Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 1056 2682953 2504051 2026-06-27T21:49:00Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682953 wikitext text/x-wiki Am éischte Sënn vum Wuert ass eng '''Seechen''' eppes Geschwates. An engem méi spezifesche Sënn ass eng '''Seechen''' e Sammelbegrëff fir mëndlech iwwerliwwert Erzielungen, an deenen e Fonke Wourecht ass. Dee Moment stellt sech d'Seechen am Wourechtsgehalt iwwer d'[[Märchen]]. Grondsätzlech kann een tëscht [[Volleksseechen]] an [[Eepos]] ënnerscheeden. Den Inhalt oder d'Motiv vun enger Volleksseeche kënne vun anere Kulturen oder Vëlker iwwerholl sinn (Wanderseechen), mä ginn awer meeschtens mat lokale Spezifizitéite vermëscht. Bei der '''eepescher Seechen''' handelt et sech éischter ëm eng archaesch Form vu [[Geschicht]]sschreiwung aus Zäite wou sech d'Noriichten nach vu Mond zu Mond verbreet hunn. Iergendwa goufen dës Noriichten dann an enger Konschtform néiergeschriwwen. Dozou gehéiert d'nordesch [[Saga]], d'[[Artusseechen]] an d'griichescht Eepos. Eng Seechen ass - anescht wéi e Märchen - enk mat enger Plaz oder engem Datum verbonnen, an tëscht dëser Welt an der nächster gëtt e groussen Ënnerscheed gemaach. Wann eng Seechen entsteet, vermësche sech dat Objektiivt a Subjektiivt därmoossen, datt eppes Iwwernatierleches de Kär vun der Seeche gëtt. == Literatur zum Theema == * [[Edmond de la Fontaine]], 1882: ''Luxemburger Sagen und Legenden''. Luxemburg: Jos. Beffort. * [[Nicolas Gredt]], 1883: ''Sagenschatz des Luxemburger Landes''. Gesammelt von Dr. N. Gredt. 645 S. Dréckerei Victor Bück, Lëtzebuerg. (Tiré-à-part aus den Publications de la Section historique de l'Institut grand-ducal de Luxembourg, Band 36). Neieditioun: 1963, Dréckerei Kremer-Müller, Esch-Uelzecht. * [[Alain Atten]], 1996, ''Erzählungen und Legenden aus dem Grossherzogtum'', virgerstallt vum Alain Atten, iwwerdroe vun der Liette Derrmann-Loutsch an dem Romain Jeblick, Éd. Schortgen, Esch-Uelzecht, ISBN 2-87953-017-2 * [[Bridder Grimm]]: ''Deutsche Sagen'' * Gustav Schwab, ''Sagen des klassischen Altertums'' == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20170705105851/http://www.sagen.at/ Sagen.at] * [http://www.harzsagen.de Seeërcher aus dem Harz] * [http://gutenberg.spiegel.de/info/genres/34.htm Projekt Gutenberg] [[Kategorie:Mythologie]] [[Kategorie:Seeërcher| ]] husy4s8n2bmprc8fubly52layey94n6 0 16856 2682964 2352686 2026-06-28T07:27:45Z Volvox 4050 2682964 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Odin (Manual of Mythology).jpg|thumb|upright|Den Odin an déi zwéi Wëllef]] De '''Geri''' an de '''Freki''' (och ''Gere'' a ''Freke'') sinn zwéi [[Wollef|Wëllef]], déi den [[Odin]] begleeden (haaptsächlech als Doudendéieren um Schluechtfeld). D'Bedeitung vun hiren Nimm ass: ''de Baffert'' (Geri) an ''de Gefréissegen'' (Freki). Déi zwéi Wëllef dauchen déi éischt Kéier op, wéi den Odin um [[Yggdrasil]] houng, fir hanner d'Geheimnis vun de [[Runen]] ze kommen. D'Wëllef hu beim Bam Wuecht gehalen. Op [[Walhall]] hu si déi Platen, déi dem Odin gereecht goufen, ze friesse kritt. Den Odin huet sech just vum [[Wäin]] erniert. An de Lidder vun der [[Lidder-Edda|Edda]] ginn dacks Wëllef oder Hënn ernimmt, déi entweeder d'[[Asen]] oder d'Rise begleeden. == Kuckt och == * [[Fenriswollef]] * [[Garm]] * [[Hati a Skalli]] * [[Managarm]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Geri and Freki|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Germanesch Mythologie]] [[Kategorie:Nordesch Mythologie]] m3skieq7wd9zcfwmso5y13l7j9invuj 0 29291 2682960 2660509 2026-06-28T07:17:14Z Volvox 4050 - Espace 2682960 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie | Bild = Hartmannrenémëtt.jpg | Bildbeschreiwung = De Schäfferot vun Diddeleng (1965) (l. n. r. Nic. Birtz, René Hartmann an Henri Berg), bei der Vereedegung vum Buergermeeschter, René Hartmann (an der Mëtt) }} De '''René Hartmann''', gebuer den [[28. September]] [[1909]] zu [[Nanzeg]], an do gestuerwen den [[13. Abrëll]] [[1973]], war e lëtzebuergesche Foussballspiller, [[Gewerkschaft]]ler an [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-[[Politiker]]. De René Hartmann huet vun 1924 un als Ajusteur op [[Arbed]]-[[Diddeleng]] geschafft, bis hien 1945 vollberuffleche Sekretär vum [[LAV]] ginn ass. Vun 1955 bis 1969 war hie Generalsekretär vun der Gewerkschaft fir d'Regioun Diddeleng-Westen. Vun 1951 bis 1973 war de René Hartmann Member vum [[Gemeng Diddeleng|Diddelenger]] Gemengerot, fir d'éischt als Conseiller, dann, vum 1. Januar 1965 un, als Schäffen a vum 26. August 1965 u bis zu sengem Doud als [[Buergermeeschter]]. Säi Virgänger war de [[Jean Fohrmann]] (1946-1965), säin Nofollger den [[Nicolas Birtz]] (1973-1984). Vun 1968 bis 1973 war hien Deputéierten an der [[Chamber]]. A senger Jugend war de René Hartmann e bekannte Foussballspiller; hien huet den 18. September 1938 fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://eu-football.info/_player.php?id=24045 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum René Hartmann op der Websäit vun European Football]</ref> ==Literatur== * [[Ben Fayot|B. Fayot]], S. Hoffmann, J. Maas & R. Steil: ''100 Joer sozialistesch Deputéiert an der lëtzebuerger Châmber: Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés.'' Edition La Mémoire Socialiste, Luxembourg 1997, 171 S. (René Hartmann: S. 59). * Anonym, 2001. ''Personnagen: René Hartmann.'' Lëtzebuerger Journal 2001, Nr. 185 (28. September), S. 21. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Hartmann Rene}} [[Kategorie:Gebuer 1909]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]] [[Kategorie:Gestuerwen 1973]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] prlrgyp4k33723yk48dp52uwwamb6yz 0 52061 2682952 2398544 2026-06-27T20:13:54Z GilPe 14980 Upassungen; +Infobox 2682952 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp |Numm = Backyard |Bild = Backyard-Fête de la Musique Esch-Uelzecht 2012.jpg |Bildbeschreiwung = Backyard op der [[Fête de la Musique]] zu [[Esch-Uelzecht]], 2012 |Genre = [[Alternative Rock]] |Land = {{LUX}} |Grënnung = [[Alternative Rock]] |Trennung = |Websäit = [http://www.backyard.lu www.backyard.lu] |Aktuell Memberen = Felix Götz (Gesank), Mike Richartz (Batterie), Michel Blanc (Gittar), Eric Schmit (Keyboards), Sylvain Schrantz (Bass) |Fréier Memberen = |Memberen = }} '''Backyard''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Rockband, déi zanter 1992 existéiert an 2008 nei gegrënnt gouf. == Geschicht == ===Vun 1992 bis 1996=== Backyard gouf am Februar 1992 als Schülerband am [[Lycée Michel Rodange]] vum Steve "NG" Colin ([[Gesang]]), Philippe Kohn ([[Gittar]]), [[Jos Kirps]] (Gittar), Olivier Ludig (Bass) a Laurent Dura ([[Drumset|Batterie]]) gegrënnt. 1993 koum et zu Neibesetzungen op der Batterie (Mike Richartz) an um Bass (Aly Chrisnach), zugläich huet de Jos Kirps d'Grupp verlooss. Zousätzlech sinn och nach de Xavier Hornick (Gei) an de Marc Halford (Keyboards) zu der Band gestouss. An dëser Besetzung ass och d'CD "The importance of the meaningless" mat 12 Lidder drop opgeholl ginn. === Zanter 2008 === Am [[Abrëll]] [[2008]] hunn de Mike Richartz an de Steve Colin decidéiert, fir ënner dem Numm vun hirer aler Band Backyard erëm zesumme Musek ze maachen. Och wann et sech hei ëm deen Numm vun der Band aus den '90er Joren handelt, muss ee Backyard vun 2008 eigentlech als eng nei Band ugesinn; och a grad, wéinst deenen neie Memberen, déi de Stil a Richtung [[Alternative Rock]] gedréckt hunn. De Steve Colin huet aus senger Zäit bei [[Inbetween]] de Gittarist Michel Blanc matbruecht, an an dëser Besetzung sinn dann och déi éischt Prouwe mat Songwriting ugelaf. Am Juli 2008 ass den Eric Schmit op de Keyboards bei d'Band gestouss. Am Februar 2009 ass de Charel Baumann als Bassist bei Backyard komm. Am Juni 2011 ass d'Single-CD ''Back in My Life'' als Internetdownload op de Maart komm. Zanter dem 30. September 2011 ass ''Back in My Life'' och als CD um Maart. D'Lidder ''Back in My Life'' an ''Caught in Poverty'' hunn et allenzwee bis an d'Top 5 vun den RTL-iTunes Download Charts gepackt. Eleng ''Back in My Life'' ass tëscht Juni a September 2011 1.400 Mol erofgeluede ginn. Am November 2011 hu Backyard hir nächst Single an den HOLTZ-Studios zu [[Tënten]] opgeholl. Fir dës Opnamen huet de Charel Baumann säin Depart aus der Band annoncéiert. Hie gouf mam Marc 'Mulles' Muller ersat. Och de Sänger Steve Colin huet 2012 d'Band verlooss a gouf mam Larry Bonifas ersat. Zanter September 2012 ass hir EP mam Numm ''Blue Coloured Night'' als Download disponibel an ass am Januar 2013 och als CD erauskomm. D'Titellidd ass am Fréijoer 2013 op d'Nummer 1 vun de Lëtzebuerger iTunes Downloadcharts komm.<ref>[[Luxemburger Wort]] Nr. 10 vum 12. Januar 2013, S.17: ''Backyard revient sur le devant de la scène''</ref> Zanter Januar 2016 gëtt mat enger weiderer neier Besetzung am Gesank - de Felix Götz ersetzt de Larry Bonifas - an um Bass, un deem lo de Sylvain Schrantz steet, un neiem Material geschafft. <!--Fir 2017 ass eng nei Publikatioun geplangt.--> == Discographie == * ''The importance of the meaningless'', 1994 (CD-Album) * ''Back in My Life'', 2011 (Single-CD) * ''Blue Coloured Night'', 2012 (Download), 2013 (CD) == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Rock Gruppen]] == Um Spaweck == * [http://www.backyard.lu/ Homepage] * [http://www.myspace.com/backyard-band MySpace-Säit] * [http://www.facebook.com/BackyardBand Facebook-Säit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]] fvk7gj0ljjyuihu7js9m3rq0yszl28r 2682968 2682952 2026-06-28T07:46:07Z Puscas 735 ..... 2682968 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp |Numm = Backyard |Bild = Backyard-Fête de la Musique Esch-Uelzecht 2012.jpg |Bildbeschreiwung = Backyard op der [[Fête de la Musique]] zu [[Esch-Uelzecht]], 2012 |Genre = [[Alternative Rock]] |Land = {{LUX}} |Grënnung = [[Alternative Rock]] |Trennung = |Websäit = [http://www.backyard.lu www.backyard.lu] |Aktuell Memberen = Felix Götz (Gesank), Mike Richartz (Batterie), Michel Blanc (Gittar), Eric Schmit (Keyboards), Sylvain Schrantz (Bass) |Fréier Memberen = |Memberen = }} '''Backyard''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Rockband, déi zanter 1992 existéiert an 2008 nei gegrënnt gouf. == Geschicht == ===Vun 1992 bis 1996=== Backyard gouf am Februar 1992 als Schülerband am [[Lycée Michel Rodange]] vum Steve "NG" Colin ([[Gesang]]), Philippe Kohn ([[Gittar]]), [[Jos Kirps]] (Gittar), Olivier Ludig (Bass) a Laurent Dura ([[Drumset|Batterie]]) gegrënnt. 1993 koum et zu Neibesetzungen op der Batterie (Mike Richartz) an um Bass (Aly Chrisnach), zugläich huet de Jos Kirps d'Grupp verlooss. Zousätzlech sinn och nach den Xavier Hornick (Gei) an de Marc Halford (Keyboards) zu der Band gestouss. An dëser Besetzung ass och d'CD "The importance of the meaningless" mat 12 Lidder drop opgeholl ginn. === Zanter 2008 === Am [[Abrëll]] [[2008]] hunn de Mike Richartz an de Steve Colin decidéiert, fir ënner dem Numm vun hirer aler Band Backyard erëm zesumme Musek ze maachen. Och wann et sech hei ëm deen Numm vun der Band aus den '90er Joren handelt, muss ee Backyard vun 2008 eigentlech als eng nei Band ugesinn; och a grad, wéinst deenen neie Memberen, déi de Stil a Richtung [[Alternative Rock]] gedréckt hunn. De Steve Colin huet aus senger Zäit bei [[Inbetween]] de Gittarist Michel Blanc matbruecht, an an dëser Besetzung sinn dann och déi éischt Prouwe mat Songwriting ugelaf. Am Juli 2008 ass den Eric Schmit op de Keyboards bei d'Band gestouss. Am Februar 2009 ass de Charel Baumann als Bassist bei Backyard komm. Am Juni 2011 ass d'Single-CD ''Back in My Life'' als Internetdownload op de Maart komm. Zanter dem 30. September 2011 ass ''Back in My Life'' och als CD um Maart. D'Lidder ''Back in My Life'' an ''Caught in Poverty'' hunn et allenzwee bis an d'Top 5 vun den RTL-iTunes Download Charts gepackt. Eleng ''Back in My Life'' ass tëscht Juni a September 2011 1.400-mol erofgeluede ginn. Am November 2011 huet Backyard seng nächst Single an den HOLTZ-Studios zu [[Tënten]] opgeholl. Bei dësen Opnamen huet de Charel Baumann säin Depart aus der Band annoncéiert. Hie gouf mam Marc 'Mulles' Muller ersat. Och de Sänger Steve Colin huet 2012 d'Band verlooss a gouf vum Larrry Bonifas ersat. Zanter September 2012 ass hir EP mam Numm ''Blue Coloured Night'' als Download disponibel an ass am Januar 2013 och als CD erauskomm. D'Titellidd ass am Fréijoer 2013 op d'N° 1 vun de Lëtzebuerger iTunes Downloadcharts komm.<ref>[[Luxemburger Wort]] Nr. 10 vum 12. Januar 2013, S.17: ''Backyard revient sur le devant de la scène''</ref> Zanter Januar 2016 gëtt mat enger weiderer neier Besetzung am Gesank - de Felix Götz ersetzt de Larry Bonifas - an um Bass, un deem lo de Sylvain Schrantz steet, un neiem Material geschafft. <!--Fir 2017 ass eng nei Publikatioun geplangt.--> == Discographie == * ''The importance of the meaningless'', 1994 (CD-Album) * ''Back in My Life'', 2011 (Single-CD) * ''Blue Coloured Night'', 2012 (Download), 2013 (CD) == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Rock Gruppen]] == Um Spaweck == * [http://www.backyard.lu/ Homepage] * [http://www.myspace.com/backyard-band MySpace-Säit] * [http://www.facebook.com/BackyardBand Facebook-Säit] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]] qphtprnngffuuny10mi3ew1924qca8u 0 52304 2682961 2365885 2026-06-28T07:19:13Z Volvox 4050 Tippfeeler verbessert 2682961 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Houchenée | Kaart = | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Léck}} | Arrondissement = [[Arrondissement Huy|Huy]] | Gemeng = {{Tinlot}} | Telefonszon = | Postcode = 4557 | Koordinaten = {{coor dms|50|29|29|N|05|27|01|O}} | Fläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerungsdatum = }} '''Houchenée''' ass eng kleng Uertschaft an der [[belsch]]er Gemeng [[Tinlot]]. Fréier war Houchenée eng ''Seigneurerie'' a bis zum [[Directoire|franséische Regime]] eng eegestänneg Gemeng. Se gouf deemools bei [[Fraiture (Tinlot)|Fraiture]] geprafft. ===Kuckeswäertes=== *D'Schlass vun Houchenée *D'Grenzmaark vun der fréierer Seigneurerie mat dem Wope vun den Häre vun Houchenée {{Clr}}<div align="center"> {| |[[Fichier:Le Bénitier.jpg|thumb|350px|left|D'Grenzmaark ''Le Bénitier'']] |[[Fichier:Schlass vun Houchenée.jpg|350px|thumb|left|Schlass vun Houchenée]] |}</div> [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Fréier Gemengen an der Provënz Léck]] lbrygm9jklqkmox2bdkut0wnf5bg6gu 2682967 2682961 2026-06-28T07:37:48Z Puscas 735 .... 2682967 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Houchenée | Kaart = | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Léck}} | Arrondissement = [[Arrondissement Huy|Huy]] | Gemeng = {{Tinlot}} | Telefonszon = | Postcode = 4557 | Koordinaten = {{coor dms|50|29|29|N|05|27|01|O}} | Fläch = | Bevëlkerung = | Bevëlkerungsdatum = }} '''Houchenée''' ass eng kleng Uertschaft an der [[belsch]]er Gemeng [[Tinlot]]. Fréier war Houchenée eng ''Seigneurerie'' a bis zum [[Directoire|franséische Regime]] eng eegestänneg Gemeng. Se gouf deemools bei [[Fraiture (Tinlot)|Fraiture]] geprafft. ===Kuckeswäertes=== *D'Schlass vun Houchenée *D'Grenzmaark vun der fréierer Seigneurerie mat dem Wope vun den Häre vun Houchenée [[Fichier:Le Bénitier.jpg|thumb|left|D'Grenzmaark ''Le Bénitier'']] {{clearleft}} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Fréier Gemengen an der Provënz Léck]] bizmi6loubqphbtxu11gaywlnsf0ktd 1 52574 2682949 478076 2026-06-27T19:10:02Z ~2026-37207-83 71925 Neien Abschnitt /* Update */ 2682949 wikitext text/x-wiki Moien. As dat elo besser, oder sin nach Saachen do, déi musse geännert gin? Merci fir Feedback.(vum Walram) ::Moien. ::Am Artikel steet: ''Backyard war eng lëtzebuergesch Rockband déi vun '''1991''' bis zu hirer Opléisung '''1996''' bestan huet''. ::[http://www.musicker.net/sharks/gruppen/backyard/backyard.htm Hei] ass awer '''''1992-1997''''' ze liesen. Wat ass richteg? --[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 13:44, 16. Abr 2008 (UTC) Moien. 1996 as richteg. --[[Walram|Walram]], 10:43, 6. Jun. 2008 (UTC) Eng aner Saach: Dem --[[Benotzer:Cornichong|Cornischong]] séng Indicatiounen iwwer de'Besetzung vun der Band am Historique waren net ganz korrekt. Ech hun déi komplétéiert a verbessert. --[[Walram|Walram]], 10:47, 6. Jun. 2008 (UTC) Ech géing Iech all och bieden, den Numm vun der Band richteg unzegin. Et as Backyard, net The Backyard! Och wann et op verschiddenen anere Platze sou steet. --[[Walram|Walram]], 10:47, 6. Jun. 2008 (UTC) @Walram: Merci. Nodeems mer jo lo de richtegen Numm hunn, wéi wier et mat enger Foto? Einfach emol gefrot. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 09:18, 7. Jun. 2008 (UTC) @Cornischong: Dofir misst mäi Scanner fonktionnéieren... --[[Walram|Walram]], 10:33, 9. Jun. 2008 (UTC) == Update == Aktuell Besetzung: Gesang: Jemp Motz Gitar: Michel Blanc Keyboard: Eric Schmit Bass: Sylvain Schranz Drums: Mike Richartz Seit: 2023 ass d‘Band ënnert dem Pseudonym JEMMS ënnerwee, fir déi, mam virechten däitsche Sänger geschriwwen Lidder an däitscher Sprooch opzeféieren 2023 koum dann och eng CD ënnert dem Bandnumm JEMMS eraus, mam Titel #nirgendwie anders den Numm JEMMS setzt sech aus den Ufanksbuchstawen vun de Virnimm vun de Memberen zesummen. [[Spezial:Kontributiounen/&#126;2026-37207-83|&#126;2026-37207-83]] ([[Benotzer Diskussioun:&#126;2026-37207-83|Diskussioun]]) 19:10, 27. Jun. 2026 (UTC) pwjaafz4wsymyutmlm8t10z81r6dymy 0 72444 2682945 2681414 2026-06-27T14:59:30Z Volvox 4050 /* Gemengerot */ aktualiséiert 2682945 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bissen | Numm (Däitsch) = Bissen | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Biissen}} | Fläch = 2.075 [[Hektar|ha]] | Koordinaten = {{coor dms|49|47|21|N|06|03|49|O}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Miersch]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. == Uertschaften an der Gemeng == D'Gemeng Biissen besteet aus den Uertschafte [[Biissen]] a [[Rouscht (Biissen)|Rouscht]]. Zu der Gemeng gehéieren nach follgend Häff a [[Lieu-dit]]en: * [[Biisser Millen]] * [[Biisser Schmelz]] == Geographie == D'Gemeng Biissen läit am [[Atert (Baach)|Atertdall]] tëscht de Gemenge [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]], [[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen]], [[Gemeng Miersch|Miersch]] a [[Gemeng Viichten|Viichten]]. Se huet eng Fläch vun 2.075 ha, dovu si 550 ha Bësch. == Geschicht == Am Joer [[960]] ass d'Existenz vu Biissen ënner dem Numm « Bisiceromarkun »<ref>An net « Basiccromannum », eng feelerhaft Transkriptioun duerch de [[Louis L'Évêque de la Basse-Moûturie]], déi leider reegelméisseg ze fannen ass. De Feeler gouf 1929 vum [[Jules Vannérus]] publizéiert: ''Le Chevalier l'Evêque de la Basse-Mouturie et son itinéraire du Luxembourg Germanique''. 15 p. Cahiers luxembourgeois. Bourg-Bourger, Luxembourg.</ref> attestéiert ginn duerch en Dokument an deem d'Par Biissen als baussent der Par vu [[Miersch]] bezeechent gëtt. Dofir huet d'Par 1960 hir dausendjäreg Existenz gefeiert. === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 51}}</ref>:<br> ''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[11. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775- Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf. <br>De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules''), deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren. |} ===Entwécklung vun der Awunnerzuel=== <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3600 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:1821 text:1821 bar:1871 text:1871 bar:1910 text:1910 bar:1922 text:1922 bar:1935 text:1935 bar:1947 text:1947 bar:1960 text:1960 bar:1970 text:1970 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 bar:2018 text:2018 bar:2021 text:2021 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:1821 from:0 till:782 bar:1871 from:0 till:1377 bar:1910 from:0 till:1154 bar:1922 from:0 till:1204 bar:1935 from:0 till:1144 bar:1947 from:0 till:1096 bar:1960 from:0 till:1085 bar:1970 from:0 till:1323 bar:1981 from:0 till:1671 bar:1991 from:0 till:1781 bar:2001 from:0 till:2447 bar:2011 from:0 till:2784 bar:2018 from:0 till:3095 bar:2021 from:0 till:3269 PlotData= bar:1821 at: 782 fontsize:S text:782 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1377 fontsize:S text:1.377 shift:(-14,5) bar:1910 at: 1154 fontsize:S text:1.154 shift:(-14,5) bar:1922 at: 1204 fontsize:S text:1.204 shift:(-14,5) bar:1935 at: 1144 fontsize:S text:1.144 shift:(-14,5) bar:1947 at: 1096 fontsize:S text:1.096 shift:(-14,5) bar:1960 at: 1085 fontsize:S text:1.085 shift:(-14,5) bar:1970 at: 1323 fontsize:S text:1.323 shift:(-14,5) bar:1981 at: 1671 fontsize:S text:1.671 shift:(-14,5) bar:1991 at: 1781 fontsize:S text:1.781 shift:(-14,5) bar:2001 at: 2447 fontsize:S text:2.447 shift:(-14,5) bar:2011 at: 2745 fontsize:S text:2.784 shift:(-14,5) bar:2018 at: 3095 fontsize:S text:3.095 shift:(-14,5) bar:2021 at: 3269 fontsize:S text:3.269 shift:(-14,5) </timeline> {{Statec Awunner}} == Politik == [[Fichier:Biissen vum Wobierg erof 01.jpg|thumb|Den Zentrum vu Biissen vum Wobierg aus gesinn.]] Bei de Gemengewale gouf, bis 2011 nach mat, nom [[Majorzsystem]] gewielt. Zanter 2017 gëllt de [[Proporzsystem]].<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1082503.html "Vu Majorz- op Proporzsystem: Biissen."] rtl.lu, 06.10.2017, 07:32:38.</ref> === Buergermeeschteren === {{div col|colwidth=17em}} * 1800 - 1815: Jean-Nicolas Knepper; * 1815 - 1830: Nicolas Billig; * 1830 - 1836: Antoine Pastoret; * 1836 - 1843: Jean-Nicolas Brosius; * 1844 - 1848: Jean-Nicolas Faber;<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1848 - 1858: Nicolas Engel; * 1859 - 1861: Pierre Souvignier; * 1861 - 1866: Nicolas Engel; * 1867 - 1869: [[Jean-Pierre Knepper (Lokalpolitiker)|Jean-Pierre Knepper]]; * 1870 - 1881: Georges Glaesener; * 1882 - 1908: [[Jean Souvignier]]; * 1908 - 1910: Emile Souvignier; * 1910 - 1940: [[Nicolas Sinner]]; * 1940 - 1957: [[Jean Engel]]; * 1958 - 1963: Charles Stoffel; * 1964 - 1981: [[Joseph Wietor]], Privatbeamten; * 1982 - 1984: Guillaume Feith, Proprietär; * 1985 - 1987: Mathias Schmitz, Gewerkschaftler; * 1988 - 1999: Ernest Wendel, Privatbeamten; * 1999 - 2000: Roger Schmit, Staatsemployé; * 2000 - 2001: Arlette Weber ép. Schmit, Staatsbeamtin; * 2001 - 2005: Camille Petry, Entreprener; * 2005 - 2011: [[Aloyse Bauer]], Elektrikermeeschter; * 2011 - 2019: [[Jos Schummer (Politiker)|Jos Schummer]], Privatbeamten; * zanter 2019: [[David Viaggi]], Verwaltungschef {{div col end}} === Gemengerot === D'Zesummesetzung vum Gemengerot no Lëschten zanter datt 2017 de Proporzsystem adoptéiert gouf: {| class="wikitable" |- ! Joer !! Är Leit !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] |- | 2017 || 5 || '''6''' |- | 2023 || '''8''' || 3 |} {{small|Quell: elections.lu}} Den aktuelle Gemengerot setzt aus de follgende Leit zesummen {{small|(Stand Mee 2026)}}<ref>{{Citation|URL=https://bissen.lu/conseil-communal/|Titel=Conseil communal - Commune de Bissen|Gekuckt=2026-06-27|Wierk=bissen.lu|Sprooch=fr}}</ref>: {{div col|colwidth=17em}} * David Viaggi, Buergermeeschter * Roger Saurfeld, 1. Schäffen * Loïc Brune, 2. Schäffen * Cindy Barros Dinis, Gemengerot * Kevin Englebert, Gemengerot * Georges Lucius, Gemengerot * Joseph Koecher, Gemengerot * Béatrice Horsmans-Kabers, Gemengerot * Christian Hoscheid, Gemengerot * Joëlle Kraus-Fagny, Gemengerot * Frank Clement, Gemengerot {{div col end}} == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Biissen ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: *[[SICONA-Centre]] * [[SIDEC]] * [[SIDEN]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] == Bekannt Leit aus der Gemeng == {{div col|colwidth=23em}} * [[Fränz Dasbourg]], Moler * [[Jean Heinisch]], kathoulesche Geeschtlechen * [[Carlo Hommel]], Doumorganist * [[Jean-Pierre Hoscheid]], Foussballspiller * [[Jean-Baptiste Kremer]], Jesuitt an Universitéitsprofesser * [[Charles-Frédéric Mersch]], Staatsrot * [[Aloyse Raths]], Resistenzler * [[Michel Stoffel]], Moler * [[Raphaël Stacchiotti]], Schwëmmer * [[Jean Tautges]], Schoulmeeschter, Gewerkschaftler a Schrëftsteller * [[Nicolas Wolff (1906)|Nicolas Wolff]], Affekot a Resistenzler {{div col end}} == Kuckeswäertes == * Um Wobierg: [[Rochuskapell Biissen|d'Rochuskapell, d'Kräizstatioun an déi zwéi bemierkenswäert Beem virun der Kapell]] * [[Uergel]] an der [[Kierch Biissen|Parkierch vu Biissen]], gebaut 1891 vun de [[Uergelmanufaktur Bridder Müller|Bridder Müller]] vu [[Reifferscheid]], zanter Dezember 2001 op der [[Lëscht vun de Monuments classés]] * [[Jean-Pierre Beckius|Beckius]]-Fresken am [[Chouer (Kierch)|Chouer]] vun der [[Kierch Biissen|Parkierch vu Biissen]], zanter September 1987 op der [[Lëscht vun de Monuments classés]] * d'[[Biisser Millen]] * d'Graf vum Monseigneur [[Jacques Mangers]] um Biisser [[Kierfecht]] == Literatur == * [[Victor Kalmes]] (ënner der Mataarbecht vum Jos Schummer an dem Arnold Weber), 2001. ''Bissen seit eh und je''. Band 1 (525 S.) an 2 (? S.). Erausgi vun der Gemengeverwaltung Biissen. Sankt-Paulus Dréckerei, Lëtzebuerg. * Carlo Mulbach: "Gemeinde Bissen: Traditioneller Industriestandort im Wandel der Zeit." in: ''nos cahiers, Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur'' 3/4 2011, S.45-58. == Kuckt och == * [[Kierch Biissen]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Bissen|Biissen}} * [http://www.bissen.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Biissen] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/mersch/bissen D'Gemeng Biissen op der Websäit vum Syvicol] {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Miersch}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Biissen]] [[Kategorie:Gemeng Biissen| ]] otj0xb48z5ljnn2j5hjp756blml5t8f 0 80962 2682973 2585084 2026-06-28T09:29:43Z Mobby 12 60927 + 2682973 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Visegrad group countries.svg|thumb|Déi 4 Länner vun der Visegrád-Grupp.]] D''''Visegrád-Grupp''' ass e labberen Zesummeschloss vun ufanks dräi, duerno véier mëtteleuropäesche Staaten. Se gouf de [[15. Februar]] [[1991]] vu [[Polen]], der [[Tschechoslowakei]] an [[Ungarn]] an d'Liewe geruff. Wéi d'Tschechoslowakei sech gedeelt huet, goufen d'Nofollgerstaaten [[Tschechien]] an d'[[Slowakei]] Memberen. Am Ufank war d'Zil vun dëse Länner, déi sech zanter kuerzem hire [[Kommunismus|kommunistesche]] Regimer entleedegt haten, pragmatesch ze kucken, wou se gemeinsam Intressen an Defien hätten, fir sech do ofzeschwätzen. Ufanks waren dat Froen zum Ofzuch vun de sowjeteschen/russeschen Truppen an hire Länner, an d'Positionéierung vis-à-vis vun der [[NATO]] an der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU). Zanter datt alle véier vun 2004 un, Member souwuel vun der NATO wéi och vun der EU sinn, huet d'Visegrád-Grupp e bëssen u Bedeitung verluer. Se äussert sech nach z.&nbsp;B. doran, datt verschidde Memberlänner gemeinsam diplomatesch Vertriedungen an Drëttlänner hunn. Och kulturellen a wëssenschaftlechen Austausch gëtt vun hir gefërdert. D'Visegrád-Grupp kënnt zanter 1998 zweemol am Joer zesummen. Hiren Numm kënnt vun der [[Ungarn|ungarescher]] Stad [[Visegrád]], wou den Traité ënnerschriwwe gouf, deen d'Grupp gegrënnt huet. Déi war erausgesicht ginn, well sech do schonn eng Kéier [[1335]] déi béimesch, ungaresch a polnesch Kinneke getraff haten, fir wirtschaftlech-politesch Verhandlungen zu féieren. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.visegradgroup.org Visegrad Group], en, cs, hu, pl, sk * [http://www.visegradfund.org International Visegrad Fund (IVF)] * [http://www.mpo.cz/dokument16509.html Cooperation of Visegrád Four Member Countries (V-4) in energy] * [https://web.archive.org/web/20070411113444/http://www.visegrad.info/ Visegrad Internet Magazine], en, cs, hu, pl, sk {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Politik (Europa)]] [[Kategorie:Ungarn]] [[Kategorie:Tschechien]] [[Kategorie:Slowakei]] [[Kategorie:Polen]] [[Kategorie:Traitéen]] g4kvmkfwu3afvsu1fzv43zs1fe2f8ow 0 91142 2682948 2682921 2026-06-27T18:23:51Z Puscas 735 /* Um Spaweck */ ... 2682948 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin |Logo = RosaLetzebuerg lang.png |Logotext = fréiere Logo vu Rosa Lëtzebuerg |President = Tom Hecker<br>{{small|(Interim, Stand Okt. 2025)}} }} '''Rosa Lëtzebuerg''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]], déi sech fir d'Rechter vun [[Homosexualitéit|homo]]- a [[Bisexualitéit|bisexuelle]] Leit asetzt. == Ziler vum Veräin == Den Zweck vu Rosa Lëtzebuerg ass et: * d'zivil Rechter vun homo- a bisexuelle Leit ze promovéieren a géint all Zort vun Diskriminéierung géintiwwer vun de Bi- an Homosexuellen ze kämpfen, * Ausschaffe vun engem sozialen, kulturelle sou wéi legale Plang fir eng Gläichstellung vun homo- a bisexuelle Bierger z'erreechen. * d'Organiséiere vu veräinsinternen, souwéi och ëffentleche kulturellen a sozialen Evenementer am Profit vun homo- a bisexuelle Bierger. {{Zitat|L'association a pour objet d'œuvrer en faveur des personnes LGBT et elle est active dans le domaine des questions sociétales touchant les sujets LGBT. Cet acronyme se réfère aux personnes lesbiennes, gays, bisexuelles et transidentitaires, la transidentité visant toutes les personnes qui ne s'identifient pas avec le sexe ou le genre qui leur a été attribué à la naissance et les rôles qui y sont associés dans notre société.<br> L'association<br> # défend et promeut les droits des personnes LGBT et de toutes celles qui sont indirectement mais personnellement concernées. Elle vise à atteindre la pleine égalité de traitement de ces personnes; # lutte contre toutes les discriminations dont les personnes LGBT ou les personnes indirectement mais personnellement concernées sont l'objet; # s'emploie à sensibiliser et à informer la société, notamment le monde scientifique et politique et les médias; # agit notamment dans les domaines de la justice, de la santé, de la vie sociale, de l'éducation, de la culture et du sport; # promeut des activités d'accueil, d'animation, de formation et de conseil socio-familial; # promeut des activités de recherche scientifique dans le contexte LGBT.}} == Geschicht == Rosa Lëtzebuerg ass de [[6. Juni]] [[1996]] vu [[Mann|Männer]] a [[Fra|Frae]] gegrënnt ginn, nodeem de Schutzalter vun Homo- souwéi Heterosexueller 1992 gläichgestallt an d'[[Initiativgrupp Homosexuell Lëtzebuerg]] (IGHL) opgeléist gouf. Heiduerch ass d'Thematik souwéi d'Problemer vun der [[LGBT]]-Communautéit fir eng Zäit quasi guer net méi ëffentlech thematiséiert ginn. Ziler déi net kloer waren an eng ze grouss Diversitéit, wouduerch keng Eenheet z'organiséiere war, hunn der [[Carmen Kronshagen]], Grënnungsmember vu Rosa Lëtzebuerg no, dozou gefouert, datt d'IGHL opgeléist gouf. De [[Marc Grond]], éischte President vu Rosa Lëtzebuerg, huet de Problem bei der IGHL éischter an der Angscht vun de Membere gesinn, fir eppes an der Ëffentlechkeet z'organiséieren. D'Tatsaach, datt de Marc Grond iwwer laang Jore quasi déi eenzeg Persoun war, déi als Intressevertrieder fir d'Lëtzebuerger Homosexueller an der Ëffentlechkeet stoung, weist däitlech a wéi enger Anonymitéit Schwuler a Lesben nach zu deem Zäitpunkt versonk waren. == Memberen == Den [[Etienne Schneider]], deen 2012 Wirtschaftsminister gouf, ass Grënnungsmember vu Rosa Lëtzebuerg a war éischte Sekretär vun der ASBL. Weider bekannt Memberen, déi sech aktiv am Veräin engagéieren, sinn de [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]] an den [[Andy Maar]]. Am Joer 2004 hat Rosa Lëtzebuerg ronn 200 Memberen, 35 % Fraen a 65 % Männer. == Presidenten == {| class="wikitable" !Vun !Bis !President·in |- |1996 |1998 |[[Marc Grond]] |- |1998 |2002 |Patrick Weber<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref> |- |… | | |- |2008 |2011 |François Diderrich |- |2011 |2017 |Gabriele Schneider |- |2017 |2018 |Romain Mancinelli-Mirti |- |2018 |2023 |[[Tom Hecker]] |- |2023 |2025 |Nicolas Van Elsué |- |2025 | |Tom Hecker |} == Eventer == === Gay mat === {{Méi Info 1|Gay mat}} === TransCulturelles === ''TransCulturelles'', als schwul-lesbesche Filmfestival, war am Joer 2000 fir d'éischt Kéier an Zesummenaarbecht mat Stop-Aids, deemools nach ënner dem Numm “Festival du Film Gay et Lesbien”. 2001 ass den Numm dunn a ''TransCulturelles gay et lesbiennes'' ëmbenannt ginn. Dëst well de Filmfestival a Kooperatioun mat Organisatioune vun [[Nanzeg]] a [[Metz]] organiséiert gouf, also grenziwwerschreidend (franséisch: ''trans''frontaliers) war. Och wann déi Zesummenaarbecht just zwee Joer ugehalen huet, ass den Numm och no 2003 nach bliwwen. Zanter 2002 hunn och Theater, Cabaret an Danz zum Festival gehéiert. 2009 war de leschte Festival Transculturelles. Aus Manktem u Personal gouf d'Organisatioun zu Gonschte vum Gaymat agestallt, dee vun 2010 un e Festival vun enger Woch gouf. == Rainbow Center == Am Siège vun der Associatioun bedreift Rosa Lëtzebuerg de „Rainbow Center“ fir ë.&nbsp;a. der LGBTIQ+ Communautéit zu Lëtzebuerg e séchere Raum ze bidden, a fir gläichzäiteg zur Visibilitéit vu ''[[Queer]]'' bäizedroen. == Kuckt och == * [[...och fir eis!]] * [[Gaymat]] * [[Homosexualitéit]] == Um Spaweck == * [http://www.rosa-letzebuerg.lu D'offiziell Websäit vu Rosa Lëtzebuerg a.s.b.l.] * [https://web.archive.org/web/20120207065315/http://www.gaymat.lu/ De Site vum Gaymat-Festival] {{Referenzen}} [[Kategorie:Homosexualitéit]] [[Kategorie:LGBT zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] b7osvooexfqoq8dun0ejdnjuztqa4zg 0 92979 2682957 2666436 2026-06-28T03:58:20Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682957 wikitext text/x-wiki {{Infobox Observatoire | MPC-Code = 954 | Kameraen = | Teleskopen = }} [[Fichier:Teide Observatorium.jpg|thumb|upright=1.5|De Beräich vum Observatoire]] Den '''Observatorio del Teide''' (''Teide-Observatoire''), och nach '''Observatorio de Izaña''' genannt, ass en [[Astronomeschen Observatoire|Observatoire]] um Bierg Izaña, op der [[Kanaresch Inselen|kanarescher Insel]] [[Teneriffa]]. E läit eng ronn 12 Kilometer ëstlech vum Bierg [[Teide]] op enger Héicht vun 2.400 Meter iwwer dem Mier. Den Observatoire gehéiert zum [[Instituto de Astrofísica de Canarias]] (IAC), a bilt zesumme mam [[Roque de los Muchachos Observatoire]] den [[Europäeschen Nordobservatoire]]. == Geschicht == Am Joer [[1964]] gouf den Observatoire offiziell opgemaach. Den éischten Teleskop war den ''Heliógrafo Razdow'', deen haut net méi a Betrib ass. Duerch déi vergréissert Awunnerschaft vun Teneriffa hunn d'Bedingunge fir d'Himmelsfuerschung déi owes gemaach ginn, staark ofgeholl. Dofir huet sech den Teide-Observatoire op d'Sonnenobservatioun spezialiséiert, déi 24 Stonnen deeglech kooperativ mat aneren Observatoire bedriwwe gëtt. == Teleskopen == [[Fichier:Teide Observatorium VTT.jpg|thumb|Vakuumtuermteleskop fir d'Sonnenobservatioun VTT]] [[Fichier:Teide Observatorium THEMIS.jpg|thumb|Den THEMIS Teleskop]] === Sonnenteleskopen a Sonnelaboratoire=== * Vakuumtuermteleskop (VTT): Haaptsächlech fir d'Observatioun vun der Sonnenatmosphär agesat. Den Duerchmiesser vum Haaptspigel huet 70&nbsp;cm. [[Kiepenheuer-Institut fir Sonnephysik]], Freiburg ([[1989]]). * ''THEMIS'': E Sonnenteleskop, dat haaptsächlech fir d'Observatioun vun de Sonnemagnéitfelder gebaut gouf. De Projet baséiert op enger Zesummenaarbecht vu [[Frankräich]] an [[Italien]]. * ''[[Sonnenteleskop GREGOR]]'': En neit Sonnenteleskop mat 1,5 Meter Haaptspigel. Kooperatioun vun [[Kiepenheuer-Institut fir Sonnephysik|KIS]], [[Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung|MPS]] an [[Astrophysikalescht Institut Potsdam|AIP]]. * ''ChroTel'': Robotescht Teleskop mat 10&nbsp;cm Ëffnung fir d'Observatioun vun der ganzer Sonnescheif, installéiert um VTT. === Nuetsteleskopen === * ''Carlos Sánchez'' (TCS): 1,55 Meter Haaptspigel, [[1972]] vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] opgeriicht, zanter [[1982]] IAC, fir Infraroutobservatiounen optiméiert. * ''Mons'': 50 Zentimeter Haaptspigel, Universitéit Mons, [[1972]]. * ''IAC-80'': 80 Zentimeter Haaptspigel, IAC, [[1991]]. * ''OGS'': Optical Groundstation, 1 m Haaptspigel, [[European Space Agency]], [[1998]], fir visuell Satellittekommunikatioun a fir optesch Observatioun vu [[Weltraumschrott]]. * ''STARE'': 10 Zentimeter Haaptspigel, [[High Altitude Observatory]], [[2001]], Sich no extrasolare Planéiten. * ''Bradford'' roboteschen Teleskop. * ''[[STELLA robotic observatory|STELLA]]'' roboteschen Duebelteleskop: 2 × 1,2 Meter Haaptspigel, [[Astrophysikalescht Institut Potsdam]], [[2006]]. * ''SLOOH'': roboteschen Teleskop vun ''Slooh'' [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], [[2004]]. ===Anisotropie vun der kosmescher Hannergrondstralung=== * ''VSA'' (Very Small Array). Radiointerferometer * ''COSMOSOMAS'', Studium kosmologescher Strukturen, [[1998]] == Kuckt och == * [[Paranal-Observatoire]] * [[La Silla-Observatoire]] * [[Cerro Tololo Inter-American Observatory]] * [[European Extremely Large Telescope]] {{Kuckt och Portal:Astronomie}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * {{es}} {{en}} [https://web.archive.org/web/20110926232950/http://www.iac.es/ot/indice.html offiziell Websäit vum Observatorio del Teide] * [http://www.iac.es/ IAC] * [http://www.themis.iac.es/ Themis] * [http://gregor.kis.uni-freiburg.de/ Gregor] * [http://www.kis.uni-freiburg.de/index.php?id=457 ChroTel] * [http://www.telescope.org/ Bradford] * [http://www.aip.de/stella Stella] * [https://web.archive.org/web/20110514042656/http://www.iac.es/project/cmb/ Aarbechtsgrupp kosmesch Hannergrondstralung um IAC] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Astronomesch Observatoiren]] fv8l7t3fz1w1pmneqccwyw34cludnlv 0 96464 2682972 2682806 2026-06-28T09:23:46Z Puscas 735 ... 2682972 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = BGL BNP Paribas | Logo = | Bild = Luxembourg City boulevard Royal BGL BNP Paribas 2016.jpg | Bildtext = D'Gebai vun der BGL BNP Paribas um [[Boulevard Royal]]<br>an der Stad Lëtzebuerg, ier et 2016 ofgerappt gouf. | Typ = [[Société anonyme]] | Slogan = | Grënnungsdatum = [[1919]] | Sëtz = 50, Avenue J.F. Kennedy<br>2951 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Leedung = [[Nicolas Otton]] {{small|>01.01.2026}} | Mataarbechter =2089 (2024) | Branche = Bankservicer | Produit = | Ëmsaz = | Homepage = www.bnpparibas.lu }} D''''BGL BNP Paribas''' ass eng [[Bank]] a Form vun enger lëtzebuergescher [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|Société anonyme]]. ==Geschicht== Si gouf 1919 als '''Banque générale du Luxembourg''' ('''BGL'''; ''Generalbank'') gegrënnt. Am Ufank hat d'Bank Agencen zu [[Arel]], [[Baaschtnech]], [[Virton]], [[Florenville]] an an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Eréischt an den 1930er Jore gëtt d'BGL eng Bank, déi haaptsächlech zu Lëtzebuerg present ass.<ref>{{Citation|URL=https://bgl.uni.lu/map|Titel=Agences - BGL. L'histoire d'un siècle|Gekuckt=15-12-2025}}</ref> 1935 gëtt s'eng Gesellschaft no [[Lëtzebuerger Recht]]. Dat selwecht Joer grënnt d'BGL [[Cofhylux]] fir ënner anerem hir Immobilien ze verwalten.<ref>{{Citation|URL=https://bgl.uni.lu/timeline|Titel=Ligne du temps - BGL. L'histoire d'un siècle|Gekuckt=15-12-2025}}</ref> 1939 ass si ee vu de Grënnungsmembere vun der [[ABBL]]. Nom [[Zweete Weltkrich]] kennt d'BGL dann eng rasant Entwécklung, déi een ënner anerem beim Personal gesäit {| class="wikitable" |+Employéë bei der BGL<ref>{{Citation|URL=https://bgl.uni.lu/themes/le-personnel/les-hommes-et-les-femmes|Titel=Le personnel - BGL. L'histoire d'un siècle|Gekuckt=15-12-2025}}</ref> !Joer !1962 !1970 !1987 !2000 !2010 !2019 |- |Total |354 |656 |1647 |2440 |2742 |2375 |- |dovunner Fraen |110 |247 |673 | | |1181 |} Deen éischte Kollektivvertrag bei der BGL gëtt 1967 ënnerschriwwen. Am Joer 2000 ass si vun der [[Fortis]]-Grupp iwwerholl ginn, déi awer duerch d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] am Joer 2008 zäitweis vum belschen a lëtzebuergesche [[Staat]] iwwerholl gouf. De 5. Oktober 2008 hunn déi belsch a lëtzebuergesch [[Regierung]]en decidéiert, datt déi franséisch [[BNP Paribas]] Bank duerch Investitioun vu 14,5 Milliarden Euro déi belsch an déi lëtzebuergesch Fortis-Filialen iwwerhuele sollt. An Erwaardung vun der Ofwécklung vum Geschäft mat BNP Paribas huet d'Fortis Bank Lëtzebuerg den Numm gewiesselt an nees ënner dem fréieren Numm BGL weidergeschafft. Am Mee 2009 gouf BNP Paribas mat 65,96&nbsp;% vum Kapital den Haaptaktionär vun der BGL. De Lëtzebuerger Staat ass mat 34&nbsp;% vum Kapital Aktionär bliwwen. Mat Wierkung vum 21. September 2009 huet d'BGL den Numm g'ännert an huet vun do un als BGL BNP Paribas geschafft. Am Februar 2010 gouf BNP Paribas zu 100&nbsp;% Aktionär. No der formaljuristescher Fusioun den 1. Oktober 2010 gouf den 30. Oktober als Ofschloss den Transfert vun den Aktivitéite vu BNP Paribas Luxembourg S.A. op déi technesch an operationell Plattform vu BGL BNP Paribas gemaach. BGL BNP Paribas ass mat 3.830 Employéen de gréisste Patron op der [[Finanzplaz Lëtzebuerg]] an den zweetgréisste private Patron.<ref>[https://web.archive.org/web/20130310101249/http://bgl.lu/de/bank/pages/uber-bgl-bnp-paribas/uns-kennenlernen/prasentation/uberblick.htm "Überblick"] op bgl.lu (gekuckt: 23.01.2013).</ref> [[2022]] louch den Nettogewënn bei 408,1 Mio. Euro. De President vum Exekutiv-Comité (Generaldirekter) war vun 2005 bis Juli 2018 de [[Carlo Thill]], duerno huet de [[Geoffroy Bazin]] déi Funktioun iwwerholl, bis deen am Juli 2020 zeréckgetrueden ass. Seng Nofolleg gouf vun der [[Béatrice Belorgey]] iwwerholl<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1546978.html|Titel=Mam Béatrice Belorgey eng nei Spëtzt bei der BGL BNP Paribas|Gekuckt=10.07.2020|Datum=10.07.2020|Editeur=rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, déi hirersäits den 1. Januar 2026 vum [[Nicolas Otton]] ofgeléist gouf<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/wirtschaft/wechsel-an-der-spitze-der-bgl-bnp-paribas/101977633.html|Titel=Wechsel an der Spitze der BGL BNP Paribas|Gekuckt=2025-11-03|Datum=2025-11-03|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>. == Presidente vum Verwaltungsrot<ref>Trausch G. (dir.), ''Belgique – Luxembourg: les relations belgo-luxembourgeoises et la Banque générale du Luxembourg (1919-1994).'', Luxembourg, Imprimerie Centrale, 1995, p. 427.</ref> == * Edouard de Brabander (1919-1932) * Charles Fabri (1932-1938) * Willy de Munck (1938-1943) * Hermann Josef Abs (1943-1944) * Willy de Munck (1944-1959) * Fernand Puissant Baeyens (1959-1962) * [[Alphonse Weicker]] (1963-1970) * [[Georges Schwall]] (1970-1987) * [[Georges Arendt]] (1987-1993) * [[Marcel Mart]] (1993-2005) * Jean Meyer (2005-2008) * [[Gaston Reinesch]] (2008-2012) * Georges Heinrich (2012-2014) * Etienne Reuter (2014-2025) * Bob Kieffer (2025-) == Generaldirekteren<ref>Vun 1919 bis 1968:Carlo Hemmer, ''Banque Générale du Luxembourg 50, 1919-1969'', Luxembourg, Banque Générale du Luxembourg, 1969, S. 164.</ref> == * Franz Ginsbach (1919-1941) * [[Carlo Türk]] (1945-1956) * [[Jean-Jacques Welbes]] (1956-1968) * [[Georges Arendt]] (1984-1987)<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/jb2jbr/pages/2/articles/DTL142?search=* Georges Arend an der Zäitschrëft ''d'Lëtzebuerger Land'' vum 17. Abrëll 1987, Säit 2]</ref> * [[Alain Georges]] (1987-2000) * Jean Meyer (2000-2005) * Carlo Thill (2005-2018) * Geoffroy Bazin (2018-2020) * Béatrice Belorgey (2020-2025) * Nicolas Otton (2026-) == Kuckt och == * [[Banque nationale de Paris (Luxembourg)]] == Um Spaweck == {{Commonscat|BGL BNP Paribas|{{PAGENAME}}}} * [https://web.archive.org/web/20191017191445/https://www.bnpparibas.lu/en/private-banking/private-banking/ BNP PRIVATE BANKING] offiziell Websäit vum private Bankesektor * [https://web.archive.org/web/20191011115334/https://depuis100ans.lu/ BGL: L'histoire d'un siècle]. https://bgl.uni.lu, Site iwwer 100 Joer BGL. {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]] 5gxyl7z6bhkoem2hzldztqv1vvjxb1a 0 100590 2682962 2504378 2026-06-28T07:23:09Z Volvox 4050 2682962 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei|Plakat=|=12 Angry Men<br>|Produktiounsland= [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]|Produktiounsjoer= [[1957]]|Dauer=|Originalsprooch= [[Englesch]]|Regie= [[Sidney Lumet]]|Fotografie= [[Boris Kaufmann]]|Produzent= [[Henry Fonda]]<br>[[Reginald Rose]]|Dréibuch= [[Reginald Rose]]|Musek= [[Kenyon Hopkins]]|Schnëtt= [[Carl Lerner]]|Haaptacteuren= [[Martin Balsam]]: Geschwuerenen N°1<br>[[John Fiedler]]:Geschwuerenen N°2<br>[[Lee J. Cobb]]: Geschwuerenen N°3<br>[[E. G. Marshall]]: Geschwuerenen N°4<br>[[Jack Klugman]]: Geschwuerenen N°5<br>[[Edward Binns]]: Geschwuerenen N°6<br>[[Jack Warden]]: Geschwuerenen N°7<br>[[Henry Fonda]]: Geschwuerenen N°8<br>[[Joseph Sweeney]]: Geschwuerenen N°9<br>[[Ed Begley]]: Geschwuerenen N°10<br>[[George Voskovec]]: Geschwuerenen N°11<br>[[Robert Webber]]: Geschwuerenen N°12 }} '''12 Angry Men''' ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Geriichtsfilm]] aus dem Joer [[1957]], deen op dem Drama [[Twelve Angry Men]] vum [[Reginald Rose]] baséiert. ==Synopsis== E Jugendlechen ass ugeklot säi Papp doutgemaach ze hunn. E kënnt zu New York viru Geriicht a beim Prozess mussen déi zwielef [[Geschwuerenen|Geschwueren]] decidéieren ob e schëlleg ass oder net. Eelef stëmme fir schëlleg an ee fir net schëlleg. Well de Beschëllegten d'Doudesstrof riskéiert musse si eng eestëmmeg Äntwert ofginn. Den aachte Geschwuerenen, en Architekt dee riicht well do stoen, setzt all Hiewel a Beweegung fir d'Theorie vun der Uklo an e Koup ze werfen. No an no loosse sech déi aner iwwerzeegen, an änneren hir Decisioun. [[Fichier:Twelve Angry Men Trailer.theora.ogv|thumb|left|245px|Den Trailer]] [[Kategorie:Filmer 1957]] [[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]] [[Kategorie:US-amerikanesch Filmdramen]] 7fohp2x6amt8b1gu7db3aegpadk2cel 0 121225 2682963 2576881 2026-06-28T07:24:53Z Volvox 4050 + Komma 2682963 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Paul Guldin''', ufanks '''Habakuk Guldin''', gebuer den [[12. Juni]] [[1577]] zu [[Mels]] an der [[Schwäiz]]<ref>{{Citation|URL=http://www.kfunigraz.ac.at/imawww/pages/hist/guldin.html |Titel=Uni Graz |Gekuckt=01.08.2015 |Archiv-Datum=11.01.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120111062327/http://www.kfunigraz.ac.at/imawww/pages/hist/guldin.html }}</ref>, a gestuerwen den [[3. November]] [[1643]] zu [[Graz]] an [[Éisträich]], war e Schwäizer [[Astronom]] a Professer fir [[Mathematik]] zu Graz an zu [[Wien]]. De Guldin hat am Ufank fir [[Goldschmatt]] geléiert. Hie war protestantesch gedeeft, a war [[1597]] zum [[Katholizismus]] iwwergaangen an hat dobäi de Virnum Paul ugeholl. Kuerz duerno ass hien zu [[München]] an de [[Jesuitten]]uerden agetrueden.<ref>Thomas Sonar: ''3000 Jahre Analysis.'' Springer, Berlin/Heidelberg 2011, ISBN 978-3-642-17203-8, S. 210.</ref> Do gouf säin Talent fir Mathematik erkannt an e krut eng weider Ausbildung zu [[Roum]]. Duerno huet hien zu Roum, Wien a Graz geléiert. Säi gréisst Wierk ''Centrobaryea'' gouf a véier Bicher an de Jore [[1635]], [[1640]] a [[1641]] zu Wien publizéiert an enthält och déi ''Zentrobaresch Reegel'' respektiv ''[[Baryzentresch]] Reegelen'', haut ''[[Guldinesch Reegelen|guldinesch Reegele]]'' genannt, mat deenen ee [[Volumen]] an [[Flächeninhalt|Uewerfläche]] vu [[Rotatiounskierper]] berechne kann. Dës Reegelen goufen allerdéngs schonn zirka 300 n. Chr. vum [[Pappos von Alexandria]] a sengem mathematesche Léierbuch beschriwwen, sou datt et sech hei eigentlech ëm eng Zeréckentdeckung handelt. Dem Guldin seng Privatbibliothéik mat ronn 300 Bänn ass haut am Besëtz vun der Universitéitsbibliothéik zu Graz. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Guldin Paul}} [[Kategorie:Gebuer 1577]] [[Kategorie:Gestuerwen 1643]] [[Kategorie:Schwäizer Mathematiker]] [[Kategorie:Schwäizer Astronomen]] [[Kategorie:Jesuitten]] i47k89gu6dtjb39cnc2zf179mjshl54 0 126431 2682955 2597545 2026-06-27T23:10:31Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682955 wikitext text/x-wiki {{Skizz}}{{Infobox Biographie}} D''''Sinaida Maximowna Scharko''' (op [[Russesch]]: Зинаида Михайловна Шарко), gebuer de [[14. Mee]] [[1929]] zu [[Rostow um Don]], a gestuerwen de [[4. August]] [[2016]] zu [[Sankt Péitersbuerg]]<ref name="lenta">https://lenta.ru/news/2016/08/04/sharko_umerla/</ref>, war eng [[Russland|russesch]] Theater- a Filmschauspillerin<ref>{{Citation|URL=http://polit.ru/news/2015/05/14/sharko/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=05.08.2016 |Archiv-Datum=13.03.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20170313084219/http://polit.ru/news/2015/05/14/sharko/ }}</ref>. [[1980]] krut d'Schauspillerin den Titel [[Vollekskënschtler vun der RSFSR|Vollekskënschtlerin vun der RSFSR]]<!--de:Volkskünstler der RSFSR--><ref name="lenta"/>. [[2001]] huet si den [[Nika-Filmpräis]] gewonnen<ref>http://www.imdb.com/name/nm0788835/awards?ref_=nm_awd</ref>. D'Scharko huet eng 60 Joer am Theater geschafft<ref>{{Citation |URL=https://regnum.ru/news/society/2163629.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2016-08-05 |archivedate=2016-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160806165001/https://regnum.ru/news/society/2163629.html }}</ref>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Scharko Sinaida Maximowna}} [[Kategorie:Gebuer 1929]] [[Kategorie:Gestuerwen 2016]] [[Kategorie:Russesch Schauspillerinnen]] p4gekr526i8lvrc8b0dkam0pe2rd14s 0 135003 2682956 2678558 2026-06-28T01:38:23Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682956 wikitext text/x-wiki {{Infobox NGC | Numm = Planetareschen Niwwel Hen 3-1357 / Stingray-Niwwel | Bild = Stingraynebula.jpg|De Stingray-Niwwel, opgeholl mam [[Hubble-Weltraumteleskop]].]] | Stärebild = {{Ara}} | Rektaszensioun = 17{{h}} 16{{m}} 21,071{{s}} | Deklinatioun = − 59° 29' 23,64" | Hubble-Typ = | Visuell Magnitude = 10,75 | Visuell Magnitude B-Band = | Wénkelduerchmiesser = 1,9' | Flächenhellegkeet mag/arcmin = | Gehéiert zu = | Distanz Liichtjoer = zirka 18000 Lj. | Routverrécklung = | Radialvitesse = ? km/s | Absolut Hellegkeet = | Absolutten Duerchmiesser = | Mass = | Entdecker = <small>als Emissiounslinne-Stär:</small><br>Lloyd R. Wackerling, [[1970]] / <br>[[Karl Gordon Henize]], [[1976]]<br><small>als planetaresche Niwwel:</small><br>Parthasarathy et al., [[International Ultraviolet Explorer|IUE]], [[1993]] | Hen = Hen 3-1357 | PK = PK&nbsp;331-12&nbsp;1 | PN = PN&nbsp;G331.3-12.1 }} De '''Stingray-Niwwel''', oder '''Hen 3-1357''', ass e [[planetareschen Niwwel]], dee vum [[Karl Gordon Henize]] am Joer [[1976]] katalogiséiert gouf.<ref name="hen3">K. G. Henize: ''Observations of southern emission-line stars''</ref> Hie läit am [[Ara (Stärebild)|Ara]] an ass ongeféier 18.000&nbsp;Liichtjoer vun eis ewech. Et ass de jéngste vun alle bis elo observéierte planetareschen Niwwelen. Den Objet ass nom [[Stiechrochen]] (englesch ''Stingray'') genannt, well d'Form vum Niwwel engem [[Rochen|Roche]] gläicht. == Struktur == Am Niwwel läit en Duebelstäresystem. Den Niwwel staamt aus engem fréiere [[Roude Ris]], deen an der Tëschenzäit e [[Wäissen Zwerg]] ginn ass. De verbliwwene Wäissen Zwerg huet eng geschate Mass vun 0,6&nbsp;[[Sonnemass]]en. Hie gëtt vun engem zweete Stär begleet. Wéinst hirer gravitativer Wiesselwierkung si béid Stäre mat enger renger Spuer aus Gas verbonnen. Den Niwwel ass ganz jonk an nach zimmlech kleng. Hien huet nëmmen ongeféier een Zéngtel vun der Gréisst vun anere planetareschen Niwwelen. == Dynamik == Sonnenänlech Stären entwéckele sech um Enn vun hirem Liewen zu Roude Risen. Dobäi stousse se hir baussenzeg Schichten an de Weltraum of, déi spéider den Niwwel bilden. Wärenddeem gëtt sou e Stär ëmmer méi waarm. Dobäi bréngt hien duerch seng verstäerkt Stralung den ofgestoussene Gas un d'Liichten. Wéi den Niwwel an de spéideren [[1960]]er-Joren eng éischt Kéier observéiert gouf, war den Zentralstär nach net gliddeg genuch, fir datt hie säi Gas un d'Liichten hätt kënne bréngen. Eréischt zanter Mëtt vun den [[1980]]er-Jore huet hien deen Erhëtzungsniveau erreecht. == Bedeitung == De ''Stingray-Niwwel'' entstoung eréischt no der Entdeckung vum fréiere Roude Ris, wat bis elo eemoleg ass. Doduerch goufen nei Erkenntnesser gewonnen. D'Fuerscher haten an hire Modeller déi kuerz Iwwergangszäit vun nëmmen 20&nbsp;Joer, an där sech de Roude Ris zum planetaresche Niwwel entwéckelt hat, net erwaart. Si ware vu méi wéi 100&nbsp;Joer Entwécklungszäit ausgaangen. == Entdeckungsgeschicht == An engem [[1976]] publizéierte Katalog huet de [[Karl Gordon Henize]] de Virgängerstär vum ''Stingray-Niwwel'' op Basis vu Fotoplacken aus de Joren [[1949]] bis [[1951]] als Stär mat [[H-alpha]]-Emissiounslinn klassifizéiert. Well am Joer [[1971]] opgeholle Spektre vun engem [[AGB-Stär]], engem [[Rouden Iwwerris]] vum Typ B1 oder B2, an domat op d'Virstuf vun engem planetareschen Niwwel hiweisen, muss sech d'Bildung vum planetareschen Niwwel no deem Zäitpunkt vollzunn hunn. Éischt Hiweiser op d'Bildung vun engem planetareschen Niwwel goufen [[1989]] mat der Auswäertung vun IRAS-Date fonnt. [[1993]] konnte ''Parthasarathy et al.'' mam [[International Ultraviolet Explorer]] feststellen, dat et sech an der Tëschenzäit ëm e planetareschen Niwwel handelt. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20171201034859/http://astro.goblack.de/Univers/henize1357.htm Hen 1357] – Artikel über ''H 3-1357'' bei ''Astro.GoBlack''. Gekuckt den [[9. August]] [[2010]]. * {{en}} ''The rapidly evolving planetary nebula Hen 3-1357'' * {{en}} ''The Earliest Production of Hot Gas in Young Planetary Nebulae'' * {{en}} M. Parthasarathy: ''Birth and early evolution of planetary nebulae'' * {{en}} [http://www.spacetelescope.org/images/opo9815a/ The Youngest Known Planetary Nebula] – Kuerzen Artikel iwwer ''Hen 3-1357'' op der ''Hubble-Websäit''. Gekuckt den [[9. August]] [[2010]]. * {{en}} [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=Stingray+Nebula Name Stingray Nebula] – Datenbanknotiz zum ''Hen 3-1357'' an der ''SIMBAD Astronomical Database''. Gekuckt den [[9. August]] [[2010]]. {{Referenzen}} [[Kategorie:Planetaresch Niwwelen]] [[Kategorie:Stärebild Ara]] g3etpp5ez51mh35nsuj8pkp7jyp6oo6 0 137245 2682954 2655362 2026-06-27T21:53:00Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682954 wikitext text/x-wiki {{SkizzMusek}} '''Seeds of Iblis''' ass eng [[irak]]esch [[Black Metal|Black-Metal]]-Museksgrupp, déi mat hirer antiislamescher Lyrik bekannt gouf<ref name="theatlantic">https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2012/07/when-black-metals-anti-religious-message-gets-turned-on-islam/259680/</ref><ref name="sotb">''Yrjänä Kegan''. Subgenres of the Beast: A Heavy Metal Guide – S. 68 – 2015. – ISBN 978-1-312-98450-9</ref>. Hir irakesch Ofstamung ass tatsächlech onkloer<ref>''Orlando Crowcroft''. Rock in a Hard Place: Music and Mayhem in the Middle East – S. ?? – Zed Books Ltd., 2017 – ISBN 978-1-78699-016-7</ref><ref>{{Citation |URL=http://www.furfur.me/furfur/culture/culture/167275-ekstremalnyy-metal-iz-raznyh-stran |Titel=Archive copy |Gekuckt=2018-02-19 |archivedate=2016-12-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161202112145/http://www.furfur.me/furfur/culture/culture/167275-ekstremalnyy-metal-iz-raznyh-stran }}</ref>. D'Aliasse vun de Bandmembere sinn d'Anahita, de Mohammad, den Jebrael an d'Epona. Hir reell Identitéite si virsiichteg verstoppt<ref>{{Citation|URL=http://www.thegauntlet.com/article/84250/26845/SEEDS-OF-IBLIS-Update-Band-Photo |Titel=Archive copy |Gekuckt=19.02.2018 |Archiv-Datum=19.04.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160419163710/http://www.thegauntlet.com/article/84250/26845/SEEDS-OF-IBLIS-Update-Band-Photo }}</ref>. D'Anahita ass bekannt och mat hirem anere Black-Metal-Projet ''Janaza''<ref name="theatlantic"/>. Seeds of Iblis an Janaza sinn Deeler vun der sougennanter "Arabic Anti-Islamic Legion"<ref name="sotb"/>. == Discographie == * 2011: ''Jihad Against Islam'' (EP) * 2013: ''The Black Quran'' (EP) * 2013: ''Anti Quran Rituals'' (Album) * 2013: ''When Muslims Slay Muslims'' (Single) * 2020: ''Morbid Muhammad'' (Album) {{Referenzen}} [[Kategorie:Museksgruppen am Irak]] [[Kategorie:Metalgruppen]] k3uog929ehczyrjiy07626saqqpkkuu 0 151715 2682947 2576689 2026-06-27T16:12:26Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682947 wikitext text/x-wiki {{Infobox Televisiounsserie|Originaltitel=Rubí|Produktiounsland= [[Mexiko]]|Produzent=José Alberto Castro|Dauer=60|Originalsprooch=Spuenesch|Iddi=Yolanda Vargas Dulché|Haaptacteuren=Bárbara Mori|Follgen=115|Genre=Telenovela|Éischt Folleg=2004}} '''Rubí''' ass eng mexikanesch [[Telenovela]], déi vum José Alberto Castro 2004 fir Televisa produzéiert gouf. D'Serie gouf an Däitschland op RTL Passion am Pay-TV an op [[RTL (Däitschland)]] am Free-TV diffuséiert. == Handlung == D'Rubí ass e schéint Meedchen, dat bei senger Mamm Raphaëlle a senger Schwëster Christina lieft. Seng Mamm ass eng zeréckhalend, fläisseg an traditionell Fra, an hiren eenzege Wonsch ass et ze gesinn datt hir Kanner en einfacht a rouegt Liewe féieren. Si huet hir zwee Meedercher gär, spiert sech awer dem Christina méi no. D'Rubí gouf a senger Kandheet vu sengem Papp verwinnt an ass et gewinnt, ëmmer dat ze kréien, wat et wëll. Zanter sengem Doud kann d'Rubí déi ugespaant finanziell Situatioun vun der Famill, net méi acceptéieren. Mä seng Mamm a seng Schwëster maachen hiert Bescht, fir him d'Liewe méi liicht ze maachen. D'Christina, dat Dag an Nuecht schafft, ënnerstëtzt d'Famill. Dank dësem Apport kritt d'Rubí eng Bourse, fir säi Studium op enger privater Universitéit weiderzeféieren. Hatt huet elo nëmmen nach een Zil: eng räich a beneit Fra ze ginn. Op der Universitéit befrënnt d'Rubi sech mam Maribel de la Fuente un, e schéint a virun allem e ganz räicht Meedchen. Hatt huet de Gebrauch vun sengem lénkse Been no engem Autosaccident verluer, bei deem seng Mamm gestuerwen ass. Hatt wunnt bei sengem Papp, Arthur, a senger Gouvernante Paula, déi iwwer hatt waacht, well si dem Rubí mësstraut. D'Maribel ass iwwerzeegt, datt hatt mam Rubí méi wéi eng Frëndin, eng Schwëster, fonnt huet. Hatt gesäit net, datt d'Rubí eng keefllech a berechnent jonk Fra ass. Wéinst sengr Behënnerung ass d'Maribel e scheit Meedchen, deem et un Selbstvertraue feelt. Hatt léiert e Mann um Internet kennen, den Hector. Den Hector ass ee brillanten, räichen, leidenschaftlechen an talentéierten Architekt. Am Laf vun de Méint si si méi wéi nëmme Frënn ginn. Den Hector décidéiert, d'Maribel ze treffen, a fiert mat sengem beschte Kolleeg Alejandro Cardenas, engem jonken orthopedesche Chirurg, op [[Mexiko-Stad]]. Hien ass e selbstbewossten, decidéierten an intelligente Mann. Tëscht him an dem Rubí ass et Léift op den éischte Bléck. Spéiderhinn gëtt d'Rubí vum Maribel sengem Papp gewuer, datt de Bernard net räich ass, wat net a seng Zukunftspläng passt. D'Rubí entscheet sech, säin Dram vum Räichtum ze verwierklechen, an trennt sech, trotz senge staarke Gefiller, vum Alejandro. Da verféiert et den Hector, dee sech an der Tëschenzäit mam Maribel verloobt hat. Um Hochzäitsdag léisst den Hector d'Maribel virum Altoer sëtzen a flücht mam Rubí op Cancun. Hatt ka seng Gefiller fir den Alejandro awer net vergiessen. No e puer Joer kënnt d'Rubi rëm zeréck op Mexiko-Stad. Den Alejandro ass mëttlerweil ee bekannten an unerkannte Chirurg gi mat engem gudde Verdéngscht. D'Rubí versicht hien zeréckzekréien. Wärend der ganzer Handlung entdecken mir dem Rubi säi Leiden an dat stännegt Hin an Hier tëscht alle Bedeelegten. == Auszeechnungen == * TVyNovelas Awards 2004, Mexico: 7 Präisser, dorënner "Bescht Telenovela" an déi "Bescht Haaptroll"<ref>{{Citation|URL=https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/145516.rubi-arrasa-en-los-premios-tv-y-novelas.html|Titel=Rubí arrasa en los Premios TV y Novelas|Sprooch=es|Gekuckt=2020-04-26|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115856/https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/145516.rubi-arrasa-en-los-premios-tv-y-novelas.html}}</ref> * Les Gérard de la télévision 2006, Frankräich: Nominéierung fir d'"Worst Murder-Inducing Broadcast"<ref>{{Citation|URL=http://www.imdb.com/event/ev0005081/2006/1/|Titel=Les Gérard de la télévision (2006)}}</ref> * TP de oro 2011, Spuenien: Nominatioun fir déi "Bescht Telenovela"<ref>{{Citation|URL=http://www.imdb.com/event/ev0000993/2011/1/|Titel=TP de Oro, Spain (2011)}}</ref> == Aner Diffusiounen == *[[Belsch]]: [[RTL-TVI]], Plug RTL (2011) *[[Brasilien]]: SBT (2005, 2006, 2013, 2017), TLN Network (2014) *[[Däitschland]]: Passion, RTL Television (2009) *[[Frankräich]]: [[M6 (Televisiounssender)|M6]] (2006), France 1ère Outre-Mer, Novelas TV (2019-2020), IDF1 (2019-2020) *[[Mexiko]]: Canal de las Estrellas (2004) *[[Spuenien]]: [[Antena 3]] (2006)<ref>https://www.eldiario.es/vertele/videos/actualidad/antena-estreno-telenovela-rubi-prime_1_7783758.html</ref>, Televisión Canaria (2008)<ref>https://www.canarias7.es/hemeroteca/el_final_de_rubi_lleva_a_television_canaria_a_liderar_su_franja-BDCSN99558</ref> == Um Spaweck == * https://www.fernsehserien.de/rubi-bezauberndes-biest * https://www.imdb.com/title/tt0391683/ {{Referenzen}} [[Kategorie:Mexikanesch Televisiounsserien]] 2soklnl7qo6pthtdmczk4puwhenwf22 0 155373 2682959 2442412 2026-06-28T07:15:34Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682959 wikitext text/x-wiki [[Fichier:129 Der Rijswiker Friede 1697.jpeg|miniatur|Friddensverhandlunge vu Rijswijk 1697.]] Den '''Traité''' oder '''Fridde vu [[Rijswijk (Zuid-Holland)|Rijswijk]]''' (fr.: ''Ryswick'') ass en Ensembel vun Traitéen aus dem Joer [[1697]], mat deem de [[Krich vun der Augsburger Liga]] (de: ''Pfälzischer Erbfolgekrieg'') op en Enn bruecht gouf. Nodeems d'Kinnekräich Frankräich ënner dem [[Louis XIV.]] 1688 d'[[Pfalz]] eruewert huet, mat der Begrënnung hien hätt do en Ierfrecht drop, koum et zum Krich ëm d'Ierffolleg vun der Pfalz. Him stoungen d'Länner vun der [[Augsburger Allianz]] (oder Augsburger Liga) géintiwwer, déi de Keeser [[Leopold I. (HRR)|Leopold I.]], d'Kinneke [[Carlos II. vu Spuenien]] an de [[Karl XI. vu Schweeden]], de [[Kurfürst]] [[Maximilian II. Emanuel vu Bayern]] a Membere vum [[Fränkesche Räichskrees|fränkeschen]] an [[Uewerrhäinesche Räichskrees|uewerräinesche]] [[Räichskrees]] zesummegefouert huet. Am Mee 1689 ass och nach de [[Wilhelm III. vun Oranien]], dee Kinnek vun England a Statthalter vun der [[Republik vun de Siwe Vereenegte Provënzen|Republik vun de Siwe Vereenegte Provënze]] war, derbäikomm, soudatt aus der Augsburger Liga d'[[Grouss Allianz vu Wien]] gouf. == Verträg == De ''Fridde vu Rijswijk'' besteet aus Eenzeltraitéen tëscht de virege Krichsparteien. #deen tëschent Frankräich an England (20. September 1697) an deem d'Enn vum Krich festehale gouf, d'Zeréckginn vun den eruewerten Territoiren, d'Unerkenne vum [[Wilhelm III. vun Oranien|Wilhelm III.]] als Kinnek von England duerch Frankräich, d'Versprieche vu Frankräich, dëst mat Rou ze loossen. #deen tëscht Frankräich an der [[Republik vun de Siwe Vereenegte Provënzen]] (20. September 1697) um Enn vum Krich, Verzicht op all al an nei Uspréch, [[Puducherry|Pondichéry]] an [[Indien|Ostindien]] geet u Frankräich zeréck, En Handelsvertrag gëtt ofgeschloss. #deen tëscht Frankräich a Spuenien (20. September 1697) um Enn vum Krich; ë.&nbsp;a. [[Barcelona]], [[Girona]], [[Roses]], [[Bellver de Cerdanya]] ([[Cerdanya (Comarca)|Comarca Cerdanya]]), [[Herzogtum Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] a [[Herzogtum Brabant|Brabant]] ginn u Spuenien zeréck; Frankräich hält e puer Streecher laanscht d'katalounesche Grenz an de Weste vu [[Haiti|St. Domingos]]; [[Dinant]] geet un de [[Prënzbistum Léck|Bëschof vu Léck]], d'Insel [[Ponza (Insel)|Ponza]] kritt den [[Herzog vu Parma]]. #tëscht Frankräich an dem [[Leopold I. (HRR)|Keesert Leopold I.]] an dem [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]] (30. Oktober 1697)um Enn vum Krich; bis op d'[[Elsass]] muss Frankräich déi eruewert Territoiren zeréckginn, op d'[[Prënzbistum Léck]] zu Gonschte vum Kölner Kurfürst [[Joseph Clemens von Bayern|Joseph Clemens]] verzichten; D'Klärung wéi et mat der Ierfschaft vun der Pfalz virugeet, gëtt un de [[Poopst]] [[Innozenz XII. (Poopst)|Innozenz XII.]] delegéiert, [[Stroossbuerg]] gëtt franséisch. == Literatur == * Helmuth K.G. Rönnefarth: ''Konferenzen und Verträge. Vertrags-Ploetz. Ein Handbuch geschichtlich bedeutsamer Zusammenkünfte und Vereinbarungen''. 3. Band. Teil 2: ''Neuere Zeit 1492–1914''. 2. erweiterte und veränderte Auflage. Ploetz, Würzburg u. a. 1958. *[Heinz Duchhardt (Hrsg.): ''Der Friede von Rijswijk 1697''. von Zabern, Mainz 1998, ISBN 3-8053-2522-3, (''Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte, Mainz'' Beiheft 47). * Heinz Schilling: ''Deutsche Geschichte''. Band 6: ''Höfe und Allianzen – Deutschland 1648–1763''. Siedler, Berlin 1998, ISBN 3-442-75523-9, (''Siedler Taschenbuch'' 75523). == Um Spaweck == {{Commonscat|Treaty of Ryswick|{{PAGENAME}}}} {{Wikisource|Friede von Rijswijk|de Fridde vu Rijswijk vum 30. Oktober 1697}} * [https://web.archive.org/web/20210413172406/https://www.ieg-friedensvertraege.de/likecms.php?site=index.html&nav=&siteid=2&is_fts=1&searchlang=de&searchstring=Rijswijk&suche_button=%3E ''Europäische Friedensverträge der Vormoderne'' online] {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Traitéen|Rijswijk]] [[Kategorie:1697]] b2s2dikr3uatbcq3v2q6d71s70kxsi8 0 157656 2682974 2486531 2026-06-28T10:03:33Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682974 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Vesna Andonovic''', gebuer den [[8. Januar]] [[1970]] zu [[Kragujevac]] am deemolege [[Jugoslawien]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Kulturjournalistin a Schrëftstellerin. == Biographie == D'Vesna Andonovic ass am Alter vun engem Joer mat hirer Famill op Lëtzebuerg komm. Si ass an d'Primärschoulen zu [[Beggen]] a [[Mamer]] an duerno an den [[Athénée de Luxembourg|Athénée]] gaangen. No hirer Première 1989 huet si zu [[Nanzeg]] Kultur a Kommunikatioun studéiert. Hire Studium huet si 1994 mat engem ''[[Diplôme d'études approfondies|DEA]] en études cinématographiques et audiovisuelles'' ofgeschloss. Berufflech war si pedagogesch Assistentin am Stater [[Lycée technique du Centre]], éier si 1999 hir eege Kommunikatiounsagence gegrënnt huet. 2005 ass si "Freelance"-Journalistin beim ''[[Télécran]]'' ginn. Vum Joer duerno bis 2021 war si an der Kulturredaktioun vum ''[[Luxemburger Wort]]'' aktiv, fir d'éischt als Journalistin, vun 2013 un als stellvertriedend Cheffin a bis Mee 2021 als Cheffin. Beim ''Wort'' war si ënner anerem fir d'Bäilagen ''[[Die Warte]]'' a ''Lesezeit'' verantwortlech. Zënter dem Summer 2021 schafft si beim [[Radio 100,7]]. D'Vesna Andonovic souz e puermol an der Jury vum Literaturpräis [[Prix Laurence]], an 2012 och an der Jury vum [[Lëtzebuerger Filmpräis 2012|5. Lëtzebuerger Filmpräis]]. Si souz och an der Ökumeenescher Jury bei anere Filmfestivallen, dorënner zu [[Internationale Filmfestspiele Berlin|Berlin]], [[Filmfestival Max Ophüls Preis|Saarbrécken]] a [[Fribourg (Schwäiz)|Fribourg]]<!--Festival international de films de Fribourg-->.<ref>Profil op [https://www.inter-film.org/personen/vesna-andonovic inter-film.org]</ref> Donieft ass si och reegelméisseg Jurymember fir aner national Kulturpräisser, wéi zum Beispill der [[Bourse Edmond-Dune]] 2018, 2019 an 2020 vum [[Fonds culturel national]],<ref>[https://culture.lu/fr/actualit%25C3%25A9s/claire-wagener-laureate-de-la-bourse-edmond-dune ''Claire Wagener, lauréate de la bourse Edmond-Dune''] (25. Oktober 2019)</ref><ref>focuna.lu: [https://web.archive.org/web/20220111091908/https://www.focuna.lu/fr/Jury-A-M ''Jury''] (gekuckt den 10. Januar 2022)</ref>, dem [[Batty-Weber-Präis|Prix Batty Weber]] 2020,<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1494960.html ''De Batty-Weber-Präis 2020 ass fir de Pierre Joris ''] (3. Abrëll 2020)</ref> oder de [[Lëtzebuerger Theaterpräisser]] 2021.<ref>gouvernment.lu: [https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2021/05-mai/20-preparatifs-danzprais-theaterpraisser.html ''Les préparatifs pour le Lëtzebuerger Danzpräis et les Lëtzebuerger Theaterpräisser 2021 sont lancés''] (20. Mee 2021)</ref> Si ass Member vum Redaktiounscomité vun der Kulturzäitschrëft ''[[nos cahiers]]''. Mat ''Zëmmer Nummer fënnef'' huet si 2013 hiert éischt Buch an der Rei "Smart Kremart" bei [[Kremart Edition]] verëffentlecht. Et ass eng Erzielung aus siwen Deeler, déi ufanks wierken, wéi wa se keen Zesummenhang hätten, mee déi all matenee verbonne sinn. == Wierker == * ''Zëmmer Nummer fënnef'', Lëtzebuerg, Kremart, 2013, ISBN 978-99959-830-3-1 == Quell == * Biographie am [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/400/4006/DEU/index.html Luxemburger Autorenlexikon] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Andonovic Vesna}} [[Kategorie:Gebuer 1970]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]] spjmdqzqdk70j8pb26librxr5055c7a 0 161633 2682958 2613806 2026-06-28T04:27:27Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2682958 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museksgrupp |Numm = The Cookies |Bild = |Bildbeschreiwung = |Genre = [[Funk]], [[Popmusek|Pop]] |Land = {{LUX}} |Grënnung = 2021 |Trennung = |Websäit = [https://www.facebook.com/people/The-Cookies/100063516274536/ Facebook] |Aktuell Memberen = |Fréier Memberen = |Memberen = Dora Jacoby (Piano)<br>Tom Pessers (Basstrombone)<br>David Jans (Saxophone)<br>Luca Wolff (Trompett)<br>Philippe Schiltz (Batteur)<br>Mathis Girst (E-Bass)<br>Pol Dahm (Rap, Gesank)<br>Davin Griso (E-Bass)<br>Erik Olinger (Gittar)<br>Magaly Da Silva Ferreira (Gesank, zënter 2022) }} '''The Cookies''' sinn eng lëtzebuergesch Museksgrupp, déi am Oktober 2020 an d'Liewe geruff gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20250206220829/https://www.thecookiesband.com/ Homepage vu The Cookies], gekuckt den 31.01.2025.</ref>. == Bandgeschicht == D'Grupp ass am September 2021 um Festival [[On Stéitsch]] opgetrueden an huet e puer Méint drop de Bandconcours [[Rock the South]] gewonnen.<ref>wort.lu/mywort: [https://www.wort.lu/de/mywort/petingen/news/rock-the-south-2021-la-selection-61a8daa0de135b9236ecda8d ''Rock the South 2021 - La sélection!''] vum Véronique Biver (2. Dezember 2021)</ref> Déi Victoire huet et hinnen erlaabt, professionell Opnamen am [[Charel Stoltz]] sengem Museksstudio Holtz Sound zu [[Tënten]] ze maachen.<ref name=Komma22>komma7.lu: [https://web.archive.org/web/20230203164001/https://www.100komma7.lu/program/episode/414077/202210011400-202210011415?fbclid=IwAR1fPjvlNp89oF1-JZNm6VSatvUtp8B53Zbyt0E6r6E2aFYvnw_RTjnxIkA Interview mat The Cookies] (1. Oktober 2022)</ref> Am September 2022 ass déi éischt [[Extended Play|EP]] ''Gegrimmels'' mat véier Lidder op Lëtzebuergesch erauskomm. == Discographie == === EP === * 2022: ''Gegrimmels'' {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Cookies, The}} [[Kategorie:Museksgruppen zu Lëtzebuerg]] g8obu60ijrjsi1zs8pn4vxvqpk29uy5 0 166669 2682969 2646482 2026-06-28T07:58:26Z Christian Ries 92 Formatiounen 2682969 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Paulo Simões''', gebuer de [[15. Januar]] [[1972]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gittar]]ist a Museksenseignant. ==Formatiounen== De Paulo Simões spillt a verschiddene Formatiounen an de Genren Jazz, Blues, Country, Pop, Rock a Chanson. Fréier huet hien och a [[Fado (Musek)|Fado]]-Formatioune gespillt. ===Jazz=== *[[Edith van den Heuvel]] Quartet *Edith Van den Heuvel String Trio *[[George Letellier]] Group *Simões – [[Marc Demuth|Demuth]] – [[Benoît Martiny|Martiny]] Trio *The Liquid Pimps (Jazzrock) ===Country=== *Ivan Lecuit Simões Duo *The Dusty Jones Band ===Blues=== *[[BMAD]] - Boogie Music Against Depression<ref>Ligammari, R., 2023. Du boogie-woogie pour chasser le blues – BMAD en concert ce soir au Liquid bar. Tageblatt 14.12.2023, p. 11. [https://www.tageblatt.lu/headlines/du-boogie-woogie-pour-chasser-le-blues/ Tageblatt online version]</ref> ===Pop, Rock, Chanson=== *Arpetti - Simões Acoustic Duo ==Discographie== *2011: [[Greg Lamy]] & Paulo Simões Jazz Guitar Duo with [[Marc Demuth]]. CD album. Not On Label. *2015: Two Guitars. Greg Lamy, Paulo Simões. CD, album. Label: Not On Label, LG040. ==Kuckt och== * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]] {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Simoes Paulo}} [[Kategorie:Gebuer 1972]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Gittaristen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Jazzmuseker]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Bluesmuseker]] 2r30ircqwjp82m145axc6penjz57x6r 0 169307 2682971 2678762 2026-06-28T08:29:41Z Christian Ries 92 Kl. 2682971 wikitext text/x-wiki [[File:Deifferdenger Bigband 2024-09-29 Sang a Klang small.jpg|thumb|right|Déi Déifferdenger Bigband den 29. September 2024 am [[Sang & Klang Pafendall]], organiséiert vu [[Swing Dance Luxembourg]]]] Eng '''Bigband''' ass e grousse [[Ensembel (Musek)|Museksensembel]], dee Wierker aus dem [[Jazz]]repertoire interpretéiert, virum allem am Museksstil [[Swing]], dee vun 1930 bis 1945 seng Glanzzäit hat. Den Numm Bigband staamt vum [[Englesch]]en "big band", wat "grousse Museksensembel" bedeit. Eng Bigband besteet fir gewéinlech aus véier Sektiounen: # 4-5 [[Saxofon]]en # 4 [[Zuchposaun]]en # 4-5 [[Trompett]]en # D'Rythmussektioun, déi gewéinlech aus [[Piano]], [[Kontrabass]] a [[Schlogezei]] besteet, woubäi dacks och eng [[Jazzgittar]] derbäi ass. ==Bigbanden zu Lëtzebuerg== Déi éischt Bigband zu Lëtzebuerg gouf 1950 vum [[Jean-Pierre Faust (Museker)|Jempi Faust]] (1929-1995<ref>Cf. Hausemer 2006: 114 an der Bibliographie.</ref>) gegrënnt. Si huet vun 1950 bis 1951 existéiert.<ref>Cf. Spautz 1983: 294 an der Bibliographie.</ref> Zu Lëtzebuerg gëtt et 13 Bigbanden (Stand 2025). {| class="wikitable sortable" ! Bigband !! Gegrënnt |- | [[Déifferdenger Big Band]] || 1964 |- | [[Dixie-Sound]]<ref>Aus dëser Bigband ass dunn 1980 d'Bigband Spektrum entstanen.</ref> || 1976 |- | [[Spectrum]] || 1980 |- | [[Bigband vun der Lëtzebuerger Militärmusek]] || 1978 |- | [[Opus 78]] || 1978 |- | [[Jazz-Bigband vum Stater Conservatoire]] || 1987 |- | [[Spuerkeess-Bankers in Concert]] || 1988 |- | [[Big Band Memory]] || 1990 |- | [[Music-Band SPGL]] || 1990 |- | [[Luxembourg Jazz Orchestra]] || 1993 |- | [[LGL Big Band]]<ref>Et ass net kloer, ob des Bigband nach existéiert.</ref> || 2003 |- | [[Orchestre national de jazz du Luxembourg]] || 2005 |- | [[The Northern Big Band]] || 2009 |- | [[Luxembourg Little Big Band]] || 2011 |- | [[Märeler Big Band]] || 2014 |} ==Bibliographie== *[[Georges Hausemer|Hausemer, Georges]], 2006. Luxemburger Lexikon: das Grossherzogtum von A - Z. Luxemburg. Éditions Guy Binsfeld. 478 S. ISBN 978-2-87954-156-3. *[[Roger Spautz|Spautz, Roger]], 1983. Luxemburgs Pioniere der leichten Muse. 317 p. RTL Edition, Luxembourg. ISBN 2-87951-035-x. ==Kuckt och== *[[:Kategorie:Lëtzebuergesch Bigbands|Lëtzebuergesch Bigbands]] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Musek]] [[Kategorie:Orchesteren]] psmjx3umv6fdzw3x09qz3cfh90mncjl 0 169326 2682970 2678726 2026-06-28T08:26:23Z Christian Ries 92 Optrëtter 2682970 wikitext text/x-wiki {{SkizzMusek}} {{Läschen|Relevanz ass minimal}} '''The Northern Big Band''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bigband]]. Den Numm kënnt dohier, well d'Bigband am Dezember [[2009]] zu [[Eschduerf]] gegrënnt gouf, obwuel déi meescht Museker net aus dem Norde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gestaamt hunn. D'The Northern Big Band spillt reegelméisseg op [[Musekskiosk]]en uechter d'Land (z. B. [[Plëss d'Arem|Plëss]], [[Veianen]]), spillt reegelméisseg an der Concertsserie [[Swingin' Castle]] zu [[Useldeng]] (2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2026) an an der Concertsserie [[Swingin' Nëssert]] zu [[Biergem]] (2023, 2025), an trëtt och op Festivallen am Ausland op: Europäisches Folklorefestival zu [[Béibreg]] (2024), Jazz am Dom zu [[Tréier]] (2024, 2026). ==Dirigenten== *2009-2015: Marc Heitz *2015-haut: Théo Pessers ==Um Spaweck== *[https://www.nbb.lu/ Websäit vun The Northern Big Band] * [https://www.facebook.com/TheNorthernBBand Facebooksäit vun The Northern Big Band] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Bigbands]] 4qf9zvy0q898li7byjjrbhz9kon1ero 0 169385 2682934 2682897 2026-06-27T12:54:35Z Sultan Edijingo 1468 /* */ Opschrëft 2682934 wikitext text/x-wiki Dës Säit ass Deel vun der '''[[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg]]'''. Op hir stinn d'[[Weekräiz]]er an den Uerschaften, déi mam '''Buschtaf K''' ufänken. Déi aner Uertschafte sinn op eegenen Ënneräiten zu all Ufanksbuschtaf ze fannen. {| border="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="border-style: solid; padding:5px;" align=center | '''Index''' [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/A|A]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/B|B]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/C|C]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/D|D]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/E|E]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/F|F]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/G|G]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/H|H]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/I|I]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/J|J]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/K|K]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/L|L]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/M|M]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/N|N]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/O|O]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/P|P]] Q [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/R|R]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/S|S]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/T|T]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/U|U]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/V|V]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/W|W]] X Y [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/Z|Z]] |} {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! Uertschaft ! Gemeng ! Joer ! Plaz ! Koordinaten ! Bild 1 ! Bild 2 ! Bemierkungen |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || 1876|| Kräizung: ''Hauptstrooss / Scheierfeld''||{{Coor dms|50|06|10.6|N|6|06|44.4|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (102).jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Kappstéck: „''Zum Andenken an das Bitterleiden unsers Herrn Jesu Christi.''“ um Sockel: „''Wanderer Gedenk der Verstorbenen. Oh Herr las Ihre Seelen ruhen im Frieden. – Erichtet von FRANCOIS SCHRODR 1876 in seinem 44. Lebensjahr.''“ |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || || [[CR339]] baussent dem Duerf a Richtung Hengescht ||{{Coor dms|50|06|13.45|N|6|06|42.12|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (102).jpg|center|105x110px]]|| ''Opschrëft onlieserlech.'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1723 || Kräizung:<br>''rue de l'École – rue du Château'' ||{{Coor dms|49|40|08.7|N|5|56|59.2|O}} || [[Fichier:Koerich chapel broad.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Koerich rue du Château 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Sockel vum Weekräiz, dat um Kappstéck eng [[Pietà]] weist: ''DIS CREUTZ HAT AUFRICHTEN LASSEN ZUR HÖCHSTER EHREN GOTTES MATIAS MICHELA VND SEINE HAUSFRAU MARIA HERSCH ANNO 1723''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14-15</ref>.<br>De Jean Everard vu Käerch a seng Fra Marie Kieffer vu Greisch hunn d'Kapell fir d'Weekräiz baue gelooss. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1809 || Beim Gemengenhaus ||{{Coor dms|49|40|11.7|N|5|56|59.1|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich Gemeindehaus 01.jpg|center|105x110px]] || || Opschrëft: ''DIESES KREVTZ HAT AVFRICHTEN LASSEN IACOB BVRKEL VND CATARENA FELTES ZV EHREN IESV VND MARIA ANNO 1809''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.15</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1707 || Kräizung:<br>''rue Principale – An der Hiel'' ||{{Coor dms|49|40|13.0|N|5|56|50.2|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DIESES CREUTZ IST AUF GERICHT ZU EHREN IESU CHRISTI DURCH NICOLAS BIREL MARGERETHA SCHWARTZ'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1730 || ''Rue du Moulin'' || {{Coor dms|49|40|28.4|N|5|57|01.9|O}} || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 3.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 1.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 2.jpg|left|105x110px]] Opschrëft: ''DIS CREUZ IST AUFGERICHT EHREN JESUS MARIA JOSPH DURCH .....A..ONNAS UND S..NE E.....IE.. FRAU ANNA SCHI..'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1773 || am Schockebësch || {{Coor dms|49|39|43.2|N|5|56|46.6|O}} || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DEN 11. MEI 1773 IST DER EHRSAME IOHANES MONNERS HIR VON DEM DONNERWETTER ERSCHLAGEN WORDEN''<br>Hei gouf de Johannes Monners beim Transport vu Bounenäerz bei engem Donnerwierder vum Blëtz getraff wéi e bei enger Eech Schutz gesicht huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || || ''Fockemillen, Rue de Septfontaines'' (CR105) || {{Coor dms|49|40|43.1|N|5|56|42.5|O}} || [[Fichier:Weekräiz CR105 2.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz CR105 1.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Kanech]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || || Éiterstrooss || {{Coor dms|49|36|32.64|N|06|19|23.8|O}} || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-102.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-101.jpg|center|105x110px]] || D'Weekräiz steet an enger Weekapell a gëtt dofir "Kräiz an der Kapell" genannt. Ursprénglech stoung et op där anerer Säit vun der Strooss, no bei enger Hausfassad.<br> Opschrëft ënnen op der Sail: ''ERRICHTET DURCH / MICHEL DONDELINGER / MARIA SCHARFBILLIG''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band Ii, S.93</ref> <!-- |- | [[Kapellen]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || || || || || || --> |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || || Kräizung:<br>''Duerfstrooss - Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|21.1|N|05|58|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Duerfstrooss-Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || 1734 || ''Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|23.0|N|05|58|11.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || <!-- |- | [[Kauneref]] || [[Stauséigemeng]] || || || || || || |- | [[Kautebaach]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || || || || || || --> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || ëm 1600 || Kierchestrooss, ca 75 m vun der Kierch || {{Coor dms|49|29|16.7|N|6|2|14.2|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 02.jpg|center|105x110px]] || Eent vun den eelste Weekräizer zu Lëtzebuerg, mat Dekoratiounen op der Sail aus der Spéitrenaissance, wéi se och um [[Groussherzogleche Palais]] an um alen Deel vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]] ze fanne sinn<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.102-103</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1742 || ''rue du Commerce 17'' || {{Coor dms|49|29|10.4|N|6|2|21.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 02.jpg|center|105x110px]] || Zu engem Kräiz an der Handelsstrooss beim Haus Berens gëtt et eng Geschicht vun engem Kniecht deen op dëser Plaz vun engem Zaldot zur Zäit vum Napoleon erschoss gouf, wat awer net zum Datum um Kräiz passt<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.99-100</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1777 || ''rue Altrescht'', net wäit vun der Kräizung mat der ''rue du Commerce'' || {{Coor dms|49|29|11.9|N|6|2|20.0|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''S. CATARINEN CREUTZ HAT AUFLASEN RICHTEN DIE ERBARE CATARINA DONDELINGER 4 NOVEMBER 1777''<br>D'Kräiz stoung fréier an der Fassad vum Haus Nr. 36 an der Grand-Rue, dobäi gouf entdeckt datt et och eng Skulptur op der Récksäit vum Kappstéck huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.97-98</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1633 || ''rue du Faubourg 51'' || {{Coor dms|49|28|58.3|N|6|2|16.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 02.jpg|center|105x110px]] || D'Joreszuel ass kaum nach ze liesen, laut der Referenz ass et 1633<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.101</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1818 || Kielenerstrooss 85 || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft op der Sail:<br> KILL 1818<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.24-25</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 18.. || ''rue Pierre Dupong'' || {{Coor dms|49|41|42.8|N|6|03|58.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 02.jpg|center|105x110px]] || d'Joer-Opschrëft op dem Kräiz fängt u mat 18.., Rescht onlieserlech |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1851 || um Kierfecht virun der Morgue || {{Coor dms|49|41|36.7|N|6|04|10.5|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen um Sockel: ERRICHTET DURCH ... HENRI ... HEINTZ VON KEISPELT<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.23-24</ref> |- | [[Kéideng]] || [[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]] || 1840 || Op der Kräizung mam [[CR119]] || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen op der Sail:<br>''Nicolas Paquet - Elisabetha Perli - 1840''<br>Et soll als Erënnerung un eng fréier Duerfkapell opgeriicht gi sinn<ref name=KreuzfahrtIII113>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band III, S.113</ref> |- | [[Kënzeg]] || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] || 1772 || an der Gaardestrooss géigeniwwer vum Haus 2D || {{Coor dms|49|35|38.5|N|5|52|34.9|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 02.jpg|center|105x110px]] || D'Christusfigur um Kräiz feelt, d'Opschrëft op der Sail ass net méi liesbar<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band V, S.94</ref> |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1667 || 8 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 04.jpg|center|105px]] || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 02.jpg|center|105px]] || Staark verwitert Opsxhrëft: <br> DIS CRE <br> VERATI.. <br> SENAUER .. <br> CHIEN .. E .. <br> EHRE .. <br> BITTE RE.. <br> LEIBE ... E<br> SUCH IST <br> DER EHRS .. <br> AEN PETER <br> CLINGER <br> MEIE .. <br> LEN .. <br> 6  DNI .. <br> 1667 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || 16 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Wegkapelle Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft:<br>''Theodorus 1813 Theodorus'' |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Keispelt - rue du Centre''|| {{Coor dms|49|40|08.3|N|06|02|03.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue du Centre 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Schoenberg - rue du Cimetière''|| {{Coor dms|49|40|12.1|N|06|02|30.0|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 02.jpg|center|105x110px]] || Schmatzkräiz |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung bei der Apdikt:<br>''rue de Keispelt - rue de Nospelt'' || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue de Nospelt 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || Virun der Mauer vum Kierfecht vu [[Schéimerech]] || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: Donatus 1813 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Beim [[Gallo-réimesche Kierfecht Kielen]] ''Um Rennpad'' bei Schéimerech || {{Coor dms|49|49|09.3|N|6|03|10.4|O}} || [[Fichier:Weekräiz Rennpad Kielen.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kiemen]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || || Kräizung [[CR308]] mam Uesperwee, op der Grenz vun de Sektioune Kiemen / [[Scheedel]] a Buerschent|| {{Coor dms|49|54|16.89|N|06|02|38.46|O}} || [[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-101.jpg|center|105x110px]] ||[[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-103.jpg|center|105x110px]] || Text op der Plack mat uewen engem Kräiz an ënnen enger Wandrous: ''O Herr am Kreuz lehret Du uns in der Liebe auszuhalten denn das ist der einzig richtige Weg in der menschlichen Evolution'' |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || An der Kierfechtskapell || {{Coor dms|50|08|44.24|N|05|58|57.19|O}} || [[Fichier:Kierfechtskapell, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || D'Trichtekräiz oder och nach d'«Triite Kréx», um [[CR337]]|| {{Coor dms|50|08|20.77|N|05|59|06.43|O}} || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || <!--|- | [[Klengbetten]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || || || || || || |- | [[Kleng-Elchert]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || || || || || || --> |- | [[Kléngelscheier]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || || An der Kéier um [[CR125]]|| {{Coor dms|49|41|36.29|N|06|09|57.68|O}} || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-103.jpg|center|105x110px]] || Vun Zäit zu Zäit an den Hecke verstoppt. |- |[[Klierf]] |[[Gemeng Klierf|Klierf]] | |Klatzewee, bei der Eisebunn |{{Coor dms|50|02|58.53|N|06|01|07.37|O}} |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (101).jpg|center|105x110px]] |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (102).jpg|center|105x110px]] |Opschrëft: "REINHARD-NESSER" (?); 1959-198?<!-- |- | [[Knapphouschent]] || [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]] || || || || || || |- | [[Kockelscheier]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || || || || || || --> |- | [[Kockelscheier]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || ''Route de Luxembourg'' ([[CR186]]), nieft der ''Rue Auguste Dutreux'' || {{Coor dms|49|33|14.7|N|06|06|21.0|O}} || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (1).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (2).jpg|center|105x110px]] || En ursprénglecht hëlzent Kräiz, dat als Undenken un en déitlecht Accident opgeriicht gi war, ass ëm d'1880er Jore vum Nicolas Folscht(te) (1831 – 1900) mat dem aktuellen eisene Kräiz ersat ginn. Warscheinlech um Enn vun der 1960er Jore gouf zwou Fiichte bei Kräiz geplanzt. Well d'Wuerzelsystem ugefaangen huet, d'Kräiz ze hiewen, sinn déi ongeféier 20 Meter héich Beem 2019 ëmgeluecht ginn.<ref>{{Citation|URL=https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=pv&sid=azillust&year=1937&issue=22|Titel=Die Kreuzsteine des Kantons Esch-Alzette|Gekuckt=16.04.2026|Auteur=Raymond Dedieu|Datum=30.05.1937|Wierk=luxemburgensia.bnl.lu|Säiten=S. 19|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Cite book|Titel=Kockelscheuer : Geschichte und Geschichten|Auteur=Joseph Mersch|editor=Luxembourg : J. Mersch|Datum=2025|Säiten=111|Sprooch=de}}</ref> |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] |1988 |''route de Luxembourg'' (180m vum Haus Foschette) | | | |D'"Takekräiz" gouf 1629 an enger [[Eechen|Eech]] opgestallt an Erënnerung un den [[Drëssegjärege Krich]]. Dës "Kräizerbich" stoung bis den 13. 12. 1952. 1988 hunn d'''Amis de l'Histoire du Roeserbann'' dëst neit Kräiz zur Erënnerung opgestallt. |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] | |''rue Auguste Dutreux, route de Luxembourg'' | | | |"Kockelscheier Kräiz" |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 17, rue Principale ([[CR106]]), nieft der Weekapell || {{Coor dms|49|37|43.25|N|05|55|02,75|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-105.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 3, rue Principale ([[CR106]]) || {{Coor dms|49|37|39.14|N|05|55|11.55|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-102.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 1825 || ''29 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|40.0|N|06|20|13.3|O}} || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 183? || ''20 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|43.0|N|06|20|12.7|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || || Kräizung: ''Route de Luxembourg - Rue Hiehl'' || {{Coor dms|49|46|36.5|N|06|20|19.4|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 02.jpg|center|105x110px]] || 1996 restauréiert |- | [[Konstem]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || || Beim Haff op Nr 13, rue de Kautenbach ([[CR322]]) || {{Coor dms|49|58|19.07|N|06|02|58.71|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-102.jpg|center|105x110px]]|| 't ass nach a méi engem lamentablen Zoustand wéi d'Weekapell e puer Meter weider |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| 1830 ||''Rue de Luxembourg''||{{Coor dms|49|39|49.6|N|06|04|23.7|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal rue de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Koplescht, Weekräiz, Lëtzebuergerstrooss-102.jpg|center|105x110px]]|| Goergenkräiz<br> Opschrëft op der Sail: ''Wilhelmus Belgen - Maria.... 1830''<br>Ursprénglech stoung d'Kräiz bei der Mauer vum Pargaart géigeniwwer vun der Bréck. 1931 gouf et wéinst enger Stroosseverbreederung bannen an eng Weekapell versat<ref name="KreuzfahrtI29">N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.29</ref>, déi haut awer och net méi existéiert. |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]||1818||''Montée de Bridel''||{{Coor dms|49|39|47.4|N|06|04|23.4|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 02.jpg|center|105x110px]]|| an d'Fassad integréiert<br>Um Kappstéck ass d'schmäerzhaft [[Muttergottes]] gewisen, op der Sail d'[[helleg Bäerbel]]. Dëst Weekräiz soll fréier um ale Kierfecht an der "Kräizgaass" gestan hunn.<ref name="KreuzfahrtI29" /> |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| ||''Fënnef Buchen''||{{Coor dms|49|39|55.4|N|06|04|51.0|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Fënnef Buchen 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kräizerbuch]]||[[Gemeng Habscht|Habscht]]|| 1733 || Laanscht den [[CR106]] tëscht Kräizerbuch a [[Schweech]]||{{Coor dms|49|42|33.3|N|05|54|36.8|O}}||[[Fichier:Wegkreuz CR106 Kräizerbuch 01.jpg|center|105x110px]]|| || Opschrëft: Theodorus Hoemann |- | [[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| 1819|| an der Beetebuerger Strooss, an der Mauer vum Haus Nr 36||{{Coor dms|49|32|07.4|N|06|08|40.82|O}}||[[Fichier:Krautem, Weekräiz, Beetebuergerstrooss.jpg|center|105x110px]]|| || D'"Rollekräiz" an enger Niche vum Haff "Schalbar" |- |[[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || Eck Beetebuerger Strooss an Hellengerstrooss|| {{Coor dms|49|32|05|N|06|08|41|O}} ||[[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstroos.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstrooss Detail.jpg|center|105x110px]] || |- |[[Krautem]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]] || 1750 || am Park vum [[Schlass vu Krautem]] || || || |<!-- |- | [[Kréindel]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || || || || || || |- | [[Kuebebur]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || || || || || || --> |- | [[Kruuchten]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || || an der rue Neuve (CR115), géigeniwwer vum Haus Nr.10 || {{Coor dms|49|47|53.52|N|06|07|55.38|O}} || [[File:Wegkapelle mit Wegkreuz Cruchten rue Neuve 01.jpg |center|105x110px]] || [[File:Weekapell mat Weekräiz zu Kruuchten an der rue Neuve.jpg |center|105x110px]] || Opschrëft um Weekräiz: ZU EHREN GOTTES HAT MARIA SCHUMESCH AUS CRUCHTER MÜLLEN DIESES CREUTZ .... |} {{Referenzen}} [[Kategorie:Weekräizer zu Lëtzebuerg]] 0vkwr78h6o0x4cwia52eku3sann8qu2 2682936 2682934 2026-06-27T12:56:48Z Sultan Edijingo 1468 /* */ 2682936 wikitext text/x-wiki Dës Säit ass Deel vun der '''[[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg]]'''. Op hir stinn d'[[Weekräiz]]er an den Uerschaften, déi mam '''Buschtaf K''' ufänken. Déi aner Uertschafte sinn op eegenen Ënneräiten zu all Ufanksbuschtaf ze fannen. {| border="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="border-style: solid; padding:5px;" align=center | '''Index''' [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/A|A]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/B|B]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/C|C]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/D|D]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/E|E]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/F|F]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/G|G]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/H|H]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/I|I]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/J|J]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/K|K]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/L|L]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/M|M]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/N|N]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/O|O]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/P|P]] Q [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/R|R]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/S|S]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/T|T]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/U|U]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/V|V]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/W|W]] X Y [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/Z|Z]] |} {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! Uertschaft ! Gemeng ! Joer ! Plaz ! Koordinaten ! Bild 1 ! Bild 2 ! Bemierkungen |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || 1876|| Kräizung: ''Hauptstrooss / Scheierfeld''||{{Coor dms|50|06|10.6|N|6|06|44.4|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (102).jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Kappstéck: „''Zum Andenken an das Bitterleiden unsers Herrn Jesu Christi.''“ um Sockel: „''Wanderer Gedenk der Verstorbenen. Oh Herr las Ihre Seelen ruhen im Frieden. – Erichtet von FRANCOIS SCHRODR 1876 in seinem 44. Lebensjahr.''“ |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || || [[CR339]] baussent dem Duerf a Richtung Hengescht ||{{Coor dms|50|06|13.45|N|6|06|42.12|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (102).jpg|center|105x110px]]|| ''Opschrëft onlieserlech.'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1723 || Kräizung:<br>''rue de l'École – rue du Château'' ||{{Coor dms|49|40|08.7|N|5|56|59.2|O}} || [[Fichier:Koerich chapel broad.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Koerich rue du Château 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Sockel vum Weekräiz, dat um Kappstéck eng [[Pietà]] weist: ''DIS CREUTZ HAT AUFRICHTEN LASSEN ZUR HÖCHSTER EHREN GOTTES MATIAS MICHELA VND SEINE HAUSFRAU MARIA HERSCH ANNO 1723''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14-15</ref>.<br>De Jean Everard vu Käerch a seng Fra Marie Kieffer vu Greisch hunn d'Kapell fir d'Weekräiz baue gelooss. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1809 || Beim Gemengenhaus ||{{Coor dms|49|40|11.7|N|5|56|59.1|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich Gemeindehaus 01.jpg|center|105x110px]] || || Opschrëft: ''DIESES KREVTZ HAT AVFRICHTEN LASSEN IACOB BVRKEL VND CATARENA FELTES ZV EHREN IESV VND MARIA ANNO 1809''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.15</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1707 || Kräizung:<br>''rue Principale – An der Hiel'' ||{{Coor dms|49|40|13.0|N|5|56|50.2|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DIESES CREUTZ IST AUF GERICHT ZU EHREN IESU CHRISTI DURCH NICOLAS BIREL MARGERETHA SCHWARTZ'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1730 || ''Rue du Moulin'' || {{Coor dms|49|40|28.4|N|5|57|01.9|O}} || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 3.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 1.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 2.jpg|left|105x110px]] Opschrëft: ''DIS CREUZ IST AUFGERICHT EHREN JESUS MARIA JOSPH DURCH .....A..ONNAS UND S..NE E.....IE.. FRAU ANNA SCHI..'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1773 || am Schockebësch || {{Coor dms|49|39|43.2|N|5|56|46.6|O}} || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DEN 11. MEI 1773 IST DER EHRSAME IOHANES MONNERS HIR VON DEM DONNERWETTER ERSCHLAGEN WORDEN''<br>Hei gouf de Johannes Monners beim Transport vu Bounenäerz bei engem Donnerwierder vum Blëtz getraff wéi e bei enger Eech Schutz gesicht huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || || ''Fockemillen, Rue de Septfontaines'' (CR105) || {{Coor dms|49|40|43.1|N|5|56|42.5|O}} || [[Fichier:Weekräiz CR105 2.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz CR105 1.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Kanech]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || || Éiterstrooss || {{Coor dms|49|36|32.64|N|06|19|23.8|O}} || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-102.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-101.jpg|center|105x110px]] || D'Weekräiz steet an enger Weekapell a gëtt dofir "Kräiz an der Kapell" genannt. Ursprénglech stoung et op där anerer Säit vun der Strooss, no bei enger Hausfassad.<br> Opschrëft ënnen op der Sail: ''ERRICHTET DURCH / MICHEL DONDELINGER / MARIA SCHARFBILLIG''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band Ii, S.93</ref> <!-- |- | [[Kapellen]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || || || || || || --> |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || || Kräizung:<br>''Duerfstrooss - Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|21.1|N|05|58|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Duerfstrooss-Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || 1734 || ''Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|23.0|N|05|58|11.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || <!-- |- | [[Kauneref]] || [[Stauséigemeng]] || || || || || || |- | [[Kautebaach]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || || || || || || --> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || ëm 1600 || Kierchestrooss, ca 75 m vun der Kierch || {{Coor dms|49|29|16.7|N|6|2|14.2|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 02.jpg|center|105x110px]] || Eent vun den eelste Weekräizer zu Lëtzebuerg, mat Dekoratiounen op der Sail aus der Spéitrenaissance, wéi se och um [[Groussherzogleche Palais]] an um alen Deel vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]] ze fanne sinn<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.102-103</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1742 || ''rue du Commerce 17'' || {{Coor dms|49|29|10.4|N|6|2|21.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 02.jpg|center|105x110px]] || Zu engem Kräiz an der Handelsstrooss beim Haus Berens gëtt et eng Geschicht vun engem Kniecht deen op dëser Plaz vun engem Zaldot zur Zäit vum Napoleon erschoss gouf, wat awer net zum Datum um Kräiz passt<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.99-100</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1777 || ''rue Altrescht'', net wäit vun der Kräizung mat der ''rue du Commerce'' || {{Coor dms|49|29|11.9|N|6|2|20.0|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''S. CATARINEN CREUTZ HAT AUFLASEN RICHTEN DIE ERBARE CATARINA DONDELINGER 4 NOVEMBER 1777''<br>D'Kräiz stoung fréier an der Fassad vum Haus Nr. 36 an der Grand-Rue, dobäi gouf entdeckt datt et och eng Skulptur op der Récksäit vum Kappstéck huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.97-98</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1633 || ''rue du Faubourg 51'' || {{Coor dms|49|28|58.3|N|6|2|16.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 02.jpg|center|105x110px]] || D'Joreszuel ass kaum nach ze liesen, laut der Referenz ass et 1633<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.101</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1818 || Kielenerstrooss 85 || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft op der Sail:<br> KILL 1818<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.24-25</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 18.. || ''rue Pierre Dupong'' || {{Coor dms|49|41|42.8|N|6|03|58.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 02.jpg|center|105x110px]] || d'Joer-Opschrëft op dem Kräiz fängt u mat 18.., Rescht onlieserlech |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1851 || um Kierfecht virun der Morgue || {{Coor dms|49|41|36.7|N|6|04|10.5|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen um Sockel: ERRICHTET DURCH ... HENRI ... HEINTZ VON KEISPELT<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.23-24</ref> |- | [[Kéideng]] || [[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]] || 1840 || Op der Kräizung mam [[CR119]] || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen op der Sail:<br>''Nicolas Paquet - Elisabetha Perli - 1840''<br>Et soll als Erënnerung un eng fréier Duerfkapell opgeriicht gi sinn<ref name=KreuzfahrtIII113>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band III, S.113</ref> |- | [[Kënzeg]] || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] || 1772 || an der Gaardestrooss géigeniwwer vum Haus 2D || {{Coor dms|49|35|38.5|N|5|52|34.9|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 02.jpg|center|105x110px]] || D'Christusfigur um Kräiz feelt, d'Opschrëft op der Sail ass net méi liesbar<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band V, S.94</ref> |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1667 || 8 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 04.jpg|center|105px]] || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 02.jpg|center|105px]] || Staark verwittert Opschrëft: <br> DIS CRE <br> VERATI.. <br> SENAUER .. <br> CHIEN .. E .. <br> EHRE .. <br> BITTE RE.. <br> LEIBE ... E<br> SUCH IST <br> DER EHRS .. <br> AEN PETER <br> CLINGER <br> MEIE .. <br> LEN .. <br> 6  DNI .. <br> 1667 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || 16 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Wegkapelle Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft:<br>''Theodorus 1813 Theodorus'' |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Keispelt - rue du Centre''|| {{Coor dms|49|40|08.3|N|06|02|03.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue du Centre 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Schoenberg - rue du Cimetière''|| {{Coor dms|49|40|12.1|N|06|02|30.0|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 02.jpg|center|105x110px]] || Schmatzkräiz |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung bei der Apdikt:<br>''rue de Keispelt - rue de Nospelt'' || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue de Nospelt 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || Virun der Mauer vum Kierfecht vu [[Schéimerech]] || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: Donatus 1813 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Beim [[Gallo-réimesche Kierfecht Kielen]] ''Um Rennpad'' bei Schéimerech || {{Coor dms|49|49|09.3|N|6|03|10.4|O}} || [[Fichier:Weekräiz Rennpad Kielen.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kiemen]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || || Kräizung [[CR308]] mam Uesperwee, op der Grenz vun de Sektioune Kiemen / [[Scheedel]] a Buerschent|| {{Coor dms|49|54|16.89|N|06|02|38.46|O}} || [[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-101.jpg|center|105x110px]] ||[[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-103.jpg|center|105x110px]] || Text op der Plack mat uewen engem Kräiz an ënnen enger Wandrous: ''O Herr am Kreuz lehret Du uns in der Liebe auszuhalten denn das ist der einzig richtige Weg in der menschlichen Evolution'' |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || An der Kierfechtskapell || {{Coor dms|50|08|44.24|N|05|58|57.19|O}} || [[Fichier:Kierfechtskapell, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || D'Trichtekräiz oder och nach d'«Triite Kréx», um [[CR337]]|| {{Coor dms|50|08|20.77|N|05|59|06.43|O}} || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || <!--|- | [[Klengbetten]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || || || || || || |- | [[Kleng-Elchert]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || || || || || || --> |- | [[Kléngelscheier]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || || An der Kéier um [[CR125]]|| {{Coor dms|49|41|36.29|N|06|09|57.68|O}} || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-103.jpg|center|105x110px]] || Vun Zäit zu Zäit an den Hecke verstoppt. |- |[[Klierf]] |[[Gemeng Klierf|Klierf]] | |Klatzewee, bei der Eisebunn |{{Coor dms|50|02|58.53|N|06|01|07.37|O}} |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (101).jpg|center|105x110px]] |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (102).jpg|center|105x110px]] |Opschrëft: "REINHARD-NESSER" (?); 1959-198?<!-- |- | [[Knapphouschent]] || [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]] || || || || || || |- | [[Kockelscheier]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || || || || || || --> |- | [[Kockelscheier]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || ''Route de Luxembourg'' ([[CR186]]), nieft der ''Rue Auguste Dutreux'' || {{Coor dms|49|33|14.7|N|06|06|21.0|O}} || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (1).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (2).jpg|center|105x110px]] || En ursprénglecht hëlzent Kräiz, dat als Undenken un en déitlecht Accident opgeriicht gi war, ass ëm d'1880er Jore vum Nicolas Folscht(te) (1831 – 1900) mat dem aktuellen eisene Kräiz ersat ginn. Warscheinlech um Enn vun der 1960er Jore gouf zwou Fiichte bei Kräiz geplanzt. Well d'Wuerzelsystem ugefaangen huet, d'Kräiz ze hiewen, sinn déi ongeféier 20 Meter héich Beem 2019 ëmgeluecht ginn.<ref>{{Citation|URL=https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=pv&sid=azillust&year=1937&issue=22|Titel=Die Kreuzsteine des Kantons Esch-Alzette|Gekuckt=16.04.2026|Auteur=Raymond Dedieu|Datum=30.05.1937|Wierk=luxemburgensia.bnl.lu|Säiten=S. 19|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Cite book|Titel=Kockelscheuer : Geschichte und Geschichten|Auteur=Joseph Mersch|editor=Luxembourg : J. Mersch|Datum=2025|Säiten=111|Sprooch=de}}</ref> |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] |1988 |''route de Luxembourg'' (180m vum Haus Foschette) | | | |D'"Takekräiz" gouf 1629 an enger [[Eechen|Eech]] opgestallt an Erënnerung un den [[Drëssegjärege Krich]]. Dës "Kräizerbich" stoung bis den 13. 12. 1952. 1988 hunn d'''Amis de l'Histoire du Roeserbann'' dëst neit Kräiz zur Erënnerung opgestallt. |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] | |''rue Auguste Dutreux, route de Luxembourg'' | | | |"Kockelscheier Kräiz" |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 17, rue Principale ([[CR106]]), nieft der Weekapell || {{Coor dms|49|37|43.25|N|05|55|02,75|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-105.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 3, rue Principale ([[CR106]]) || {{Coor dms|49|37|39.14|N|05|55|11.55|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-102.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 1825 || ''29 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|40.0|N|06|20|13.3|O}} || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 183? || ''20 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|43.0|N|06|20|12.7|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || || Kräizung: ''Route de Luxembourg - Rue Hiehl'' || {{Coor dms|49|46|36.5|N|06|20|19.4|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 02.jpg|center|105x110px]] || 1996 restauréiert |- | [[Konstem]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || || Beim Haff op Nr 13, rue de Kautenbach ([[CR322]]) || {{Coor dms|49|58|19.07|N|06|02|58.71|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-102.jpg|center|105x110px]]|| 't ass nach a méi engem lamentablen Zoustand wéi d'Weekapell e puer Meter weider |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| 1830 ||''Rue de Luxembourg''||{{Coor dms|49|39|49.6|N|06|04|23.7|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal rue de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Koplescht, Weekräiz, Lëtzebuergerstrooss-102.jpg|center|105x110px]]|| Goergenkräiz<br> Opschrëft op der Sail: ''Wilhelmus Belgen - Maria.... 1830''<br>Ursprénglech stoung d'Kräiz bei der Mauer vum Pargaart géigeniwwer vun der Bréck. 1931 gouf et wéinst enger Stroosseverbreederung bannen an eng Weekapell versat<ref name="KreuzfahrtI29">N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.29</ref>, déi haut awer och net méi existéiert. |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]||1818||''Montée de Bridel''||{{Coor dms|49|39|47.4|N|06|04|23.4|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 02.jpg|center|105x110px]]|| an d'Fassad integréiert<br>Um Kappstéck ass d'schmäerzhaft [[Muttergottes]] gewisen, op der Sail d'[[helleg Bäerbel]]. Dëst Weekräiz soll fréier um ale Kierfecht an der "Kräizgaass" gestan hunn.<ref name="KreuzfahrtI29" /> |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| ||''Fënnef Buchen''||{{Coor dms|49|39|55.4|N|06|04|51.0|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Fënnef Buchen 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kräizerbuch]]||[[Gemeng Habscht|Habscht]]|| 1733 || Laanscht den [[CR106]] tëscht Kräizerbuch a [[Schweech]]||{{Coor dms|49|42|33.3|N|05|54|36.8|O}}||[[Fichier:Wegkreuz CR106 Kräizerbuch 01.jpg|center|105x110px]]|| || Opschrëft: Theodorus Hoemann |- | [[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| 1819|| an der Beetebuerger Strooss, an der Mauer vum Haus Nr 36||{{Coor dms|49|32|07.4|N|06|08|40.82|O}}||[[Fichier:Krautem, Weekräiz, Beetebuergerstrooss.jpg|center|105x110px]]|| || D'"Rollekräiz" an enger Niche vum Haff "Schalbar" |- |[[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || Eck Beetebuerger Strooss an Hellengerstrooss|| {{Coor dms|49|32|05|N|06|08|41|O}} ||[[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstroos.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstrooss Detail.jpg|center|105x110px]] || |- |[[Krautem]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]] || 1750 || am Park vum [[Schlass vu Krautem]] || || || |<!-- |- | [[Kréindel]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || || || || || || |- | [[Kuebebur]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || || || || || || --> |- | [[Kruuchten]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || || an der rue Neuve (CR115), géigeniwwer vum Haus Nr.10 || {{Coor dms|49|47|53.52|N|06|07|55.38|O}} || [[File:Wegkapelle mit Wegkreuz Cruchten rue Neuve 01.jpg |center|105x110px]] || [[File:Weekapell mat Weekräiz zu Kruuchten an der rue Neuve.jpg |center|105x110px]] || Opschrëft um Weekräiz: ZU EHREN GOTTES HAT MARIA SCHUMESCH AUS CRUCHTER MÜLLEN DIESES CREUTZ .... |} {{Referenzen}} [[Kategorie:Weekräizer zu Lëtzebuerg]] tpxvjy6rklnjatw7zlurbmuuxsnui1a 2682941 2682936 2026-06-27T14:35:45Z Sultan Edijingo 1468 /* */ 2682941 wikitext text/x-wiki Dës Säit ass Deel vun der '''[[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg]]'''. Op hir stinn d'[[Weekräiz]]er an den Uerschaften, déi mam '''Buschtaf K''' ufänken. Déi aner Uertschafte sinn op eegenen Ënneräiten zu all Ufanksbuschtaf ze fannen. {| border="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="border-style: solid; padding:5px;" align=center | '''Index''' [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/A|A]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/B|B]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/C|C]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/D|D]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/E|E]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/F|F]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/G|G]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/H|H]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/I|I]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/J|J]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/K|K]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/L|L]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/M|M]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/N|N]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/O|O]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/P|P]] Q [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/R|R]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/S|S]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/T|T]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/U|U]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/V|V]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/W|W]] X Y [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/Z|Z]] |} {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! Uertschaft ! Gemeng ! Joer ! Plaz ! Koordinaten ! Bild 1 ! Bild 2 ! Bemierkungen |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || 1876|| Kräizung: ''Hauptstrooss / Scheierfeld''||{{Coor dms|50|06|10.6|N|6|06|44.4|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (102).jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Kappstéck: „''Zum Andenken an das Bitterleiden unsers Herrn Jesu Christi.''“ um Sockel: „''Wanderer Gedenk der Verstorbenen. Oh Herr las Ihre Seelen ruhen im Frieden. – Erichtet von FRANCOIS SCHRODR 1876 in seinem 44. Lebensjahr.''“ |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || || [[CR339]] baussent dem Duerf a Richtung Hengescht ||{{Coor dms|50|06|13.45|N|6|06|42.12|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (102).jpg|center|105x110px]]|| ''Opschrëft onlieserlech.'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1723 || Kräizung:<br>''rue de l'École – rue du Château'' ||{{Coor dms|49|40|08.7|N|5|56|59.2|O}} || [[Fichier:Koerich chapel broad.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Koerich rue du Château 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Sockel vum Weekräiz, dat um Kappstéck eng [[Pietà]] weist: ''DIS CREUTZ HAT AUFRICHTEN LASSEN ZUR HÖCHSTER EHREN GOTTES MATIAS MICHELA VND SEINE HAUSFRAU MARIA HERSCH ANNO 1723''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14-15</ref>.<br>De Jean Everard vu Käerch a seng Fra Marie Kieffer vu Greisch hunn d'Kapell fir d'Weekräiz baue gelooss. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1809 || Beim Gemengenhaus ||{{Coor dms|49|40|11.7|N|5|56|59.1|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich Gemeindehaus 01.jpg|center|105x110px]] || || Opschrëft: ''DIESES KREVTZ HAT AVFRICHTEN LASSEN IACOB BVRKEL VND CATARENA FELTES ZV EHREN IESV VND MARIA ANNO 1809''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.15</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1707 || Kräizung:<br>''rue Principale – An der Hiel'' ||{{Coor dms|49|40|13.0|N|5|56|50.2|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DIESES CREUTZ IST AUF GERICHT ZU EHREN IESU CHRISTI DURCH NICOLAS BIREL MARGERETHA SCHWARTZ'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1730 || ''Rue du Moulin'' || {{Coor dms|49|40|28.4|N|5|57|01.9|O}} || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 3.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 1.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 2.jpg|left|105x110px]] Opschrëft: ''DIS CREUZ IST AUFGERICHT EHREN JESUS MARIA JOSPH DURCH .....A..ONNAS UND S..NE E.....IE.. FRAU ANNA SCHI..'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1773 || am Schockebësch || {{Coor dms|49|39|43.2|N|5|56|46.6|O}} || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DEN 11. MEI 1773 IST DER EHRSAME IOHANES MONNERS HIR VON DEM DONNERWETTER ERSCHLAGEN WORDEN''<br>Hei gouf de Johannes Monners beim Transport vu Bounenäerz bei engem Donnerwierder vum Blëtz getraff wéi e bei enger Eech Schutz gesicht huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || || ''Fockemillen, Rue de Septfontaines'' (CR105) || {{Coor dms|49|40|43.1|N|5|56|42.5|O}} || [[Fichier:Weekräiz CR105 2.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz CR105 1.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Kanech]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || || Éiterstrooss || {{Coor dms|49|36|32.64|N|06|19|23.8|O}} || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-102.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-101.jpg|center|105x110px]] || D'Weekräiz steet an enger Weekapell a gëtt dofir "Kräiz an der Kapell" genannt. Ursprénglech stoung et op där anerer Säit vun der Strooss, no bei enger Hausfassad.<br> Opschrëft ënnen op der Sail: ''ERRICHTET DURCH / MICHEL DONDELINGER / MARIA SCHARFBILLIG''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band Ii, S.93</ref> <!-- |- | [[Kapellen]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || || || || || || --> |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || || Kräizung:<br>''Duerfstrooss - Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|21.1|N|05|58|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Duerfstrooss-Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || 1734 || ''Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|23.0|N|05|58|11.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || <!-- |- | [[Kauneref]] || [[Stauséigemeng]] || || || || || || |- | [[Kautebaach]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || || || || || || --> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || ëm 1600 || Kierchestrooss, ca 75 m vun der Kierch || {{Coor dms|49|29|16.7|N|6|2|14.2|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 02.jpg|center|105x110px]] || Eent vun den eelste Weekräizer zu Lëtzebuerg, mat Dekoratiounen op der Sail aus der Spéitrenaissance, wéi se och um [[Groussherzogleche Palais]] an um alen Deel vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]] ze fanne sinn<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.102-103</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1742 || ''rue du Commerce 17'' || {{Coor dms|49|29|10.4|N|6|2|21.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 02.jpg|center|105x110px]] || Zu engem Kräiz an der Handelsstrooss beim Haus Berens gëtt et eng Geschicht vun engem Kniecht deen op dëser Plaz vun engem Zaldot zur Zäit vum Napoleon erschoss gouf, wat awer net zum Datum um Kräiz passt<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.99-100</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1777 || ''rue Altrescht'', net wäit vun der Kräizung mat der ''rue du Commerce'' || {{Coor dms|49|29|11.9|N|6|2|20.0|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''S. CATARINEN CREUTZ HAT AUFLASEN RICHTEN DIE ERBARE CATARINA DONDELINGER 4 NOVEMBER 1777''<br>D'Kräiz stoung fréier an der Fassad vum Haus Nr. 36 an der Grand-Rue, dobäi gouf entdeckt datt et och eng Skulptur op der Récksäit vum Kappstéck huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.97-98</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1633 || ''rue du Faubourg 51'' || {{Coor dms|49|28|58.3|N|6|2|16.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 02.jpg|center|105x110px]] || D'Joreszuel ass kaum nach ze liesen, laut der Referenz ass et 1633<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.101</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1818 || Kielenerstrooss 85 || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft op der Sail:<br> KILL 1818<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.24-25</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 18.. || ''rue Pierre Dupong'' || {{Coor dms|49|41|42.8|N|6|03|58.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 02.jpg|center|105x110px]] || d'Joer-Opschrëft op dem Kräiz fängt u mat 18.., Rescht onlieserlech |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1851 || um Kierfecht virun der Morgue || {{Coor dms|49|41|36.7|N|6|04|10.5|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen um Sockel: ERRICHTET DURCH ... HENRI ... HEINTZ VON KEISPELT<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.23-24</ref> |- | [[Kéideng]] || [[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]] || 1840 || Op der Kräizung mam [[CR119]] || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen op der Sail:<br>''Nicolas Paquet - Elisabetha Perli - 1840''<br>Et soll als Erënnerung un eng fréier Duerfkapell opgeriicht gi sinn<ref name=KreuzfahrtIII113>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band III, S.113</ref> |- | [[Kënzeg]] || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] || 1772 || an der Gaardestrooss géigeniwwer vum Haus 2D || {{Coor dms|49|35|38.5|N|5|52|34.9|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 02.jpg|center|105x110px]] || D'Christusfigur um Kräiz feelt, d'Opschrëft op der Sail ass net méi liesbar<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band V, S.94</ref> |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1667 || 8 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 04.jpg|center|105x110px]] || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 02.jpg|center|105x110px]] || Staark verwittert Opschrëft: <br> DIS CRE <br> VERATI.. <br> SENAVER .. <br> CHIEN .. E .. <br> EHRE .. <br> BITTE RE.. <br> LEIBE ... E<br> SUCH IST <br> DER EHRS .. <br> AEN PETER <br> CLINGER <br> MEIE .. <br> LEN .. <br> 6  DNI .. <br> 1667 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || 16 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Wegkapelle Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft:<br>''Theodorus 1813 Theodorus'' |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Keispelt - rue du Centre''|| {{Coor dms|49|40|08.3|N|06|02|03.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue du Centre 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Schoenberg - rue du Cimetière''|| {{Coor dms|49|40|12.1|N|06|02|30.0|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 02.jpg|center|105x110px]] || Schmatzkräiz |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung bei der Apdikt:<br>''rue de Keispelt - rue de Nospelt'' || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue de Nospelt 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || Virun der Mauer vum Kierfecht vu [[Schéimerech]] || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: Donatus 1813 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Beim [[Gallo-réimesche Kierfecht Kielen]] ''Um Rennpad'' bei Schéimerech || {{Coor dms|49|49|09.3|N|6|03|10.4|O}} || [[Fichier:Weekräiz Rennpad Kielen.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kiemen]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || || Kräizung [[CR308]] mam Uesperwee, op der Grenz vun de Sektioune Kiemen / [[Scheedel]] a Buerschent|| {{Coor dms|49|54|16.89|N|06|02|38.46|O}} || [[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-101.jpg|center|105x110px]] ||[[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-103.jpg|center|105x110px]] || Text op der Plack mat uewen engem Kräiz an ënnen enger Wandrous: ''O Herr am Kreuz lehret Du uns in der Liebe auszuhalten denn das ist der einzig richtige Weg in der menschlichen Evolution'' |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || An der Kierfechtskapell || {{Coor dms|50|08|44.24|N|05|58|57.19|O}} || [[Fichier:Kierfechtskapell, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || D'Trichtekräiz oder och nach d'«Triite Kréx», um [[CR337]]|| {{Coor dms|50|08|20.77|N|05|59|06.43|O}} || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || <!--|- | [[Klengbetten]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || || || || || || |- | [[Kleng-Elchert]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || || || || || || --> |- | [[Kléngelscheier]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || || An der Kéier um [[CR125]]|| {{Coor dms|49|41|36.29|N|06|09|57.68|O}} || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-103.jpg|center|105x110px]] || Vun Zäit zu Zäit an den Hecke verstoppt. |- |[[Klierf]] |[[Gemeng Klierf|Klierf]] | |Klatzewee, bei der Eisebunn |{{Coor dms|50|02|58.53|N|06|01|07.37|O}} |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (101).jpg|center|105x110px]] |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (102).jpg|center|105x110px]] |Opschrëft: "REINHARD-NESSER" (?); 1959-198?<!-- |- | [[Knapphouschent]] || [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]] || || || || || || |- | [[Kockelscheier]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || || || || || || --> |- | [[Kockelscheier]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || ''Route de Luxembourg'' ([[CR186]]), nieft der ''Rue Auguste Dutreux'' || {{Coor dms|49|33|14.7|N|06|06|21.0|O}} || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (1).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (2).jpg|center|105x110px]] || En ursprénglecht hëlzent Kräiz, dat als Undenken un en déitlecht Accident opgeriicht gi war, ass ëm d'1880er Jore vum Nicolas Folscht(te) (1831 – 1900) mat dem aktuellen eisene Kräiz ersat ginn. Warscheinlech um Enn vun der 1960er Jore gouf zwou Fiichte bei Kräiz geplanzt. Well d'Wuerzelsystem ugefaangen huet, d'Kräiz ze hiewen, sinn déi ongeféier 20 Meter héich Beem 2019 ëmgeluecht ginn.<ref>{{Citation|URL=https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=pv&sid=azillust&year=1937&issue=22|Titel=Die Kreuzsteine des Kantons Esch-Alzette|Gekuckt=16.04.2026|Auteur=Raymond Dedieu|Datum=30.05.1937|Wierk=luxemburgensia.bnl.lu|Säiten=S. 19|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Cite book|Titel=Kockelscheuer : Geschichte und Geschichten|Auteur=Joseph Mersch|editor=Luxembourg : J. Mersch|Datum=2025|Säiten=111|Sprooch=de}}</ref> |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] |1988 |''route de Luxembourg'' (180m vum Haus Foschette) | | | |D'"Takekräiz" gouf 1629 an enger [[Eechen|Eech]] opgestallt an Erënnerung un den [[Drëssegjärege Krich]]. Dës "Kräizerbich" stoung bis den 13. 12. 1952. 1988 hunn d'''Amis de l'Histoire du Roeserbann'' dëst neit Kräiz zur Erënnerung opgestallt. |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] | |''rue Auguste Dutreux, route de Luxembourg'' | | | |"Kockelscheier Kräiz" |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 17, rue Principale ([[CR106]]), nieft der Weekapell || {{Coor dms|49|37|43.25|N|05|55|02,75|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-105.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 3, rue Principale ([[CR106]]) || {{Coor dms|49|37|39.14|N|05|55|11.55|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-102.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 1825 || ''29 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|40.0|N|06|20|13.3|O}} || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 183? || ''20 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|43.0|N|06|20|12.7|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || || Kräizung: ''Route de Luxembourg - Rue Hiehl'' || {{Coor dms|49|46|36.5|N|06|20|19.4|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 02.jpg|center|105x110px]] || 1996 restauréiert |- | [[Konstem]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || || Beim Haff op Nr 13, rue de Kautenbach ([[CR322]]) || {{Coor dms|49|58|19.07|N|06|02|58.71|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-102.jpg|center|105x110px]]|| 't ass nach a méi engem lamentablen Zoustand wéi d'Weekapell e puer Meter weider |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| 1830 ||''Rue de Luxembourg''||{{Coor dms|49|39|49.6|N|06|04|23.7|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal rue de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Koplescht, Weekräiz, Lëtzebuergerstrooss-102.jpg|center|105x110px]]|| Goergenkräiz<br> Opschrëft op der Sail: ''Wilhelmus Belgen - Maria.... 1830''<br>Ursprénglech stoung d'Kräiz bei der Mauer vum Pargaart géigeniwwer vun der Bréck. 1931 gouf et wéinst enger Stroosseverbreederung bannen an eng Weekapell versat<ref name="KreuzfahrtI29">N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.29</ref>, déi haut awer och net méi existéiert. |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]||1818||''Montée de Bridel''||{{Coor dms|49|39|47.4|N|06|04|23.4|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 02.jpg|center|105x110px]]|| an d'Fassad integréiert<br>Um Kappstéck ass d'schmäerzhaft [[Muttergottes]] gewisen, op der Sail d'[[helleg Bäerbel]]. Dëst Weekräiz soll fréier um ale Kierfecht an der "Kräizgaass" gestan hunn.<ref name="KreuzfahrtI29" /> |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| ||''Fënnef Buchen''||{{Coor dms|49|39|55.4|N|06|04|51.0|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Fënnef Buchen 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kräizerbuch]]||[[Gemeng Habscht|Habscht]]|| 1733 || Laanscht den [[CR106]] tëscht Kräizerbuch a [[Schweech]]||{{Coor dms|49|42|33.3|N|05|54|36.8|O}}||[[Fichier:Wegkreuz CR106 Kräizerbuch 01.jpg|center|105x110px]]|| || Opschrëft: Theodorus Hoemann |- | [[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| 1819|| an der Beetebuerger Strooss, an der Mauer vum Haus Nr 36||{{Coor dms|49|32|07.4|N|06|08|40.82|O}}||[[Fichier:Krautem, Weekräiz, Beetebuergerstrooss.jpg|center|105x110px]]|| || D'"Rollekräiz" an enger Niche vum Haff "Schalbar" |- |[[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || Eck Beetebuerger Strooss an Hellengerstrooss|| {{Coor dms|49|32|05|N|06|08|41|O}} ||[[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstroos.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstrooss Detail.jpg|center|105x110px]] || |- |[[Krautem]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]] || 1750 || am Park vum [[Schlass vu Krautem]] || || || |<!-- |- | [[Kréindel]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || || || || || || |- | [[Kuebebur]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || || || || || || --> |- | [[Kruuchten]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || || an der rue Neuve (CR115), géigeniwwer vum Haus Nr.10 || {{Coor dms|49|47|53.52|N|06|07|55.38|O}} || [[File:Wegkapelle mit Wegkreuz Cruchten rue Neuve 01.jpg |center|105x110px]] || [[File:Weekapell mat Weekräiz zu Kruuchten an der rue Neuve.jpg |center|105x110px]] || Opschrëft um Weekräiz: ZU EHREN GOTTES HAT MARIA SCHUMESCH AUS CRUCHTER MÜLLEN DIESES CREUTZ .... |} {{Referenzen}} [[Kategorie:Weekräizer zu Lëtzebuerg]] nqk3xughkxqczojbv1hd0lduh6jb7sk 2682942 2682941 2026-06-27T14:37:53Z Sultan Edijingo 1468 /* */ 2682942 wikitext text/x-wiki Dës Säit ass Deel vun der '''[[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg]]'''. Op hir stinn d'[[Weekräiz]]er an den Uerschaften, déi mam '''Buschtaf K''' ufänken. Déi aner Uertschafte sinn op eegenen Ënneräiten zu all Ufanksbuschtaf ze fannen. {| border="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="border-style: solid; padding:5px;" align=center | '''Index''' [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/A|A]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/B|B]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/C|C]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/D|D]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/E|E]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/F|F]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/G|G]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/H|H]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/I|I]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/J|J]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/K|K]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/L|L]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/M|M]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/N|N]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/O|O]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/P|P]] Q [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/R|R]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/S|S]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/T|T]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/U|U]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/V|V]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/W|W]] X Y [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/Z|Z]] |} {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! Uertschaft ! Gemeng ! Joer ! Plaz ! Koordinaten ! Bild 1 ! Bild 2 ! Bemierkungen |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || 1876|| Kräizung: ''Hauptstrooss / Scheierfeld''||{{Coor dms|50|06|10.6|N|6|06|44.4|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (102).jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Kappstéck: „''Zum Andenken an das Bitterleiden unsers Herrn Jesu Christi.''“ um Sockel: „''Wanderer Gedenk der Verstorbenen. Oh Herr las Ihre Seelen ruhen im Frieden. – Erichtet von FRANCOIS SCHRODR 1876 in seinem 44. Lebensjahr.''“ |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || || [[CR339]] baussent dem Duerf a Richtung Hengescht ||{{Coor dms|50|06|13.45|N|6|06|42.12|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (102).jpg|center|105x110px]]|| ''Opschrëft onlieserlech.'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1723 || Kräizung:<br>''rue de l'École – rue du Château'' ||{{Coor dms|49|40|08.7|N|5|56|59.2|O}} || [[Fichier:Koerich chapel broad.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Koerich rue du Château 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Sockel vum Weekräiz, dat um Kappstéck eng [[Pietà]] weist: ''DIS CREUTZ HAT AUFRICHTEN LASSEN ZUR HÖCHSTER EHREN GOTTES MATIAS MICHELA VND SEINE HAUSFRAU MARIA HERSCH ANNO 1723''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14-15</ref>.<br>De Jean Everard vu Käerch a seng Fra Marie Kieffer vu Greisch hunn d'Kapell fir d'Weekräiz baue gelooss. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1809 || Beim Gemengenhaus ||{{Coor dms|49|40|11.7|N|5|56|59.1|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich Gemeindehaus 01.jpg|center|105x110px]] || || Opschrëft: ''DIESES KREVTZ HAT AVFRICHTEN LASSEN IACOB BVRKEL VND CATARENA FELTES ZV EHREN IESV VND MARIA ANNO 1809''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.15</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1707 || Kräizung:<br>''rue Principale – An der Hiel'' ||{{Coor dms|49|40|13.0|N|5|56|50.2|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DIESES CREUTZ IST AUF GERICHT ZU EHREN IESU CHRISTI DURCH NICOLAS BIREL MARGERETHA SCHWARTZ'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1730 || ''Rue du Moulin'' || {{Coor dms|49|40|28.4|N|5|57|01.9|O}} || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 3.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 1.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 2.jpg|left|105x110px]] Opschrëft: ''DIS CREUZ IST AUFGERICHT EHREN JESUS MARIA JOSPH DURCH .....A..ONNAS UND S..NE E.....IE.. FRAU ANNA SCHI..'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1773 || am Schockebësch || {{Coor dms|49|39|43.2|N|5|56|46.6|O}} || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DEN 11. MEI 1773 IST DER EHRSAME IOHANES MONNERS HIR VON DEM DONNERWETTER ERSCHLAGEN WORDEN''<br>Hei gouf de Johannes Monners beim Transport vu Bounenäerz bei engem Donnerwierder vum Blëtz getraff wéi e bei enger Eech Schutz gesicht huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || || ''Fockemillen, Rue de Septfontaines'' (CR105) || {{Coor dms|49|40|43.1|N|5|56|42.5|O}} || [[Fichier:Weekräiz CR105 2.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz CR105 1.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Kanech]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || || Éiterstrooss || {{Coor dms|49|36|32.64|N|06|19|23.8|O}} || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-102.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-101.jpg|center|105x110px]] || D'Weekräiz steet an enger Weekapell a gëtt dofir "Kräiz an der Kapell" genannt. Ursprénglech stoung et op där anerer Säit vun der Strooss, no bei enger Hausfassad.<br> Opschrëft ënnen op der Sail: ''ERRICHTET DURCH / MICHEL DONDELINGER / MARIA SCHARFBILLIG''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band Ii, S.93</ref> <!-- |- | [[Kapellen]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || || || || || || --> |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || || Kräizung:<br>''Duerfstrooss - Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|21.1|N|05|58|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Duerfstrooss-Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || 1734 || ''Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|23.0|N|05|58|11.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || <!-- |- | [[Kauneref]] || [[Stauséigemeng]] || || || || || || |- | [[Kautebaach]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || || || || || || --> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || ëm 1600 || Kierchestrooss, ca 75 m vun der Kierch || {{Coor dms|49|29|16.7|N|6|2|14.2|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 02.jpg|center|105x110px]] || Eent vun den eelste Weekräizer zu Lëtzebuerg, mat Dekoratiounen op der Sail aus der Spéitrenaissance, wéi se och um [[Groussherzogleche Palais]] an um alen Deel vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]] ze fanne sinn<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.102-103</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1742 || ''rue du Commerce 17'' || {{Coor dms|49|29|10.4|N|6|2|21.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 02.jpg|center|105x110px]] || Zu engem Kräiz an der Handelsstrooss beim Haus Berens gëtt et eng Geschicht vun engem Kniecht deen op dëser Plaz vun engem Zaldot zur Zäit vum Napoleon erschoss gouf, wat awer net zum Datum um Kräiz passt<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.99-100</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1777 || ''rue Altrescht'', net wäit vun der Kräizung mat der ''rue du Commerce'' || {{Coor dms|49|29|11.9|N|6|2|20.0|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''S. CATARINEN CREUTZ HAT AUFLASEN RICHTEN DIE ERBARE CATARINA DONDELINGER 4 NOVEMBER 1777''<br>D'Kräiz stoung fréier an der Fassad vum Haus Nr. 36 an der Grand-Rue, dobäi gouf entdeckt datt et och eng Skulptur op der Récksäit vum Kappstéck huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.97-98</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1633 || ''rue du Faubourg 51'' || {{Coor dms|49|28|58.3|N|6|2|16.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 02.jpg|center|105x110px]] || D'Joreszuel ass kaum nach ze liesen, laut der Referenz ass et 1633<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.101</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1818 || Kielenerstrooss 85 || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft op der Sail:<br> KILL 1818<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.24-25</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 18.. || ''rue Pierre Dupong'' || {{Coor dms|49|41|42.8|N|6|03|58.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 02.jpg|center|105x110px]] || d'Joer-Opschrëft op dem Kräiz fängt u mat 18.., Rescht onlieserlech |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1851 || um Kierfecht virun der Morgue || {{Coor dms|49|41|36.7|N|6|04|10.5|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen um Sockel: ERRICHTET DURCH ... HENRI ... HEINTZ VON KEISPELT<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.23-24</ref> |- | [[Kéideng]] || [[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]] || 1840 || Op der Kräizung mam [[CR119]] || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen op der Sail:<br>''Nicolas Paquet - Elisabetha Perli - 1840''<br>Et soll als Erënnerung un eng fréier Duerfkapell opgeriicht gi sinn<ref name=KreuzfahrtIII113>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band III, S.113</ref> |- | [[Kënzeg]] || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] || 1772 || an der Gaardestrooss géigeniwwer vum Haus 2D || {{Coor dms|49|35|38.5|N|5|52|34.9|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 02.jpg|center|105x110px]] || D'Christusfigur um Kräiz feelt, d'Opschrëft op der Sail ass net méi liesbar<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band V, S.94</ref> |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1667 || 8 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 04.jpg|center|105x110px]] || [[File:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 02.jpg|center|105x110px]] || Staark verwittert Opschrëft: <br> DIS CRE <br> VERATI.. <br> SENAVER .. <br> CHIEN .. E .. <br> EHRE .. <br> BITTE RE.. <br> LEIBE ... E<br> SUCH IST <br> DER EHRS .. <br> AEN PETER <br> CLINGER <br> MEIE .. <br> LEN .. <br> 6  DNI .. <br> 1667 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || 16 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Wegkapelle Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft:<br>''Theodorus 1813 Theodorus'' |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || 16 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Wegkapelle Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft:<br>''Theodorus 1813 Theodorus'' |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Keispelt - rue du Centre''|| {{Coor dms|49|40|08.3|N|06|02|03.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue du Centre 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Schoenberg - rue du Cimetière''|| {{Coor dms|49|40|12.1|N|06|02|30.0|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 02.jpg|center|105x110px]] || Schmatzkräiz |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung bei der Apdikt:<br>''rue de Keispelt - rue de Nospelt'' || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue de Nospelt 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || Virun der Mauer vum Kierfecht vu [[Schéimerech]] || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: Donatus 1813 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Beim [[Gallo-réimesche Kierfecht Kielen]] ''Um Rennpad'' bei Schéimerech || {{Coor dms|49|49|09.3|N|6|03|10.4|O}} || [[Fichier:Weekräiz Rennpad Kielen.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kiemen]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || || Kräizung [[CR308]] mam Uesperwee, op der Grenz vun de Sektioune Kiemen / [[Scheedel]] a Buerschent|| {{Coor dms|49|54|16.89|N|06|02|38.46|O}} || [[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-101.jpg|center|105x110px]] ||[[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-103.jpg|center|105x110px]] || Text op der Plack mat uewen engem Kräiz an ënnen enger Wandrous: ''O Herr am Kreuz lehret Du uns in der Liebe auszuhalten denn das ist der einzig richtige Weg in der menschlichen Evolution'' |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || An der Kierfechtskapell || {{Coor dms|50|08|44.24|N|05|58|57.19|O}} || [[Fichier:Kierfechtskapell, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || D'Trichtekräiz oder och nach d'«Triite Kréx», um [[CR337]]|| {{Coor dms|50|08|20.77|N|05|59|06.43|O}} || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || <!--|- | [[Klengbetten]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || || || || || || |- | [[Kleng-Elchert]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || || || || || || --> |- | [[Kléngelscheier]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || || An der Kéier um [[CR125]]|| {{Coor dms|49|41|36.29|N|06|09|57.68|O}} || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-103.jpg|center|105x110px]] || Vun Zäit zu Zäit an den Hecke verstoppt. |- |[[Klierf]] |[[Gemeng Klierf|Klierf]] | |Klatzewee, bei der Eisebunn |{{Coor dms|50|02|58.53|N|06|01|07.37|O}} |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (101).jpg|center|105x110px]] |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (102).jpg|center|105x110px]] |Opschrëft: "REINHARD-NESSER" (?); 1959-198?<!-- |- | [[Knapphouschent]] || [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]] || || || || || || |- | [[Kockelscheier]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || || || || || || --> |- | [[Kockelscheier]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || ''Route de Luxembourg'' ([[CR186]]), nieft der ''Rue Auguste Dutreux'' || {{Coor dms|49|33|14.7|N|06|06|21.0|O}} || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (1).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (2).jpg|center|105x110px]] || En ursprénglecht hëlzent Kräiz, dat als Undenken un en déitlecht Accident opgeriicht gi war, ass ëm d'1880er Jore vum Nicolas Folscht(te) (1831 – 1900) mat dem aktuellen eisene Kräiz ersat ginn. Warscheinlech um Enn vun der 1960er Jore gouf zwou Fiichte bei Kräiz geplanzt. Well d'Wuerzelsystem ugefaangen huet, d'Kräiz ze hiewen, sinn déi ongeféier 20 Meter héich Beem 2019 ëmgeluecht ginn.<ref>{{Citation|URL=https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=pv&sid=azillust&year=1937&issue=22|Titel=Die Kreuzsteine des Kantons Esch-Alzette|Gekuckt=16.04.2026|Auteur=Raymond Dedieu|Datum=30.05.1937|Wierk=luxemburgensia.bnl.lu|Säiten=S. 19|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Cite book|Titel=Kockelscheuer : Geschichte und Geschichten|Auteur=Joseph Mersch|editor=Luxembourg : J. Mersch|Datum=2025|Säiten=111|Sprooch=de}}</ref> |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] |1988 |''route de Luxembourg'' (180m vum Haus Foschette) | | | |D'"Takekräiz" gouf 1629 an enger [[Eechen|Eech]] opgestallt an Erënnerung un den [[Drëssegjärege Krich]]. Dës "Kräizerbich" stoung bis den 13. 12. 1952. 1988 hunn d'''Amis de l'Histoire du Roeserbann'' dëst neit Kräiz zur Erënnerung opgestallt. |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] | |''rue Auguste Dutreux, route de Luxembourg'' | | | |"Kockelscheier Kräiz" |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 17, rue Principale ([[CR106]]), nieft der Weekapell || {{Coor dms|49|37|43.25|N|05|55|02,75|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-105.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 3, rue Principale ([[CR106]]) || {{Coor dms|49|37|39.14|N|05|55|11.55|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-102.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 1825 || ''29 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|40.0|N|06|20|13.3|O}} || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 183? || ''20 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|43.0|N|06|20|12.7|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || || Kräizung: ''Route de Luxembourg - Rue Hiehl'' || {{Coor dms|49|46|36.5|N|06|20|19.4|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 02.jpg|center|105x110px]] || 1996 restauréiert |- | [[Konstem]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || || Beim Haff op Nr 13, rue de Kautenbach ([[CR322]]) || {{Coor dms|49|58|19.07|N|06|02|58.71|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-102.jpg|center|105x110px]]|| 't ass nach a méi engem lamentablen Zoustand wéi d'Weekapell e puer Meter weider |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| 1830 ||''Rue de Luxembourg''||{{Coor dms|49|39|49.6|N|06|04|23.7|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal rue de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Koplescht, Weekräiz, Lëtzebuergerstrooss-102.jpg|center|105x110px]]|| Goergenkräiz<br> Opschrëft op der Sail: ''Wilhelmus Belgen - Maria.... 1830''<br>Ursprénglech stoung d'Kräiz bei der Mauer vum Pargaart géigeniwwer vun der Bréck. 1931 gouf et wéinst enger Stroosseverbreederung bannen an eng Weekapell versat<ref name="KreuzfahrtI29">N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.29</ref>, déi haut awer och net méi existéiert. |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]||1818||''Montée de Bridel''||{{Coor dms|49|39|47.4|N|06|04|23.4|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 02.jpg|center|105x110px]]|| an d'Fassad integréiert<br>Um Kappstéck ass d'schmäerzhaft [[Muttergottes]] gewisen, op der Sail d'[[helleg Bäerbel]]. Dëst Weekräiz soll fréier um ale Kierfecht an der "Kräizgaass" gestan hunn.<ref name="KreuzfahrtI29" /> |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| ||''Fënnef Buchen''||{{Coor dms|49|39|55.4|N|06|04|51.0|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Fënnef Buchen 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kräizerbuch]]||[[Gemeng Habscht|Habscht]]|| 1733 || Laanscht den [[CR106]] tëscht Kräizerbuch a [[Schweech]]||{{Coor dms|49|42|33.3|N|05|54|36.8|O}}||[[Fichier:Wegkreuz CR106 Kräizerbuch 01.jpg|center|105x110px]]|| || Opschrëft: Theodorus Hoemann |- | [[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| 1819|| an der Beetebuerger Strooss, an der Mauer vum Haus Nr 36||{{Coor dms|49|32|07.4|N|06|08|40.82|O}}||[[Fichier:Krautem, Weekräiz, Beetebuergerstrooss.jpg|center|105x110px]]|| || D'"Rollekräiz" an enger Niche vum Haff "Schalbar" |- |[[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || Eck Beetebuerger Strooss an Hellengerstrooss|| {{Coor dms|49|32|05|N|06|08|41|O}} ||[[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstroos.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstrooss Detail.jpg|center|105x110px]] || |- |[[Krautem]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]] || 1750 || am Park vum [[Schlass vu Krautem]] || || || |<!-- |- | [[Kréindel]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || || || || || || |- | [[Kuebebur]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || || || || || || --> |- | [[Kruuchten]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || || an der rue Neuve (CR115), géigeniwwer vum Haus Nr.10 || {{Coor dms|49|47|53.52|N|06|07|55.38|O}} || [[File:Wegkapelle mit Wegkreuz Cruchten rue Neuve 01.jpg |center|105x110px]] || [[File:Weekapell mat Weekräiz zu Kruuchten an der rue Neuve.jpg |center|105x110px]] || Opschrëft um Weekräiz: ZU EHREN GOTTES HAT MARIA SCHUMESCH AUS CRUCHTER MÜLLEN DIESES CREUTZ .... |} {{Referenzen}} [[Kategorie:Weekräizer zu Lëtzebuerg]] 3f5vy9y8t74vces8bc1nsv7ldv1gbdr 2682943 2682942 2026-06-27T14:42:10Z Sultan Edijingo 1468 /* */ 2682943 wikitext text/x-wiki Dës Säit ass Deel vun der '''[[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg]]'''. Op hir stinn d'[[Weekräiz]]er an den Uerschaften, déi mam '''Buschtaf K''' ufänken. Déi aner Uertschafte sinn op eegenen Ënneräiten zu all Ufanksbuschtaf ze fannen. {| border="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="border-style: solid; padding:5px;" align=center | '''Index''' [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/A|A]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/B|B]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/C|C]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/D|D]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/E|E]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/F|F]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/G|G]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/H|H]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/I|I]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/J|J]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/K|K]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/L|L]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/M|M]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/N|N]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/O|O]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/P|P]] Q [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/R|R]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/S|S]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/T|T]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/U|U]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/V|V]] [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/W|W]] X Y [[Lëscht vun de Weekräizer zu Lëtzebuerg/Z|Z]] |} {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! Uertschaft ! Gemeng ! Joer ! Plaz ! Koordinaten ! Bild 1 ! Bild 2 ! Bemierkungen |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || 1876|| Kräizung: ''Hauptstrooss / Scheierfeld''||{{Coor dms|50|06|10.6|N|6|06|44.4|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, Scheierfeld (102).jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Kappstéck: „''Zum Andenken an das Bitterleiden unsers Herrn Jesu Christi.''“ um Sockel: „''Wanderer Gedenk der Verstorbenen. Oh Herr las Ihre Seelen ruhen im Frieden. – Erichtet von FRANCOIS SCHRODR 1876 in seinem 44. Lebensjahr.''“ |- | [[Kaalber]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || || [[CR339]] baussent dem Duerf a Richtung Hengescht ||{{Coor dms|50|06|13.45|N|6|06|42.12|O}} || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (101).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Clervaux, Kalborn, CR339 (102).jpg|center|105x110px]]|| ''Opschrëft onlieserlech.'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1723 || Kräizung:<br>''rue de l'École – rue du Château'' ||{{Coor dms|49|40|08.7|N|5|56|59.2|O}} || [[Fichier:Koerich chapel broad.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Koerich rue du Château 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft um Sockel vum Weekräiz, dat um Kappstéck eng [[Pietà]] weist: ''DIS CREUTZ HAT AUFRICHTEN LASSEN ZUR HÖCHSTER EHREN GOTTES MATIAS MICHELA VND SEINE HAUSFRAU MARIA HERSCH ANNO 1723''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14-15</ref>.<br>De Jean Everard vu Käerch a seng Fra Marie Kieffer vu Greisch hunn d'Kapell fir d'Weekräiz baue gelooss. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1809 || Beim Gemengenhaus ||{{Coor dms|49|40|11.7|N|5|56|59.1|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich Gemeindehaus 01.jpg|center|105x110px]] || || Opschrëft: ''DIESES KREVTZ HAT AVFRICHTEN LASSEN IACOB BVRKEL VND CATARENA FELTES ZV EHREN IESV VND MARIA ANNO 1809''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.15</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1707 || Kräizung:<br>''rue Principale – An der Hiel'' ||{{Coor dms|49|40|13.0|N|5|56|50.2|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koerich rue Principale 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DIESES CREUTZ IST AUF GERICHT ZU EHREN IESU CHRISTI DURCH NICOLAS BIREL MARGERETHA SCHWARTZ'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1730 || ''Rue du Moulin'' || {{Coor dms|49|40|28.4|N|5|57|01.9|O}} || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 3.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 1.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz rue du Moulin 2.jpg|left|105x110px]] Opschrëft: ''DIS CREUZ IST AUFGERICHT EHREN JESUS MARIA JOSPH DURCH .....A..ONNAS UND S..NE E.....IE.. FRAU ANNA SCHI..'' |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || 1773 || am Schockebësch || {{Coor dms|49|39|43.2|N|5|56|46.6|O}} || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz am Schockebësch Koerich 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''DEN 11. MEI 1773 IST DER EHRSAME IOHANES MONNERS HIR VON DEM DONNERWETTER ERSCHLAGEN WORDEN''<br>Hei gouf de Johannes Monners beim Transport vu Bounenäerz bei engem Donnerwierder vum Blëtz getraff wéi e bei enger Eech Schutz gesicht huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.14</ref>. |- | [[Käerch]] || [[Gemeng Käerch|Käerch]] || || ''Fockemillen, Rue de Septfontaines'' (CR105) || {{Coor dms|49|40|43.1|N|5|56|42.5|O}} || [[Fichier:Weekräiz CR105 2.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz CR105 1.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Kanech]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || || Éiterstrooss || {{Coor dms|49|36|32.64|N|06|19|23.8|O}} || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-102.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekapell, Éiterstrooss zu Kanech-101.jpg|center|105x110px]] || D'Weekräiz steet an enger Weekapell a gëtt dofir "Kräiz an der Kapell" genannt. Ursprénglech stoung et op där anerer Säit vun der Strooss, no bei enger Hausfassad.<br> Opschrëft ënnen op der Sail: ''ERRICHTET DURCH / MICHEL DONDELINGER / MARIA SCHARFBILLIG''<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band Ii, S.93</ref> <!-- |- | [[Kapellen]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || || || || || || --> |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || || Kräizung:<br>''Duerfstrooss - Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|21.1|N|05|58|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Duerfstrooss-Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kapweiler]] || [[Gemeng Sëll|Sëll]] || 1734 || ''Bei der Kapell''|| {{Coor dms|49|44|23.0|N|05|58|11.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kapweiler Bei der Kapell 01.jpg|center|105x110px]]|| || <!-- |- | [[Kauneref]] || [[Stauséigemeng]] || || || || || || |- | [[Kautebaach]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || || || || || || --> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || ëm 1600 || Kierchestrooss, ca 75 m vun der Kierch || {{Coor dms|49|29|16.7|N|6|2|14.2|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue de l'Église 02.jpg|center|105x110px]] || Eent vun den eelste Weekräizer zu Lëtzebuerg, mat Dekoratiounen op der Sail aus der Spéitrenaissance, wéi se och um [[Groussherzogleche Palais]] an um alen Deel vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]] ze fanne sinn<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.102-103</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1742 || ''rue du Commerce 17'' || {{Coor dms|49|29|10.4|N|6|2|21.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Commerce 02.jpg|center|105x110px]] || Zu engem Kräiz an der Handelsstrooss beim Haus Berens gëtt et eng Geschicht vun engem Kniecht deen op dëser Plaz vun engem Zaldot zur Zäit vum Napoleon erschoss gouf, wat awer net zum Datum um Kräiz passt<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.99-100</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1777 || ''rue Altrescht'', net wäit vun der Kräizung mat der ''rue du Commerce'' || {{Coor dms|49|29|11.9|N|6|2|20.0|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue Altrescht 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: ''S. CATARINEN CREUTZ HAT AUFLASEN RICHTEN DIE ERBARE CATARINA DONDELINGER 4 NOVEMBER 1777''<br>D'Kräiz stoung fréier an der Fassad vum Haus Nr. 36 an der Grand-Rue, dobäi gouf entdeckt datt et och eng Skulptur op der Récksäit vum Kappstéck huet<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.97-98</ref> |- | [[Keel]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || 1633 || ''rue du Faubourg 51'' || {{Coor dms|49|28|58.3|N|6|2|16.3|O}}|| [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kayl rue du Faubourg 02.jpg|center|105x110px]] || D'Joreszuel ass kaum nach ze liesen, laut der Referenz ass et 1633<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band VI, S.101</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1818 || Kielenerstrooss 85 || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue de Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft op der Sail:<br> KILL 1818<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.24-25</ref> |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 18.. || ''rue Pierre Dupong'' || {{Coor dms|49|41|42.8|N|6|03|58.8|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Keispelt rue Pierre Dupong 02.jpg|center|105x110px]] || d'Joer-Opschrëft op dem Kräiz fängt u mat 18.., Rescht onlieserlech |- | [[Keespelt]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1851 || um Kierfecht virun der Morgue || {{Coor dms|49|41|36.7|N|6|04|10.5|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Friedhof Keispelt 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen um Sockel: ERRICHTET DURCH ... HENRI ... HEINTZ VON KEISPELT<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.23-24</ref> |- | [[Kéideng]] || [[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]] || 1840 || Op der Kräizung mam [[CR119]] || {{Coor dms|49|44|4.7|N|6|12|33.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Koedange 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft ënnen op der Sail:<br>''Nicolas Paquet - Elisabetha Perli - 1840''<br>Et soll als Erënnerung un eng fréier Duerfkapell opgeriicht gi sinn<ref name=KreuzfahrtIII113>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band III, S.113</ref> |- | [[Kënzeg]] || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] || 1772 || an der Gaardestrooss géigeniwwer vum Haus 2D || {{Coor dms|49|35|38.5|N|5|52|34.9|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Clemency rue des Jardins 02.jpg|center|105x110px]] || D'Christusfigur um Kräiz feelt, d'Opschrëft op der Sail ass net méi liesbar<ref>N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band V, S.94</ref> |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1667 || 8 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 04.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekraiz Kielen 8 Mamerstrooss 02.jpg|center|105x110px]] || Staark verwittert Opschrëft: <br> DIS CRE <br> VERATI.. <br> SENAVER .. <br> CHIEN .. E .. <br> EHRE .. <br> BITTE RE.. <br> LEIBE ... E<br> SUCH IST <br> DER EHRS .. <br> AEN PETER <br> CLINGER <br> MEIE .. <br> LEN .. <br> 6  DNI .. <br> 1667 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || 16 rue de Mamer || {{Coor dms|49|40|0.5|N|06|02|03.9|O}} || [[Fichier:Wegkapelle Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Mamer 01.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft:<br>''Theodorus 1813 Theodorus'' |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Keispelt - rue du Centre''|| {{Coor dms|49|40|08.3|N|06|02|03.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue du Centre 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung:<br>''rue de Schoenberg - rue du Cimetière''|| {{Coor dms|49|40|12.1|N|06|02|30.0|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Schoenberg - rue du Cimetière 02.jpg|center|105x110px]] || Schmatzkräiz |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Kräizung bei der Apdikt:<br>''rue de Keispelt - rue de Nospelt'' || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Kehlen rue de Keispelt - rue de Nospelt 01.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || 1813 || Virun der Mauer vum Kierfecht vu [[Schéimerech]] || {{Coor dms|49|40|13.9|N|06|02|07.3|O}} || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Donatuskreuz Friedhof Kehlen 02.jpg|center|105x110px]] || Opschrëft: Donatus 1813 |- | [[Kielen]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || || Beim [[Gallo-réimesche Kierfecht Kielen]] ''Um Rennpad'' bei Schéimerech || {{Coor dms|49|49|09.3|N|6|03|10.4|O}} || [[Fichier:Weekräiz Rennpad Kielen.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kiemen]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || || Kräizung [[CR308]] mam Uesperwee, op der Grenz vun de Sektioune Kiemen / [[Scheedel]] a Buerschent|| {{Coor dms|49|54|16.89|N|06|02|38.46|O}} || [[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-101.jpg|center|105x110px]] ||[[Fichier:Weekräiz, Uesperwee, Kiemen-103.jpg|center|105x110px]] || Text op der Plack mat uewen engem Kräiz an ënnen enger Wandrous: ''O Herr am Kreuz lehret Du uns in der Liebe auszuhalten denn das ist der einzig richtige Weg in der menschlichen Evolution'' |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || An der Kierfechtskapell || {{Coor dms|50|08|44.24|N|05|58|57.19|O}} || [[Fichier:Kierfechtskapell, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || || |- | [[Kierchen]] || [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || || D'Trichtekräiz oder och nach d'«Triite Kréx», um [[CR337]]|| {{Coor dms|50|08|20.77|N|05|59|06.43|O}} || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Trichtekräiz «Triite Kréx», CR337, Kierchen-102.jpg|center|105x110px]] || <!--|- | [[Klengbetten]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || || || || || || |- | [[Kleng-Elchert]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || || || || || || --> |- | [[Kléngelscheier]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || || An der Kéier um [[CR125]]|| {{Coor dms|49|41|36.29|N|06|09|57.68|O}} || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz Kléngelscheier-103.jpg|center|105x110px]] || Vun Zäit zu Zäit an den Hecke verstoppt. |- |[[Klierf]] |[[Gemeng Klierf|Klierf]] | |Klatzewee, bei der Eisebunn |{{Coor dms|50|02|58.53|N|06|01|07.37|O}} |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (101).jpg|center|105x110px]] |[[Fichier:Clervaux, wayside cross Klatzewee (102).jpg|center|105x110px]] |Opschrëft: "REINHARD-NESSER" (?); 1959-198?<!-- |- | [[Knapphouschent]] || [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]] || || || || || || |- | [[Kockelscheier]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || || || || || || --> |- | [[Kockelscheier]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || ''Route de Luxembourg'' ([[CR186]]), nieft der ''Rue Auguste Dutreux'' || {{Coor dms|49|33|14.7|N|06|06|21.0|O}} || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (1).jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Kockelscheuer Weekräiz (2).jpg|center|105x110px]] || En ursprénglecht hëlzent Kräiz, dat als Undenken un en déitlecht Accident opgeriicht gi war, ass ëm d'1880er Jore vum Nicolas Folscht(te) (1831 – 1900) mat dem aktuellen eisene Kräiz ersat ginn. Warscheinlech um Enn vun der 1960er Jore gouf zwou Fiichte bei Kräiz geplanzt. Well d'Wuerzelsystem ugefaangen huet, d'Kräiz ze hiewen, sinn déi ongeféier 20 Meter héich Beem 2019 ëmgeluecht ginn.<ref>{{Citation|URL=https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=pv&sid=azillust&year=1937&issue=22|Titel=Die Kreuzsteine des Kantons Esch-Alzette|Gekuckt=16.04.2026|Auteur=Raymond Dedieu|Datum=30.05.1937|Wierk=luxemburgensia.bnl.lu|Säiten=S. 19|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Cite book|Titel=Kockelscheuer : Geschichte und Geschichten|Auteur=Joseph Mersch|editor=Luxembourg : J. Mersch|Datum=2025|Säiten=111|Sprooch=de}}</ref> |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] |1988 |''route de Luxembourg'' (180m vum Haus Foschette) | | | |D'"Takekräiz" gouf 1629 an enger [[Eechen|Eech]] opgestallt an Erënnerung un den [[Drëssegjärege Krich]]. Dës "Kräizerbich" stoung bis den 13. 12. 1952. 1988 hunn d'''Amis de l'Histoire du Roeserbann'' dëst neit Kräiz zur Erënnerung opgestallt. |- |[[Kockelscheier]] |[[Gemeng Réiser|Réiser]] | |''rue Auguste Dutreux, route de Luxembourg'' | | | |"Kockelscheier Kräiz" |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 17, rue Principale ([[CR106]]), nieft der Weekapell || {{Coor dms|49|37|43.25|N|05|55|02,75|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 17, rue principale, Koler-105.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Koler]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || || 3, rue Principale ([[CR106]]) || {{Coor dms|49|37|39.14|N|05|55|11.55|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 3, rue Principale, Koler-102.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 1825 || ''29 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|40.0|N|06|20|13.3|O}} || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkapelle und Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || 183? || ''20 Route de Luxembourg'' || {{Coor dms|49|46|43.0|N|06|20|12.7|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg 02.jpg|center|105x110px]] || |- | [[Konsdref]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || || Kräizung: ''Route de Luxembourg - Rue Hiehl'' || {{Coor dms|49|46|36.5|N|06|20|19.4|O}} || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 01.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Wegkreuz Consdorf route de Luxembourg - rue Hiehl 02.jpg|center|105x110px]] || 1996 restauréiert |- | [[Konstem]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || || Beim Haff op Nr 13, rue de Kautenbach ([[CR322]]) || {{Coor dms|49|58|19.07|N|06|02|58.71|O}} || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-101.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekräiz, 13, rue de Kautenbach, Konstem-102.jpg|center|105x110px]]|| 't ass nach a méi engem lamentablen Zoustand wéi d'Weekapell e puer Meter weider |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| 1830 ||''Rue de Luxembourg''||{{Coor dms|49|39|49.6|N|06|04|23.7|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal rue de Luxembourg 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Koplescht, Weekräiz, Lëtzebuergerstrooss-102.jpg|center|105x110px]]|| Goergenkräiz<br> Opschrëft op der Sail: ''Wilhelmus Belgen - Maria.... 1830''<br>Ursprénglech stoung d'Kräiz bei der Mauer vum Pargaart géigeniwwer vun der Bréck. 1931 gouf et wéinst enger Stroosseverbreederung bannen an eng Weekapell versat<ref name="KreuzfahrtI29">N. Weins, Auf Wegkreuzfahrt Band I, S.29</ref>, déi haut awer och net méi existéiert. |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]||1818||''Montée de Bridel''||{{Coor dms|49|39|47.4|N|06|04|23.4|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 01.jpg|center|105x110px]]||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Montée de Bridel 02.jpg|center|105x110px]]|| an d'Fassad integréiert<br>Um Kappstéck ass d'schmäerzhaft [[Muttergottes]] gewisen, op der Sail d'[[helleg Bäerbel]]. Dëst Weekräiz soll fréier um ale Kierfecht an der "Kräizgaass" gestan hunn.<ref name="KreuzfahrtI29" /> |- | [[Koplescht]]||[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]|| ||''Fënnef Buchen''||{{Coor dms|49|39|55.4|N|06|04|51.0|O}}||[[Fichier:Wegkreuz Kopstal Fënnef Buchen 01.jpg|center|105x110px]]|| || |- | [[Kräizerbuch]]||[[Gemeng Habscht|Habscht]]|| 1733 || Laanscht den [[CR106]] tëscht Kräizerbuch a [[Schweech]]||{{Coor dms|49|42|33.3|N|05|54|36.8|O}}||[[Fichier:Wegkreuz CR106 Kräizerbuch 01.jpg|center|105x110px]]|| || Opschrëft: Theodorus Hoemann |- | [[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| 1819|| an der Beetebuerger Strooss, an der Mauer vum Haus Nr 36||{{Coor dms|49|32|07.4|N|06|08|40.82|O}}||[[Fichier:Krautem, Weekräiz, Beetebuergerstrooss.jpg|center|105x110px]]|| || D'"Rollekräiz" an enger Niche vum Haff "Schalbar" |- |[[Krautem]]||[[Gemeng Réiser|Réiser]]|| || Eck Beetebuerger Strooss an Hellengerstrooss|| {{Coor dms|49|32|05|N|06|08|41|O}} ||[[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstroos.jpg|center|105x110px]] || [[Fichier:Weekraiz Krautem Hellengerstrooss Detail.jpg|center|105x110px]] || |- |[[Krautem]] || [[Gemeng Réiser|Réiser]] || 1750 || am Park vum [[Schlass vu Krautem]] || || || |<!-- |- | [[Kréindel]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || || || || || || |- | [[Kuebebur]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || || || || || || --> |- | [[Kruuchten]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || || an der rue Neuve (CR115), géigeniwwer vum Haus Nr.10 || {{Coor dms|49|47|53.52|N|06|07|55.38|O}} || [[File:Wegkapelle mit Wegkreuz Cruchten rue Neuve 01.jpg |center|105x110px]] || [[File:Weekapell mat Weekräiz zu Kruuchten an der rue Neuve.jpg |center|105x110px]] || Opschrëft um Weekräiz: ZU EHREN GOTTES HAT MARIA SCHUMESCH AUS CRUCHTER MÜLLEN DIESES CREUTZ .... |} {{Referenzen}} [[Kategorie:Weekräizer zu Lëtzebuerg]] agzzpk8jvi4iyx7td7oczjz32m4kjx3 0 173514 2682965 2649790 2026-06-28T07:27:49Z ~2026-37094-20 71932 2682965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin}} '''Terre des hommes Lëtzebuerg''' (TdHL, eege Schreifweis ''Terre des Hommes Luxembourg'') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] an [[Netregierungsorganisatioun]] (NRO), déi den 10. Juli 1966 gegrënnt ginn ass<ref>F1051 am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]]</ref>. D'Haaptzil vun TdHL ass d'Lag vun de Kanner an den [[Aarmequartier]]e vu Groussstied a Mëttel- a Latäinamerika ze verbesseren an hir Rechter ze verdeedegen. De Verwaltungsrot vun TdHL besteet 2025 aus 7 Leit, déi exklusiv [[Benevolat|onentgeldlech]] schaffen. TdHL gëtt an éischter Linn mat Spende finanzéiert déi integral a Projeten investéiert ginn. D'Eegekapital dat TdHL a senge Projeten asetzt, gëtt vum Lëtzebuerger Staat ''([[Ministère des Affaires étrangères et européennes, de la Défense, de la Coopération et du Commerce extérieur]])'' co-finanzéiert. Den éischte Kommitee vun TdHL huet sech aus bekannte Leit zesummegesat, wéi d'Ghislaine Moht-Brichart (1. Presidentin), d'[[Liliane Thorn-Petit]], den Dr. [[Charles Eydt]], den [[Alain Schaack]] an de [[Jacques Navadic]]. Zu den éischten Aktivitéite vun TdHL gehéiert d'Organisatioun vun Adoptioune fir Lëtzebuerger Famillen haaptsächlech vu Kanner aus dem [[Vietnam]] an aus [[Republik Korea|Korea]] an d'Iwwerhuele vun de Fleegekäschten a franséische Spideeler fir krank Kanner aus [[Entwécklungsland|Entwécklungslänner]]. 1972 koum dunn eng nei Dynamik an de Veräi mam neie President dem Dr. [[Raymond Franck]], Nofollger vum Dr. Charles Eydt (2. President vun TdHL). Et goufe Fonge gesammelt, fir Kannerheemer an den Entwécklungslänner ze finanzéieren an et gouf [[Gezei]] un Awanderer zu Lëtzebuerg verdeelt. Well d'Adoptioun vu Kanner ëmmer méi komplex gouf, huet TdHL decidéiert fir déi Aktioun net méi weiderzeféieren. Haut geréiert Terre des hommes Lëtzebuerg haaptsächlech Projeten a [[Mëttelamerika|Mëttel]]- a [[Latäinamerika]] déi och vum Lëtzebuerger Kooperatiounsministère co-finanzéiert ginn. D'Zil vun de Projeten ass ëmmer fir Kanner a Jugendlecher aus den Aarmequartiere vun de Groussstied ze hëllefen aus dem Drogemilieu, der Prostitutioun oder der finanzieller Ausbeutung erauszehuelen. Mat der Opnam an engem Foyer versicht TdHL dëse Kanner a Jugendlechen e gereegelt Liewen an e gesond Iessen unzebidden an hinnen eng Ausbildung ze proposéieren déi hir Chance op eng eege Liewensgrondlag vergréissere kann. 2017 huet TdHL de Veräin "Hëllef fir Rosario" (HfR) iwwerholl. HfR war eng NRO déi zanter 1990 géint d'Kanneraarmut an der Stad [[Rosario]] an [[Argentinien|Argentinie]] gekämpft huet. HfR huet mat Parrainagen a sozialen Ariichtunge probéiert de Kanner a Jugendlechen aus dem Aarmequartier Bella-Viste vu Rosario e Wee ze bauen, fir aus der Aarmut an der Perspektivlosegkeet erauszekommen. Dee Projet gëtt integral vun TdHL weidergefouert 2025 geréiert TdHL 1 Projet am [[Nicaragua]], 1 Projet am [[Ecuador]], an 1 Projet an [[Argentinien]]. == Kuckt och == * [[Kannerrechtskonventioun]] * [[Terre des hommes (Veräin)|Terre des hommes]], déi international Mammenorganisatioun * [[Terre des femmes]] == Um Spaweck == * [https://terredeshommes.lu Internetsäit vun TdHL] {{Referenzen an Notten}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Humanitär Hëllefsorganisatiounen]] h40onafalxgjr8aaxzflzo60jfbs8y0 2682966 2682965 2026-06-28T07:30:11Z Divinations 63842 Ännerung vum [[Special:Contributions/~2026-37094-20|~2026-37094-20]] ([[User talk:~2026-37094-20|Diskussioun]]) zeréckgesat op déi lescht Versioun vum [[User:GilPe|GilPe]] 2649790 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin}} '''Terre des hommes Lëtzebuerg''' (TdHL, eege Schreifweis ''Terre des Hommes Luxembourg'') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] an [[Netregierungsorganisatioun]] (NRO), déi den 10. Juli 1966 gegrënnt ginn ass<ref>F1051 am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]]</ref>. D'Haaptzil vun TdHL ass d'Lag vun de Kanner an den [[Aarmequartier]]e vu Groussstied a Mëttel- a Latäinamerika ze verbesseren an hir Rechter ze verdeedegen. De Verwaltungsrot vun TdHL besteet 2025 aus 7 Leit, déi exklusiv [[Benevolat|onentgeldlech]] schaffen. TdHL gëtt an éischter Linn mat Spende finanzéiert déi integral a Projeten investéiert ginn. D'Eegekapital dat TdHL a senge Projeten asetzt, gëtt vum Lëtzebuerger Staat ''([[Ministère des Affaires étrangères et européennes, de la Défense, de la Coopération et du Commerce extérieur]])'' co-finanzéiert. Den éischte Kommitee vun TdHL huet sech aus bekannte Leit zesummegesat, wéi d'Ghislaine Moht-Brichart (1. Presidentin), d'[[Liliane Thorn-Petit]], den Dr. [[Charles Eydt]], den [[Alain Schaack]] an de [[Jacques Navadic]]. Zu den éischten Aktivitéite vun TdHL gehéiert d'Organisatioun vun Adoptioune fir Lëtzebuerger Famillen haaptsächlech vu Kanner aus dem [[Vietnam]] an aus [[Republik Korea|Korea]] an d'Iwwerhuele vun de Fleegekäschten a franséische Spideeler fir krank Kanner aus [[Entwécklungsland|Entwécklungslänner]]. 1972 koum dunn eng nei Dynamik an de Veräi mam neie President dem Dr. [[Raymond Franck]], Nofollger vum Dr. Charles Eydt (2. President vun TdHL). Et goufe Fonge gesammelt, fir Kannerheemer an den Entwécklungslänner ze finanzéieren an et gouf [[Gezei]] un Awanderer zu Lëtzebuerg verdeelt. Well d'Adoptioun vu Kanner ëmmer méi komplex gouf, huet TdHL decidéiert fir déi Aktioun net méi weiderzeféieren. Haut geréiert Terre des hommes Lëtzebuerg haaptsächlech Projeten a [[Mëttelamerika|Mëttel]]- a [[Latäinamerika]] déi och vum Lëtzebuerger Kooperatiounsministère co-finanzéiert ginn. D'Zil vun de Projeten ass ëmmer fir Kanner a Jugendlecher aus den Aarmequartiere vun de Groussstied ze hëllefen aus dem Drogemilieu, der Prostitutioun oder der finanzieller Ausbeutung erauszehuelen. Mat der Opnam an engem Foyer versicht TdHL dëse Kanner a Jugendlechen e gereegelt Liewen an e gesond Iessen unzebidden an hinnen eng Ausbildung ze proposéieren déi hir Chance op eng eege Liewensgrondlag vergréissere kann. 2017 huet TdHL de Veräin "Hëllef fir Rosario" (HfR) iwwerholl. HfR war eng NRO déi zanter 1990 géint d'Kanneraarmut an der Stad [[Rosario]] an [[Argentinien|Argentinie]] gekämpft huet. HfR huet mat Parrainagen a sozialen Ariichtunge probéiert de Kanner a Jugendlechen aus dem Aarmequartier Bella-Viste vu Rosario e Wee ze bauen, fir aus der Aarmut an der Perspektivlosegkeet erauszekommen. Dee Projet gëtt integral vun TdHL weidergefouert 2025 geréiert TdHL 1 Projet am [[Nicaragua]], 1 Projet am [[Ecuador]], an 1 Projet an [[Argentinien]]. De Sëtz vun TdHL ass zu [[Izeg]]. == Gestioun == ===Presidenten === {| class="wikitable" !Vun – bis !President·in |- |10.07.1966 - Januar 1971 |Ghislaine Mohr-Brichart |- |Januar 1971 - 29.9.1972 |Charles Eydt |- |29.09.1972 - 05.06.1974 |Raymond Franck |- |05.06.1974 - 28.09.2007 |Henri Reinert   |- |04.12.2007 - 12.03.2013 |Jos Faber |- |12.03.2013 - .... |Monique Berscheid |} == Kuckt och == * [[Kannerrechtskonventioun]] * [[Terre des hommes (Veräin)|Terre des hommes]], déi international Mammenorganisatioun * [[Terre des femmes]] == Um Spaweck == * [https://terredeshommes.lu Internetsäit vun TdHL] {{Referenzen an Notten}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Humanitär Hëllefsorganisatiounen]] h4h141iq63l0mww4jy2fv3jjqo5rbsr 0 176041 2682950 2682902 2026-06-27T19:59:13Z GilPe 14980 /* D */ Buschtaf D 2682950 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} Dëst ass eng '''Lëscht mat enger Auswiel vun de wichtegsten heraldesche Begrëffer'''. (D'Lëscht ass nach net fäerdeg…) D'fachgerecht Beschreiwung vun de [[Wopen]] ([[Blasonéierung]]) zu Lëtzebuerg gëtt haaptsächlech op [[franséisch]] gemaach, an dat an enger spezieller [[Heraldik|heraldescher]] Sprooch, déi vum [[Alfranséisch|Alfranséischen]] ofgeleet ass a fir Laien net onbedéngt ze verstoen ass. An dëser alphabetescher Lëscht vun de franséische Fachbegrëffer sinn déi heefegst Ausdréck ze fannen, déi am ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'' ze fanne sinn a sech deemno haaptsächlech op d'[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Lëtzebuerger Wopen]] bezéien. Wann e lëtzebuergeschen Ausdrock fir de franséische Fachbegrëff besteet, ass deen an der 2. Kolonn uginn. Déi drëtt Kolonn gëtt eng Auswiel vun de Lëtzebuerger Gemengen un, an deenen déi beschriwwe Figur virkënnt. An der Kolonn vun den Erklärunge stinn tëscht Klameren () a ''schif'' geschriwwen Detailer zur Illustratioun an der leschter Kolonn.{{AbcIndex}} == A == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Abyme (''oder'' cœur) |Häerzschëld | |Zentrum vum Schëld (''de sinople à la croix engrêlée d'argent, à l'écusson du champ chargé d'une croix de Malte de gueules brochant sur le tout en '''abyme''''') |[[Fichier:Blason ville fr Villers-l'Hôpital (Pas-de-Calais).svg|center|center|50px|]] |- |Accorné | | |Gëtt vun engem Déier gesot, deem seng Haren eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper<br>(…''deux rencontres de bœuf de gueules, '''accornés''' d'or''…) |[[Fichier:Blason ville fr Bussière-Boffy (Haute-Vienne).svg|center|center|50px|]] |- |Accosté | | |Gëtt vun engem vertikale Stéck oder enger vertikaler Figur gesot, déi op all Säit vu klengen Niewestécker begleet gëtt.<br>(…''croix fleurdelisée de gueules '''accostée''' en chef de deux béquilles de Saint Antoine''…) |[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Adossé | | |Gëtt vun zwéin Déieren oder Géigestänn gesot, déi Réck géint Réck duergestallt sinn<br>(…''deux bars '''adossés''' d'argent''…) |[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Affronté | | |Gëtt vun zwéin Déieren oder Figure gesot, déi Gesiicht géint Gesiicht duergestallt sinn<br>(…''deux aigles '''affrontées''' d'argent''…) |[[Fichier:Blason famille fr Vedel II.svg|center|50px|]] |- |Aigle |Aadler |[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]], [[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]] |Beim Aadler ass et komplett irrelevant, ob d'Flillekespëtzen op de Schëldkapp oder op d'Basis vum Schëld weisen; dat ass einfach eng Fro vun der Moud jee no der Zäit. An de fréisten Zäiten hat den Aadler seng Flilleken ëmmer erofgelooss. Wann dat heiansdo a spéideren Armoriallen spezifizéiert gëtt, dann ass dat eleng doduerch bedéngt, datt verschidde Familljen eng archaesch Form bäibehalen hunn<br>(''d'argent à l'<nowiki/>'''aigle''' de sable'' …) |[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Aiguisé | | |Gëtt vum Poul a vum Kräiz gesot, wann de Fouss spatz ausgezunn ass<br>(''d'or aux trois pals '''aiguisés''' de sable'') |[[Fichier:Blason ville fr Brie 02.svg|center|50px|]] |- |Alérion | | |Klengen Aadler ouni Schniewel an ouni Patten<br>(''… accompagné de trois '''alérions''' d'or''.) |[[Fichier:Blason de la famille de Moustier.svg|center|50px|]] |- |Alésé | | |Gëtt vun heraldesche Stécker gesot, déi esou verkierzt sinn, datt se d'Ränner vum Schëld net beréieren<br>(''d'argent au sautoir '''alésé''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Sautoir alésé.svg|center|50px|]] |- |Anille | |[[Gemeng Steesel|Steesel]], [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] |Eise vum Millesteen a Form vun zwéin Deeler vun engem Krees, déi duerch zwéi Stief matenee verbonne sinn. A belschen oder hollännesche Wopen hunn se eng aner Form<br>(''d'argent à l''''anille''' de gueules'') |[[Fichier:Anille.svg|center|50px|]] |- |Argent |[[Sëlwer (Faarf)|Sëlwer]] | |Ee vun den zwéi Metaller, déi an der Heraldik benotzt ginn<br>(''an enger schwaarz-wäisser Duerstellung: eidelt Feld'') |[[Fichier:Heraldic Shield Argent.svg|center|50px|]] |- |Armé | | |Gëtt vun engem Déier gesot, deem seng Krallen eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper (''d'or au lion de sable, '''armé''' de gueules'') |[[Fichier:Blason Es famille Berrospe (Navarre).svg|center|50px|]] |- |Armes de l'écu (aux) | | |Bedeit, datt de ganze Wopen op engem Objet, Bannière, asw. widderholl gëtt. (…''deux lions léopoardés tenant des bannières '''aux armes de l'écu'''''…) |[[Fichier:Armoiries de la Maison de Bousies.png|center|70px|]] |- |Arraché |Erausgerappt | |Gëtt vun enger Planz oder engem Bam gesot, dee mat de Wuerzelen duergestallt gëtt. Gëtt och vum Kapp oder Glidder vun Déiere gesot, déi ausgesinn, wéi wa se mat Force erausgerappt gi wären.<br>(''d'argent au hêtre '''arraché''' de sinople'')<br>(…d''e gueules à la tête de loup '''arraché''' d'argent au 3)''…) |[[Fichier:CHE Fey COA.svg|center|50px|]]<br> [[Fichier:Blason Vitray.svg|center|50px|]] |- |Azur |[[Blo]] | |Ee vun de véier Haaptemailer, déi an der Heraldik benotzt ginn<br>(''an enger schwaarz-wäisser Duerstellung: horizontal Linnen'') |[[Fichier:Heraldic_Shield_Azure.svg|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == B == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Bande |Sträif |[[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Käerch|Käerch]], [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden]], [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]], [[Gemeng Viichten|Viichten]] |Éierbaart Stéck (''pièce honorable''), dat duerch d'Fläch tëscht zwou parallellen diagonale Linne gebilt gëtt, déi sech vum rietsen Eck vum Haapteck bis an de lénkse Wénkel vun der Spëtzt erstrecken (''d'argent à la '''bande''' de gueules'') |[[Fichier:Armoiries seigneurs d'Ansembourg 1.svg|center|50px|]] |- |Bandé | |[[Gemeng Mompech|Mompech]] |Gedeelt an eng gerued Zuel vun heraldesch Faarwen, ofwiesselnd an der Richtung vun der Bande. Wann d'Zuel vun de Stécker net ugin ass, sinn et der ëmmer sechs (… '''''bandé''' d'or et d'azur de six pièces…'') |[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|zentréiert|55x55px]] |- |Bar | |[[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] |E Fësch, eng Aart Saumon (''en chef d'azur à deux '''bars''' adossés d'or'') |[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|center|50px|]] |- |Barre | | |Éierbaart Stéck, dat duerch d'Fläch tëscht zwou parallellen diagonale Linne gebilt gëtt, déi sech vum lénksen Eck vum Haapteck bis an de rietse Wénkel vun der Spëtzt erstrecken (''d'argent à la '''barre''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Barre.svg|center|50px|]] |- |Barré | | |Gedeelt an eng gerued Zuel, an der Richtung vun der Barre |<!--[[Fichier:xy|center|50px|]]--> |- |Bastillé | | |Gëtt vu Stécker gesot, vun deenen den ënnescht Bord gezackt ass (… ''au chef '''bastillé''' d'argent'') |[[Fichier:Blason l Argentière-la-Bessée.svg|center|50px|]] |- |Bâton | | |Schmuel Bande oder Cotice (''d'argent à un '''bâton''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Baton.svg|center|50px|]] |- |Becqué | | |Gëtt vun engem Vull gesot, deem säi Schniewel eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper (… ''trois merles de sable '''becqués''' et membrés de gueules'' …) |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Besant | |[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen]], [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] |Ronn Figur, aus Gold oder Sëlwer (Mënz) (…''chargé de trois '''besants''' mal ordonnés'' …) |[[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Billette | |[[Gemeng Walfer|Walfer]] |Rechteckeg Figur, normalerweis vertikal gesat (… ''accompagné de sept '''billettes''' aussi de gueules posées en orle'' …) |[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|center|50px|]] |- |Bordé | | |Gëtt vun éierbare Stécker gesot, vun deenen de Bord eng aner Faarf huet (… ''d'or à trois écussons de vair '''bordés''' de gueules'') |[[Fichier:Blason famille fr de Fontaines 2.svg|center|50px|]] |- |Bordure | |[[Gemeng Dippech|Dippech]], [[Gemeng Ell|Ell]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Miersch|Miersch]], [[Gemeng Réiser|Réiser]], [[Gemeng Suessem|Suessem]] |Éierbaart Stéck, dat de Bord vum Schëld ëmgëtt (''de gueules au griffon d'or, à la '''bordure''' de sable'') |[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Boutonné | | |Gëtt vun enger Blumm gesot, där hir Mëtt eng aner heraldesch Faarf huet (… ''deux coquelicots de gueule '''boutonnés''' de sable'' …) |[[Fichier:Blason ville fr Le Trévoux (Finistère).svg|center|50px|]] |- |Bretessé | | |Bezitt sech op heraldesch Stécker, déi op alle Säite gezackt sinn, mat den Zacken op béide Säiten direkt vis-à-vis vuneneen. Stécker gi '''contre-bretessé''' beschriwwen, wann d'Zacken op enger Säit mat de Lächer op der anerer ausgeriicht sinn<br>(''de sinople au pal '''bretessé''' d'argent'')<br>(…''fascé '''contre-bretessé''' d'or et d'azur de quatre pièces''…) |[[Fichier:Blason ville fr Nébias (Aude).svg|center|50px|]]<br>[[Fichier:Blason fr ville La Selle-en-Hermoy (Loiret).svg|center|50px|]] |- |Brisé | | |1) e futtissen Objet oder 2) e Wopen, an deem eppes futti oder anescht gemaach gouf, fir en esou vum Wope vun enger anerer Branche vun der selwechter Famill z'ënnerscheeden (''d'argent, au chevron '''brisé''' par le haut, de sable'' …) |[[Fichier:Blason Famille Brian.svg|center|50px|]] |- |Brochant | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, dat iwwer déi aner Stécker leeft (''burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur '''brochant'''''…) |[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|center|50px|]] |- |Burelle ou burèle | |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], [[Gemeng Réimech|Réimech]] |Reduzéiert Fasce (''d'argent à cinq '''burelles''' d'azur au lion de gueules…'') |[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|zentréiert|55x55px]] |- |Burelé | |[[Gemeng Biissen|Biissen]], [[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Esch-Uelzecht]], [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]], [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Heischent|Heischent]], [[Gemeng Néngsen|Néngsen]], [[Gemeng Noumer|Noumer]], [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden]], [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Useldeng|Useldeng]], [[Gemeng Viichten|Viichten]], [[Gemeng Wal|Wal]], [[Gemeng Wolz|Wolz]] |E Fascé, mat 10 oder méi Stécker<br>('''''Burelé''' d'argent et sable de dix pièces'') |[[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == C == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Canette | | |Kleng Int (… ''au chef d'azur chargé de trois '''canettes''' d'argent'') |[[Fichier:Blason de la chartreuse de Saïx (Castres).svg|center|50px|]] |- |Canton | | |Quadratescht Stéck dat een Eck vum Schëld anhëlt (''d'or aux trois pals de gueules, au canton d'hermine''…) De ''Canton'' ass méi kleng wéi de ''Franc-canton'', deen selwer méi kleng ass wéi de ''Franc-quartier'' |[[Fichier:Blason ville be Retie.svg|center|50px|]] |- |Carnation | | |Faarf vun der Haut |[[Fichier:Heraldic Shield Carnation.svg|center|50px|]] |- |Champ | | |Fläch vum Schëld | |- |Champagne | | |Éierbaart Stéck, dat den ënneschten Drëttel oder Véierel vum Schëld anhëlt (''d'argent à la '''champagne''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Champagne.svg|center|50px|]] |- |Chapé | |[[Gemeng Rammerech|Rammerech]], [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] |Gëtt vum Schëld gesot, wann et vun zwou diagonale Linne gedeelt gëtt, déi an der Mëtt vum ieweschte Bord openeen treffen. Wann dës Linnen ofgerënnt sinn, gëtt vu ''chapé-ployé'' geschwat. (… ''de sable (…) '''chapé''' d'or à deux losanges de sable''…) |[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|center|50px|]] |- |Chargé | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, op deem Objete placéiert ginn (… ''bordure de sable '''chargée''' de huit socs de charrue d'or'') |[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Chaussé | | |Géigendeel vum ''Chapé''; déi zwou Linne gi vun den zwéin Ecker am Kapp fort an treffen an der Mëtt vun der Spëtzt openeen ('''''chaussé''' d'argent et d'azur'') |[[Fichier:Type partition Chaussé.svg|center|50px|]] |- |Chef | |[[Gemeng Beefort|Beefort]], [[Gemeng Bech|Bech]], [[Gemeng Bierg|Bierg]], [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]], [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]], [[Gemeng Géisdref|Géisdref]], [[Gemeng Kautebaach|Kautebaach]], [[Gemeng Käerch|Käerch]], [[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]], [[Gemeng Klierf|Klierf]], [[Gemeng Leideleng|Leideleng]], [[Gemeng Mamer|Mamer]], [[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]], [[Gemeng Munzen|Munzen]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]], [[Gemeng Noumer|Noumer]], [[Gemeng Rammerech|Rammerech]], [[Gemeng Schëtter|Schëtter]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Tënten|Tënten]], [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]], [[Gemeng Walfer|Walfer]], [[Gemeng Wanseler|Wanseler]], [[Gemeng Wëlwerwolz|Wëlwerwolz]], [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] |Éierbaart Stéck, dat ongeféier den ieweschten Drëttel vum Schëld, tëscht dem ieweschte Bord an enger horizontaler Linn, anhëlt (… ''au chef de gueules '''chargé''' d'un chien braque d'argent''…) |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Chevron | |[[Gemeng Ell|Ell]], [[Gemeng Furen|Furen]], [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Weiler zum Tuer]] |Éierbaart Stéck, dat duerch d'Kombinatioun vun enger ''Bande'' an enger ''Barre'' geformt gëtt, déi an engem spatze Wénkel an der Mëtt vum ieweschte Bord vum Schëld openeen treffen (''d'argent au '''chevron''' de gueules'' …) |[[Fichier:Coat of arms schengen luxbrg.png|center|50px|]] |- |Chevronné | | |Mat ofwiesselnde Chevronë bedeckt, an enger gerueder Zuel ('''''chevronné''' d'or et de gueules de six pièces'') |[[Fichier:Blason famille fr d'Aché.svg|center|50px|]] |- |Cœur | | |En Häerz an der Form wéi op enger Spillkaart (''d'argent semé de '''cœurs''' de gueule'') |[[Fichier:Coeurs semé.png|center|50px|]] |- |Cœur (ou abîme) | | |Mëtt vum Schëld (kuckt: Abyme) | |- |Colleté | | |Gëtt vun Déiere gesot, déi en Halsband unhunn (… ''chargé d'un chien braque d'argent '''colleté''' de sable'') |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Comble | | |E ''Chef'', deen an der Héicht staark reduzéiert ass (… ''au '''comble''' d'or chargé de trois ponts d'une arche de gueules''…) |[[Fichier:Blason ville fr Quièvrecourt (Seine-Maritime).svg|center|50px|]] |- |Componé | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, dat a véiereckeg Deeler mat ofwiesselnde Faarwen opgedeelt ass (… ''au pal '''componé''' de gueules et d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Thonne-la-Long 55.svg|center|50px|]] |- |Contourné | | |Gëtt vun engem Déier oder enger Figur gesot déi no lénks (''sénestre'') kuckt (ongewéinlech) (''d'or au lion '''contourné''' de gueules'') |[[Fichier:Blason-or-lion-contourne-gueules.svg|center|50px|]] |- |Contre-écartelé | | |Gëtt vun engem ''Écartelé'' (a véier gedeelt) gesot, deen nees eng Kéier a véier gedeelt ass (''écartelé, au 1 et 4 '''contre-écartelé''' d'or et de gueules'' …) |[[Fichier:Blason ville fr Palisse (Corrèze).svg|center|50px|]] |- |Contre-passant | | |Gëtt vun Déire gesot déi iwwerenee stinn a vun deenen eent no lénks an dat anert no riets gedréint ass (''d'or à trois loups de sable, lampassés de gueules '''contre-passants''' l'un sur l'autre'') |[[Fichier:Blason ville fr Vœlfling-lès-Bouzonville 57.svg|center|50px|]] |- |Coquille | | |Muschel; an eise Géigenden handelt et sech ëmmer ëm eng Jakobsmuschel (…''en pointe d'une '''coquille''' de sable'') |[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Cotice | | |Eng schmuel ''Bande''. Eng ''Cotice en barre'' ass eng schmuel ''Barre'' (''de gueules à cinq '''cotices''' d'argent'') |[[Fichier:Blason-gueules-5-cotices-argent.svg|center|50px|]] |- |Coticé | | |1) Wann e Schëld op d'mannst 10 Banden huet oder 2) en éierbaart Stéck (''Bande'', ''Fasce'', ''Barre'' oder ''Chevron'') dat tëscht zwou ''Coticen'' an der selwechter Richtung gesat ass (''parti, au 1er, '''coticé''' d'or et de gueules de douze pièces'')<br> (''d'argent à la bande de gueules, '''coticée''' d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Servières-le-Château.svg|center|50px|]]<br> [[Fichier:Armoiries Geisen de Bitbourg.svg|center|50px|]] |- |Coupé | | |Gëtt vum Schëld gesot, wann et mat enger horizontaler Linn an zwéi gläich Deeler opgedeelt ass ('''''coupé''' d'argent et d'azur'') |[[Fichier:Type partition Coupé.svg|center|50px|]] |- |Coupeau | | |Bezeechnung fir d'Spëtzte vun engem Hiwwel, engem Bierg oder engem Fiels (… ''posé sur un '''coupeau''' de sinople'' …) |[[Fichier:Blason de la ville de Geishouse (68).svg|center|50px|]] |- |Cousu | | |Gëtt vun engem éierbare Stéck gesot wann – entgéint der Reegel – Metall op Metall oder Email op Email gesat ass (… ''au chef '''cousu''' de gueules chargé de trois étoiles d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Tremolat 24.svg|center|50px|]] |- |Crampon | |[[Gemeng Mamer|Mamer]] |Eng Zort Krop, deen aus engem längelzegen zentrale Stéck besteet, mat op all Enn engem Zack; dee rietsen (dextre) weist no uewen an dee lénksen (senestre) no ënnen (… ''au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux '''crampons''' de gueule'') |[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|center|50px|]] |- |Crénelé | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, deem seng Ränner an der Richtung vum ''Chef'' gezackt sinn (''d'or à la fasce '''crénelée''' de gueules'') |[[Fichier:Heraldique Attr Crénelé.svg|center|50px|]] |- |Croisettes | | |Kleng Kräizer (… ''au chef d'azur à la perle (…) accosté de deux '''croisettes''' d'argent'') |[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|center|50px|]] |- |Croix |Kräiz | |Dat gewéinlecht Kräiz besteet aus dem zesummegesate ''Pal'' an der ''Fasce'' (… ''à la '''croix''' de gueueles brochant chargés d'une '''croix ancrée''' d'or'') |[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == D == {| class="wikitable" !Begrëff !Lëtzebuergesch Bezeechnung !Presenz am Wope vun der Gemeng … !Erklärung !Beispill |- |Défendu | | |Gëtt vun engem Wëllschwäin oder Elefant gesot, deem seng Zänn oder Stousszänn eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper (…''au'' ''sanglier de sable '''défendu''' (…) de gueules…'') |[[Fichier:Blason ville fr Talence (Gironde).svg|center|50px|]] |- |Denché | | |Gëtt vu Stécker oder Partitioune gesot, deenen hir iewescht an/oder ënnescht Borde spatz sinn (''de sable, au chef '''denché''' d’or'') |[[Fichier:Blason ville fr Beaurieux (Nord).svg|center|50px|]] |- |Dentelé | | |Wéi Dentelé, awer méi kleng (''de sable au chef '''dentelé''' d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Percy (Manche).svg|center|50px|]] |- |Dextre |riets | |Déi riets Säit vum Schëld (gekuckt vun deem, deen d'Schëld dréit, deemno lénks wann een vu vir drop kuckt) | |- |Dextrochère | | |Aarm an Ënneraarm déi gebéit sinn, prinzipiell vu riets (''dextre'') vum Schëld a Richtung lénks (''sénestre'') (gëtt dacks verwiesselt mat ''sénestrochère'') (''…de gueules au '''dextrochère''' mouvant du côté senestre'') |[[Fichier:Blason famille fr du Chastelier.svg|center|50px|]] |- |Diapré | | |Fräi erfonnt Arabesken (Ornamenter) déi grouss unis Flächen dekoréieren ('''''diapré''' d'argent à deux cadrils de gueules''…) |[[Fichier:Blason de la ville de Rixheim (68).svg|center|50px|]] |- |Divise | |[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] |Schmuel Fasce (''au chef de sable chargé d'un lambel d'argent et soutenu d'une '''divise''' du second émail'') |[[Fichier:Blason de la famille BERUCK.svg|center|50px|]] |- |Doloire | | |Eng Zort Aaxt oder Beil, dat geduecht ass fir d'''Daube'' ([[Däitsch|de]].) vu Fässer ze beschaffen (''d'argent à la '''doloire''' de gueules surmontée d'un lambel du même'') |[[Fichier:Blason Longvillers.svg|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == E == [[#top|↑ erop]] == F == [[#top|↑ erop]] == G == [[#top|↑ erop]] == H == [[#top|↑ erop]] == I == [[#top|↑ erop]] == J == [[#top|↑ erop]] == K == [[#top|↑ erop]] == L == [[#top|↑ erop]] == M == [[#top|↑ erop]] == N == [[#top|↑ erop]] == O == [[#top|↑ erop]] == P == [[#top|↑ erop]] == Q == [[#top|↑ erop]] == R == [[#top|↑ erop]] == S == [[#top|↑ erop]] == T == [[#top|↑ erop]] == U == [[#top|↑ erop]] == V == [[#top|↑ erop]] == W == [[#top|↑ erop]] == X == [[#top|↑ erop]] == Y == [[#top|↑ erop]] == Z == [[#top|↑ erop]] == Quell == * [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Dictionnaire des principaux termes du blasonement'', In: ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', 1989, [[Jean-Albert Fisch]], Lëtzebuerg, 1989, ISBN 2-87969-000-5, S. 16 – 19 == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Heraldik]] [[Kategorie:Lëschten|Heraldesch Begreffer]] 2gq15jkb3dea2dii5yr3kylvmh2d27j 2682951 2682950 2026-06-27T19:59:55Z GilPe 14980 2682951 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} Dëst ass eng '''Lëscht mat enger Auswiel vun de wichtegsten heraldesche Begrëffer'''. (D'Lëscht ass nach net fäerdeg…) D'fachgerecht Beschreiwung vun de [[Wopen]] ([[Blasonéierung]]) zu Lëtzebuerg gëtt haaptsächlech op [[franséisch]] gemaach, an dat an enger spezieller [[Heraldik|heraldescher]] Sprooch, déi vum [[Alfranséisch|Alfranséischen]] ofgeleet ass a fir Laien net onbedéngt ze verstoen ass. An dëser alphabetescher Lëscht vun de franséische Fachbegrëffer sinn déi heefegst Ausdréck ze fannen, déi am ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'' ze fanne sinn a sech deemno haaptsächlech op d'[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Lëtzebuerger Wopen]] bezéien. Wann e lëtzebuergeschen Ausdrock fir de franséische Fachbegrëff besteet, ass deen an der 2. Kolonn uginn. Déi drëtt Kolonn gëtt eng Auswiel vun de Lëtzebuerger Gemengen un, an deenen déi beschriwwe Figur virkënnt. An der Kolonn vun den Erklärunge stinn tëscht Klameren () a ''schif'' geschriwwen Detailer zur Illustratioun an der leschter Kolonn.{{AbcIndex}} == A == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Abyme (''oder'' cœur) |Häerzschëld | |Zentrum vum Schëld (''de sinople à la croix engrêlée d'argent, à l'écusson du champ chargé d'une croix de Malte de gueules brochant sur le tout en '''abyme''''') |[[Fichier:Blason ville fr Villers-l'Hôpital (Pas-de-Calais).svg|center|center|50px|]] |- |Accorné | | |Gëtt vun engem Déier gesot, deem seng Haren eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper<br>(…''deux rencontres de bœuf de gueules, '''accornés''' d'or''…) |[[Fichier:Blason ville fr Bussière-Boffy (Haute-Vienne).svg|center|center|50px|]] |- |Accosté | | |Gëtt vun engem vertikale Stéck oder enger vertikaler Figur gesot, déi op all Säit vu klengen Niewestécker begleet gëtt.<br>(…''croix fleurdelisée de gueules '''accostée''' en chef de deux béquilles de Saint Antoine''…) |[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Adossé | | |Gëtt vun zwéin Déieren oder Géigestänn gesot, déi Réck géint Réck duergestallt sinn<br>(…''deux bars '''adossés''' d'argent''…) |[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Affronté | | |Gëtt vun zwéin Déieren oder Figure gesot, déi Gesiicht géint Gesiicht duergestallt sinn<br>(…''deux aigles '''affrontées''' d'argent''…) |[[Fichier:Blason famille fr Vedel II.svg|center|50px|]] |- |Aigle |Aadler |[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]], [[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]], [[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]] |Beim Aadler ass et komplett irrelevant, ob d'Flillekespëtzen op de Schëldkapp oder op d'Basis vum Schëld weisen; dat ass einfach eng Fro vun der Moud jee no der Zäit. An de fréisten Zäiten hat den Aadler seng Flilleken ëmmer erofgelooss. Wann dat heiansdo a spéideren Armoriallen spezifizéiert gëtt, dann ass dat eleng doduerch bedéngt, datt verschidde Familljen eng archaesch Form bäibehalen hunn<br>(''d'argent à l'<nowiki/>'''aigle''' de sable'' …) |[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Aiguisé | | |Gëtt vum Poul a vum Kräiz gesot, wann de Fouss spatz ausgezunn ass<br>(''d'or aux trois pals '''aiguisés''' de sable'') |[[Fichier:Blason ville fr Brie 02.svg|center|50px|]] |- |Alérion | | |Klengen Aadler ouni Schniewel an ouni Patten<br>(''… accompagné de trois '''alérions''' d'or''.) |[[Fichier:Blason de la famille de Moustier.svg|center|50px|]] |- |Alésé | | |Gëtt vun heraldesche Stécker gesot, déi esou verkierzt sinn, datt se d'Ränner vum Schëld net beréieren<br>(''d'argent au sautoir '''alésé''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Sautoir alésé.svg|center|50px|]] |- |Anille | |[[Gemeng Steesel|Steesel]], [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] |Eise vum Millesteen a Form vun zwéin Deeler vun engem Krees, déi duerch zwéi Stief matenee verbonne sinn. A belschen oder hollännesche Wopen hunn se eng aner Form<br>(''d'argent à l''''anille''' de gueules'') |[[Fichier:Anille.svg|center|50px|]] |- |Argent |[[Sëlwer (Faarf)|Sëlwer]] | |Ee vun den zwéi Metaller, déi an der Heraldik benotzt ginn<br>(''an enger schwaarz-wäisser Duerstellung: eidelt Feld'') |[[Fichier:Heraldic Shield Argent.svg|center|50px|]] |- |Armé | | |Gëtt vun engem Déier gesot, deem seng Krallen eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper (''d'or au lion de sable, '''armé''' de gueules'') |[[Fichier:Blason Es famille Berrospe (Navarre).svg|center|50px|]] |- |Armes de l'écu (aux) | | |Bedeit, datt de ganze Wopen op engem Objet, Bannière, asw. widderholl gëtt. (…''deux lions léopoardés tenant des bannières '''aux armes de l'écu'''''…) |[[Fichier:Armoiries de la Maison de Bousies.png|center|70px|]] |- |Arraché |Erausgerappt | |Gëtt vun enger Planz oder engem Bam gesot, dee mat de Wuerzelen duergestallt gëtt. Gëtt och vum Kapp oder Glidder vun Déiere gesot, déi ausgesinn, wéi wa se mat Force erausgerappt gi wären.<br>(''d'argent au hêtre '''arraché''' de sinople'')<br>(…d''e gueules à la tête de loup '''arraché''' d'argent au 3)''…) |[[Fichier:CHE Fey COA.svg|center|50px|]]<br> [[Fichier:Blason Vitray.svg|center|50px|]] |- |Azur |[[Blo]] | |Ee vun de véier Haaptemailer, déi an der Heraldik benotzt ginn<br>(''an enger schwaarz-wäisser Duerstellung: horizontal Linnen'') |[[Fichier:Heraldic_Shield_Azure.svg|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == B == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Bande |Sträif |[[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Käerch|Käerch]], [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden]], [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]], [[Gemeng Viichten|Viichten]] |Éierbaart Stéck (''pièce honorable''), dat duerch d'Fläch tëscht zwou parallellen diagonale Linne gebilt gëtt, déi sech vum rietsen Eck vum Haapteck bis an de lénkse Wénkel vun der Spëtzt erstrecken (''d'argent à la '''bande''' de gueules'') |[[Fichier:Armoiries seigneurs d'Ansembourg 1.svg|center|50px|]] |- |Bandé | |[[Gemeng Mompech|Mompech]] |Gedeelt an eng gerued Zuel vun heraldesch Faarwen, ofwiesselnd an der Richtung vun der Bande. Wann d'Zuel vun de Stécker net ugin ass, sinn et der ëmmer sechs (… '''''bandé''' d'or et d'azur de six pièces…'') |[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|zentréiert|55x55px]] |- |Bar | |[[Gemeng Duelem|Duelem]], [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] |E Fësch, eng Aart Saumon (''en chef d'azur à deux '''bars''' adossés d'or'') |[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|center|50px|]] |- |Barre | | |Éierbaart Stéck, dat duerch d'Fläch tëscht zwou parallellen diagonale Linne gebilt gëtt, déi sech vum lénksen Eck vum Haapteck bis an de rietse Wénkel vun der Spëtzt erstrecken (''d'argent à la '''barre''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Barre.svg|center|50px|]] |- |Barré | | |Gedeelt an eng gerued Zuel, an der Richtung vun der Barre |<!--[[Fichier:xy|center|50px|]]--> |- |Bastillé | | |Gëtt vu Stécker gesot, vun deenen den ënnescht Bord gezackt ass (… ''au chef '''bastillé''' d'argent'') |[[Fichier:Blason l Argentière-la-Bessée.svg|center|50px|]] |- |Bâton | | |Schmuel Bande oder Cotice (''d'argent à un '''bâton''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Baton.svg|center|50px|]] |- |Becqué | | |Gëtt vun engem Vull gesot, deem säi Schniewel eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper (… ''trois merles de sable '''becqués''' et membrés de gueules'' …) |[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Besant | |[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen]], [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] |Ronn Figur, aus Gold oder Sëlwer (Mënz) (…''chargé de trois '''besants''' mal ordonnés'' …) |[[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Billette | |[[Gemeng Walfer|Walfer]] |Rechteckeg Figur, normalerweis vertikal gesat (… ''accompagné de sept '''billettes''' aussi de gueules posées en orle'' …) |[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|center|50px|]] |- |Bordé | | |Gëtt vun éierbare Stécker gesot, vun deenen de Bord eng aner Faarf huet (… ''d'or à trois écussons de vair '''bordés''' de gueules'') |[[Fichier:Blason famille fr de Fontaines 2.svg|center|50px|]] |- |Bordure | |[[Gemeng Dippech|Dippech]], [[Gemeng Ell|Ell]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]], [[Gemeng Miersch|Miersch]], [[Gemeng Réiser|Réiser]], [[Gemeng Suessem|Suessem]] |Éierbaart Stéck, dat de Bord vum Schëld ëmgëtt (''de gueules au griffon d'or, à la '''bordure''' de sable'') |[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Boutonné | | |Gëtt vun enger Blumm gesot, där hir Mëtt eng aner heraldesch Faarf huet (… ''deux coquelicots de gueule '''boutonnés''' de sable'' …) |[[Fichier:Blason ville fr Le Trévoux (Finistère).svg|center|50px|]] |- |Bretessé | | |Bezitt sech op heraldesch Stécker, déi op alle Säite gezackt sinn, mat den Zacken op béide Säiten direkt vis-à-vis vuneneen. Stécker gi '''contre-bretessé''' beschriwwen, wann d'Zacken op enger Säit mat de Lächer op der anerer ausgeriicht sinn<br>(''de sinople au pal '''bretessé''' d'argent'')<br>(…''fascé '''contre-bretessé''' d'or et d'azur de quatre pièces''…) |[[Fichier:Blason ville fr Nébias (Aude).svg|center|50px|]]<br>[[Fichier:Blason fr ville La Selle-en-Hermoy (Loiret).svg|center|50px|]] |- |Brisé | | |1) e futtissen Objet oder 2) e Wopen, an deem eppes futti oder anescht gemaach gouf, fir en esou vum Wope vun enger anerer Branche vun der selwechter Famill z'ënnerscheeden (''d'argent, au chevron '''brisé''' par le haut, de sable'' …) |[[Fichier:Blason Famille Brian.svg|center|50px|]] |- |Brochant | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, dat iwwer déi aner Stécker leeft (''burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur '''brochant'''''…) |[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|center|50px|]] |- |Burelle ou burèle | |[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], [[Gemeng Réimech|Réimech]] |Reduzéiert Fasce (''d'argent à cinq '''burelles''' d'azur au lion de gueules…'') |[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|zentréiert|55x55px]] |- |Burelé | |[[Gemeng Biissen|Biissen]], [[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen]], [[Gemeng Biermereng|Biermereng]], [[Esch-Uelzecht]], [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]], [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]], [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], [[Gemeng Heischent|Heischent]], [[Gemeng Néngsen|Néngsen]], [[Gemeng Noumer|Noumer]], [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden]], [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Useldeng|Useldeng]], [[Gemeng Viichten|Viichten]], [[Gemeng Wal|Wal]], [[Gemeng Wolz|Wolz]] |E Fascé, mat 10 oder méi Stécker<br>('''''Burelé''' d'argent et sable de dix pièces'') |[[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == C == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Canette | | |Kleng Int (… ''au chef d'azur chargé de trois '''canettes''' d'argent'') |[[Fichier:Blason de la chartreuse de Saïx (Castres).svg|center|50px|]] |- |Canton | | |Quadratescht Stéck dat een Eck vum Schëld anhëlt (''d'or aux trois pals de gueules, au canton d'hermine''…) De ''Canton'' ass méi kleng wéi de ''Franc-canton'', deen selwer méi kleng ass wéi de ''Franc-quartier'' |[[Fichier:Blason ville be Retie.svg|center|50px|]] |- |Carnation | | |Faarf vun der Haut |[[Fichier:Heraldic Shield Carnation.svg|center|50px|]] |- |Champ | | |Fläch vum Schëld | |- |Champagne | | |Éierbaart Stéck, dat den ënneschten Drëttel oder Véierel vum Schëld anhëlt (''d'argent à la '''champagne''' de gueules'') |[[Fichier:Type pièce Champagne.svg|center|50px|]] |- |Chapé | |[[Gemeng Rammerech|Rammerech]], [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] |Gëtt vum Schëld gesot, wann et vun zwou diagonale Linne gedeelt gëtt, déi an der Mëtt vum ieweschte Bord openeen treffen. Wann dës Linnen ofgerënnt sinn, gëtt vu ''chapé-ployé'' geschwat. (… ''de sable (…) '''chapé''' d'or à deux losanges de sable''…) |[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|center|50px|]] |- |Chargé | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, op deem Objete placéiert ginn (… ''bordure de sable '''chargée''' de huit socs de charrue d'or'') |[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Chaussé | | |Géigendeel vum ''Chapé''; déi zwou Linne gi vun den zwéin Ecker am Kapp fort an treffen an der Mëtt vun der Spëtzt openeen ('''''chaussé''' d'argent et d'azur'') |[[Fichier:Type partition Chaussé.svg|center|50px|]] |- |Chef | |[[Gemeng Beefort|Beefort]], [[Gemeng Bech|Bech]], [[Gemeng Bierg|Bierg]], [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]], [[Gemeng Eschweiler|Eschweiler]], [[Gemeng Géisdref|Géisdref]], [[Gemeng Kautebaach|Kautebaach]], [[Gemeng Käerch|Käerch]], [[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]], [[Gemeng Klierf|Klierf]], [[Gemeng Leideleng|Leideleng]], [[Gemeng Mamer|Mamer]], [[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]], [[Gemeng Munzen|Munzen]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]], [[Gemeng Noumer|Noumer]], [[Gemeng Rammerech|Rammerech]], [[Gemeng Schëtter|Schëtter]], [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]], [[Gemeng Tënten|Tënten]], [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]], [[Gemeng Walfer|Walfer]], [[Gemeng Wanseler|Wanseler]], [[Gemeng Wëlwerwolz|Wëlwerwolz]], [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] |Éierbaart Stéck, dat ongeféier den ieweschten Drëttel vum Schëld, tëscht dem ieweschte Bord an enger horizontaler Linn, anhëlt (… ''au chef de gueules '''chargé''' d'un chien braque d'argent''…) |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Chevron | |[[Gemeng Ell|Ell]], [[Gemeng Furen|Furen]], [[Gemeng Rëmerschen|Rëmerschen]], [[Weiler zum Tuer]] |Éierbaart Stéck, dat duerch d'Kombinatioun vun enger ''Bande'' an enger ''Barre'' geformt gëtt, déi an engem spatze Wénkel an der Mëtt vum ieweschte Bord vum Schëld openeen treffen (''d'argent au '''chevron''' de gueules'' …) |[[Fichier:Coat of arms schengen luxbrg.png|center|50px|]] |- |Chevronné | | |Mat ofwiesselnde Chevronë bedeckt, an enger gerueder Zuel ('''''chevronné''' d'or et de gueules de six pièces'') |[[Fichier:Blason famille fr d'Aché.svg|center|50px|]] |- |Cœur | | |En Häerz an der Form wéi op enger Spillkaart (''d'argent semé de '''cœurs''' de gueule'') |[[Fichier:Coeurs semé.png|center|50px|]] |- |Cœur (ou abîme) | | |Mëtt vum Schëld (kuckt: Abyme) | |- |Colleté | | |Gëtt vun Déiere gesot, déi en Halsband unhunn (… ''chargé d'un chien braque d'argent '''colleté''' de sable'') |[[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Comble | | |E ''Chef'', deen an der Héicht staark reduzéiert ass (… ''au '''comble''' d'or chargé de trois ponts d'une arche de gueules''…) |[[Fichier:Blason ville fr Quièvrecourt (Seine-Maritime).svg|center|50px|]] |- |Componé | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, dat a véiereckeg Deeler mat ofwiesselnde Faarwen opgedeelt ass (… ''au pal '''componé''' de gueules et d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Thonne-la-Long 55.svg|center|50px|]] |- |Contourné | | |Gëtt vun engem Déier oder enger Figur gesot déi no lénks (''sénestre'') kuckt (ongewéinlech) (''d'or au lion '''contourné''' de gueules'') |[[Fichier:Blason-or-lion-contourne-gueules.svg|center|50px|]] |- |Contre-écartelé | | |Gëtt vun engem ''Écartelé'' (a véier gedeelt) gesot, deen nees eng Kéier a véier gedeelt ass (''écartelé, au 1 et 4 '''contre-écartelé''' d'or et de gueules'' …) |[[Fichier:Blason ville fr Palisse (Corrèze).svg|center|50px|]] |- |Contre-passant | | |Gëtt vun Déire gesot déi iwwerenee stinn a vun deenen eent no lénks an dat anert no riets gedréint ass (''d'or à trois loups de sable, lampassés de gueules '''contre-passants''' l'un sur l'autre'') |[[Fichier:Blason ville fr Vœlfling-lès-Bouzonville 57.svg|center|50px|]] |- |Coquille | | |Muschel; an eise Géigenden handelt et sech ëmmer ëm eng Jakobsmuschel (…''en pointe d'une '''coquille''' de sable'') |[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|center|50px|]] |- |Cotice | | |Eng schmuel ''Bande''. Eng ''Cotice en barre'' ass eng schmuel ''Barre'' (''de gueules à cinq '''cotices''' d'argent'') |[[Fichier:Blason-gueules-5-cotices-argent.svg|center|50px|]] |- |Coticé | | |1) Wann e Schëld op d'mannst 10 Banden huet oder 2) en éierbaart Stéck (''Bande'', ''Fasce'', ''Barre'' oder ''Chevron'') dat tëscht zwou ''Coticen'' an der selwechter Richtung gesat ass (''parti, au 1er, '''coticé''' d'or et de gueules de douze pièces'')<br> (''d'argent à la bande de gueules, '''coticée''' d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Servières-le-Château.svg|center|50px|]]<br> [[Fichier:Armoiries Geisen de Bitbourg.svg|center|50px|]] |- |Coupé | | |Gëtt vum Schëld gesot, wann et mat enger horizontaler Linn an zwéi gläich Deeler opgedeelt ass ('''''coupé''' d'argent et d'azur'') |[[Fichier:Type partition Coupé.svg|center|50px|]] |- |Coupeau | | |Bezeechnung fir d'Spëtzte vun engem Hiwwel, engem Bierg oder engem Fiels (… ''posé sur un '''coupeau''' de sinople'' …) |[[Fichier:Blason de la ville de Geishouse (68).svg|center|50px|]] |- |Cousu | | |Gëtt vun engem éierbare Stéck gesot wann – entgéint der Reegel – Metall op Metall oder Email op Email gesat ass (… ''au chef '''cousu''' de gueules chargé de trois étoiles d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Tremolat 24.svg|center|50px|]] |- |Crampon | |[[Gemeng Mamer|Mamer]] |Eng Zort Krop, deen aus engem längelzegen zentrale Stéck besteet, mat op all Enn engem Zack; dee rietsen (dextre) weist no uewen an dee lénksen (senestre) no ënnen (… ''au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux '''crampons''' de gueule'') |[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|center|50px|]] |- |Crénelé | | |Gëtt vun engem Stéck gesot, deem seng Ränner an der Richtung vum ''Chef'' gezackt sinn (''d'or à la fasce '''crénelée''' de gueules'') |[[Fichier:Heraldique Attr Crénelé.svg|center|50px|]] |- |Croisettes | | |Kleng Kräizer (… ''au chef d'azur à la perle (…) accosté de deux '''croisettes''' d'argent'') |[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|center|50px|]] |- |Croix |Kräiz | |Dat gewéinlecht Kräiz besteet aus dem zesummegesate ''Pal'' an der ''Fasce'' (… ''à la '''croix''' de gueueles brochant chargés d'une '''croix ancrée''' d'or'') |[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == D == {| class="wikitable" !width="110px" |Begrëff !width="110px" |Lëtzebuergesch Bezeechnung !width="180px" |Presenz am Wope vun der Gemeng … !width="650px" |Erklärung !width="50px" |Beispill |- |Défendu | | |Gëtt vun engem Wëllschwäin oder Elefant gesot, deem seng Zänn oder Stousszänn eng aner Faarf hunn ewéi de Rescht vum Kierper (…''au'' ''sanglier de sable '''défendu''' (…) de gueules…'') |[[Fichier:Blason ville fr Talence (Gironde).svg|center|50px|]] |- |Denché | | |Gëtt vu Stécker oder Partitioune gesot, deenen hir iewescht an/oder ënnescht Borde spatz sinn (''de sable, au chef '''denché''' d’or'') |[[Fichier:Blason ville fr Beaurieux (Nord).svg|center|50px|]] |- |Dentelé | | |Wéi Dentelé, awer méi kleng (''de sable au chef '''dentelé''' d'or'') |[[Fichier:Blason ville fr Percy (Manche).svg|center|50px|]] |- |Dextre |riets | |Déi riets Säit vum Schëld (gekuckt vun deem, deen d'Schëld dréit, deemno lénks wann een vu vir drop kuckt) | |- |Dextrochère | | |Aarm an Ënneraarm déi gebéit sinn, prinzipiell vu riets (''dextre'') vum Schëld a Richtung lénks (''sénestre'') (gëtt dacks verwiesselt mat ''sénestrochère'') (''…de gueules au '''dextrochère''' mouvant du côté senestre'') |[[Fichier:Blason famille fr du Chastelier.svg|center|50px|]] |- |Diapré | | |Fräi erfonnt Arabesken (Ornamenter) déi grouss unis Flächen dekoréieren ('''''diapré''' d'argent à deux cadrils de gueules''…) |[[Fichier:Blason de la ville de Rixheim (68).svg|center|50px|]] |- |Divise | |[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] |Schmuel Fasce (''au chef de sable chargé d'un lambel d'argent et soutenu d'une '''divise''' du second émail'') |[[Fichier:Blason de la famille BERUCK.svg|center|50px|]] |- |Doloire | | |Eng Zort Aaxt oder Beil, dat geduecht ass fir d'''Daube'' ([[Däitsch|de]].) vu Fässer ze beschaffen (''d'argent à la '''doloire''' de gueules surmontée d'un lambel du même'') |[[Fichier:Blason Longvillers.svg|center|50px|]] |} [[#top|↑ erop]] == E == [[#top|↑ erop]] == F == [[#top|↑ erop]] == G == [[#top|↑ erop]] == H == [[#top|↑ erop]] == I == [[#top|↑ erop]] == J == [[#top|↑ erop]] == K == [[#top|↑ erop]] == L == [[#top|↑ erop]] == M == [[#top|↑ erop]] == N == [[#top|↑ erop]] == O == [[#top|↑ erop]] == P == [[#top|↑ erop]] == Q == [[#top|↑ erop]] == R == [[#top|↑ erop]] == S == [[#top|↑ erop]] == T == [[#top|↑ erop]] == U == [[#top|↑ erop]] == V == [[#top|↑ erop]] == W == [[#top|↑ erop]] == X == [[#top|↑ erop]] == Y == [[#top|↑ erop]] == Z == [[#top|↑ erop]] == Quell == * [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Dictionnaire des principaux termes du blasonement'', In: ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', 1989, [[Jean-Albert Fisch]], Lëtzebuerg, 1989, ISBN 2-87969-000-5, S. 16 – 19 == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Heraldik]] [[Kategorie:Lëschten|Heraldesch Begreffer]] syy6gu3tkxsnu3081zfeojwrmm4gip5 4 176066 2682926 2682910 2026-06-27T12:03:47Z Zinneke 34 /* Reegelen */ 2682926 wikitext text/x-wiki '''DESEN TEXT ASS ABLECKLECH NACH AN DER DISKUSSIOUNSPHAS''' ''Maacht är proposéiert Ännerungen direkt am Text hei drënner, an erkläert se kuerz am Kommentar oder, wann néideg, op der Diskussiounssäit.'' +++ Baséiert op enger Iwwersetzung (net komplett) vun [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]] +++ == Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz == D'Wikipedia ass e Projet mat Inhalter, déi '''vu Mënsche fir Mënsche''' recherchéiert a geschriwwe ginn. Et ass dofir grondsäatzlech net erwënscht, bei der Kreatioun vun Inhalter op der Wikipedia vu [[Generatiivt KI-Modell|generativer kënschtlecher Intelligenz]] (kuerz: KI) Gebrauch ze maachen, mat e puer wéinegen Ausnamen, déi hei drënner opgezielt ginn. === Reegelen === Et ass '''ausdrécklech verbueden''' Texter, déi vu [[Large Language Model|Large Language Models]] (LLM) generéiert oder beaarbecht goufen, op den Artikelsäiten ze publizéieren. Et gëtt vu jidderengem, deen op Wikipedia schreift, erwaart, dass e seng enzyklopeedesch Texter ''selwer schreift''. Benotzer, bei deene widderhuelt festgestallt gouf, dass se Texter publizéiert hunn, déi vun LLM generéiert goufen, kënnen ouni Zäitlimitt gespaart ginn. Et ass och verbueden, Tools anzesetzen, déi Texter an den Artikelen ännere ginn, ouni dass e Mënsch all eenzel Ännerung validéiert hätt. KI-generéiert Texter op anere Websäite si ''keng'' Referenzen fir Aussoen a Wikipedia-Artikelen an dierfen net als sollech gebraucht ginn. KI ass nëmme bei dësen Ausnamefäll zougelooss: * KI-generéiert Biller sollen am Prinzip ''net'' gebraucht ginn (Biller solle weise wat ass); Ausname wieren z.B. där fir en Artikel iwwer KI-generéiert Biller ze illustréieren. Soss muss grondsätzlech den eventuelle Asaz vun esou Biller an aneren Artikelsäiten virdrun op der Diskussiounssäit vun deem Artikel diskutéiert an approuvéiert gi sinn, ier dat Bild do agesat kéint ginn. Och Biller, déi duerch KI ''beaarbecht'' goufen, musse virdrun diskutéiert ginn. KI-generéiert Biller mussen ëmmer kloer als sollech identifizéiert sinn. ''[... Verweis/Zesummefaasung vun de Grondsätz vu Commons dozou]''. Wat grondsätzlech net erlaabt ass, ass e Sujet, zu deem et kee "richtegt" Bild gëtt (z.B. e Portrait) mat engem KI-generéierte Bild z'illustréieren. * [[Maschinell Iwwersetzung]]en, z.B. aus anere Wikipedia-Sproochversiounen, sinn nëmme vu Benotzer erlaabt, déi schon XX Ännerungen hei op der Wikipedia gemaach hunn (a vun deenen ee gesäit, dass se Lëtzebuergesch kënnen). Si musse komplett an am Fong vun deem, deen se publizéiert, iwwerlies ginn, wat hir inhaltlech a sproochlech Korrektheet betrëfft, besonnesch och bei de Referenzen (keng Fantasie-Iwwersetzunge vun Titele vu Publikatiounen, asw.) Dat setzt viraus, dass den Auteur souwuel d'Source-Sprooch wéi och d'Zilsprooch (an dësem Fall d'Lëtzebuergescht) perfekt beherrscht, fir falsch Fakten oder falsch Sprooch kënne selwer z'identifizéiern an ze verbesseren. * ... l7e6ean82ozi4xnsv819slrs8mdnzy0 2682927 2682926 2026-06-27T12:10:12Z GilPe 14980 Layout 2682927 wikitext text/x-wiki {{Ufank Kader|Giel}} '''DËSEN TEXT ASS ABLÉCKLECH NACH AN DER DISKUSSIOUNSPHAS''' {{Enn Kader}} ''Maacht är proposéiert Ännerungen direkt am Text hei drënner, an erkläert se kuerz am Kommentar oder, wann néideg, op der Diskussiounssäit.'' +++ Baséiert op enger Iwwersetzung (net komplett) vun [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]] +++ == Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz == D'Wikipedia ass e Projet mat Inhalter, déi '''vu Mënsche fir Mënsche''' recherchéiert a geschriwwe ginn. Et ass dofir grondsäatzlech net erwënscht, bei der Kreatioun vun Inhalter op der Wikipedia vu [[Generatiivt KI-Modell|generativer kënschtlecher Intelligenz]] (kuerz: KI) Gebrauch ze maachen, mat e puer wéinegen Ausnamen, déi hei drënner opgezielt ginn. === Reegelen === Et ass '''ausdrécklech verbueden''' Texter, déi vu [[Large Language Model|Large Language Models]] (LLM) generéiert oder beaarbecht goufen, op den Artikelsäiten ze publizéieren. Et gëtt vu jidderengem, deen op Wikipedia schreift, erwaart, dass e seng enzyklopeedesch Texter ''selwer schreift''. Benotzer, bei deene widderhuelt festgestallt gouf, dass se Texter publizéiert hunn, déi vun LLM generéiert goufen, kënnen ouni Zäitlimitt gespaart ginn. Et ass och verbueden, Tools anzesetzen, déi Texter an den Artikelen ännere ginn, ouni dass e Mënsch all eenzel Ännerung validéiert hätt. KI-generéiert Texter op anere Websäite si ''keng'' Referenzen fir Aussoen a Wikipedia-Artikelen an dierfen net als sollech gebraucht ginn. KI ass nëmme bei dësen Ausnamefäll zougelooss: * KI-generéiert Biller sollen am Prinzip ''net'' gebraucht ginn (Biller solle weise wat ass); Ausname wieren z.B. där fir en Artikel iwwer KI-generéiert Biller ze illustréieren. Soss muss grondsätzlech den eventuelle Asaz vun esou Biller an aneren Artikelsäiten virdrun op der Diskussiounssäit vun deem Artikel diskutéiert an approuvéiert gi sinn, ier dat Bild do agesat kéint ginn. Och Biller, déi duerch KI ''beaarbecht'' goufen, musse virdrun diskutéiert ginn. KI-generéiert Biller mussen ëmmer kloer als sollech identifizéiert sinn. ''[... Verweis/Zesummefaasung vun de Grondsätz vu Commons dozou]''. Wat grondsätzlech net erlaabt ass, ass e Sujet, zu deem et kee "richtegt" Bild gëtt (z.B. e Portrait) mat engem KI-generéierte Bild z'illustréieren. * [[Maschinell Iwwersetzung]]en, z.B. aus anere Wikipedia-Sproochversiounen, sinn nëmme vu Benotzer erlaabt, déi schon XX Ännerungen hei op der Wikipedia gemaach hunn (a vun deenen ee gesäit, dass se Lëtzebuergesch kënnen). Si musse komplett an am Fong vun deem, deen se publizéiert, iwwerlies ginn, wat hir inhaltlech a sproochlech Korrektheet betrëfft, besonnesch och bei de Referenzen (keng Fantasie-Iwwersetzunge vun Titele vu Publikatiounen, asw.) Dat setzt viraus, dass den Auteur souwuel d'Source-Sprooch wéi och d'Zilsprooch (an dësem Fall d'Lëtzebuergescht) perfekt beherrscht, fir falsch Fakten oder falsch Sprooch kënne selwer z'identifizéiern an ze verbesseren. * ... 365cx59s9kdjcu2b64mt7cm0uudwphl 2682929 2682927 2026-06-27T12:19:23Z GilPe 14980 Korr. 2682929 wikitext text/x-wiki {{Ufank Kader|Giel}} '''DËSEN TEXT ASS ABLÉCKLECH NACH AN DER DISKUSSIOUNSPHAS''' {{Enn Kader}} ''Maacht är proposéiert Ännerungen direkt am Text hei drënner, an erkläert se kuerz am Kommentar oder, wann néideg, op der Diskussiounssäit.'' +++ Baséiert op enger Iwwersetzung (net komplett) vun [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]] +++ == Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz == D'Wikipedia ass e Projet mat Inhalter, déi '''vu Mënsche fir Mënsche''' recherchéiert a geschriwwe ginn. Et ass dofir grondsätzlech net erwënscht, bei der Kreatioun vun Inhalter op der Wikipedia vu [[Generatiivt KI-Modell|generativer kënschtlecher Intelligenz]] (kuerz: KI) Gebrauch ze maachen, mat e puer wéinegen Ausnamen, déi hei drënner opgezielt ginn. === Reegelen === Et ass '''ausdrécklech verbueden''' Texter, déi vu [[Large Language Model|Large Language Models]] (LLM) generéiert oder beaarbecht goufen, op den Artikelsäiten ze publizéieren. Et gëtt vu jidderengem, deen op Wikipedia schreift, erwaart, dass e seng enzyklopeedesch Texter ''selwer schreift''. Benotzer, bei deene widderhuelt festgestallt gouf, dass se Texter publizéiert hunn, déi vun LLM generéiert goufen, kënnen ouni Zäitlimitt gespaart ginn. Et ass och verbueden, Tools anzesetzen, déi Texter an den Artikelen ännere ginn, ouni dass e Mënsch all eenzel Ännerung validéiert hätt. KI-generéiert Texter op anere Websäite si ''keng'' Referenzen fir Aussoen a Wikipedia-Artikelen an dierfen net als sollech gebraucht ginn. KI ass nëmme bei dësen Ausnamefäll zougelooss: * KI-generéiert Biller sollen am Prinzip ''net'' gebraucht ginn (Biller solle weise wat ass); Ausname wieren z.B. där fir en Artikel iwwer KI-generéiert Biller ze illustréieren. Soss muss grondsätzlech den eventuelle Asaz vun esou Biller an aneren Artikelsäite virdrun op der Diskussiounssäit vun deem Artikel diskutéiert an approuvéiert gi sinn, ier dat Bild do agesat kéint ginn. Och Biller, déi duerch KI ''beaarbecht'' goufen, musse virdrun diskutéiert ginn. KI-generéiert Biller mussen ëmmer kloer als sollech identifizéiert sinn. ''[... Verweis/Zesummefaassung vun de Grondsätz vu Commons dozou]''. Wat grondsätzlech net erlaabt ass, ass e Sujet, zu deem et kee "richtegt" Bild gëtt (z.B. e Portrait) mat engem KI-generéierte Bild z'illustréieren. * [[Maschinell Iwwersetzung]]en, z. B. aus anere Wikipedia-Sproochversiounen, sinn nëmme vu Benotzer erlaabt, déi schonn XX Ännerungen hei op der Wikipedia gemaach hunn (a vun deenen ee gesäit, dass se Lëtzebuergesch kënnen). Si musse komplett an am Fong vun deem, deen se publizéiert, iwwerlies ginn, wat hir inhaltlech a sproochlech Korrektheet betrëfft, besonnesch och bei de Referenzen (keng Fantasie-Iwwersetzunge vun Titele vu Publikatiounen, asw.) Dat setzt viraus, datt den Auteur souwuel d'Source-Sprooch wéi och d'Zilsprooch (an dësem Fall d'Lëtzebuergescht) perfekt beherrscht, fir falsch Fakten oder falsch Sprooch kënne selwer z'identifizéieren an ze verbesseren. * ... enuogktj4e9gnijsy4h5w6nfp6il3g0 5 176067 2682924 2682911 2026-06-27T11:59:07Z Zinneke 34 Neien Abschnitt /* Titel */ 2682924 wikitext text/x-wiki == Titel == Ech proposéieren de méi einfachen Titel "Wikipedia:Kenschtlech Intelligenz" (WP:KI). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:10, 27. Jun. 2026 (UTC) == Titel == Ech proposéieren de méi einfachen Titel "Wikipedia:Kenschtlech Intelligenz" (WP:KI). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:59, 27. Jun. 2026 (UTC) 84oimebx6gd3kwuzrf8fbcjgbqndi9j 2682925 2682924 2026-06-27T11:59:32Z Zinneke 34 2682925 wikitext text/x-wiki == Titel == Ech proposéieren de méi einfachen Titel "Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz" (WP:KI). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:10, 27. Jun. 2026 (UTC) tuc3dwptrt613stb8ttjria89osnudu 2682930 2682925 2026-06-27T12:20:13Z GilPe 14980 /* Titel */ Äntweren 2682930 wikitext text/x-wiki == Titel == Ech proposéieren de méi einfachen Titel "Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz" (WP:KI). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:10, 27. Jun. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:20, 27. Jun. 2026 (UTC) cggi9bctwbx2idaa72ckfcbxcfcne7b 2682937 2682930 2026-06-27T13:31:50Z Mobby 12 60927 /* Titel */ Äntweren 2682937 wikitext text/x-wiki == Titel == Ech proposéieren de méi einfachen Titel "Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz" (WP:KI). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:10, 27. Jun. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:20, 27. Jun. 2026 (UTC) ::{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 13:31, 27. Jun. 2026 (UTC) m1oc5le70b47fjuzyla45cf55ckba2y 2682938 2682937 2026-06-27T13:31:58Z Mobby 12 60927 2682938 wikitext text/x-wiki == Titel == Ech proposéieren de méi einfachen Titel "Wikipedia:Kënschtlech Intelligenz" (WP:KI). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:10, 27. Jun. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:20, 27. Jun. 2026 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 13:31, 27. Jun. 2026 (UTC) sb3gb0fl5nabt7wcmc82o0rye9co41o 0 176068 2682928 2682923 2026-06-27T12:10:56Z Puscas 735 .... 2682928 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer 1955 a gestuerwen den 30. Abrëll 1999,<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der Televisioun iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (Poliomyelitis) erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéider Liewen hat dat nach Folgen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer Aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserungen fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis am Lëtzebuerger Strofgesetzbuch, dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlungen vu volljärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir heterosexuell Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name=Land810227>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name=Forum99Paeder>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) a déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendungen produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Personen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfannen waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vu [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm "Rosa Lëtzebuerg", deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektion und Krankheit === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien [[HIV]]-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hien vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsinn géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet [[Aids]] zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radio- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'"Marche de l'Amour"organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. Den [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv [[Outing|geout]] huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt goufen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun Stop Aids Now (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an AIDS beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politesches Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och op parteipolitesch engagéiert, an zwar an der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften ze eliminéieren. Fir hien haten déi skandinavesch Länner, besonnesch Dänemark a Schweden, eng Virbildfunktioun well si schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtlechem Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als Ierwen anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi "Scheinehe" huet zwee Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet [[Aids]] dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtleche Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestueden konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen. <ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusionskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Folge vu senger AIDS-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikels 372bis === De jorelaange Kampf vun der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Strofgesetzbuch gefouert. D'Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiungen gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2024 gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet hie seng Bicher der Associatioun Rosa Lëtzebuerg verierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a queerer Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him benannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbewegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notizze fir all eenzel Radiosemissioun..<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Ofliewe spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäiten kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] 6ulwgdqfbfbdknv0vj7ytd4f8w3ztvc 2682931 2682928 2026-06-27T12:21:05Z Puscas 735 .... 2682931 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer 1955 a gestuerwen den 30. Abrëll 1999,<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der Televisioun iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (Poliomyelitis) erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéider Liewen hat dat nach Folgen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer Aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserungen fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis am Lëtzebuerger Strofgesetzbuch, dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlungen vu volljärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir heterosexuell Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name=Land810227>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name=Forum99Paeder>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) a déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendungen produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Personen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfannen waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vu [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm "Rosa Lëtzebuerg", deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektion und Krankheit === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien [[HIV]]-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hien vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsinn géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet [[Aids]] zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radio- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'"Marche de l'Amour"organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. Den [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv [[Outing|geout]] huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt goufen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun Stop Aids Now (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an AIDS beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politesches Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi skandinavesch Länner, besonnesch Dänemark a Schweden, eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als Ierwen anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi "Scheinehe" huet zwee Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet [[Aids]] dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtleche Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestueden konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen. <ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusionskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Folge vu senger AIDS-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikels 372bis === De jorelaange Kampf vun der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Strofgesetzbuch gefouert. D'Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiungen gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2024 gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet hie seng Bicher der Associatioun Rosa Lëtzebuerg verierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a queerer Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him benannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbewegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notizze fir all eenzel Radiosemissioun..<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Ofliewe spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäiten kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] nde2gospayrm1p5i7mmobefanq5zm8p 2682932 2682931 2026-06-27T12:22:52Z Puscas 735 .... 2682932 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer 1955 a gestuerwen den 30. Abrëll 1999,<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der Televisioun iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (Poliomyelitis) erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéider Liewen hat dat nach Folgen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer Aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserungen fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis am Lëtzebuerger Strofgesetzbuch, dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlungen vu volljärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir heterosexuell Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name=Land810227>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name=Forum99Paeder>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) a déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendungen produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Personen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfannen waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vu [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm "Rosa Lëtzebuerg", deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektion und Krankheit === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien [[HIV]]-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hien vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsinn géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet [[Aids]] zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radio- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'"Marche de l'Amour"organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. Den [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv [[Outing|geout]] huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt goufen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun Stop Aids Now (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an AIDS beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politesches Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi skandinavesch Länner, besonnesch Dänemark a Schweden, eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als Ierwen anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi "Scheinehe" huet zwee Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet [[Aids]] dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtleche Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestueden konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen. <ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusionskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Folge vu senger AIDS-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikels 372bis === De jorelaange Kampf vun der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Strofgesetzbuch gefouert. D'Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiungen gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2024 gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet hie seng Bicher der Associatioun Rosa Lëtzebuerg verierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a queerer Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him benannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbewegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notizze fir all eenzel Radiosemissioun..<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Ofliewe spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäiten kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] 75hqxln614nj7cnc8k454kj3ldbd1bi 2682933 2682932 2026-06-27T12:25:27Z Puscas 735 ..... 2682933 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer 1955 a gestuerwen den 30. Abrëll 1999,<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der Televisioun iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (Poliomyelitis) erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéider Liewen hat dat nach Folgen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserungen fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis am Lëtzebuerger Strofgesetzbuch, dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlungen vu volljärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir heterosexuell Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name=Land810227>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name=Forum99Paeder>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) a déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendungen produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Personen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfannen waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vu [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm "Rosa Lëtzebuerg", deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektion und Krankheit === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien [[HIV]]-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hien vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsinn géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet [[Aids]] zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radio- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'"Marche de l'Amour"organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. Den [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv [[Outing|geout]] huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt goufen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun Stop Aids Now (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an AIDS beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politesches Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi skandinavesch Länner, besonnesch Dänemark a Schweden, eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als Ierwen anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi "Scheinehe" huet zwee Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet [[Aids]] dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtleche Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestueden konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen. <ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusionskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Folge vu senger AIDS-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikels 372bis === De jorelaange Kampf vun der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Strofgesetzbuch gefouert. D'Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiungen gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2024 gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet hie seng Bicher der Associatioun Rosa Lëtzebuerg verierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a queerer Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him benannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbewegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notizze fir all eenzel Radiosemissioun..<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Ofliewe spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäiten kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] g2fhpb95svs81is0u3ejkwu86cokhof 2682935 2682933 2026-06-27T12:55:28Z GilPe 14980 Update amgaang 2682935 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer 1955 a gestuerwen den 30. Abrëll 1999,<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der Televisioun iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (Poliomyelitis) erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéider Liewen hat dat nach Folgen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserungen fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis am Lëtzebuerger Strofgesetzbuch, dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlungen vu volljärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir heterosexuell Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name=Land810227>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name=Forum99Paeder>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) a déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendungen produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Personen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfannen waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vu [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm "Rosa Lëtzebuerg", deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektion und Krankheit === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien [[HIV]]-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hien vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsinn géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet [[Aids]] zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radio- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'"Marche de l'Amour"organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. Den [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv [[Outing|geout]] huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt goufen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun Stop Aids Now (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an AIDS beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politesches Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi skandinavesch Länner, besonnesch Dänemark a Schweden, eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als Ierwen anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi "Scheinehe" huet zwee Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet [[Aids]] dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtleche Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestueden konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen. <ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusionskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Folge vu senger AIDS-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikels 372bis === De jorelaange Kampf vun der Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Strofgesetzbuch gefouert. D'Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiungen gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2024 gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet hie seng Bicher der Associatioun Rosa Lëtzebuerg verierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a queerer Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him benannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbewegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notizze fir all eenzel Radiosemissioun..<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Ofliewe spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäiten kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] pyjgshd0ww7hsasxceuiurzsrio3hkz 2682939 2682935 2026-06-27T14:25:14Z GilPe 14980 Upassungen 2682939 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer [[1955]] a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[1999]],<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der [[Televisioun]] iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (''Poliomyelitis'') erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéidere Liewen hat dat nach Follegen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'<nowiki/>''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserunge fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis vum [[Code pénal (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Strofgesetzbuch]], dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlunge vu Groussjärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir [[Heterosexualitéit|heterosexuell]] Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> {{Zitat|Sans préjudice de l'application de l'article 372, tout attentat à la pudeur, commis sans violence ni menaces par une personne ayant atteint l'âge de dix-huit ans accomplis, sur la personne ou à l'aide de la personne d'un mineur de même sexe âgé de moins de dix-huit ans accomplis, sera puni d'un emprisonnement de six mois à trois ans et d'une amende de cinq cent un à dix mille francs|Quell=|Quelle=Art. 51 – [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1971/11/12/n3/jo#art_51 Loi du 12 novembre 1971 relative à la protection de la jeunesse]}} Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Casino syndical Bouneweg|Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name="Land810227">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name="Forum99Paeder">{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) an déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendunge produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Persounen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfanne waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm „Rosa Lëtzebuerg“, deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektioun a Krankheet === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien HIV-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hie vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsi géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet Aids zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radios- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'« Marche de l'Amour » organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv geout huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt géifen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun [[Stop Aids Now]] (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an Aids beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politescht Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi [[Skandinavien|skandinavesch Länner]], besonnesch [[Dänemark]] a [[Schweden]], eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als [[Ierfschaft|Ierwen]] anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi „Scheinehe“ huet zwéin Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet Aids dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtlech Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestuede konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen.<ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusiounskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Follege vu senger Aids-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikel 372bis === De jorelaange Kampf vun der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Code civil gefouert<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1992/08/10/n3/jo#art_45|Titel=Loi du 10 août 1992 relative à la protection de la jeunesse|Gekuckt=27.06.2026|Datum=10.08.01992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/code/penal/20170401#art_372bis|Titel=Abrogé (L. 10 août 1992)|Gekuckt=27.06.2026|Datum=10.08.1992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiunge gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu" /> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1997/07/19/n1|Titel=Loi du 19 juillet 1997 complétant le code pénal en modifiant l'incrimination du racisme et en portant incrimination du révisionnisme et d'autres agissements fondés sur des discriminations illégales|Gekuckt=27.06.2026|Datum=19.07.1997|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2004<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/07/09/n3|Titel=Loi du 9 juillet 2004 relative aux effets légaux de certains partenariats|Gekuckt=27.06.2026|Datum=09.07.2004|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet d'Associatioun Rosa Lëtzebuerg seng Bicher der g'ierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a [[Queer|queerer]] Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him genannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbeweegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notize fir all eenzel Radiosemissioun.<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Doud spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäite kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] 6tsstm5jsypr9avejjrk84g9tqkd2dr 2682940 2682939 2026-06-27T14:27:20Z GilPe 14980 2682940 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer [[1955]] a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[1999]],<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der [[Televisioun]] iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (''Poliomyelitis'') erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéidere Liewen hat dat nach Follegen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'<nowiki/>''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserunge fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis vum [[Code pénal (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Strofgesetzbuch]], dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlunge vu Groussjärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir [[Heterosexualitéit|heterosexuell]] Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> {{Zitat|Sans préjudice de l'application de l'article 372, tout attentat à la pudeur, commis sans violence ni menaces par une personne ayant atteint l'âge de dix-huit ans accomplis, sur la personne ou à l'aide de la personne d'un mineur de même sexe âgé de moins de dix-huit ans accomplis, sera puni d'un emprisonnement de six mois à trois ans et d'une amende de cinq cent un à dix mille francs|Quell=|Quelle=Art. 51 – [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1971/11/12/n3/jo#art_51 Loi du 12 novembre 1971 relative à la protection de la jeunesse]}} Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Casino syndical Bouneweg|Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name="Land810227">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name="Forum99Paeder">{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) an déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendunge produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Persounen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfanne waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm „Rosa Lëtzebuerg“, deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektioun a Krankheet === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien HIV-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hie vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsi géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet Aids zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radios- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'« Marche de l'Amour » organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv geout huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt géifen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun [[Stop Aids Now]] (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an Aids beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politescht Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi [[Skandinavien|skandinavesch Länner]], besonnesch [[Dänemark]] a [[Schweden]], eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als [[Ierfschaft|Ierwen]] anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi „Scheinehe“ huet zwéin Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet Aids dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtlech Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestuede konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen.<ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusiounskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Follege vu senger Aids-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikel 372bis === De jorelaange Kampf vun der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Code civil gefouert<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1992/08/10/n3/jo#art_45|Titel=Loi du 10 août 1992 relative à la protection de la jeunesse|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=10.08.01992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/code/penal/20170401#art_372bis|Titel=Abrogé (L. 10 août 1992)|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=10.08.1992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiunge gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu" /> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1997/07/19/n1|Titel=Loi du 19 juillet 1997 complétant le code pénal en modifiant l'incrimination du racisme et en portant incrimination du révisionnisme et d'autres agissements fondés sur des discriminations illégales|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=19.07.1997|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2004<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/07/09/n3|Titel=Loi du 9 juillet 2004 relative aux effets légaux de certains partenariats|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=09.07.2004|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet d'Associatioun Rosa Lëtzebuerg seng Bicher der g'ierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a [[Queer|queerer]] Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him genannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbeweegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notize fir all eenzel Radiosemissioun.<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Doud spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäite kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] ku3p66jv3tpyysufhe9zucmg27tz7cy 2682944 2682940 2026-06-27T14:57:08Z Volvox 4050 /* */ + Komma [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]] 2682944 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer [[1955]], a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[1999]],<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der [[Televisioun]] iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (''Poliomyelitis'') erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéidere Liewen hat dat nach Follegen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'<nowiki/>''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserunge fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis vum [[Code pénal (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Strofgesetzbuch]], dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlunge vu Groussjärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir [[Heterosexualitéit|heterosexuell]] Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> {{Zitat|Sans préjudice de l'application de l'article 372, tout attentat à la pudeur, commis sans violence ni menaces par une personne ayant atteint l'âge de dix-huit ans accomplis, sur la personne ou à l'aide de la personne d'un mineur de même sexe âgé de moins de dix-huit ans accomplis, sera puni d'un emprisonnement de six mois à trois ans et d'une amende de cinq cent un à dix mille francs|Quell=|Quelle=Art. 51 – [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1971/11/12/n3/jo#art_51 Loi du 12 novembre 1971 relative à la protection de la jeunesse]}} Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Casino syndical Bouneweg|Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name="Land810227">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name="Forum99Paeder">{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) an déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendunge produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Persounen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfanne waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm „Rosa Lëtzebuerg“, deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektioun a Krankheet === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien HIV-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hie vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsi géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet Aids zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radios- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'« Marche de l'Amour » organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv geout huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt géifen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun [[Stop Aids Now]] (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an Aids beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politescht Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi [[Skandinavien|skandinavesch Länner]], besonnesch [[Dänemark]] a [[Schweden]], eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als [[Ierfschaft|Ierwen]] anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi „Scheinehe“ huet zwéin Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet Aids dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtlech Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestuede konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen.<ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusiounskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Follege vu senger Aids-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikel 372bis === De jorelaange Kampf vun der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Code civil gefouert<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1992/08/10/n3/jo#art_45|Titel=Loi du 10 août 1992 relative à la protection de la jeunesse|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=10.08.01992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/code/penal/20170401#art_372bis|Titel=Abrogé (L. 10 août 1992)|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=10.08.1992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiunge gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu" /> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1997/07/19/n1|Titel=Loi du 19 juillet 1997 complétant le code pénal en modifiant l'incrimination du racisme et en portant incrimination du révisionnisme et d'autres agissements fondés sur des discriminations illégales|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=19.07.1997|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2004<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/07/09/n3|Titel=Loi du 9 juillet 2004 relative aux effets légaux de certains partenariats|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=09.07.2004|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet d'Associatioun Rosa Lëtzebuerg seng Bicher der g'ierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a [[Queer|queerer]] Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him genannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbeweegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notize fir all eenzel Radiosemissioun.<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Doud spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäite kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] a27uq022nttmrd7us7j7dfl8h0fdjmp 2682946 2682944 2026-06-27T15:59:15Z Puscas 735 ..... 2682946 wikitext text/x-wiki {{Schabloun:Infobox Biographie}} De '''Marc Grond''', gebuer [[1955]], a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[1999]],<ref name=Tageblatt99Verstorben/> war e lëtzebuergeschen [[Homosexualitéit|Homosexuellenaktivist]]. Hie gëllt als Pionéier vum [[LGBT]]-Aktivismus zu Lëtzebuerg a war den éischte Lëtzebuerger, deen oppen op der [[Televisioun]] iwwer seng Homosexualitéit an [[Aids|Aidserkrankung]] geschwat huet.<ref name=Forum13WeberRosa>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/laengst-nicht-alles-rosa/ | Titel = Längst nicht alles rosa | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Patrick Weber | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327, Säit 54 | Sprooch = de }}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/pour-vivre-heureux-vivons-caches/ | Titel = « Pour vivre heureux, vivons cachés » | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Anonym, Bernard Thomas | Datum = 7. Mäerz 2013 | Editeur = Forum, N° 327 | Sprooch = fr}}</ref><ref>{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/y-a-t-il-du-frais-au-rayon-gay/ | Titel = Y a-t-il du frais au rayon gay ? | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Neu | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Froum N° 193 | Sprooch = fr }}</ref> == Liewen == === Famill a Beruff === Als Kand ass de Marc Grond u [[Kannerlämung]] (''Poliomyelitis'') erkrankt, wat säin [[Immunsystem]] dauerhaft geschwächt huet. Och a sengem spéidere Liewen hat dat nach Follgen op säi Gesondheetszoustand. Berufflech war hien als [[Erzéier]] an der Behënnertenhëllef täteg.<ref name=queer250515>{{Citation | URL = https://queer.lu/de/auf-der-suche-nach-marc-grond/ | Titel = Auf der Suche nach Marc Grond | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Joël Seiller | Datum = 15. Mee 2025 | Editeur = queer.lu | Sprooch = de }}</ref> === Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vum Kollektiv Spackelter === Dem Marc Grond säi politeschen Engagement huet ugefaangen, wéi hien 1979 mat e puer aneren aus dem [[Kollektiv Spackelter]] d'<nowiki/>''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' matgegrënnt huet. De Kollektiv Spackelter war en Zesummeschloss vu Mënschen, déi sech fir Verbesserunge fir sozial vernoléissegt Gruppen am Grand-Duché agesat hunn. D'''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' war déi éischt organiséiert Homosexuellebeweegung zu Lëtzebuerg. Dat zentraalt Zil vun der Grupp war d'Ofschafe vum Artikel 372bis vum [[Code pénal (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Strofgesetzbuch]], dee gläichgeschlechtlech sexuell Handlunge vu Groussjärege mat manner wéi 18-järegen ënner Strof gestallt huet, wärend fir [[Heterosexualitéit|heterosexuell]] Handlungen de Schutzalter bei 14 Joer louch. D'Aféiere vun deem Artikel am Joer 1971, gouf deemools vun alle politesche Parteie begréisst.<ref name=queer250515/><ref name=Land810227/><ref name=Land990507>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h3dqmx/pages/22/articles/DTL285 | Titel = Nachruf: Der Kampf geht weiter!| Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohner | Datum = 7. Mee 1999 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 19, Säit 22 | Sprooch = fr }}</ref> {{Zitat|Sans préjudice de l'application de l'article 372, tout attentat à la pudeur, commis sans violence ni menaces par une personne ayant atteint l'âge de dix-huit ans accomplis, sur la personne ou à l'aide de la personne d'un mineur de même sexe âgé de moins de dix-huit ans accomplis, sera puni d'un emprisonnement de six mois à trois ans et d'une amende de cinq cent un à dix mille francs|Quell=|Quelle=Art. 51 – [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1971/11/12/n3/jo#art_51 Loi du 12 novembre 1971 relative à la protection de la jeunesse]}} Trotz Widderstänn huet de Kollektiv Spackelter zum Beispill am Februar 1981 zu engem ëffentlechen Informatiounsowend am [[Casino syndical Bouneweg|Bouneweger Casino]] agelueden, bei deem ënner anerem en Dozent fir Sexualstrofrecht vun der Universitéit [[Mainz]] e Referat iwwer d'Geschicht vun der Diskriminéierung vun homosexuelle Bierger gehalen huet. De Marc Grond huet do d'Aarbechtsgrupp Homosexualitéit vertrueden.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/s5gbqpcdpd/pages/38/articles/DIVL714 | Titel = Das Tabu schrittweise brechen | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 12. Dezember 1985 | Editeur = Revue N° 50, Säiten 38-40 | Sprooch = de }}</ref><ref name="Land810227">{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dvf4r0/pages/4/articles/DTL243 | Titel = Am Rande: Die Abschaffung von Artikel 372bis | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = r.c. | Datum = 27. Februar 1981, Säit 4 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land | Sprooch = de }}</ref><ref name="Forum99Paeder">{{Citation | URL = https://www.forum.lu/article/paederasten-kaeffdaetscher-a-sou-sauereien/ | Titel = Diskriminierung: „Päderasten, Käffdätscher a sou Sauereien“ | Gekuckt = 27. Juni 2026 | Auteur = Claude Kohnen | Datum = 1. Juni 1999 | Editeur = Forum, N° 193, Säit 58 | Sprooch = de }}</ref> === Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg (IGHL) an déi éischt Hotline === 1987 huet de Marc Grond d'''Initiativgrupp Homosexualitéit Lëtzebuerg'' (IGHL) gegrënnt, déi déi éischt Telefonshotline fir Homosexueller am Land organiséiert huet.<ref name=Revue86>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dpk1rqpsd9/pages/20/articles/DIVL465 | Titel = Selbsthife gegen AIDS | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Fränz Mees | Datum = 13. Mäerz 1986 | Editeur = Revue N° 11, Säit 20-21 | Sprooch = de }}</ref> Theme wéi [[Coming Out]], Diskriminéierung an Haassried, mee och [[HIV]] an [[AIDS]] konnten do anonym beschwat ginn – en Novum zu Lëtzebuerg an den 1980er Joren.<ref name=queer250515/> Vun 1987 un huet hie Radiossendunge produzéiert, déi sech un en homosexuellt Publikum adresséiert hunn. Déi éischt Sendung, ''Domino'', ass um Radio [[RadAU]] gelaf; no der Iwwernam duerch de [[Radio ARA]] huet d'Format den Numm ''XL – déi aner Frequenz – den Infomagazin fir Homosexueller'' ugeholl an ass all Samschdeg tëscht 19:00 an 20:00 gelaf.<ref name=Land951020Ather>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/0rpqg7/pages/8/articles/DTL478 | Titel = Engagement über den Äther | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = Jutta Hopfgartner-Treinen | Datum = 20. Oktober 1995 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 42, Säit 8 | Sprooch = de }}</ref> Et war déi eenzeg reegelméisseg medial Tribün fir homosexuell Interessen am Land. De Marc Grond huet seng Roll dora gesinn, Homosexuellen a Persounen, déi hir sexuell Orientéierung eréischt um Erausfanne waren, konkret Liewenshëllef unzebidden an iwwer déi schwaach Rechtslag zu Lëtzebuerg opzeklären.<ref name=queer250515/><ref name=Land990507/><ref name=Land951020Ather/> Als Individualist huet hien haaptsächlech eleng geschafft; de Radio als Medium koum him dobäi entgéint. Obwuel e seng Sendung och als oppene Forum fir Uruffer geduecht hat, hunn an den dräi éischte Joer nëmmen zwee Nolauschterer Gebrauch vun där Méiglechkeet gemaach – en Ëmstand, deen hien als Zeechen dofir gewäert huet, wéi onwuel sech Homosexueller zu Lëtzebuerg nach ëmmer gefillt hunn.<ref name=Land951020Ather/> === Rosa Lëtzebuerg === De Marc Grond war 1996 Matbegrënner an éischte President vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Rosa Lëtzebuerg]], dem éischte Lëtzebuerger Homosexuelleverband. Hie war fir d'éischt géint den Numm „Rosa Lëtzebuerg“, deen en däitleche Bezuch op déi däitsch-polnesch Aktivistin [[Rosa Luxemburg]] ass, well deen him ze politesch war. Hie gouf awer iwwerstëmmt. D'Hotline vun der IGHL an d'Radiosendung ''XL'' hunn d'Aarbecht vum Verband ergänzt.<ref name=queer250515/> === HIV-Infektioun a Krankheet === Am Februar 1994 gouf de Marc Grond gewuer, datt hien HIV-positiv wier.<ref name=Revue47>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v94qw9862c/pages/20/articles/DIVL504 | Titel = Sterben auf raten | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = ry | Datum = 18. November 1998 | Editeur = Revue N° 47 | Sprooch = de}}</ref> Sengen Zäitgenossen no huet dat hien awer net decouragéiert; villméi ass hie vun do un ëffentlech fir e méi oppent Bewosstsi géigeniwwer der Krankheet opgetrueden. Hien huet der Krankheet Aids zu Lëtzebuerg e Gesiicht ginn a sech oppen a Radios- an Televisiounsinterviewen an an Zeitungsartikelen zu senger Krankheet bekannt.<ref name=Land990507/><ref name=Tageblatt99Still>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/3hgc9zcgx5/pages/3/articles/DIVL298 | Titel = Es ist still geworden | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = François Besch | Datum = 4. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt | Sprooch = de }}</ref> De 14. Februar 1996, op [[Vältesdag]], huet d'Organisatioun Rosa Lëtzebuerg d'« Marche de l'Amour » organiséiert, fir op d'Thema Aids opmierksam ze maachen. [[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] huet déi Manifestatioun zum Haaptthema vun hirem Journal gemaach an de Marc Grond interviewt. Hie war domat den éischte Lëtzebuerger, dee sech live am Fernsee als homosexuell an HIV-positiv geout huet. Hien huet sech doriwwer opgereegt, datt HIV-positiv Mënschen an der Berichterstattung ëmmer onkenntlech gemaach an hir Stëmme verzerrt géifen.<ref name=queer250515/> Donieft war de Marc Grond och Member vun der Organisatioun [[Stop Aids Now]] (SAN), déi sech mat der Bekämpfung vun HIV an Aids beschäftegt huet. No senger eegener HIV-Diagnose ass hien do besonnesch aktiv ginn.<ref name=SANACC9217>{{Citation | URL = https://www.san-access.lu/data/image/pdf/SAN_2017_25ans.pdf | Titel = An incomplete history of STOP AIDS NOW/ACCESS 1992-2017 | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = | Datum = 2017 | Editeur = san-access.lu | Sprooch =fr }}</ref> === Politescht Engagement bei Déi Gréng === An de leschte Jore vu sengem Liewen huet de Marc Grond sech och parteipolitesch engagéiert, an zwar an der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vun [[Déi Gréng]]. Säin Haaptzil war d'Aféiere vun enger agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen, fir déi rechtlech a steierrechtlech Diskriminéierung vun homosexuelle Liewensgemeinschaften z'eliminéieren. Fir hien haten déi [[Skandinavien|skandinavesch Länner]], besonnesch [[Dänemark]] a [[Schweden]], eng Virbildfunktioun well déi schonn d'rechtlech Méiglechkeet vun engem gläichgeschlechtleche Bestietnes geschaf haten.<ref name=Land990507/> De Marc Grond stoung als Kandidat op der Lëscht vun déi Gréng fir d'[[Chamberwale vum 13. Juni 1999]]. Hien ass awer virun de Wale gestuerwen a gouf duerno net op der Lëscht ersat.<ref name=Tageblatt99Verstorben>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/30g1b90szj/pages/27 | Titel = Marc Grond (43) verstorben | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Datum = 3. Mee 1999 | Editeur = Tageblatt, Säit 27 | Sprooch = de }}</ref> === Partnerschaft a Bestietnes === Dem Marc Grond säi Verhältnes zu senger Famill war schlecht an et gouf esou gutt wéi kee Kontakt. A senge leschte Liewensjoren hat hien e feste Partner. Deemools gouf et zu Lëtzebuerg keng rechtlech Méiglechkeet, en onbestuete Partner als [[Ierfschaft|Ierwen]] anzesetzen oder ze garantéieren, datt e bei enger schwéierer Krankheet als Visiteur am Spidol zougelooss gëtt. Aus deem Grond huet de Marc Grond seng bescht Frëndin bestuet. Déi „Scheinehe“ huet zwéin Zwecker erfëllt: éischtens konnt esou eng Persoun, déi him nostoung, bei hien an d'[[Spidol]] op Besuch goen, well et fir schwéierkrank Patiente streng Reegelunge gouf, déi nëmme Familljememberen den Zoutrëtt erlaabt hunn. Zweetens huet dat Bestietnes verhënnert, datt seng biologesch Famill en Usproch op seng Ierfschaft konnt erhiewen. 1998 ass d'Krankheet Aids dunn ausgebrach.<ref name=Revue47/> Am Mee vum selwechte Joer huet d'Journalistin [[Sandie Lahure]] hien zwee Méint laang mat der Kamera fir e Laangzäitreportage begleet. Doran huet hien oppen iwwer säi Gesondheetszoustand geschwat, iwwer verschidde Medikamenter an experimentell Therapien an iwwer déi rechtlech Situatioun als homosexuelle Mann: ënner anerem doriwwer, datt hie sech net bestuede konnt a sengem Partner näischt hannerloosse kéint, ouni datt deen den héchsten Ierfschaftssteiersaz misst bezuelen.<ref name=Revue97Outing>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/dsvfhc9tn1/pages/42/articles/DIVL1111 | Titel = Homosexuelle in Luxemburg: «Outing» statt Verstecken | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Vibeke Walter | Datum = 22. Oktober 1997 | Editeur = Revue N° 43| Sprooch = de }}</ref> Säi Partner ass bis zu sengem Dout bei him bliwwen. Den 1. Februar 1999 gouf e leschte Fernseebericht ausgestraalt. De Marc Grond war zu deem Zäitpunkt staark geschwächt a louch mat engem Infusiounskatheter am [[Centre Hospitalier de Luxembourg|Stater Centre Hospitalier]] (CHL). An deem Reportage huet hien erkläert, midd ze sinn, mee weider un e puer Projeten ze schaffen. De Marc Grond ass den 30. Abrëll 1999 am Alter vun 43 Joer un de Follge vu senger Aids-Erkrankung gestuerwen. == Wierkung == === Ofschafung vum Artikel 372bis === De jorelaange Kampf vun der ''Aarbechtsgrupp Homosexualitéit'' vum Kollektiv Spackelter, an där de Marc Grond eng wichteg Roll gespillt huet, huet 1992 zur Ofschafung vum Artikel 372bis aus dem Lëtzebuerger Code civil gefouert<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1992/08/10/n3/jo#art_45|Titel=Loi du 10 août 1992 relative à la protection de la jeunesse|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=10.08.01992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/code/penal/20170401#art_372bis|Titel=Abrogé (L. 10 août 1992)|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=10.08.1992|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Schutzalter fir hetero- an homosexuelle Bezéiunge gouf dunn eenheetlech op 16 Joer festgesat.<ref name="Land990507" /><ref name="Revue85Tabu" /> === Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 === Dem Marc Grond säin Engagement huet och zur Aféierung vum Antidiskriminéierungsgesetz vun 1997 bäigedroen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1997/07/19/n1|Titel=Loi du 19 juillet 1997 complétant le code pénal en modifiant l'incrimination du racisme et en portant incrimination du révisionnisme et d'autres agissements fondés sur des discriminations illégales|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=19.07.1997|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an deem d'„sexuell Orientéierung" ausdrécklech verankert gouf. Hie selwer huet dee Fortschrëtt zwar begréisst, awer kritiséiert, datt fréier Gesetzesprojeten nëmmen de vage Begrëff „mœurs" gebraucht haten, amplaz kloer vun „identité sexuelle" ze schwätzen.<ref name=Land810227/><ref name=Land990507/><ref name=Revue85Tabu/><ref name=Land951020Ather/> === Agedroe Partnerschaft a gläichgeschlechtlecht Bestietnes === Säin Engagement fir déi rechtlech Unerkennung vu gläichgeschlechtleche Partnerschaften huet dozou bäigedroen, datt nieft de Gréngen och aner Parteien entspriechend Fuerderungen iwwerholl hunn a souguer bei der méi konservativer [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] gewëssen Ëffnungstendenze visibel gi sinn.<ref name=Land990507/> D'Aféierung vun der agedroener Partnerschaft fir gläichgeschlechtlech Koppelen zu Lëtzebuerg (''[[Pacte civil de solidarité]]'' oder PACS) am Joer 2004<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/07/09/n3|Titel=Loi du 9 juillet 2004 relative aux effets légaux de certains partenariats|Gekuckt=27. Juni 2026|Datum=09.07.2004|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gëtt als e spéiden Erfolleg gewäert, deen ënner anerem sengem Wierken zouzeschreiwen ass. === Noliewen an Erënnerung === Nom Marc Grond sengem Doud huet d'Associatioun Rosa Lëtzebuerg seng Bicher der g'ierft. Am ''Centre LGBTIQ+ CIGALE'' an der Stad Lëtzebuerg fënnt een haut eng Bibliothéik mat homosexueller a [[Queer|queerer]] Literatur, déi op dee Buchbestand opgebaut ass an déi no him genannt gouf.<ref name=cigale>{{Citation | URL = https://www.cigale.lu/bibliotheque-marc-grond | Titel = Bibliothèque Marc Grond | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Editeur = cigale.lu | Sprooch = fr}}</ref> Am Zenter gouf eng Gedenktafel ubruecht, déi hien als Aktivist vun der homosexueller Befreiungsbeweegung zu Lëtzebuerg wierdegt. Am Archiv vu Rosa Lëtzebuerg gëtt et nach en Dossier mat dem Marc Grond sengen handschrëftlechen Notize fir all eenzel Radiosemissioun.<ref name=queer250515/> Säin Doud huet e Lach an der lëtzebuergescher LGBT-Beweegung hannerlooss. Zäitgenossen hu festgestallt, datt sech déi homosexuell Zeen no sengem Doud spierbar depolitiséiert huet.<ref name=Land001006>{{Citation | URL = https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/5n75qd/pages/2/articles/DTL291 | Titel = Le droit aux charentaises | Gekuckt = 26. Juni 2026 | Auteur = [[Josée Hansen]] | Datum = 6. Oktober 2000 | Editeur = D'Lëtzebuerger Land, Nr. 10, Säit 2 | Sprooch = fr }}</ref> A sengem eegenen Ëmfeld gouf et schonn zu senge Liefzäite kritesch Stëmmen, déi gemengt hunn, Homosexueller wieren an der Gesellschaft wäitgoend akzeptéiert a politeschen Engagement géif éischter kontraproduktiv wierken. De Marc Grond huet sech konsistent géint esou Usiichte gewiert an dofir gewarnt, datt de Wand sech erëm aus enger anerer Richtung kéint kommen.<ref name=Land990507/> {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Grond Marc}} [[Kategorie:Aktivisten]] [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] njdk8mgzj28yj2395cmtdcozlispi7l