MAX username]], [[:d:Property:P14093|CriticDB game ID]], [[:d:Property:P14096|Finnish railway station code]], [[:d:Property:P14097|Sketchfab model ID]], [[:d:Property:P14098|Sketchfab channel ID]], [[:d:Property:P14099|Sketchfab user ID]], [[:d:Property:P14100|BRAHMS identifier]], [[:d:Property:P14101|LegiStorm person ID]], [[:d:Property:P14102|NHK Archives program ID]], [[:d:Property:P14103|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Property:P14104|Bercail ID]], [[:d:Property:P14105|InterSportStats athlete ID]], [[:d:Property:P14106|Erdős Problem number]], [[:d:Property:P14107|Trismegistos editor ID]], [[:d:Property:P14108|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Property:P14109|European Vehicle Number]], [[:d:Property:P14110|CourtListener person ID]], [[:d:Property:P14111|Australian National Kennel Council ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible type|incompatible type]] (<nowiki>instances of this type or of its subclasses cannot be instances of that type nor of its subclasses</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz album ID|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical encyclopedia of Maros County-ID|Biographical encyclopedia of Maros County-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ShotOnWhat film ID|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CardCow.com publisher ID|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholms SL Realtidsinformation identificator|Stockholms SL Realtidsinformation identificator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lost Pubs Project ID|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handball Base ID|Handball Base ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handballnews.pl person ID|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SFDb förlaga-ID|SFDb förlaga-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA company ID|RITVA company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA corporate body ID|RITVA corporate body ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TC Infos network identifier|TC Infos network identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Trade Mark Number|French Trade Mark Number]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Hbge Wikidata Items with a frequency (hertz) within human-hearing range] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_only_items_that_have_a_frequency_in_hertz_and_in_our_hearing_range|source]])
* Schema examples: [[d:Wikidata:WikiProject_Schemas/Tutorial|WikiProject Schemas: A tutorial]] - to create a simple ShEx schema and apply it to a set of Wikidata items.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_No_Longer_at_the_Margins/Hackathon_2026|No Longer at the Margins - 2026 Hackathon]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Bahamas/buildings_in_Nassau|WikiProject Bahamas - list of buildings in Nassau]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutDescription|Entities missing a description]] - choose a language and entity type (Item or Property) and generate a list of entities that have no description.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7296|Mount Kilimanjaro]] - mountain massif in Kilimanjaro National Park in Tanzania
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L130056|мундштук (L130056)]] - Russian noun (mʊnʂˈtuk) meaning "mouthpiece (of a musical instrument)", "mouthpiece (of a pipe/cigar holder)", or "a horse's bit"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We started working on supporting editing of monolingual text statements
** We continued working on supporting editing of geocoordinate and quantity statements
** We are fixing display issues with date statements
** We continued work on showing constraint violations
* GraphQL:
** The security review was finished, removing a blocker to deploying GraphQL support to Wikidata
** We added pagination to querying items by statement properties or values
** We are extending the labels of linked entities functionality to also let you get the descriptions of the Items linked in a statement
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus countries: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Albania|Albania]] and [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kosovo|Kosovo]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:28, 26. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #717 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#716]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot_2|Sapper-bot 2]] - Task: Monthly updates of the [[d:Q23883|Dead Sea]] level and the "lowest point" property for [[d:Q801|Israel]], [[d:Q810|Jordan]], and [[d:Q48|Asia]].
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/LiteraryWorksMetaDataUploadBot|LiteraryWorksMetaDataUploadBot]] - Task: Upload metadata for literary works from research project. (Approved)
* Other: [[d:Wikidata:Administrators'_noticeboard#Proposal_to_configure_the_Newcomer_Dashboard_for_Wikidata|Proposal to configure the Newcomer Dashboard for Wikidata]]
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/27/call-for-sessions-wikimania-2026-is-coming-to-paris/ Call for Sessions: Wikimania 2026 is Coming to Paris]! The submission form will remain open until March 1. Results will be published in May.
** Who's hiding behind museum collections? - A Wikidata Edit-a-thon by [https://winoda.de/en/english/ WiNoDa Knowledge Lab] (February 24th, 1:00pm-4:30pm CET). This online Edit-a-thon will focus on the many collectors that contributed to the [[q:Q136406087|Arachnida and Miryapoda collection of the Museum für Naturkunde Berlin]]. Join us to uncover the unspoken human networks that shaped the history of science! Register here: http://winoda.de/en/event/wikidata-edit-a-thon/
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/02/01/celebrating-latin-american-public-domain-in-2026/ Strengthening the Latin American public domain with Wikidata]
* Thesis: Hebeis, Maximilian (2026): [https://doi.org/10.20378/irb-112660 ''Entity Matching for Person Records in Authority Files''], Bamberg: Otto-Friedrich-Universität (Master thesis in computer science: "a case study into applying learningbased entity matching to person records from two large authority databases, namely the [[:d:Q36578|German national Integrated Authority File (GND)]] and the crowd-sourced open knowledge base Wikidata")
* Papers: Special Collection of the Journal of Open Humanities Data (JOHD): ''Wikidata across the humanities: datasets, methodologies, reuse'', https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities (new papers have been published during the last week; see a list at [[:d:Q136325279#P527]])
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=oUtvW94US_M Africa Wiki Women 1st Newbies Community Meetup] - held an orientation for new members on editing Wikidata, Wikipedia, and Commons, to help bridge knowledge gaps of African women on Wiki platforms.
** [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - explores how African communities use maps and geospatial data to enhance Wikidata, improve Wikimedia articles, and make local knowledge more visible globally.
''' Tool of the week '''
* [https://github.com/altilunium/wdlist Wdlist : Create and manage a personal list of Wikidata items.]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland Job vacancy - [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/62397164/Architect-of-Storage-Solutions-all-genders---6-weeks-Freelance-contract/ Architect of Storage Solutions] - (freelance contract / 4-6 weeks)
* You can now nominate your favorite Wikidata research award for 2025. [https://research.wikimedia.org/awards.html Call for Nominations] now open until February 15, 2026.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14112|U.S. Copyright Office Public Records System name ID]], [[:d:Property:P14113|Lenta.ru person ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/value type of this mathematical property|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gifu Prefectural Shrine Association ranking|Gifu Prefectural Shrine Association ranking]] (<nowiki>One of the three rankings given by the Gifu Prefectural Shrine Association</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/instances must not have|instances must not have]] (<nowiki>instances of this class or of its subclasses must not have given property or statement</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/African Scientists Directory ID|African Scientists Directory ID]] (<nowiki>identifier for a scientist in the African Scientists Directory</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Center for Jewish History person ID|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINCS ID|LINCS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artdoc.Media film ID|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Walloon-French dictionary ID|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Register of Film Distribution Certificates ID|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine|Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algemeen Nederlands Woordenboek ID|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordenboek van Nieuwe Woorden ID|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instituut voor de Nederlandse Taal ID|Instituut voor de Nederlandse Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordcombinaties ID|Woordcombinaties ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of the Southern Dutch Dialects concept ID|Database of the Southern Dutch Dialects concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GiveSendGo ID|GiveSendGo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrowdRepublic project ID|CrowdRepublic project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Dictionary Portal ID|European Dictionary Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gravestone Project Cemetery ID|Gravestone Project Cemetery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uzbek-Russian dictionary ID|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ruwiki ID|Ruwiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish National Archives ID|Swedish National Archives ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GDUNO ID|GDUNO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id|JMRC person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalunya Romànica ID|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mercantile Navy List ID|Mercantile Navy List ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Igromania author ID|Igromania author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danmarks Kirker|Danmarks Kirker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medvik ID|Medvik ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Obálky knih ID|Obálky knih ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague artist ID|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague performance ID|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alpine Linux Wiki article|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Microsoft Store developer ID|Microsoft Store developer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Hg$g Item with a Wikipedia page in lang. X but not Y] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_instance_with_page_on_language_wikis|source]]) - modify the wd: QID and the schema:isPartOf for your own purposes.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Chess/Lists/Rubinstein-Memorial|WikiProject Chess - Rubinstein-Memorial list]]
** [[d:Wikidata:Wikiproject_Units_of_Measurement|WikiProject Units of Measurement]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Italian_doctors|Wikiproject Medicine - List of Italian Doctors]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Evanion_Collection|WikiProject Evanion Collection]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician/Canada|WikiProject every Politician / Canada]] - all Commons lists were updated.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/to_delete|Variety of reports for deletion candidates]]
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are making progress with identifying additional ways in which we can reduce the number of irrelevant changes from Wikidata showing up in recent changes and watchlist on Wikipedia and co.
** We are discussing with pilot Wikipedias about turning on showing Wikidata changes by default in watchlist and recent changes (moving it from opt-in to opt-out)
* GraphQL: We are putting the last touches on a GraphQL endpoint for Wikidata. We are planning to get it live later this month for feedback.
* LDF endpoint: We are planning to decommission the endpoint in preparation for the migration away from Blazegraph on the 18th of February ([[phab:T415696]])
* Mobile statement editing:
** We are almost done with adding support for editing statements with quantity and monolingual text datatype and finished support for mathematical expression statements. We started support for editing coordinate statements.
** We are continuing the work on showing constraint violations.
* Wikibase Ecosystem: We are in the process of setting up a demo system for ontology federation (i.e. using Wikidata Items as values in statements on another Wikibase instance)
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:41, 2. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #718 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#717]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://numishare.blogspot.com/2026/01/improving-searchability-using-natural.html Numishare Blog: Improving searchability using Natural language Processing + Wikidata] - How NLP-based search improvements for [[d:Q631286|numismatic]] collections for the [[d:Q1256518|American Numismatic Society]]. Python NLP tools and Wikidata add a semantic layer that links equivalent terms (e.g. “serpent” and “snake”) to improve discovery across coin databases such as OCRE and MANTIS. Author: [[d:Q57432992|Ethan Gruber]].
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=6vRrasGCifE Art+Feminism Conversations / Intro to Wikidata + Archives]: Led by [[d:User:Ep%C3%ACdosis|User:Epìdosis]] and [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|User:Alan Ang (WMDE)]], this recording covers tools that support collaborative Wikidata editing, and includes with brief updates on mobile editing, Wikibase software, and work at the intersection of AI and Wikidata. Find more info and tools covered on [[m:Art%2BFeminism:_Intro_to_Wikidata_and_Archives|Meta:Art+Feminism]]
** [https://www.youtube.com/watch?v=l8S1Ay5UWvo Custom Upload Funnel Creation on Wikimedia Commons: Wiki Loves Africa 2026] - [[d:User:Kambai_Akau|User:Kambai Akau]] and the [[c:Commons:Wiki_Loves_Africa_2026_in_the_Tyap_Community|Tyap User Group]] demonstrate how to contribute to the Wiki Loves Africa 2026 contest, incl. how to add a Wikidata Infobox to your contributions, and how to create Wikidata Items if they are missing.
** (Papiamento) [https://www.youtube.com/watch?v=DiZAvrop_yU Add a different language Label to a Wikidata Item] Wikipedia Above Aruba|Ep. 9 - it's not always obvious how to add labels, descriptions and aliases of different languages to Wikidata items, this short video demonstrates how.
** [https://www.youtube.com/watch?v=Y9tbLc5czbU Hands-on Exercise: Data Cleaning & Preparation with OpenRefine] - Daniel Garjio guides through exercises to cluster and merge duplicate values, standardise formats, reconcile data with external authority sources such as Wikidata.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=srLq6dXjGc4 Mapeo colaborativo, plataformas libres y autonomía local], part of the [[m:Conferencia_Justicia_climática_Perú_2024|Conference on Climate Justice, Indigenous Voices, and Wikimedia Platforms (2024)]] - speaker: Túllio Morais Franca shows how to integrate mapping tools suchas OpenStreetMap and Mapillary with Wikidata, Commons and Wikipedia.
''' Tool of the week '''
*[https://clarity-tool.toolforge.org/ Wiki Clarity Tool]: Clarity Tool is a lightweight web application built to empower editors across Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. It helps contributors identify missing information in articles and suggests structured data from Wikidata to fill those gaps.
* [https://ga-kevin-codes.github.io/Suggest-A-Brand/ Name Suggestion Index : Submit a Brand] - A tool that links Wikidata brand items to the [https://github.com/osmlab/name-suggestion-index Name Suggestion Index project on OpenStreetMap].
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit String and External ID datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14115|braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>)
**[[:d:Property:P14117|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14114|Rappels theatrical production ID]], [[:d:Property:P14116|Berlin School ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Siège occupé|Siège occupé]] (<nowiki>{{TranslateThis
| fr = siège occupé par une personne au sein d'une académie ou autre société à ''numerus clausus''
}}</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Number|Standard Number]] (<nowiki>A standard serial number</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/MusicaPopular.cl ID|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id (en)|JMRC person id (en)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID|Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMEO page ID|CAMEO page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamNL athlete ID (new)|TeamNL athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Flora Online Plant List|World Flora Online Plant List]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator|radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Master Ideographs Seeker Character ID|Master Ideographs Seeker Character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flohic ID|Flohic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oricon News person ID|Oricon News person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radiko person ID|radiko person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity actress ID|Xcity actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Drama Database Program ID|TV Drama Database Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID|Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek word ID|Van Dale Rijmwoordenboek word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BISMaL taxon ID|BISMaL taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vlaams Woordenboek ID|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kotobank Japanese ID|Kotobank Japanese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nişanyan Adlar ID|Nişanyan Adlar ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HkTZ Items with two or more Olympedia people ID] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_entries_with_multiple_Olympedia_IDs|source]]) - find duplicate external identifier.
** [https://w.wiki/Hndn Music roll releases with recordings of works performed by composer] ([[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls/Queries|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Progressive_Metal|WikiProject progressive Metal]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Basque_Cultural_Heritage_and_GLAM|Wikiproject Basque Cultural heritage and GLAM]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/single_sitelink_template_items|'Template' items with only one sitelink]] - per [[d:Wikidata:Notability|Wikidata:Notability]], "''If a link is a template, the item must contain at least two such sitelinks...''"
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|133866932}} - a 2025 thriller film, winner of the Palme d’Or at the 2025 Cannes Film Festival
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:
''' Development '''
* Dumps: We published the [[:File:Wikidata Dumps Discovery Research Report.pdf|report from our research into the user experience with Wikidata's dumps]].
* Mobile editing: We are finalizing the support for quantity, monolingual text, mathematical expression and musical notation statements as well as a first version for coordinate statements.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We have continued our investigation into existing Lua modules in order to find more ways in which we can reduce unwanted entries from Wikidata in Recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We found a number of options that we are looking into now. ([[phab:T416822]], [[phab:T416825]], [[phab:T416826]], [[phab:T416827]])
* Wikidata Vector embedding: We added German to the embedding (next to English, French and Arabic)
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:26, 9. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30044779 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #719 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#718]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - RfP scheduled to end after 17 February 2026 10:02 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SEEKCommonsBot|SEEKCommonsBot]] - Task: Synchronize Wikidata records created by the [https://seekcommons.org/ SEEKCommons] project with [https://openalex.org/ OpenAlex]
* Closed request for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AmeisenBot_3|AmeisenBot 3]] - Task: Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. Request closed as approved.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Request withdrawn.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 February, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, February 17 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session will walk participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/11/wiki-for-botanists-why-thematic-engagement-matters/ Wiki for Botanists, why thematic engagement matters]: WMNZ/Aotearoa on how sustained outreach with botanists via Wikidata workshops, edit-a-thons, and conferences is improving plant-related knowledge on the Wikimedia projects and building strong collaborative relationships with scientific communities.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/09/tech-news-2026-week-07/ Tech News Week 7 / Global Watchlists extension]: now supports multiple Wikibase instance (i.e. Wikidata + Test Wikidata) and fixes right-to-left (RTL) text directionality issues.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/13/the-spark-of-linked-data-and-libraries-oclc-passage-project-white-paper-translation-report/ The Spark of Linked Data and Libraries: OCLC Passage Project White Paper Translation Report]
* Papers: [https://www.researchgate.net/publication/400579586_Federating_Open_Knowledge_through_Wikibase_The_Case_of_The_Finno-Ugric_Data_Sharing_Space Federating Open Knowledge through Wikibase: the case of the Finno-Ugric data sharing space]: Antal et al. (2026) present a community-driven, federated prototype to link multilingual cultural heritage data, open ontologies and preserve local epistemologies.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=LtoM-0IhKnY How to Unlock Knowledge Graph Data for LLMs with AI Retrieval] - [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saade (WMDE)]], AI/ML Project Manager talks to Chad Jennings of ''Beyond the Blueprints'' (IBM Product Hub) on making Wikidata more accessible for AI developers, replacing SPARQL-heavy workflows with vector search and hybrid retrieval.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=2Nn7w6Vi3M8 Créer une carte uMap à partir de données géolocalisées extraites de Wikidata] - video presentation of 2026 Digital Encounters ''"Mapping territorial data in uMap"''
** [https://m.youtube.com/watch?v=wf6TFcnvGno Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Introduction to Wikidata]
** [https://m.youtube.com/watch?v=PIVVpJh1seA Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Major and Minor edits on Wikidata]
** [https://m.youtube.com/watch?v=9TVFPpSNRYI EMCO Wikidata CoP meeting (2026-01-28)] - participants discuss progress on the ''early adopter'' phase, incl. how to categorise and track contributions, what statistics to measure and progress on MCO application profiles (persons + corporate bodies)
''' Tool of the week '''
* [https://queer-memory.toolforge.org/ Queer Memory] multilingual web app that explores '''global queer history''' through live Wikidata timelines, places, rights, culture, and activism. Currently available in English, French, and Spanish.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CMYID3FRNL7OKUNEH3O3OTGT6UQSQN3X/ Etherpad cleanup, save your pads now]. All pads after 1st March 2026 willbe deleted so if you need any of your pads, please make a local backup.
* [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/ The Wikibase REST API] '''search''' endpoints are now available on '''v1''' and considered stable! It's important to note that the older v0, which has been live on Wikidata since July 2025, will remain available for a '''two month transition period''' until mid-April 2026. We encourage all users to migrate to the new v1 endpoints during this time to ensure that their applications can continue to work seamlessly.
* The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|February 2026 newsletter]]. It includes result of an initial evaluation of open-source triple store candidates as part of the migration away from Blazegraph, the next Blazegraph migration office hour, and more. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14122|category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14118|DOAB book ID]], [[:d:Property:P14119|qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Property:P14120|The Session tune ID]], [[:d:Property:P14121|Parfumo fragrance note ID]], [[:d:Property:P14123|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Property:P14124|Biographical encyclopedia of Maros County]], [[:d:Property:P14125|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Property:P14126|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 person ID]], [[:d:Property:P14127|Igromania author ID]], [[:d:Property:P14128|French Trade Mark Number]], [[:d:Property:P14129|Bane NOR location code]], [[:d:Property:P14130|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Property:P14131|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Property:P14132|Handball Base ID]], [[:d:Property:P14133|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Property:P14134|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Property:P14135|African Scientists Directory ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of translations|Number of translations]] (<nowiki>Number of translations</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax instance URL|Panoramax instance URL]] (<nowiki>the Panoramax instance of/about the subject</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital person ID|Bach digital person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital work ID|Bach digital work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Antenati|identificativo Antenati]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pesistulokset.fi player ID|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Liiga.fi player ID|Liiga.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd producer ID|Letterboxd producer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Topplista artist ID|Topplista artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Music Classical work ID|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace brands ID|Fragplace brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace fragrances ID|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace notes ID|Fragplace notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace perfumers ID|Fragplace perfumers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express person ID|Sport Express person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ciss.org sportsperson ID (deaf sport)|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Learned Societies|Learned Societies]]
* WikiProject Highlights: a discussion regarding [[d:Wikidata talk:WikiProject Learned Societies#Members of learned societies: too many conflicting data models|how to standardise the data model of the membership of learned societies]]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|3324704}} - French radio program and audio podcast
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3941|collection (L3941)]] - English noun (kəˈlɛkʃən) meaning "a group of gathered items", "money gathered for charity/church", or "the act of acquiring"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We are putting finishing touches on editing support for external ID, URL, monolingual text, quantities and coordinate statements.
** We worked on visually highlighting preferred and deprecated statements on the mobile site similar to how it is done on desktop.
** We worked on showing more than one constraint violation when a statement violates multiple constraints.
* Ontology Federation: We continued working allowing other Wikibase instances to use Wikidata Items in their statements (and later from other Wikibase instances). You can see a demo video of the current development state at [[:File:Federation Demo.webm|ontology federation demo]].
* GraphQL: We worked on documentation to get get the GraphQL endpoint ready for a first release.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team published their report of the evaluation of Blazegraph alternatives. You can read it at [[:File:WDQS Triple Store Evaluation - Benchmark Results Report.pdf]].
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:26, 16. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30053912 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #720 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#719]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Jan Myšák|Jan Myšák]] - RfP scheduled to end after 28 February 2026 11:11 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - Closed as successful, congratulations [[d:User:Sjö|User:Sjö]].
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Round 2]], where policy is suggested based on round 1 discussions.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[DiffBlog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/17/apply-now-scholarships-for-the-language-diversity-conference-2026-deadline-13-march-2026/|Apply Now: Scholarships for the Language Diversity Conference 2026]] - scholarship application deadline: 13 March 2026 / Conference dates: 2 - 4 October 2026 in Accra, Ghana.
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Office Hour: Notability Policy]] - February 26th 2026 at 5PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1772125200 your timezone]).
** (Catalan) [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|They were not witches, they were women from Andorra]] - a Wikimarathon for Witches edit-a-thon to make biographies of Andorran women accused of witchcraft more visible on Wikidata and Wikipedia. Sign-up on [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|Meta]]: 09:30 – 12:30 UTC, 7 March 2026.
*Ongoing: [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] - February 21, 2026 – March 3, 2026
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://stackoverflow.blog/2026/02/20/even-genai-uses-wikipedia-as-a-source/ Stack Overflow: Even GenAI uses Wikipedia (+Wikidata) as a source] - transcript of the podcast audio between Ryan Donovan and Philippe Saade, on the Wikidata Embedding Project and vectorizing 30 million entities for semantic search.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/21/revitalizing-uk-history-series-2-expanding-multilingual-access-on-wikidata/ Diff Blog: Revitalizing UK History, Series 2: Expanding Multilingual Access on Wikidata] - [[d:User:JosefAnthony|Josef Anthony]] describes the projects efforts in documenting underrepresented UK historical figures in multiple languages.
** [[diffblog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/20/into-the-spotlight-sharing-archival-objects-through-wikimedia-commons/|Diff blog: Into the Spotlight: Sharing Archival Objects through Wikimedia Commons]] by [[c:User:LadyRabbit|User:LadyRabbit]]. Experience documenting Ellen Winstone, a historical figure, non-notability on Wikipedia doesn't mean they are not worth documenting. Wikidata and Commons can help.
* Papers: [https://arxiv.org/html/2602.14594v1 The Wikidata Query Logs Dataset (WDQL)] - presenting a dataset of 200,000 question-query pairs intended to help train Natural Language questions into SPARQL. By S. Walter, H. Bast (2026).
* Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=dY-Vz-TS1X0 3rd Wikidata Training] of the On Wiki Skill Mentorship Program by Africa Wiki Women. Dives deeper into the core data modelling concepts, Wikidata-speciifc terminology and practical editing tips for beginners. Led by [[d:User:King_ChristLike|User:King ChristLike]]
''' Tool of the week '''
* [https://dagbanli.info/ Dagbanli dictionary] - a monolingual Dagbanli dictionary built using Wikidata lexemes, with 20000 native audio recordings as usage examples pulled from Mozilla Common Voice. This means when you look up a word, you can hear it spoken in example sentences. See this in action here: [https://dagbanli.info/?word=L722895 suɣulo]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[wikimania:2026:Program|Wikimania:2026]] - The call for submissions for the program is open until March 1, 2026.
* [https://www.opensanctions.org/articles/2026-02-18-every-politician/ OpenSanctions: As the CIA closes The World Factbook, we’re opening our global map of political power] - introduces [https://everypolitician.org/ EveryPolitician.org], a global database of 690,000+ political office-holders across the globe. PoliLoom, GovDirectory, a dedicated [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician|WikiProject]] and the Wikidata community are helping make structured data on politicians transparent. Learn how you can [https://everypolitician.org/about/contribute/ contribute].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14143|annual greenhouse gas emissions]] (<nowiki>carbon dioxide equivalent emissions by this entity in a year</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14136|RFI topic ID]], [[:d:Property:P14137|Delfi.lv theme ID]], [[:d:Property:P14138|SFDb original ID]], [[:d:Property:P14139|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Property:P14140|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Property:P14141|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Property:P14142|Bolivia INE code]], [[:d:Property:P14144|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Property:P14145|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14146|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Property:P14147|Woordcombinaties ID]], [[:d:Property:P14148|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14149|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Property:P14150|JMRC person id (he)]], [[:d:Property:P14151|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Property:P14152|IEC 61355 identifier]], [[:d:Property:P14153|Yandex Object Answer id]], [[:d:Property:P14154|Michaelis Portuguese-English Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14155|Michaelis English-Portuguese Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14156|Uni24k indentifier]], [[:d:Property:P14157|The Retro Web company ID]], [[:d:Property:P14158|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Property:P14159|Gravestone Project Cemetery ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/CWSAC classification|CWSAC classification]] (<nowiki></nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IBAN countries|IBAN countries]] (<nowiki>The country which the bank with this property may create accounts in. For example "MyBank" can create bank accounts in "France" with the prefix "FR".
Some banks have a single country they may create accounts in and other have many.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Kloekecode|Kloekecode]] (<nowiki>identifier for locations in the Netherlands, Flanders, French Flanders, and north-western Germany</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ICAO 24-bit aircraft address|ICAO 24-bit aircraft address]] (<nowiki>Unique 24-bit ICAO aircraft address assigned to an individual aircraft’s Mode S transponder, expressed as a six-character hexadecimal code and used in ADS-B and air traffic surveillance systems.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Faulhaber-Edition ID|Faulhaber-Edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OldRacingCars.com drivers ID|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID Prix de Lausanne|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spellingwijzer Onze Taal ID|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uitleenwoordenbank ID|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EpiMedDat ID|EpiMedDat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/REVENCYT code|REVENCYT code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/X Games athlete ID (new)|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pinkhof ID|Pinkhof ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scheikunde ID|Scheikunde ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JWS II ID|JWS II ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeeringDB Facility ID|PeeringDB Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL place ID|DBNL place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL country ID|DBNL country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL titel ID|DBNL titel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movist person ID|Movist person ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HvHp Property table for a set of Wikidata items] (the Memory of the World International Register)
** [https://w.wiki/Hxec People with PolSys ID<small> (P1980)</small>, and with or without Norwegian historical register of persons ID <small>(P4574)</small>] - ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2465925132#A_list_of_person_having_Pol-sys_ID_and_HistReg_ID source])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E502|federally recognized tribe (E502)]]: required and optional properties for items representing federally recognized Native American tribes in the United States.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ski|Ski]] - The goal of WikiProject Ski is to improve items about athletes, events and results from the different skiiing and snowboarding disciplines.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/South_Africa|Nonprofit Orgs: South Africa]] - aims to add financial data to the biggest nonprofits
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Pages|Ontology: List of Ontology Pages]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Sociotechnology/Resources|Sociotechnology: Resources]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Chantiers_MNBAQ|Chantiers MNBAQ]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_India/Events/International_Mother_Language_Day_2026_Datathon|India: International Mother Language Day 2026 Datathon]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"[[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are preparing to reach out to editors about improving specific templates that are written in a way that creates a lot of unnecessary entries in Recent Changes and Watchlists.
* Mobile statement editing: We are getting close to having editing support for all datatypes. We are currently still working on the support for globe coordinates. We also added support for showing constraint violations on qualifiers and references.
* Data quality: We are doing technical investigations about how to make constraint violations available for querying again.
* GraphQL: We are getting ready to make GraphQL available on Wikidata later this week.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Spain|Spain]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:51, 23. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30119106 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #721 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#720]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Jan_My%C5%A1%C3%A1k|Jan Myšák]]: Closed as successful, congratulations to Wikidata's newest admin!
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform|Notability Policy - Round 2]]: we are still requesting your input on the new Notablity policy. Including whether to elevate the [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Make_Wikidata:Self-promotion_a_policy|self-promotion essay]] to a policy.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 3 March, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, March 3 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session walked participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. This session will be more discussion-focused, since instances where two LCNAF identifier have the same Wikidata item can be difficult to resolve because of Wikidata’s innate quirks. Maybe your ideas will become the official best practice! Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]]
** [https://hermes-hub.de/aktuelles/news/save-the-date-byodl-2026-04-24.html Bring-Your-Own-Data-Lab], on 24.04.2026, the HERMES Data Competence centre hosts an online BYODL. Dr. Katrin Moeller and Dr. Olaf Simons will share how to enrich your own personal data with standard data and the Wikibase FactGrid. Click the link for registration and more information.
** Wikidata Workshop w/ Wikipedia Riba Aruba + University of Aruba Research Center (UARC), March 2, 12 - 2pm GMT-4. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScQMobUMNF7TzQIS0yQAaODqIAlQ-5PMoESx_VAq_MIgYtUGQ/viewform Click here to register.]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://www.museodelprado.es/actualidad/noticia/el-museo-del-prado-y-wikimedia-espaa-consolidan-a/bb297f99-9445-68c8-250f-f2aa2765792a The Museo del Prado and Wikimedia Spain consolidate Wikidata as the connector axis of digital cultural heritage] - gathering of the second edition of ''Connected Heritage: Wikidata in the GLAM Ecosystem''
** (Dutch) [https://www.wikimedia.nl/actueel/blog/wikipielen-informele-wiki-hackathon-voor-de-glam-sector/ Wikipielen: an informal mini-hackathon for the GLAM sector], Olaf Janssen (WM coordinator at National Library of Netherlands) on the 10th edition of this micro-hackathon for people in cultural and heritage sector interested in Wikidata, Wikibase, SPARQL, OpenRefine and other technical skills.
** [https://medium.com/@michalmigurski/weeknotes-2026w04-boundary-issues-f037407a7f45 Boundary Issues]—Michal Migurski on representing disputed boundaries using Wikidata and OpenStreetMap.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.471 From Websites to Wikidata: Digitising Scotland’s Stories] by Ross ''et al.'' (2026)
** [https://doi.org/10.1145/3795134 ''Entity Linking with Wikidata: A Systematic Literature Review'']
** [https://arxiv.org/html/2602.19133v1 ''A Dataset for Named Entity Recognition and Relation Extraction from Art-historical Image Descriptions''] by Schneider ''et al.'' (2026)., introduces FRAME for extracting art-historical entities and relationships from texts, enabling automatic linking of artworks, artists, and related metadata via Wikidata.
** [https://elischolar.library.yale.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1247&context=jcas Review of Ethics in Linked Data] by Rebecca Fried.
* Videos:
** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=ZjJHbF2aDCc Fotbollsspelare Wikipedia / Wikidata] - using QuickStatements to add P54 (member of sports team) to football players
** [https://www.youtube.com/watch?v=n-hYIdzJLeg Jukun Wikipedia Outreach], day 2 took attendees through adding interwiki links, Wikidata essentials and adding {{Databox}} to Jukun Wiki articles.
** [https://www.youtube.com/watch?v=dgRWBAvoea0 Set-up Tutorial: Language Preferences and Gadgets on Wikidata], the International [Digital] Dura-Europos Archive (IDEA) takes us through enabling gadgets and setting your preferred languages (Babel).
''' Tool of the week '''
* [https://mapsofthe.world/stadiums Maps Of the World / Stadiums] - explore the stadiums of the world (at least the ones with Wikidata Items), mapped by SPARQL.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14164|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14160|Microsoft Store developer ID]], [[:d:Property:P14161|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Property:P14162|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Property:P14163|CHZZK streamer ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review::
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes|Objectif plumes]] (<nowiki>Database managed by the General Service for Literature and Books, a department of the Cultural Administration of the Wallonia-Brussels Federation (basically the Ministry of Culture for the French-speaking part of Belgium). The database currently includes entries on books by more than 8.000 Belgian writers.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/usual forename|usual forename]] (<nowiki>A name usually derived from a given name used to address a person in everyday life.</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/apportionment diagram|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LibriVox reader ID|LibriVox reader ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Skies Encyclopaedia ID|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCUE academy ID|KCUE academy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo de autoridades da BUSC|Catálogo de autoridades da BUSC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISSN-H|ISSN-H]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Cinema title ID|Hong Kong Cinema title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NPPM ID|NPPM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parlement.com ID|Parlement.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University god name database ID|Kokugakuin University god name database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Czech National Register of Health Service Providers ID|Czech National Register of Health Service Providers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID developer ID|Génération Nintendo game ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID publisher ID|Génération Nintendo game ID publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiru.jp wiki ID|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tribuna.com football players ID|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SnokaDB|SnokaDB]], [[:d:Wikidata:Property proposal/abadis.ir Persian word ID|abadis.ir Persian word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AIK soccer player ID|AIK soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BOIShistory|BOIShistory]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HygX Works in Scottish museums by female artists, lacking an English Wikipedia article] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/collections|source]])
** [https://w.wiki/J5hv Graph of Moominworld]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q1774}} - semi-autonomous part of Tanzania
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L14515|snap (L14515)]] - English verb (snæp) meaning "to break suddenly", "to lose control emotionally", or "to take a photograph"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We worked on removing the constraint violations indicator from a statement after an edit that fixed it.
** We are fixing bugs uncovered in testing, such as [[phab:T218477]], [[phab:T418104]], [[phab:T417861]] and [[phab:T417647]].
* GraphQL: We are getting ready to launch the first version later this week, including preparing the documentation for how to use it.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:42, 2. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30129341 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary 722 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#721]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 8|DifoolBot 8]] - Task: Remove Wikipedia import references from statements where the referenced article has since been deleted.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://wikidataworkshop.github.io/2026/ The 6th Wikidata Workshop] has been announced for ISWC 2026. If you are interested in joining the wWorkshop for the scientific Wikidata community, contact: 6th-wikidata-workshop@googlegroups.com
** [https://events.ucf.edu/event/4071752/open-scholarly-profiles-with-wikidata/ Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026, 13:00 - 14:30, at the University of Central Florida.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/08/becoming-a-trainer-assistant-at-wikilatih-wikidata-brin-a-journey-of-sharing-knowledge Diff blog: Becoming a Trainer Assistant at Wikilatih Wikidata BRIN: A Journey of Sharing Knowledge] by Affandy Murad
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/06/why-dagbanli-needs-a-dictionary-and-how-we-built-one-with-wikidata/ Diff blog: Why Dagbanli Needs a Dictionary (And How We Built One with Wikidata)] - by [[User:Masssly]]
* Papers: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Scholia_2026_Compliance_with_SPARQL_1.1.pdf Scholia 2026: Compliance with SPARQL 1.1], to be presented at [https://www.swat4ls.org/ SWAT4HCLS 2026]
* Videos:
** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=kvaPqzO2cWQ Mix'n'Match IFKDB] / [https://www.youtube.com/watch?v=r7b9LR79y5U Mix'n'Match DIF Historia] - Magnus Sälgö
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=cpA19w3jM40 Introducción a Wikidata], Dinah M. W.Fraites and Dr. Claudia De Souza give a comprehensive tour and introduciotn of Wikidata for the ''Centro para la Excelencia Académica''
** [https://www.youtube.com/watch?v=iuYkCUiP1wk Accessibility and Gen AI - Ep 15 w/ Denny Vrandečić (Head of Special Projects at Wikimedia Foundation)] - a conversation about Abstract Wikipedia, the relationship between Wikimedia, Wikipedia and other Projects and how the Foundation will adopt and adapt to emergent technologies such as LLM's.
** [https://www.youtube.com/watch?v=FGZqljvsoow Epigraphic Object Encoding] - Session 7 of the SunoikisisDC ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Experiences encoding epigraphic data into Wikidata starts at 58:27.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=4F_n4xgUgKg Arabic Wikidata Days 2025: Adding Wikidata to include Arabic Content (example: Hijri Calendar)], Saeed Hubaishan presents a practical example of adapting Wikibase to enable adding new data types that haven't previously been modelled, such as dates in the Hijri Calendar.
** Wikimania 2025 - Unpopular Opinions: Bold Lightning Talks to Shake Up Wikimedia: [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Moving Categories to Wikidata ((Ad Huikeshoven))] / [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Introducing Wiki AI (Sam Klein)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=fELZCm-plHo Unlocking Government Data for Wikidata: Stories, Impacts & Open Dialogue] from Wikimania 2025. Panelists: Butch Bustria, James M. Heilman (Doc James), Jan Ainali, Vanj Padilla, Wisdom Ferrer, Seddon explore how the reuse of public domain & government datasets enriches Wikidata & bolsters public engagement with Wikimedia projects.[[c:File:Unlocking_Government_Data_for_Wikidata._Stories,_Impacts,_and_Open_Dialogue_-_Wikimania_2025_Nairobi.pdf|Slides]]
''' Tool of the week '''
* [https://codeberg.org/2Go/Data2Go Data2Go] : An iOS app for browsing and editing Wikidata with a mobile-first UI. It combines fast search, rich item detail views, statement editing, map previews, media galleries, and account-based write access to Wikidata.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikidata now has a GraphQL API! [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|Read more about it and try it out]] or sign up for the [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply usability tests].
* The WMF is in the process of rolling out new global API rate limits. This will also affect Wikidata. For more details see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits]].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14165|ICAO 24-bit aircraft address]], [[:d:Property:P14166|BISMaL taxon ID]], [[:d:Property:P14167|Xcity actress ID]], [[:d:Property:P14168|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Property:P14169|Power Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14170|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Property:P14171|Mastercaller player ID]], [[:d:Property:P14172|dartn.de player ID]], [[:d:Property:P14173|darts1.de player ID]], [[:d:Property:P14174|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Property:P14175|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Property:P14176|HKCinema film ID]], [[:d:Property:P14177|Medvik ID]], [[:d:Property:P14178|Obálky knih ID]], [[:d:Property:P14179|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Property:P14180|CAMEO page ID]], [[:d:Property:P14181|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle length|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Peer-review propertiy for journals or publications|Peer-review propertiy for journals or publications]] (<nowiki>{{TranslateThis
| de = <!-- Beschreibung auf Deutsch -->
<!-- | xx = Beschreibungen in anderen Sprachen -->
}}Scholarly journals or publications should have a property "peer review process" indicating which peer review process (if any) is applied for the publication.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle width|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle weight|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/regional conservation status|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LINE official account ID|LINE official account ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturbase.no ID|Kulturbase.no ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CROWCASS file number|CROWCASS file number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Integbio Database Catalog ID|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk fangeregister historie ID|norsk fangeregister historie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Census of Italian Architecture since 1945|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award ID|TMDB award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SocioMap ID|SocioMap ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVefi ID|AVefi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NSK new ID|NSK new ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atlas of Endangered Alphabets ID|Atlas of Endangered Alphabets ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/J7cr Property count of characters in Tolkien's Universe] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_to_list_properties_and_their_counts|source]])
** [https://w.wiki/JFy7 Data about Norwegians in captivity during WWII (using ''Norwegian prisoner register person ID'' (P8269) + others] ([[d:Wikidata:Request_a_query#A_list_of_persons_in_Fanger.no|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Beer|WikiProject Beer]]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q733738}} - international airport serving Melbourne, Australia
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1154759|sampaa (L1154759)]] - Dagbanli noun that translates to a hut within a compound to provide shelter for people during the warm season.
''' Development '''
* GraphQL: We have released the first version of this new API. [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|You can read more about it and try it out]].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We have worked with editors to improve some highly-used modules that access Wikidata in a suboptimal way. They have been adjusted to lead to less unneeded change notification in people's watchlists and recent changes on Wikipedia and co.
* Mobile statement editing: We fixed an issue where certain Properties were not accessible in the new mobile UI. We are also working on fixing a bug with saving musical notation statements. We are continuing the work on supporting editing of geocoordinates.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|agencies for the environment and nature conservation]].
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:51, 9. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30163237 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #723 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#722]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://almedaresearch.org/ The African Literary Metadata (ALMEDA) project] - The ALMEDA project’s key outcome is a linked, open, and searchable metadata repository—built from extensive cataloguing of previously uncatalogued materials and enriched through a user-friendly interface launching in 2025, designed to support ongoing growth beyond the project’s initial five-year funding.
** https://diff.wikimedia.org/2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge/
* Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] - This study develops a refined taxonomy of Wikidata qualifiers—based on their semantics, frequency, and diversity—to help contributors select appropriate qualifiers, improve querying and inference, and enhance knowledge graph design, ultimately offering a structured framework that covers the most important qualifiers and supports better recommendation systems. By Falquet & Aljalbout (2026).
* Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=4ZQ67TzUJdM&pp=iggCQAE%3D LIVE Wikidata editing #118 at the Open Data Day] - Wikipedia Weekly Network:
** [https://m.youtube.com/watch?v=KI936x_IBT0&pp=iggCQAE%3D Introduction to editing Wikidata on mobile] - Art + Feminism in Wikimedia Botswana
** [https://m.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM&pp=iggCQAE%3D Queer women in the Arts (English): A panel discussion and Wikidata workshop]
* Podcasts: [https://wikipediapodden.se/wikidata-notability-reform-356/ Wikipediapodden interviews Lydia Pintscher about the ongoing Wikidata notability reform] (also available on [[c:File:WP356 - Wikidata notability reform.mp3|Commons]])
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/who-gets-a-biography-on-french-language-wikipedia Who gets a biography on French-language Wikipedia?] A country-by-country portrait of biographical coverage for people born between 1950 and 2000.
''' Tool of the week '''
* [https://github.com/altilunium/wdquery Wdquery] : [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Wikibase_GraphQL GraphQL-powered] Wikidata item advanced search.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* https://casier-politique.fr
* [https://www.fornland.com Fornland]—aggregates over a million cultural heritage sites from Denmark, Norway, Sweden, Finland, Iceland, the Faroe Islands and Greenland into one interface, combining Wikidata and other sources .
* [[m:Coolest Tool Award]]
*The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|March 2026 newsletter]]. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
* Reminder that the 4 week grace period for switching to the v1 route for the [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/#/item%20search Wikibase REST API search endpoints] will end this week. The v0 route will be turned off and hence will no longer function.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14182|river regime]] (<nowiki>predominant pattern of annual changes to a stream's discharge at a particular period</nowiki>)
**[[:d:Property:P14186|seat occupied]] (<nowiki>seat held by a person within an academy or other society</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14183|Génération Nintendo publisher ID]], [[:d:Property:P14184|KCI article ID]], [[:d:Property:P14185|LINCS ID]], [[:d:Property:P14187|radeberger-stadtgeschichte.de Object Identificator]], [[:d:Property:P14188|Flohic ID]], [[:d:Property:P14189|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14191|Bach digital person ID]], [[:d:Property:P14192|Bach digital work ID]], [[:d:Property:P14193|Identificativo Antenati]], [[:d:Property:P14194|Liiga.fi player ID]], [[:d:Property:P14195|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Property:P14196|Letterboxd producer ID]], [[:d:Property:P14197|Fragplace brands ID]], [[:d:Property:P14198|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Property:P14199|Fragplace notes ID]], [[:d:Property:P14200|Fragplace perfumers ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/population pyramid|population pyramid]] (<nowiki>Age pyramid image for demography articles</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/StatsF1 ID|StatsF1 ID]] (<nowiki>Link to a Formula 1 specific database</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle height|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliografi.dk|Bibliografi.dk]] (<nowiki>Bibliografi.dk</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PeerTube instance URL|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Indonesia)|Central Registration Number (Indonesia)]] (<nowiki>primary service registration number assigned to a member of the Indonesian Armed Forces or Indonesian National Police</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Public Good|Digital Public Good]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID|LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse|Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foto Atlas taxonomy ID|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewver beer ID|Brewver beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Göteborgsalliansen|Göteborgsalliansen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Consumer Rights Wiki article ID|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Air Force service number|Royal Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Bianco|Identifiant d'une personne dans le Bianco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tajik-Russian Dictionary word ID|Tajik-Russian Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy person ID|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy house ID|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q161672}} - Congolese politician and independence leader (1925–1961)
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** If you have not tried it yet, now is an excellent time to turn it on in the beta features section of your preferences, test it and give feedback.
** We have added support for editing globe coordinate statements
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to work on the issue of too many Wikidata in recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We are currently prototyping a way to only consider changes that actually have an impact on the article ([[phab:T419823]]). We also finished the work on an emergency switch to turn off sending changes for qualifiers and references to Wikipedia and co in case of major database disruptions ([[phab:T412956]]).
* Ontology federation: We are working towards getting the code for ontology federation (in its first version of using Wikidata Items as values on other Wikibase instances) ready for wider testing.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bangladesh|Bangladesh]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:34, 16. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #724 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#723]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AraBot|AraBot]] - Tasks: Adding Aragonese sitelinks and updating articles on [[w:an:|Aragonese Wikipedia]] with Wikidata's data.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/InventaireBot|InventaireBot]] - Task: Make automated edits generated by the inventaire.io (Q32193244) server and manual edits on behalf of users without a Wikidata account.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DelintBot|DelintBot]] - Task: Fix [[mw:Help:Lint_errors|lint errors]] on pages across all namespaces where Wikitext can be written (namespaces not managed by Wikibase).
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/archive.today|archive.today]] - due to a [[w:Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5|RfC and policy on enwiki]], this discussion needs your input on whether Wikidata will continue listing archive.today links.
* Ongoing request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]] is looking for input about remaining questions around marginalized knowledge and external identifiers
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen, YouTube livestream] – 28 March 2026 (UTC+1): presentations by Lisa Dieckmann at 12.30 - 12.50 (“Bilder verknüpfen – prometheus, Normdaten und Wikidata”), Lucy Patterson & Lukas Fuchsgruber at 16.30 - 16.45 (“Kritische Arbeit mit Sammlungsdaten auf Wikidata”), and Max Kristen at 17.30 - 17.45 (“usefulQueries: Unkompliziert Kunstgeschichte in Wikidata erkunden”).
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge|Structuring Dagbanli on Wikidata: Lexemes, Senses, and the Digraph Challenge]] by Masssly and Mohammed Awal Alhassan
** [https://stevehedden.medium.com/open-knowledge-graphs-a-search-engine-for-ontologies-controlled-vocabularies-and-semantic-web-cfcf32a5babe Open Knowledge Graphs: A Search Engine for Ontologies, Controlled Vocabularies, and Semantic Web Tools], by Steve Hedden
** (German) [https://blog.tib.eu/2026/03/16/erinnerungskultur-zum-mitmachen-eine-digitale-landkarte-zum-gestapoterror-in-niedersachsen/ Erinnerungskultur zum Mitmachen: eine digitale Landkarte zum Gestapoterror in Niedersachsen] by Gabriele Fahrenkrog
* Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] presents an analysis of Wikidata qualifiers, focusing on semantics and usage, in order to develop a taxonomy to help in selecting appropriate qualifiers, querying the knowledge graph, and making logical inferences. By Gilles Falquet and Sahar Aljalbout (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=cwzBfV2bg_g Creating a Wikidata item for a Historic Building] - OpenStreetMap for History Buffs gives a practical example of creating a Wikidata Item for a historic Irish building, but you can adapt it for other historical or archeological sites.
** [https://www.youtube.com/watch?v=XT27D-1JIUo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Introduction to Wikidata (Creating items, Statements & References)] - Africa Wiki Women continue their introductory series with trainer, Blessing Timothy.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=Eu0C1gWIgFQ Introduction à Wikidata] is also provided by Africa Wiki Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=xw5mfJRgFXk Simple steps to edit Wikidata Episode 1(WAMP)] - [[d:User:Dsp13|User:Dsp13]] of the Wiki Afrodemics Project covers a variety of topics to help new editors make meaningful contributions to Wikidata.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=1ZxnAI-PrK0 Introduction à la modification de Wikidata sur mobile] - Art+Feminism in partnership with WM Botswana provide a training session for mobile editing (with a focus on women artists, feminist movements and underrepresented cultural contributions).
** [https://www.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM Queer Women in the Arts]: Art+Feminism teamed up with WikiLGBT+ ([[m:Event:Queer_Women_in_Arts|Event page]]) for a panel discussion and Wikidata training centering on Queer Women in the Arts, in honour of International Women's Day. Also available in [https://www.youtube.com/watch?v=ZcBCJzH9OUI Spanish] and [https://www.youtube.com/watch?v=Ag5GyE7OtKI Portuguese].
** [https://www.youtube.com/watch?v=0TXqT2ohfwE Wikidata tools: Pet Scan] - [[d:User:Epìdosis|User:Epìdosis]] introduces this handy tool that allows you to query and generate lists of Wikipedia pages or Wikidata items based on defined criteria such as Categories, Properties, Templates, and others.
** [https://www.youtube.com/watch?v=0hTQF3Mde30 Introduction to Wikidata & Property Dashboard] - ''Essential Wikidata Tools: Automating Your Workflow'' workshop given 13 March 2026. Hosted by Alan Ang, Camillo Pellizari, Pru Mitchell, and Taufik Rosman for the ESEAP community.
''' Tool of the week '''
* [https://property-helper.toolforge.org Wikidata Property Creation Helper] takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. By [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* GraphQL API ongoing feedback: If you haven’t tried it yet, you can still explore it as a developer-friendly alternative to select WDQS features. Please Share your feedback on the [[d:Wikidata:Wikibase_GraphQL|project page]], or [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up] for deeper usability testing.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/mass number|mass number]] (<nowiki>total number of baryons in an atomic nucleus</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/soil acidity preference|soil acidity preference]] (<nowiki>soil acidity preference of a plant species or lichen</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Diepkloof|Diepkloof]] (<nowiki>Place in Johannesburg, South Africa</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/paid-up capital|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg|Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Police)|Central Registration Number (Police)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NIP 9-digit|NIP 9-digit]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MeetStadium ID|MeetStadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/indexxx.com performer ID|indexxx.com performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD actress ID|BGAFD actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shellers From the Past ID|Shellers From the Past ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة|معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة]], [[:d:Wikidata:Property proposal/London Book Trades ID|London Book Trades ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI journal ID|KCI journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI publisher ID|KCI publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeerJ person ID|PeerJ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–FRANKFURT ID|BIORAB–FRANKFURT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–WEIMAR|BIORAB–WEIMAR]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB-KAISERREICH|BIORAB-KAISERREICH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfume ingredient ID|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfumer ID|Wikiparfum perfumer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_LAGL|WikiProject LAGL]] (Linked Ancient and Greek Latin) has been established to develop guidelines for adding statements for ancient authors.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Oral_Histories|WikiProject IDEA: Oral Histories]] - <small>''International (Digital) Dura-Europos Archive (IDEA)''</small> added a subpage for resources, guidelines and progress for adding oral history Items and Statements.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q3339328}} - worship of water oracles and associated cultural traditions among the Sawa
''' Development '''
* Infrastructure sustainability: We started working with a contractor to look at Wikidata's data storage to find opportunities for improving it.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing the work on a prototype to compare a wiki page before and after it has been parsed to see if this is a feasible way to reduce the number of Wikidata changes in recent changes and watchlist that do not affect the article ([[phab:T419823]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:58, 23. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #725 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#724]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Thetalentone|Thetalentone]] - Tasks: Adding and updating references, qualifiers, publication dates, and provenance on my own personal and company items ([[Q138324775]] and [[Q138324581]]) to improve entity confidence for Google Knowledge Graph. Small batches only, no edits to unrelated items.
** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dušan Kreheľ (bot)|Dušan Kreheľ]] - Task: Sitelinks existing and newly created municipality pages on hrwiki and Wikidata.
* New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy]] has a new proposal incorporating feedback and is awaiting votes.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[m:Event:Wiki_Mentor_Africa_-_Women_Tech_Summit_(WMA-WTS)/en|Wiki Mentor Africa - Women Tech Summit]] takes place until 20:00 CET, 30 May 2026.
** "Wikidata in der Sammlungserschließung" (free online event in German on how GLAM institutions can use Wikidata, 20 April 2026, 10-11:30 CET, organized by [[d:Q51845259| Research and Competence Centre Digitalisation Berlin (Q51845259)]]. More info and registration [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ here].
** '''Wikidata Ontology Course''': The second offering of the Wikidata ontology course will be given in May and June 2026, with sessions 1-3 pm EDT (UTC-4) on Thursdays. The Wikidata ontology provides structure and organization for the rest of Wikidata and is thus fundamental to Wikidata. The course starts with the basic notions underlying the Wikidata ontology and goes on to cover querying using SPARQL, inference, constraints, advanced ontology notions, problems with the ontology, and other ontology-related aspects of Wikidata. Participants in the course are expected to complete weekly exercise sets and a project. More information on the course can be found at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject Ontology/Ontology Course]]. To register for this offering fill in and submit the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdlZ0r69Mkkfa_SWSdQPMNdVMKnae7-sIOyPuANVjFI4FRq0w/viewform Google form].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://www.opensanctions.org/articles/2026-03-24-poliloom/ Wikidata contains many gaps in its political data. We’ve built a tool to change that (PoliLoom)]
** [https://www.linkedin.com/pulse/from-summer-school-idea-eswc-paper-teaching-ai-repair-wikidata-zxxaf/ From a summer school idea to an ESWC paper: Teaching AI to “repair” Wikidata]
* Papers:
**[https://rubensworks.github.io/article-did-llms-kill-sparql-federation/ Did AI Crawlers Kill SPARQL Federation?], including Wikidata examples
** [https://www.emerald.com/dlp/article/doi/10.1108/DLP-11-2025-0265/1352756/Gender-and-intersectional-bias-in-featured Gender and intersectional bias in featured biographies on the front page of the Italian edition of Wikipedia, 2014–2024 Open Access] - Wikidata featured heavily in the design and methodology. By Rovira et al., (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=5KydQwvBelQ Adding architectural data to a Wikidata item for a Historic Building] from OpenStreetMap for History Buffs.
** [https://www.youtube.com/watch?v=0h1KxXnaJrk Live Wikidata Editing #119] - Ainali and Abbe98 are back to edit Wikidata and explain their thinking along the way.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=W37StgITf0Y Wikidata and the public domain] - Tools for bulk editing in Wikidata: Mix n Match and QuickStatements, last class of a [https://www.youtube.com/playlist?list=PLmjmrXGUFVlJOyYM3S6CBdNFszYI4FwcM 9-part series] provided by Jorge Gemetto.
** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen], day 2, digital/local collection loves wiki.
** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=rN19MWWtif8 Von OpenStreetMap zu semantisch vernetzten Wissensgraphen] FOSSGIS 2026 Conference.
** [https://www.youtube.com/watch?v=76wkepRUZLg Using Wikibase as an Integration Platform] with Matthew Ong. Originally given at the Digital Classicist Seminar Berlin, 19 November 2024.
''' Tool of the week '''
* [https://wikivisage.toolforge.org/ WikiVisage] - Train a machine learning model to detect depicted subjects in Wikimedia Commons images and assist with adding the P180 (depicts) property.
* [https://yesterdays.maprva.org/subjects/ Yesterdays] - A web platform for cataloging and georeferencing historical images of Richmond, Virginia. It uses Wikidata items to help organize the georeferenced images.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing user testing: join the participant panel: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14223|Digital Public Good ID]] (<nowiki>identifier of a digital public good in the Digital Public Goods Registry</nowiki>)
**[[:d:Property:P14226|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>)
**[[:d:Property:P14251|peer-review process for scholarly journals or publications]] (<nowiki>''(without English description)''</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14201|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Property:P14202|AIK soccer player ID]], [[:d:Property:P14203|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Property:P14205|abadis.ir word ID]], [[:d:Property:P14206|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Property:P14207|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Property:P14208|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Property:P14209|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14210|Landskrona BoIS player ID]], [[:d:Property:P14211|Library of the University of Santiago de Compostela authority ID]], [[:d:Property:P14212|DBNL place ID]], [[:d:Property:P14213|Faulhaber edition ID]], [[:d:Property:P14214|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Property:P14215|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Property:P14216|KCUE academy ID]], [[:d:Property:P14217|LibriVox reader ID]], [[:d:Property:P14220|Manga-DB person ID]], [[:d:Property:P14221|Manga-DB magazine ID]], [[:d:Property:P14222|Manga-DB publisher ID]], [[:d:Property:P14224|Digital Public Goods Registry]], [[:d:Property:P14225|NSK ID]], [[:d:Property:P14227|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Property:P14228|Sport Express person ID]], [[:d:Property:P14229|Open Food Facts brand ID]], [[:d:Property:P14230|RITVA company ID]], [[:d:Property:P14231|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Property:P14232|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Property:P14233|EpiMedDat ID]], [[:d:Property:P14234|Pinkhof ID]], [[:d:Property:P14235|Scheikunde ID]], [[:d:Property:P14236|Movist person ID]], [[:d:Property:P14237|ISSN-H]], [[:d:Property:P14238|Names, Persons, and Groups of People of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P14239|Parlement.com object ID]], [[:d:Property:P14240|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Property:P14241|BGAFD actress ID]], [[:d:Property:P14243|IFK Norrköping player]], [[:d:Property:P14244|LINE official account ID]], [[:d:Property:P14245|Norwegian war prisoner histories ID]], [[:d:Property:P14246|indexxx.com performer ID]], [[:d:Property:P14247|SetesdalWiki ID]], [[:d:Property:P14248|Shellers From the Past ID]], [[:d:Property:P14249|SocioMap ID]], [[:d:Property:P14250|Publication ID in e-Marefa database]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/civil service position level|civil service position level]] (<nowiki>classification level of a civilian public service position within a government administrative hierarchy</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Usenet newsgroup|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/predicted winning party|predicted winning party]] (<nowiki>the party predicted to win an election, according to some source</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Numen ID|Numen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/member of the Azorean assembly ID|member of the Azorean assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une personne|identifiant Rappels d'une personne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans la base de noms France Archives|Identifiant dans la base de noms France Archives]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anarâš aavis topic ID|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perfumery Glossary ingredient ID|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MangaBaka manga ID|MangaBaka manga ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JVID performer ID|JVID performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Trophies achievement ID|PlayStation Trophies achievement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BERON lexeme ID|BERON lexeme ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Hogback|WikiProject Hogback]] - Hogbacks are a type of gravestone marker used in 10th - 12th Century Northern England.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_Otago_WMIR/WikiProject_Books_of_Mana|University of Otago/Books of Mana]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_sum_of_all_paintings/Collection/Schnütgen_Museum|Schnütgen Museum Collection/Sum of all paintings]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/United_Nations|Govdirectory/United Nations]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|Nonprofit Organisations]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/items_with_P569%3DP570|Humans with the same date of birth year (P569) and date of death year (P570)]].
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q275180|Australia (Q275180)]] - 2008 film by Baz Luhrmann
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L737913|viɛla]] - Dagbanli adjective (of quality that is pleasing to human senses).
''' Development '''
* Wikibase GraphQL: We added support for a number of additional datatypes and started working on the functionality for querying Items by the external ID statement values or site links.
* Mobile editing of statements: We spent time testing the current state and fixing remaining issues we found.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Mongolia|Mongolia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:31, 30. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #726 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#725]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Wikidata:Requests for permissions/Oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/EPIC (2)|EPIC (2)]] (RfP scheduled to end at 9 April 2026 12:35 UTC)
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ChooseLocal|ChooseLocal]] - '''Task/s:''' Read-only harvest of Wikidata entities (businesses, banks, etc.) by country, for use in a Canadia-centric local business directory.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Task/s:''' Sitelink Management: Connecting newly created articles on kaa.wiki to their corresponding Wikidata items using Pywikibot. Label and Description Updates: Adding or updating Karakalpak (kaa) labels and descriptions for various items (especially geographical and biographical items) using OpenRefine.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JJPMaster (bot)|JJPMaster (bot)]] - '''Task/s:''' Automatically add sitelinks for Abstract Wikipedia articles
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/TracklisterBot|TracklisterBot]] - '''Task/s:''' Adding missing external identifiers to Wikidata items for music artists, sourced from Tracklister ([[Q138905706]]), a music database that aggregates data from 20+ platforms. Properties: Discogs artist ID ([[Property:P1953|P1953]]), Spotify artist ID ([[Property:P1902|P1902]]), SoundCloud ID ([[Property:P3040|P3040]]), Bandcamp ID ([[Property:P3283|P3283]]), Beatport artist ID ([[Property:P5765|P5765]]), Deezer artist ID ([[Property:P2722|P2722]]), Last.fm ID ([[Property:P3192|P3192]]), AllMusic artist ID ([[Property:P1728|P1728]]), Apple Music artist ID ([[Property:P2850|P2850]]), Tidal artist ID ([[Property:P11853|P11853]]). Each claim includes a reference with stated in: Tracklister + reference URL pointing to the artist's page on tracklist.live.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dušan_Kreheľ_(bot)|Dušan Kreheľ (bot)]] (approved)
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026| Blazegraph Migration Office Hours]]: Blazegraph migeration office hours April edition is today, 7th January, {{zonestamp|2026-03-27 16:00|16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026|See the office hour page for details and future sessions]].
** [https://wissenschaftliche-sammlungen.de/de/termine/digis-workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung digiS Workshop: Wikidata für die Sammlungserschließung] - 20 April 2026, 10.00 CEST (08:00 UTC), this online workshop (held in German) will practice Wikidata skills across SPARQL, OpenRefine and QuickStatements with a focus on using Wikidata for GLAM Institutions. To register, visit the link.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/04/wikidata-graphs-for-data-visualisation-of-endangered-horse-breeds-in-wikipedia/ Wikidata graphs for data visualisation of endangered horse breeds in Wikipedia] By Tsaag Valren
** [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-04-05#L'Atelier|Does country of birth have an effect on the probability to have a biography in French-language Wikipedia?]] (Le pays de naissance a-t-il un effet sur les chances d'avoir une biographie sur Wikipédia ?), published in RAW-Regards sur l'actualité de Wikimedia in Wikipedia in French.
** (German) [[WMDEblog:2026/04/01/wikidata-ist-teil-von-wikimedia-enterprise|Wikidata ist ein teil von Wikimedia Enterprise]] - an update from Wikimedia Germany on Wikidata's inclusion with Wikimedia Enterprise.
** (German) [https://nearby.hypotheses.org/5479 How to edit nearby: Notizen für regionale Open GLAM-Labore und offene Daten] by Jens Bemme.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/17/building-the-dagbanli-dictionarys-audio-pipeline-ogg-ios-and-transcoding/ Building the Dagbanli Dictionary’s Audio Pipeline: OGG, iOS, and Transcoding], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers:
** [https://arxiv.org/html/2604.02618v1 OntoKG: Ontology-Oriented Knowledge Graph Construction with Intrinsic-Relational Routing] by Li ''et al.,'' (2026), includes a case study of cleaning and resolving entity labels and descriptions from a 100 million entity dump.
** [https://arxiv.org/html/2603.29801v1 ENEIDE: A High Quality Silver Standard Dataset for Named Entity Recognition and Linking in Historical Italian] by Santinia ''et al.,'' (2026), the ENEIDE dataset links over 2000 historical documents to 8,000+ Wikidata entities.
** [https://arxiv.org/html/2603.29336v1#S6 CADEL: A Corpus of Administrative Web Documents for Japanese Entity Linking] by Higashiyama ''et al.,'' (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fDdGRXSOP24 Using content from Wikidata in your apps], lightning talk by Jan Ainali
** [https://m.youtube.com/watch?v=7cJNk2cZzBg&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D 2025: OpenStreetMap x Wikidata Collaboration: Taiwan Case]
** [https://m.youtube.com/watch?v=9ZaBKr5pCLc&pp=iggCQAE%3D 2025: The Ugandan Geo Quests: Mapping Libraries and Museums into the Knowledge Commons]
** [https://m.youtube.com/watch?v=GomBxbkXZ00&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D Using Wikidata for data enrichment in museums]
** [https://m.youtube.com/watch?v=sOCYi3IJN3s&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 1: What is Wikidata & Why Does It Matter?]
** [https://m.youtube.com/watch?v=UPea-60l3tA&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 2: Wikidata Building Blocks]
** [https://m.youtube.com/watch?v=lZdxNb-5Slw&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 3: Create an Account & Your First Edits]
** [https://m.youtube.com/watch?v=HsuydHCnpAE&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 4: First Edits: Adding References]
** [https://m.youtube.com/watch?v=Y5L7Htxi3Vs&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 5: Creating a New Item]
''' Tool of the week '''
* [https://wq42.toolforge.org/ An AI chat interface to Wikidata] by Santhosh Thottingal is a tool that gives answers to almost everything on Wikidata
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing user testing: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time.
* Wikidata's data is now also available via Wikimedia Enterprise APIs. ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-api-endpoints-wikimedia-enterprise/ Wikimedia Enterprise blog post], [[d:Wikidata:Project chat#Wikidata’s data will be available through Wikimedia Enterprise|WMDE announcement]])
* [[d:Wikidata:Vector_Database|Wikidata embedding]]: The vectors of the embedding are now also published.
* (Job vacancy) [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7543775?gh_src=94cfded01us&utm_source=MyJobMag: Engineering Manager, Wikidata Platform] (WMF)
* (Job vacancy in Indonesian) [https://wikimedia.or.id/karier/lowongan-pemagang-data-dan-teknologi-wikimedia-indonesia-2026/ Wikimedia Indonesia: Data and Technology Apprenticeship Vacancy, April-June 2026] - apply by April 10. Duties include recording Wikidata editing tutorial videos, prepare datathons and training materials and events.
* Research workshop on content verifiability in Wikidata: Researchers from King's College London (in partnership with the Wikimedia Foundation) invite Wikidata contributors of all experience levels to a 2‑hour online workshop. Participants receive £90 compensation. [[m:Research:Participatory Auditing AI Tools for Information Verifiability|Research details and registration]].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14254|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>)
**[[:d:Property:P14256|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14252|PeerJ person ID]], [[:d:Property:P14253|RITVA corporate body ID]], [[:d:Property:P14255|Royal Air Force service number]], [[:d:Property:P14257|LUBW-RIPS hydroelectric power station-ID]], [[:d:Property:P14258|Biorab-Frankfurt ID]], [[:d:Property:P14259|Minfin company ID for banks]], [[:d:Property:P14260|Wikiparfum perfumer ID]], [[:d:Property:P14261|Cultural heritage ID in Baden-Württemberg]], [[:d:Property:P14262|MangaBaka manga ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Commons content descriptor|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/energy density|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/main page URL|main page URL]] (<nowiki>link to main page or item on website</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Bayerische Naturdenkmal-ID|Bayerische Naturdenkmal-ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/election result|election result]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/meta-category for|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Cast|Cast]] (<nowiki>Cast</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/lit.link ID|lit.link ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiKids page ID|WikiKids page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KuLaDig ID|KuLaDig ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum brand ID|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey district ID|Turkey district ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey province ID|Turkey province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSDev|OSDev]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giant Bomb Wiki ID|Giant Bomb Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myrotvorets ID|Myrotvorets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fraktionsprotokolle.de-ID|Fraktionsprotokolle.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI article ID|KISTI article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Irish State Administration Database Unit ID|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ocremix.org game ID|ocremix.org game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tube8 ID|Tube8 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YourPorn ID|YourPorn ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/KssE Wikispecies pages linked to Wikidata items via a specific property] (example given: Family Name <small>''(Q101352)''</small>) - ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikispecies_page_linked_to_a_items_with_a_specific_property|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Salon_de_Paris|Salon de Paris]] - a list of annual temporary exhibitions usually held in the Salon Carré of the Louvre Palace.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Mesocosms|Mesocosms]] - about modelling research infrastructure, processes and outcomes involving use of [[d:Q138857216|mesocosm (Q138857216)]] ''(experimental system to examine the natural environment under controlled conditions).''
** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2025|Archive WikiProject for Wikimedia Indonesia February 2025 Datahon]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Eswatini|Govdirectory: Eswatini]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/badged_items_without_claims|Badged Items without Claims]] - this report lists items that have received a badge (such as Good / Featured Article) but have 0 statements.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q337480|Académie Julian (Q337480)]] - former art school in Paris, France
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L724819|kurugu (L724819)]] - Dagbanli noun that translate to English as metal, harem trousers, hour or coin.
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate how to reduce the number of irrelevant changes showing up in Recent changes and Watchlist by seeing if we can compare the articles before and after the Wikidata change and detect a change in the article ([[phab:T419823]])
* GraphQL: You can now do lookups using itemByExternalId and itemBySitelink
* Mobile statement editing: We worked on fixing remaining bugs ([[phab:T420585 ]], [[phab:T420028]], [[phab:T419586]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Eswatini|Eswatini]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:55, 7. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #727 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC)
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]].
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations.
* Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input.
''' Events '''
* Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]]
* Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June.
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]]
**[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!]
** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration.
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida.
** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98
** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important.
** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren
** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi
** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter.
** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL.
** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]]
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]].
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective.
** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk.
''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call).
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>)
**[[:d:Property:P14280|official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>)
**[[:d:Property:P14299|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>)
**[[:d:Property:P14300|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>)
**[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14332|heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>)
**[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|IRDI]], [[:d:Property:P14284|Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|European Dictionary Portal ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia
** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish.
''' Development '''
* The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:40, 13. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #728 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate].
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link).
** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P.
** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history.
''' Tool of the week '''
* [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|ocremix.org game ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow"
''' Development '''
* The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities]
* The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145]
* In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype]
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:04, 20. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #729 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin!
* New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series.
** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile.
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports.
** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible.
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]]
''' Tools of the week '''
* [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events.
* [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release:
** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications.
** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages.
** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud.
** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability.
** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>)
**[[:d:Property:P14351|audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>)
**[[:d:Property:P14359|motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>)
**[[:d:Property:P14360|award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey"
''' Development '''
* Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]])
* The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]])
* The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]])
* Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:27, 27. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #730 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.
''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength"
''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:51, 4. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
2zayhle8mdlc7q11x3ldvd5xjr0gexq
Due pezzi di pane
0
173037
2676960
2644449
2026-05-04T12:26:29Z
Puscas
735
....
2676960
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Sergio Citti]]
|Dréibuch=Sergio Citti
|Fotografie= [[Giuseppe Ruzzolini]]
|Format={{1,66:1}}
|Musek=[[Alessandro Alessandroni]]
|Schnëtt=[[Nino Baragli]]
|Dekoren=[[Luciano Ricceri]]
|Produzent=[[Mauro Berardi]]<br>[[Gianfranco Piccioli]]
|Produktiounsgesellschaft=Les Productions Artistes Associés <br> Parva Cinematografica
|Haaptacteuren=[[Vittorio Gassman]] als Pippo Mifà <br>[[Philippe Noiret]] als Peppe Dorè<br>[[Gigi Proietti]]<br>[[Paolo Volponi]]<br>[[Anna Melato]] als Lucia<br>[[Luigi Pezzotti]]<br>[[Edoardo Di Jorio]]<br>[[Tiberio Simmi]]<br>[[Christiana Borghi]]<br>[[Alessandro La Torre]] als Piripicchio<br>[[Daniela Piperno]]<br>[[Giorgio Martina]]<br>[[Nicolas Barthe]]<br>[[Hélène Chauvin]]<br>[[Claudio De Angelis]]
}}
'''Due pezzi di pane''' ass en [[Italien|italieenesche]] Film vum [[Sergio Citti]] aus dem Joer 1979 mam [[Vittorio Gassman]] a mam [[Philippe Noiret]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Zwéin Hären, déi als Sänger a Restauranten optrieden, stelle fest datt si d'Amante vun där selwechter Fra waren, déi grad gestuerwen ass, an datt ee vun hinnen de Papp vun hirem klenge Jong ass...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Due pezzi di pane}}
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1979]]
[[Kategorie:Filmer vum Sergio Citti]]
4kggtp8mt964gs932e4bz497f07n0r3
2676961
2676960
2026-05-04T12:28:17Z
Puscas
735
ëmgedréint
2676961
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Sergio Citti]]
|Dréibuch=Sergio Citti
|Fotografie= [[Giuseppe Ruzzolini]]
|Format={{1,66:1}}
|Musek=[[Alessandro Alessandroni]]
|Schnëtt=[[Nino Baragli]]
|Dekoren=[[Luciano Ricceri]]
|Produzent=[[Mauro Berardi]]<br>[[Gianfranco Piccioli]]
|Produktiounsgesellschaft=Les Productions Artistes Associés <br> Parva Cinematografica
|Haaptacteuren=[[Vittorio Gassman]] als Pippo Mifà <br>[[Philippe Noiret]] als Peppe Dorè<br>[[Gigi Proietti]]<br>[[Paolo Volponi]]<br>[[Anna Melato]] als Lucia<br>[[Luigi Pezzotti]]<br>[[Edoardo Di Jorio]]<br>[[Tiberio Simmi]]<br>[[Christiana Borghi]]<br>[[Alessandro La Torre]] als Piripicchio<br>[[Daniela Piperno]]<br>[[Giorgio Martina]]<br>[[Nicolas Barthe]]<br>[[Hélène Chauvin]]<br>[[Claudio De Angelis]]
}}
'''Due pezzi di pane''' ass en [[Italien|italieenesche]] Film vum [[Sergio Citti]] aus dem Joer 1979 mam [[Vittorio Gassman]] a mam [[Philippe Noiret]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Zwéin Hären, déi als Sänger a Restauranten optrieden, stelle fest, datt si d'Amante vun där selwechter Fra waren, déi grad gestuerwen ass an datt ee vun hinnen de Papp vun hirem klenge Jong ass...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Due pezzi di pane}}
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1979]]
[[Kategorie:Filmer vum Sergio Citti]]
9ya3zv8oknkzsty9cooy50x0jcofzgm
Dune: Part Three
0
173056
2676994
2644505
2026-05-04T17:19:38Z
Puscas
735
....
2676994
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Dréibuch=[[Jon Spaihts]]<br>Denis Villeneuve
|Fotografie= [[Greig Fraser]]
|Format={{2,35:1}}
|Musek= [[Hans Zimmer]]
|Schnëtt= [[Joe Walker]]
|Produzent=[[Diala Al Raie]]<br>Denis Villeneuve<br>[[Gergö Balika]]<br>[[Gianluca Leurini]]
|Produktiounsgesellschaft=Legendary Pictures
|Haaptacteuren=[[Timothée Chalamet]] als Paul Atreides<br>[[Zendaya]] als Chani<br>[[Anya Taylor-Joy]] als Alia Altreides<br>[[Rebecca Ferguson]] als Lady Jessica<br>[[Josh Brolin]] als Gurney Halleck<br>[[Florence Pugh]] als Princess Irulan<br> [[Jason Momoa]] als Duncan Idaho<br>[[Robert Pattinson]] als Scytale<br>[[Nakoa-Wolf Momoa]] als Leto II. Atreides<br>[[Ida Brooke]] als Ghanima Atreides
}}
'''Dune: Part Three''' ass en ugekënnegten US-amerikanesch-kanadesche Film vum [[Denis Villeneuve]] aus dem Joer 2026 mam [[Timothée Chalamet]] a mat der [[Zendaya]] an den Haaptrollen nom Roman ''Dune'' vum [[Frank Herbert]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Dune}}
{{DEFAULTSORT:Dune: Part Three}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Filmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:Kanadesch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 2026]]
[[Kategorie:Filmer vum Denis Villeneuve]]
gnjsmpgw4v3zz4n9hnfswst8if3yl1u
Schabloun:Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
10
175639
2676982
2676855
2026-05-04T15:08:09Z
GilPe
14980
2676982
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
|listclass = hlist
|state = expanded
|title = [[Spideeler zu Lëtzebuerg|Spideeler a Gesondheetsariichtungen zu Lëtzebuerg]]
|group1 = Grupp [[Centre hospitalier du Nord|CHdN]]
|list1 =
* [[CHdN Ettelbréck|Ettelbréck]]
* [[CHdN Wolz|Wolz]]
|group2 = Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch|CHEM]]
|list2 =
* [[CHEM Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
* [[CHEM Diddeleng|Diddeleng]]
* [[CHEM Nidderkuer|Nidderkuer]]
|group3 = Grupp [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]]
|list3 =
* [[CHL Centre|Centre]]
* [[CHL Eich|Eech]]
* [[CHL Kannerklinick|Kannerklinick]]
* [[CHL Maternité|Maternité]]
* [[CHL Potaschbierg|Potaschbierg]]
|group4 = Grupp [[Centre hospitalier neuropsychiatrique|CHNP]]
|list4 =
* [[CHNP Ettelbréck|Ettelbréck]]
* [[Rehaklinick Manternach|Manternach]]
* [[Rehaklinick Useldeng|Useldeng]]
|group5 =Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman|HRS]]
|list5 =
* [[Clinique Bohler]]
* [[Hôpital Kirchberg]]
* [[Zithaklinick]]
|group6 = Aner Ariichtungen
|list6 =
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse|Centre François-Baclesse]]
* [[Institut national de chirurgie cardiaque et de cardiologie interventionnelle|Häerz-Zenter]]
* [[Haus Omega]]
* [[Syndicat de l'hôpital intercommunal de Steinfort|Hôpital intercommunal de Steinfort]]
* [[Centre de réhabilitatioun - Château de Colpach|Rehabilitatiounszenter Nidderkolpech]]
* [[Rehazenter]]
* [[Laboratoire national de santé|Staatslaboratoire]]
* [[Thermalbad Munneref]]
}}
<noinclude>[[Kategorie:Navigatiounsläischten|Spideeler]] [[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]</noinclude>
999lwfo2nzy6ominjdfp4ojqo0drqut
2677049
2676982
2026-05-05T06:42:55Z
GilPe
14980
2677049
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
|listclass = hlist
|state = expanded
|title = [[Spideeler zu Lëtzebuerg|Spideeler a Gesondheetsariichtungen zu Lëtzebuerg]]
|group1 = Grupp [[Centre hospitalier du Nord|CHdN]]
|list1 =
* [[CHdN Ettelbréck|Ettelbréck]]
* [[CHdN Wolz|Wolz]]
|group2 = Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch|CHEM]]
|list2 =
* [[CHEM Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
* [[CHEM Diddeleng|Diddeleng]]
* [[CHEM Nidderkuer|Nidderkuer]]
|group3 = Grupp [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]]
|list3 =
* [[CHL Centre|Centre]]
* [[CHL Eich|Eech]]
* [[CHL Kannerklinick|Kannerklinick]]
* [[CHL Maternité|Maternité]]
* [[CHL Potaschbierg|Potaschbierg]]
|group4 = Grupp [[Centre hospitalier neuropsychiatrique|CHNP]]
|list4 =
* [[CHNP De Park|De Park]]
* [[CHNP Pontalize|Pontalize]]
* [[Rehaklinick Manternach]]
* [[Rehaklinick Useldeng]]
|group5 =Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman|HRS]]
|list5 =
* [[Clinique Bohler]]
* [[Hôpital Kirchberg]]
* [[Zithaklinick]]
|group6 = Aner Ariichtungen
|list6 =
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse|Centre François-Baclesse]]
* [[Institut national de chirurgie cardiaque et de cardiologie interventionnelle|Häerz-Zenter]]
* [[Haus Omega]]
* [[Syndicat de l'hôpital intercommunal de Steinfort|Hôpital intercommunal de Steinfort]]
* [[Centre de réhabilitatioun - Château de Colpach|Rehabilitatiounszenter Nidderkolpech]]
* [[Rehazenter]]
* [[Laboratoire national de santé|Staatslaboratoire]]
* [[Thermalbad Munneref]]
}}
<noinclude>[[Kategorie:Navigatiounsläischten|Spideeler]] [[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]</noinclude>
bi9blva5t3i8w801273hm2k3194ggav
CHdN Ettelbréck
0
175648
2676959
2676928
2026-05-04T12:23:18Z
GilPe
14980
2676959
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Ettelbréck''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Waarken]] zu [[Ettelbréck]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Hôpital Saint-Louis''' oder '''Ettelbrécker Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
1885 gouf en zentralen Hospice an der fréierer [[Kasär]] vun Ettelbréck gegrënnt.
Am Joer 1936 huet de Chirurg [[Charles Marx]] d'''Clinique Saint-Louis'' am fréiere Gebai vun der [[Lycée technique agricole|Akerbauschoul]] an der ''Rue Kennedy'' gegrënnt; et war déi éischt chirurgesch Klinik am Norde vum Land. D'Klinik gouf bis 1971 vun de [[Sœurs du Très Saint Sauveur|Schwëstere vum Gëttlechen Erléiser]]
Nom Doud vum Dr. Marx am Joer 1946 gouf d'Klinik vun der Ettelbrécker Gemeng als Zivilhospice iwwerholl an a ''Clinique Dr Charles Marx'' ëmgenannt. 1963 gouf se mat enger neier Struktur an der ''Avenue Salentiny'' ersat, déi méi spéit vun der Gemeng moderniséiert a vergréissert gouf. Dat Gebai ass schliisslech mam nei gebauten ''Hôpital Saint-Louis'' (nieft der aler ''Clinique Saint-Louis'') ersat ginn; d'Gebai ass de 24. Oktober 2003 ageweit ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Ettelbréck ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn:
** [https://www.chdn.lu/le-chdn/historique/ Historique Site Wiltz], gekuckt op chdn.lu de 4. Mee 2026
** [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/5927_Dossier_Complet.pdf Projet de loi 5927 portant création de l'établissement public Centre Hospitalier du Nord], gekuckt op chd.lu de 4. Mee 2026, S. 9
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: Gemeng Ettelbréck]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 2003]]
oykkkvfd6pf92zk7nulg9chja3qru0p
2676962
2676959
2026-05-04T12:52:38Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */ Nei Säit; enCours ewech
2676962
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Ettelbréck''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Waarken]] zu [[Ettelbréck]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Hôpital Saint-Louis''' oder '''Ettelbrécker Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
1885 gouf en zentralen Hospice an der fréierer [[Kasär]] vun Ettelbréck gegrënnt.
Am Joer 1936 huet de Chirurg [[Charles Marx]] d'''Clinique Saint-Louis'' am fréiere Gebai vun der [[Lycée technique agricole|Akerbauschoul]] an der ''Rue Kennedy'' gegrënnt; et war déi éischt chirurgesch Klinick am Norde vum Land; se gouf bis 1971 vun de [[Sœurs du Très Saint Sauveur|Schwëstere vum Gëttlechen Erléiser]] geleet.
Nom Doud vum Dr Marx am Joer 1946 gouf d'Klinick vun der Ettelbrécker Gemeng als Zivilhospice iwwerholl an a ''Clinique Dr Charles Marx'' ëmgenannt. 1963 gouf se mat enger neier Struktur an der ''Avenue Salentiny'' ersat, déi méi spéit vun der Gemeng moderniséiert a vergréissert gouf. Dat Gebai ass schliisslech mam nei gebauten ''Hôpital Saint-Louis'' (nieft der aler ''Clinique Saint-Louis'') ersat ginn; d'Gebai ass de 24. Oktober 2003 ageweit ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Ettelbréck ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/les-sites/|Titel=Les sites|Gekuckt=2026-05-04|Wierk=CHdN|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Accouchement]]er
* [[Chimiotherapie]]
* [[Dialys]]
* [[Diethetik]]
* [[Endoskop]]ie
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* [[Intensivstatioun]]
* [[Kardiologie]]
* [[Laboratoire (Medezin)|Laboratoire]]
* [[Neurologie]]
* [[Noutopnam]]
* [[Nuklearmedezin]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Physiotherapie]]
* [[Poliklinick]]
* [[Psychiatrie]]
* [[Radiologie]]
* [[Reanimatioun]]
* [[Rehabilitatioun]]
* [[Sozialdéngscht]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn:
** [https://www.chdn.lu/le-chdn/historique/ Historique Site Wiltz], gekuckt op chdn.lu de 4. Mee 2026
** [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/5927_Dossier_Complet.pdf Projet de loi 5927 portant création de l'établissement public Centre Hospitalier du Nord], gekuckt op chd.lu de 4. Mee 2026, S. 9
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: Gemeng Ettelbréck]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 2003]]
lekikmct0vl7pbazdc6n2zrdzbpwsuc
CHdN Wolz
0
175649
2676964
2676948
2026-05-04T13:03:59Z
GilPe
14980
/* Geschicht */ Aus dem Artikel Centre hospitalier du Nord importéiert ginn
2676964
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Wolz''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique Saint-Joseph''', '''Clinique régionale du Nord''' oder '''Wëlzer Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
De Baron Jean IV. huet 1596 den éischten Hospice gegrënnt.
Tëscht 1897 an 1936 war den Hospice op verschiddene Adressen ënnerbruecht an huet sech ëm aarm, bedierfteg, eeler a krank Awunner bekëmmert. Den Hospice gouf duerch Spenden a Vermiechtnesser finanzéiert a vun de [[Franziskanerinnen]]-Schwëstere geleet.
Duerno koumen d'„Zitha-Schwësteren“ ([[Karmelitinnen]]). No enger Bauzäit vu véier Joer huet d'''Clinique Saint-Joseph'' 1937 hir Dieren um haitege Standuert opgemaach. Et goufe 60 stationär Better an de Statioune [[Maternité]], [[Infektiounskrankheet|Infektiounskrankheeten]], [[Chirurgie]] a [[Pediatrie]]. Am Joer 1946 huet den Dr. [[Bastien Will]] als éischte Chirurg am Wëlzer Spidol praktizéiert. No 42 Joer zu Wolz hunn d'„Zitha-Schwësteren“ d'Klinick verlooss.
1977 ass en neit Gebai ageweit ginn; d'Klinick hat deemools 106 akut Better. Dat aalt Gebai ass 1982 an en [[Fleegeheem]] mat 40 Better ëmgebaut ginn.
2009 ass duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' mam [[Ettelbréck|Ettelbrécker]] ''Hôpital Saint-Louis'' de [[Centre hospitalier du Nord]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Tëscht 2011 an 2015 sinn d'Gebaier zu Wolz fir bal 25 Milliounen Euro renovéiert a moderniséiert ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Wolz ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/les-sites/|Titel=Les sites|Gekuckt=2026-05-04|Wierk=CHdN|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Dermatologie]]
* [[Diethetik]] – [[Diabetes mellitus|Diabetes]]-Consultatiounen
* [[Endoskop]]ie
* [[Ergotherapie]]
* [[Geriatrie|Geriatresch]] Reeducatioun
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* ''Intermediate Care''
* [[Kardiologie]]
* [[Laboratoire (Medezin)|Laboratoire]]
* [[Médecine interne]]
* [[Neurologie]]
* [[Noutopnam]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Physiotherapie]]
* [[Pneumologie]]
* [[Poliklinick]]
* [[Radiologie]]
* [[Reeducatioun]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: [https://www.chdn.lu/le-chdn/historique/ Historique Site Wiltz], gekuckt op chdn.lu de 4. Mee 2026
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: Gemeng Wolz]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1937]]
jy2i58tm8buc00un8t1a615byh0tzat
Munwiller
0
175651
2676963
2026-05-04T12:55:25Z
Les Meloures
580
N
2676963
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Munwiller
| Wopen = Blason de la ville de Munwiller (68).svg
| Bild = Munwiller, École et Mairie.jpg
|Bildtext = D'Märei an d'Schoul
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Thann-Guebwiller|Thann-Guebwiller]]
| Kanton = [[Canton d'Ensisheim|Ensisheim]]
| Insee = 68228
| Plz = 68250
| Bevëlkerung = 461 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 674
| Koordinaten = {{coor dms|47|55|53|N|07|20|45|O}}
}}
'''Munwiller''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
Duerch d'Gemeng lafen zwou Baachen, d'[[Vieille Thur]] an de ''Wohlbach'' dee plazeweis d'Grenz mat de Gemenge [[Rouffach]] a [[Gundolsheim]] mécht.
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Munwiller
| nord-est = [[Oberentzen]]
| sud = [[Meyenheim]]
| ouest = [[Gundolsheim]]
| nord-ouest = [[Rouffach]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
4nlsajf5h3v9s4pv1y50xh54rzlm55r
Meyenheim
0
175652
2676966
2026-05-04T13:14:18Z
Les Meloures
580
N
2676966
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Meyenheim
| Wopen = Blason de la ville de Meyenheim (68).svg
| Bild = Meyenheim, Mairie.jpg
|Bildtext = D'Märei
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Thann-Guebwiller|Thann-Guebwiller]]
| Kanton = [[Canton d'Ensisheim|Ensisheim]]
| Insee = 68205
| Plz = 68890
| Bevëlkerung = 2 015 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 1 278
| Koordinaten = {{coor dms|47|54|51|N|07|21|23|O}}
}}
'''Meyenheim''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
Duerch d'Gemeng lafen zwou Baachen, d'[[Vieille Thur]] an de ''Wohlbach'' dee plazeweis d'Grenz mat de Gemenge [[Rouffach]] a [[Gundolsheim]] mécht.
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Meyenheim
| nord = [[Munwiller]]
| nord-est = [[Oberentzen]]-[[Niederentzen]]
| est = [[Hirtzfelden]]
| sud = [[Réguisheim]]
| ouest = [[Merxheim]]
| nord-ouest= [[Gundolsheim]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
r4zvxllgyr93nru5t4pycv7f6p0lkef
Rehaklinick Useldeng
0
175653
2676968
2026-05-04T13:37:49Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2676968
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Useldeng''', offiziell '''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme d'Useldange''' ass …, dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Useldeng''' bekannt.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Medezinesch Offer ==
D'Rehaklinick Useldeng …
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
71ekosc9k2ve0blb0osn2lt9dje5qhb
2676971
2676968
2026-05-04T13:55:43Z
GilPe
14980
2676971
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Useldeng'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Useldeng</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme d'Useldange''' (CTU)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Useldeng''' bekannt.
Den CTU ass en Zenter deen op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass. En ass fir Persoune geduecht, déi schonn en [[Drogenentzuch|Entzuch]] gemaach hunn an hir Abstinenz an engem strukturéierte therapeutesche Kader stäerke wëllen.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Medezinesch Offer ==
D'Rehaklinick Useldeng …
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
2srsc9izaxz02k60y5eahiys1zse1lw
2676977
2676971
2026-05-04T14:50:11Z
GilPe
14980
Nei Säit; enCours ewech
2676977
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Useldeng'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Useldeng</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme d'Useldange''' (CTU)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Useldeng''' bekannt.
Den CTU ass eng stationär Ariichtung déi op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass. S'ass fir Persoune geduecht, déi schonn en [[Drogenentzuch|Entzuch]] gemaach hunn an hir [[Abstinenz]] an engem strukturéierten therapeutesche Kader stäerke wëllen.
D'Rehaklinick setzt op psychotherapeutesch Rehabilitatiounsusätz. D'Zil vun der Ënnerstëtzung ass fir d'Motivatioun vun de Patienten an hir Fäegkeet fir d'Abstinenz ze stäerken a Réckfäll ze verhënneren, andeems hir perséinlech, psychologesch a sozial Ëmstänn berécksiichtegt ginn. D'Zil ass et och, fir eng dauerhaft Autonomie bei de Patienten ze fërderen a se lues a lues an op eng sécher Manéier op déi sozial a berufflech Reintegratioun virzebereeden.
Enn 2024 hu 445 Leit am CTU geschafft, dovun 18 [[Psychiatrie|Psychiater]] oder [[Neuropsychiatrie|Neuropsychiater]], 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/chiffres-cles/|Titel=Chiffres clés|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu/|Sprooch=fr}}</ref>.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
D'Rehaklinick Useldeng behandelt Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Useldeng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
orkk54o1dvko7j36vqeq405olttao6g
2676978
2676977
2026-05-04T14:54:08Z
GilPe
14980
+Prezisiounen
2676978
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Useldeng'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Useldeng</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme d'Useldange''' (CTU)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Useldeng''' bekannt.
Den CTU ass eng stationär Ariichtung déi op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass. S'ass fir Persoune geduecht, déi schonn en [[Drogenentzuch|Entzuch]] gemaach hunn an hir [[Abstinenz]] an engem strukturéierten therapeutesche Kader stäerke wëllen.
D'Rehaklinick setzt op psychotherapeutesch Rehabilitatiounsusätz. D'Zil vun der Ënnerstëtzung ass fir d'Motivatioun vun de Patienten an hir Fäegkeet fir d'Abstinenz ze stäerken a Réckfäll ze verhënneren, andeems hir perséinlech, psychologesch a sozial Ëmstänn berécksiichtegt ginn. D'Zil ass et och, fir eng dauerhaft Autonomie bei de Patienten ze fërderen a se lues a lues an op eng sécher Manéier op déi sozial a berufflech Reintegratioun virzebereeden.
Enn 2024 hunn am CTU an [[Rehaklinick Manternach|CTM zu Manternach]] zesumme 445 Leit, dovun 18 [[Psychiatrie|Psychiater]] oder [[Neuropsychiatrie|Neuropsychiater]], 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/chiffres-cles/|Titel=Chiffres clés|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu/|Sprooch=fr}}</ref>.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
D'Rehaklinick Useldeng behandelt Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Useldeng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
gu58esjc3kvxjn5ecatig1oaxiar2x0
2676984
2676978
2026-05-04T15:21:12Z
GilPe
14980
/* Therapeutesch Offer */ komplettéiert
2676984
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Useldeng'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Useldeng</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme d'Useldange''' (CTU)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Useldeng''' bekannt.
Den CTU ass eng stationär Ariichtung déi op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass. S'ass fir Persoune geduecht, déi schonn en [[Drogenentzuch|Entzuch]] gemaach hunn an hir [[Abstinenz]] an engem strukturéierten therapeutesche Kader stäerke wëllen.
D'Rehaklinick setzt op psychotherapeutesch Rehabilitatiounsusätz. D'Zil vun der Ënnerstëtzung ass fir d'Motivatioun vun de Patienten an hir Fäegkeet fir d'Abstinenz ze stäerken a Réckfäll ze verhënneren, andeems hir perséinlech, psychologesch a sozial Ëmstänn berécksiichtegt ginn. D'Zil ass et och, fir eng dauerhaft Autonomie bei de Patienten ze fërderen a se lues a lues an op eng sécher Manéier op déi sozial a berufflech Reintegratioun virzebereeden.
Enn 2024 hunn am CTU an [[Rehaklinick Manternach|CTM zu Manternach]] zesumme 445 Leit, dovun 18 [[Psychiatrie|Psychiater]] oder [[Neuropsychiatrie|Neuropsychiater]], 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/chiffres-cles/|Titel=Chiffres clés|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu/|Sprooch=fr}}</ref>.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
Als Rekaklinick behandelt den CHNP Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
D'Rehaklinick Useldeng riicht sech un erwuesse Patienten déi ënner enger Alkohol-, Cannabis- an/oder [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet leiden, déi mat psycheschen, psychosomateschen oder sozialen Stéierungen a Verbindung bruecht ka ginn.
Den therapeutesche Programm ëmfaasst:
* individuell psychiatresch, medezinesch a psychotherapeutesch Consultatiounen;
* Gruppentherapien, déi sech op Réckfallpreventioun, Emotiounsmanagement, Psychoeducatioun an d'Entwécklung vu psychosoziale Kompetenze konzentréieren;
* komplementar Therapien, déi d'Wuelbefannen an d'kierperlech Gesondheet fërderen: Sporttherapie, Physiotherapie, Psychomotoriktherapie, Entspanungstechniken, Ergotherapie a kreativ Aktivitéiten;
* individuell sozial Ënnerstëtzung, besonnesch wat d'Wunneng, d'Beschäftegung a déi sozioprofessionell Reintegratioun ugeet.
=== Konditiounen ===
D'Opnam am CTU geschitt ausschliisslech op Basis vun enger medezinescher Ufro an op fräiwëlleger Basis vum Patient.
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Useldeng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
08bitmtljmt6ia1kwe7m28tly8934dy
2676991
2676984
2026-05-04T16:12:30Z
GilPe
14980
2676991
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|46|10.643|N|05|58|41.632|O}}
}}
D''''Rehaklinick Useldeng'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Useldeng</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour malades d'alcoolisme d'Useldange''' (CTU)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Useldeng''' bekannt.
Den CTU ass eng stationär Ariichtung déi op d'Behandlung vun [[Alkoholescht Gedrénks|Alkohol]]-, [[Hanf|Cannabis]]- a [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet spezialiséiert ass. S'ass fir Persoune geduecht, déi schonn en [[Drogenentzuch|Entzuch]] gemaach hunn an hir [[Abstinenz]] an engem strukturéierten therapeutesche Kader stäerke wëllen.
D'Rehaklinick setzt op psychotherapeutesch Rehabilitatiounsusätz. D'Zil vun der Ënnerstëtzung ass fir d'Motivatioun vun de Patienten an hir Fäegkeet fir d'Abstinenz ze stäerken a Réckfäll ze verhënneren, andeems hir perséinlech, psychologesch a sozial Ëmstänn berécksiichtegt ginn. D'Zil ass et och, fir eng dauerhaft Autonomie bei de Patienten ze fërderen a se lues a lues an op eng sécher Manéier op déi sozial a berufflech Reintegratioun virzebereeden.
Enn 2024 hunn am CTU an am [[Rehaklinick Manternach|CTM zu Manternach]] zesumme 445 Leit geschafft, dovun 18 [[Psychiatrie|Psychiater]] oder [[Neuropsychiatrie|Neuropsychiater]], 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/chiffres-cles/|Titel=Chiffres clés|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu/|Sprooch=fr}}</ref>.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
Als Rekaklinick behandelt den CHNP Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
D'Rehaklinick Useldeng riicht sech un erwuesse Patienten déi ënner enger Alkohol-, Cannabis- an/oder [[Medikament|Medikamenten]]<nowiki/>ofhängegkeet leiden, déi mat psycheschen, psychosomateschen oder sozialen Stéierungen a Verbindung bruecht ka ginn.
Den therapeutesche Programm ëmfaasst:
* individuell psychiatresch, medezinesch a psychotherapeutesch Consultatiounen;
* Gruppentherapien, déi sech op Réckfallpreventioun, Emotiounsmanagement, Psychoeducatioun an d'Entwécklung vu psychosoziale Kompetenze konzentréieren;
* komplementar Therapien, déi d'Wuelbefannen an d'kierperlech Gesondheet fërderen: Sporttherapie, Physiotherapie, Psychomotoriktherapie, Entspanungstechniken, Ergotherapie a kreativ Aktivitéiten;
* individuell sozial Ënnerstëtzung, besonnesch wat d'Wunneng, d'Beschäftegung a déi sozioprofessionell Reintegratioun ugeet.
=== Konditiounen ===
D'Opnam am CTU geschitt ausschliisslech op Basis vun enger medezinescher Ufro an op fräiwëlleger Basis vum Patient.
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Useldeng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
9dko74upvxz3kn9bsnij979hod2fnds
Rehaklinick Manternach
0
175654
2676969
2026-05-04T13:40:59Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2676969
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Manternach'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Manternach</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour toxicomanes de Manternach''' ass …, dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Manternach''' oder '''Syrdallschlass''' bekannt.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Medezinesch Offer ==
D'Rehaklinick Manternach …
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
lg3okxyikqqs76peh1lj9lh8p4j8waa
2676986
2676969
2026-05-04T15:31:55Z
GilPe
14980
Update amgaang
2676986
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours}}{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Manternach'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Manternach</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour toxicomanes de Manternach''' (CTM)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert den Nimm '''Therapiezenter Manternach''' oder '''Syrdallschlass''' bekannt.
Den CTM ass eng psychiatresch Ariichtung, déi op d'[[Addictologie|Suchtmedezin]] spezialiséiert ass. S'ass fir erwuesse Patienten déi ënner enger Ofhängegkeet vun enger oder méi psychoaktiver Substanzen leiden, absënns vun illegalen Drogen oder enger [[Multipel Drogenofhängegkeet|multipeler Drogenofhängegkeet]], am Kader vun der intensiver stationärer Spidolsversuergung op.
----
Enn 2024 hunn am CTM an [[Rehaklinick Useldeng|CTU zu Useldeng]] zesumme 445 Leit, dovun 18 Psychiater oder Neuropsychiater, 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
Als Rekaklinick behandelt den CHNP Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Manternach]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
jowbccs8bpf93hohohls6y1tfmcp1xp
2676989
2676986
2026-05-04T16:04:22Z
GilPe
14980
2676989
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours}}{{Infobox Spidol}}
D''''Rehaklinick Manternach'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Manternach</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour toxicomanes de Manternach''' (CTM)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert den Nimm '''Therapiezenter Manternach''' oder '''Syrdallschlass''' bekannt.
Den CTM ass eng psychiatresch Ariichtung, déi op d'[[Addictologie|Suchtmedezin]] spezialiséiert ass.
Enn 2024 hunn am CTM an [[Rehaklinick Useldeng|CTU zu Useldeng]] zesumme 445 Leit, dovun 18 Psychiater oder Neuropsychiater, 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
Als Rekaklinick behandelt den CHNP Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
An der Rehaklinick Manternach ginn erwuesse Patiente behandelt, déi ënner enger Ofhängegkeet vun enger oder méi psychoaktive Substanze leiden, absënns vun illegalen Drogen oder enger [[Multipel Drogenofhängegkeet|multipeler Drogenofhängegkeet]].
Am CTM gi Patienten ënnerstëtzt, mam Zil fir:
* e Verständnis fir hire Suchtproblem an hir perséinlech Geschicht z'entwéckelen;
* e laangfristege Wee fir d'Abstinenz an d'Réckfallpreventioun ze fannen;
* sech op Bewältegungsstrategien ze konzentréieren, déi op Risikosituatiounen ugepasst sinn;
* all potenziell psychesch Begleeterkrankungen ze behandelen;
* hir Autonomie a psychosozial Kompetenzen am Hibléck op d'Erhuelung ze stäerken;
* hir sozial, berufflech a residentiell Reintegratioun virzebereeden.
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Manternach]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
267l7i9fia7cdc0k92dykn8hfngsahg
2676990
2676989
2026-05-04T16:11:01Z
GilPe
14980
Nei Säit; enCours ewech
2676990
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|42|26.658|N|06|24|31.237|O}}
}}
D''''Rehaklinick Manternach'''<ref>eege Schreifweis: Rehaklinik Manternach</ref>, offiziell '''Centre thérapeutique pour toxicomanes de Manternach''' (CTM)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/04/17/n1|Titel=Loi du 17 avril 1998 portant création d'un établissement public dénommé « centre hospitalier neuropsychiatrique »|Gekuckt=04.05.2026|Wierk=data.legilux.public.lu|Säiten=Art. 3|Sprooch=fr}}</ref>, ass en [[Therapie|Therapiezenter]] deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier neuropsychiatrique]] (CHNP) gehéiert. Den Zenter ass och nach ënnert dem Numm '''Therapiezenter Manternach''' oder [[Metonymie|metonymesch]] als '''Syrdallschlass''' bekannt.
Den CTM ass eng psychiatresch Ariichtung, déi op d'[[Addictologie|Suchtmedezin]] spezialiséiert ass.
Enn 2024 hunn am CTM an am [[Rehaklinick Useldeng|CTU zu Useldeng]] zesumme 445 Leit geschafft, dovun 18 Psychiater oder Neuropsychiater, 4 Kanner- a Jugendpsychiater, 6 Allgemengmedeziner an 2 Dokteren an der Ausbildung.
==Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Therapeutesch Offer ==
Als Rekaklinick behandelt den CHNP Patienten a follgenden Domänen<ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/notre-offre-therapeutique/nos-6-domaines-de-competences/|Titel=Nos 6 domaines de compétences|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
* Suchtmedezin
* Angscht- a Stëmmungsstéierungen
* Psychotesch Stéierungen
* Kanner- a Jugendpsychiatrie
* Sozialrechtlech Psychiatrie
* Geriatresch Psychiatrie
An der Rehaklinick Manternach ginn erwuesse Patiente behandelt, déi ënner enger Ofhängegkeet vun enger oder méi psychoaktive Substanze leiden, absënns vun illegalen Drogen oder enger [[Multipel Drogenofhängegkeet|multipeler Drogenofhängegkeet]].
Am CTM gi Patienten ënnerstëtzt, mam Zil fir:
* e Verständnis fir hire Suchtproblem an hir perséinlech Geschicht z'entwéckelen;
* e laangfristege Wee fir d'Abstinenz an d'Réckfallpreventioun ze fannen;
* sech op Bewältegungsstrategien ze konzentréieren, déi op Risikosituatiounen ugepasst sinn;
* all potenziell psychesch Begleeterkrankungen ze behandelen;
* hir Autonomie a psychosozial Kompetenzen am Hibléck op d'Erhuelung ze stäerken;
* hir sozial, berufflech a residentiell Reintegratioun virzebereeden.
== Gouvernance ==
De Generaldirekter vum CHNP a medezineschen Direkter vun der Rehaklinick Useldeng ass den Dr [[Mark Ritzen]]<sup>(Stand: Mee 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://www.rehaklinik.lu/qui-sommes-nous/organigramme/|Titel=Organigramme|Gekuckt=2026-05-04|Auteur=|Wierk=www.rehaklinik.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Manternach]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
kxqg3di266cfrurusjblshnvh87befj
Niederhergheim
0
175655
2676983
2026-05-04T15:14:32Z
Les Meloures
580
N
2676983
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Niederhergheim
| Wopen = Blason de la ville de Niederhergheim (68).svg
| Bild = Niederhergheim, Mairie.jpg
|Bildtext = D'Märei
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Thann-Guebwiller|Thann-Guebwiller]]
| Kanton = [[Canton d'Ensisheim|Ensisheim]]
| Insee = 68235
| Plz = 68127
| Bevëlkerung = 1 176 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 1 251
| Koordinaten = {{coor dms|47|59|08|N|07|24|00|O}}
}}
'''Niederhergheim''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Niederhergheim
| nord = [[Sainte-Croix-en-Plaine]]
| est = [[Dessenheim]]
| sud = [[Oberhergheim]]
| ouest = [[Pfaffenheim]]
| nord-ouest = [[Herrlisheim-près-Colmar]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
h1bde13u3apada3vj8p86uqr9d4ot8j
Oberhergheim
0
175656
2676985
2026-05-04T15:22:52Z
Les Meloures
580
N
2676985
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Oberhergheim
| Wopen = Blason de la ville d'Oberhergheim (68).svg
| Bild = Hôtel de ville (Oberhergheim).jpg
|Bildtext = D'Märei
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Thann-Guebwiller|Thann-Guebwiller]]
| Kanton = [[Canton d'Ensisheim|Ensisheim]]
| Insee = 68242
| Plz = 68127
| Bevëlkerung = 1 315 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 1 986
| Koordinaten = {{coor dms|47|58|02|N|07|23|46|O}}
}}
'''Oberhergheim''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Oberhergheim
|nord=[[Niederhergheim]]
|nord-est=[[Dessenheim]]
|est=[[Rustenhart]]
|sud-est=[[Niederentzen]]
|sud-ouest=[[Biltzheim]]
|ouest=[[Rouffach]]|
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
mqmrk74f64so0vqa1rwjgllxglh1hpr
Diskussioun:Dune: Part One
1
175657
2676992
2026-05-04T16:27:09Z
Puscas
735
Säit ugeluecht mat: '@[[Benotzer:Mobby 12]]: Wat ass en ''onbefruchtbare'' Wüsteplanéit. ~~~~'
2676992
wikitext
text/x-wiki
@[[Benotzer:Mobby 12]]: Wat ass en ''onbefruchtbare'' Wüsteplanéit. [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:27, 4. Mee 2026 (UTC)
9a6cagra8rc0il7gwuj5hmloq4evytu
2676999
2676992
2026-05-04T18:03:45Z
Mobby 12
60927
/* */ Äntweren
2676999
wikitext
text/x-wiki
@[[Benotzer:Mobby 12]]: Wat ass en ''onbefruchtbare'' Wüsteplanéit. [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:27, 4. Mee 2026 (UTC)
:En ''onbefruchtbare Wüsteplanéit'', ass e Wüsteplanéit op dem et immens dréchen ass, et kee Waasser a keng Vegetatioun gëtt, an op deem kee Liewe kann entstoen (well en eeben onbefruchtbar ass). | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:03, 4. Mee 2026 (UTC)
5oy4gag1uy0zbldlb9e9l42qa04duhd
Benotzer:Anonyetrier98/Česká televize
2
175658
2677003
2026-05-04T18:20:51Z
Anonyetrier98
71098
Ugeluecht duerch d'Iwwersetze vum Abschnitt „__LEAD_SECTION__“ vun der Säit „[[:cs:Special:Redirect/revision/25791299|Česká televize]]“
2677003
wikitext
text/x-wiki
== __LEAD_SECTION__ ==
'''D'Česka televize''' ( '''ČT''' ) ass eng ëffentlech Institutioun, déi landeswäit [[Televisioun|Fernsehsendungen]] an [[Tschechesch Republik|der Tschechescher]] Republik bedreift. Den Haaptsëtz an d'Haaptgebaier fir d'Sendeunioun sinn zu [[Prag]] um mat zwou ënnergeuerdneten
Et iwwerdréit sechs Programmstatiounen: Vollformat ČT1 an ČT2, Neiegkeeten ČT24, Sport ČT, Kanner- ČT :D a kulturell ČT Art .
dyiyu8v4fwh27kmhqjiuc8n2ibc3axe
2677004
2677003
2026-05-04T18:21:38Z
Anonyetrier98
71098
2677004
wikitext
text/x-wiki
== Česka Televize ==
'''D'Česka televize''' ( '''ČT''' ) ass eng ëffentlech Institutioun, déi landeswäit [[Televisioun|Fernsehsendungen]] an [[Tschechesch Republik|der Tschechescher]] Republik bedreift. Den Haaptsëtz an d'Haaptgebaier fir d'Sendeunioun sinn zu [[Prag]] um mat zwou ënnergeuerdneten
Et iwwerdréit sechs Programmstatiounen: Vollformat ČT1 an ČT2, Neiegkeeten ČT24, Sport ČT, Kanner- ČT :D a kulturell ČT Art .
k5elags9g9x1kdpkbmaa10gb6wwdqg2
Benotzer:Anonyetrier98
2
175659
2677005
2026-05-04T18:29:23Z
Les Meloures
580
k
2677005
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Benotzer:Anonyetrier98/Sociální demokracie (Česko)
2
175660
2677006
2026-05-04T18:30:09Z
Anonyetrier98
71098
Ugeluecht duerch d'Iwwersetze vum Abschnitt „__LEAD_SECTION__“ vun der Säit „[[:cs:Special:Redirect/revision/25853951|Sociální demokracie (Česko)]]“
2677006
wikitext
text/x-wiki
== __LEAD_SECTION__ ==
{{Infobox Partei|Logo=Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg|Ideologie=|Slogan=}}
'''Sociální demokracie''' (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023 Ofkierzung ''ČSSD'' ) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei . De Parteipresident ass Jiří Nedvěd zënter 2025
n6uz0xj8j7lwt5dwhx6eb569l70lrod
2677007
2677006
2026-05-04T18:30:50Z
Anonyetrier98
71098
2677007
wikitext
text/x-wiki
== Sociálni Demokracie ==
{{Infobox Partei|Logo=Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg|Ideologie=|Slogan=}}
'''Sociální demokracie''' (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023 Ofkierzung ''ČSSD'' ) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei . De Parteipresident ass Jiří Nedvěd zënter 2025
8a7m1hjtfid4gzi8mkw4ljyzguqn0a8
2677009
2677007
2026-05-04T18:35:04Z
Anonyetrier98
71098
Ugeluecht duerch d'Iwwersetze vum Abschnitt „__LEAD_SECTION__“ vun der Säit „[[:cs:Special:Redirect/revision/25853951|Sociální demokracie (Česko)]]“
2677009
wikitext
text/x-wiki
== Sociálni Demokracie ==
{{Infobox Partei|Logo=Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg|Ideologie=|Slogan=}}
'''Sociální demokracie''' (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023 Ofkierzung ''ČSSD'' ) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei . De Parteipresident ass Jiří Nedvěd zënter 2025
== __LEAD_SECTION__ ==
Sociální Demokracie (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023 ''Tschechesch Sozialdemokratesch Partei'', Ofkierzung ''ČSSD'' ) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei Virun Parteipresident ass zënter 2025 Jiří Nedvěd .
''Déi tschechoslowakesch Sozialdemokratesch Partei,'' gegrënnt am Joer 1878, ass der Aarbechterbewegung an dem Entstoe vun enger paneuropäescher sozialdemokratescher Bewegung nokomm, déi sech fir d'Schafung vu moderne sozial gerechte Staaten agesat.
Well d'Zuel vun den Aarbechter während an besonnesch um Enn vum 20. Joerhonnert zréckgaangen ass, d'Partei sech op all Aarbechter mat nidderegen bis mëttleren Akommes konzentréiert.
qdxqfxm8mlt2zidz9v3u7cn2cz1jsdl
2677013
2677009
2026-05-04T18:38:07Z
Anonyetrier98
71098
2677013
wikitext
text/x-wiki
== Sociálni Demokracie ==
{{Infobox Partei|Logo=Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg|Ideologie=|Slogan=}}
'''Sociální demokracie''' (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei . De Parteipresident ass Jiří Nedvěd zënter 2025
== __LEAD_SECTION__ ==
Sociální Demokracie (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023 ''Tschechesch Sozialdemokratesch Partei'', Ofkierzung ''ČSSD'' ) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei Virun Parteipresident ass zënter 2025 Jiří Nedvěd .
''Déi tschechoslowakesch Sozialdemokratesch Partei,'' gegrënnt am Joer 1878, ass der Aarbechterbewegung an dem Entstoe vun enger paneuropäescher sozialdemokratescher Bewegung nokomm, déi sech fir d'Schafung vu moderne sozial gerechte Staaten agesat.
Well d'Zuel vun den Aarbechter während an besonnesch um Enn vum 20. Joerhonnert zréckgaangen ass, d'Partei sech op all Aarbechter mat nidderegen bis mëttleren Akommes konzentréiert.
epffmdf00uxrjxtfk4wrf0yco5y1vaj
2677015
2677013
2026-05-04T18:38:41Z
Anonyetrier98
71098
2677015
wikitext
text/x-wiki
== Sociálni Demokracie ==
{{Infobox Partei|Logo=Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg|Ideologie=|Slogan=}}
'''Sociální demokracie''' (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei . De Parteipresident ass Jiří Nedvěd zënter 2025
5mz03p1do4gx7kwhr5dyekil0cf9jlc
2677016
2677015
2026-05-04T18:39:14Z
Anonyetrier98
71098
2677016
wikitext
text/x-wiki
== Sociálni Demokracie ==
{{Infobox Partei|Logo=Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg|Ideologie=|Slogan=}}
'''Sociální demokracie''' (Ofkierzung '''SOCDEM''', bis Juni 2023) ass eng ausserparlamentaresch tschechesch mëtt-lénks Sozialdemokratin an déi eelst nach existent tschechesch politesch Partei . De Parteipresident ass Virun Jiří Nedvěd zënter 2025
3er7jaqjho9qkddp83yhftslwj3o15h
Benotzer Diskussioun:Anonyetrier98
3
175661
2677008
2026-05-04T18:30:51Z
Les Meloures
580
Säit ugeluecht mat: '{{Moien}} ~~~~'
2677008
wikitext
text/x-wiki
{{Moien}} [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:30, 4. Mee 2026 (UTC)
kvkegzg14mp44gqr8a6niyg25mc8ezr
Benotzer:Dschadeck
2
175662
2677010
2026-05-04T18:35:33Z
Les Meloures
580
k
2677010
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Benotzer Diskussioun:Dschadeck
3
175663
2677011
2026-05-04T18:36:00Z
Les Meloures
580
Säit ugeluecht mat: '{{Moien}} ~~~~'
2677011
wikitext
text/x-wiki
{{Moien}} [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:36, 4. Mee 2026 (UTC)
5a1njipnx6x6svds19ao9bctq29fmup
Benotzer:Anonymepedia976
2
175664
2677012
2026-05-04T18:37:55Z
Les Meloures
580
k
2677012
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Benotzer Diskussioun:Anonymepedia976
3
175665
2677014
2026-05-04T18:38:24Z
Les Meloures
580
Säit ugeluecht mat: '{{Moien}} ~~~~'
2677014
wikitext
text/x-wiki
{{Moien}} [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:38, 4. Mee 2026 (UTC)
gf6shobxfl7vl8lifwb4c2zgdtxoytf
Sociální demokracie
0
175666
2677019
2026-05-04T19:26:50Z
Les Meloures
580
N
2677019
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}} {{EnCours}}
{{Infobox Partei}}
D''''Sociální demokracie''' (ofgekierzt OCDEM, lb:Sozialdemokratie), bis 2023 bekannt als Česká strana sociálně demokratická (Tschechesch Sozialdemokratesch Partei), ass eng sozialdemokratesch politesch Partei an [[Tschechien]] a Member vun der [[Sozialistesch International|Sozialistescher Internationaler]] a vun der [[Europäesch sozialdemokratesch Partei|Europäescher sozialdemokratescher Partei]]
rlh0oyupcrknw66gxa2c46n752a4j3x
2677064
2677019
2026-05-05T07:45:34Z
~2026-27090-16
71107
2677064
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}} {{EnCours}}
{{Infobox Partei}}
D''''Sociální demokracie''' (ofgekierzt SOCDEM, lb:Sozialdemokratie), bis 2023 bekannt als Česká strana sociálně demokratická (Tschechesch Sozialdemokratesch Partei), ass eng sozialdemokratesch politesch Partei an [[Tschechien]] a Member vun der [[Sozialistesch International|Sozialistescher Internationaler]] a vun der [[Europäesch sozialdemokratesch Partei|Europäescher sozialdemokratescher Partei]]
snsppwvmncuzw2htkqoywd5rq733nbl
2677068
2677064
2026-05-05T08:15:10Z
Les Meloures
580
e bësse méi
2677068
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}} {{EnCours}}
{{Infobox Partei
| Numm =
| Logo = Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #FF0000
| Leeder1_Titel =
| Leeder1_Numm =
| Generalsekretär =
| Gegrënnt = 07.04.1887
| Websäit = [https://socdem.cz/ socdem.cz]
| Land = {{CZE}}
| Memberszuel =
| Memberszuel_Stand =
| International Affiliatioun =
| Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
| Politesch Positioun =
| Faarf = Rout
| Slogan =
| Sëtz1_Titel =
| Sëtz1 =
| Sëtz2_Titel =
| Sëtz2 =
}}
D''''Sociální demokracie''' (ofgekierzt SOCDEM, lb:Sozialdemokratie), bis 2023 bekannt als Česká strana sociálně demokratická (Tschechesch Sozialdemokratesch Partei), ass eng sozialdemokratesch politesch Partei an [[Tschechien]] a Member vun der [[Sozialistesch International|Sozialistescher Internationaler]] a vun der [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
larntcouejo3e59ydz0002h0rm1d35c
2677069
2677068
2026-05-05T08:15:44Z
Les Meloures
580
k
2677069
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}} {{EnCours}}
{{Infobox Partei
| Numm =
| Logo = Logo of the Social Democracy (Czech Republic).svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #FF0000
| Leeder1_Titel =
| Leeder1_Numm =
| Generalsekretär =
| Gegrënnt = 07.04.1887
| Websäit = [https://socdem.cz/ socdem.cz]
| Land = {{CZE}}
| Memberszuel =
| Memberszuel_Stand =
| International Affiliatioun =
| Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
| Politesch Positioun =
| Faarf = Rout
| Slogan =
| Sëtz1_Titel =
| Sëtz1 =
| Sëtz2_Titel =
| Sëtz2 =
}}
D''''Sociální demokracie''' (ofgekierzt SOCDEM, lb:Sozialdemokratie), bis 2023 bekannt als Česká strana sociálně demokratická (Tschechesch Sozialdemokratesch Partei), ass eng sozialdemokratesch politesch Partei an [[Tschechien]] a Member vun der [[Sozialistesch International|Sozialistescher International]] a vun der [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
fyrvc2fz9koo6serixm57orilze0383
Georg Baselitz
0
175667
2677054
2026-05-05T07:06:26Z
Zinneke
34
iwwersat intro vun de:
2677054
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Joere mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger hellewull vun Inspiratiouen beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschichte der Sowjetunion|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a gëtt dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee Leitmotiv vu sengme Oeuver, visuell Uerdnungen a Konventiounen mat senger Molerei ze stéieren. Zanter 1969 moolthie seng Motiver "op der Kopp", wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar mécht.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
f9lx4cj95hkofrsyugui2cbd35x0tjb
2677055
2677054
2026-05-05T07:14:53Z
~2026-24333-22
70862
2677055
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Joere mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger hellewull vun Inspiratiouen beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschichte der Sowjetunion|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a gëtt dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee Leitmotiv vu sengme Oeuver, visuell Uerdnungen a Konventiounen mat senger Molerei ze stéieren. Zanter 1969 moolthie seng Motiver "op der Kopp", wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar mécht.
Seng Wierker sinn ënner anerem am [[MUDAM]] an an der Lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]] um Kierchbierg ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
iw572nezavyowh6l3k65b5mtxchtx6u
2677056
2677055
2026-05-05T07:16:12Z
~2026-24333-22
70862
2677056
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Joere mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger hellewull vun Inspiratiouen beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschichte der Sowjetunion|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a gëtt dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee Leitmotiv vu sengme Oeuver, visuell Uerdnungen a Konventiounen mat senger Molerei ze stéieren. Zanter 1969 moolthie seng Motiver "op der Kopp", wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar mécht.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> a sinn an der Lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um Kierchbierg ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
jqcmjlozlmldc905faktkblz8mo8rfr
2677060
2677056
2026-05-05T07:34:02Z
GilPe
14980
2677060
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Joere mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschichte der Sowjetunion|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a gëtt dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu senger Oeuver, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
9ecbvr5iyt0606okpkw2xykpb8jz9jk
2677062
2677060
2026-05-05T07:42:03Z
~2026-24333-22
70862
2677062
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Joere mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a gëtt dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu senger Oeuver, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
o4jsevhuaoc563oqatd4sld7t3z4x09
2677063
2677062
2026-05-05T07:42:53Z
~2026-24333-22
70862
k
2677063
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Joere mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a gëtt dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu senger Oeuver, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un huet hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
l75ew0fqpgxpivegh9g304o3eb6m6iz
2677070
2677063
2026-05-05T08:20:22Z
Les Meloures
580
k
2677070
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Jore mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a ginn dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu sengem Wierk, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un huet hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> ausgestallt, a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
7htg2cmwr7pu8n7ahkfrs94fjmx9vs0
2677075
2677070
2026-05-05T08:53:48Z
Les Meloures
580
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Commandeur des Arts et des Lettres]] derbäigesat
2677075
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Jore mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a ginn dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu sengem Wierk, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un huet hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> ausgestallt, a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Commandeur des Arts et des Lettres]]
ql1nni8lcoe2ut0noe0h3inw174ro5h
2677076
2677075
2026-05-05T08:54:12Z
Les Meloures
580
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]] derbäigesat
2677076
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Jore mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a ginn dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu sengem Wierk, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un huet hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> ausgestallt, a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Commandeur des Arts et des Lettres]]
[[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]]
64c1r7vdy3sk70h02xmy4nqvd95hzff
2677078
2677076
2026-05-05T08:59:08Z
Les Meloures
580
k
2677078
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er-Jore mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a ginn dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu sengem Wierk, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un huet hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> ausgestallt, a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Gielercher ==
*{{Commandeur de l'ordre des Arts et des Lettres}}
*{{LHCH}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Commandeur des Arts et des Lettres]]
[[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]]
fj59ztub813q1ccr8zqkvnzmh4sikix
2677079
2677078
2026-05-05T08:59:51Z
Les Meloures
580
k
2677079
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzKonscht}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Georg Baselitz''', gebuer den [[23. Januar]] [[1938]] zu [[Deutschbaselitz]] als ''Hans-Georg Bruno Kern'', a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[2026]], war en [[Däitschland|däitsch]]-[[éisträich]]esche [[Molerei|Moler]], [[Sculpteur]] a [[Grafik]]er. Hie gouf an den 1970er Jore mat figurativen expressiven Tableauen international bekannt.
Dem Baselitz säi Wierk ass vun enger Hellewull vun Inspiratioune beaflosst, wéi [[Illustratioun]]en aus der [[Geschicht vun der Sowjetunioun|Sowjetzäit]], [[Manierismus|manieristesch]] [[Grafik|Drockgrafiken]] an afrikanesch Skulpturen. E groussen Afloss haten och d'Zerstéierungen an d'Leed vum [[Zweete Weltkrich]] a ginn dacks a senge Wierker thematiséiert. Sou war ee [[Leitmotiv]] vu sengem Wierk, visuell Uerdnungen a Konventioune mat senger Molerei ze stéieren. Vun 1969 un huet hie seng Motiver "op der Kopp" gemoolt, wat him zum Duerchbroch gehollef huet a seng Wierker onverkennbar gemaach huet.
Seng Wierker waren ënner anerem am [[MUDAM]]<ref>https://www.konschtlexikon.mnaha.lu/entry/lkl017881/</ref> ausgestallt, a sinn an der lëtzebuergescher Filial vun der [[Deutsche Bank]]<ref>https://luxembourgartweek.lu/en/places/collection-dart-de-la-deutsche-bank</ref> um [[Kierchbierg]] ze gesinn.
== Literatur ==
* ''Georg Baselitz – Radierungen 1989.'' Sabine Knust, Maximilian Verlag, München 1989.
* Franz Dahlem:: ''Georg Baselitz.'' Köln, Taschen, 1991. ISBN 3-8228-1952-2.
* Siegfried Gohr: ''Georg Baselitz. Retrospektive 1964–1991.'' München, Hirmer, 1992. ISBN 3-7774-5830-9.
* Michael Auping, Detlev Gretenkort (Hrsg.): ''Georg Baselitz. Paintings 1962–2001.'' Milano: Gabrius, 2002.
* Richard Shiff u. a. (Hrsg: Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland): ''Georg Baselitz. Bilder, die den Kopf verdrehen.'' Leipzg: Seemann Verlag, 2004. ISBN 3-86502-089-5.
* Christian Malycha: ''Das Motiv ohne Inhalt. Malerei bei Georg Baselitz 1959–1969.''Bielefeld: Kerber Verlag, 2008. ISBN 978-3-86678-131-3.
* Hans Werner Holzwarth: ''Georg Baselitz.'' Köln, Tascheb, 2015. ISBN 978-3-8365-9910-8.
== Gielercher ==
*{{Commandeur de l'ordre des Arts et des Lettres}}
*{{LHCH}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baselitz Georg}}
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1938]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Commandeur des Arts et des Lettres]]
[[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]]
g3gjp99z22gsf9vumrdcojktu9fzfx3