Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Wikipedia:Sandkaul
4
43
2687066
2685728
2026-07-21T20:48:36Z
GilPe
14980
eidel gemaach
2687066
wikitext
text/x-wiki
{{SK-Intro}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
[[Kategorie:Sandkaulen]]
<!-- Wgl. eréischt ËNNER dësem Message experimentéieren (an de Message selwer stoe loossen!) -->
Wëll Behaaptung{{Quell?|Grond=Hei ass eng Quell manifestement néideg.|Datum=08.03.2026}}
j86z4nh4tiqus7oubveuj83lh33cfnr
Wikipedia:Communautéitssäit
4
48
2687193
2683685
2026-07-22T18:52:38Z
Mobby 12
60927
/* Neies vun der Communautéit */ Update
2687193
wikitext
text/x-wiki
----
__NOTOC__
{{Div col|colwidth=320px|cols=2}}
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Gro|fond=white}}
== Nei op Wikipedia?==
Op eiser '''[[Wikipedia:Wëllkomm|Wëllkomm]]-Säit''' fir nei Mataarbechter fannt Dir déi wichtegst Informatioune fir bei der '''[[Wikipedia]]''' matzemaachen. Dir kënnt natierlech och '''[[Wikipedia:Ech hunn eng Fro|eng Fro stellen]]''' oder an der '''[[Wikipedia:Sandkaul|Sandkaul]]''' ronderëmspillen. Dir kënnt Iech natierlech och '''[[Spezial:Benotzerkont_opmaachen|registréieren]]'''.
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Gréng|fond=white}}
== Wat maachen op der Wikipedia? ==
=== Artikele schreiwen ===
[[Wikipedia:Artikel/Neien Artikel schreiwen|En neien Artikel schreiwen]] •
[[Wikipedia:Artikel/Wéi änneren ech en Artikel|En Artikel verbesseren]] •
[[Wikipedia:Portaler|Portaler]] •
[[Wikipedia:Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn|Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn]] • [[Wikipedia:Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn|Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn]] •
[[Wikipedia:Skizzen|Skizze kompletéieren]] •
[[Special:Uncategorizedpages|Artikele kategoriséieren]] •
[[Special:Lonelypages|Weesesäiten]] •
[[Special:Deadendpages|Sakgaasse-Säiten]] •
[[Wikipedia:WikiProjeten|WikiProjeten zu bestëmmten Theemen]]
=== Maintenance ===
[[Special:Newpages|Nei Säiten]] •
[[Spezial:Linken_op_dës_Säit/Schabloun:Iwwerschaffen|Säiten, déi iwwerschafft musse ginn]] •
[[Wikipedia:Läschen|Säiten, déi geläscht solle ginn]] •
[[Wikipedia:Neutralitéitsproblemer|Säiten, wou en Neutralitéitsproblem besteet]] •
[[Wikipedia:Copyrightproblemer|Säiten, wou e Copyrightproblem besteet]] •
[[:Kategorie:Wikipedia:Biller ouni Lizenz|Biller ouni Lizenz]] •
[[Wikipedia:Vandalismus|Vandalismus]] •
[[Wikipedia:Lëscht vu Vandalen|Lëscht vu Vandalen]] •
[[Spezial:Duebel Viruleedungen|Duebel Viruleedungen]] •
[[Special:Unusedimages|Net benotzt Biller]]
=== Är Meenung soen ===
'''[[Wikipedia:De Stamminee|De Stamminee]]''' •
[[Wikipedia:Adminkandidaturen|Adminkandidaturen]] •
[[Wikipedia:Läschen|Läschen]]
=== Froen an Ufroen ===
[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?|Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?]] •
[[Wikipedia:Ech hunn eng Fro|Ech hunn eng Fro]] •
[[Wikipedia:Wierder, deenen hir Schreifweis net kloer ass|Wierder, deenen hir Schreifweis net kloer ass]] •
[[Wikipedia:Technesche Krom|Technesche Krom]]
Wënsch : [[Wikipedia:Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn|Artikelen, déi eis nach feelen]] •
[[Wikipedia:Fotoen, déi eis nach feelen|Fotoen, déi eis nach feelen]]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Sand|fond=white}}
== Reegelen a Konventiounen ==
=== Reegelen ===
[[Wikipedia:Reegelen|Allgemeng Reegelen]] •
[[Wikipedia:Neutralitéit|Neutralitéit vun den Artikelen]] •
[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] •
[[Wikipedia:Biller|Iwwer d'Benotze vu Biller]] •
[[Wikipedia:Copyright|Copyright]]
=== Konventiounen a Rotschléi ===
[[Wikipedia:Homonymie|Zwéin Artikele mam selwechten Numm]] •
[[Wikipedia:Nummkonventiounen|Wéi nennen ech mäin Artikel?]] •
[[Wikipedia:Stil|Stilreegelen]] •
[[Wikipedia:Verbesserungslëscht|Schreifvarianten, déi hei zeréckgehale goufen]] •
[[Wikipedia:Kategorien|Wéi geet ee mat Kategorien ëm?]]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Mof|fond=white}}
== Communautéit ==
=== [[Wikipedia:Wikipedianer|Wikipedianer]] ===
Bannent deem leschte Mount hunn {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} Leit op d'mannst eng Ännerung gemaach. All Mataarbechter si [[Charta vum Benevolat|Benevoller]], déi Hiert zum gemeinsame Projet bäidroen; et gëtt kee „Chef“ a kee „Chefredakter“.<br> Och Dir kënnt matmaachen. Zéckt net!
[[Wikipedia:Wikipedianer|D'Lëtzebuerger Wikipedianer]] • [[Wikipedia:Babel|Sproochen, déi eis Wikipedianer schwätzen]] • [[Spezial:Aktiv_Benotzer|Wikipedianer, déi an de leschten 30 Deeg aktiv waren]]
=== Kommunikatioun ===
'''[[Wikipedia:De Stamminee|De Stamminee]]''' •
[[Wikipedia:Ech hunn eng Fro|Ech hunn eng Fro]] •
[[Wikipedia:Technesche Krom|Technesche Krom]] •
[[Wikipedia:Presserevue|Presserevue]] •
[[Wikipedia:Ierbessenzielereien|Ierbessenzielereien]] •
[[Wikipedia:Geschicht|Geschicht]] •
[[Wikipedia:Wikipedia op Lëtzebuergesch an 10 Froen an Äntwerten|D'Wikipedia op Lëtzebuergesch an 10 Froen an Äntwerten]]
=== Statut vun de Wikipedianer ===
[[Wikipedia:Administrateuren|Administrateuren]] ([[Special:Listusers/sysop|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Bot|Botten]] ([[Special:Listusers/bot|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Bürokraten|Bürokraten]] ([[Special:Listusers/bureaucrat|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Bot|Botten]] ([[Special:Listusers/bot|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Interface-Administrateuren|Interface-Administrateuren]] ([[Special:Listusers/interface-admin|Lëscht]])
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Giel|fond=white}}
== Hëllef==
'''[[Wikipedia:Hëllef|Hëllef!]]'''<br>
Lëtzebuergesch: [[Wikipedia:Eis Schreifweis|'''Eis Schreifweis''']] • [[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?|Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?]]<br>
Wikipedia: [[Wikipedia:Iwwer d'Wikipedia|Iwwer d'Wikipedia]] • [[Wikipedia:FAQ Lieser|FAQ fir Lieser]] • [[Wikipedia:FAQ Participanten|FAQ fir d'Mataarbechter]] • [[Wikipedia:FAQ Administratioun|FAQ fir d'Administrateuren]] • [[Wikipedia:FAQ (Technesch)|Technesch Froen]]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Mof|fond=white}}
== Ressourcen ==
=== Iwwer d'Wikipedia ===
[[Wikipedia]] •
[[Wikipedia:Iwwer d'Wikipedia|Iwwer d'Wikipedia]] •
[[Wikipedia:Wat Wikipedia net ass|Wat Wikipedia net ass]] •
[[Special:Statistics|Statistik]]
=== Fir d'Artikelen ===
[[Wikipedia:Nëtzleches|Bausteng, Schablounen, etc.]] •
[[Commons:Haaptsäit|Biller op Commons]] •
[[Wikipedia:Referenztabellen|Lëscht vun de Lëschten]]
=== Technik ===
[https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:Contents Handbuch fir MediaWiki] •
[http://download.wikimedia.org Gespäichert Informatiounen eroflueden]
=== Aner Projeten ===
[http://www.wikipedia.org/ Sproocheportal] •
[[m:Requests for new languages|Eng aner Sprooch ufroen]] •
[[wikt:|Wiktionnaire]] •
[[b:|Wikibooks]] •
[[q:|Wikiquote]] •
[[s:|Wikisource]] •
[[m:|Meta Wikipedia]] •
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_L%C3%ABtzebuerg_-_User_Group Lëtzebuerger Wikimedianer] •
[http://species.wikipedia.org/wiki/ Wikispecies] •
[[Commons:|Commons]]
=== Associatiounen ===
[[Wikimedia]] • [[Wikimedia Lëtzebuerg]] • [http://wikimediafoundation.org/wiki/Accueil Fondatioun Wikimedia]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Blo|fond=white}}
== Neies vun der Communautéit ==
=== Juli 2026 ===
{{Annonce Verschiddenes|22.|De 66.500. Artikel, [[Haff Ahl]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
{{Annonce Verschiddenes|21.|2 Wikipedianer sinn op der Wikimania 2026 zu Paräis mat derbäi.}}
=== Abrëll 2026 ===
{{Annonce Verschiddenes|2.|De 67.000. Artikel, [[Iwwerlaf vum Argent-Double]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== November 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|2.|De 66.000. Artikel, [[Systemateschen Elementsnumm]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== September 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|19.|De [[Benotzer:GilPe]] gëtt Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Juni 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|8.|De [[Benotzer:Volvox]] gëtt Interface-Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Abrëll 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|29.|De 65.000. Artikel, [[Paris-Nice 1975]], gëtt vum Mobby 12 ugeluecht.}}
=== November 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|21.|De [[Benotzer:Volvox]] gëtt Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Oktober 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|11.|De 64.000. Artikel, [[Mummentaart]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== August 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|29.|En neie WikiProjet gouf lancéiert, bei deem jiddereen hëllefe kann, Biographië vu Leit unzeleeën, no deenen [[Wikipedia:WikiProjet Stroossennimm|zu Lëtzebuerg eng Strooss genannt gouf]] (an zu deenen et nach keen Artikel gëtt).}}
>>>'''[[Wikipedia:Communautéitssäit/Archiv_Neies|Eeler Annoncë sinn hei am Archiv]]'''<<<
--------------------------------------
[[Fichier:Wikimedia-lu logo-2.png|thumb|90px]]
== Neies vun der ASBL Wikimedia Lëtzebuerg * ==
=== September ===
{{Annonce Verschiddenes|26.|D'ASBL mécht aktiv beim [[Dag vun der Lëtzebuerger Sprooch]] mat.}}
=== Juli ===
{{Annonce Verschiddenes|5.|D'ASBL mécht bei der ''marche gourmande'' zu Leideleng, a Form vun engem Quiz, deem seng Froen op Informatiounen aus der Lëtz. Wikipedia baséieren, mat.}}
=== Mee 2026 ===
[[Fichier:NPfVLS 2026 WikimediaLU.jpg|thumb]]{{Annonce Verschiddenes|15.|D'ASBL war mat 2 Membere beim ''Welcome Day'' fir nei Awunner vun der Gemeng Leideleng vertrueden.}}
{{Annonce Verschiddenes|5.|Wikimedia Lëtzebuerg gëtt mam [[Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch]] 2026 ausgezeechent ([https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites.gouvernement2024+lb+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+05-mai+05-thill-letzebuerger-sprooch.html Communiqué] op gouvernement.lu, 06.05.2026).}}
=== Mäerz 2026 ===
[[Fichier:Wiki-Treffen Leudelange Mäerz 2026.jpg|miniatur|E puer Participantë vun der Generalversammlung vu Wikimedia Lëtzebuerg]]
{{Annonce Verschiddenes|7.|[[Wikipedia:Wikiiessen 2026|Wikiiessen]] bei deem 15 Leit derbäi waren a [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung vun der ASBL Wikimedia Lëtzebuerg]] am Kulturzentrum zu Leideleng. 14 Wikipedianer waren derbäi an och de Leidelenger Buergemeeschter [[Lou Linster]] an d'Nathalie Entringer, Vertriederin vum [[ZLS]] a Member vum Leidelenger Gemengerot.}}
=== Januar/Februar 2026 ===
[[Fichier:AdminCon 2026 Gruppenfoto.jpg|miniatur|Gruppefoto vun der AdminCon 2026]]
{{Annonce Verschiddenes|30.01-01.02|1 Wikipedianer war op der [[:de:Wikipedia:AdminConvention 2026|AdminCon]] zu [[Bremen]] an huet do e [[:commons:File:Kurzvortrag AdminCon 2026 – Admin auf der luxemburgischsprachigen Wikipedia.pdf|Kuerzvirtrag]] iwwer d'[[Wikipedia:Administrateuren|Administrateuren]] op der lëtzebuergescher Wikipedia gehalen.}}
=== Januar 2026 ===
{{Annonce Verschiddenes|15.|1 lb-Wikipedianer war fir en Interview um [https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202601150832/episode/Ka-Wikipedia-sech-trotz-KI-weider-duerchsetzen? Radio 100,7] am Kader vun de 25 Joer Wikipedia.}}
{{Annonce Verschiddenes|12.|1 lb-Wikipedianer war bei engem Aarbechtsgrupp vun den [[Lëtzebuerger Guiden a Scouten|LGS]] fir en éischten Austausch. D'LGS wëllen aktiv op der lb-Wikipedia ginn.}}
{{Annonce Verschiddenes|7.|2 lb-Wikipedianer ware beim [[Le Quotidien]] fir en [https://lequotidien.lu/a-la-une/dans-les-coulisses-de-wikipedia-ceux-qui-ecrivent-lhistoire-du-grand-duche/ Artikel] am Kader vun de 25 Joer Wikipedia, deen de 15.1.2026 verëffentlecht gouf.}}
[[Wikipedia:Communautéitssäit/Archiv_Neies_Wikimedia_asbl|>> '''Archiv '''Annoncë Wikimedia ASBL]]
------------------
<nowiki>*</nowiki> [[Wikimedia#Wikimedia_L%C3%ABtzebuerg|Wikimedia Lëtzebuerg]] ASBL ass e Veräin, dee sech allgemeng fir d'Promotioun vum Fräie Wëssen, de Projetë vu Wikimedia (wourënner déi verschidde Wikipediaen, an absënns déi op Lëtzebuergesch) asetzt. Si huet näischt mam Inhalt vun dëser Wikipedia ze dinn.
Kontaktadress: [mailto:wikimedia.lu@gmail.com wikimedia.lu@gmail.com]
</div></div>
{{Div col end}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
sjtjmw3d50kpgsy2rzp7r4v0y1el6ae
2687194
2687193
2026-07-22T18:54:30Z
Mobby 12
60927
/* Juli 2026 */ falsch Säit, sorry
2687194
wikitext
text/x-wiki
----
__NOTOC__
{{Div col|colwidth=320px|cols=2}}
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Gro|fond=white}}
== Nei op Wikipedia?==
Op eiser '''[[Wikipedia:Wëllkomm|Wëllkomm]]-Säit''' fir nei Mataarbechter fannt Dir déi wichtegst Informatioune fir bei der '''[[Wikipedia]]''' matzemaachen. Dir kënnt natierlech och '''[[Wikipedia:Ech hunn eng Fro|eng Fro stellen]]''' oder an der '''[[Wikipedia:Sandkaul|Sandkaul]]''' ronderëmspillen. Dir kënnt Iech natierlech och '''[[Spezial:Benotzerkont_opmaachen|registréieren]]'''.
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Gréng|fond=white}}
== Wat maachen op der Wikipedia? ==
=== Artikele schreiwen ===
[[Wikipedia:Artikel/Neien Artikel schreiwen|En neien Artikel schreiwen]] •
[[Wikipedia:Artikel/Wéi änneren ech en Artikel|En Artikel verbesseren]] •
[[Wikipedia:Portaler|Portaler]] •
[[Wikipedia:Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn|Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn]] • [[Wikipedia:Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn|Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn]] •
[[Wikipedia:Skizzen|Skizze kompletéieren]] •
[[Special:Uncategorizedpages|Artikele kategoriséieren]] •
[[Special:Lonelypages|Weesesäiten]] •
[[Special:Deadendpages|Sakgaasse-Säiten]] •
[[Wikipedia:WikiProjeten|WikiProjeten zu bestëmmten Theemen]]
=== Maintenance ===
[[Special:Newpages|Nei Säiten]] •
[[Spezial:Linken_op_dës_Säit/Schabloun:Iwwerschaffen|Säiten, déi iwwerschafft musse ginn]] •
[[Wikipedia:Läschen|Säiten, déi geläscht solle ginn]] •
[[Wikipedia:Neutralitéitsproblemer|Säiten, wou en Neutralitéitsproblem besteet]] •
[[Wikipedia:Copyrightproblemer|Säiten, wou e Copyrightproblem besteet]] •
[[:Kategorie:Wikipedia:Biller ouni Lizenz|Biller ouni Lizenz]] •
[[Wikipedia:Vandalismus|Vandalismus]] •
[[Wikipedia:Lëscht vu Vandalen|Lëscht vu Vandalen]] •
[[Spezial:Duebel Viruleedungen|Duebel Viruleedungen]] •
[[Special:Unusedimages|Net benotzt Biller]]
=== Är Meenung soen ===
'''[[Wikipedia:De Stamminee|De Stamminee]]''' •
[[Wikipedia:Adminkandidaturen|Adminkandidaturen]] •
[[Wikipedia:Läschen|Läschen]]
=== Froen an Ufroen ===
[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?|Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?]] •
[[Wikipedia:Ech hunn eng Fro|Ech hunn eng Fro]] •
[[Wikipedia:Wierder, deenen hir Schreifweis net kloer ass|Wierder, deenen hir Schreifweis net kloer ass]] •
[[Wikipedia:Technesche Krom|Technesche Krom]]
Wënsch : [[Wikipedia:Artikelen, déi et op dëser Wikipedia sollt ginn|Artikelen, déi eis nach feelen]] •
[[Wikipedia:Fotoen, déi eis nach feelen|Fotoen, déi eis nach feelen]]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Sand|fond=white}}
== Reegelen a Konventiounen ==
=== Reegelen ===
[[Wikipedia:Reegelen|Allgemeng Reegelen]] •
[[Wikipedia:Neutralitéit|Neutralitéit vun den Artikelen]] •
[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] •
[[Wikipedia:Biller|Iwwer d'Benotze vu Biller]] •
[[Wikipedia:Copyright|Copyright]]
=== Konventiounen a Rotschléi ===
[[Wikipedia:Homonymie|Zwéin Artikele mam selwechten Numm]] •
[[Wikipedia:Nummkonventiounen|Wéi nennen ech mäin Artikel?]] •
[[Wikipedia:Stil|Stilreegelen]] •
[[Wikipedia:Verbesserungslëscht|Schreifvarianten, déi hei zeréckgehale goufen]] •
[[Wikipedia:Kategorien|Wéi geet ee mat Kategorien ëm?]]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Mof|fond=white}}
== Communautéit ==
=== [[Wikipedia:Wikipedianer|Wikipedianer]] ===
Bannent deem leschte Mount hunn {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} Leit op d'mannst eng Ännerung gemaach. All Mataarbechter si [[Charta vum Benevolat|Benevoller]], déi Hiert zum gemeinsame Projet bäidroen; et gëtt kee „Chef“ a kee „Chefredakter“.<br> Och Dir kënnt matmaachen. Zéckt net!
[[Wikipedia:Wikipedianer|D'Lëtzebuerger Wikipedianer]] • [[Wikipedia:Babel|Sproochen, déi eis Wikipedianer schwätzen]] • [[Spezial:Aktiv_Benotzer|Wikipedianer, déi an de leschten 30 Deeg aktiv waren]]
=== Kommunikatioun ===
'''[[Wikipedia:De Stamminee|De Stamminee]]''' •
[[Wikipedia:Ech hunn eng Fro|Ech hunn eng Fro]] •
[[Wikipedia:Technesche Krom|Technesche Krom]] •
[[Wikipedia:Presserevue|Presserevue]] •
[[Wikipedia:Ierbessenzielereien|Ierbessenzielereien]] •
[[Wikipedia:Geschicht|Geschicht]] •
[[Wikipedia:Wikipedia op Lëtzebuergesch an 10 Froen an Äntwerten|D'Wikipedia op Lëtzebuergesch an 10 Froen an Äntwerten]]
=== Statut vun de Wikipedianer ===
[[Wikipedia:Administrateuren|Administrateuren]] ([[Special:Listusers/sysop|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Bot|Botten]] ([[Special:Listusers/bot|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Bürokraten|Bürokraten]] ([[Special:Listusers/bureaucrat|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Bot|Botten]] ([[Special:Listusers/bot|Lëscht]]) •
[[Wikipedia:Interface-Administrateuren|Interface-Administrateuren]] ([[Special:Listusers/interface-admin|Lëscht]])
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Giel|fond=white}}
== Hëllef==
'''[[Wikipedia:Hëllef|Hëllef!]]'''<br>
Lëtzebuergesch: [[Wikipedia:Eis Schreifweis|'''Eis Schreifweis''']] • [[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?|Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?]]<br>
Wikipedia: [[Wikipedia:Iwwer d'Wikipedia|Iwwer d'Wikipedia]] • [[Wikipedia:FAQ Lieser|FAQ fir Lieser]] • [[Wikipedia:FAQ Participanten|FAQ fir d'Mataarbechter]] • [[Wikipedia:FAQ Administratioun|FAQ fir d'Administrateuren]] • [[Wikipedia:FAQ (Technesch)|Technesch Froen]]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Mof|fond=white}}
== Ressourcen ==
=== Iwwer d'Wikipedia ===
[[Wikipedia]] •
[[Wikipedia:Iwwer d'Wikipedia|Iwwer d'Wikipedia]] •
[[Wikipedia:Wat Wikipedia net ass|Wat Wikipedia net ass]] •
[[Special:Statistics|Statistik]]
=== Fir d'Artikelen ===
[[Wikipedia:Nëtzleches|Bausteng, Schablounen, etc.]] •
[[Commons:Haaptsäit|Biller op Commons]] •
[[Wikipedia:Referenztabellen|Lëscht vun de Lëschten]]
=== Technik ===
[https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:Contents Handbuch fir MediaWiki] •
[http://download.wikimedia.org Gespäichert Informatiounen eroflueden]
=== Aner Projeten ===
[http://www.wikipedia.org/ Sproocheportal] •
[[m:Requests for new languages|Eng aner Sprooch ufroen]] •
[[wikt:|Wiktionnaire]] •
[[b:|Wikibooks]] •
[[q:|Wikiquote]] •
[[s:|Wikisource]] •
[[m:|Meta Wikipedia]] •
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_L%C3%ABtzebuerg_-_User_Group Lëtzebuerger Wikimedianer] •
[http://species.wikipedia.org/wiki/ Wikispecies] •
[[Commons:|Commons]]
=== Associatiounen ===
[[Wikimedia]] • [[Wikimedia Lëtzebuerg]] • [http://wikimediafoundation.org/wiki/Accueil Fondatioun Wikimedia]
</div></div>
<div style="break-inside: avoid-column; overflow: hidden">
{{Ufank Kader|Blo|fond=white}}
== Neies vun der Communautéit ==
=== Juli 2026 ===
{{Annonce Verschiddenes|21.|2 Wikipedianer sinn op der Wikimania 2026 zu Paräis mat derbäi.}}
=== Abrëll 2026 ===
{{Annonce Verschiddenes|2.|De 67.000. Artikel, [[Iwwerlaf vum Argent-Double]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== November 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|2.|De 66.000. Artikel, [[Systemateschen Elementsnumm]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== September 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|19.|De [[Benotzer:GilPe]] gëtt Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Juni 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|8.|De [[Benotzer:Volvox]] gëtt Interface-Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Abrëll 2025 ===
{{Annonce Verschiddenes|29.|De 65.000. Artikel, [[Paris-Nice 1975]], gëtt vum Mobby 12 ugeluecht.}}
=== November 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|21.|De [[Benotzer:Volvox]] gëtt Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Oktober 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|11.|De 64.000. Artikel, [[Mummentaart]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== August 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|29.|En neie WikiProjet gouf lancéiert, bei deem jiddereen hëllefe kann, Biographië vu Leit unzeleeën, no deenen [[Wikipedia:WikiProjet Stroossennimm|zu Lëtzebuerg eng Strooss genannt gouf]] (an zu deenen et nach keen Artikel gëtt).}}
>>>'''[[Wikipedia:Communautéitssäit/Archiv_Neies|Eeler Annoncë sinn hei am Archiv]]'''<<<
--------------------------------------
[[Fichier:Wikimedia-lu logo-2.png|thumb|90px]]
== Neies vun der ASBL Wikimedia Lëtzebuerg * ==
=== September ===
{{Annonce Verschiddenes|26.|D'ASBL mécht aktiv beim [[Dag vun der Lëtzebuerger Sprooch]] mat.}}
=== Juli ===
{{Annonce Verschiddenes|5.|D'ASBL mécht bei der ''marche gourmande'' zu Leideleng, a Form vun engem Quiz, deem seng Froen op Informatiounen aus der Lëtz. Wikipedia baséieren, mat.}}
=== Mee 2026 ===
[[Fichier:NPfVLS 2026 WikimediaLU.jpg|thumb]]{{Annonce Verschiddenes|15.|D'ASBL war mat 2 Membere beim ''Welcome Day'' fir nei Awunner vun der Gemeng Leideleng vertrueden.}}
{{Annonce Verschiddenes|5.|Wikimedia Lëtzebuerg gëtt mam [[Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch]] 2026 ausgezeechent ([https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites.gouvernement2024+lb+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+05-mai+05-thill-letzebuerger-sprooch.html Communiqué] op gouvernement.lu, 06.05.2026).}}
=== Mäerz 2026 ===
[[Fichier:Wiki-Treffen Leudelange Mäerz 2026.jpg|miniatur|E puer Participantë vun der Generalversammlung vu Wikimedia Lëtzebuerg]]
{{Annonce Verschiddenes|7.|[[Wikipedia:Wikiiessen 2026|Wikiiessen]] bei deem 15 Leit derbäi waren a [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung vun der ASBL Wikimedia Lëtzebuerg]] am Kulturzentrum zu Leideleng. 14 Wikipedianer waren derbäi an och de Leidelenger Buergemeeschter [[Lou Linster]] an d'Nathalie Entringer, Vertriederin vum [[ZLS]] a Member vum Leidelenger Gemengerot.}}
=== Januar/Februar 2026 ===
[[Fichier:AdminCon 2026 Gruppenfoto.jpg|miniatur|Gruppefoto vun der AdminCon 2026]]
{{Annonce Verschiddenes|30.01-01.02|1 Wikipedianer war op der [[:de:Wikipedia:AdminConvention 2026|AdminCon]] zu [[Bremen]] an huet do e [[:commons:File:Kurzvortrag AdminCon 2026 – Admin auf der luxemburgischsprachigen Wikipedia.pdf|Kuerzvirtrag]] iwwer d'[[Wikipedia:Administrateuren|Administrateuren]] op der lëtzebuergescher Wikipedia gehalen.}}
=== Januar 2026 ===
{{Annonce Verschiddenes|15.|1 lb-Wikipedianer war fir en Interview um [https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202601150832/episode/Ka-Wikipedia-sech-trotz-KI-weider-duerchsetzen? Radio 100,7] am Kader vun de 25 Joer Wikipedia.}}
{{Annonce Verschiddenes|12.|1 lb-Wikipedianer war bei engem Aarbechtsgrupp vun den [[Lëtzebuerger Guiden a Scouten|LGS]] fir en éischten Austausch. D'LGS wëllen aktiv op der lb-Wikipedia ginn.}}
{{Annonce Verschiddenes|7.|2 lb-Wikipedianer ware beim [[Le Quotidien]] fir en [https://lequotidien.lu/a-la-une/dans-les-coulisses-de-wikipedia-ceux-qui-ecrivent-lhistoire-du-grand-duche/ Artikel] am Kader vun de 25 Joer Wikipedia, deen de 15.1.2026 verëffentlecht gouf.}}
[[Wikipedia:Communautéitssäit/Archiv_Neies_Wikimedia_asbl|>> '''Archiv '''Annoncë Wikimedia ASBL]]
------------------
<nowiki>*</nowiki> [[Wikimedia#Wikimedia_L%C3%ABtzebuerg|Wikimedia Lëtzebuerg]] ASBL ass e Veräin, dee sech allgemeng fir d'Promotioun vum Fräie Wëssen, de Projetë vu Wikimedia (wourënner déi verschidde Wikipediaen, an absënns déi op Lëtzebuergesch) asetzt. Si huet näischt mam Inhalt vun dëser Wikipedia ze dinn.
Kontaktadress: [mailto:wikimedia.lu@gmail.com wikimedia.lu@gmail.com]
</div></div>
{{Div col end}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
1lxoj1xpp8irercndco98va2ro0dpcx
Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten
0
244
2687128
2685871
2026-07-22T12:35:44Z
GilPe
14980
elo blo
2687128
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Differdange, Lasauvage (101).jpg|thumb|150px|Schëlter fir eng Uertschaft,]]
[[Fichier:Biwer, Klosmillen (1).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit,]]
[[Fichier:Leudelange, Leidelenger Gare (102) (cropped).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit, deen als Uertschaft ugesi gëtt, an]]
[[Fichier:Nommern, Zahneschhaff (101).jpg|thumb|150px|en Haff.]]
Dës Lëscht vun de '''Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
D'Donnéeë kommen haaptsächlech aus der Lëscht vun den Uertschaften, déi op der Basis vum [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]] vum [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] opgestallt gëtt<ref>{{Citation|URL=https://data.public.lu/fr/datasets/liste-des-localites-avec-coordonnees/|Titel=Liste des localités avec coordonnées|Gekuckt=28.06.2026|Datum=20.04.2026|Wierk=data.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, souwéi aus Plazen an Häff déi uechter d'Land gezeechent sinn, ouni datt s'an der Lëscht stinn.
Erklärungen zur Lëscht:
* Numm: lëtzebuergeschen Numm, an der Schreifweis vum [[Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch]] (CPLL);
* Altern. Numm: alternativen Numm, wann et ee gëtt;
* Uertschafts-ID:
** Identifikatiounsnummer (ID_CACLR) vun der '''Uertschaft''' aus dem Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen;
** wann et keng Uertschaft ass (also e [[Lieu-dit]] oder en [[Bauerenhaff|Haff]]), da gëtt et keng ID; an deem Fall ass eng 0 agedroen;
** Plazen déi net an der Kadasterlëscht stinn, si mat nKL markéiert;
* Koordinaten: bezéie sech déi Plaz wou den Numm vun der Uertschaft, dem Lieu-dit oder dem Haff op der topographescher Kaart am Moossstaf 1:5.000 agedroen ass.
{{AbcIndex}}
== A ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Aansebuerg]]
|
|00171
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Ansembourg
|Ansemburg
|{{Coor dms1|49|41|56.39|N|6|2|40.33|E}}
|-
|[[Aassel]]
|
|00519
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Assel
|Assel
|{{Coor dms1|49|33|17.39|N|6|19|0.54|E}}
|-
|[[Aasselbuer]]
|
|00176
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn
|Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|55.01|N|5|58|11.86|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|5|17.13|N|5|57|45.41|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Route
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Aasselscheier]]
|
|00151
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Asselscheuer
|Asselscheuer
|{{Coor dms1|49|41|22.87|N|6|10|13.68|E}}
|-
|[[Aessen]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|4.58|N|5|56|33.59|E}}
|-
|[[Äischen]]
|
|00016
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Eischen
|Eischen
|{{Coor dms1|49|41|6.64|N|5|52|24.75|E}}
|-
|[[Äischer]]
|
|00400
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Enscherange
|Enscheringen
|{{Coor dms1|49|59|56.21|N|5|59|31.36|E}}
|-
|[[Akescht (Lieu-dit)|Akescht]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Ackerscheid
|Ackerscheid
|{{Coor dms1|49|58|36.94|N|6|7|29.03|E}}
|-
|[[Ale Bësch|Ale Bësch (um)]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Altenbusch
|{{Coor dms1|49|53|07.5|N|05|57|37.3|E}}
|-
|[[Aleft]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Alf
|Alf
|{{Coor dms1|49|47|49.21|N|6|25|55.44|E}}
|-
|[[Allënster]]
|
|00495
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Altlinster
|Altlinster
|{{Coor dms1|49|43|16.34|N|6|12|49.3|E}}
|-
|[[Allerbuer]]
|
|00198
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Allerborn
|Allerborn
|{{Coor dms1|50|2|11.95|N|5|52|18.61|E}}
|-
|[[Almillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Almillen
|
|{{Coor dms1|50|2|21.9|N|5|56|15.85|E}}
|-
|[[Alrodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Altrodeschhof
|Altrodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|33.89|N|6|22|30.06|E}}
|-
|[[Alschent]]
|
|00391
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Alscheid
|Alscheid
|{{Coor dms1|49|58|14.01|N|6|0|22.41|E}}
|-
|Altréier
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Altwis]]
|
|00532
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Altwies
|Altwies
|{{Coor dms1|49|30|47.87|N|6|15|36.27|E}}
|-
|[[Alzeng]]
|
|00092
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Alzingen
|Alzingen
|{{Coor dms1|49|34|13.87|N|6|9|56.63|E}}
|-
|[[Amber]]
|
|00500
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Imbringen
|Imbringen
|{{Coor dms1|49|42|2.93|N|6|11|25.59|E}}
|-
|[[Val Saint-André|Andreasgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-St-André
|Andreashöhle
|{{Coor dms1|49|37|12.7|N|06|06|05.5|E}}
|-
|[[Angelduerf]]
|
|00279
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Ingeldorf
|Ingeldorf
|{{Coor dms1|49|51|14.71|N|6|8|12.37|E}}
|-
|[[Angelsbierg]]
|
|00135
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Angelsberg
|Angelsberg
|{{Coor dms1|49|45|49.67|N|6|9|23.83|E}}
|-
|[[Antoniushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Antoniushof
|Antoniushof
|{{Coor dms1|50|4|1.72|N|5|56|0.89|E}}
|-
|[[Äsbarrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Aesbarrière
|Aesbarrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Baastenduerf]]
|
|00252
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bastendorf
|Bastendorf
|{{Coor dms1|49|53|26.07|N|6|10|1.91|E}}
|-
|[[Bäerdref]]
|
|00438
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Berdorf
|Berdorf
|{{Coor dms1|49|49|14.96|N|6|21|6.3|E}}
|-
|[[Bakesmillen]]
|Backesmillen
|0
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|Backesmühle
|Backesmühle
|{{Coor dms1|49|50|4.28|N|6|13|16.41|E}}
|-
|[[Bamerdall]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Bamertal
|Bamertal
|{{Coor dms1|49|52|49.36|N|6|9|7.06|E}}
|-
|[[Bamhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bamhaff
|Bamhaff
|{{Coor dms1|49|52|29.59|N|6|3|56.36|E}}
|-
|[[Banzelt]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Banzelt
|Banzelt
|{{Coor dms1|49|40|23.27|N|6|19|38.9|E}}
|-
|[[Bärel]]
|
|00404
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Berlé
|Berl
|{{Coor dms1|49|57|6.29|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Bäreldeng]]
|
|00118
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Bereldange
|Bereldingen
|{{Coor dms1|49|39|14.05|N|6|7|33.19|E}}
|-
|[[Barrage]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Barrage
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bartreng]]
|
|00086
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange
|Bartringen
|{{Coor dms1|49|36|44.21|N|6|2|43.36|E}}
|-
|[[Bartreng-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|03|36|E}}
|-
|[[Baschelt]]
|
|00357
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Baschleiden
|Baschleiden
|{{Coor dms1|49|53|55.06|N|5|49|10.39|E}}
|-
|[[Bauschelt]]
|
|00358
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide
|Bauschleiden
|{{Coor dms1|49|53|17.04|N|5|49|3.25|E}}
|-
|[[Bauschelter Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Moulin
|Bauschleidener Mühle
|{{Coor dms1|49|52|51.77|N|5|47|40.89|E}}
|-
|[[Bech]]
|
|00429
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech
|Bech
|{{Coor dms1|49|45|7.76|N|6|21|33.84|E}}
|-
|[[Becher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech-Moulin
|Bech-Moulin
|{{Coor dms1|49|44|57|N|6|22|2.07|E}}
|-
|[[Bech-Maacher]]
|
|00546
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Bech-Kleinmacher
|Bech-Kleinmacher
|{{Coor dms1|49|31|55.01|N|6|21|1.44|E}}
|-
|[[Beefort]]
|
|00425
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort
|Befort
|{{Coor dms1|49|50|12.56|N|6|17|35.94|E}}
|-
|[[Beeforter Heed]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beforterheide
|Beforterheide
|{{Coor dms1|49|50|45.7|N|6|17|10.7|E}}
|-
|[[Beeforter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort-Château
|Befort-Schloss
|{{Coor dms1|49|50|2.98|N|6|17|3.09|E}}
|-
|[[Beelenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Behlen
|Behlen
|{{Coor dms1|49|43|58.72|N|6|15|16.75|E}}
|-
|[[Beeler]]
|
|00241
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Beiler
|Beiler
|{{Coor dms1|50|9|50.34|N|6|5|30.54|E}}
|-
|[[Beesslek]]
|
|00237
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Hautbellain
|Oberbesslingen
|{{Coor dms1|50|9|21.69|N|5|58|30.41|E}}
|-
|[[Beesten]]<ref name=":0">fréier Uertschaft</ref>
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Beisten
|Beisten
|{{coor dms1|49|48|15|N|06|06|52|E}}
|-
|[[Beetebuerg]]
|
|00044
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Bettembourg
|Bettemburg
|{{Coor dms1|49|31|16.4|N|6|6|20.6|E}}
|-
|[[Beezebierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Beezeberg
|Beezeberg
|{{Coor dms1|49|46|12|N|06|13|52|E}}
|-
|[[Beggen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Beggen
|Beggen
|{{Coor dms1|49|38|40.3|N|6|7|53.45|E}}
|-
|[[Beidler]]
|
|00502
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Beidweiler
|Beidweiler
|{{Coor dms1|49|43|37.07|N|6|18|1.98|E}}
|-
|[[Béigen]]
|
|00185
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boevange/Clervaux
|Bögen
|{{Coor dms1|50|2|45.02|N|5|55|48.85|E}}
|-
|[[Béiwen (Stauséigemeng)|Béiwen]]
|
|00375
|[[Stauséigemeng]]
|Bavigne
|Böwen
|{{Coor dms1|49|55|21.76|N|5|50|57.15|E}}
|-
|[[Béiwen-Atert]]
|
|00129
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Boevange-sur-Attert
|Böwingen/Attert
|{{Coor dms1|49|46|28.25|N|6|1|3.09|E}}
|-
|[[Béiweng]]
|
|00074
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Bivange
|Biwingen
|{{Coor dms1|49|32|39.92|N|6|7|53.27|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|Beler Käsfurt
|kuckt: [[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Bënzelt]]
|
|00242
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Binsfeld
|Binsfeld
|{{Coor dms1|50|7|8.63|N|6|2|18.61|E}}
|-
|[[Bënzert]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Binzrath
|Binzrath
|{{Coor dms1|49|45|10.2|N|6|8|19.24|E}}
|-
|[[Berbuerg]]
|
|00507
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Berbourg
|Berburg
|{{Coor dms1|49|44|0.25|N|6|23|50|E}}
|-
|[[Berbuerger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Ferme de Berbourg
|Berburger Hof
|{{Coor dms1|49|43|6.34|N|6|23|30.03|E}}
|-
|[[Berbuerger Wald]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|Berburgerwald
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschdref]]
|
|00131
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Buschdorf
|Buschdorf
|{{Coor dms1|49|45|8.28|N|6|0|17.77|E}}
|-
|[[Bëschhaus]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Buschhaus
|Buschhaus
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschrued]]
|
|00352
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Buschrodt
|Buschrodt
|{{Coor dms1|49|49|33.85|N|5|55|53.67|E}}
|-
|[[Bëttel]]
|
|00412
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bettel
|Bettel
|{{Coor dms1|49|54|59.87|N|6|13|40.5|E}}
|-
|[[Bettenduerf]]
|
|00256
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bettendorf
|Bettendorf
|{{Coor dms1|49|52|55.21|N|6|13|19.26|E}}
|-
|[[Betteng op der Mess]]
|
|00007
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Bettange-sur-Mess
|Bettingen-Mess
|{{Coor dms1|49|34|33.72|N|5|59|12.24|E}}
|-
|[[Betzder]]
|
|00476
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Betzdorf
|Betzdorf
|{{Coor dms1|49|41|22.33|N|6|20|50.59|E}}
|-
|[[Betzemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
| Betzemillen
| Betzemillen
|{{Coor dms1|49|46|49.76|N|6|1|40.06|E}}
|-
|[[Beyerholz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyerholz
|Beyerholz
|{{Coor dms1|49|36|54|N|06|18|17|E}}
|-
|[[Beyren]]
|
|00489
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyren
|Beyren
|{{Coor dms1|49|37|51.6|N|6|20|19.57|E}}
|-
|[[Bicherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Bücherhof
|Bücherhof
|{{Coor dms1|49|35|19.58|N|6|19|2.76|E}}
|-
|[[Bidscht]]
|
|00368
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Buderscheid
|Büderscheid
|{{Coor dms1|49|56|6.46|N|5|56|16.03|E}}
|-
|[[Biebereg]]
|
|00305
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Bettborn
|Bettborn
|{{Coor dms1|49|47|48.02|N|5|56|31.93|E}}
|-
|[[Biekerech]]
|
|00297
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Beckerich
|Beckerich
|{{Coor dms1|49|43|53.22|N|5|53|12.88|E}}
|-
|[[Bieles]]
|
|00081
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Belvaux
|Beles
|{{Coor dms1|49|30|43.73|N|5|55|59.81|E}}
|-
|[[Bierchem]]
|
|00073
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Berchem
|Berchem
|{{Coor dms1|49|32|17.12|N|6|7|35.08|E}}
|-
|[[Bierden]]
|
|00277
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Burden
|Bürden
|{{Coor dms1|49|52|53.23|N|6|5|39.84|E}}
|-
|[[Biereng (Miersch)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringen
|Beringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Biereng (Diddeleng)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|Burange
|Büringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Bierengerbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringerberg
|Beringerberg
|{{Coor dms1|49|46|13.81|N|6|8|54.84|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Biergem]]
|
|00060
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Bergem
|Bergem
|{{Coor dms1|49|31|28.23|N|6|2|39.42|E}}
|-
|[[Biergerkräiz]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Biergerkräiz
|Biergerkräiz
|{{Coor dms1|49|38|51.34|N|6|5|48.53|E}}
|-
|[[Bierghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Berghaff
|Berghaff
|{{Coor dms1|49|37|45.57|N|6|19|39.93|E}}
|-
|[[Bierkelt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Birkelt
|Birkelt
|{{Coor dms1|49|49|32.93|N|6|22|36.23|E}}
|-
|[[Bierkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birkenhof
|Birkenhof
|{{Coor dms1|49|49|10.44|N|6|7|40.53|E}}
|-
|[[Biermereng]]
|
|00523
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Burmerange
|Bürmeringen
|{{Coor dms1|49|29|13.53|N|6|19|27.72|E}}
|-
|[[Bierschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Berschbach
|Berschbach
|{{Coor dms1|49|44|48.84|N|6|6|48.1|E}}
|-
|[[Biertreng]]
|
|00295
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birtrange
|Birtringen
|{{Coor dms1|49|49|33.87|N|6|5|18.88|E}}
|-
|[[Biff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Biff
|Biff
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bigelbaach]]
|
|00291
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Bigelbach
|Bigelbach
|{{Coor dms1|49|51|34.19|N|6|17|1.16|E}}
|-
|[[Biissen]]
|
|00127
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen
|Bissen
|{{Coor dms1|49|47|12.54|N|6|4|12.57|E}}
|-
|[[Biisser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen-Moulin
|Bissener Mühle
|{{Coor dms1|49|47|39.67|N|6|4|25.61|E}}
|-
|[[Bildgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bildgeshaff
|Bildgeshaff
|{{Coor dms1|49|53|22.2|N|6|13|22.89|E}}
|-
|[[Bill]]
|
|00553
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bill
|Bill
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|2|22|E}}
|-
|[[Bilschdref]]
|
|00316
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bilsdorf
|Bilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|26.95|N|5|49|18.36|E}}
|-
|[[Bireler Gronn]]
|Birelergronn
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|19|N|06|13|01|E}}
|-
|[[Bireler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| Birelerhaff
| Birelerhaff
|{{Coor dms1|49|37|24.61|N|6|12|50.31|E}}
|-
|[[Birendall]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Berenthal
|Berenthal
|{{Coor dms1|49|38|24.71|N|6|2|12.3|E}}
|-
|[[Biwels]]
|
|00417
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Bivels
|Bivels
|{{Coor dms1|49|57|34.75|N|6|11|22.88|E}}
|-
|[[Biwer]]
|
|00480
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwer
|Biwer
|{{Coor dms1|49|42|21.88|N|6|22|28.93|E}}
|-
|[[Biwerbaach]]
|
|00481
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwerbach
|Biwerbach
|{{Coor dms1|49|42|33.59|N|6|22|4.48|E}}
|-
|[[Biwesch]]
|
|00234
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Biwisch
|Biwisch
|{{Coor dms1|50|7|6.37|N|5|58|49.12|E}}
|-
|[[Blaaschent]]
|
|00152
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Blaschette
|Blascheid
|{{Coor dms1|49|42|3.87|N|6|10|15.33|E}}
|-
|[[Bleesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bleesbruck
|Bleesbrück
|{{Coor dms1|49|52|21.42|N|6|11|28.14|E}}
|-
|[[Bleesmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bleesmillen
|Bleesmillen
|{{Coor dms1|49|52|29|N|6|11|14.42|E}}
|-
|[[Bloebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|20.27|N|6|15|7.87|E}}
|-
|[[Bloen Eck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|36.9|N|6|10|56.8|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00430
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Blumenthal
|Blumenthal
|{{Coor dms1|49|44|41.96|N|6|15|55.94|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00506
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|37.65|N|6|16|5.47|E}}
|-
|[[Bockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|5|43.27|N|6|1|9.41|E}}
|-
|[[Bohey]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Bohey
|Bohey
|{{Coor dms1|49|58|30.5|N|05|50|39.2|E}}
|-
|[[Bollenduerfer Bréck]]
|
|00439
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Bollendorf-Pont
|Bollendorfer-Brücke
|{{Coor dms1|49|51|0.85|N|6|21|9.76|E}}
|-
|[[Bomecht]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bomicht
|
|{{Coor dms1|49|33|30.7|N|5|53|30.58|E}}
|-
|[[Bomillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|58.35|N|6|15|0.41|E}}
|-
|[[Bommel (Esch-Sauer)|Bommel]]
|
|00549
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bonnal
|Bonnal
|{{Coor dms1|49|54|8.1|N|5|53|18.29|E}}
|-
|[[Bommelscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Bommelscheuer
|{{Coor dms1|49|34|12.34|N|5|55|46.72|E}}
|-
|[[Boufer]]
|Bouferdeng
|00153
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Bofferdange
|Bofferdingen"
|{{Coor dms1|49|41|21.3|N|6|8|46.87|E}}
|-
|[[Bouferterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|53.07|N|6|0|9.86|E}}
|-
|[[Boukels (Géisdref)|Boukels]]
|
|00367
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|49|55|26.21|N|5|59|45.32|E}}
|-
|[[Buckels|Boukels]]
|Buckels
|00220
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|50|0|44.25|N|6|3|10.47|E}}
|-
|[[Boukelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz-Moulin
|Bockholtzermühle
|{{Coor dms1|49|55|32.38|N|6|0|25.46|E}}
|-
|[[Bouneweg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Bonnevoie
|Bonneweg
|{{Coor dms1|49|35|46.46|N|6|8|11.56|E}}
|-
|[[Bous]]
|
|00520
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Bous
|Bous
|{{Coor dms1|49|33|22.36|N|6|19|39.32|E}}
|-
|[[Boxer]]
|
|00177
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boxhorn
|Boxhorn
|{{Coor dms1|50|5|1.1|N|5|59|14.1|E}}
|-
|[[Brameschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Brameschhof
|Brameschhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|6|2|51.58|E}}
|-
|[[Bramillen]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|12.63|N|6|4|57.88|E}}
|-
|[[Branebuerg]]
|
|00253
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Brandenbourg
|Brandenburg
|{{Coor dms1|49|54|43.56|N|6|8|5.02|E}}
|-
|[[Brattert]]
|
|00351
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Brattert
|Brattert
|{{Coor dms1|49|51|19.11|N|5|54|12.73|E}}
|-
|[[Breedelt]]
|
|00243
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Breidfeld
|Breidfeld
|{{Coor dms1|50|7|22.41|N|6|3|48.08|E}}
|-
|[[Bréim (Munneref)|Bréim]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Maison Brehm
|Brehm
|{{Coor dms1|49|31|28.32|N|6|16|32.33|E}}
|-
|[[Breinert]]
|
|00484
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinert
|Breinert
|{{Coor dms1|49|42|45.22|N|6|20|31.23|E}}
|-
|[[Breinertknupp]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinertknupp
|Breinertknupp
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Distillerie
|Brennerei
|{{Coor dms1|49|38|45|N|06|10|00|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Stad Lëtzebuerg)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Bricherhof
|{{Coor dms1|49|37|32.31|N|6|9|51.59|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Mutfert)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Bricher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch-Moulin
|Brouchermühle
|{{Coor dms1|49|44|9.72|N|6|0|30.1|E}}
|-
|[[Brichermillen (Mutfert)|Brichermillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Brüchermühle
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Briddel]]
|
|00029
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Bridel
|Bridel
|{{Coor dms1|49|39|30.63|N|6|4|50.23|E}}
|-
|[[Brongeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|31.42|N|6|5|50.82|E}}
|-
|[[Brosiushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|21.31|N|6|3|51.75|E}}
|-
|[[Brouderbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Broderbour
|Broderbour
|{{Coor dms1|49|51|9.8|N|6|11|13.79|E}}
|-
|[[Bruch (Biwer)|Bruch]]
|
|00485
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|43|40.61|N|6|20|27.44|E}}
|-
|[[Bruch (Miersch)|Bruch]]
|
|00130
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|6|1|11.35|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Iermsdref)|Brücherhaff]]
|Bricherhaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|9.68|N|6|11|55.5|E}}
|-
|[[Bricherheck|Brücherheck]]
|Bricherheck
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|50.85|N|6|11|38.03|E}}
|-
|[[Bruechtebaach]]
|
|00199
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Brachtenbach
|Brachtenbach
|{{Coor dms1|50|1|18.74|N|5|54|47.83|E}}
|-
|[[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Buchholz
|Buchholz
|{{Coor dms1|49|39|45.8|N|6|21|56.95|E}}
|-
|[[Buchholzer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|5.99|N|6|14|12.19|E}}
|-
|[[Buddeler]]
|
|00482
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudler
|Budler
|{{Coor dms1|49|43|21.87|N|6|21|23.34|E}}
|-
|[[Buddelerbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudlerbach
|Budlerbach
|{{Coor dms1|49|43|5.33|N|6|21|5.05|E}}
|-
|[[Buer (Helperknapp)|Buer]]
|
|00172
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bour
|Bour
|{{Coor dms1|49|41|57.01|N|6|0|57.63|E}}
|-
|[[Buerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|16.1|N|6|30|35.64|E}}
|-
|[[Buerfelt]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bourgfried
|Burgfrid
|{{Coor dms1|49|53|58.14|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Schlass Buerglënster|Buerg]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster-Château
|
|{{Coor dms1|49|42|9.63|N|6|13|2.41|E}}
|-
|[[Buerghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|17.41|N|6|6|50.72|E}}
|-
|[[Buerglënster]]
|
|00496
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster
|Burglinster
|{{Coor dms1|49|42|24.33|N|6|12|54.94|E}}
|-
|[[Buerschdref]]
|
|00455
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Boursdorf
|Boursdorf
|{{Coor dms1|49|45|52.99|N|6|28|52.34|E}}
|-
|[[Buerschent]]
|
|00260
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid
|Burscheid
|{{Coor dms1|49|54|35.34|N|6|3|39.1|E}}
|-
|[[Buerschter Millen]]
|
|00261
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid-Moulin
|Burscheidermühle
|{{Coor dms1|49|54|42.35|N|6|5|15.57|E}}
|-
|[[Buerschter Plage]]
|
|00554
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Buerschter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Bungeref]]
|
|00315
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville
|Bondorf
|{{Coor dms1|49|51|0.15|N|5|47|43.9|E}}
|-
|[[Bungerëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Moulin
|Bondorfer Mühle
|{{Coor dms1|49|52|12.66|N|5|47|56.31|E}}
|-
|[[Bur (Rouspert-Mompech)|Bur]]
|
|00454
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born
|Born
|{{Coor dms1|49|45|35.89|N|6|30|38.9|E}}
|-
|[[Butschebuerg]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|
|Budersberg
|{{Coor dms1|49|29|29.4|N|6|4|12.74|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== C ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Café Halte|Café Halt]]
|Café Halte, Eschweiler-Halte
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Café Halte
|
|{{Coor dms1|49|59|7.78|N|5|57|28.4|E}}
|-
|[[Cap]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Cap
|Cap
|{{Coor dms1|49|38|43.27|N|5|58|49.48|E}}
|-
|[[Capellen]]
|
|00031
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen
|Capellen
|{{Coor dms1|49|38|34.16|N|5|59|17.88|E}}
|-
|[[Capellen-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen-Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Chrëschtnech]]
|
|00467
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Christnach
|Christnach
|{{Coor dms1|49|47|18.42|N|6|16|8.35|E}}
|-
|[[Clairefontaine (Bettenduerf)|Clairefontaine]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Clairefontaine
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Clausen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Clausen
|Clausen
|{{Coor dms1|49|36|53.1|N|6|8|22.82|E}}
|-
|[[Clemenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
| Clemenshof
|Clemenshof
|{{Coor dms1|49|50|37.53|N|6|9|34.48|E}}
|-
|[[Clierf]]
|
|00204
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux
| Klerf
|{{Coor dms1|50|3|22.48|N|6|1|31.66|E}}
|-
|[[Schlass Clierf|Clierfer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux-Château
|
|{{Coor dms1|50|3|16.02|N|6|1|47.76|E}}
|-
|[[Cloche d'or|Cloche d'Or]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Cloche d'Or
|Cloche d'Or
|{{Coor dms1|49|34|53.38|N|6|6|59.31|E}}
|-
|[[Clooshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Cloos
|Clooshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Closbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Closbierg
|Closbierg
|{{Coor dms1|49|50|31.68|N|6|19|4.93|E}}
|-
|[[Closdellt]]
|
|00562
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Closdellt
|Closdellt
|{{Coor dms1|49|54|6|N|6|7|18.3|E}}
|-
|[[Colmer]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmer
|Colmer
|{{Coor dms1|49|48|33.3|N|6|5|52.43|E}}
|-
|[[Colmer Bréck]]
|
|00573
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Pont
|Colmar-Pont
|{{Coor dms1|49|48|55.66|N|6|5|58.42|E}}
|-
|[[Colmer Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Berg-Halte
|Colmar-Berg-Halte
|{{Coor dms1|49|48|55.61|N|6|6|9.56|E}}
|-
|[[Colmer-Bierg]]
|
|00124
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmar-Berg
|Colmar-Berg
|{{Coor dms1|49|48|39.99|N|6|5|27.47|E}}
|-
|[[Colmeschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Colmeschmühle
|{{Coor dms1|49|42|13.7|N|06|07|05.2|E}}
|-
|[[Conter]]
|
|00088
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Contern
|Conter
|{{Coor dms1|49|35|7.5|N|6|13|51.76|E}}
|-
|[[Cornelysmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cornelysmillen
|Cornelysmillen
|{{Coor dms1|50|7|53.85|N|5|59|29.46|E}}
|-
|[[Créispent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Crispent
|Crispent
|{{Coor dms1|49|47|13|N|06|21|23|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== D ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Dauschkaul (Lëtzebuerg)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|27.90|N|06|09|07.90|E}}
|-
|[[Dauschkaul (Luerenzweiler)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|01.00|N|6|08|49.20|E}}
|-
|Déckt
|kuckt: [[Houschter Déckt]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Deewelt]]
|
|00187
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Deiffelt
|Deiffelt
|{{Coor dms1|50|3|55.4|N|5|57|40.07|E}}
|-
|[[Déierbech]]
|
|00200
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Derenbach
|Derenbach
|{{Coor dms1|50|0|48.7|N|5|53|23.61|E}}
|-
|[[Déifferdeng]]
|
|00048
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Differdange
|Differdingen
|{{Coor dms1|49|31|15.12|N|5|53|34.03|E}}
|-
|[[Déiljen]]
|
|00426
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Dillingen
|Dillingen
|{{Coor dms1|49|51|11.76|N|6|18|53.39|E}}
|-
|[[Deisermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Deysermühle
|Deysermühle
|{{Coor dms1|49|39|50.44|N|6|25|23.76|E}}
|-
|[[Dellen]]
|
|00328
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|Dellen
|Dellen
|{{Coor dms1|49|51|32.22|N|5|57|39.88|E}}
|-
|[[Dénkert]]
|
|nKL
|[[Stauséigemeng]]
|Dunkrodt
|Dünkrodt
|{{Coor dms1|49|55|21.27|N|05|52|34.49|E}}
|-
|[[Dippech]]
|
|00008
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach
|
|{{Coor dms1|49|35|9.14|N|5|58|56.92|E}}
|-
|[[Dippecher Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach-Gare
|
|{{Coor dms1|49|34|19.94|N|5|59|40.01|E}}
|-
|[[Direndall]]
|
|00589
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|Dürrenthal
|{{Coor dms1|49|41|22.48|N|6|5|23.66|E}}
|-
|[[Dol]]
|
|00369
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Dahl
|Dahl
|{{Coor dms1|49|56|5.64|N|5|58|51.33|E}}
|-
|[[Dolebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Dolenberg
|Dolenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dondel]]
|
|00019
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Dondelange
|Dondelingen
|{{Coor dms1|49|41|15.23|N|6|1|55.98|E}}
|-
|[[Donkels]]
|
|00405
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Doncols
|Donkols
|{{Coor dms1|49|58|14.33|N|5|50|23.45|E}}
|-
|[[Doosber Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dasbourg-Pont
|
|{{Coor dms1|50|2|54.54|N|6|7|28.8|E}}
|-
|[[Douschterterhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Ferme Dostert
|Dosterthof
|{{Coor dms1|49|47|59|N|06|19|35|E}}
|-
|[[Dräibraken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Troisbaraques
|Dreibaracken
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dräibuer]]
|
|00514
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Dreiborn
|Dreiborn
|{{Coor dms1|49|37|14.26|N|6|23|37.87|E}}
|-
|[[Draufelt]]
|
|00228
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Drauffelt
|Druffelt
|{{Coor dms1|50|1|0.51|N|6|0|9.9|E}}
|-
|[[Drénkelt]]
|
|00235
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Drinklange
|Drinklingen
|{{Coor dms1|50|7|57.12|N|6|0|58.17|E}}
|-
|[[Dudderhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Duderhof
|Duderhof
|{{Coor dms1|49|38|44.97|N|6|6|50.19|E}}
|-
|[[Duelem (Garnech)|Duelem]]
|
|00526
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Dahlem
|Dahlem
|{{Coor dms1|49|36|1.52|N|5|56|33.3|E}}
|-
|[[Duelem (Réimech)|Duelem]]
|
|00012
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Dalheim
|Dalheim
|{{Coor dms1|49|32|36.91|N|6|15|49.95|E}}
|-
|[[Duerscht]]
|
|00221
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dorscheid
|Dorscheid
|{{Coor dms1|50|2|5.55|N|6|4|19.11|E}}
|-
|[[Duerschter Haischen]]
|Duerschterhaischen
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Dorscheiderhäuschen
|{{Coor dms1|50|2|20.62|N|6|4|36.92|E}}
|-
|[[Dummeldeng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Dommeldange
|Dommeldingen
|{{Coor dms1|49|38|2.2|N|6|8|1.85|E}}
|-
|[[Dumongshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Ferme Dumont
|Dumontshof
|{{Coor dms1|49|31|0.44|N|6|1|1.25|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== E ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Eich
|Eich
|{{Coor dms1|49|37|43.33|N|6|7|42.58|E}}
|-
|[[Eechelbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Eichelbour
|
|{{Coor dms1|49|48|7.35|N|6|11|6.91|E}}
|-
|[[Eesbech]]
|
|00559
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Eisenbach
|Eisenbach
|{{Coor dms1|50|0|29.02|N|6|8|36.13|E}}
|-
|[[Ënnereesbech|Eesbech]]
|Ënnereesbech
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Untereisenbach
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|49|59|59.01|N|6|8|33.03|E}}
|-
|[[Eescheler]]
|
|00503
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|42|59.22|N|6|18|46.5|E}}
|-
|[[Eeschpelt]]
|
|00381
|[[Stauséigemeng]]
|Tarchamps
|Ischpelt
|{{Coor dms1|49|56|58.21|N|5|47|54.03|E}}
|-
|[[Eesebuer]]
|
|00497
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eisenborn
|Eisenborn
|{{Coor dms1|49|41|31.86|N|6|10|58.39|E}}
|-
|[[Eeselbuer]]
|
|00205
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Eselborn
|Eselborn
|{{Coor dms1|50|3|41.39|N|6|0|23.08|E}}
|-
|[[Éileng]]
|
|00067
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Ehlange
|Ehlingen
|{{Coor dms1|49|32|47.72|N|6|1|9.78|E}}
|-
|[[Éilereng]]
|
|00082
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Ehlerange
|Ehleringen
|{{Coor dms1|49|31|29.42|N|5|57|55.3|E}}
|-
|[[Éimereng]]
|
|00525
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Emerange
|Emeringen
|{{Coor dms1|49|29|21.28|N|6|17|24.32|E}}
|-
|[[Éimeschbaach (Lieu-dit)|Éimeschbaach]]
|Éimeschbaach-Aasselbuer, Éimeschbaach-Stackem
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Emeschbach-Asselborn
|Emeschbach-Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|34.45|N|5|57|11.52|E}}
|-
|[[Éinen]]
|
|00515
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ehnen
|Ehnen
|{{Coor dms1|49|36|4.25|N|6|23|6.27|E}}
|-
|[[Éischt]]
|
|00317
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Eschette
|Escheid
|{{Coor dms1|49|49|22.89|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Éiter]]
|
|00091
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange
|Ötringen
|{{Coor dms1|49|35|58.73|N|6|15|44.08|E}}
|-
|[[Éiter Millen]]
|Éitermillen
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange-Moulin
|Oetrange-Moulin
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]]
|
|00311
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Ell
|Ell
|{{Coor dms1|49|45|50.63|N|5|51|13.88|E}}
|-
|[[Elleng]]
|
|00533
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange
|Ellingen
|{{Coor dms1|49|31|16.7|N|6|18|2.35|E}}
|-
|[[Ellenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|30|58.69|N|6|18|8.71|E}}
|-
|[[Ëlwen]]
|
|00239
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Troisvierges
|Ulflingen
|{{Coor dms1|50|7|14.05|N|5|59|35.95|E}}
|-
|[[Elweng]]
|
|00524
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|30|24.98|N|6|18|49.33|E}}
|-
|[[Elz]]
|
|00332
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Eltz
|Eltz
|{{Coor dms1|49|46|38.74|N|5|53|41.12|E}}
|-
|[[Emeringerhaff]]
|Éimeréngerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|Emeringerhof
|Emeringerhof
|{{Coor dms1|49|32|22.23|N|6|19|30.32|E}}
|-
|[[Engelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Engelshof
|Engelshof
|{{Coor dms1|49|40|31.34|N|6|15|27|E}}
|-
|[[Ënner Fooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterfoos
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnereesbech]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|50|00|05|N|06|08|38|E}}
|-
|[[Ënnerherel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterherel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnerschlënner]]
|
|00287
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Unterschlinder
|Unterschlinder
|{{Coor dms1|49|56|6.06|N|6|4|10.19|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Lenneng)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Untere Mühle
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Wal)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënsber]]
|
|00394
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Insenborn
|Insenborn
|{{Coor dms1|49|53|57.61|N|5|53|1.72|E}}
|-
|[[Enteschbaach]]
|
|00564
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Enteschbach
|
|{{Coor dms1|49|54|44.44|N|6|6|50.14|E}}
|-
|[[Eppelduerf]]
|
|00272
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Eppeldorf
|Eppeldorf
|{{Coor dms1|49|50|38.67|N|6|14|44.89|E}}
|-
|[[Eschduerf]]
|
|00384
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Eschdorf
|Eschdorf
|{{Coor dms1|49|53|12.14|N|5|55|45.7|E}}
|-
|[[Esch-Sauer]]
|
|00361
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-sur-Sûre
|Esch-Sauer
|{{Coor dms1|49|54|38.52|N|5|56|15.94|E}}
|-
|[[Esch-Tunnel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-Tunnel
|Esch-Tunnel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Esch-Uelzecht]]
|
|00053
|[[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|Esch-sur-Alzette
|Esch-Alzette
|{{Coor dms1|49|29|49.52|N|5|58|44.41|E}}
|-
|[[Eschweiler (Wolz)|Eschweiler]]
|
|00364
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|59|51.45|N|5|56|40.71|E}}
|-
|Eschweiler-Halte
|kuckt: [[Café Halte]]
|nKL
|
|
|
|
|-
|[[Essen]]
|
|00159
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Essingen
|Essingen
|{{Coor dms1|49|46|46.1|N|6|6|53.67|E}}
|-
|[[Ettelbréck]]
|
|00280
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Ettelbruck
|Ettelbrück
|{{Coor dms1|49|50|59.39|N|6|6|20.06|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== F ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Fausermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Fausermuehle
|Fausermühle
|{{Coor dms1|49|42|24.39|N|6|27|37.88|E}}
|-
|[[Feelener Hecken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Feulenerhecken
|
|{{Coor dms1|49|52|22.48|N|05|59|52.29|E}}
|-
|[[Féischterbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Féischterbierg
|Féischterbierg
|{{Coor dms1|49|54|57.21|N|6|3|53.44|E}}
|-
|[[Féischterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Fischeiderhof
|
|{{Coor dms1|49|55|14.11|N|6|4|0.47|E}}
|-
|[[Féitsch]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Féitsch
|Féitsch
|{{Coor dms1|50|2|10|N|5|53|6.66|E}}
|-
|[[Féiz]]
|
|00061
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Foetz
|Foetz
|{{Coor dms1|49|31|32.6|N|6|0|25.9|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Äischen)|Felleschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Felleschmühle
|
|{{Coor dms1|49|41|32.34|N|5|52|51.24|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Réiden op der Atert)|Felleschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fëlschdref]]
|
|00527
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Filsdorf
|Filsdorf
|{{Coor dms1|49|32|9.21|N|6|14|49.47|E}}
|-
|[[Féngeg]]
|
|00006
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Fingig
|Fingig
|{{Coor dms1|49|36|8.14|N|5|53|54.5|E}}
|-
|[[Fennbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Fennberg
|
|{{Coor dms1|50|0|13|N|6|4|45|E}}
|-
|[[Fenneng]]
|
|00045
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Fennange
|Fenningen
|{{Coor dms1|49|31|13.84|N|6|4|38.43|E}}
|-
|[[Fënsterdall]]
|
|00132
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthal
|
|{{Coor dms1|49|45|26.44|N|6|2|28.86|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Finsterthalerhof
|
|{{Coor dms1|49|45|34.8|N|06|02|28.6|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Héicht]]
|
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthalerhöhe
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fënsterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|44.52|N|5|54|23.7|E}}
|-
|[[Fenteng]]
|
|00093
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Fentange
|Fentingen
|{{Coor dms1|49|33|55.32|N|6|9|2.79|E}}
|-
|[[Fënz]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|2|1.06|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Fëschbech (Hengescht)|Fëschbech]]
|
|00212
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|50|4|32.91|N|6|4|10.97|E}}
|-
|[[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]]
|
|00136
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|49|44|46.15|N|6|11|26.17|E}}
|-
|[[Fëschbecher Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fischbacherhof
|
|{{Coor dms1|49|55|0.7|N|6|8|55.59|E}}
|-
|Fëschbech-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Fetschebuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenbour
|
|{{Coor dms1|49|36|52|N|06|09|48|E}}
|-
|[[Fetschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenhof
|
|{{Coor dms1|49|36|50.62|N|6|9|30.52|E}}
|-
|[[Fiels]]
|
|00146
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Larochette
|Fels
|{{Coor dms1|49|47|0.63|N|6|13|20.56|E}}
|-
|[[Fielsbuch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsbuch
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fielsmillen (Iechternach)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Fielsmillen (Mäertert)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Buerg Fiels|Fielsser Schlass]]
|
|0
|Fiels
|Larochette-Château
|
|{{Coor dms1|49|47|7.73|N|6|13|2.72|E}}
|-
|[[Fiertgeshaff]]
|Firtgeshaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
| Firtgeshaff
| Firtgeshaff
|{{Coor dms1|49|49|0.01|N|6|14|5.01|E}}
|-
|[[Findel]]
|
|00108
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Findel
|Findel
|{{Coor dms1|49|37|41.84|N|6|12|5.88|E}}
|-
|[[Findelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Findelshof
|
|{{Coor dms1|49|35|36.12|N|6|1|57.77|E}}
|-
|[[Flatzbuer]]
|
|00318
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Flatzbour
|{{Coor dms1|49|50|7.8|N|5|47|19.68|E}}
|-
|[[Fléckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|{{Coor dms1|49|49|4.7|N|6|16|16.63|E}}
|-
|[[Fléiber (Bauschelt)|Fléiber]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|53|54.25|N|5|48|46.45|E}}
|-
|[[Fléiber (Buerschent)|Fléiber]]
|
|00262
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|54|37.79|N|6|6|21.18|E}}
|-
|[[Fluessweiler]]
|
|00490
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Flaxweiler
|Flaxweiler
|{{Coor dms1|49|39|54.1|N|6|20|48.42|E}}
|-
|[[Fluchhafe Lëtzebuerg|Flughafen]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Aéroport de Luxembourg
|
|{{Coor dms1|49|37|56.32|N|6|13|0.8|E}}
|-
|[[Fockemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fockemillen
|Fockemillen
|{{Coor dms1|49|40|45.44|N|5|56|48.45|E}}
|-
|[[Folkendeng]]
|
|00274
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Folkendange
|Folkendingen
|{{Coor dms1|49|50|33.7|N|6|12|2.57|E}}
|-
|[[Follmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Follmühle
|
|{{Coor dms1|49|47|46.11|N|6|13|16.11|E}}
|-
|[[Folscht]]
|
|00319
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Folschette
|Folscheid
|{{Coor dms1|49|48|48.81|N|5|52|13.16|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond-de-Gras
|
|{{Coor dms1|49|32|3.81|N|5|51|38.52|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|nKL
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Fond-de-Gras
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fossenhaff]]
|Fossen
|00575
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fossenhof
| Fossenhof
|{{Coor dms1|50|6|48.12|N|6|5|30.17|E}}
|-
|[[Foussheck]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Fousheck
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fransousegronn]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Franzosengrund
|
|{{Coor dms1|49|38|35|N|6|11|17|O}}
|-
|[[Frantzemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Frantzenmühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fraschtenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Frastenhof
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Freckeisen]]
|
|00468
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Freckeisen
|Freckeisen
|{{Coor dms1|49|48|3.21|N|6|15|29.99|E}}
|-
|[[Fréiresmillen]]
|
|0
|Kiischpelt
|
|Freresmühle
|{{Coor dms1|50|0|38.6|N|6|0|6.51|E}}
|-
|[[Fréiseng]]
|
|00055
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Frisange
|Frisingen
|{{Coor dms1|49|31|0.88|N|6|11|11.31|E}}
|-
|[[Fréngerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Froehnerhof
|
|{{Coor dms1|49|55|3.45|N|6|9|16.19|E}}
|-
|[[Friddbësch]]
|Fridbësch
|00555
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Friedbusch
|
|{{Coor dms1|49|57|1.04|N|6|3|24.03|E}}
|-
|[[Fridhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Friedhof
|
|{{Coor dms1|49|53|23.17|N|6|8|3.88|E}}
|-
|[[Frombuerg]]
| Frombuerger Haff
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Fromburgerhof
|{{Coor dms1|49|46|48.8|N|6|24|34.28|E}}
|-
|[[Froumillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Frohmühle
|
|{{Coor dms1|49|29|41.43|N|6|17|12.35|E}}
|-
|[[Fulsbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fulsberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Furels]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Fuhrels
|
|{{Coor dms1|49|45|43.45|N|6|13|53.5|E}}
|-
|[[Furen]]
|
|00413
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fouhren
|Fouhren
|{{Coor dms1|49|54|46.51|N|6|12|0.84|E}}
|-
|[[Fuussbann]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fousbann
|
|{{Coor dms1|49|31|10.86|N|5|54|3.69|E}}
|-
|[[Fuussekaul]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fuussekaul
|Fuussekaul
|{{Coor dms1|49|52|44.21|N|5|59|20.1|E}}
|-
|[[Fuusswiss]]
|
|0
|Feelen
|Fuusswiss
|Fuusswiss
|{{Coor dms1|49|52|22.24|N|5|59|50.28|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== G ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Gaaschtmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Gaaschtmühle
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|2|42.63|E}}
|-
|[[Gaasperech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Gasperich
|Gasperich
|{{Coor dms1|49|35|26.21|N|6|7|19.44|E}}
|-
|[[Gadderscheier]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|Gadderscheuer
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gäichel (Lëtzebuerg)|Gäichel]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Gaichel
|Gaichel
|{{Coor dms1|49|41|34.34|N|5|52|10.96|E}}
|-
|[[Gantebeensmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|
|Gantenbeinsmühle
|{{Coor dms1|49|36|16.28|N|6|10|7.09|E}}
|-
|[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
|Garer Quartier
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|2.28|N|6|8|2.23|E}}
|-
|[[Garnech]]
|
|00013
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Garnich
|Garnich
|{{Coor dms1|49|37|4.28|N|5|57|9.42|E}}
|-
|[[Géidgen]]
|
|00236
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange
|Gödingen
|{{Coor dms1|50|9|1.01|N|6|0|39.99|E}}
|-
|[[Géidger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|8|35.75|N|6|0|49.84|E}}
|-
|[[Geierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|59|39.34|N|6|5|13.17|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Bech)|Geieschhaff]]
|
|00431
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|45|58.03|N|6|23|19.62|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Konstem)|Geieschhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|59|38,9|N|06|05|17,6|E}}
|-
|[[Géisdref]]
|
|00371
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Goesdorf
|Goesdorf
|{{Coor dms1|49|55|17.31|N|5|57|48.8|E}}
|-
|[[Geismillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bierg|Bierg]]
|
|Geismühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëlt]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Goeldt-Hostert
|
|{{Coor dms1|49|49|18.75|N|5|51|11.89|E}}
|-
|[[Gemener Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Jemenerhof
|Jemenerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gerardshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Gérardshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëtzen]]
|
|00026
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goetzingen
|Goetzingen
|{{Coor dms1|49|39|37.57|N|5|58|43.84|E}}
|-
|[[Giewel (Käerch)|Giewel]]
|
|00025
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goeblange
|
|{{Coor dms1|49|40|5.89|N|5|58|1.59|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00263
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00370
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giischt]]
|
|00461
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Girst
|Girst
|{{Coor dms1|49|46|25.62|N|6|30|0.57|E}}
|-
|[[Giischterklaus]]
|
|00462
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Girsterklaus
|{{Coor dms1|49|47|6.59|N|6|29|50.25|E}}
|-
|[[Gillenshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|20.33|N|6|14|7.91|E}}
|-
|[[Gilcher]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Gilcher
|Gilcher
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gilsdref]]
|
|00258
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Gilsdorf
|Gilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|53.69|N|6|11|1.09|E}}
|-
|[[Giwenech]]
|
|00456
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Givenich
|Givenich
|{{Coor dms1|49|44|48.81|N|6|28|52.58|E}}
|-
|[[Goeberhaff]]
|Goberhaff
|nKL
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|Goberhof
|{{Coor dms1|49|51|30.1|N|6|16|5.53|E}}
|-
|[[Gondel (Waldbriedemes)|Gondel]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Gondelange
|
|{{Coor dms1|49|33|1.2|N|6|16|44.43|E}}
|-
|[[Gonnereng]]
|
|00504
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Gonderange
|Gonderingen
|{{Coor dms1|49|41|46.23|N|6|14|52.81|E}}
|-
|[[Gouschteng]]
|
|00491
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|
|Gostingen
|{{Coor dms1|49|37|19.42|N|6|21|27.26|E}}
|-
|[[Gousseldeng]]
|
|00148
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Gosseldange
|
|{{Coor dms1|49|43|42.33|N|6|6|56.31|E}}
|-
|[[Gräisch]]
|
|00035
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Greisch
|Greisch
|{{Coor dms1|49|42|34.6|N|5|59|7.26|E}}
|-
|[[Grandsen]]
|
|00213
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Grindhausen
|{{Coor dms1|50|5|1.36|N|6|3|37.17|E}}
|-
|[[Grass]]
|
|00039
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Grass
|Grass
|{{Coor dms1|49|37|52.28|N|5|53|23.48|E}}
|-
|[[Grassbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Grassenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gréiweknapp]]
|
|00133
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Grevenknapp
|Grevenknapp
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|1|54.02|E}}
|-
|[[Greiweldeng]]
|
|00539
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Greiveldange
|Greiweldingen
|{{Coor dms1|49|35|5.24|N|6|21|37.25|E}}
|-
|[[Gréiwels]]
|
|00353
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Grevels
|
|{{Coor dms1|49|51|3.25|N|5|54|54.62|E}}
|-
|[[Gréiwelscheier]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Grevelscheuer
|{{Coor dms1|49|37|36.88|N|6|11|37.46|O}}
|-
|[[Gréiwelsser Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Grevels-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|35|47.45|N|6|3|0.23|E}}
|-
|[[Gréiwelsser Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|56.52|N|6|2|33.27|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher]]
|
|00494
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|Grevenmacher
|Grevenmacher
|{{Coor dms1|49|40|48.98|N|6|26|13.95|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Grevenmacherberg
|{{Coor dms1|49|40|25.76|N|06|23|29.44|E}}
|-
|[[Gréiwemillen]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Grevenmühle
|{{Coor dms1|49|40|56.7|N|05|56|33.1|E}}
|-
|[[Grëmmelescht]]
|
|00406
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid
|Grümelscheid
|{{Coor dms1|49|59|3.48|N|5|52|29|E}}
|-
|[[Grëmmeleschter Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Grenzen]]
|
|00281
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Grentzingen
|{{Coor dms1|49|49|48.86|N|6|5|21.56|E}}
|-
|[[Gréiwenhaff|Grewenhaff]]
|Gréiewenhaff
|
|Ärenzdall
|
|
|{{Coor dms1|49|49|25|N|6|14|43.82|E}}
|-
|[[Groesteen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Grauenstein
|{{Coor dms1|49|56|49.7|N|6|8|45.11|E}}
|-
|[[Grohans]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|31.6|N|06|10|35.4|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00436
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|29.04|N|6|17|4.06|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00499
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|19.5|N|6|17|6.71|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00427
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00440
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|49|40.69|N|6|19|48.47|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00469
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff-Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof-Château
|
|{{Coor dms1|49|49|6.38|N|6|19|15.27|E}}
|-
|[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
|Stadgronn
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Grund
|{{Coor dms1|49|36|25.95|N|6|8|16.76|E}}
|-
|[[Grooljen]]
|
|00418
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Gralingen
|{{Coor dms1|49|56|12.58|N|6|6|3.46|E}}
|-
|[[Groussbéiwen]]
|Groussbéiweng
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Grand-Bevange
|Großbivingen
|{{Coor dms1|49|36|05.6|N|05|55|52.3|E}}
|-
|[[Groussbus]]
|
|00330
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grosbous
|Grosbous
|{{Coor dms1|49|49|43.29|N|5|58|6.82|E}}
|-
|[[Guddelt]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Goudelt
|
|{{Coor dms1|49|46|46.43|N|6|10|56.24|E}}
|-
|[[Guedber]]
|
|00498
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Godbrange
|Godbringen
|{{Coor dms1|49|44|8.84|N|6|14|1.81|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== H ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Haalsbaach (Bäerdref)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Halsbach
|Halsbach
|{{Coor dms1|49|49|35|N|06|21|55|E}}
|-
|[[Haalsbaach (Miedernach)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Halsbach
|Halsbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haarderbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Harderbach
|{{Coor dms1|49|55|53.66|N|6|1|23.65|E}}
|-
|[[Haarthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|Harthof
|{{Coor dms1|49|49|4.26|N|6|18|58.55|E}}
|-
|[[Haassel]]
|
|00121
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Hassel
|Hassel
|{{Coor dms1|49|33|6.32|N|6|12|37.97|E}}
|-
|[[Haastert]]
|
|00486
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Hagelsdorf
|Hagelsdorf
|{{Coor dms1|49|41|31.84|N|6|21|52.74|E}}
|-
|[[Habscht]]
|
|00017
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Hobscheid
|Hobscheid
|{{Coor dms1|49|41|18.94|N|5|54|58.49|E}}
|-
|[[Haff Ahl]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hof Ahl
|Hof Ahl
|{{Coor dms1|49|58|43.93|N|6|9|54.32|E}}
|-
|[[Hakenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Hackenhof
|{{Coor dms1|49|36|12.79|N|6|16|43.07|E}}
|-
|[[Haler]]
|
|00470
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Haller
|Haller
|{{Coor dms1|49|49|8.74|N|6|16|57.41|E}}
|-
|[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hamm
|Hamm
|{{Coor dms1|49|36|38.29|N|6|9|54.73|E}}
|-
|[[Hammhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hammhof
|{{Coor dms1|49|50|15.69|N|6|21|37.01|E}}
|-
|[[Hanenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|19.08|N|6|0|10.52|E}}
|-
|[[Hannerhasselt]]
|Hannerhaassel
|00190
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hinterhasselt
|Hinterhasselt
|{{Coor dms1|50|3|21.34|N|5|51|55.57|E}}
|-
|[[Härebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|Herrenberg
|{{Coor dms1|49|52|30.07|N|6|10|15.48|E}}
|-
|[[Harel]]
|
|00376
|[[Stauséigemeng]]
|Harlange
|Harlingen
|{{Coor dms1|49|55|52.04|N|5|47|29.17|E}}
|-
|[[Hareler Poteau]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|54|28.92|N|5|48|37.83|E}}
|-
|[[Haupeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|
|Haupeschhof
|{{Coor dms1|49|50|19.18|N|6|3|13.14|E}}
|-
|[[Heckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|51.46|N|6|5|39.83|E}}
|-
|[[Heedekaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Heidenkaul
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Heedscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Heidscheuer
|{{Coor dms1|49|33|4.62|N|6|15|42.5|E}}
|-
|[[Heesberhaff]]
|Heisburgerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|29.69|N|6|18|45.08|E}}
|-
|[[Heeschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Heisbich
|Heisbich
|{{Coor dms1|49|48|38.68|N|6|21|0.91|E}}
|-
|[[Heeschbreg]]
|
|00433
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hersberg
|Hersberg
|{{Coor dms1|49|45|21.55|N|6|19|45.63|E}}
|-
|[[Heeschdref]]
|
|00114
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Heisdorf
|Heisdorf
|{{Coor dms1|49|40|29.83|N|6|8|7.39|E}}
|-
|[[Heeschpelt]]
|
|00354
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Heispelt
|Heispelt
|{{Coor dms1|49|51|21.65|N|5|52|57.58|E}}
|-
|[[Heesdref]]
|
|00189
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hamiville
|Heisdorf
|{{Coor dms1|50|2|47.54|N|5|54|14.19|E}}
|-
|[[Héienhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Hoehenhof
|{{Coor dms1|49|38|15|N|06|13|34|E}}
|-
|[[Heinenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Heinenhof
|{{Coor dms1|49|50|55.47|N|6|4|5.21|E}}
|-
|[[Heinrichsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|
|Heinrichsmühle
|{{Coor dms1|49|30|40.1|N|06|14|44.5|E}}
|-
|[[Héischdref]]
|
|00292
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hoesdorf
|Hoesdorf
|{{Coor dms1|49|53|3.38|N|6|15|23.54|E}}
|-
|[[Heischent]]
|
|00386
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Heiderscheid
|Heiderscheid
|{{Coor dms1|49|53|18.67|N|5|58|56.63|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00385
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fonds-de-Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|8.36|N|5|57|43.93|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00580
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Fonds-de Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|17.24|N|5|57|43.7|E}}
|-
|[[Héisenger Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond de Hussigny
|Hesingergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Héiweng]]
|
|00014
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Hivange
|Hivingen
|{{Coor dms1|49|36|22.06|N|5|55|42.35|E}}
|-
|[[Helbich]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hilbach
|Hilbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Helfenter Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Helfenterbruck
|
|{{Coor dms1|49|36|14.3|N|6|4|22.19|E}}
|-
|[[Helleng]]
|
|00056
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Hellange
|Hellingen
|{{Coor dms1|49|30|36.09|N|6|9|4.89|E}}
|-
|[[Hellgewiss]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|7.76|N|6|17|28.58|E}}
|-
|[[Helsem]]
|
|00119
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Helmsange
|Helmsingen
|{{Coor dms1|49|39|38.28|N|6|8|31.01|E}}
|-
|[[Helzen]]
|
|00195
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hachiville
|Helzingen
|{{Coor dms1|50|6|21.92|N|5|55|14.46|E}}
|-
|[[Hemstel]]
|
|00432
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hemstal
|Hemstal
|{{Coor dms1|49|44|22.19|N|6|20|10.76|E}}
|-
|[[Hengescht]]
|
|00214
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Heinerscheid
|Heinerscheid
|{{Coor dms1|50|5|38.6|N|6|5|28.27|E}}
|-
|[[Hénkel]]
|
|00463
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel
|Hinkel
|{{Coor dms1|49|46|57.55|N|6|30|48.13|E}}
|-
|[[Hénkeler Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hënsdref]]
|
|00155
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Hunsdorf
|Hünsdorf
|{{Coor dms1|49|41|44.56|N|6|7|42.74|E}}
|-
|[[Hëpperdang]]
|
|00215
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Hupperdange
|
|{{Coor dms1|50|5|37.68|N|6|3|46.19|E}}
|-
|[[Herckmannsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Herckmannsmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Herdermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|Herdermühle
|{{Coor dms1|49|33|16.85|N|6|20|27.96|E}}
|-
|[[Hermeswiss]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hermeswies
|Hermeswies
|{{Coor dms1|49|51|48.48|N|6|18|42.74|E}}
|-
|[[Hesper]]
|
|00095
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Hesperange
|Hesperingen
|{{Coor dms1|49|34|13.9|N|6|9|14.58|E}}
|-
|[[Hessemillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hessenmühle
|{{Coor dms1|49|51|11.2|N|6|14|35.73|E}}
|-
|[[Hëttermillen]]
|
|00567
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|
|Hüttermühle
|{{Coor dms1|49|35|9.06|N|6|22|14.65|E}}
|-
|[[Hiefenech]]
|
|00142
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen
|Heffingen
|{{Coor dms1|49|46|2.09|N|6|14|13.46|E}}
|-
|[[Hiefenecher Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|07|N|06|13|44.8|E}}
|-
|[[Hielem]]
|
|00154
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Helmdange
|Helmdingen
|{{Coor dms1|49|41|39.43|N|6|8|18.22|E}}
|-
|[[Hierber]]
|
|00457
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Herborn
|Herborn
|{{Coor dms1|49|44|53.95|N|6|25|50.39|E}}
|-
|[[Hierber Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Herbornermühle
|{{Coor dms1|49|44|17.89|N|6|25|39.65|E}}
|-
|[[Hierheck]]
|
|00387
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Herheck
|Herheck
|{{Coor dms1|49|52|23.75|N|5|55|42.88|E}}
|-
|[[Hierzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Hirtzenhof
|{{Coor dms1|49|51|44.63|N|6|13|47.67|E}}
|-
|[[Hiestgriechter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Hiestgriechterhof
|Hiestgriechterhof
|{{Coor dms1|49|53|6.6|N|6|11|16.49|E}}
|-
|[[Héngerhaff|Hingerhaff]]
|Héngerhaff
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|Hühnerhof
|{{Coor dms1|49|46|5.71|N|6|4|16.3|E}}
|-
|[[Hierzhaff]]
|Hirtzhaff
|0
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hirtzhof
|{{Coor dms1|49|50|25.78|N|6|3|14.48|E}}
|-
|[[Hitten]]
|
|00300
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Huttange
|Huttange
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|5|53|42.15|E}}
|-
|[[Hoen]]
|
|00040
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Hagen
|Hagen
|{{Coor dms1|49|39|8.92|N|5|55|30.17|E}}
|-
|[[Holler]]
|
|00244
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Holler
|Holler
|{{Coor dms1|50|7|28.51|N|6|2|51.18|E}}
|-
|[[Hollerech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hollerich
|Hollerich
|{{Coor dms1|49|35|58.63|N|6|6|58|E}}
|-
|[[Hollermillen]]
|
|00578
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Hollermühle
|{{Coor dms1|50|7|1.6|N|6|3|7.3|E}}
|-
|[[Holz (Rammerech)|Holz]]
|
|00321
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Holtz
|Holtz
|{{Coor dms1|49|48|24.97|N|5|47|38.63|E}}
|-
|[[Holzem]]
|
|00033
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem
|Holzem
|{{Coor dms1|49|37|2.3|N|5|59|18.21|E}}
|-
|[[Holzemer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Holztem]]
|
|00211
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Holzthum
|Holzthum
|{{Coor dms1|49|59|0.52|N|6|4|24.5|E}}
|-
|[[Hongerhaff]]
|Hongeschhaff
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hungershof
|{{Coor dms1|49|47|59.59|N|6|21|53.27|E}}
|-
|[[Honich|Honicht]]
|Honich
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|7.05|N|6|7|19.3|E}}
|-
|[[Hoossebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hossenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Horas]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|Horas
|{{Coor dms1|49|48|37.26|N|5|55|1.03|E}}
|-
|[[Horgershaff]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|44.97|N|5|55|58.93|E}}
|-
|[[Hornichshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Hornichshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hosbich]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hosbich
|Hosbich
|{{Coor dms1|49|45|15.78|N|6|3|16|E}}
|-
|[[Hossebierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|46.01|N|6|15|31.55|E}}
|-
|[[Houfelt]]
|
|00196
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hoffelt
|Hoffelt
|{{Coor dms1|50|5|51.89|N|5|55|27.85|E}}
|-
|[[Houschent]]
|
|00286
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid
|Hoscheid
|{{Coor dms1|49|56|48.97|N|6|4|43.36|E}}
|-
|[[Houschter Déckt]]
|Déckt
|00285
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid-Dickt
|
|{{Coor dms1|49|58|36.52|N|6|5|20.5|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Pëtschent)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|nKL
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Hoscheiderhof
|{{Coor dms1|49|56|26.0|N|06|09|10.4|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Tandel)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|00568
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Hoscheidterhof
|{{Coor dms1|49|56|28.64|N|6|9|13.31|E}}
|-
|[[Housen]]
|
|00222
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen
|Hosingen
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|5|42.97|E}}
|-
|[[Housener Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|59|57.75|N|6|5|14.19|E}}
|-
|[[Houwald]]
|
|00096
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Howald
|Howald
|{{Coor dms1|49|34|58.2|N|6|8|18.66|E}}
|-
|[[Hubertushaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hubertushof
|{{Coor dms1|49|50|22|N|06|03|16|E}}
|-
|[[Huelmes]]
|
|00173
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Hollenfels
|Hollenfels
|{{Coor dms1|49|42|42.81|N|6|2|45.25|E}}
|-
|[[Hueschtert (Nidderaanwen)|Hueschtert]]
|
|00099
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|39|19.7|N|6|14|8.55|E}}
|-
|[[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
|
|00322
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|48|32.78|N|5|52|11.45|E}}
|-
|[[Huewel]]
|
|00299
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange
|Hovelingen
|{{Coor dms1|49|43|21.19|N|5|54|13.43|E}}
|-
|[[Hueweler Halt]]
|Op der Halt
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange-Halte
|
|{{Coor dms1|49|43|30.1|N|05|54|00|E}}
|-
|[[Huldang]]
|
|00238
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange
|Huldingen
|{{Coor dms1|50|9|43.48|N|6|0|48.87|E}}
|-
|[[Huldanger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|9|39.83|N|6|0|3.79|E}}
|-
|Huldang-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Hunchereng]]
|
|00046
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Huncherange
|Huncheringen
|{{Coor dms1|49|31|1.12|N|6|4|2.56|E}}
|-
|[[Hunnebësch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Hunnenbusch
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hunnebuer]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hunnebour
|Hunnebour
|{{Coor dms1|49|43|30.7|N|6|4|53.3|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== I ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Iechternach]]
|
|00452
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Echternach
|Echternach
|{{Coor dms1|49|48|53.24|N|6|24|49.11|E}}
|-
|[[Ielwen]]
|
|00298
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|43|23.81|N|5|54|57|E}}
|-
|[[Iener]]
|
|00340
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Ehner
|Ehner
|{{Coor dms1|49|42|58.71|N|5|56|54.69|E}}
|-
|[[Iermsdref]]
|
|00273
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ermsdorf
|Ermsdorf
|{{Coor dms1|49|49|45.35|N|6|13|1.93|E}}
|-
|[[Iernster]]
|
|00098
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ernster
|Ernster
|{{Coor dms1|49|40|43.35|N|6|14|44.33|E}}
|-
|[[Iernzen]]
|
|00145
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzen
|Ernzen
|{{Coor dms1|49|46|24.03|N|6|13|6.82|E}}
|-
|[[Iernzer Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzerberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Iernzer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzermühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ierpeldeng (Ettelbréck)|Ierpeldeng]]
|Ierpeldeng-Sauer
|00278
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Erpeldange-sur-Sûre
|Erpeldingen-an-der-Sauer
|{{Coor dms1|49|51|36.78|N|6|6|51.7|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Bous-Waldbriedemes)|Ierpeldeng]]
|
|00521
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Wolz)|Ierpeldeng]]
|
|00363
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|58|37.73|N|5|56|58.87|E}}
|-
|[[Ierseng]]
|
|00542
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Ersange
|Ersingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Iewerleng]]
|
|00344
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange
|Everlingen
|{{Coor dms1|49|46|29.95|N|5|57|4.23|E}}
|-
|[[Iewerlenger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|37.71|N|5|56|24.61|E}}
|-
|[[Iewescht Schlënner]]
|
|00561
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Oberschlinder
|Oberschlinder
|{{Coor dms1|49|57|10.84|N|6|3|48.17|E}}
|-
|[[Ischpelt]]
|
|00208
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Urspelt
|Urspelt
|{{Coor dms1|50|4|33.54|N|6|2|51.06|E}}
|-
|[[Iwwersiren]]
|
|00113
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Uebersyren
|Übersyren
|{{Coor dms1|49|38|0.73|N|6|16|46.31|E}}
|-
|[[Izeg]]
|
|00097
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzig
|Itzig
|{{Coor dms1|49|35|18.96|N|6|10|32.13|E}}
|-
|[[Izeger Stee]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzigersté
|
|{{Coor dms1|49|35|44.2|N|6|9|34.47|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== J ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Jaanshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|19.29|N|6|9|25.61|E}}
|-
|[[Jäger (Bech)|Jäger]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Maison Jäger
|
|{{Coor dms1|49|45|44.49|N|6|22|36.14|E}}
|-
|[[Jangharishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Jeanharis
|Jeanharis
|{{Coor dms1|49|44|32.1|N|6|15|55.22|E}}
|-
|[[Jean-Mathias-Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|Jeanmathiashof
|{{Coor dms1|49|33|38.3|N|06|06|47.1|E}}
|-
|[[Jeeërhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Jägerhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Jénkenhaff (Habscht)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|
|Jinkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jénkenhaff (Ell)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Jenkenhoff
|Jenkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jokesbierg]]
|Jakobsbierg
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Jacobsberg
|Jakobsberg
|{{Coor dms1|49|45|13.84|N|6|22|50.75|E}}
|-
|[[Jonglënster]]
|
|00501
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Junglinster
|Junglinster
|{{Coor dms1|49|42|38.38|N|6|14|47.36|E}}
|-
|[[Juckefeld]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Cité au Bois
|Juckenfeld
|{{Coor dms1|49|47|23.09|N|6|22|11.37|E}}
|-
|[[Juegdschlass (Käerch)|Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Chalet St. Hubert
|Jagdhaus
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|-
|[[Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== K ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Kaalber]]
|
|00217
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn
|Kalborn
|{{Coor dms1|50|6|8.16|N|6|6|51.55|E}}
|-
|[[Kaalber Millen]]
|
|00574
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|6|11.58|N|6|7|59.02|E}}
|-
|[[Kaalmes]]
|
|00339
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus
|Kalmus
|{{Coor dms1|49|43|28.41|N|5|57|41.98|E}}
|-
|[[Kaalmesser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus-Mpoulin
|
|{{Coor dms1|49|43|40.13|N|5|57|11.83|E}}
|-
|[[Kaaschtelmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Castelmühle
|Castelmühle
|{{Coor dms1|49|31|17|N|6|17|45|E}}
|-
|[[Kaaspelt]]
|Katzfeld
|00585
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaaspelterhof
|{{Coor dms1|50|1|45.61|N|5|59|54.83|E}}
|-
|[[Kackerterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|52.14|N|6|14|36.79|E}}
|-
|[[Käerch]]
|
|00027
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Koerich
|Körich
|{{Coor dms1|49|40|3.7|N|5|57|14.77|E}}
|-
|Käerjeng
|kuckt:
* [[Nidderkäerjeng]]
* [[Uewerkäerjeng]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Kaffishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|54.05|N|6|18|19.16|E}}
|-
|[[Kalchesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.4|N|6|11|2.44|E}}
|-
|[[Kalkesbaach]]
|
|00441
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Kalkesbach
|Kalkesbach
|{{Coor dms1|49|48|8.83|N|6|21|24.15|E}}
|-
|[[Kalscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|10.12|N|6|5|13.7|E}}
|-
|[[Kanech]]
|
|00530
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Canach
|Canach
|{{Coor dms1|49|36|38.8|N|6|19|40.36|E}}
|-
|[[Kapenaker]]
|
|00571
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Kapenacker
|Kapenacker
|{{Coor dms1|49|38|16.42|N|6|21|23.15|E}}
|-
|[[Kapweiler]]
|
|00341
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Kapweiler
|Kapweiler
|{{Coor dms1|49|44|21.61|N|5|58|11.73|E}}
|-
|[[Karelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Carelshof
|Karelshof
|{{Coor dms1|49|49|46.23|N|6|3|48.69|E}}
|-
|[[Katrewang (Esch-Sauer)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Katrewang (Kielen)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Kauneref]]
|
|00377
|[[Stauséigemeng]]
|Kaundorf
|Kaundorf
|{{Coor dms1|49|55|13.65|N|5|54|18.62|E}}
|-
|[[Kautebaach]]
|
|00392
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Kautenbach
|Kautenbach
|{{Coor dms1|49|57|12.47|N|6|1|5.91|E}}
|-
|[[Keel]]
|
|00057
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Kayl
|Kayl
|{{Coor dms1|49|29|18.22|N|6|2|22.65|E}}
|-
|[[Keespelt]]
|
|00021
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Keispelt
|Keispelt
|{{Coor dms1|49|41|40.02|N|6|3|55.52|E}}
|-
|[[Kéiber]]
|
|00355
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Kuborn
|Kuborn
|{{Coor dms1|49|52|6.91|N|5|54|8.72|E}}
|-
|[[Kéideng]]
|
|00137
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Koedange
|Ködingen
|{{Coor dms1|49|44|10.73|N|6|12|27.68|E}}
|-
|[[Kéiermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Kéiermillen
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéimicht]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Kemicht
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Clierf)|Kéisfuert]]
|
|00216
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|5|13.93|N|5|56|2.5|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|00245
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|9|17.71|N|6|4|45.84|E}}
|-
|[[Keiwelbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Keiwelbaach]]
|
|00275
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Kelleschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Kelleschhaff
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempchen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Kempchen
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kempemillen
|
|{{Coor dms1|49|51|5.14|N|6|9|44.49|E}}
|-
|[[Kéngert]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kengert
|
|{{Coor dms1|49|48|1.74|N|6|11|56.17|E}}
|-
|[[Kënsecker Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kenseckehaff
|
|{{Coor dms1|49|44|17.58|N|6|18|45.34|E}}
|-
|[[Kënzeg]]
|
|00005
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Clemency
|Küntzig
|{{Coor dms1|49|35|51.29|N|5|52|16.04|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|Köppenhaff
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|
|00579
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Kielen]]
|
|00020
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Kehlen
|Kehlen
|{{Coor dms1|49|40|7.3|N|6|2|0.76|E}}
|-
|[[Kiemen]]
|
|00264
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Kehmen
|Kehmen
|{{Coor dms1|49|54|4.8|N|6|2|8.07|E}}
|-
|[[Kiemerchen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|58.71|N|5|59|21.63|E}}
|-
|[[Kierchbierg]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|39.4|N|6|8|44.72|E}}
|-
|[[Kierchbierg (Rëmeleng)|Kierchbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kierchen]]
|
|00233
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Basbellain
|Niederbesslingen
|{{Coor dms1|50|8|39.56|N|5|58|52.43|E}}
|-
|[[Kierchermillen]]
|Kiirchermillen
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|8|15.34|N|5|58|10.07|E}}
|-
|[[Kietscht]]
|
|00323
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Koetschette
|
|{{Coor dms1|49|50|16.94|N|5|50|14.01|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Kimm
|
|{{Coor dms1|49|50|20.79|N|5|46|54.66|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|00576
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|50|19.5|N|5|47|0.1|E}}
|-
|[[Kinnekshaff|Kinnikshaff]]
|Kinnekshaff
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.28|N|5|54|42.06|E}}
|-
|[[Kirelshaff]]
|
|00586
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kirelshof
|{{Coor dms1|50|01|43.76|N|5|58|26.86|E}}
|-
|[[Kitzebur|Kitzebuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kitzebur
|
|{{Coor dms1|49|47|16|N|6|14|27.86|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Kléck (Dikrech)|Kléck]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|9.23|N|6|10|24.09|E}}
|-
|[[Kléck (Lëntgen)|Kléck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kléimillen]]
|
|00246
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|24.28|N|6|2|38.71|E}}
|-
|[[Kleng Elchert]]
|
|00312
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Petit-Nobressart
|Klein-Elcheroth
|{{Coor dms1|49|46|48|N|5|48|31.06|E}}
|-
|[[Klengbéiwen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Petit-Bevange
|
|{{Coor dms1|49|36|15|N|05|55|34|E}}
|-
|[[Klengbetten]]
|
|00041
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Kleinbettingen
|Kleinbettingen
|{{Coor dms1|49|38|47.3|N|5|54|43.72|E}}
|-
|[[Klenge Buerghaff]]
|Klengbuerghaff
|
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|50.48|N|6|8|7.71|E}}
|-
|[[Kléngelbuer]]
|
|
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|37.11|N|6|5|50.01|E}}
|-
|[[Kléngelscheier]]
|
|00556
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|34.58|N|6|10|13.38|E}}
|-
|[[Klenghouschent]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Kleinhoscheid
|{{Coor dms1|50|1|4.24|N|5|57|48.84|E}}
|-
|[[Kloshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Klos
|Kloshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Klosmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|50.39|N|6|21|35.19|E}}
|-
|[[Knapphouschent]]
|
|00365
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Knaphoscheid
|Knaphoscheid
|{{Coor dms1|50|0|44.28|N|5|57|56.46|E}}
|-
|[[Kockelscheier]]
|
|00078
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Kockelscheuer
|Kockelscheuer
|{{Coor dms1|49|33|52.78|N|6|6|36.23|E}}
|-
|[[Kohn (Miedernach)|Kohn]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kohn
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Koler]]
|
|00015
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Kahler
|Kahler
|{{Coor dms1|49|37|51.78|N|5|54|55.02|E}}
|-
|[[Kolwent]]
|
|00445
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Colbette
|Kolbett
|{{Coor dms1|49|46|8.64|N|6|18|4.19|E}}
|-
|[[Koenerhaff|Konerhaff]]
|Koenerhaff
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Konsdref]]
|
|00446
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf
|Konsdorf
|{{Coor dms1|49|46|45|N|6|20|23.65|E}}
|-
|[[Konsdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|50.22|N|6|19|32.48|E}}
|-
|[[Konstem]]
|
|00210
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Consthum
|Consthum
|{{Coor dms1|49|58|29.04|N|6|3|22.13|E}}
|-
|[[Koplescht]]
|
|00030
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Kopstal
|Kopstal
|{{Coor dms1|49|39|48.73|N|6|4|17.14|E}}
|-
|[[Koubierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|00.80|N|06|02|17.70|E}}
|-
|[[Kounenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|8|12.51|E}}
|-
|[[Kräizenhéicht]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kreuzenhoecht
|
|{{Coor dms1|49|45|3.02|N|6|19|9.05|E}}
|-
|[[Kräizerbuch]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kreuzerbuch
|Kreuzerbuch
|{{Coor dms1|49|42|9.93|N|5|54|46.15|E}}
|-
|[[Kräizgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-Sainte-Croix
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haus vun der Natur|Kräizhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|45.94|N|6|6|23.4|E}}
|-
|[[Kräizwee (Keespelt)|Kräizwee]] (Keespelt)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|38|N|6|4|52|E}}
|-
|[[Kräizwee (Ollem)|Kräizwee]] (Ollem)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|03.01|N|05|59|38.80|E}}
|-
|[[Krakelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|Krackelshof
|{{Coor dms1|49|30|22.87|N|6|6|48.21|E}}
|-
|[[Kranzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|31.05|N|6|14|1.93|E}}
|-
|[[Krautem]]
|
|00075
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Crauthem
|Krautem
|{{Coor dms1|49|31|59.15|N|6|9|4.51|E}}
|-
|[[Kréindel]]
|
|00186
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Crendal
|
|{{Coor dms1|50|3|27.54|N|5|53|45.72|E}}
|-
|[[Kréintgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Kroentgeshof
|Kröntgeshof
|{{Coor dms1|49|36|6.44|N|6|13|50.3|E}}
|-
|[[Krokelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|18.54|N|6|12|5.56|E}}
|-
|[[Kruuchten]]
|
|00166
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten
|Kruchten
|{{Coor dms1|49|48|2.97|N|6|8|5.79|E}}
|-
|[[Kruuchten-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten-Gare
|
|{{Coor dms1|49|47|43|N|06|07|10|E}}
|-
|[[Kuebebuer]]
|
|00437
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kobenbour
|
|{{Coor dms1|49|45|19.05|N|6|18|13.25|E}}
|-
|[[Kuelbecherhaff]]
|Kuelbecher Haff
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Kuelbecherhaff
|
|{{Coor dms1|49|43|17.9|N|06|04|01|E}}
|-
|[[Kultgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|17.85|N|5|58|7.09|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== L ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Laangent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Langent
|Langent
|{{Coor dms1|49|49|26|N|06|21|30|E}}
|-
|[[Laaschent]]
|
|00254
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Landscheid
|Landscheid
|{{Coor dms1|49|55|25.47|N|6|7|50.41|E}}
|-
|[[Lafewier]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.76|N|6|22|26.24|E}}
|-
|[[Läitreng]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Leitrange
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Läitrenger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Ferme de Leitrange
|
|{{Coor dms1|49|42|49.92|N|5|52|52.98|E}}
|-
|[[Lalleng]]
|
|0
|Esch-Uelzecht
|
|
|{{Coor dms1|49|30|32.51|N|5|59|10.49|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Biergem)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Wolz)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lampech]]
|
|00068
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Limpach
|Limpach
|{{Coor dms1|49|33|26.13|N|5|58|49.7|E}}
|-
|[[Lampertsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Limpertsberg
|Limpertsberg
|{{Coor dms1|49|37|25.61|N|6|7|3.14|E}}
|-
|[[Lannen]]
|
|00333
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannen
|Lannen
|{{Coor dms1|49|47|18.64|N|5|50|27.47|E}}
|-
|[[Lannener Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannenerberg
|Lannenerberg
|{{Coor dms1|49|47|56.56|N|5|50|11.67|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00218
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00247
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lauterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn
|Lauterborn
|{{Coor dms1|49|47|46.89|N|6|23|17.87|E}}
|-
|[[Lauterbuerer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Leedebaach]]
|Leidebaach
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|Leidenbach
|{{Coor dms1|49|47|33.01|N|6|13|49.34|E}}
|-
|[[Leemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Leymühle
|{{Coor dms1|49|30|56.5|N|6|14|26.19|E}}
|-
|[[Leemkaul]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Lehmkaul
|{{Coor dms1|50|2|32.35|N|6|4|53.63|E}}
|-
|[[Leeresmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Lehresmühle
|{{Coor dms1|50|5|12.58|N|5|56|42.9|E}}
|-
|[[Leetem]]
|
|00248
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Leithum
|Leitum
|{{Coor dms1|50|9|41.47|N|6|6|32.47|E}}
|-
|[[Lëftgermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|
|Löftgermühle
|{{Coor dms1|49|34|10.96|N|5|59|28.59|E}}
|-
|[[Legay]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|41.37|N|5|58|55.35|E}}
|-
|[[Leideleng]]
|
|00059
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange
|Leudelingen
|{{Coor dms1|49|33|55.14|N|6|3|41.11|E}}
|-
|[[Leideleng-Barrière-Märel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Barrière-Merl
|
|{{Coor dms1|49|35|20|N|06|04|22|E}}
|-
|[[Leidelenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|35|11.7|N|6|3|40.89|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|Léerhaff
|0
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|
|00331
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhof
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Léifreg]]
|
|00378
|[[Stauséigemeng]]
|Liefrange
|
|{{Coor dms1|49|54|41.39|N|5|52|46.48|E}}
|-
|[[Léiler]]
|
|00219
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lieler
|Lieler
|{{Coor dms1|50|7|25.58|N|6|6|40.64|E}}
|-
|[[Léisbech (Simmer)|Léisbech]]
|
|00036
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Leesbach
|Leesbach
|{{Coor dms1|49|42|6.23|N|5|59|1.63|E}}
|-
|[[Léiweng]]
|
|00076
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Livange
|Liwingen
|{{Coor dms1|49|31|36.84|N|6|6|59.91|E}}
|-
|[[Lelleg]]
|
|00508
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Lellig
|Lellig
|{{Coor dms1|49|43|13.04|N|6|26|15|E}}
|-
|[[Lellerhaff]]
|Lellgerhaff
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|Lellingerhof
|{{Coor dms1|49|47|58.41|N|6|5|0.28|E}}
|-
|[[Lellgen]]
|
|00401
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Lellingen
|{{Coor dms1|49|58|56.94|N|6|0|56.6|E}}
|-
|[[Lëllgen]]
|
|00191
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lullange
|Lellingen
|{{Coor dms1|50|3|36.95|N|5|56|27.55|E}}
|-
|[[Lëlz]]
|
|00395
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Lultzhausen
|Lultzhausen
|{{Coor dms1|49|54|30.63|N|5|53|31.2|E}}
|-
|[[Lenglerlach]]
|Lenglerlooch
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|Lengelerloch
|{{Coor dms1|50|09|49.2|N|06|01|32.9|E}}
|-
|[[Lénger]]
|
|00004
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Linger
|Linger
|{{Coor dms1|49|33|59.45|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Lenneng]]
|
|00531
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Lenningen
|{{Coor dms1|49|36|6.78|N|6|22|11.5|E}}
|-
|[[Lëntgen]]
|
|00149
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Lintgen
|Lintgen
|{{Coor dms1|49|43|20.2|N|6|7|40.67|E}}
|-
|[[Lenzweiler]]
|
|00180
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lentzweiler
|Lentzweiler
|{{Coor dms1|50|4|9.1|N|5|58|44.18|E}}
|-
|[[Lëpschent]]
|
|00265
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Lipperscheid
|Lipperscheid
|{{Coor dms1|49|55|7.92|N|6|5|20.24|E}}
|-
|[[Lëpschter Dällt]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|14.76|N|6|5|37.97|E}}
|-
|[[Lëpschter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|40.38|N|5|56|47.4|E}}
|-
|[[Les Rochers (Manternach)|Les Rochers]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|00001
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Luxembourg
|Luxemburg
|{{Coor dms1|49|36|41.64|N|6|8|1.81|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|00301
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Levelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|17.74|N|5|51|28.37|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Lévelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|18.02|N|5|51|21.52|E}}
|-
|[[Liljen]]
|
|00557
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Lilien
|Lilien
|{{Coor dms1|49|45|16.04|N|6|23|41.61|E}}
|-
|[[Longsdref]]
|
|00414
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Longsdorf
|Longsdorf
|{{Coor dms1|49|53|52.04|N|6|12|6.07|E}}
|-
|[[Lopert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Lopert
|Lopert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Luerenzscheier]]
|Luerenzscheierhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Lorentzscheuer (Ferme de)
|Lorentzscheuer
|{{Coor dms1|49|35|11.78|N|6|1|27.81|E}}
|-
|[[Luerenzweiler]]
|
|00156
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Lorentzweiler
|Lotentzweiler
|{{Coor dms1|49|42|1.38|N|6|8|40.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== M ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Maarkebaach (Houschent)|Maarkebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Markenbach
|{{Coor dms1|49|56|11.87|N|6|5|8.35|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Tandel)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Miedernach)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarnech]]
|
|00229
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Marnach
|Marnach
|{{Coor dms1|50|3|11.24|N|6|4|1.54|E}}
|-
|Maarteleng-Roumecht
|kuckt: [[Roumecht]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Mäerkels]]
|
|00393
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Merkholtz
|Merkholtz
|{{Coor dms1|49|57|44.39|N|5|58|54.51|E}}
|-
|[[Mäertert]]
|
|00511
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Mertert
|Mertert
|{{Coor dms1|49|42|13.17|N|6|28|59.51|E}}
|-
|[[Mäerzeg]]
|
|00290
|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]
|Mertzig
|Mertzig
|{{Coor dms1|49|49|51.66|N|6|0|25.88|E}}
|-
|[[Mamer]]
|
|00034
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Mamer
|Mamer
|{{Coor dms1|49|37|42.33|N|6|1|31.96|E}}
|-
|[[Manertchen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Manertchen
|{{Coor dms1|49|48|2.44|N|6|27|20.42|E}}
|-
|[[Manternach]]
|
|00509
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Manternach
|Manternach
|{{Coor dms1|49|42|29.77|N|6|25|17.36|E}}
|-
|[[Manternacher Bierg]]
|Manternacherbierg
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Manternacherberg
|{{Coor dms1|49|41|40.2|N|06|25|50.1|E}}
|-
|[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Merl
|Merl
|{{Coor dms1|49|36|12.19|N|6|5|45.37|E}}
|-
|[[Mariendall]]
|
|00174
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthal
|{{Coor dms1|49|42|36.72|N|6|3|43.67|E}}
|-
|[[Märjendaller Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthalerhof
|{{Coor dms1|49|42|21.02|N|6|4|18.44|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marxeknupp]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|45.07|N|6|15|30.15|E}}
|-
|[[Marxmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|49.35|N|6|21|57.55|E}}
|-
|[[Masseler]]
|
|00372
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Masseler
|Masseler
|{{Coor dms1|49|55|45.71|N|6|2|9.35|E}}
|-
|[[Matgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|Mathieuhof
|{{Coor dms1|49|49|8.63|N|6|7|28.83|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Méchela]]
|
|00266
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Michelau
|Michelau
|{{Coor dms1|49|53|55.82|N|6|5|35.79|E}}
|-
|[[Méchelbuch]]
|
|00349
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Michelbouch
|Michelbouch
|{{Coor dms1|49|49|5.38|N|6|1|16.01|E}}
|-
|[[Méchelsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Michelsberg
|Michelsberg
|{{Coor dms1|49|47|30.39|N|6|29|26.47|E}}
|-
|[[Méchelshaff]]
|
|00449
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Michelshof
|Michelshof
|{{Coor dms1|49|46|31.76|N|6|23|0.74|E}}
|-
|[[Mecher (Klierf)|Mecher]]
|
|00206
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|50|2|26.34|N|6|0|54.89|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.65|N|5|52|29.09|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|00379
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Meechtem]]
|
|00516
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Machtum
|Machtum
|{{Coor dms1|49|39|29.8|N|6|26|2.7|E}}
|-
|[[Meesebuerg]]
|
|00147
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Meysembourg
|Meysemburg
|{{Coor dms1|49|46|12.54|N|6|11|1.98|E}}
|-
|[[Meespelt]]
|
|00022
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Meispelt
|Meispelt
|{{Coor dms1|49|41|18.83|N|6|3|32.66|E}}
|-
|[[Méideng]]
|
|00089
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Medingen
|Medingen
|{{Coor dms1|49|34|34.51|N|6|14|54.04|E}}
|-
|[[Méischdref]]
|
|00458
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Moersdorf
|Moersdorf
|{{Coor dms1|49|44|40.96|N|6|29|43.72|E}}
|-
|[[Méischtref]]
|
|00259
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Moestroff
|Moestroff
|{{Coor dms1|49|51|59.73|N|6|14|10.02|E}}
|-
|[[Melicksbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melicksberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Melickshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melickshof
|{{Coor dms1|49|48|21.3|N|6|23|27.88|E}}
|-
|[[Melicksheck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Mëllerdall]]
|
|00471
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Mullerthal
|Müllerthal
|{{Coor dms1|49|47|26.96|N|6|18|41.66|E}}
|-
|[[Mëlleref]]
|
|00115
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Mullendorf
|Müllendorf
|{{Coor dms1|49|40|48.57|N|6|7|50.07|E}}
|-
|[[Mënjecker]]
|
|00510
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Munschecker
|Münschecker
|{{Coor dms1|49|42|2.58|N|6|26|26.44|E}}
|-
|[[Mënsbech]]
|
|00109
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach
|Münsbach
|{{Coor dms1|49|37|56.25|N|6|15|53.82|E}}
|-
|[[Mënsbecher Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach-Château
|
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Menster]]
|
|00477
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Mensdorf
|Mensdorf
|{{Coor dms1|49|39|26.6|N|6|18|15|E}}
|-
|[[Mëtscheed]]
|
|00388
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|52|17.87|N|5|58|6.63|E}}
|-
|[[Mëtschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|6.9|N|6|13|54.53|E}}
|-
|[[Metzerlach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|30|54.2|N|05|56|46.6|E}}
|-
|[[Miederhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Mederhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miedernach]]
|
|00288
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Medernach
|Medernach
|{{Coor dms1|49|48|34.86|N|6|13|10.11|E}}
|-
|[[Miersch]]
|
|00160
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch
|Mersch
|{{Coor dms1|49|45|1.41|N|6|6|23.76|E}}
|-
|[[Mierschent]]
|
|00419
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|57|17.03|N|6|6|10.24|E}}
|-
|[[Miersch-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miesdref]]
|
|00161
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Moesdorf
|Moesdorf
|{{Coor dms1|49|46|2.8|N|6|7|4.01|E}}
|-
|[[Millbech]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|{{Coor dms1|49|35|8.15|N|6|14|40.2|E}}
|-
|[[Millbech-Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millebaach (Beefort)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millewee (Miedernach)|Millewee]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]
|
|Mühlenweg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Misärshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Misère-Ferme
|
|{{Coor dms1|49|51|59.9|N|5|49|52.28|E}}
|-
|[[Mompech]]
|
|00459
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Mompach
|Mompach
|{{Coor dms1|49|45|8.58|N|6|28|3.2|E}}
|-
|[[Monnerech]]
|
|00062
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Mondercange
|Monnerich
|{{Coor dms1|49|31|57.42|N|5|59|15.75|E}}
|-
|[[Morgenflissenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Ferme Morgenflissen
|Morgenflissenhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Moserhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|56.9|N|6|12|26.77|E}}
|-
|[[Mouschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Mouschberg
|Mouschberg
|{{Coor dms1|49|50|36.95|N|6|10|6.46|E}}
|-
|[[Munneref]]
|
|00534
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Mondorf-les-Bains
|Bad-Mondorf
|{{Coor dms1|49|30|25.8|N|6|16|7.49|E}}
|-
|[[Munnerëffer Strooss (Peppeng)|Munnerëffer Strooss]]
|Mondorfer Strooss
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Mondorf-Route
|
|{{Coor dms1|49|30|18.75|N|6|7|35.93|E}}
|-
|[[Munzen]]
|
|00230
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Munshausen
|Munshausen
|{{Coor dms1|50|2|1.01|N|6|2|29.53|E}}
|-
|[[Mutfert]]
|
|00090
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Moutfort
|Moutfort
|{{Coor dms1|49|35|16.86|N|6|15|17.41|E}}
|}[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== N ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Nacher]]
|
|00373
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher
|Nocher
|{{Coor dms1|49|56|40.57|N|5|58|36.04|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|00374
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Näerden]]
|
|00302
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Noerdange
|Nördingen
|{{Coor dms1|49|44|35.95|N|5|55|26.14|E}}
|-
|[[Näertrech]]
|
|00407
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Noertrange
|Nörtringen
|{{Coor dms1|49|58|48.09|N|5|54|40.2|E}}
|-
|[[Näerzeng]]
|
|00047
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Noertzange
|Nörtzingen
|{{Coor dms1|49|30|37.91|N|6|3|22.15|E}}
|-
|[[Näidsen]]
|
|00223
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Neidhausen
|Neidhausen
|{{Coor dms1|50|1|42.5|N|6|4|5.74|E}}
|-
|[[Gréiwels|Nei Brasilien]]
|Gréiwels
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grevels - Nei-Brésil
|
|{{Coor dms1|49|51|22.18|N|5|55|7.14|E}}
|-
|[[Neidréisch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Neudrisch
|Neudrisch
|{{Coor dms1|49|37|24|N|05|52|55|E}}
|-
|[[Neiduerf]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Neudorf
|Neudorf
|{{Coor dms1|49|37|19.79|N|6|9|59.76|E}}
|-
|[[Neienshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neuenshof
|{{Coor dms1|49|47|56.73|N|6|14|52.48|E}}
|-
|[[Neihaff (Angelduerf)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaff (Ënsber)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaischen]]
|
|00110
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Neuhaeusgen
|Neuhäuschen
|{{Coor dms1|49|37|27.67|N|6|14|25.43|E}}
|-
|[[Neimärel]]
|Belair
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Neumerl
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|06|51|E}}
|-
|[[Neimaxmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumaxmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Neimillen (Iermsdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Miedernach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Iechternach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Groussbus)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|49|59.69|N|5|57|25.87|E}}
|-
|[[Neimillen (Jonglënster)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Käerch)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|38|21.58|N|6|2|48.8|E}}
|-
|[[Neimillen (Péiteng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Bilschdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Schëffleng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Wëntger)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neirodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Neurodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|42.22|N|6|22|3.6|E}}
|-
|[[Néngsen]]
|
|00396
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Neunhausen
|Neunhausen
|{{Coor dms1|49|52|34.16|N|5|52|58.3|E}}
|-
|[[Nidderaanwen]]
|
|00100
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Niederanven
|Niederanven
|{{Coor dms1|49|39|0.12|N|6|15|43.59|E}}
|-
|[[Nidderbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Niederberg
|Niederberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nidderdonwen]]
|
|00492
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Niederdonven
|Niederdonven
|{{Coor dms1|49|38|13.72|N|6|24|11.04|E}}
|-
|[[Nidderfeelen]]
|
|00283
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Niederfeulen
|Niederfeulen
|{{Coor dms1|49|51|17.62|N|6|3|0.39|E}}
|-
|[[Nidderglabech]]
|
|00167
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Niederglabach
|Niederglabach
|{{Coor dms1|49|47|33.04|N|6|9|10.96|E}}
|-
|[[Nidderkäerjeng]]
|
|00002
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bascharage
|Niederkerschen
|{{Coor dms1|49|34|8.03|N|5|54|12.13|E}}
|-
|[[Nidderkolpech]]
|
|00309
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Bas
|Niederkolpach
|{{Coor dms1|49|45|27.98|N|5|49|44.3|E}}
|-
|[[Nidderkuer]]
|
|00050
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Niedercorn
|Niederkorn
|{{Coor dms1|49|32|22.95|N|5|53|37.78|E}}
|-
|[[Nidderpallen]]
|
|00335
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niederpallen
|Niederpallen
|{{Coor dms1|49|45|19.35|N|5|54|24.38|E}}
|-
|[[Nidderpallener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niderpallen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|45|51.35|N|5|55|0.83|E}}
|-
|[[Nidderschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Niederschieren
|Niederschiren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Niderterhaff|Nidderter Haff]]
|Niderterhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert (Ferme de
|
|{{Coor dms1|49|35|48.56|N|6|1|12.27|E}}
|-
|[[Nidderwampech]]
|
|00201
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach
|Niederwampach
|{{Coor dms1|50|0|40.08|N|5|50|23.51|E}}
|-
|[[Nidderwämper Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach-Halte
|
|{{Coor dms1|50|0|6.54|N|5|49|48.44|E}}
|-
|[[Nidderwolz]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Niederwiltz
|Niederwiltz
|{{Coor dms1|49|58|14.17|N|5|55|25.39|E}}
|-
|[[Nidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert
|Niedert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nisendaller Haff]]
|
|00472
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Niesenthal
|Niesenthal
|{{Coor dms1|49|48|40.82|N|6|16|8.03|E}}
|-
|[[Nojem]]
|
|00334
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagem
|Nagem
|{{Coor dms1|49|47|13.44|N|5|51|31.64|E}}
|-
|[[Nojemer Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagemerberg
|Nagemerberg
|{{Coor dms1|49|47|37.58|N|5|50|52.49|E}}
|-
|[[Nojemer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Nagemerhof
|{{Coor dms1|49|47|34.69|N|5|51|1.36|E}}
|-
|[[Nonnemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Nonnenmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Noumer]]
|
|00168
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Nommern
|Nommern
|{{Coor dms1|49|47|44.08|N|6|10|32.96|E}}
|-
|[[Nouspelt]]
|
|00023
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Nospelt
|Nospelt
|{{Coor dms1|49|40|31.58|N|6|0|18.15|E}}
|-
|[[Noutem (Stauséigemeng)|Noutem]]
|
|00380
|[[Stauséigemeng]]
|Nothum
|Nothum
|{{Coor dms1|49|56|22.92|N|5|52|45.12|E}}
|-
|[[Nuechtbann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Nachtbann
|{{Coor dms1|49|35|30|N|05|53|45|E}}
|-
|[[Nuechtmanescht]]
|
|00420
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Nachtmanderscheid
|Nachtmanderscheid
|{{Coor dms1|49|56|53.22|N|6|7|56.31|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== O ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Obeler]]
|
|00043
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Abweiler
|Abweiler
|{{Coor dms1|49|32|2.3|N|6|4|45.85|E}}
|-
|[[Ohn]]
|
|00513
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ahn
|Ahn
|{{Coor dms1|49|37|36.09|N|6|25|18.48|E}}
|-
|[[Ollem]]
|
|00024
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Olm
|Olm
|{{Coor dms1|49|39|25.07|N|6|0|4.71|E}}
|-
|Op der Schanz
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Openthalt]]
|
|00134
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Obenthalt
|Obenthalt
|{{Coor dms1|49|45|4.53|N|6|2|4.09|E}}
|-
|[[Osper]]
|
|00336
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Ospern
|Ospern
|{{Coor dms1|49|46|56.6|N|5|54|32.1|E}}
|-
|[[Ouljen]]
|
|00478
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Olingen
|Olingen
|{{Coor dms1|49|40|53.51|N|6|19|8.57|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Fiels)|Ousterbuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ousterbuer (Miedernach)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ostert
|Ostert
|{{Coor dms1|49|47|25.82|N|6|13|3.89|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Nojem)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|54.4|N|5|52|4.36|E}}
|-
|[[Ousterholz]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Osterholz
|Osterholz
|{{Coor dms1|49|47|35.03|N|6|20|8.12|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== P ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Pafebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Pafenberg
|Pfaffenberg
|{{Coor dms1|49|45|58.8|N|6|27|4.04|E}}
|-
|[[Pafebruch]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Pfaffenbrouch
|
|{{Coor dms1|49|38|22.55|N|6|0|37.07|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|00178
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafendall]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pfaffenthal
|{{Coor dms1|49|36|48.34|N|6|8|7.93|E}}
|-
|[[Papeterie (Manternach)|Papeterie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Papeterie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
|
|00325
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Perlé
|Perl
|{{Coor dms1|49|48|41.19|N|5|46|3.28|E}}
|-
|[[Parishaff]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ferme Paris
|Parishof
|{{Coor dms1|49|38|4.88|N|6|13|43.90|E}}
|-
|[[Peckelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Peckelshof
|{{Coor dms1|49|48|47.87|N|6|0|28.94|E}}
|-
|[[Péiteng]]
|
|00065
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Pétange
|Petingen
|{{Coor dms1|49|33|23.97|N|5|52|24.69|E}}
|-
|[[Pënsch]]
|
|00402
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Pintsch
|Pintsch
|{{Coor dms1|49|59|34.1|N|6|0|33.89|E}}
|-
|[[Peppeng]]
|
|00077
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Peppange
|Peppingen
|{{Coor dms1|49|31|20.74|N|6|7|54.57|E}}
|-
|[[Pëtschent]]
|
|00421
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Putscheid
|Putscheid
|{{Coor dms1|49|57|31.26|N|6|8|34.21|E}}
|-
|[[Pëtten]]
|
|00162
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Pettingen
|Pettingen
|{{Coor dms1|49|46|11.13|N|6|6|22.22|E}}
|-
|[[Piisseng]]
|
|00069
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Pissange
|Pissingen
|{{Coor dms1|49|32|50.9|N|6|0|5.2|E}}
|-
|[[Pläitreng]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Pleitrange
|Pleitringen
|{{Coor dms1|49|35|34.1|N|6|16|49.41|E}}
|-
|[[Plankenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|Plankenhof
|{{Coor dms1|49|43|42.82|N|6|11|1.52|E}}
|-
|[[Platen]]
|
|00306
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Platen
|Platen
|{{Coor dms1|49|47|29|N|5|56|5.52|E}}
|-
|[[Pléiter]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Pleter
|Pleter
|{{Coor dms1|49|49|32|N|06|06|16|E}}
|-
|[[Pletschette]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Pletschette
|Pletschette
|{{Coor dms1|49|49|7.54|N|6|15|53.63|E}}
|-
|[[Polvermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pulvermühle
|{{Coor dms1|49|36|32.33|N|6|9|8.21|E}}
|-
|[[Pommerlach]]
|
|00408
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Pommerloch
|Pommerloch
|{{Coor dms1|49|57|43.41|N|5|51|29.28|E}}
|-
|[[Poschend]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Poschette
|Poscheid
|{{Coor dms1|49|59|10.5|N|6|5|11.56|E}}
|-
|[[Posselt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Posselt
|Posselt
|{{Coor dms1|49|48|48.37|N|6|22|51.34|E}}
|-
|[[Potaschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Potaschberg
|{{Coor dms1|49|40|40.71|N|6|24|7.56|E}}
|-
|[[Poudrerie (Kockelscheier)|Poudrerie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Poudrerie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Poul (Pëtschent)|Poul]]
|Pull
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Pull
|Pull
|{{Coor dms1|49|56|57.72|N|6|8|19.68|E}}
|-
|[[Präiteler]]
|
|00444
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Breidweiler
|Breidweiler
|{{Coor dms1|49|46|38.91|N|6|18|0.23|E}}
|-
|[[Pretemerhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|43.7|N|05|58|08.8|E}}
|-
|[[Pretten]]
|
|00150
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Prettingen
|Prettingen
|{{Coor dms1|49|43|5.08|N|6|7|4.99|E}}
|-
|[[Proz]]
|
|00307
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz
|Pratz
|{{Coor dms1|49|48|15.23|N|5|56|9.1|E}}
|-
|[[Prozer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== R ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Räichel]]
|
|00338
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Reichlange
|Reichlingen
|{{Coor dms1|49|46|22|N|5|55|46.2|E}}
|-
|[[Rammeldang]]
|
|00102
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Rammeldange
|Rammeldingen
|{{Coor dms1|49|39|44.08|N|6|13|57.66|E}}
|-
|[[Rammerech]]
|
|00326
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rambrouch
|Rambruch
|{{Coor dms1|49|49|49.08|N|5|50|26.16|E}}
|-
|[[Randschelt]]
|
|00560
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Rindschleiden
|Rindschleiden
|{{Coor dms1|49|50|58.13|N|5|54|6.89|E}}
|-
|[[Rashaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Rashof
|Rashof
|{{Coor dms1|49|42|14|N|06|09|53|E}}
|-
|[[Recken]]
|
|00163
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange
|Reckingen
|{{Coor dms1|49|45|1.19|N|6|4|46.55|E}}
|-
|[[Reckendall]]
|
|0
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|27.05|N|6|5|35.74|E}}
|-
|[[Reckener Barrière]]
|Recken-Barrière
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|44|55.37|N|6|3|2.46|E}}
|-
|[[Reckeng op der Mess]]
|
|00070
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Reckange-sur-Mess
|Reckingen/Mess
|{{Coor dms1|49|33|36.81|N|6|0|37.58|E}}
|-
|[[Reckingerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|8.99|N|6|18|41.73|E}}
|-
|[[Réid]]
|
|00543
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Roedt
|Roedt
|{{Coor dms1|49|34|10.38|N|6|17|6.14|E}}
|-
|[[Réiden op der Atert]]
|
|00337
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Redange
|Redingen
|{{Coor dms1|49|45|46.68|N|5|53|8.28|E}}
|-
|[[Reiland]]
|
|00143
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland
|Reuland
|{{Coor dms1|49|45|16.13|N|6|15|39.27|E}}
|-
|[[Reilander Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland-Moulin
|Reulandermühle
|{{Coor dms1|49|45|8.04|N|6|16|8.98|E}}
|-
|[[Reiler]]
|
|00207
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Reuler
|Reuler
|{{Coor dms1|50|3|23.44|N|6|2|16.25|E}}
|-
|[[Réimech]]
|
|00538
|[[Gemeng Réimech|Réimech]]
|Remich
|Remich
|{{Coor dms1|49|32|55.98|N|6|22|3.65|E}}
|-
|[[Reisduerf]]
|
|00293
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Reisdorf
|Reisdorf
|{{Coor dms1|49|51|59.4|N|6|15|53.47|E}}
|-
|[[Réiser]]
|
|00079
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Roeser
|Röser
|{{Coor dms1|49|32|33.3|N|6|9|0.53|E}}
|-
|[[Reisermillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|30.36|N|6|13|25.45|E}}
|-
|[[Rëmeleng]]
|
|00080
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|Rumelange
|Rümelingen
|{{Coor dms1|49|27|40.23|N|6|1|44.57|E}}
|-
|[[Rëmeljen]]
|
|00182
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Rumlange
|Rümlingen
|{{Coor dms1|50|4|47.99|N|5|58|31.5|E}}
|-
|[[Rëmerech]]
|
|00308
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Reimberg
|Reimberg
|{{Coor dms1|49|47|41.42|N|5|57|6.97|E}}
|-
|[[Rëmerschen]]
|
|00537
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Remerschen
|Remerschen
|{{Coor dms1|49|29|21.13|N|6|21|17.9|E}}
|-
|[[Réngel]]
|
|00389
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ringel
|Ringel
|{{Coor dms1|49|54|55.09|N|6|0|44.83|E}}
|-
|[[Réngeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ferme de Ringel
|
|{{Coor dms1|49|55|6.39|N|6|0|25.44|E}}
|-
|[[Riedgen]]
|
|00071
|[[Gemeng Recken|Recken]]
|Roedgen
|Rödgen
|{{Coor dms1|49|34|30.15|N|6|1|52.62|E}}
|-
|[[Riesenhaff]]
|
|00558
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Riesenho
|Riesenhof
|{{Coor dms1|49|50|27.34|N|5|48|50.46|E}}
|-
|[[Rippeg]]
|
|00434
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Rippig
|Rippig
|{{Coor dms1|49|44|28.49|N|6|19|11.99|E}}
|-
|[[Rippweiler]]
|
|00346
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Rippweiler
|Rippweiler
|{{Coor dms1|49|45|7.2|N|5|57|30.63|E}}
|-
|[[Rodange]]
|
|00066
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Rodange
|Rodingen
|{{Coor dms1|49|32|45.51|N|5|50|33.8|E}}
|-
|[[Rolleng (Bous-Waldbriedemes)|Rolleng]]
|
|00522
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Miersch)|Rolleng]]
|
|00164
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]]
|
|00064
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Lamadelaine
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rollengergronn]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.89|N|6|6|15.66|E}}
|-
|[[Rommeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Martelinville
|
|{{Coor dms1|49|51|57.05|N|5|46|15.59|E}}
|-
|[[Ronnebësch]]
|
|0
|Tandel
|
|
|{{Coor dms1|49|56|33.58|N|6|8|39.85|E}}
|-
|[[Rossmillen]]
|
|00577
|Weiswampach
|
|
|{{Coor dms1|50|6|39.18|N|6|2|45.36|E}}
|-
|[[Rosswénkel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Rosswinckel
|Rosswinckel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Rosswénkeler Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Ferme Rosswinckel
|Rosswinckelerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Roudemer]]
|
|00505
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Rodenbourg
|Rodenburg
|{{Coor dms1|49|41|18.1|N|6|17|23.63|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Iechternach)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Koplescht)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Péiteng)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Rouderssen]]
|
|00225
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Rodershausen
|Rodershausen
|{{Coor dms1|50|2|24.22|N|6|7|47.23|E}}
|-
|[[Roumecht]]
|
|00324
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rombach
|Rombach
|{{Coor dms1|49|50|3.76|N|5|44|43.29|E}}
|-
|[[Rouscht (Biissen)|Rouscht]]
|
|00128
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Roost
|Roost
|{{Coor dms1|49|47|14.35|N|6|5|34.4|E}}
|-
|[[Rouschthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|2.01|N|6|7|38.49|E}}
|-
|[[Rouspert]]
|
|00465
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Rosport
|Rosport
|{{Coor dms1|49|48|18.4|N|6|29|53.64|E}}
|-
|[[Routbaach (Préizerdaul)|Routbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|45.88|N|5|56|1.03|E}}
|-
|[[Rued (Ell)|Rued]]
|
|00313
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|47|40.67|N|5|49|27.03|E}}
|-
|[[Rued (Simmer)|Rued]]
|
|00037
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|41|34.89|N|6|0|0.57|E}}
|-
|[[Rueder]]
|
|00231
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Roder
|Roder
|{{Coor dms1|50|3|21.12|N|6|4|51.79|E}}
|-
|[[Rued-Sir]]
|
|00479
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Roodt-sur-Syre
|Roodt-Syr
|{{Coor dms1|49|39|58.3|N|6|18|9.01|E}}
|-
|[[Rulljen]]
|
|00397
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Roullingen
|Rullingen
|{{Coor dms1|49|57|13.02|N|5|55|20.58|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== S ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Saassel]]
|
|00183
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Sassel
|Sassel
|{{Coor dms1|50|5|54.92|N|5|59|38.05|E}}
|-
|[[Saitert]]
|Säitert
|0
|Bäerdref
|
|
|{{Coor dms1|49|50|2.54|N|6|21|26.45|E}}
|-
|[[Sanatorium vu Veianen|Sanatorium]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Sanatorium
|Sanatorium
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Sandweiler]]
|
|00107
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Sandweiler
|Sandweiler
|{{Coor dms1|49|36|48.83|N|6|13|5.97|E}}
|-
|[[Sandweiler-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Sandweiler-Gare
|Sandweiler-Gare
|{{Coor dms1|49|36|03|N|06|12|21|E}}
|-
|[[Schäferrieder]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|2.94|N|6|28|49.15|E}}
|-
|[[Schack]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Schack
|Schack
|{{Coor dms1|49|34|37.38|N|5|53|27.92|E}}
|-
|[[Schandel]]
|
|00347
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Schandel
|Schandel
|{{Coor dms1|49|47|29.44|N|5|58|17.11|E}}
|-
|[[Schanz]]
|
|00428
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|58.54|N|6|19|46.45|E}}
|-
|[[Scheedbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|38.03|N|6|27|29.88|E}}
|-
|[[Scheedel]]
|
|00267
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Scheidel
|Scheidel
|{{Coor dms1|49|53|32.78|N|6|2|34.46|E}}
|-
|[[Scheedgen]]
|
|00450
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Scheidgen
|Scheidgen
|{{Coor dms1|49|46|52.71|N|6|21|41.3|E}}
|-
|[[Scheedhaff]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Scheidhof
|Scheidhof
|{{Coor dms1|49|36|30.96|N|6|11|48.65|E}}
|-
|[[Scheedheck]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|37.06|N|6|18|40.45|E}}
|-
|[[Schëffleng]]
|
|00085
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Schifflange
|Schifflingen
|{{Coor dms1|49|30|20.37|N|6|0|37.57|E}}
|-
|[[Scheierbierg (Ierpeldeng)|Scheierbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|13.02|N|6|20|9.78|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Kanech)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|35|32.37|N|6|19|1.55|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Miesdref)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|46|28.17|N|6|8|13.3|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Bieles)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|31|3.74|N|5|55|18.45|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Veianen)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|56|30.54|N|6|12|58.24|E}}
|-
|[[Schéiferei (Schëndels)|Schéiferei]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|36.85|N|6|5|55.39|E}}
|-
|[[Schéissendëmpel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Schiesentümpel
|Schiesentümpel
|{{Coor dms1|49|47|06.2|N|06|17|57.4|E}}
|-
|[[Schëmpech]]
|
|00203
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Schimpach
|Schimpach
|{{Coor dms1|50|0|34.5|N|5|51|6.24|E}}
|-
|[[Schëndels]]
|
|00165
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels
|Schönfels
|{{Coor dms1|49|43|5.89|N|6|5|18.36|E}}
|-
|[[Schëndelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|43|18.08|N|6|5|51.73|E}}
|-
|[[Schengen]]
|
|00536
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schengen
|Schengen
|{{Coor dms1|49|28|35.84|N|6|21|46.14|E}}
|-
|[[Schëtter]]
|
|00112
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schuttrange
|Schüttringen
|{{Coor dms1|49|37|24.89|N|6|16|22.51|E}}
|-
|[[Schibbreger Millen]]
|Schëttbuerger Millen
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Moulin
|Schüttburger-Mühle
|{{Coor dms1|49|58|2.8|N|6|1|4.9|E}}
|-
|[[Schibbreger Schlass]]
|Schibbreg, Schëttbuerg
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Château
|Schüttburger-Schloss
|{{Coor dms1|49|57|52.7|N|6|1|31.22|E}}
|-
|[[Schierbaach]]
|
|00144
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefnech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|53.41|N|6|13|30.05|E}}
|-
|[[Schieren]]
|
|00296
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Schieren
|Schieren
|{{Coor dms1|49|49|36.78|N|6|6|1.2|E}}
|-
|[[Schierener Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Ferme de Schieren
|
|{{Coor dms1|49|49|12.18|N|6|6|58.36|E}}
|-
|[[Schierener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|30.41|N|6|5|22.23|E}}
|-
|[[Scherfemillen|Schierfemillen]]
|Scherfemillen, Schaerfemillen
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenmühle
|{{Coor dms1|49|46|56.2|N|06|13|57.9|E}}
|-
|[[Schierfenhaff]]
|Scherfenhaff, Schaerfenhaff
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenhof
|{{Coor dms1|49|47|2.87|N|6|14|6.8|E}}
|-
|[[Schiltzbierg]]
|
|00138
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|18.58|N|6|13|7.54|E}}
|-
|[[Schinker]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Schinker
|Schinker
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]]
|
|0
|Luxembourg
|
|
|{{Coor dms1|49|36|10.29|N|6|9|31.92|E}}
|-
|[[Schläifmillen (Allënster)|Schläifmillen]]
|
|0
|Junglinster
|
|
|{{Coor dms1|49|43|38.24|N|6|13|19.08|E}}
|-
|[[Schläiterhaff]]
|
|0
|Berdorf
|
|
|{{Coor dms1|49|48|18.93|N|6|22|7.25|E}}
|-
|[[Schlakemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schlammestee]]
|
|0
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-Station
|
|{{Coor dms1|49|32|1.15|N|6|10|53.98|E}}
|-
|[[Schleederhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|14.48|N|6|7|16.58|E}}
|-
|[[Schleef (Wanseler)|Schleef]]
|
|00409
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schleef (Lëntgen)|Schleef]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schléiwenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|
|Schlewenhof
|{{Coor dms1|49|34|45.49|N|6|3|19.59|E}}
|-
|[[Schlënnermanescht]]
|
|00268
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Schlindermanderscheid
|Schlindermanderscheid
|{{Coor dms1|49|55|55.28|N|6|3|30.4|E}}
|-
|[[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|Huldang-Schmëdd
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Forge
|
|{{Coor dms1|50|10|47.51|N|6|1|16.38|E}}
|-
|[[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|Fëschbech-Schmëdd
|
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{coor dms1|49|45|05.9|N|06|12|18.6|O}}
|-
|[[Schmëttewier (Déiljen)|Schmëttewier]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|16.55|N|6|19|13.99|E}}
|-
|[[Schmuelen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|29.94|N|6|7|1.84|E}}
|-
|[[Schockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|28.39|N|5|52|45.7|E}}
|-
|[[Schorenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|29.99|N|6|24|28.36|E}}
|-
|[[Schous]]
|
|00139
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Schoos
|Schoos
|{{Coor dms1|49|44|59.59|N|6|10|5.95|E}}
|-
|[[Schraasseg]]
|
|00111
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schrassig
|Schrassig
|{{Coor dms1|49|36|31.05|N|6|15|22.47|E}}
|-
|[[Kuelebierg (Schraasseg)|Schraasseger Kuelebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|34.25|N|6|14|35.61|E}}
|-
|[[Schréideschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.12|N|6|13|8.12|E}}
|-
|[[Schrondweiler]]
|
|00170
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Schrondweiler
|Schrondweiler
|{{Coor dms1|49|48|15.64|N|6|9|23.2|E}}
|-
|[[Schuller]]
|
|00010
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Schouweiler
|Schouweiler
|{{Coor dms1|49|34|55.02|N|5|57|20.6|E}}
|-
|[[Schumannseck]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|45.3|N|5|52|38.67|E}}
|-
|[[Schummeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|45|40.85|N|5|52|52.13|E}}
|-
|[[Schwaarzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|8.38|N|5|54|27.84|E}}
|-
|[[Schwanterhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|12.76|N|6|13|52.29|E}}
|-
|[[Schweebech]]
|
|00343
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Schwebach
|Schwebach
|{{Coor dms1|49|44|43.02|N|5|58|5.15|E}}
|-
|[[Schweebecher Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|50.64|N|5|58|31.99|E}}
|-
|[[Schweech]]
|
|00304
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Schweich
|Schweich
|{{Coor dms1|49|43|19.82|N|5|55|22.58|E}}
|-
|[[Schwéidsbeng]]
|
|00547
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schwebsange
|Schwebsingen
|{{Coor dms1|49|30|32.39|N|6|21|31.05|E}}
|-
|[[Schwiddelbruch]]
|
|00550
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Schwiedelbrouch
|Schwidelbrouch
|{{Coor dms1|49|49|44.43|N|5|51|16.38|E}}
|-
|[[Schwunnendall]]
|
|0
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Schwanenthal
|Schwanenthal
|{{Coor dms1|49|42|16.46|N|6|6|55.21|E}}
|-
|[[Seelerhaff]]
|Seylerhaff
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|8.1|N|6|8|58.07|E}}
|-
|[[Sëll]]
|
|00342
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Saeul
|Saeul
|{{Coor dms1|49|43|41.86|N|5|59|12.7|E}}
|-
|[[Selschent]]
|
|00366
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Selscheid
|Selscheid
|{{Coor dms1|50|1|5.08|N|5|56|54.54|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|00416
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|47.77|N|6|11|16.89|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|46.2|N|6|11|21.9|E}}
|-
|[[Senneng]]
|
|00103
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningen
|Senningen
|{{Coor dms1|49|38|50.72|N|6|14|33.03|E}}
|-
|[[Sennengerbierg]]
|
|00104
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningerberg
|Senningerberg
|{{Coor dms1|49|39|0.27|N|6|13|34.57|E}}
|-
|[[Simmer]]
|
|00038
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Septfontaines
|Simmern
|{{Coor dms1|49|41|54.35|N|5|58|2.39|E}}
|-
|[[Simmerfarm]]
|
|00551
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerfarm
|Simmerfarm
|{{Coor dms1|49|41|45.17|N|5|59|10.28|E}}
|-
|[[Simmerschmelz]]
|
|00552
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerschmelz
|Simmerschmelz
|{{Coor dms1|49|41|40.56|N|5|59|18.49|E}}
|-
|[[Sir (Uertschaft)|Sir]]
|
|00360
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Surré
|Syr
|{{Coor dms1|49|54|10.12|N|5|46|40.5|E}}
|-
|[[Sirdall (Biwer)|Sirdall]]
|Cité Sirdall
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|10.66|N|6|23|49.83|E}}
|-
|[[Sirdallschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Siren]]
|
|00122
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Syren
|Syren
|{{Coor dms1|49|33|52.68|N|6|13|20.36|E}}
|-
|[[Siwebueren]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|40.57|N|6|6|7.86|E}}
|-
|[[Siwemuergen]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Sept-Arpents
|
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|7|13.32|E}}
|-
|[[Siwwenaler]]
|
|00232
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Siebenaler
|Siebenaler
|{{Coor dms1|50|0|40.32|N|6|1|24.05|E}}
|-
|[[Sliepenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|55.92|N|5|57|10.76|E}}
|-
|[[Soller]]
|
|00410
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Sonlez
|Soller
|{{Coor dms1|49|57|52.78|N|5|49|27.35|E}}
|-
|[[Specksmillen]]
|
|0
|[[Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|8.27|N|6|23|56.17|E}}
|-
|[[Sprénkeng]]
|
|00011
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Sprinckange
|Sprinkingen
|{{Coor dms1|49|34|40.98|N|5|57|58.04|E}}
|-
|[[Stackem]]
|
|00184
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Stockem
|Stockem
|{{Coor dms1|50|4|41.16|N|5|57|34.5|E}}
|-
|[[Stadbriedemes]]
|
|00541
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Stadtbredimus
|Stadtbredimus
|{{Coor dms1|49|33|44.09|N|6|22|0.51|E}}
|-
|[[Stafelter]]
|
|00105
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|29|N|6|10|28.33|E}}
|-
|[[Steebrécken]]
|
|00063
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Pontpierre
|Steinbrücken
|{{Coor dms1|49|32|1.45|N|6|1|46.92|E}}
|-
|[[Steeën]]
|
|00276
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Stegen
|Stegen
|{{Coor dms1|49|49|38.43|N|6|10|13.56|E}}
|-
|[[Steenem]]
|
|00466
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Steinheim
|Steinheim
|{{Coor dms1|49|48|56.52|N|6|28|37.67|E}}
|-
|[[Steesel]]
|
|00116
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Steinsel
|Steinsel
|{{Coor dms1|49|40|25.42|N|6|7|25.1|E}}
|-
|[[Stengefort]]
|
|00042
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Steinfort
|Steinfort
|{{Coor dms1|49|39|37.14|N|5|54|57.52|E}}
|-
|[[Stolzebuerg]]
|
|00422
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Stolzembourg
|Stolzemburg
|{{Coor dms1|49|57|53.7|N|6|9|51.57|E}}
|-
|[[Stoppelhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|13.97|N|6|18|14.65|E}}
|-
|[[Stroossen]]
|
|00117
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|Strassen
|Strassen
|{{Coor dms1|49|37|13.37|N|6|4|27.71|E}}
|-
|[[Stuppecht]]
|
|00140
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Stuppicht
|Stuppicht
|{{Coor dms1|49|43|30.16|N|6|11|14.95|E}}
|-
|[[Suessem]]
|
|00083
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Sanem
|Sassenheim
|{{Coor dms1|49|32|53.39|N|5|55|41.93|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00289
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00473
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Supp (Hiefenech)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|-
|[[Supp (Reisduerf)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== T ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Tandel]]
|
|00255
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Tandel
|Tandel
|{{Coor dms1|49|53|51.95|N|6|10|48|E}}
|-
|[[Téiteng]]
|
|00058
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Tétange
|Tetingen
|{{Coor dms1|49|28|30.24|N|6|2|15.03|E}}
|-
|[[Tënten]]
|
|00175
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Tuntange
|Tüntingen
|{{Coor dms1|49|43|4.08|N|6|0|32.76|E}}
|-
|[[Tëntesmillen]]
|
|00572
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Tintesmühle
|{{Coor dms1|50|5|39.12|N|6|7|33.34|E}}
|-
|[[Theinshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Theinshof
|Theinshof
|{{Coor dms1|49|46|32.55|N|6|21|59.91|E}}
|-
|[[Thillsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|31.48|N|6|2|47.72|E}}
|-
|[[Tomm (Baastenduerf)|Tomm]] (Baastenduerf)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|39.75|N|6|9|43.02|E}}
|-
|[[Tomm (Furen)|Tomm]] (Furen)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|34.83|N|6|11|39.24|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00390
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00590
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodlermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler-Moulin
|Tadlermühle
|{{Coor dms1|49|54|45.05|N|5|59|57.25|E}}
|-
|[[Tossebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|25.54|N|6|2|40.32|E}}
|-
|[[Toussaintsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|56.3|N|6|3|2.66|E}}
|-
|[[Tratten]]
|
|00192
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine
|
|{{Coor dms1|50|3|51.75|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Trätter Strooss]]
|
|00193
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine-Route
|
|{{Coor dms1|50|2|44.44|N|5|52|46.06|E}}
|-
|[[Trënteng]]
|
|00544
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Trintange
|Trintingen
|{{Coor dms1|49|34|19.7|N|6|16|41.42|E}}
|-
|[[Tschiddeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Tschiddeschmühle
|{{Coor dms1|49|50|57.34|N|6|10|8.86|E}}
|-
|[[Tubishaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Tubishof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Tul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Thoul
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Turelbaach (Lieu-dit)|Turelbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.55|N|5|59|4.51|E}}
|-
|[[Tutschemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Toutschenmühle
|{{Coor dms1|49|57|56.33|N|5|56|57.75|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== U ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Uelegsmillen (Miedernach)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|1.56|N|6|17|12.85|E}}
|-
|[[Uelegsmillen (Chrëschtnech)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|56.02|N|6|13|4.97|E}}
|-
|[[Uerschterhaff]]
|Uerschter
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Arsdorferhof
|
|{{Coor dms1|49|32|36|N|05|57|27|E}}
|-
|[[Ueschdref]]
|
|00314
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf
|Arsdorf
|{{Coor dms1|49|51|40.18|N|5|50|44.54|E}}
|-
|[[Ueschdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|51|50.37|N|5|51|31.19|E}}
|-
|[[Uespelt]]
|
|00054
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Aspelt
|Aspelt
|{{Coor dms1|49|31|18.07|N|6|13|13.53|E}}
|-
|[[Uesweller]]
|
|00464
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Osweiler
|Osweiler
|{{Coor dms1|49|47|14.9|N|6|26|22.79|E}}
|-
|[[Ueweraanwen]]
|
|00101
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven
|Oberanven
|{{Coor dms1|49|39|30.69|N|6|14|38.88|E}}
|-
|[[Ueweraanwen-Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven-Barrière
|Oberanven-Barrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerdonwen]]
|
|00493
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Oberdonven
|Oberdonven
|{{Coor dms1|49|39|3.34|N|6|24|11.18|E}}
|-
|[[Uewereesbech]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Obereisenbach
|Obereisenbach
|{{Coor dms1|50|0|28.98|N|6|8|45.07|E}}
|-
|[[Uewerfeelen]]
|
|00284
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Oberfeulen
|Oberfeulen
|{{Coor dms1|49|50|44.73|N|6|1|57.65|E}}
|-
|[[Uewerglabech]]
|
|00169
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Oberglabach
|Oberglabach
|{{Coor dms1|49|47|9.87|N|6|8|56.62|E}}
|-
|[[Uewerkäerjeng]]
|
|00003
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Hautcharage
|Oberkerschen
|{{Coor dms1|49|34|37.89|N|5|54|49.8|E}}
|-
|[[Uewerkolpech]]
|
|00310
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Haut
|Oberkolpach
|{{Coor dms1|49|46|4.94|N|5|48|58.97|E}}
|-
|[[Uewerkuer]]
|
|00051
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Obercorn
|Oberkorn
|{{Coor dms1|49|30|47.79|N|5|53|56.3|E}}
|-
|[[Uewermaartel]]
|
|00320
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Haut-Martelange
|Obermartelingen
|{{Coor dms1|49|49|27.05|N|5|44|58.56|E}}
|-
|[[Uewerpallen]]
|
|00303
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Oberpallen
|Oberpallen
|{{Coor dms1|49|43|54.61|N|5|50|32.69|E}}
|-
|[[Uewerschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Oberschieren
|Oberschieren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerwampech]]
|
|00202
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Oberwampach
|Oberwampach
|{{Coor dms1|50|1|0.58|N|5|51|18.48|E}}
|-
|[[Uschler]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Uschler
|Uschler
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Useldeng]]
|
|00348
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Useldange
|Useldingen
|{{Coor dms1|49|46|13.85|N|5|58|50.6|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== V ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Veianen]]
|
|00424
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Vianden
|Vianden
|{{Coor dms1|49|56|3.44|N|6|12|16.29|E}}
|-
|[[Schlass Veianen|Veianer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|6|N|6|12|9.87|E}}
|-
|[[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Verlorenkost
|Verlorenkost
|{{Coor dms1|49|36|27.67|N|6|8|46.45|E}}
|-
|[[Vesquenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Ferme Vesque
|Vesquenhof
|{{Coor dms1|49|30|30.47|N|5|52|20.41|E}}
|-
|[[Viichten]]
|
|00350
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichten
|Vichten
|{{Coor dms1|49|48|13.09|N|5|59|49.6|E}}
|-
|[[Viichter Heed]]
|
|nKL
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichterhaide
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== W ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Waalsdref]]
|
|00415
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Walsdorf
|{{Coor dms1|49|55|28.44|N|6|10|26.07|E}}
|-
|[[Waarken]]
|
|00282
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Warken
|{{Coor dms1|49|51|27.81|N|6|5|26.55|E}}
|-
|[[Waasserbëlleg]]
|
|00512
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wasserbillig
|{{Coor dms1|49|43|10.29|N|6|29|37.42|E}}
|-
|[[Waasserbëlleger Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Wasserbillig-Barrière
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäicherdang]]
|
|00209
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Weicherdange
|Weicherdingen
|{{Coor dms1|50|2|17.87|N|5|59|27.28|E}}
|-
|[[Wäissbaach (Luerenzweiler)|Wäissbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Weisbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäissenhaff (Péiteng)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäissenhaff (Rammerech)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäiswampech]]
|
|00250
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Weiswampach
|Weiswampach
|{{Coor dms1|50|8|11.85|N|6|4|40.34|E}}
|-
|[[Wal (Réiden)|Wal]]
|
|00356
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Wahl
|Wahl
|{{Coor dms1|49|50|5.33|N|5|54|17.74|E}}
|-
|[[Waldbëlleg]]
|
|00474
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Waldbillig
|Waldbillig
|{{Coor dms1|49|47|47.99|N|6|17|22.02|E}}
|-
|[[Waldbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Waldberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldbriedemes]]
|
|00545
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|
|Waldbredimus
|{{Coor dms1|49|33|26.66|N|6|16|59.41|E}}
|-
|[[Waldhaff (Bech)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Waldhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Waldhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|06|11|23|E}}
|-
|[[Walfer]]
|
|00120
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Walferdange
|Walferdingen
|{{Coor dms1|49|39|24.07|N|6|8|18.05|E}}
|-
|[[Wallenduerfer Bréck]]
|
|00294
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Wallendorf-Pont
|Wallendorferbrück
|{{Coor dms1|49|52|28.81|N|6|17|17.52|E}}
|-
|[[Walter]]
|
|00382
|[[Stauséigemeng]]
|Watrange
|
|{{Coor dms1|49|56|38.21|N|5|47|4.53|E}}
|-
|[[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.67|N|6|3|49.17|E}}
|-
|[[Wandhaff (Buerschent)|Wandhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.8|N|06|03|41.3|E}}
|-
|[[Wann (Iechternach)|Wann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Wann
|Wann
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wanseler]]
|
|00411
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Winseler
|Winseler
|{{Coor dms1|49|57|59.16|N|5|53|16.36|E}}
|-
|[[Watschenterhaff]]
|Watschent
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Watscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wealerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|40.86|N|5|52|32.46|E}}
|-
|[[Webeschhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Webershof
|{{Coor dms1|49|53|16.77|N|6|12|56.89|E}}
|-
|[[Wecker (Biwer)|Wecker]]
|
|00487
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker
|Wecker
|{{Coor dms1|49|41|48.89|N|6|23|26.17|E}}
|-
|[[Wecker Gare]]
|
|00569
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker-Gare
|
|{{Coor dms1|49|41|58.56|N|6|23|11|E}}
|-
|[[Wecker Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weckergrund
|Weckergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weeschent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wegscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wegdichen]]
|
|00398
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Weidingen
|{{Coor dms1|49|58|32.08|N|5|56|34.76|E}}
|-
|[[Weidemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|22.39|N|6|17|15.18|E}}
|-
|[[Weidendall]]
|
|00588
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Val-des-Oseraies
|Weidenthal
|{{Coor dms1|49|39|23.86|N|6|4|1.08|E}}
|-
|[[Weidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert
|Weydert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weiler (Pëtschent)|Weiler]]
|Weller
|00423
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Weiler
|Weiler
|
|-
|[[Weiler (Wëntger)|Weiler]]
|
|00197
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Weiler
|Weiler
|{{Coor dms1|50|6|16.01|N|5|56|39.59|E}}
|-
|[[Weiler zum Tuer]]
|
|00123
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-la-Tour
|Weiler-zum-Turm
|{{Coor dms1|49|32|33.73|N|6|12|12.83|E}}
|-
|[[Weilerbaach]]
|
|00443
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Weilerbach
|Weilerbach
|{{Coor dms1|49|50|1.23|N|6|22|49.76|E}}
|-
|[[Weimeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Weimershof
|{{Coor dms1|49|37|20.98|N|6|9|24.74|E}}
|-
|[[Weimeschkierch]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Weimerskirch
|Weimerskirch
|{{Coor dms1|49|37|47.22|N|6|8|19.11|E}}
|-
|[[Welfreng]]
|
|00529
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Welfrange
|Welfringen
|{{Coor dms1|49|32|24.66|N|6|17|13.05|E}}
|-
|[[Welleschten]]
|
|00548
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wellenstein
|Wellenstein
|{{Coor dms1|49|31|26.87|N|6|20|46.22|E}}
|-
|[[Welschent]]
|
|00269
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Welscheid
|Welscheid
|{{Coor dms1|49|53|15.93|N|6|3|49.29|E}}
|-
|[[Welsdref]]
|
|00125
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Welsdorf
|Welsdorf
|{{Coor dms1|49|49|3.54|N|6|5|21.13|E}}
|-
|[[Wëlwerwolz]]
|
|00403
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Wilwerwiltz
|{{Coor dms1|49|59|23.58|N|5|59|50.85|E}}
|-
|[[Schlass Wolz|Wëlzer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|0.13|N|5|56|18.5|E}}
|-
|[[Wëlzermillen]]
|Gaaschtgronn
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Wiltzermühle
|{{Coor dms1|49|38|28.01|N|06|02|47.20|E}}
|-
|[[Wemperhaart]]
|
|00251
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Wemperhardt
|{{Coor dms1|50|9|22.44|N|6|2|56.13|E}}
|-
|[[Wëntger]]
|
|00194
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Wincrange
|Wintger
|{{Coor dms1|50|3|12.77|N|5|55|10.2|E}}
|-
|[[Wëntreng]]
|
|00535
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wintrange
|Wintringen
|{{Coor dms1|49|30|11.94|N|6|21|23.02|E}}
|-
|[[Weydeg]]
|
|00488
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weydig
|Weydig
|{{Coor dms1|49|42|57.84|N|6|19|45.5|E}}
|-
|[[Weyderter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert, la ferme
|
|{{Coor dms1|49|47|1.73|N|6|12|3.23|E}}
|-
|[[Weyer (Uertschaft)|Weyer]]
|
|00141
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Weyer
|Weyer
|{{Coor dms1|49|43|31.64|N|6|12|2.78|E}}
|-
|[[Wickreng]]
|
|00072
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Wickrange
|Wickringen
|{{Coor dms1|49|32|23.3|N|6|1|22.44|E}}
|-
|[[Wiltgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Wiltgeshof
|{{Coor dms1|49|48|45.74|N|6|0|10.59|E}}
|-
|[[Wilwerdang]]
|
|00240
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Wilwerdange
|Wilwerdingen
|{{Coor dms1|50|8|21.54|N|6|1|13.05|E}}
|-
|[[Wirtgensmillen]]
|
|00587
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Wirtgensmühle
|{{Coor dms1|50|2|2.8|N|6|0|35.1|E}}
|-
|[[Wollefsmillen (Mäertert)|Wollefsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wolfmühle
|{{Coor dms1|49|43|19.92|N|6|29|28.65|E}}
|-
|[[Wolwen]]
|
|00327
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Wolwelange
|Wolwelingen
|{{Coor dms1|49|49|44.16|N|5|45|58.91|E}}
|-
|[[Wolwener Klaus]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|52.6|N|5|46|45.02|E}}
|-
|[[Wolz]]
|
|00399
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Wiltz
|Wiltz
|{{Coor dms1|49|57|44.4|N|5|56|13.91|E}}
|-
|[[Wuelessen]]
|
|00227
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Wahlhausen
|Wahlhausen
|{{Coor dms1|49|59|6.59|N|6|7|38.59|E}}
|-
|[[Wuelesser Déckt]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wahlhausen Dickt
|{{Coor dms1|49|59|24.26|N|6|6|13.39|E}}
|-
|[[Wuelper]]
|
|00451
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolpert
|{{Coor dms1|49|45|55.3|N|6|21|15.59|E}}
|-
|[[Wuelper Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolperhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wuermer]]
|
|00517
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange
|Wormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|-
|[[Wuermer Bierg]]
|
|00518
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange-Haut
|Oberwormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== Z ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Zéisseng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cessange
|Zessingen
|{{Coor dms1|49|35|17.86|N|6|6|10.14|E}}
|-
|[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cents
|
|{{Coor dms1|49|37|8.39|N|6|10|15.16|E}}
|-
|[[Zëtteg]]
|
|00435
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig
|Zittig
|{{Coor dms1|49|44|42.91|N|6|20|47.54|E}}
|-
|[[Zëtteger Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|44|11.7|N|06|20|34.8|E}}
|-
|[[Zolwer]]
|
|00084
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Soleuvre
|Zolver
|{{Coor dms1|49|31|29.59|N|5|56|16.3|E}}
|-
|[[Zowaasch]]
|
|00049
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Lasauvage
|
|{{Coor dms1|49|31|11.98|N|5|50|24.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
==Literatur ==
*Biver, Jhemp: ''Liste alphabétique des localités du Grand-Duché de Luxembourg = Alphabetische Liste aller Ortschaften des Grossherzogtums Luxemburgs = Alphabetical list of the towns of The Grand-Duchy of Luxembourg'' - In: De Familjefuerscher: bulletin de liaison de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique. - Luxembourg. - Jg. 19 (2001), n° 64. p. 91-112
*Biver, Jhemp: ''Nomenclature générale des Localités, Fermes et Moulins isolés du Grand-Duché de Luxembourg dans ses Frontières politiques de 1839 -- General-Nomenklator der Orte, Gehöfte und Mühlen des Großherzogtums Luxemburg in seinen politischen Grenzen von 1839'', in Annuaire de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique (A.L.G.H.) - Jahrbuch, Luxembourg (2000), pp. 97 – 240.
*Grand-Duché Carte topographique Série TC Echelle 1:20000. Edition 2002. Administration du Cadastre et de la Topographie.
*Résultats du Recensement de la Population du 1er décembre 1922 et chiffres de la population de résidenece habituelle au 31 décembre 1922 avec la Nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'office de Statistique fascicule N°46 - Imprimerie M. Huss, Luxembourg, 1923.
*Résultats du recensement de la population du 11 décembre 1930 avec la nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Luxembourg Imprimerie de la Cour Victor Buck, 1932; Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'Office de Statistique; Fascicule 62
*Recensement de la Population du 31 décembre 1947 - Premiers Résultats et Liste Alphabétique des Localités. Ministère des Affaires Économiques, Statistique Générale, Publications de l'Office de la Statistique Générale fascicule 78
== Kuckt och ==
* [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
<!--* [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Institut grand-ducal]]: [http://www.institutgrandducal.lu/Joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=135 Place names in Luxembourgish];<ref>Trotz dem engleschen Titel sinn d'lëtzebuergesch Nimm just op Däitsch an op Franséisch iwwersat</ref> [https://web.archive.org/web/20210724012123/https://www.webcitation.org/66nx0spbk archivéiert]. | Link geet net méi -->
<!--* [http://www.legilux.public.lu/adm/annuaire_officiel/VOLUME1/III_annx/Nomlocal.pdf Nomenclature des localités du Grand-Duché de Luxembourg] am Annuaire officiel - 2000- Vol. 1. | Link geet net méi -->
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg| U]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Uertschaften]]
epp8qdze6cpu1eu0xiso5qotsvno9qa
2687129
2687128
2026-07-22T12:57:38Z
GilPe
14980
/* F */ elo blo
2687129
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Differdange, Lasauvage (101).jpg|thumb|150px|Schëlter fir eng Uertschaft,]]
[[Fichier:Biwer, Klosmillen (1).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit,]]
[[Fichier:Leudelange, Leidelenger Gare (102) (cropped).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit, deen als Uertschaft ugesi gëtt, an]]
[[Fichier:Nommern, Zahneschhaff (101).jpg|thumb|150px|en Haff.]]
Dës Lëscht vun de '''Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
D'Donnéeë kommen haaptsächlech aus der Lëscht vun den Uertschaften, déi op der Basis vum [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]] vum [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] opgestallt gëtt<ref>{{Citation|URL=https://data.public.lu/fr/datasets/liste-des-localites-avec-coordonnees/|Titel=Liste des localités avec coordonnées|Gekuckt=28.06.2026|Datum=20.04.2026|Wierk=data.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, souwéi aus Plazen an Häff déi uechter d'Land gezeechent sinn, ouni datt s'an der Lëscht stinn.
Erklärungen zur Lëscht:
* Numm: lëtzebuergeschen Numm, an der Schreifweis vum [[Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch]] (CPLL);
* Altern. Numm: alternativen Numm, wann et ee gëtt;
* Uertschafts-ID:
** Identifikatiounsnummer (ID_CACLR) vun der '''Uertschaft''' aus dem Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen;
** wann et keng Uertschaft ass (also e [[Lieu-dit]] oder en [[Bauerenhaff|Haff]]), da gëtt et keng ID; an deem Fall ass eng 0 agedroen;
** Plazen déi net an der Kadasterlëscht stinn, si mat nKL markéiert;
* Koordinaten: bezéie sech déi Plaz wou den Numm vun der Uertschaft, dem Lieu-dit oder dem Haff op der topographescher Kaart am Moossstaf 1:5.000 agedroen ass.
{{AbcIndex}}
== A ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Aansebuerg]]
|
|00171
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Ansembourg
|Ansemburg
|{{Coor dms1|49|41|56.39|N|6|2|40.33|E}}
|-
|[[Aassel]]
|
|00519
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Assel
|Assel
|{{Coor dms1|49|33|17.39|N|6|19|0.54|E}}
|-
|[[Aasselbuer]]
|
|00176
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn
|Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|55.01|N|5|58|11.86|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|5|17.13|N|5|57|45.41|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Route
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Aasselscheier]]
|
|00151
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Asselscheuer
|Asselscheuer
|{{Coor dms1|49|41|22.87|N|6|10|13.68|E}}
|-
|[[Aessen]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|4.58|N|5|56|33.59|E}}
|-
|[[Äischen]]
|
|00016
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Eischen
|Eischen
|{{Coor dms1|49|41|6.64|N|5|52|24.75|E}}
|-
|[[Äischer]]
|
|00400
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Enscherange
|Enscheringen
|{{Coor dms1|49|59|56.21|N|5|59|31.36|E}}
|-
|[[Akescht (Lieu-dit)|Akescht]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Ackerscheid
|Ackerscheid
|{{Coor dms1|49|58|36.94|N|6|7|29.03|E}}
|-
|[[Ale Bësch|Ale Bësch (um)]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Altenbusch
|{{Coor dms1|49|53|07.5|N|05|57|37.3|E}}
|-
|[[Aleft]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Alf
|Alf
|{{Coor dms1|49|47|49.21|N|6|25|55.44|E}}
|-
|[[Allënster]]
|
|00495
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Altlinster
|Altlinster
|{{Coor dms1|49|43|16.34|N|6|12|49.3|E}}
|-
|[[Allerbuer]]
|
|00198
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Allerborn
|Allerborn
|{{Coor dms1|50|2|11.95|N|5|52|18.61|E}}
|-
|[[Almillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Almillen
|
|{{Coor dms1|50|2|21.9|N|5|56|15.85|E}}
|-
|[[Alrodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Altrodeschhof
|Altrodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|33.89|N|6|22|30.06|E}}
|-
|[[Alschent]]
|
|00391
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Alscheid
|Alscheid
|{{Coor dms1|49|58|14.01|N|6|0|22.41|E}}
|-
|Altréier
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Altwis]]
|
|00532
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Altwies
|Altwies
|{{Coor dms1|49|30|47.87|N|6|15|36.27|E}}
|-
|[[Alzeng]]
|
|00092
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Alzingen
|Alzingen
|{{Coor dms1|49|34|13.87|N|6|9|56.63|E}}
|-
|[[Amber]]
|
|00500
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Imbringen
|Imbringen
|{{Coor dms1|49|42|2.93|N|6|11|25.59|E}}
|-
|[[Val Saint-André|Andreasgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-St-André
|Andreashöhle
|{{Coor dms1|49|37|12.7|N|06|06|05.5|E}}
|-
|[[Angelduerf]]
|
|00279
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Ingeldorf
|Ingeldorf
|{{Coor dms1|49|51|14.71|N|6|8|12.37|E}}
|-
|[[Angelsbierg]]
|
|00135
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Angelsberg
|Angelsberg
|{{Coor dms1|49|45|49.67|N|6|9|23.83|E}}
|-
|[[Antoniushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Antoniushof
|Antoniushof
|{{Coor dms1|50|4|1.72|N|5|56|0.89|E}}
|-
|[[Äsbarrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Aesbarrière
|Aesbarrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Baastenduerf]]
|
|00252
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bastendorf
|Bastendorf
|{{Coor dms1|49|53|26.07|N|6|10|1.91|E}}
|-
|[[Bäerdref]]
|
|00438
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Berdorf
|Berdorf
|{{Coor dms1|49|49|14.96|N|6|21|6.3|E}}
|-
|[[Bakesmillen]]
|Backesmillen
|0
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|Backesmühle
|Backesmühle
|{{Coor dms1|49|50|4.28|N|6|13|16.41|E}}
|-
|[[Bamerdall]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Bamertal
|Bamertal
|{{Coor dms1|49|52|49.36|N|6|9|7.06|E}}
|-
|[[Bamhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bamhaff
|Bamhaff
|{{Coor dms1|49|52|29.59|N|6|3|56.36|E}}
|-
|[[Banzelt]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Banzelt
|Banzelt
|{{Coor dms1|49|40|23.27|N|6|19|38.9|E}}
|-
|[[Bärel]]
|
|00404
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Berlé
|Berl
|{{Coor dms1|49|57|6.29|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Bäreldeng]]
|
|00118
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Bereldange
|Bereldingen
|{{Coor dms1|49|39|14.05|N|6|7|33.19|E}}
|-
|[[Barrage]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Barrage
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bartreng]]
|
|00086
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange
|Bartringen
|{{Coor dms1|49|36|44.21|N|6|2|43.36|E}}
|-
|[[Bartreng-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|03|36|E}}
|-
|[[Baschelt]]
|
|00357
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Baschleiden
|Baschleiden
|{{Coor dms1|49|53|55.06|N|5|49|10.39|E}}
|-
|[[Bauschelt]]
|
|00358
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide
|Bauschleiden
|{{Coor dms1|49|53|17.04|N|5|49|3.25|E}}
|-
|[[Bauschelter Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Moulin
|Bauschleidener Mühle
|{{Coor dms1|49|52|51.77|N|5|47|40.89|E}}
|-
|[[Bech]]
|
|00429
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech
|Bech
|{{Coor dms1|49|45|7.76|N|6|21|33.84|E}}
|-
|[[Becher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech-Moulin
|Bech-Moulin
|{{Coor dms1|49|44|57|N|6|22|2.07|E}}
|-
|[[Bech-Maacher]]
|
|00546
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Bech-Kleinmacher
|Bech-Kleinmacher
|{{Coor dms1|49|31|55.01|N|6|21|1.44|E}}
|-
|[[Beefort]]
|
|00425
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort
|Befort
|{{Coor dms1|49|50|12.56|N|6|17|35.94|E}}
|-
|[[Beeforter Heed]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beforterheide
|Beforterheide
|{{Coor dms1|49|50|45.7|N|6|17|10.7|E}}
|-
|[[Beeforter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort-Château
|Befort-Schloss
|{{Coor dms1|49|50|2.98|N|6|17|3.09|E}}
|-
|[[Beelenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Behlen
|Behlen
|{{Coor dms1|49|43|58.72|N|6|15|16.75|E}}
|-
|[[Beeler]]
|
|00241
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Beiler
|Beiler
|{{Coor dms1|50|9|50.34|N|6|5|30.54|E}}
|-
|[[Beesslek]]
|
|00237
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Hautbellain
|Oberbesslingen
|{{Coor dms1|50|9|21.69|N|5|58|30.41|E}}
|-
|[[Beesten]]<ref name=":0">fréier Uertschaft</ref>
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Beisten
|Beisten
|{{coor dms1|49|48|15|N|06|06|52|E}}
|-
|[[Beetebuerg]]
|
|00044
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Bettembourg
|Bettemburg
|{{Coor dms1|49|31|16.4|N|6|6|20.6|E}}
|-
|[[Beezebierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Beezeberg
|Beezeberg
|{{Coor dms1|49|46|12|N|06|13|52|E}}
|-
|[[Beggen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Beggen
|Beggen
|{{Coor dms1|49|38|40.3|N|6|7|53.45|E}}
|-
|[[Beidler]]
|
|00502
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Beidweiler
|Beidweiler
|{{Coor dms1|49|43|37.07|N|6|18|1.98|E}}
|-
|[[Béigen]]
|
|00185
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boevange/Clervaux
|Bögen
|{{Coor dms1|50|2|45.02|N|5|55|48.85|E}}
|-
|[[Béiwen (Stauséigemeng)|Béiwen]]
|
|00375
|[[Stauséigemeng]]
|Bavigne
|Böwen
|{{Coor dms1|49|55|21.76|N|5|50|57.15|E}}
|-
|[[Béiwen-Atert]]
|
|00129
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Boevange-sur-Attert
|Böwingen/Attert
|{{Coor dms1|49|46|28.25|N|6|1|3.09|E}}
|-
|[[Béiweng]]
|
|00074
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Bivange
|Biwingen
|{{Coor dms1|49|32|39.92|N|6|7|53.27|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|Beler Käsfurt
|kuckt: [[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Bënzelt]]
|
|00242
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Binsfeld
|Binsfeld
|{{Coor dms1|50|7|8.63|N|6|2|18.61|E}}
|-
|[[Bënzert]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Binzrath
|Binzrath
|{{Coor dms1|49|45|10.2|N|6|8|19.24|E}}
|-
|[[Berbuerg]]
|
|00507
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Berbourg
|Berburg
|{{Coor dms1|49|44|0.25|N|6|23|50|E}}
|-
|[[Berbuerger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Ferme de Berbourg
|Berburger Hof
|{{Coor dms1|49|43|6.34|N|6|23|30.03|E}}
|-
|[[Berbuerger Wald]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|Berburgerwald
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschdref]]
|
|00131
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Buschdorf
|Buschdorf
|{{Coor dms1|49|45|8.28|N|6|0|17.77|E}}
|-
|[[Bëschhaus]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Buschhaus
|Buschhaus
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschrued]]
|
|00352
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Buschrodt
|Buschrodt
|{{Coor dms1|49|49|33.85|N|5|55|53.67|E}}
|-
|[[Bëttel]]
|
|00412
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bettel
|Bettel
|{{Coor dms1|49|54|59.87|N|6|13|40.5|E}}
|-
|[[Bettenduerf]]
|
|00256
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bettendorf
|Bettendorf
|{{Coor dms1|49|52|55.21|N|6|13|19.26|E}}
|-
|[[Betteng op der Mess]]
|
|00007
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Bettange-sur-Mess
|Bettingen-Mess
|{{Coor dms1|49|34|33.72|N|5|59|12.24|E}}
|-
|[[Betzder]]
|
|00476
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Betzdorf
|Betzdorf
|{{Coor dms1|49|41|22.33|N|6|20|50.59|E}}
|-
|[[Betzemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
| Betzemillen
| Betzemillen
|{{Coor dms1|49|46|49.76|N|6|1|40.06|E}}
|-
|[[Beyerholz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyerholz
|Beyerholz
|{{Coor dms1|49|36|54|N|06|18|17|E}}
|-
|[[Beyren]]
|
|00489
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyren
|Beyren
|{{Coor dms1|49|37|51.6|N|6|20|19.57|E}}
|-
|[[Bicherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Bücherhof
|Bücherhof
|{{Coor dms1|49|35|19.58|N|6|19|2.76|E}}
|-
|[[Bidscht]]
|
|00368
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Buderscheid
|Büderscheid
|{{Coor dms1|49|56|6.46|N|5|56|16.03|E}}
|-
|[[Biebereg]]
|
|00305
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Bettborn
|Bettborn
|{{Coor dms1|49|47|48.02|N|5|56|31.93|E}}
|-
|[[Biekerech]]
|
|00297
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Beckerich
|Beckerich
|{{Coor dms1|49|43|53.22|N|5|53|12.88|E}}
|-
|[[Bieles]]
|
|00081
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Belvaux
|Beles
|{{Coor dms1|49|30|43.73|N|5|55|59.81|E}}
|-
|[[Bierchem]]
|
|00073
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Berchem
|Berchem
|{{Coor dms1|49|32|17.12|N|6|7|35.08|E}}
|-
|[[Bierden]]
|
|00277
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Burden
|Bürden
|{{Coor dms1|49|52|53.23|N|6|5|39.84|E}}
|-
|[[Biereng (Miersch)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringen
|Beringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Biereng (Diddeleng)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|Burange
|Büringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Bierengerbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringerberg
|Beringerberg
|{{Coor dms1|49|46|13.81|N|6|8|54.84|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Biergem]]
|
|00060
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Bergem
|Bergem
|{{Coor dms1|49|31|28.23|N|6|2|39.42|E}}
|-
|[[Biergerkräiz]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Biergerkräiz
|Biergerkräiz
|{{Coor dms1|49|38|51.34|N|6|5|48.53|E}}
|-
|[[Bierghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Berghaff
|Berghaff
|{{Coor dms1|49|37|45.57|N|6|19|39.93|E}}
|-
|[[Bierkelt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Birkelt
|Birkelt
|{{Coor dms1|49|49|32.93|N|6|22|36.23|E}}
|-
|[[Bierkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birkenhof
|Birkenhof
|{{Coor dms1|49|49|10.44|N|6|7|40.53|E}}
|-
|[[Biermereng]]
|
|00523
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Burmerange
|Bürmeringen
|{{Coor dms1|49|29|13.53|N|6|19|27.72|E}}
|-
|[[Bierschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Berschbach
|Berschbach
|{{Coor dms1|49|44|48.84|N|6|6|48.1|E}}
|-
|[[Biertreng]]
|
|00295
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birtrange
|Birtringen
|{{Coor dms1|49|49|33.87|N|6|5|18.88|E}}
|-
|[[Biff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Biff
|Biff
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bigelbaach]]
|
|00291
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Bigelbach
|Bigelbach
|{{Coor dms1|49|51|34.19|N|6|17|1.16|E}}
|-
|[[Biissen]]
|
|00127
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen
|Bissen
|{{Coor dms1|49|47|12.54|N|6|4|12.57|E}}
|-
|[[Biisser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen-Moulin
|Bissener Mühle
|{{Coor dms1|49|47|39.67|N|6|4|25.61|E}}
|-
|[[Bildgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bildgeshaff
|Bildgeshaff
|{{Coor dms1|49|53|22.2|N|6|13|22.89|E}}
|-
|[[Bill]]
|
|00553
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bill
|Bill
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|2|22|E}}
|-
|[[Bilschdref]]
|
|00316
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bilsdorf
|Bilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|26.95|N|5|49|18.36|E}}
|-
|[[Bireler Gronn]]
|Birelergronn
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|19|N|06|13|01|E}}
|-
|[[Bireler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| Birelerhaff
| Birelerhaff
|{{Coor dms1|49|37|24.61|N|6|12|50.31|E}}
|-
|[[Birendall]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Berenthal
|Berenthal
|{{Coor dms1|49|38|24.71|N|6|2|12.3|E}}
|-
|[[Biwels]]
|
|00417
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Bivels
|Bivels
|{{Coor dms1|49|57|34.75|N|6|11|22.88|E}}
|-
|[[Biwer]]
|
|00480
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwer
|Biwer
|{{Coor dms1|49|42|21.88|N|6|22|28.93|E}}
|-
|[[Biwerbaach]]
|
|00481
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwerbach
|Biwerbach
|{{Coor dms1|49|42|33.59|N|6|22|4.48|E}}
|-
|[[Biwesch]]
|
|00234
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Biwisch
|Biwisch
|{{Coor dms1|50|7|6.37|N|5|58|49.12|E}}
|-
|[[Blaaschent]]
|
|00152
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Blaschette
|Blascheid
|{{Coor dms1|49|42|3.87|N|6|10|15.33|E}}
|-
|[[Bleesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bleesbruck
|Bleesbrück
|{{Coor dms1|49|52|21.42|N|6|11|28.14|E}}
|-
|[[Bleesmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bleesmillen
|Bleesmillen
|{{Coor dms1|49|52|29|N|6|11|14.42|E}}
|-
|[[Bloebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|20.27|N|6|15|7.87|E}}
|-
|[[Bloen Eck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|36.9|N|6|10|56.8|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00430
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Blumenthal
|Blumenthal
|{{Coor dms1|49|44|41.96|N|6|15|55.94|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00506
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|37.65|N|6|16|5.47|E}}
|-
|[[Bockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|5|43.27|N|6|1|9.41|E}}
|-
|[[Bohey]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Bohey
|Bohey
|{{Coor dms1|49|58|30.5|N|05|50|39.2|E}}
|-
|[[Bollenduerfer Bréck]]
|
|00439
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Bollendorf-Pont
|Bollendorfer-Brücke
|{{Coor dms1|49|51|0.85|N|6|21|9.76|E}}
|-
|[[Bomecht]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bomicht
|
|{{Coor dms1|49|33|30.7|N|5|53|30.58|E}}
|-
|[[Bomillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|58.35|N|6|15|0.41|E}}
|-
|[[Bommel (Esch-Sauer)|Bommel]]
|
|00549
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bonnal
|Bonnal
|{{Coor dms1|49|54|8.1|N|5|53|18.29|E}}
|-
|[[Bommelscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Bommelscheuer
|{{Coor dms1|49|34|12.34|N|5|55|46.72|E}}
|-
|[[Boufer]]
|Bouferdeng
|00153
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Bofferdange
|Bofferdingen"
|{{Coor dms1|49|41|21.3|N|6|8|46.87|E}}
|-
|[[Bouferterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|53.07|N|6|0|9.86|E}}
|-
|[[Boukels (Géisdref)|Boukels]]
|
|00367
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|49|55|26.21|N|5|59|45.32|E}}
|-
|[[Buckels|Boukels]]
|Buckels
|00220
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|50|0|44.25|N|6|3|10.47|E}}
|-
|[[Boukelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz-Moulin
|Bockholtzermühle
|{{Coor dms1|49|55|32.38|N|6|0|25.46|E}}
|-
|[[Bouneweg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Bonnevoie
|Bonneweg
|{{Coor dms1|49|35|46.46|N|6|8|11.56|E}}
|-
|[[Bous]]
|
|00520
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Bous
|Bous
|{{Coor dms1|49|33|22.36|N|6|19|39.32|E}}
|-
|[[Boxer]]
|
|00177
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boxhorn
|Boxhorn
|{{Coor dms1|50|5|1.1|N|5|59|14.1|E}}
|-
|[[Brameschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Brameschhof
|Brameschhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|6|2|51.58|E}}
|-
|[[Bramillen]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|12.63|N|6|4|57.88|E}}
|-
|[[Branebuerg]]
|
|00253
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Brandenbourg
|Brandenburg
|{{Coor dms1|49|54|43.56|N|6|8|5.02|E}}
|-
|[[Brattert]]
|
|00351
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Brattert
|Brattert
|{{Coor dms1|49|51|19.11|N|5|54|12.73|E}}
|-
|[[Breedelt]]
|
|00243
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Breidfeld
|Breidfeld
|{{Coor dms1|50|7|22.41|N|6|3|48.08|E}}
|-
|[[Bréim (Munneref)|Bréim]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Maison Brehm
|Brehm
|{{Coor dms1|49|31|28.32|N|6|16|32.33|E}}
|-
|[[Breinert]]
|
|00484
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinert
|Breinert
|{{Coor dms1|49|42|45.22|N|6|20|31.23|E}}
|-
|[[Breinertknupp]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinertknupp
|Breinertknupp
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Distillerie
|Brennerei
|{{Coor dms1|49|38|45|N|06|10|00|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Stad Lëtzebuerg)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Bricherhof
|{{Coor dms1|49|37|32.31|N|6|9|51.59|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Mutfert)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Bricher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch-Moulin
|Brouchermühle
|{{Coor dms1|49|44|9.72|N|6|0|30.1|E}}
|-
|[[Brichermillen (Mutfert)|Brichermillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Brüchermühle
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Briddel]]
|
|00029
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Bridel
|Bridel
|{{Coor dms1|49|39|30.63|N|6|4|50.23|E}}
|-
|[[Brongeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|31.42|N|6|5|50.82|E}}
|-
|[[Brosiushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|21.31|N|6|3|51.75|E}}
|-
|[[Brouderbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Broderbour
|Broderbour
|{{Coor dms1|49|51|9.8|N|6|11|13.79|E}}
|-
|[[Bruch (Biwer)|Bruch]]
|
|00485
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|43|40.61|N|6|20|27.44|E}}
|-
|[[Bruch (Miersch)|Bruch]]
|
|00130
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|6|1|11.35|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Iermsdref)|Brücherhaff]]
|Bricherhaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|9.68|N|6|11|55.5|E}}
|-
|[[Bricherheck|Brücherheck]]
|Bricherheck
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|50.85|N|6|11|38.03|E}}
|-
|[[Bruechtebaach]]
|
|00199
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Brachtenbach
|Brachtenbach
|{{Coor dms1|50|1|18.74|N|5|54|47.83|E}}
|-
|[[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Buchholz
|Buchholz
|{{Coor dms1|49|39|45.8|N|6|21|56.95|E}}
|-
|[[Buchholzer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|5.99|N|6|14|12.19|E}}
|-
|[[Buddeler]]
|
|00482
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudler
|Budler
|{{Coor dms1|49|43|21.87|N|6|21|23.34|E}}
|-
|[[Buddelerbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudlerbach
|Budlerbach
|{{Coor dms1|49|43|5.33|N|6|21|5.05|E}}
|-
|[[Buer (Helperknapp)|Buer]]
|
|00172
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bour
|Bour
|{{Coor dms1|49|41|57.01|N|6|0|57.63|E}}
|-
|[[Buerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|16.1|N|6|30|35.64|E}}
|-
|[[Buerfelt]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bourgfried
|Burgfrid
|{{Coor dms1|49|53|58.14|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Schlass Buerglënster|Buerg]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster-Château
|
|{{Coor dms1|49|42|9.63|N|6|13|2.41|E}}
|-
|[[Buerghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|17.41|N|6|6|50.72|E}}
|-
|[[Buerglënster]]
|
|00496
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster
|Burglinster
|{{Coor dms1|49|42|24.33|N|6|12|54.94|E}}
|-
|[[Buerschdref]]
|
|00455
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Boursdorf
|Boursdorf
|{{Coor dms1|49|45|52.99|N|6|28|52.34|E}}
|-
|[[Buerschent]]
|
|00260
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid
|Burscheid
|{{Coor dms1|49|54|35.34|N|6|3|39.1|E}}
|-
|[[Buerschter Millen]]
|
|00261
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid-Moulin
|Burscheidermühle
|{{Coor dms1|49|54|42.35|N|6|5|15.57|E}}
|-
|[[Buerschter Plage]]
|
|00554
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Buerschter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Bungeref]]
|
|00315
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville
|Bondorf
|{{Coor dms1|49|51|0.15|N|5|47|43.9|E}}
|-
|[[Bungerëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Moulin
|Bondorfer Mühle
|{{Coor dms1|49|52|12.66|N|5|47|56.31|E}}
|-
|[[Bur (Rouspert-Mompech)|Bur]]
|
|00454
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born
|Born
|{{Coor dms1|49|45|35.89|N|6|30|38.9|E}}
|-
|[[Butschebuerg]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|
|Budersberg
|{{Coor dms1|49|29|29.4|N|6|4|12.74|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== C ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Café Halte|Café Halt]]
|Café Halte, Eschweiler-Halte
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Café Halte
|
|{{Coor dms1|49|59|7.78|N|5|57|28.4|E}}
|-
|[[Cap]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Cap
|Cap
|{{Coor dms1|49|38|43.27|N|5|58|49.48|E}}
|-
|[[Capellen]]
|
|00031
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen
|Capellen
|{{Coor dms1|49|38|34.16|N|5|59|17.88|E}}
|-
|[[Capellen-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen-Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Chrëschtnech]]
|
|00467
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Christnach
|Christnach
|{{Coor dms1|49|47|18.42|N|6|16|8.35|E}}
|-
|[[Clairefontaine (Bettenduerf)|Clairefontaine]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Clairefontaine
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Clausen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Clausen
|Clausen
|{{Coor dms1|49|36|53.1|N|6|8|22.82|E}}
|-
|[[Clemenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
| Clemenshof
|Clemenshof
|{{Coor dms1|49|50|37.53|N|6|9|34.48|E}}
|-
|[[Clierf]]
|
|00204
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux
| Klerf
|{{Coor dms1|50|3|22.48|N|6|1|31.66|E}}
|-
|[[Schlass Clierf|Clierfer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux-Château
|
|{{Coor dms1|50|3|16.02|N|6|1|47.76|E}}
|-
|[[Cloche d'or|Cloche d'Or]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Cloche d'Or
|Cloche d'Or
|{{Coor dms1|49|34|53.38|N|6|6|59.31|E}}
|-
|[[Clooshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Cloos
|Clooshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Closbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Closbierg
|Closbierg
|{{Coor dms1|49|50|31.68|N|6|19|4.93|E}}
|-
|[[Closdellt]]
|
|00562
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Closdellt
|Closdellt
|{{Coor dms1|49|54|6|N|6|7|18.3|E}}
|-
|[[Colmer]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmer
|Colmer
|{{Coor dms1|49|48|33.3|N|6|5|52.43|E}}
|-
|[[Colmer Bréck]]
|
|00573
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Pont
|Colmar-Pont
|{{Coor dms1|49|48|55.66|N|6|5|58.42|E}}
|-
|[[Colmer Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Berg-Halte
|Colmar-Berg-Halte
|{{Coor dms1|49|48|55.61|N|6|6|9.56|E}}
|-
|[[Colmer-Bierg]]
|
|00124
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmar-Berg
|Colmar-Berg
|{{Coor dms1|49|48|39.99|N|6|5|27.47|E}}
|-
|[[Colmeschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Colmeschmühle
|{{Coor dms1|49|42|13.7|N|06|07|05.2|E}}
|-
|[[Conter]]
|
|00088
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Contern
|Conter
|{{Coor dms1|49|35|7.5|N|6|13|51.76|E}}
|-
|[[Cornelysmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cornelysmillen
|Cornelysmillen
|{{Coor dms1|50|7|53.85|N|5|59|29.46|E}}
|-
|[[Créispent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Crispent
|Crispent
|{{Coor dms1|49|47|13|N|06|21|23|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== D ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Dauschkaul (Lëtzebuerg)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|27.90|N|06|09|07.90|E}}
|-
|[[Dauschkaul (Luerenzweiler)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|01.00|N|6|08|49.20|E}}
|-
|Déckt
|kuckt: [[Houschter Déckt]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Deewelt]]
|
|00187
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Deiffelt
|Deiffelt
|{{Coor dms1|50|3|55.4|N|5|57|40.07|E}}
|-
|[[Déierbech]]
|
|00200
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Derenbach
|Derenbach
|{{Coor dms1|50|0|48.7|N|5|53|23.61|E}}
|-
|[[Déifferdeng]]
|
|00048
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Differdange
|Differdingen
|{{Coor dms1|49|31|15.12|N|5|53|34.03|E}}
|-
|[[Déiljen]]
|
|00426
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Dillingen
|Dillingen
|{{Coor dms1|49|51|11.76|N|6|18|53.39|E}}
|-
|[[Deisermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Deysermühle
|Deysermühle
|{{Coor dms1|49|39|50.44|N|6|25|23.76|E}}
|-
|[[Dellen]]
|
|00328
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|Dellen
|Dellen
|{{Coor dms1|49|51|32.22|N|5|57|39.88|E}}
|-
|[[Dénkert]]
|
|nKL
|[[Stauséigemeng]]
|Dunkrodt
|Dünkrodt
|{{Coor dms1|49|55|21.27|N|05|52|34.49|E}}
|-
|[[Dippech]]
|
|00008
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach
|
|{{Coor dms1|49|35|9.14|N|5|58|56.92|E}}
|-
|[[Dippecher Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach-Gare
|
|{{Coor dms1|49|34|19.94|N|5|59|40.01|E}}
|-
|[[Direndall]]
|
|00589
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|Dürrenthal
|{{Coor dms1|49|41|22.48|N|6|5|23.66|E}}
|-
|[[Dol]]
|
|00369
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Dahl
|Dahl
|{{Coor dms1|49|56|5.64|N|5|58|51.33|E}}
|-
|[[Dolebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Dolenberg
|Dolenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dondel]]
|
|00019
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Dondelange
|Dondelingen
|{{Coor dms1|49|41|15.23|N|6|1|55.98|E}}
|-
|[[Donkels]]
|
|00405
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Doncols
|Donkols
|{{Coor dms1|49|58|14.33|N|5|50|23.45|E}}
|-
|[[Doosber Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dasbourg-Pont
|
|{{Coor dms1|50|2|54.54|N|6|7|28.8|E}}
|-
|[[Douschterterhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Ferme Dostert
|Dosterthof
|{{Coor dms1|49|47|59|N|06|19|35|E}}
|-
|[[Dräibraken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Troisbaraques
|Dreibaracken
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dräibuer]]
|
|00514
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Dreiborn
|Dreiborn
|{{Coor dms1|49|37|14.26|N|6|23|37.87|E}}
|-
|[[Draufelt]]
|
|00228
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Drauffelt
|Druffelt
|{{Coor dms1|50|1|0.51|N|6|0|9.9|E}}
|-
|[[Drénkelt]]
|
|00235
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Drinklange
|Drinklingen
|{{Coor dms1|50|7|57.12|N|6|0|58.17|E}}
|-
|[[Dudderhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Duderhof
|Duderhof
|{{Coor dms1|49|38|44.97|N|6|6|50.19|E}}
|-
|[[Duelem (Garnech)|Duelem]]
|
|00526
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Dahlem
|Dahlem
|{{Coor dms1|49|36|1.52|N|5|56|33.3|E}}
|-
|[[Duelem (Réimech)|Duelem]]
|
|00012
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Dalheim
|Dalheim
|{{Coor dms1|49|32|36.91|N|6|15|49.95|E}}
|-
|[[Duerscht]]
|
|00221
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dorscheid
|Dorscheid
|{{Coor dms1|50|2|5.55|N|6|4|19.11|E}}
|-
|[[Duerschter Haischen]]
|Duerschterhaischen
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Dorscheiderhäuschen
|{{Coor dms1|50|2|20.62|N|6|4|36.92|E}}
|-
|[[Dummeldeng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Dommeldange
|Dommeldingen
|{{Coor dms1|49|38|2.2|N|6|8|1.85|E}}
|-
|[[Dumongshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Ferme Dumont
|Dumontshof
|{{Coor dms1|49|31|0.44|N|6|1|1.25|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== E ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Eich
|Eich
|{{Coor dms1|49|37|43.33|N|6|7|42.58|E}}
|-
|[[Eechelbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Eichelbour
|
|{{Coor dms1|49|48|7.35|N|6|11|6.91|E}}
|-
|[[Eesbech]]
|
|00559
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Eisenbach
|Eisenbach
|{{Coor dms1|50|0|29.02|N|6|8|36.13|E}}
|-
|[[Ënnereesbech|Eesbech]]
|Ënnereesbech
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Untereisenbach
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|49|59|59.01|N|6|8|33.03|E}}
|-
|[[Eescheler]]
|
|00503
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|42|59.22|N|6|18|46.5|E}}
|-
|[[Eeschpelt]]
|
|00381
|[[Stauséigemeng]]
|Tarchamps
|Ischpelt
|{{Coor dms1|49|56|58.21|N|5|47|54.03|E}}
|-
|[[Eesebuer]]
|
|00497
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eisenborn
|Eisenborn
|{{Coor dms1|49|41|31.86|N|6|10|58.39|E}}
|-
|[[Eeselbuer]]
|
|00205
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Eselborn
|Eselborn
|{{Coor dms1|50|3|41.39|N|6|0|23.08|E}}
|-
|[[Éileng]]
|
|00067
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Ehlange
|Ehlingen
|{{Coor dms1|49|32|47.72|N|6|1|9.78|E}}
|-
|[[Éilereng]]
|
|00082
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Ehlerange
|Ehleringen
|{{Coor dms1|49|31|29.42|N|5|57|55.3|E}}
|-
|[[Éimereng]]
|
|00525
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Emerange
|Emeringen
|{{Coor dms1|49|29|21.28|N|6|17|24.32|E}}
|-
|[[Éimeschbaach (Lieu-dit)|Éimeschbaach]]
|Éimeschbaach-Aasselbuer, Éimeschbaach-Stackem
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Emeschbach-Asselborn
|Emeschbach-Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|34.45|N|5|57|11.52|E}}
|-
|[[Éinen]]
|
|00515
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ehnen
|Ehnen
|{{Coor dms1|49|36|4.25|N|6|23|6.27|E}}
|-
|[[Éischt]]
|
|00317
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Eschette
|Escheid
|{{Coor dms1|49|49|22.89|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Éiter]]
|
|00091
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange
|Ötringen
|{{Coor dms1|49|35|58.73|N|6|15|44.08|E}}
|-
|[[Éiter Millen]]
|Éitermillen
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange-Moulin
|Oetrange-Moulin
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]]
|
|00311
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Ell
|Ell
|{{Coor dms1|49|45|50.63|N|5|51|13.88|E}}
|-
|[[Elleng]]
|
|00533
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange
|Ellingen
|{{Coor dms1|49|31|16.7|N|6|18|2.35|E}}
|-
|[[Ellenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|30|58.69|N|6|18|8.71|E}}
|-
|[[Ëlwen]]
|
|00239
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Troisvierges
|Ulflingen
|{{Coor dms1|50|7|14.05|N|5|59|35.95|E}}
|-
|[[Elweng]]
|
|00524
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|30|24.98|N|6|18|49.33|E}}
|-
|[[Elz]]
|
|00332
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Eltz
|Eltz
|{{Coor dms1|49|46|38.74|N|5|53|41.12|E}}
|-
|[[Emeringerhaff]]
|Éimeréngerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|Emeringerhof
|Emeringerhof
|{{Coor dms1|49|32|22.23|N|6|19|30.32|E}}
|-
|[[Engelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Engelshof
|Engelshof
|{{Coor dms1|49|40|31.34|N|6|15|27|E}}
|-
|[[Ënner Fooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterfoos
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnereesbech]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|50|00|05|N|06|08|38|E}}
|-
|[[Ënnerherel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterherel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnerschlënner]]
|
|00287
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Unterschlinder
|Unterschlinder
|{{Coor dms1|49|56|6.06|N|6|4|10.19|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Lenneng)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Untere Mühle
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Wal)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënsber]]
|
|00394
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Insenborn
|Insenborn
|{{Coor dms1|49|53|57.61|N|5|53|1.72|E}}
|-
|[[Enteschbaach]]
|
|00564
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Enteschbach
|
|{{Coor dms1|49|54|44.44|N|6|6|50.14|E}}
|-
|[[Eppelduerf]]
|
|00272
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Eppeldorf
|Eppeldorf
|{{Coor dms1|49|50|38.67|N|6|14|44.89|E}}
|-
|[[Eschduerf]]
|
|00384
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Eschdorf
|Eschdorf
|{{Coor dms1|49|53|12.14|N|5|55|45.7|E}}
|-
|[[Esch-Sauer]]
|
|00361
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-sur-Sûre
|Esch-Sauer
|{{Coor dms1|49|54|38.52|N|5|56|15.94|E}}
|-
|[[Esch-Tunnel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-Tunnel
|Esch-Tunnel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Esch-Uelzecht]]
|
|00053
|[[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|Esch-sur-Alzette
|Esch-Alzette
|{{Coor dms1|49|29|49.52|N|5|58|44.41|E}}
|-
|[[Eschweiler (Wolz)|Eschweiler]]
|
|00364
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|59|51.45|N|5|56|40.71|E}}
|-
|Eschweiler-Halte
|kuckt: [[Café Halte]]
|nKL
|
|
|
|
|-
|[[Essen]]
|
|00159
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Essingen
|Essingen
|{{Coor dms1|49|46|46.1|N|6|6|53.67|E}}
|-
|[[Ettelbréck]]
|
|00280
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Ettelbruck
|Ettelbrück
|{{Coor dms1|49|50|59.39|N|6|6|20.06|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== F ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Fausermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Fausermuehle
|Fausermühle
|{{Coor dms1|49|42|24.39|N|6|27|37.88|E}}
|-
|[[Feelener Hecken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Feulenerhecken
|
|{{Coor dms1|49|52|22.48|N|05|59|52.29|E}}
|-
|[[Féischterbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Féischterbierg
|Féischterbierg
|{{Coor dms1|49|54|57.21|N|6|3|53.44|E}}
|-
|[[Féischterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Fischeiderhof
|
|{{Coor dms1|49|55|14.11|N|6|4|0.47|E}}
|-
|[[Féitsch]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Féitsch
|Féitsch
|{{Coor dms1|50|2|10|N|5|53|6.66|E}}
|-
|[[Féiz]]
|
|00061
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Foetz
|Foetz
|{{Coor dms1|49|31|32.6|N|6|0|25.9|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Äischen)|Felleschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Felleschmühle
|
|{{Coor dms1|49|41|32.34|N|5|52|51.24|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Réiden op der Atert)|Felleschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fëlschdref]]
|
|00527
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Filsdorf
|Filsdorf
|{{Coor dms1|49|32|9.21|N|6|14|49.47|E}}
|-
|[[Féngeg]]
|
|00006
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Fingig
|Fingig
|{{Coor dms1|49|36|8.14|N|5|53|54.5|E}}
|-
|[[Fennbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Fennberg
|
|{{Coor dms1|50|0|13|N|6|4|45|E}}
|-
|[[Fenneng]]
|
|00045
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Fennange
|Fenningen
|{{Coor dms1|49|31|13.84|N|6|4|38.43|E}}
|-
|[[Fënsterdall]]
|
|00132
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthal
|
|{{Coor dms1|49|45|26.44|N|6|2|28.86|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Finsterthalerhof
|
|{{Coor dms1|49|45|34.8|N|06|02|28.6|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Héicht]]
|
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthalerhöhe
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fënsterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|44.52|N|5|54|23.7|E}}
|-
|[[Fenteng]]
|
|00093
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Fentange
|Fentingen
|{{Coor dms1|49|33|55.32|N|6|9|2.79|E}}
|-
|[[Fënz]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|2|1.06|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Fëschbech (Hengescht)|Fëschbech]]
|
|00212
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|50|4|32.91|N|6|4|10.97|E}}
|-
|[[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]]
|
|00136
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|49|44|46.15|N|6|11|26.17|E}}
|-
|[[Fëschbecher Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fischbacherhof
|
|{{Coor dms1|49|55|0.7|N|6|8|55.59|E}}
|-
|Fëschbech-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Fetschebuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenbour
|
|{{Coor dms1|49|36|52|N|06|09|48|E}}
|-
|[[Fetschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenhof
|
|{{Coor dms1|49|36|50.62|N|6|9|30.52|E}}
|-
|[[Fiels]]
|
|00146
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Larochette
|Fels
|{{Coor dms1|49|47|0.63|N|6|13|20.56|E}}
|-
|[[Fielsbuch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsbuch
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fielsmillen (Iechternach)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Fielsmillen (Mäertert)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Buerg Fiels|Fielsser Schlass]]
|
|0
|Fiels
|Larochette-Château
|
|{{Coor dms1|49|47|7.73|N|6|13|2.72|E}}
|-
|[[Fiertgeshaff]]
|Firtgeshaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
| Firtgeshaff
| Firtgeshaff
|{{Coor dms1|49|49|0.01|N|6|14|5.01|E}}
|-
|[[Findel]]
|
|00108
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Findel
|Findel
|{{Coor dms1|49|37|41.84|N|6|12|5.88|E}}
|-
|[[Findelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Findelshof
|
|{{Coor dms1|49|35|36.12|N|6|1|57.77|E}}
|-
|[[Flatzbuer]]
|
|00318
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Flatzbour
|{{Coor dms1|49|50|7.8|N|5|47|19.68|E}}
|-
|[[Fléckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|{{Coor dms1|49|49|4.7|N|6|16|16.63|E}}
|-
|[[Fléiber (Bauschelt)|Fléiber]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|53|54.25|N|5|48|46.45|E}}
|-
|[[Fléiber (Buerschent)|Fléiber]]
|
|00262
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|54|37.79|N|6|6|21.18|E}}
|-
|[[Fluessweiler]]
|
|00490
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Flaxweiler
|Flaxweiler
|{{Coor dms1|49|39|54.1|N|6|20|48.42|E}}
|-
|[[Fluchhafe Lëtzebuerg|Flughafen]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Aéroport de Luxembourg
|
|{{Coor dms1|49|37|56.32|N|6|13|0.8|E}}
|-
|[[Fockemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fockemillen
|Fockemillen
|{{Coor dms1|49|40|45.44|N|5|56|48.45|E}}
|-
|[[Folkendeng]]
|
|00274
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Folkendange
|Folkendingen
|{{Coor dms1|49|50|33.7|N|6|12|2.57|E}}
|-
|[[Follmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Follmühle
|
|{{Coor dms1|49|47|46.11|N|6|13|16.11|E}}
|-
|[[Folscht]]
|
|00319
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Folschette
|Folscheid
|{{Coor dms1|49|48|48.81|N|5|52|13.16|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond-de-Gras
|
|{{Coor dms1|49|32|3.81|N|5|51|38.52|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|nKL
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Fond-de-Gras
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fossenhaff]]
|Fossen
|00575
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fossenhof
| Fossenhof
|{{Coor dms1|50|6|48.12|N|6|5|30.17|E}}
|-
|[[Foussheck]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Fousheck
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fransousegronn]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Franzosengrund
|
|{{Coor dms1|49|38|35|N|6|11|17|O}}
|-
|[[Frantzemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Frantzenmühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fraschtenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Frastenhof
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Freckeisen]]
|
|00468
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Freckeisen
|Freckeisen
|{{Coor dms1|49|48|3.21|N|6|15|29.99|E}}
|-
|[[Fréiresmillen]]
|
|0
|Kiischpelt
|
|Freresmühle
|{{Coor dms1|50|0|38.6|N|6|0|6.51|E}}
|-
|[[Fréiseng]]
|
|00055
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Frisange
|Frisingen
|{{Coor dms1|49|31|0.88|N|6|11|11.31|E}}
|-
|[[Fréngerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Froehnerhof
|
|{{Coor dms1|49|55|3.45|N|6|9|16.19|E}}
|-
|[[Fridbësch]]
|
|00555
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Friedbusch
|
|{{Coor dms1|49|57|1.04|N|6|3|24.03|E}}
|-
|[[Fridhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Friedhof
|
|{{Coor dms1|49|53|23.17|N|6|8|3.88|E}}
|-
|[[Frombuerg]]
| Frombuerger Haff
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Fromburgerhof
|{{Coor dms1|49|46|48.8|N|6|24|34.28|E}}
|-
|[[Froumillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Frohmühle
|
|{{Coor dms1|49|29|41.43|N|6|17|12.35|E}}
|-
|[[Fulsbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fulsberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Furels]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Fuhrels
|
|{{Coor dms1|49|45|43.45|N|6|13|53.5|E}}
|-
|[[Furen]]
|
|00413
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fouhren
|Fouhren
|{{Coor dms1|49|54|46.51|N|6|12|0.84|E}}
|-
|[[Fuussbann]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fousbann
|
|{{Coor dms1|49|31|10.86|N|5|54|3.69|E}}
|-
|[[Fuussekaul]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fuussekaul
|Fuussekaul
|{{Coor dms1|49|52|44.21|N|5|59|20.1|E}}
|-
|[[Fuusswiss]]
|
|0
|Feelen
|Fuusswiss
|Fuusswiss
|{{Coor dms1|49|52|22.24|N|5|59|50.28|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== G ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Gaaschtmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Gaaschtmühle
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|2|42.63|E}}
|-
|[[Gaasperech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Gasperich
|Gasperich
|{{Coor dms1|49|35|26.21|N|6|7|19.44|E}}
|-
|[[Gadderscheier]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|Gadderscheuer
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gäichel (Lëtzebuerg)|Gäichel]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Gaichel
|Gaichel
|{{Coor dms1|49|41|34.34|N|5|52|10.96|E}}
|-
|[[Gantebeensmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|
|Gantenbeinsmühle
|{{Coor dms1|49|36|16.28|N|6|10|7.09|E}}
|-
|[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
|Garer Quartier
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|2.28|N|6|8|2.23|E}}
|-
|[[Garnech]]
|
|00013
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Garnich
|Garnich
|{{Coor dms1|49|37|4.28|N|5|57|9.42|E}}
|-
|[[Géidgen]]
|
|00236
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange
|Gödingen
|{{Coor dms1|50|9|1.01|N|6|0|39.99|E}}
|-
|[[Géidger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|8|35.75|N|6|0|49.84|E}}
|-
|[[Geierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|59|39.34|N|6|5|13.17|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Bech)|Geieschhaff]]
|
|00431
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|45|58.03|N|6|23|19.62|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Konstem)|Geieschhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|59|38,9|N|06|05|17,6|E}}
|-
|[[Géisdref]]
|
|00371
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Goesdorf
|Goesdorf
|{{Coor dms1|49|55|17.31|N|5|57|48.8|E}}
|-
|[[Geismillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bierg|Bierg]]
|
|Geismühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëlt]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Goeldt-Hostert
|
|{{Coor dms1|49|49|18.75|N|5|51|11.89|E}}
|-
|[[Gemener Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Jemenerhof
|Jemenerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gerardshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Gérardshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëtzen]]
|
|00026
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goetzingen
|Goetzingen
|{{Coor dms1|49|39|37.57|N|5|58|43.84|E}}
|-
|[[Giewel (Käerch)|Giewel]]
|
|00025
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goeblange
|
|{{Coor dms1|49|40|5.89|N|5|58|1.59|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00263
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00370
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giischt]]
|
|00461
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Girst
|Girst
|{{Coor dms1|49|46|25.62|N|6|30|0.57|E}}
|-
|[[Giischterklaus]]
|
|00462
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Girsterklaus
|{{Coor dms1|49|47|6.59|N|6|29|50.25|E}}
|-
|[[Gillenshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|20.33|N|6|14|7.91|E}}
|-
|[[Gilcher]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Gilcher
|Gilcher
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gilsdref]]
|
|00258
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Gilsdorf
|Gilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|53.69|N|6|11|1.09|E}}
|-
|[[Giwenech]]
|
|00456
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Givenich
|Givenich
|{{Coor dms1|49|44|48.81|N|6|28|52.58|E}}
|-
|[[Goeberhaff]]
|Goberhaff
|nKL
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|Goberhof
|{{Coor dms1|49|51|30.1|N|6|16|5.53|E}}
|-
|[[Gondel (Waldbriedemes)|Gondel]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Gondelange
|
|{{Coor dms1|49|33|1.2|N|6|16|44.43|E}}
|-
|[[Gonnereng]]
|
|00504
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Gonderange
|Gonderingen
|{{Coor dms1|49|41|46.23|N|6|14|52.81|E}}
|-
|[[Gouschteng]]
|
|00491
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|
|Gostingen
|{{Coor dms1|49|37|19.42|N|6|21|27.26|E}}
|-
|[[Gousseldeng]]
|
|00148
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Gosseldange
|
|{{Coor dms1|49|43|42.33|N|6|6|56.31|E}}
|-
|[[Gräisch]]
|
|00035
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Greisch
|Greisch
|{{Coor dms1|49|42|34.6|N|5|59|7.26|E}}
|-
|[[Grandsen]]
|
|00213
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Grindhausen
|{{Coor dms1|50|5|1.36|N|6|3|37.17|E}}
|-
|[[Grass]]
|
|00039
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Grass
|Grass
|{{Coor dms1|49|37|52.28|N|5|53|23.48|E}}
|-
|[[Grassbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Grassenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gréiweknapp]]
|
|00133
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Grevenknapp
|Grevenknapp
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|1|54.02|E}}
|-
|[[Greiweldeng]]
|
|00539
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Greiveldange
|Greiweldingen
|{{Coor dms1|49|35|5.24|N|6|21|37.25|E}}
|-
|[[Gréiwels]]
|
|00353
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Grevels
|
|{{Coor dms1|49|51|3.25|N|5|54|54.62|E}}
|-
|[[Gréiwelscheier]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Grevelscheuer
|{{Coor dms1|49|37|36.88|N|6|11|37.46|O}}
|-
|[[Gréiwelsser Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Grevels-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|35|47.45|N|6|3|0.23|E}}
|-
|[[Gréiwelsser Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|56.52|N|6|2|33.27|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher]]
|
|00494
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|Grevenmacher
|Grevenmacher
|{{Coor dms1|49|40|48.98|N|6|26|13.95|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Grevenmacherberg
|{{Coor dms1|49|40|25.76|N|06|23|29.44|E}}
|-
|[[Gréiwemillen]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Grevenmühle
|{{Coor dms1|49|40|56.7|N|05|56|33.1|E}}
|-
|[[Grëmmelescht]]
|
|00406
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid
|Grümelscheid
|{{Coor dms1|49|59|3.48|N|5|52|29|E}}
|-
|[[Grëmmeleschter Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Grenzen]]
|
|00281
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Grentzingen
|{{Coor dms1|49|49|48.86|N|6|5|21.56|E}}
|-
|[[Gréiwenhaff|Grewenhaff]]
|Gréiewenhaff
|
|Ärenzdall
|
|
|{{Coor dms1|49|49|25|N|6|14|43.82|E}}
|-
|[[Groesteen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Grauenstein
|{{Coor dms1|49|56|49.7|N|6|8|45.11|E}}
|-
|[[Grohans]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|31.6|N|06|10|35.4|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00436
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|29.04|N|6|17|4.06|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00499
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|19.5|N|6|17|6.71|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00427
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00440
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|49|40.69|N|6|19|48.47|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00469
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff-Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof-Château
|
|{{Coor dms1|49|49|6.38|N|6|19|15.27|E}}
|-
|[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
|Stadgronn
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Grund
|{{Coor dms1|49|36|25.95|N|6|8|16.76|E}}
|-
|[[Grooljen]]
|
|00418
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Gralingen
|{{Coor dms1|49|56|12.58|N|6|6|3.46|E}}
|-
|[[Groussbéiwen]]
|Groussbéiweng
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Grand-Bevange
|Großbivingen
|{{Coor dms1|49|36|05.6|N|05|55|52.3|E}}
|-
|[[Groussbus]]
|
|00330
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grosbous
|Grosbous
|{{Coor dms1|49|49|43.29|N|5|58|6.82|E}}
|-
|[[Guddelt]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Goudelt
|
|{{Coor dms1|49|46|46.43|N|6|10|56.24|E}}
|-
|[[Guedber]]
|
|00498
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Godbrange
|Godbringen
|{{Coor dms1|49|44|8.84|N|6|14|1.81|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== H ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Haalsbaach (Bäerdref)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Halsbach
|Halsbach
|{{Coor dms1|49|49|35|N|06|21|55|E}}
|-
|[[Haalsbaach (Miedernach)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Halsbach
|Halsbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haarderbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Harderbach
|{{Coor dms1|49|55|53.66|N|6|1|23.65|E}}
|-
|[[Haarthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|Harthof
|{{Coor dms1|49|49|4.26|N|6|18|58.55|E}}
|-
|[[Haassel]]
|
|00121
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Hassel
|Hassel
|{{Coor dms1|49|33|6.32|N|6|12|37.97|E}}
|-
|[[Haastert]]
|
|00486
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Hagelsdorf
|Hagelsdorf
|{{Coor dms1|49|41|31.84|N|6|21|52.74|E}}
|-
|[[Habscht]]
|
|00017
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Hobscheid
|Hobscheid
|{{Coor dms1|49|41|18.94|N|5|54|58.49|E}}
|-
|[[Haff Ahl]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hof Ahl
|Hof Ahl
|{{Coor dms1|49|58|43.93|N|6|9|54.32|E}}
|-
|[[Hakenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Hackenhof
|{{Coor dms1|49|36|12.79|N|6|16|43.07|E}}
|-
|[[Haler]]
|
|00470
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Haller
|Haller
|{{Coor dms1|49|49|8.74|N|6|16|57.41|E}}
|-
|[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hamm
|Hamm
|{{Coor dms1|49|36|38.29|N|6|9|54.73|E}}
|-
|[[Hammhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hammhof
|{{Coor dms1|49|50|15.69|N|6|21|37.01|E}}
|-
|[[Hanenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|19.08|N|6|0|10.52|E}}
|-
|[[Hannerhasselt]]
|Hannerhaassel
|00190
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hinterhasselt
|Hinterhasselt
|{{Coor dms1|50|3|21.34|N|5|51|55.57|E}}
|-
|[[Härebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|Herrenberg
|{{Coor dms1|49|52|30.07|N|6|10|15.48|E}}
|-
|[[Harel]]
|
|00376
|[[Stauséigemeng]]
|Harlange
|Harlingen
|{{Coor dms1|49|55|52.04|N|5|47|29.17|E}}
|-
|[[Hareler Poteau]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|54|28.92|N|5|48|37.83|E}}
|-
|[[Haupeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|
|Haupeschhof
|{{Coor dms1|49|50|19.18|N|6|3|13.14|E}}
|-
|[[Heckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|51.46|N|6|5|39.83|E}}
|-
|[[Heedekaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Heidenkaul
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Heedscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Heidscheuer
|{{Coor dms1|49|33|4.62|N|6|15|42.5|E}}
|-
|[[Heesberhaff]]
|Heisburgerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|29.69|N|6|18|45.08|E}}
|-
|[[Heeschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Heisbich
|Heisbich
|{{Coor dms1|49|48|38.68|N|6|21|0.91|E}}
|-
|[[Heeschbreg]]
|
|00433
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hersberg
|Hersberg
|{{Coor dms1|49|45|21.55|N|6|19|45.63|E}}
|-
|[[Heeschdref]]
|
|00114
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Heisdorf
|Heisdorf
|{{Coor dms1|49|40|29.83|N|6|8|7.39|E}}
|-
|[[Heeschpelt]]
|
|00354
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Heispelt
|Heispelt
|{{Coor dms1|49|51|21.65|N|5|52|57.58|E}}
|-
|[[Heesdref]]
|
|00189
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hamiville
|Heisdorf
|{{Coor dms1|50|2|47.54|N|5|54|14.19|E}}
|-
|[[Héienhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Hoehenhof
|{{Coor dms1|49|38|15|N|06|13|34|E}}
|-
|[[Heinenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Heinenhof
|{{Coor dms1|49|50|55.47|N|6|4|5.21|E}}
|-
|[[Heinrichsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|
|Heinrichsmühle
|{{Coor dms1|49|30|40.1|N|06|14|44.5|E}}
|-
|[[Héischdref]]
|
|00292
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hoesdorf
|Hoesdorf
|{{Coor dms1|49|53|3.38|N|6|15|23.54|E}}
|-
|[[Heischent]]
|
|00386
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Heiderscheid
|Heiderscheid
|{{Coor dms1|49|53|18.67|N|5|58|56.63|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00385
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fonds-de-Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|8.36|N|5|57|43.93|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00580
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Fonds-de Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|17.24|N|5|57|43.7|E}}
|-
|[[Héisenger Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond de Hussigny
|Hesingergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Héiweng]]
|
|00014
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Hivange
|Hivingen
|{{Coor dms1|49|36|22.06|N|5|55|42.35|E}}
|-
|[[Helbich]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hilbach
|Hilbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Helfenter Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Helfenterbruck
|
|{{Coor dms1|49|36|14.3|N|6|4|22.19|E}}
|-
|[[Helleng]]
|
|00056
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Hellange
|Hellingen
|{{Coor dms1|49|30|36.09|N|6|9|4.89|E}}
|-
|[[Hellgewiss]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|7.76|N|6|17|28.58|E}}
|-
|[[Helsem]]
|
|00119
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Helmsange
|Helmsingen
|{{Coor dms1|49|39|38.28|N|6|8|31.01|E}}
|-
|[[Helzen]]
|
|00195
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hachiville
|Helzingen
|{{Coor dms1|50|6|21.92|N|5|55|14.46|E}}
|-
|[[Hemstel]]
|
|00432
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hemstal
|Hemstal
|{{Coor dms1|49|44|22.19|N|6|20|10.76|E}}
|-
|[[Hengescht]]
|
|00214
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Heinerscheid
|Heinerscheid
|{{Coor dms1|50|5|38.6|N|6|5|28.27|E}}
|-
|[[Hénkel]]
|
|00463
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel
|Hinkel
|{{Coor dms1|49|46|57.55|N|6|30|48.13|E}}
|-
|[[Hénkeler Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hënsdref]]
|
|00155
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Hunsdorf
|Hünsdorf
|{{Coor dms1|49|41|44.56|N|6|7|42.74|E}}
|-
|[[Hëpperdang]]
|
|00215
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Hupperdange
|
|{{Coor dms1|50|5|37.68|N|6|3|46.19|E}}
|-
|[[Herckmannsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Herckmannsmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Herdermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|Herdermühle
|{{Coor dms1|49|33|16.85|N|6|20|27.96|E}}
|-
|[[Hermeswiss]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hermeswies
|Hermeswies
|{{Coor dms1|49|51|48.48|N|6|18|42.74|E}}
|-
|[[Hesper]]
|
|00095
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Hesperange
|Hesperingen
|{{Coor dms1|49|34|13.9|N|6|9|14.58|E}}
|-
|[[Hessemillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hessenmühle
|{{Coor dms1|49|51|11.2|N|6|14|35.73|E}}
|-
|[[Hëttermillen]]
|
|00567
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|
|Hüttermühle
|{{Coor dms1|49|35|9.06|N|6|22|14.65|E}}
|-
|[[Hiefenech]]
|
|00142
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen
|Heffingen
|{{Coor dms1|49|46|2.09|N|6|14|13.46|E}}
|-
|[[Hiefenecher Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|07|N|06|13|44.8|E}}
|-
|[[Hielem]]
|
|00154
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Helmdange
|Helmdingen
|{{Coor dms1|49|41|39.43|N|6|8|18.22|E}}
|-
|[[Hierber]]
|
|00457
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Herborn
|Herborn
|{{Coor dms1|49|44|53.95|N|6|25|50.39|E}}
|-
|[[Hierber Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Herbornermühle
|{{Coor dms1|49|44|17.89|N|6|25|39.65|E}}
|-
|[[Hierheck]]
|
|00387
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Herheck
|Herheck
|{{Coor dms1|49|52|23.75|N|5|55|42.88|E}}
|-
|[[Hierzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Hirtzenhof
|{{Coor dms1|49|51|44.63|N|6|13|47.67|E}}
|-
|[[Hiestgriechter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Hiestgriechterhof
|Hiestgriechterhof
|{{Coor dms1|49|53|6.6|N|6|11|16.49|E}}
|-
|[[Héngerhaff|Hingerhaff]]
|Héngerhaff
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|Hühnerhof
|{{Coor dms1|49|46|5.71|N|6|4|16.3|E}}
|-
|[[Hierzhaff]]
|Hirtzhaff
|0
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hirtzhof
|{{Coor dms1|49|50|25.78|N|6|3|14.48|E}}
|-
|[[Hitten]]
|
|00300
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Huttange
|Huttange
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|5|53|42.15|E}}
|-
|[[Hoen]]
|
|00040
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Hagen
|Hagen
|{{Coor dms1|49|39|8.92|N|5|55|30.17|E}}
|-
|[[Holler]]
|
|00244
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Holler
|Holler
|{{Coor dms1|50|7|28.51|N|6|2|51.18|E}}
|-
|[[Hollerech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hollerich
|Hollerich
|{{Coor dms1|49|35|58.63|N|6|6|58|E}}
|-
|[[Hollermillen]]
|
|00578
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Hollermühle
|{{Coor dms1|50|7|1.6|N|6|3|7.3|E}}
|-
|[[Holz (Rammerech)|Holz]]
|
|00321
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Holtz
|Holtz
|{{Coor dms1|49|48|24.97|N|5|47|38.63|E}}
|-
|[[Holzem]]
|
|00033
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem
|Holzem
|{{Coor dms1|49|37|2.3|N|5|59|18.21|E}}
|-
|[[Holzemer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Holztem]]
|
|00211
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Holzthum
|Holzthum
|{{Coor dms1|49|59|0.52|N|6|4|24.5|E}}
|-
|[[Hongerhaff]]
|Hongeschhaff
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hungershof
|{{Coor dms1|49|47|59.59|N|6|21|53.27|E}}
|-
|[[Honich|Honicht]]
|Honich
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|7.05|N|6|7|19.3|E}}
|-
|[[Hoossebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hossenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Horas]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|Horas
|{{Coor dms1|49|48|37.26|N|5|55|1.03|E}}
|-
|[[Horgershaff]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|44.97|N|5|55|58.93|E}}
|-
|[[Hornichshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Hornichshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hosbich]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hosbich
|Hosbich
|{{Coor dms1|49|45|15.78|N|6|3|16|E}}
|-
|[[Hossebierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|46.01|N|6|15|31.55|E}}
|-
|[[Houfelt]]
|
|00196
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hoffelt
|Hoffelt
|{{Coor dms1|50|5|51.89|N|5|55|27.85|E}}
|-
|[[Houschent]]
|
|00286
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid
|Hoscheid
|{{Coor dms1|49|56|48.97|N|6|4|43.36|E}}
|-
|[[Houschter Déckt]]
|Déckt
|00285
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid-Dickt
|
|{{Coor dms1|49|58|36.52|N|6|5|20.5|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Pëtschent)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|nKL
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Hoscheiderhof
|{{Coor dms1|49|56|26.0|N|06|09|10.4|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Tandel)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|00568
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Hoscheidterhof
|{{Coor dms1|49|56|28.64|N|6|9|13.31|E}}
|-
|[[Housen]]
|
|00222
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen
|Hosingen
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|5|42.97|E}}
|-
|[[Housener Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|59|57.75|N|6|5|14.19|E}}
|-
|[[Houwald]]
|
|00096
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Howald
|Howald
|{{Coor dms1|49|34|58.2|N|6|8|18.66|E}}
|-
|[[Hubertushaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hubertushof
|{{Coor dms1|49|50|22|N|06|03|16|E}}
|-
|[[Huelmes]]
|
|00173
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Hollenfels
|Hollenfels
|{{Coor dms1|49|42|42.81|N|6|2|45.25|E}}
|-
|[[Hueschtert (Nidderaanwen)|Hueschtert]]
|
|00099
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|39|19.7|N|6|14|8.55|E}}
|-
|[[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
|
|00322
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|48|32.78|N|5|52|11.45|E}}
|-
|[[Huewel]]
|
|00299
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange
|Hovelingen
|{{Coor dms1|49|43|21.19|N|5|54|13.43|E}}
|-
|[[Hueweler Halt]]
|Op der Halt
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange-Halte
|
|{{Coor dms1|49|43|30.1|N|05|54|00|E}}
|-
|[[Huldang]]
|
|00238
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange
|Huldingen
|{{Coor dms1|50|9|43.48|N|6|0|48.87|E}}
|-
|[[Huldanger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|9|39.83|N|6|0|3.79|E}}
|-
|Huldang-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Hunchereng]]
|
|00046
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Huncherange
|Huncheringen
|{{Coor dms1|49|31|1.12|N|6|4|2.56|E}}
|-
|[[Hunnebësch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Hunnenbusch
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hunnebuer]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hunnebour
|Hunnebour
|{{Coor dms1|49|43|30.7|N|6|4|53.3|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== I ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Iechternach]]
|
|00452
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Echternach
|Echternach
|{{Coor dms1|49|48|53.24|N|6|24|49.11|E}}
|-
|[[Ielwen]]
|
|00298
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|43|23.81|N|5|54|57|E}}
|-
|[[Iener]]
|
|00340
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Ehner
|Ehner
|{{Coor dms1|49|42|58.71|N|5|56|54.69|E}}
|-
|[[Iermsdref]]
|
|00273
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ermsdorf
|Ermsdorf
|{{Coor dms1|49|49|45.35|N|6|13|1.93|E}}
|-
|[[Iernster]]
|
|00098
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ernster
|Ernster
|{{Coor dms1|49|40|43.35|N|6|14|44.33|E}}
|-
|[[Iernzen]]
|
|00145
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzen
|Ernzen
|{{Coor dms1|49|46|24.03|N|6|13|6.82|E}}
|-
|[[Iernzer Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzerberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Iernzer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzermühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ierpeldeng (Ettelbréck)|Ierpeldeng]]
|Ierpeldeng-Sauer
|00278
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Erpeldange-sur-Sûre
|Erpeldingen-an-der-Sauer
|{{Coor dms1|49|51|36.78|N|6|6|51.7|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Bous-Waldbriedemes)|Ierpeldeng]]
|
|00521
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Wolz)|Ierpeldeng]]
|
|00363
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|58|37.73|N|5|56|58.87|E}}
|-
|[[Ierseng]]
|
|00542
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Ersange
|Ersingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Iewerleng]]
|
|00344
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange
|Everlingen
|{{Coor dms1|49|46|29.95|N|5|57|4.23|E}}
|-
|[[Iewerlenger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|37.71|N|5|56|24.61|E}}
|-
|[[Iewescht Schlënner]]
|
|00561
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Oberschlinder
|Oberschlinder
|{{Coor dms1|49|57|10.84|N|6|3|48.17|E}}
|-
|[[Ischpelt]]
|
|00208
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Urspelt
|Urspelt
|{{Coor dms1|50|4|33.54|N|6|2|51.06|E}}
|-
|[[Iwwersiren]]
|
|00113
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Uebersyren
|Übersyren
|{{Coor dms1|49|38|0.73|N|6|16|46.31|E}}
|-
|[[Izeg]]
|
|00097
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzig
|Itzig
|{{Coor dms1|49|35|18.96|N|6|10|32.13|E}}
|-
|[[Izeger Stee]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzigersté
|
|{{Coor dms1|49|35|44.2|N|6|9|34.47|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== J ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Jaanshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|19.29|N|6|9|25.61|E}}
|-
|[[Jäger (Bech)|Jäger]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Maison Jäger
|
|{{Coor dms1|49|45|44.49|N|6|22|36.14|E}}
|-
|[[Jangharishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Jeanharis
|Jeanharis
|{{Coor dms1|49|44|32.1|N|6|15|55.22|E}}
|-
|[[Jean-Mathias-Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|Jeanmathiashof
|{{Coor dms1|49|33|38.3|N|06|06|47.1|E}}
|-
|[[Jeeërhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Jägerhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Jénkenhaff (Habscht)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|
|Jinkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jénkenhaff (Ell)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Jenkenhoff
|Jenkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jokesbierg]]
|Jakobsbierg
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Jacobsberg
|Jakobsberg
|{{Coor dms1|49|45|13.84|N|6|22|50.75|E}}
|-
|[[Jonglënster]]
|
|00501
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Junglinster
|Junglinster
|{{Coor dms1|49|42|38.38|N|6|14|47.36|E}}
|-
|[[Juckefeld]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Cité au Bois
|Juckenfeld
|{{Coor dms1|49|47|23.09|N|6|22|11.37|E}}
|-
|[[Juegdschlass (Käerch)|Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Chalet St. Hubert
|Jagdhaus
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|-
|[[Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== K ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Kaalber]]
|
|00217
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn
|Kalborn
|{{Coor dms1|50|6|8.16|N|6|6|51.55|E}}
|-
|[[Kaalber Millen]]
|
|00574
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|6|11.58|N|6|7|59.02|E}}
|-
|[[Kaalmes]]
|
|00339
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus
|Kalmus
|{{Coor dms1|49|43|28.41|N|5|57|41.98|E}}
|-
|[[Kaalmesser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus-Mpoulin
|
|{{Coor dms1|49|43|40.13|N|5|57|11.83|E}}
|-
|[[Kaaschtelmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Castelmühle
|Castelmühle
|{{Coor dms1|49|31|17|N|6|17|45|E}}
|-
|[[Kaaspelt]]
|Katzfeld
|00585
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaaspelterhof
|{{Coor dms1|50|1|45.61|N|5|59|54.83|E}}
|-
|[[Kackerterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|52.14|N|6|14|36.79|E}}
|-
|[[Käerch]]
|
|00027
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Koerich
|Körich
|{{Coor dms1|49|40|3.7|N|5|57|14.77|E}}
|-
|Käerjeng
|kuckt:
* [[Nidderkäerjeng]]
* [[Uewerkäerjeng]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Kaffishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|54.05|N|6|18|19.16|E}}
|-
|[[Kalchesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.4|N|6|11|2.44|E}}
|-
|[[Kalkesbaach]]
|
|00441
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Kalkesbach
|Kalkesbach
|{{Coor dms1|49|48|8.83|N|6|21|24.15|E}}
|-
|[[Kalscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|10.12|N|6|5|13.7|E}}
|-
|[[Kanech]]
|
|00530
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Canach
|Canach
|{{Coor dms1|49|36|38.8|N|6|19|40.36|E}}
|-
|[[Kapenaker]]
|
|00571
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Kapenacker
|Kapenacker
|{{Coor dms1|49|38|16.42|N|6|21|23.15|E}}
|-
|[[Kapweiler]]
|
|00341
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Kapweiler
|Kapweiler
|{{Coor dms1|49|44|21.61|N|5|58|11.73|E}}
|-
|[[Karelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Carelshof
|Karelshof
|{{Coor dms1|49|49|46.23|N|6|3|48.69|E}}
|-
|[[Katrewang (Esch-Sauer)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Katrewang (Kielen)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Kauneref]]
|
|00377
|[[Stauséigemeng]]
|Kaundorf
|Kaundorf
|{{Coor dms1|49|55|13.65|N|5|54|18.62|E}}
|-
|[[Kautebaach]]
|
|00392
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Kautenbach
|Kautenbach
|{{Coor dms1|49|57|12.47|N|6|1|5.91|E}}
|-
|[[Keel]]
|
|00057
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Kayl
|Kayl
|{{Coor dms1|49|29|18.22|N|6|2|22.65|E}}
|-
|[[Keespelt]]
|
|00021
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Keispelt
|Keispelt
|{{Coor dms1|49|41|40.02|N|6|3|55.52|E}}
|-
|[[Kéiber]]
|
|00355
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Kuborn
|Kuborn
|{{Coor dms1|49|52|6.91|N|5|54|8.72|E}}
|-
|[[Kéideng]]
|
|00137
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Koedange
|Ködingen
|{{Coor dms1|49|44|10.73|N|6|12|27.68|E}}
|-
|[[Kéiermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Kéiermillen
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéimicht]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Kemicht
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Clierf)|Kéisfuert]]
|
|00216
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|5|13.93|N|5|56|2.5|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|00245
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|9|17.71|N|6|4|45.84|E}}
|-
|[[Keiwelbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Keiwelbaach]]
|
|00275
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Kelleschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Kelleschhaff
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempchen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Kempchen
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kempemillen
|
|{{Coor dms1|49|51|5.14|N|6|9|44.49|E}}
|-
|[[Kéngert]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kengert
|
|{{Coor dms1|49|48|1.74|N|6|11|56.17|E}}
|-
|[[Kënsecker Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kenseckehaff
|
|{{Coor dms1|49|44|17.58|N|6|18|45.34|E}}
|-
|[[Kënzeg]]
|
|00005
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Clemency
|Küntzig
|{{Coor dms1|49|35|51.29|N|5|52|16.04|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|Köppenhaff
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|
|00579
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Kielen]]
|
|00020
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Kehlen
|Kehlen
|{{Coor dms1|49|40|7.3|N|6|2|0.76|E}}
|-
|[[Kiemen]]
|
|00264
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Kehmen
|Kehmen
|{{Coor dms1|49|54|4.8|N|6|2|8.07|E}}
|-
|[[Kiemerchen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|58.71|N|5|59|21.63|E}}
|-
|[[Kierchbierg]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|39.4|N|6|8|44.72|E}}
|-
|[[Kierchbierg (Rëmeleng)|Kierchbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kierchen]]
|
|00233
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Basbellain
|Niederbesslingen
|{{Coor dms1|50|8|39.56|N|5|58|52.43|E}}
|-
|[[Kierchermillen]]
|Kiirchermillen
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|8|15.34|N|5|58|10.07|E}}
|-
|[[Kietscht]]
|
|00323
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Koetschette
|
|{{Coor dms1|49|50|16.94|N|5|50|14.01|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Kimm
|
|{{Coor dms1|49|50|20.79|N|5|46|54.66|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|00576
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|50|19.5|N|5|47|0.1|E}}
|-
|[[Kinnekshaff|Kinnikshaff]]
|Kinnekshaff
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.28|N|5|54|42.06|E}}
|-
|[[Kirelshaff]]
|
|00586
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kirelshof
|{{Coor dms1|50|01|43.76|N|5|58|26.86|E}}
|-
|[[Kitzebur|Kitzebuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kitzebur
|
|{{Coor dms1|49|47|16|N|6|14|27.86|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Kléck (Dikrech)|Kléck]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|9.23|N|6|10|24.09|E}}
|-
|[[Kléck (Lëntgen)|Kléck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kléimillen]]
|
|00246
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|24.28|N|6|2|38.71|E}}
|-
|[[Kleng Elchert]]
|
|00312
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Petit-Nobressart
|Klein-Elcheroth
|{{Coor dms1|49|46|48|N|5|48|31.06|E}}
|-
|[[Klengbéiwen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Petit-Bevange
|
|{{Coor dms1|49|36|15|N|05|55|34|E}}
|-
|[[Klengbetten]]
|
|00041
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Kleinbettingen
|Kleinbettingen
|{{Coor dms1|49|38|47.3|N|5|54|43.72|E}}
|-
|[[Klenge Buerghaff]]
|Klengbuerghaff
|
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|50.48|N|6|8|7.71|E}}
|-
|[[Kléngelbuer]]
|
|
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|37.11|N|6|5|50.01|E}}
|-
|[[Kléngelscheier]]
|
|00556
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|34.58|N|6|10|13.38|E}}
|-
|[[Klenghouschent]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Kleinhoscheid
|{{Coor dms1|50|1|4.24|N|5|57|48.84|E}}
|-
|[[Kloshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Klos
|Kloshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Klosmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|50.39|N|6|21|35.19|E}}
|-
|[[Knapphouschent]]
|
|00365
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Knaphoscheid
|Knaphoscheid
|{{Coor dms1|50|0|44.28|N|5|57|56.46|E}}
|-
|[[Kockelscheier]]
|
|00078
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Kockelscheuer
|Kockelscheuer
|{{Coor dms1|49|33|52.78|N|6|6|36.23|E}}
|-
|[[Kohn (Miedernach)|Kohn]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kohn
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Koler]]
|
|00015
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Kahler
|Kahler
|{{Coor dms1|49|37|51.78|N|5|54|55.02|E}}
|-
|[[Kolwent]]
|
|00445
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Colbette
|Kolbett
|{{Coor dms1|49|46|8.64|N|6|18|4.19|E}}
|-
|[[Koenerhaff|Konerhaff]]
|Koenerhaff
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Konsdref]]
|
|00446
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf
|Konsdorf
|{{Coor dms1|49|46|45|N|6|20|23.65|E}}
|-
|[[Konsdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|50.22|N|6|19|32.48|E}}
|-
|[[Konstem]]
|
|00210
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Consthum
|Consthum
|{{Coor dms1|49|58|29.04|N|6|3|22.13|E}}
|-
|[[Koplescht]]
|
|00030
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Kopstal
|Kopstal
|{{Coor dms1|49|39|48.73|N|6|4|17.14|E}}
|-
|[[Koubierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|00.80|N|06|02|17.70|E}}
|-
|[[Kounenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|8|12.51|E}}
|-
|[[Kräizenhéicht]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kreuzenhoecht
|
|{{Coor dms1|49|45|3.02|N|6|19|9.05|E}}
|-
|[[Kräizerbuch]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kreuzerbuch
|Kreuzerbuch
|{{Coor dms1|49|42|9.93|N|5|54|46.15|E}}
|-
|[[Kräizgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-Sainte-Croix
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haus vun der Natur|Kräizhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|45.94|N|6|6|23.4|E}}
|-
|[[Kräizwee (Keespelt)|Kräizwee]] (Keespelt)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|38|N|6|4|52|E}}
|-
|[[Kräizwee (Ollem)|Kräizwee]] (Ollem)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|03.01|N|05|59|38.80|E}}
|-
|[[Krakelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|Krackelshof
|{{Coor dms1|49|30|22.87|N|6|6|48.21|E}}
|-
|[[Kranzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|31.05|N|6|14|1.93|E}}
|-
|[[Krautem]]
|
|00075
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Crauthem
|Krautem
|{{Coor dms1|49|31|59.15|N|6|9|4.51|E}}
|-
|[[Kréindel]]
|
|00186
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Crendal
|
|{{Coor dms1|50|3|27.54|N|5|53|45.72|E}}
|-
|[[Kréintgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Kroentgeshof
|Kröntgeshof
|{{Coor dms1|49|36|6.44|N|6|13|50.3|E}}
|-
|[[Krokelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|18.54|N|6|12|5.56|E}}
|-
|[[Kruuchten]]
|
|00166
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten
|Kruchten
|{{Coor dms1|49|48|2.97|N|6|8|5.79|E}}
|-
|[[Kruuchten-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten-Gare
|
|{{Coor dms1|49|47|43|N|06|07|10|E}}
|-
|[[Kuebebuer]]
|
|00437
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kobenbour
|
|{{Coor dms1|49|45|19.05|N|6|18|13.25|E}}
|-
|[[Kuelbecherhaff]]
|Kuelbecher Haff
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Kuelbecherhaff
|
|{{Coor dms1|49|43|17.9|N|06|04|01|E}}
|-
|[[Kultgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|17.85|N|5|58|7.09|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== L ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Laangent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Langent
|Langent
|{{Coor dms1|49|49|26|N|06|21|30|E}}
|-
|[[Laaschent]]
|
|00254
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Landscheid
|Landscheid
|{{Coor dms1|49|55|25.47|N|6|7|50.41|E}}
|-
|[[Lafewier]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.76|N|6|22|26.24|E}}
|-
|[[Läitreng]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Leitrange
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Läitrenger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Ferme de Leitrange
|
|{{Coor dms1|49|42|49.92|N|5|52|52.98|E}}
|-
|[[Lalleng]]
|
|0
|Esch-Uelzecht
|
|
|{{Coor dms1|49|30|32.51|N|5|59|10.49|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Biergem)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Wolz)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lampech]]
|
|00068
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Limpach
|Limpach
|{{Coor dms1|49|33|26.13|N|5|58|49.7|E}}
|-
|[[Lampertsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Limpertsberg
|Limpertsberg
|{{Coor dms1|49|37|25.61|N|6|7|3.14|E}}
|-
|[[Lannen]]
|
|00333
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannen
|Lannen
|{{Coor dms1|49|47|18.64|N|5|50|27.47|E}}
|-
|[[Lannener Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannenerberg
|Lannenerberg
|{{Coor dms1|49|47|56.56|N|5|50|11.67|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00218
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00247
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lauterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn
|Lauterborn
|{{Coor dms1|49|47|46.89|N|6|23|17.87|E}}
|-
|[[Lauterbuerer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Leedebaach]]
|Leidebaach
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|Leidenbach
|{{Coor dms1|49|47|33.01|N|6|13|49.34|E}}
|-
|[[Leemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Leymühle
|{{Coor dms1|49|30|56.5|N|6|14|26.19|E}}
|-
|[[Leemkaul]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Lehmkaul
|{{Coor dms1|50|2|32.35|N|6|4|53.63|E}}
|-
|[[Leeresmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Lehresmühle
|{{Coor dms1|50|5|12.58|N|5|56|42.9|E}}
|-
|[[Leetem]]
|
|00248
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Leithum
|Leitum
|{{Coor dms1|50|9|41.47|N|6|6|32.47|E}}
|-
|[[Lëftgermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|
|Löftgermühle
|{{Coor dms1|49|34|10.96|N|5|59|28.59|E}}
|-
|[[Legay]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|41.37|N|5|58|55.35|E}}
|-
|[[Leideleng]]
|
|00059
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange
|Leudelingen
|{{Coor dms1|49|33|55.14|N|6|3|41.11|E}}
|-
|[[Leideleng-Barrière-Märel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Barrière-Merl
|
|{{Coor dms1|49|35|20|N|06|04|22|E}}
|-
|[[Leidelenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|35|11.7|N|6|3|40.89|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|Léerhaff
|0
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|
|00331
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhof
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Léifreg]]
|
|00378
|[[Stauséigemeng]]
|Liefrange
|
|{{Coor dms1|49|54|41.39|N|5|52|46.48|E}}
|-
|[[Léiler]]
|
|00219
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lieler
|Lieler
|{{Coor dms1|50|7|25.58|N|6|6|40.64|E}}
|-
|[[Léisbech (Simmer)|Léisbech]]
|
|00036
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Leesbach
|Leesbach
|{{Coor dms1|49|42|6.23|N|5|59|1.63|E}}
|-
|[[Léiweng]]
|
|00076
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Livange
|Liwingen
|{{Coor dms1|49|31|36.84|N|6|6|59.91|E}}
|-
|[[Lelleg]]
|
|00508
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Lellig
|Lellig
|{{Coor dms1|49|43|13.04|N|6|26|15|E}}
|-
|[[Lellerhaff]]
|Lellgerhaff
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|Lellingerhof
|{{Coor dms1|49|47|58.41|N|6|5|0.28|E}}
|-
|[[Lellgen]]
|
|00401
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Lellingen
|{{Coor dms1|49|58|56.94|N|6|0|56.6|E}}
|-
|[[Lëllgen]]
|
|00191
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lullange
|Lellingen
|{{Coor dms1|50|3|36.95|N|5|56|27.55|E}}
|-
|[[Lëlz]]
|
|00395
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Lultzhausen
|Lultzhausen
|{{Coor dms1|49|54|30.63|N|5|53|31.2|E}}
|-
|[[Lenglerlach]]
|Lenglerlooch
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|Lengelerloch
|{{Coor dms1|50|09|49.2|N|06|01|32.9|E}}
|-
|[[Lénger]]
|
|00004
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Linger
|Linger
|{{Coor dms1|49|33|59.45|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Lenneng]]
|
|00531
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Lenningen
|{{Coor dms1|49|36|6.78|N|6|22|11.5|E}}
|-
|[[Lëntgen]]
|
|00149
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Lintgen
|Lintgen
|{{Coor dms1|49|43|20.2|N|6|7|40.67|E}}
|-
|[[Lenzweiler]]
|
|00180
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lentzweiler
|Lentzweiler
|{{Coor dms1|50|4|9.1|N|5|58|44.18|E}}
|-
|[[Lëpschent]]
|
|00265
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Lipperscheid
|Lipperscheid
|{{Coor dms1|49|55|7.92|N|6|5|20.24|E}}
|-
|[[Lëpschter Dällt]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|14.76|N|6|5|37.97|E}}
|-
|[[Lëpschter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|40.38|N|5|56|47.4|E}}
|-
|[[Les Rochers (Manternach)|Les Rochers]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|00001
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Luxembourg
|Luxemburg
|{{Coor dms1|49|36|41.64|N|6|8|1.81|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|00301
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Levelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|17.74|N|5|51|28.37|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Lévelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|18.02|N|5|51|21.52|E}}
|-
|[[Liljen]]
|
|00557
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Lilien
|Lilien
|{{Coor dms1|49|45|16.04|N|6|23|41.61|E}}
|-
|[[Longsdref]]
|
|00414
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Longsdorf
|Longsdorf
|{{Coor dms1|49|53|52.04|N|6|12|6.07|E}}
|-
|[[Lopert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Lopert
|Lopert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Luerenzscheier]]
|Luerenzscheierhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Lorentzscheuer (Ferme de)
|Lorentzscheuer
|{{Coor dms1|49|35|11.78|N|6|1|27.81|E}}
|-
|[[Luerenzweiler]]
|
|00156
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Lorentzweiler
|Lotentzweiler
|{{Coor dms1|49|42|1.38|N|6|8|40.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== M ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Maarkebaach (Houschent)|Maarkebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Markenbach
|{{Coor dms1|49|56|11.87|N|6|5|8.35|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Tandel)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Miedernach)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarnech]]
|
|00229
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Marnach
|Marnach
|{{Coor dms1|50|3|11.24|N|6|4|1.54|E}}
|-
|Maarteleng-Roumecht
|kuckt: [[Roumecht]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Mäerkels]]
|
|00393
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Merkholtz
|Merkholtz
|{{Coor dms1|49|57|44.39|N|5|58|54.51|E}}
|-
|[[Mäertert]]
|
|00511
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Mertert
|Mertert
|{{Coor dms1|49|42|13.17|N|6|28|59.51|E}}
|-
|[[Mäerzeg]]
|
|00290
|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]
|Mertzig
|Mertzig
|{{Coor dms1|49|49|51.66|N|6|0|25.88|E}}
|-
|[[Mamer]]
|
|00034
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Mamer
|Mamer
|{{Coor dms1|49|37|42.33|N|6|1|31.96|E}}
|-
|[[Manertchen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Manertchen
|{{Coor dms1|49|48|2.44|N|6|27|20.42|E}}
|-
|[[Manternach]]
|
|00509
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Manternach
|Manternach
|{{Coor dms1|49|42|29.77|N|6|25|17.36|E}}
|-
|[[Manternacher Bierg]]
|Manternacherbierg
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Manternacherberg
|{{Coor dms1|49|41|40.2|N|06|25|50.1|E}}
|-
|[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Merl
|Merl
|{{Coor dms1|49|36|12.19|N|6|5|45.37|E}}
|-
|[[Mariendall]]
|
|00174
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthal
|{{Coor dms1|49|42|36.72|N|6|3|43.67|E}}
|-
|[[Märjendaller Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthalerhof
|{{Coor dms1|49|42|21.02|N|6|4|18.44|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marxeknupp]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|45.07|N|6|15|30.15|E}}
|-
|[[Marxmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|49.35|N|6|21|57.55|E}}
|-
|[[Masseler]]
|
|00372
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Masseler
|Masseler
|{{Coor dms1|49|55|45.71|N|6|2|9.35|E}}
|-
|[[Matgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|Mathieuhof
|{{Coor dms1|49|49|8.63|N|6|7|28.83|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Méchela]]
|
|00266
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Michelau
|Michelau
|{{Coor dms1|49|53|55.82|N|6|5|35.79|E}}
|-
|[[Méchelbuch]]
|
|00349
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Michelbouch
|Michelbouch
|{{Coor dms1|49|49|5.38|N|6|1|16.01|E}}
|-
|[[Méchelsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Michelsberg
|Michelsberg
|{{Coor dms1|49|47|30.39|N|6|29|26.47|E}}
|-
|[[Méchelshaff]]
|
|00449
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Michelshof
|Michelshof
|{{Coor dms1|49|46|31.76|N|6|23|0.74|E}}
|-
|[[Mecher (Klierf)|Mecher]]
|
|00206
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|50|2|26.34|N|6|0|54.89|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.65|N|5|52|29.09|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|00379
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Meechtem]]
|
|00516
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Machtum
|Machtum
|{{Coor dms1|49|39|29.8|N|6|26|2.7|E}}
|-
|[[Meesebuerg]]
|
|00147
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Meysembourg
|Meysemburg
|{{Coor dms1|49|46|12.54|N|6|11|1.98|E}}
|-
|[[Meespelt]]
|
|00022
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Meispelt
|Meispelt
|{{Coor dms1|49|41|18.83|N|6|3|32.66|E}}
|-
|[[Méideng]]
|
|00089
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Medingen
|Medingen
|{{Coor dms1|49|34|34.51|N|6|14|54.04|E}}
|-
|[[Méischdref]]
|
|00458
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Moersdorf
|Moersdorf
|{{Coor dms1|49|44|40.96|N|6|29|43.72|E}}
|-
|[[Méischtref]]
|
|00259
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Moestroff
|Moestroff
|{{Coor dms1|49|51|59.73|N|6|14|10.02|E}}
|-
|[[Melicksbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melicksberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Melickshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melickshof
|{{Coor dms1|49|48|21.3|N|6|23|27.88|E}}
|-
|[[Melicksheck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Mëllerdall]]
|
|00471
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Mullerthal
|Müllerthal
|{{Coor dms1|49|47|26.96|N|6|18|41.66|E}}
|-
|[[Mëlleref]]
|
|00115
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Mullendorf
|Müllendorf
|{{Coor dms1|49|40|48.57|N|6|7|50.07|E}}
|-
|[[Mënjecker]]
|
|00510
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Munschecker
|Münschecker
|{{Coor dms1|49|42|2.58|N|6|26|26.44|E}}
|-
|[[Mënsbech]]
|
|00109
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach
|Münsbach
|{{Coor dms1|49|37|56.25|N|6|15|53.82|E}}
|-
|[[Mënsbecher Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach-Château
|
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Menster]]
|
|00477
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Mensdorf
|Mensdorf
|{{Coor dms1|49|39|26.6|N|6|18|15|E}}
|-
|[[Mëtscheed]]
|
|00388
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|52|17.87|N|5|58|6.63|E}}
|-
|[[Mëtschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|6.9|N|6|13|54.53|E}}
|-
|[[Metzerlach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|30|54.2|N|05|56|46.6|E}}
|-
|[[Miederhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Mederhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miedernach]]
|
|00288
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Medernach
|Medernach
|{{Coor dms1|49|48|34.86|N|6|13|10.11|E}}
|-
|[[Miersch]]
|
|00160
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch
|Mersch
|{{Coor dms1|49|45|1.41|N|6|6|23.76|E}}
|-
|[[Mierschent]]
|
|00419
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|57|17.03|N|6|6|10.24|E}}
|-
|[[Miersch-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miesdref]]
|
|00161
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Moesdorf
|Moesdorf
|{{Coor dms1|49|46|2.8|N|6|7|4.01|E}}
|-
|[[Millbech]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|{{Coor dms1|49|35|8.15|N|6|14|40.2|E}}
|-
|[[Millbech-Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millebaach (Beefort)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millewee (Miedernach)|Millewee]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]
|
|Mühlenweg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Misärshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Misère-Ferme
|
|{{Coor dms1|49|51|59.9|N|5|49|52.28|E}}
|-
|[[Mompech]]
|
|00459
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Mompach
|Mompach
|{{Coor dms1|49|45|8.58|N|6|28|3.2|E}}
|-
|[[Monnerech]]
|
|00062
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Mondercange
|Monnerich
|{{Coor dms1|49|31|57.42|N|5|59|15.75|E}}
|-
|[[Morgenflissenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Ferme Morgenflissen
|Morgenflissenhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Moserhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|56.9|N|6|12|26.77|E}}
|-
|[[Mouschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Mouschberg
|Mouschberg
|{{Coor dms1|49|50|36.95|N|6|10|6.46|E}}
|-
|[[Munneref]]
|
|00534
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Mondorf-les-Bains
|Bad-Mondorf
|{{Coor dms1|49|30|25.8|N|6|16|7.49|E}}
|-
|[[Munnerëffer Strooss (Peppeng)|Munnerëffer Strooss]]
|Mondorfer Strooss
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Mondorf-Route
|
|{{Coor dms1|49|30|18.75|N|6|7|35.93|E}}
|-
|[[Munzen]]
|
|00230
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Munshausen
|Munshausen
|{{Coor dms1|50|2|1.01|N|6|2|29.53|E}}
|-
|[[Mutfert]]
|
|00090
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Moutfort
|Moutfort
|{{Coor dms1|49|35|16.86|N|6|15|17.41|E}}
|}[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== N ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Nacher]]
|
|00373
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher
|Nocher
|{{Coor dms1|49|56|40.57|N|5|58|36.04|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|00374
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Näerden]]
|
|00302
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Noerdange
|Nördingen
|{{Coor dms1|49|44|35.95|N|5|55|26.14|E}}
|-
|[[Näertrech]]
|
|00407
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Noertrange
|Nörtringen
|{{Coor dms1|49|58|48.09|N|5|54|40.2|E}}
|-
|[[Näerzeng]]
|
|00047
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Noertzange
|Nörtzingen
|{{Coor dms1|49|30|37.91|N|6|3|22.15|E}}
|-
|[[Näidsen]]
|
|00223
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Neidhausen
|Neidhausen
|{{Coor dms1|50|1|42.5|N|6|4|5.74|E}}
|-
|[[Gréiwels|Nei Brasilien]]
|Gréiwels
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grevels - Nei-Brésil
|
|{{Coor dms1|49|51|22.18|N|5|55|7.14|E}}
|-
|[[Neidréisch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Neudrisch
|Neudrisch
|{{Coor dms1|49|37|24|N|05|52|55|E}}
|-
|[[Neiduerf]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Neudorf
|Neudorf
|{{Coor dms1|49|37|19.79|N|6|9|59.76|E}}
|-
|[[Neienshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neuenshof
|{{Coor dms1|49|47|56.73|N|6|14|52.48|E}}
|-
|[[Neihaff (Angelduerf)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaff (Ënsber)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaischen]]
|
|00110
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Neuhaeusgen
|Neuhäuschen
|{{Coor dms1|49|37|27.67|N|6|14|25.43|E}}
|-
|[[Neimärel]]
|Belair
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Neumerl
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|06|51|E}}
|-
|[[Neimaxmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumaxmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Neimillen (Iermsdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Miedernach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Iechternach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Groussbus)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|49|59.69|N|5|57|25.87|E}}
|-
|[[Neimillen (Jonglënster)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Käerch)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|38|21.58|N|6|2|48.8|E}}
|-
|[[Neimillen (Péiteng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Bilschdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Schëffleng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Wëntger)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neirodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Neurodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|42.22|N|6|22|3.6|E}}
|-
|[[Néngsen]]
|
|00396
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Neunhausen
|Neunhausen
|{{Coor dms1|49|52|34.16|N|5|52|58.3|E}}
|-
|[[Nidderaanwen]]
|
|00100
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Niederanven
|Niederanven
|{{Coor dms1|49|39|0.12|N|6|15|43.59|E}}
|-
|[[Nidderbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Niederberg
|Niederberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nidderdonwen]]
|
|00492
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Niederdonven
|Niederdonven
|{{Coor dms1|49|38|13.72|N|6|24|11.04|E}}
|-
|[[Nidderfeelen]]
|
|00283
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Niederfeulen
|Niederfeulen
|{{Coor dms1|49|51|17.62|N|6|3|0.39|E}}
|-
|[[Nidderglabech]]
|
|00167
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Niederglabach
|Niederglabach
|{{Coor dms1|49|47|33.04|N|6|9|10.96|E}}
|-
|[[Nidderkäerjeng]]
|
|00002
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bascharage
|Niederkerschen
|{{Coor dms1|49|34|8.03|N|5|54|12.13|E}}
|-
|[[Nidderkolpech]]
|
|00309
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Bas
|Niederkolpach
|{{Coor dms1|49|45|27.98|N|5|49|44.3|E}}
|-
|[[Nidderkuer]]
|
|00050
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Niedercorn
|Niederkorn
|{{Coor dms1|49|32|22.95|N|5|53|37.78|E}}
|-
|[[Nidderpallen]]
|
|00335
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niederpallen
|Niederpallen
|{{Coor dms1|49|45|19.35|N|5|54|24.38|E}}
|-
|[[Nidderpallener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niderpallen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|45|51.35|N|5|55|0.83|E}}
|-
|[[Nidderschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Niederschieren
|Niederschiren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Niderterhaff|Nidderter Haff]]
|Niderterhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert (Ferme de
|
|{{Coor dms1|49|35|48.56|N|6|1|12.27|E}}
|-
|[[Nidderwampech]]
|
|00201
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach
|Niederwampach
|{{Coor dms1|50|0|40.08|N|5|50|23.51|E}}
|-
|[[Nidderwämper Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach-Halte
|
|{{Coor dms1|50|0|6.54|N|5|49|48.44|E}}
|-
|[[Nidderwolz]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Niederwiltz
|Niederwiltz
|{{Coor dms1|49|58|14.17|N|5|55|25.39|E}}
|-
|[[Nidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert
|Niedert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nisendaller Haff]]
|
|00472
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Niesenthal
|Niesenthal
|{{Coor dms1|49|48|40.82|N|6|16|8.03|E}}
|-
|[[Nojem]]
|
|00334
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagem
|Nagem
|{{Coor dms1|49|47|13.44|N|5|51|31.64|E}}
|-
|[[Nojemer Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagemerberg
|Nagemerberg
|{{Coor dms1|49|47|37.58|N|5|50|52.49|E}}
|-
|[[Nojemer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Nagemerhof
|{{Coor dms1|49|47|34.69|N|5|51|1.36|E}}
|-
|[[Nonnemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Nonnenmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Noumer]]
|
|00168
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Nommern
|Nommern
|{{Coor dms1|49|47|44.08|N|6|10|32.96|E}}
|-
|[[Nouspelt]]
|
|00023
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Nospelt
|Nospelt
|{{Coor dms1|49|40|31.58|N|6|0|18.15|E}}
|-
|[[Noutem (Stauséigemeng)|Noutem]]
|
|00380
|[[Stauséigemeng]]
|Nothum
|Nothum
|{{Coor dms1|49|56|22.92|N|5|52|45.12|E}}
|-
|[[Nuechtbann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Nachtbann
|{{Coor dms1|49|35|30|N|05|53|45|E}}
|-
|[[Nuechtmanescht]]
|
|00420
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Nachtmanderscheid
|Nachtmanderscheid
|{{Coor dms1|49|56|53.22|N|6|7|56.31|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== O ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Obeler]]
|
|00043
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Abweiler
|Abweiler
|{{Coor dms1|49|32|2.3|N|6|4|45.85|E}}
|-
|[[Ohn]]
|
|00513
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ahn
|Ahn
|{{Coor dms1|49|37|36.09|N|6|25|18.48|E}}
|-
|[[Ollem]]
|
|00024
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Olm
|Olm
|{{Coor dms1|49|39|25.07|N|6|0|4.71|E}}
|-
|Op der Schanz
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Openthalt]]
|
|00134
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Obenthalt
|Obenthalt
|{{Coor dms1|49|45|4.53|N|6|2|4.09|E}}
|-
|[[Osper]]
|
|00336
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Ospern
|Ospern
|{{Coor dms1|49|46|56.6|N|5|54|32.1|E}}
|-
|[[Ouljen]]
|
|00478
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Olingen
|Olingen
|{{Coor dms1|49|40|53.51|N|6|19|8.57|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Fiels)|Ousterbuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ousterbuer (Miedernach)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ostert
|Ostert
|{{Coor dms1|49|47|25.82|N|6|13|3.89|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Nojem)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|54.4|N|5|52|4.36|E}}
|-
|[[Ousterholz]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Osterholz
|Osterholz
|{{Coor dms1|49|47|35.03|N|6|20|8.12|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== P ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Pafebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Pafenberg
|Pfaffenberg
|{{Coor dms1|49|45|58.8|N|6|27|4.04|E}}
|-
|[[Pafebruch]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Pfaffenbrouch
|
|{{Coor dms1|49|38|22.55|N|6|0|37.07|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|00178
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafendall]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pfaffenthal
|{{Coor dms1|49|36|48.34|N|6|8|7.93|E}}
|-
|[[Papeterie (Manternach)|Papeterie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Papeterie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
|
|00325
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Perlé
|Perl
|{{Coor dms1|49|48|41.19|N|5|46|3.28|E}}
|-
|[[Parishaff]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ferme Paris
|Parishof
|{{Coor dms1|49|38|4.88|N|6|13|43.90|E}}
|-
|[[Peckelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Peckelshof
|{{Coor dms1|49|48|47.87|N|6|0|28.94|E}}
|-
|[[Péiteng]]
|
|00065
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Pétange
|Petingen
|{{Coor dms1|49|33|23.97|N|5|52|24.69|E}}
|-
|[[Pënsch]]
|
|00402
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Pintsch
|Pintsch
|{{Coor dms1|49|59|34.1|N|6|0|33.89|E}}
|-
|[[Peppeng]]
|
|00077
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Peppange
|Peppingen
|{{Coor dms1|49|31|20.74|N|6|7|54.57|E}}
|-
|[[Pëtschent]]
|
|00421
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Putscheid
|Putscheid
|{{Coor dms1|49|57|31.26|N|6|8|34.21|E}}
|-
|[[Pëtten]]
|
|00162
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Pettingen
|Pettingen
|{{Coor dms1|49|46|11.13|N|6|6|22.22|E}}
|-
|[[Piisseng]]
|
|00069
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Pissange
|Pissingen
|{{Coor dms1|49|32|50.9|N|6|0|5.2|E}}
|-
|[[Pläitreng]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Pleitrange
|Pleitringen
|{{Coor dms1|49|35|34.1|N|6|16|49.41|E}}
|-
|[[Plankenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|Plankenhof
|{{Coor dms1|49|43|42.82|N|6|11|1.52|E}}
|-
|[[Platen]]
|
|00306
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Platen
|Platen
|{{Coor dms1|49|47|29|N|5|56|5.52|E}}
|-
|[[Pléiter]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Pleter
|Pleter
|{{Coor dms1|49|49|32|N|06|06|16|E}}
|-
|[[Pletschette]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Pletschette
|Pletschette
|{{Coor dms1|49|49|7.54|N|6|15|53.63|E}}
|-
|[[Polvermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pulvermühle
|{{Coor dms1|49|36|32.33|N|6|9|8.21|E}}
|-
|[[Pommerlach]]
|
|00408
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Pommerloch
|Pommerloch
|{{Coor dms1|49|57|43.41|N|5|51|29.28|E}}
|-
|[[Poschend]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Poschette
|Poscheid
|{{Coor dms1|49|59|10.5|N|6|5|11.56|E}}
|-
|[[Posselt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Posselt
|Posselt
|{{Coor dms1|49|48|48.37|N|6|22|51.34|E}}
|-
|[[Potaschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Potaschberg
|{{Coor dms1|49|40|40.71|N|6|24|7.56|E}}
|-
|[[Poudrerie (Kockelscheier)|Poudrerie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Poudrerie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Poul (Pëtschent)|Poul]]
|Pull
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Pull
|Pull
|{{Coor dms1|49|56|57.72|N|6|8|19.68|E}}
|-
|[[Präiteler]]
|
|00444
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Breidweiler
|Breidweiler
|{{Coor dms1|49|46|38.91|N|6|18|0.23|E}}
|-
|[[Pretemerhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|43.7|N|05|58|08.8|E}}
|-
|[[Pretten]]
|
|00150
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Prettingen
|Prettingen
|{{Coor dms1|49|43|5.08|N|6|7|4.99|E}}
|-
|[[Proz]]
|
|00307
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz
|Pratz
|{{Coor dms1|49|48|15.23|N|5|56|9.1|E}}
|-
|[[Prozer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== R ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Räichel]]
|
|00338
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Reichlange
|Reichlingen
|{{Coor dms1|49|46|22|N|5|55|46.2|E}}
|-
|[[Rammeldang]]
|
|00102
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Rammeldange
|Rammeldingen
|{{Coor dms1|49|39|44.08|N|6|13|57.66|E}}
|-
|[[Rammerech]]
|
|00326
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rambrouch
|Rambruch
|{{Coor dms1|49|49|49.08|N|5|50|26.16|E}}
|-
|[[Randschelt]]
|
|00560
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Rindschleiden
|Rindschleiden
|{{Coor dms1|49|50|58.13|N|5|54|6.89|E}}
|-
|[[Rashaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Rashof
|Rashof
|{{Coor dms1|49|42|14|N|06|09|53|E}}
|-
|[[Recken]]
|
|00163
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange
|Reckingen
|{{Coor dms1|49|45|1.19|N|6|4|46.55|E}}
|-
|[[Reckendall]]
|
|0
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|27.05|N|6|5|35.74|E}}
|-
|[[Reckener Barrière]]
|Recken-Barrière
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|44|55.37|N|6|3|2.46|E}}
|-
|[[Reckeng op der Mess]]
|
|00070
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Reckange-sur-Mess
|Reckingen/Mess
|{{Coor dms1|49|33|36.81|N|6|0|37.58|E}}
|-
|[[Reckingerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|8.99|N|6|18|41.73|E}}
|-
|[[Réid]]
|
|00543
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Roedt
|Roedt
|{{Coor dms1|49|34|10.38|N|6|17|6.14|E}}
|-
|[[Réiden op der Atert]]
|
|00337
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Redange
|Redingen
|{{Coor dms1|49|45|46.68|N|5|53|8.28|E}}
|-
|[[Reiland]]
|
|00143
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland
|Reuland
|{{Coor dms1|49|45|16.13|N|6|15|39.27|E}}
|-
|[[Reilander Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland-Moulin
|Reulandermühle
|{{Coor dms1|49|45|8.04|N|6|16|8.98|E}}
|-
|[[Reiler]]
|
|00207
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Reuler
|Reuler
|{{Coor dms1|50|3|23.44|N|6|2|16.25|E}}
|-
|[[Réimech]]
|
|00538
|[[Gemeng Réimech|Réimech]]
|Remich
|Remich
|{{Coor dms1|49|32|55.98|N|6|22|3.65|E}}
|-
|[[Reisduerf]]
|
|00293
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Reisdorf
|Reisdorf
|{{Coor dms1|49|51|59.4|N|6|15|53.47|E}}
|-
|[[Réiser]]
|
|00079
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Roeser
|Röser
|{{Coor dms1|49|32|33.3|N|6|9|0.53|E}}
|-
|[[Reisermillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|30.36|N|6|13|25.45|E}}
|-
|[[Rëmeleng]]
|
|00080
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|Rumelange
|Rümelingen
|{{Coor dms1|49|27|40.23|N|6|1|44.57|E}}
|-
|[[Rëmeljen]]
|
|00182
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Rumlange
|Rümlingen
|{{Coor dms1|50|4|47.99|N|5|58|31.5|E}}
|-
|[[Rëmerech]]
|
|00308
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Reimberg
|Reimberg
|{{Coor dms1|49|47|41.42|N|5|57|6.97|E}}
|-
|[[Rëmerschen]]
|
|00537
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Remerschen
|Remerschen
|{{Coor dms1|49|29|21.13|N|6|21|17.9|E}}
|-
|[[Réngel]]
|
|00389
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ringel
|Ringel
|{{Coor dms1|49|54|55.09|N|6|0|44.83|E}}
|-
|[[Réngeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ferme de Ringel
|
|{{Coor dms1|49|55|6.39|N|6|0|25.44|E}}
|-
|[[Riedgen]]
|
|00071
|[[Gemeng Recken|Recken]]
|Roedgen
|Rödgen
|{{Coor dms1|49|34|30.15|N|6|1|52.62|E}}
|-
|[[Riesenhaff]]
|
|00558
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Riesenho
|Riesenhof
|{{Coor dms1|49|50|27.34|N|5|48|50.46|E}}
|-
|[[Rippeg]]
|
|00434
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Rippig
|Rippig
|{{Coor dms1|49|44|28.49|N|6|19|11.99|E}}
|-
|[[Rippweiler]]
|
|00346
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Rippweiler
|Rippweiler
|{{Coor dms1|49|45|7.2|N|5|57|30.63|E}}
|-
|[[Rodange]]
|
|00066
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Rodange
|Rodingen
|{{Coor dms1|49|32|45.51|N|5|50|33.8|E}}
|-
|[[Rolleng (Bous-Waldbriedemes)|Rolleng]]
|
|00522
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Miersch)|Rolleng]]
|
|00164
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]]
|
|00064
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Lamadelaine
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rollengergronn]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.89|N|6|6|15.66|E}}
|-
|[[Rommeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Martelinville
|
|{{Coor dms1|49|51|57.05|N|5|46|15.59|E}}
|-
|[[Ronnebësch]]
|
|0
|Tandel
|
|
|{{Coor dms1|49|56|33.58|N|6|8|39.85|E}}
|-
|[[Rossmillen]]
|
|00577
|Weiswampach
|
|
|{{Coor dms1|50|6|39.18|N|6|2|45.36|E}}
|-
|[[Rosswénkel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Rosswinckel
|Rosswinckel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Rosswénkeler Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Ferme Rosswinckel
|Rosswinckelerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Roudemer]]
|
|00505
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Rodenbourg
|Rodenburg
|{{Coor dms1|49|41|18.1|N|6|17|23.63|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Iechternach)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Koplescht)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Péiteng)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Rouderssen]]
|
|00225
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Rodershausen
|Rodershausen
|{{Coor dms1|50|2|24.22|N|6|7|47.23|E}}
|-
|[[Roumecht]]
|
|00324
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rombach
|Rombach
|{{Coor dms1|49|50|3.76|N|5|44|43.29|E}}
|-
|[[Rouscht (Biissen)|Rouscht]]
|
|00128
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Roost
|Roost
|{{Coor dms1|49|47|14.35|N|6|5|34.4|E}}
|-
|[[Rouschthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|2.01|N|6|7|38.49|E}}
|-
|[[Rouspert]]
|
|00465
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Rosport
|Rosport
|{{Coor dms1|49|48|18.4|N|6|29|53.64|E}}
|-
|[[Routbaach (Préizerdaul)|Routbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|45.88|N|5|56|1.03|E}}
|-
|[[Rued (Ell)|Rued]]
|
|00313
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|47|40.67|N|5|49|27.03|E}}
|-
|[[Rued (Simmer)|Rued]]
|
|00037
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|41|34.89|N|6|0|0.57|E}}
|-
|[[Rueder]]
|
|00231
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Roder
|Roder
|{{Coor dms1|50|3|21.12|N|6|4|51.79|E}}
|-
|[[Rued-Sir]]
|
|00479
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Roodt-sur-Syre
|Roodt-Syr
|{{Coor dms1|49|39|58.3|N|6|18|9.01|E}}
|-
|[[Rulljen]]
|
|00397
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Roullingen
|Rullingen
|{{Coor dms1|49|57|13.02|N|5|55|20.58|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== S ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Saassel]]
|
|00183
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Sassel
|Sassel
|{{Coor dms1|50|5|54.92|N|5|59|38.05|E}}
|-
|[[Saitert]]
|Säitert
|0
|Bäerdref
|
|
|{{Coor dms1|49|50|2.54|N|6|21|26.45|E}}
|-
|[[Sanatorium vu Veianen|Sanatorium]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Sanatorium
|Sanatorium
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Sandweiler]]
|
|00107
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Sandweiler
|Sandweiler
|{{Coor dms1|49|36|48.83|N|6|13|5.97|E}}
|-
|[[Sandweiler-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Sandweiler-Gare
|Sandweiler-Gare
|{{Coor dms1|49|36|03|N|06|12|21|E}}
|-
|[[Schäferrieder]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|2.94|N|6|28|49.15|E}}
|-
|[[Schack]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Schack
|Schack
|{{Coor dms1|49|34|37.38|N|5|53|27.92|E}}
|-
|[[Schandel]]
|
|00347
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Schandel
|Schandel
|{{Coor dms1|49|47|29.44|N|5|58|17.11|E}}
|-
|[[Schanz]]
|
|00428
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|58.54|N|6|19|46.45|E}}
|-
|[[Scheedbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|38.03|N|6|27|29.88|E}}
|-
|[[Scheedel]]
|
|00267
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Scheidel
|Scheidel
|{{Coor dms1|49|53|32.78|N|6|2|34.46|E}}
|-
|[[Scheedgen]]
|
|00450
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Scheidgen
|Scheidgen
|{{Coor dms1|49|46|52.71|N|6|21|41.3|E}}
|-
|[[Scheedhaff]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Scheidhof
|Scheidhof
|{{Coor dms1|49|36|30.96|N|6|11|48.65|E}}
|-
|[[Scheedheck]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|37.06|N|6|18|40.45|E}}
|-
|[[Schëffleng]]
|
|00085
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Schifflange
|Schifflingen
|{{Coor dms1|49|30|20.37|N|6|0|37.57|E}}
|-
|[[Scheierbierg (Ierpeldeng)|Scheierbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|13.02|N|6|20|9.78|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Kanech)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|35|32.37|N|6|19|1.55|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Miesdref)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|46|28.17|N|6|8|13.3|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Bieles)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|31|3.74|N|5|55|18.45|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Veianen)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|56|30.54|N|6|12|58.24|E}}
|-
|[[Schéiferei (Schëndels)|Schéiferei]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|36.85|N|6|5|55.39|E}}
|-
|[[Schéissendëmpel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Schiesentümpel
|Schiesentümpel
|{{Coor dms1|49|47|06.2|N|06|17|57.4|E}}
|-
|[[Schëmpech]]
|
|00203
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Schimpach
|Schimpach
|{{Coor dms1|50|0|34.5|N|5|51|6.24|E}}
|-
|[[Schëndels]]
|
|00165
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels
|Schönfels
|{{Coor dms1|49|43|5.89|N|6|5|18.36|E}}
|-
|[[Schëndelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|43|18.08|N|6|5|51.73|E}}
|-
|[[Schengen]]
|
|00536
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schengen
|Schengen
|{{Coor dms1|49|28|35.84|N|6|21|46.14|E}}
|-
|[[Schëtter]]
|
|00112
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schuttrange
|Schüttringen
|{{Coor dms1|49|37|24.89|N|6|16|22.51|E}}
|-
|[[Schibbreger Millen]]
|Schëttbuerger Millen
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Moulin
|Schüttburger-Mühle
|{{Coor dms1|49|58|2.8|N|6|1|4.9|E}}
|-
|[[Schibbreger Schlass]]
|Schibbreg, Schëttbuerg
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Château
|Schüttburger-Schloss
|{{Coor dms1|49|57|52.7|N|6|1|31.22|E}}
|-
|[[Schierbaach]]
|
|00144
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefnech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|53.41|N|6|13|30.05|E}}
|-
|[[Schieren]]
|
|00296
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Schieren
|Schieren
|{{Coor dms1|49|49|36.78|N|6|6|1.2|E}}
|-
|[[Schierener Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Ferme de Schieren
|
|{{Coor dms1|49|49|12.18|N|6|6|58.36|E}}
|-
|[[Schierener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|30.41|N|6|5|22.23|E}}
|-
|[[Scherfemillen|Schierfemillen]]
|Scherfemillen, Schaerfemillen
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenmühle
|{{Coor dms1|49|46|56.2|N|06|13|57.9|E}}
|-
|[[Schierfenhaff]]
|Scherfenhaff, Schaerfenhaff
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenhof
|{{Coor dms1|49|47|2.87|N|6|14|6.8|E}}
|-
|[[Schiltzbierg]]
|
|00138
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|18.58|N|6|13|7.54|E}}
|-
|[[Schinker]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Schinker
|Schinker
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]]
|
|0
|Luxembourg
|
|
|{{Coor dms1|49|36|10.29|N|6|9|31.92|E}}
|-
|[[Schläifmillen (Allënster)|Schläifmillen]]
|
|0
|Junglinster
|
|
|{{Coor dms1|49|43|38.24|N|6|13|19.08|E}}
|-
|[[Schläiterhaff]]
|
|0
|Berdorf
|
|
|{{Coor dms1|49|48|18.93|N|6|22|7.25|E}}
|-
|[[Schlakemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schlammestee]]
|
|0
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-Station
|
|{{Coor dms1|49|32|1.15|N|6|10|53.98|E}}
|-
|[[Schleederhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|14.48|N|6|7|16.58|E}}
|-
|[[Schleef (Wanseler)|Schleef]]
|
|00409
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schleef (Lëntgen)|Schleef]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schléiwenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|
|Schlewenhof
|{{Coor dms1|49|34|45.49|N|6|3|19.59|E}}
|-
|[[Schlënnermanescht]]
|
|00268
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Schlindermanderscheid
|Schlindermanderscheid
|{{Coor dms1|49|55|55.28|N|6|3|30.4|E}}
|-
|[[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|Huldang-Schmëdd
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Forge
|
|{{Coor dms1|50|10|47.51|N|6|1|16.38|E}}
|-
|[[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|Fëschbech-Schmëdd
|
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{coor dms1|49|45|05.9|N|06|12|18.6|O}}
|-
|[[Schmëttewier (Déiljen)|Schmëttewier]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|16.55|N|6|19|13.99|E}}
|-
|[[Schmuelen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|29.94|N|6|7|1.84|E}}
|-
|[[Schockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|28.39|N|5|52|45.7|E}}
|-
|[[Schorenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|29.99|N|6|24|28.36|E}}
|-
|[[Schous]]
|
|00139
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Schoos
|Schoos
|{{Coor dms1|49|44|59.59|N|6|10|5.95|E}}
|-
|[[Schraasseg]]
|
|00111
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schrassig
|Schrassig
|{{Coor dms1|49|36|31.05|N|6|15|22.47|E}}
|-
|[[Kuelebierg (Schraasseg)|Schraasseger Kuelebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|34.25|N|6|14|35.61|E}}
|-
|[[Schréideschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.12|N|6|13|8.12|E}}
|-
|[[Schrondweiler]]
|
|00170
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Schrondweiler
|Schrondweiler
|{{Coor dms1|49|48|15.64|N|6|9|23.2|E}}
|-
|[[Schuller]]
|
|00010
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Schouweiler
|Schouweiler
|{{Coor dms1|49|34|55.02|N|5|57|20.6|E}}
|-
|[[Schumannseck]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|45.3|N|5|52|38.67|E}}
|-
|[[Schummeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|45|40.85|N|5|52|52.13|E}}
|-
|[[Schwaarzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|8.38|N|5|54|27.84|E}}
|-
|[[Schwanterhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|12.76|N|6|13|52.29|E}}
|-
|[[Schweebech]]
|
|00343
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Schwebach
|Schwebach
|{{Coor dms1|49|44|43.02|N|5|58|5.15|E}}
|-
|[[Schweebecher Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|50.64|N|5|58|31.99|E}}
|-
|[[Schweech]]
|
|00304
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Schweich
|Schweich
|{{Coor dms1|49|43|19.82|N|5|55|22.58|E}}
|-
|[[Schwéidsbeng]]
|
|00547
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schwebsange
|Schwebsingen
|{{Coor dms1|49|30|32.39|N|6|21|31.05|E}}
|-
|[[Schwiddelbruch]]
|
|00550
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Schwiedelbrouch
|Schwidelbrouch
|{{Coor dms1|49|49|44.43|N|5|51|16.38|E}}
|-
|[[Schwunnendall]]
|
|0
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Schwanenthal
|Schwanenthal
|{{Coor dms1|49|42|16.46|N|6|6|55.21|E}}
|-
|[[Seelerhaff]]
|Seylerhaff
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|8.1|N|6|8|58.07|E}}
|-
|[[Sëll]]
|
|00342
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Saeul
|Saeul
|{{Coor dms1|49|43|41.86|N|5|59|12.7|E}}
|-
|[[Selschent]]
|
|00366
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Selscheid
|Selscheid
|{{Coor dms1|50|1|5.08|N|5|56|54.54|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|00416
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|47.77|N|6|11|16.89|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|46.2|N|6|11|21.9|E}}
|-
|[[Senneng]]
|
|00103
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningen
|Senningen
|{{Coor dms1|49|38|50.72|N|6|14|33.03|E}}
|-
|[[Sennengerbierg]]
|
|00104
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningerberg
|Senningerberg
|{{Coor dms1|49|39|0.27|N|6|13|34.57|E}}
|-
|[[Simmer]]
|
|00038
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Septfontaines
|Simmern
|{{Coor dms1|49|41|54.35|N|5|58|2.39|E}}
|-
|[[Simmerfarm]]
|
|00551
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerfarm
|Simmerfarm
|{{Coor dms1|49|41|45.17|N|5|59|10.28|E}}
|-
|[[Simmerschmelz]]
|
|00552
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerschmelz
|Simmerschmelz
|{{Coor dms1|49|41|40.56|N|5|59|18.49|E}}
|-
|[[Sir (Uertschaft)|Sir]]
|
|00360
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Surré
|Syr
|{{Coor dms1|49|54|10.12|N|5|46|40.5|E}}
|-
|[[Sirdall (Biwer)|Sirdall]]
|Cité Sirdall
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|10.66|N|6|23|49.83|E}}
|-
|[[Sirdallschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Siren]]
|
|00122
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Syren
|Syren
|{{Coor dms1|49|33|52.68|N|6|13|20.36|E}}
|-
|[[Siwebueren]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|40.57|N|6|6|7.86|E}}
|-
|[[Siwemuergen]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Sept-Arpents
|
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|7|13.32|E}}
|-
|[[Siwwenaler]]
|
|00232
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Siebenaler
|Siebenaler
|{{Coor dms1|50|0|40.32|N|6|1|24.05|E}}
|-
|[[Sliepenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|55.92|N|5|57|10.76|E}}
|-
|[[Soller]]
|
|00410
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Sonlez
|Soller
|{{Coor dms1|49|57|52.78|N|5|49|27.35|E}}
|-
|[[Specksmillen]]
|
|0
|[[Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|8.27|N|6|23|56.17|E}}
|-
|[[Sprénkeng]]
|
|00011
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Sprinckange
|Sprinkingen
|{{Coor dms1|49|34|40.98|N|5|57|58.04|E}}
|-
|[[Stackem]]
|
|00184
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Stockem
|Stockem
|{{Coor dms1|50|4|41.16|N|5|57|34.5|E}}
|-
|[[Stadbriedemes]]
|
|00541
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Stadtbredimus
|Stadtbredimus
|{{Coor dms1|49|33|44.09|N|6|22|0.51|E}}
|-
|[[Stafelter]]
|
|00105
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|29|N|6|10|28.33|E}}
|-
|[[Steebrécken]]
|
|00063
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Pontpierre
|Steinbrücken
|{{Coor dms1|49|32|1.45|N|6|1|46.92|E}}
|-
|[[Steeën]]
|
|00276
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Stegen
|Stegen
|{{Coor dms1|49|49|38.43|N|6|10|13.56|E}}
|-
|[[Steenem]]
|
|00466
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Steinheim
|Steinheim
|{{Coor dms1|49|48|56.52|N|6|28|37.67|E}}
|-
|[[Steesel]]
|
|00116
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Steinsel
|Steinsel
|{{Coor dms1|49|40|25.42|N|6|7|25.1|E}}
|-
|[[Stengefort]]
|
|00042
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Steinfort
|Steinfort
|{{Coor dms1|49|39|37.14|N|5|54|57.52|E}}
|-
|[[Stolzebuerg]]
|
|00422
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Stolzembourg
|Stolzemburg
|{{Coor dms1|49|57|53.7|N|6|9|51.57|E}}
|-
|[[Stoppelhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|13.97|N|6|18|14.65|E}}
|-
|[[Stroossen]]
|
|00117
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|Strassen
|Strassen
|{{Coor dms1|49|37|13.37|N|6|4|27.71|E}}
|-
|[[Stuppecht]]
|
|00140
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Stuppicht
|Stuppicht
|{{Coor dms1|49|43|30.16|N|6|11|14.95|E}}
|-
|[[Suessem]]
|
|00083
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Sanem
|Sassenheim
|{{Coor dms1|49|32|53.39|N|5|55|41.93|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00289
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00473
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Supp (Hiefenech)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|-
|[[Supp (Reisduerf)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== T ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Tandel]]
|
|00255
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Tandel
|Tandel
|{{Coor dms1|49|53|51.95|N|6|10|48|E}}
|-
|[[Téiteng]]
|
|00058
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Tétange
|Tetingen
|{{Coor dms1|49|28|30.24|N|6|2|15.03|E}}
|-
|[[Tënten]]
|
|00175
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Tuntange
|Tüntingen
|{{Coor dms1|49|43|4.08|N|6|0|32.76|E}}
|-
|[[Tëntesmillen]]
|
|00572
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Tintesmühle
|{{Coor dms1|50|5|39.12|N|6|7|33.34|E}}
|-
|[[Theinshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Theinshof
|Theinshof
|{{Coor dms1|49|46|32.55|N|6|21|59.91|E}}
|-
|[[Thillsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|31.48|N|6|2|47.72|E}}
|-
|[[Tomm (Baastenduerf)|Tomm]] (Baastenduerf)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|39.75|N|6|9|43.02|E}}
|-
|[[Tomm (Furen)|Tomm]] (Furen)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|34.83|N|6|11|39.24|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00390
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00590
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodlermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler-Moulin
|Tadlermühle
|{{Coor dms1|49|54|45.05|N|5|59|57.25|E}}
|-
|[[Tossebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|25.54|N|6|2|40.32|E}}
|-
|[[Toussaintsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|56.3|N|6|3|2.66|E}}
|-
|[[Tratten]]
|
|00192
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine
|
|{{Coor dms1|50|3|51.75|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Trätter Strooss]]
|
|00193
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine-Route
|
|{{Coor dms1|50|2|44.44|N|5|52|46.06|E}}
|-
|[[Trënteng]]
|
|00544
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Trintange
|Trintingen
|{{Coor dms1|49|34|19.7|N|6|16|41.42|E}}
|-
|[[Tschiddeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Tschiddeschmühle
|{{Coor dms1|49|50|57.34|N|6|10|8.86|E}}
|-
|[[Tubishaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Tubishof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Tul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Thoul
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Turelbaach (Lieu-dit)|Turelbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.55|N|5|59|4.51|E}}
|-
|[[Tutschemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Toutschenmühle
|{{Coor dms1|49|57|56.33|N|5|56|57.75|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== U ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Uelegsmillen (Miedernach)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|1.56|N|6|17|12.85|E}}
|-
|[[Uelegsmillen (Chrëschtnech)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|56.02|N|6|13|4.97|E}}
|-
|[[Uerschterhaff]]
|Uerschter
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Arsdorferhof
|
|{{Coor dms1|49|32|36|N|05|57|27|E}}
|-
|[[Ueschdref]]
|
|00314
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf
|Arsdorf
|{{Coor dms1|49|51|40.18|N|5|50|44.54|E}}
|-
|[[Ueschdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|51|50.37|N|5|51|31.19|E}}
|-
|[[Uespelt]]
|
|00054
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Aspelt
|Aspelt
|{{Coor dms1|49|31|18.07|N|6|13|13.53|E}}
|-
|[[Uesweller]]
|
|00464
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Osweiler
|Osweiler
|{{Coor dms1|49|47|14.9|N|6|26|22.79|E}}
|-
|[[Ueweraanwen]]
|
|00101
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven
|Oberanven
|{{Coor dms1|49|39|30.69|N|6|14|38.88|E}}
|-
|[[Ueweraanwen-Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven-Barrière
|Oberanven-Barrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerdonwen]]
|
|00493
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Oberdonven
|Oberdonven
|{{Coor dms1|49|39|3.34|N|6|24|11.18|E}}
|-
|[[Uewereesbech]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Obereisenbach
|Obereisenbach
|{{Coor dms1|50|0|28.98|N|6|8|45.07|E}}
|-
|[[Uewerfeelen]]
|
|00284
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Oberfeulen
|Oberfeulen
|{{Coor dms1|49|50|44.73|N|6|1|57.65|E}}
|-
|[[Uewerglabech]]
|
|00169
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Oberglabach
|Oberglabach
|{{Coor dms1|49|47|9.87|N|6|8|56.62|E}}
|-
|[[Uewerkäerjeng]]
|
|00003
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Hautcharage
|Oberkerschen
|{{Coor dms1|49|34|37.89|N|5|54|49.8|E}}
|-
|[[Uewerkolpech]]
|
|00310
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Haut
|Oberkolpach
|{{Coor dms1|49|46|4.94|N|5|48|58.97|E}}
|-
|[[Uewerkuer]]
|
|00051
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Obercorn
|Oberkorn
|{{Coor dms1|49|30|47.79|N|5|53|56.3|E}}
|-
|[[Uewermaartel]]
|
|00320
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Haut-Martelange
|Obermartelingen
|{{Coor dms1|49|49|27.05|N|5|44|58.56|E}}
|-
|[[Uewerpallen]]
|
|00303
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Oberpallen
|Oberpallen
|{{Coor dms1|49|43|54.61|N|5|50|32.69|E}}
|-
|[[Uewerschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Oberschieren
|Oberschieren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerwampech]]
|
|00202
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Oberwampach
|Oberwampach
|{{Coor dms1|50|1|0.58|N|5|51|18.48|E}}
|-
|[[Uschler]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Uschler
|Uschler
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Useldeng]]
|
|00348
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Useldange
|Useldingen
|{{Coor dms1|49|46|13.85|N|5|58|50.6|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== V ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Veianen]]
|
|00424
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Vianden
|Vianden
|{{Coor dms1|49|56|3.44|N|6|12|16.29|E}}
|-
|[[Schlass Veianen|Veianer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|6|N|6|12|9.87|E}}
|-
|[[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Verlorenkost
|Verlorenkost
|{{Coor dms1|49|36|27.67|N|6|8|46.45|E}}
|-
|[[Vesquenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Ferme Vesque
|Vesquenhof
|{{Coor dms1|49|30|30.47|N|5|52|20.41|E}}
|-
|[[Viichten]]
|
|00350
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichten
|Vichten
|{{Coor dms1|49|48|13.09|N|5|59|49.6|E}}
|-
|[[Viichter Heed]]
|
|nKL
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichterhaide
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== W ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Waalsdref]]
|
|00415
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Walsdorf
|{{Coor dms1|49|55|28.44|N|6|10|26.07|E}}
|-
|[[Waarken]]
|
|00282
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Warken
|{{Coor dms1|49|51|27.81|N|6|5|26.55|E}}
|-
|[[Waasserbëlleg]]
|
|00512
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wasserbillig
|{{Coor dms1|49|43|10.29|N|6|29|37.42|E}}
|-
|[[Waasserbëlleger Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Wasserbillig-Barrière
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäicherdang]]
|
|00209
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Weicherdange
|Weicherdingen
|{{Coor dms1|50|2|17.87|N|5|59|27.28|E}}
|-
|[[Wäissbaach (Luerenzweiler)|Wäissbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Weisbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäissenhaff (Péiteng)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäissenhaff (Rammerech)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäiswampech]]
|
|00250
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Weiswampach
|Weiswampach
|{{Coor dms1|50|8|11.85|N|6|4|40.34|E}}
|-
|[[Wal (Réiden)|Wal]]
|
|00356
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Wahl
|Wahl
|{{Coor dms1|49|50|5.33|N|5|54|17.74|E}}
|-
|[[Waldbëlleg]]
|
|00474
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Waldbillig
|Waldbillig
|{{Coor dms1|49|47|47.99|N|6|17|22.02|E}}
|-
|[[Waldbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Waldberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldbriedemes]]
|
|00545
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|
|Waldbredimus
|{{Coor dms1|49|33|26.66|N|6|16|59.41|E}}
|-
|[[Waldhaff (Bech)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Waldhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Waldhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|06|11|23|E}}
|-
|[[Walfer]]
|
|00120
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Walferdange
|Walferdingen
|{{Coor dms1|49|39|24.07|N|6|8|18.05|E}}
|-
|[[Wallenduerfer Bréck]]
|
|00294
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Wallendorf-Pont
|Wallendorferbrück
|{{Coor dms1|49|52|28.81|N|6|17|17.52|E}}
|-
|[[Walter]]
|
|00382
|[[Stauséigemeng]]
|Watrange
|
|{{Coor dms1|49|56|38.21|N|5|47|4.53|E}}
|-
|[[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.67|N|6|3|49.17|E}}
|-
|[[Wandhaff (Buerschent)|Wandhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.8|N|06|03|41.3|E}}
|-
|[[Wann (Iechternach)|Wann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Wann
|Wann
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wanseler]]
|
|00411
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Winseler
|Winseler
|{{Coor dms1|49|57|59.16|N|5|53|16.36|E}}
|-
|[[Watschenterhaff]]
|Watschent
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Watscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wealerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|40.86|N|5|52|32.46|E}}
|-
|[[Webeschhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Webershof
|{{Coor dms1|49|53|16.77|N|6|12|56.89|E}}
|-
|[[Wecker (Biwer)|Wecker]]
|
|00487
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker
|Wecker
|{{Coor dms1|49|41|48.89|N|6|23|26.17|E}}
|-
|[[Wecker Gare]]
|
|00569
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker-Gare
|
|{{Coor dms1|49|41|58.56|N|6|23|11|E}}
|-
|[[Wecker Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weckergrund
|Weckergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weeschent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wegscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wegdichen]]
|
|00398
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Weidingen
|{{Coor dms1|49|58|32.08|N|5|56|34.76|E}}
|-
|[[Weidemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|22.39|N|6|17|15.18|E}}
|-
|[[Weidendall]]
|
|00588
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Val-des-Oseraies
|Weidenthal
|{{Coor dms1|49|39|23.86|N|6|4|1.08|E}}
|-
|[[Weidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert
|Weydert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weiler (Pëtschent)|Weiler]]
|Weller
|00423
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Weiler
|Weiler
|
|-
|[[Weiler (Wëntger)|Weiler]]
|
|00197
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Weiler
|Weiler
|{{Coor dms1|50|6|16.01|N|5|56|39.59|E}}
|-
|[[Weiler zum Tuer]]
|
|00123
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-la-Tour
|Weiler-zum-Turm
|{{Coor dms1|49|32|33.73|N|6|12|12.83|E}}
|-
|[[Weilerbaach]]
|
|00443
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Weilerbach
|Weilerbach
|{{Coor dms1|49|50|1.23|N|6|22|49.76|E}}
|-
|[[Weimeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Weimershof
|{{Coor dms1|49|37|20.98|N|6|9|24.74|E}}
|-
|[[Weimeschkierch]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Weimerskirch
|Weimerskirch
|{{Coor dms1|49|37|47.22|N|6|8|19.11|E}}
|-
|[[Welfreng]]
|
|00529
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Welfrange
|Welfringen
|{{Coor dms1|49|32|24.66|N|6|17|13.05|E}}
|-
|[[Welleschten]]
|
|00548
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wellenstein
|Wellenstein
|{{Coor dms1|49|31|26.87|N|6|20|46.22|E}}
|-
|[[Welschent]]
|
|00269
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Welscheid
|Welscheid
|{{Coor dms1|49|53|15.93|N|6|3|49.29|E}}
|-
|[[Welsdref]]
|
|00125
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Welsdorf
|Welsdorf
|{{Coor dms1|49|49|3.54|N|6|5|21.13|E}}
|-
|[[Wëlwerwolz]]
|
|00403
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Wilwerwiltz
|{{Coor dms1|49|59|23.58|N|5|59|50.85|E}}
|-
|[[Schlass Wolz|Wëlzer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|0.13|N|5|56|18.5|E}}
|-
|[[Wëlzermillen]]
|Gaaschtgronn
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Wiltzermühle
|{{Coor dms1|49|38|28.01|N|06|02|47.20|E}}
|-
|[[Wemperhaart]]
|
|00251
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Wemperhardt
|{{Coor dms1|50|9|22.44|N|6|2|56.13|E}}
|-
|[[Wëntger]]
|
|00194
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Wincrange
|Wintger
|{{Coor dms1|50|3|12.77|N|5|55|10.2|E}}
|-
|[[Wëntreng]]
|
|00535
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wintrange
|Wintringen
|{{Coor dms1|49|30|11.94|N|6|21|23.02|E}}
|-
|[[Weydeg]]
|
|00488
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weydig
|Weydig
|{{Coor dms1|49|42|57.84|N|6|19|45.5|E}}
|-
|[[Weyderter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert, la ferme
|
|{{Coor dms1|49|47|1.73|N|6|12|3.23|E}}
|-
|[[Weyer (Uertschaft)|Weyer]]
|
|00141
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Weyer
|Weyer
|{{Coor dms1|49|43|31.64|N|6|12|2.78|E}}
|-
|[[Wickreng]]
|
|00072
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Wickrange
|Wickringen
|{{Coor dms1|49|32|23.3|N|6|1|22.44|E}}
|-
|[[Wiltgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Wiltgeshof
|{{Coor dms1|49|48|45.74|N|6|0|10.59|E}}
|-
|[[Wilwerdang]]
|
|00240
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Wilwerdange
|Wilwerdingen
|{{Coor dms1|50|8|21.54|N|6|1|13.05|E}}
|-
|[[Wirtgensmillen]]
|
|00587
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Wirtgensmühle
|{{Coor dms1|50|2|2.8|N|6|0|35.1|E}}
|-
|[[Wollefsmillen (Mäertert)|Wollefsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wolfmühle
|{{Coor dms1|49|43|19.92|N|6|29|28.65|E}}
|-
|[[Wolwen]]
|
|00327
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Wolwelange
|Wolwelingen
|{{Coor dms1|49|49|44.16|N|5|45|58.91|E}}
|-
|[[Wolwener Klaus]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|52.6|N|5|46|45.02|E}}
|-
|[[Wolz]]
|
|00399
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Wiltz
|Wiltz
|{{Coor dms1|49|57|44.4|N|5|56|13.91|E}}
|-
|[[Wuelessen]]
|
|00227
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Wahlhausen
|Wahlhausen
|{{Coor dms1|49|59|6.59|N|6|7|38.59|E}}
|-
|[[Wuelesser Déckt]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wahlhausen Dickt
|{{Coor dms1|49|59|24.26|N|6|6|13.39|E}}
|-
|[[Wuelper]]
|
|00451
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolpert
|{{Coor dms1|49|45|55.3|N|6|21|15.59|E}}
|-
|[[Wuelper Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolperhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wuermer]]
|
|00517
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange
|Wormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|-
|[[Wuermer Bierg]]
|
|00518
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange-Haut
|Oberwormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== Z ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Zéisseng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cessange
|Zessingen
|{{Coor dms1|49|35|17.86|N|6|6|10.14|E}}
|-
|[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cents
|
|{{Coor dms1|49|37|8.39|N|6|10|15.16|E}}
|-
|[[Zëtteg]]
|
|00435
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig
|Zittig
|{{Coor dms1|49|44|42.91|N|6|20|47.54|E}}
|-
|[[Zëtteger Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|44|11.7|N|06|20|34.8|E}}
|-
|[[Zolwer]]
|
|00084
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Soleuvre
|Zolver
|{{Coor dms1|49|31|29.59|N|5|56|16.3|E}}
|-
|[[Zowaasch]]
|
|00049
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Lasauvage
|
|{{Coor dms1|49|31|11.98|N|5|50|24.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
==Literatur ==
*Biver, Jhemp: ''Liste alphabétique des localités du Grand-Duché de Luxembourg = Alphabetische Liste aller Ortschaften des Grossherzogtums Luxemburgs = Alphabetical list of the towns of The Grand-Duchy of Luxembourg'' - In: De Familjefuerscher: bulletin de liaison de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique. - Luxembourg. - Jg. 19 (2001), n° 64. p. 91-112
*Biver, Jhemp: ''Nomenclature générale des Localités, Fermes et Moulins isolés du Grand-Duché de Luxembourg dans ses Frontières politiques de 1839 -- General-Nomenklator der Orte, Gehöfte und Mühlen des Großherzogtums Luxemburg in seinen politischen Grenzen von 1839'', in Annuaire de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique (A.L.G.H.) - Jahrbuch, Luxembourg (2000), pp. 97 – 240.
*Grand-Duché Carte topographique Série TC Echelle 1:20000. Edition 2002. Administration du Cadastre et de la Topographie.
*Résultats du Recensement de la Population du 1er décembre 1922 et chiffres de la population de résidenece habituelle au 31 décembre 1922 avec la Nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'office de Statistique fascicule N°46 - Imprimerie M. Huss, Luxembourg, 1923.
*Résultats du recensement de la population du 11 décembre 1930 avec la nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Luxembourg Imprimerie de la Cour Victor Buck, 1932; Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'Office de Statistique; Fascicule 62
*Recensement de la Population du 31 décembre 1947 - Premiers Résultats et Liste Alphabétique des Localités. Ministère des Affaires Économiques, Statistique Générale, Publications de l'Office de la Statistique Générale fascicule 78
== Kuckt och ==
* [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
<!--* [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Institut grand-ducal]]: [http://www.institutgrandducal.lu/Joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=135 Place names in Luxembourgish];<ref>Trotz dem engleschen Titel sinn d'lëtzebuergesch Nimm just op Däitsch an op Franséisch iwwersat</ref> [https://web.archive.org/web/20210724012123/https://www.webcitation.org/66nx0spbk archivéiert]. | Link geet net méi -->
<!--* [http://www.legilux.public.lu/adm/annuaire_officiel/VOLUME1/III_annx/Nomlocal.pdf Nomenclature des localités du Grand-Duché de Luxembourg] am Annuaire officiel - 2000- Vol. 1. | Link geet net méi -->
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg| U]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Uertschaften]]
1mbj7uwqe1woin8mhrmka4cmae6kai6
2687130
2687129
2026-07-22T13:00:42Z
GilPe
14980
/* K */ ass déi selwecht; elo blo
2687130
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Differdange, Lasauvage (101).jpg|thumb|150px|Schëlter fir eng Uertschaft,]]
[[Fichier:Biwer, Klosmillen (1).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit,]]
[[Fichier:Leudelange, Leidelenger Gare (102) (cropped).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit, deen als Uertschaft ugesi gëtt, an]]
[[Fichier:Nommern, Zahneschhaff (101).jpg|thumb|150px|en Haff.]]
Dës Lëscht vun de '''Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
D'Donnéeë kommen haaptsächlech aus der Lëscht vun den Uertschaften, déi op der Basis vum [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]] vum [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] opgestallt gëtt<ref>{{Citation|URL=https://data.public.lu/fr/datasets/liste-des-localites-avec-coordonnees/|Titel=Liste des localités avec coordonnées|Gekuckt=28.06.2026|Datum=20.04.2026|Wierk=data.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, souwéi aus Plazen an Häff déi uechter d'Land gezeechent sinn, ouni datt s'an der Lëscht stinn.
Erklärungen zur Lëscht:
* Numm: lëtzebuergeschen Numm, an der Schreifweis vum [[Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch]] (CPLL);
* Altern. Numm: alternativen Numm, wann et ee gëtt;
* Uertschafts-ID:
** Identifikatiounsnummer (ID_CACLR) vun der '''Uertschaft''' aus dem Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen;
** wann et keng Uertschaft ass (also e [[Lieu-dit]] oder en [[Bauerenhaff|Haff]]), da gëtt et keng ID; an deem Fall ass eng 0 agedroen;
** Plazen déi net an der Kadasterlëscht stinn, si mat nKL markéiert;
* Koordinaten: bezéie sech déi Plaz wou den Numm vun der Uertschaft, dem Lieu-dit oder dem Haff op der topographescher Kaart am Moossstaf 1:5.000 agedroen ass.
{{AbcIndex}}
== A ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Aansebuerg]]
|
|00171
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Ansembourg
|Ansemburg
|{{Coor dms1|49|41|56.39|N|6|2|40.33|E}}
|-
|[[Aassel]]
|
|00519
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Assel
|Assel
|{{Coor dms1|49|33|17.39|N|6|19|0.54|E}}
|-
|[[Aasselbuer]]
|
|00176
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn
|Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|55.01|N|5|58|11.86|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|5|17.13|N|5|57|45.41|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Route
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Aasselscheier]]
|
|00151
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Asselscheuer
|Asselscheuer
|{{Coor dms1|49|41|22.87|N|6|10|13.68|E}}
|-
|[[Aessen]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|4.58|N|5|56|33.59|E}}
|-
|[[Äischen]]
|
|00016
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Eischen
|Eischen
|{{Coor dms1|49|41|6.64|N|5|52|24.75|E}}
|-
|[[Äischer]]
|
|00400
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Enscherange
|Enscheringen
|{{Coor dms1|49|59|56.21|N|5|59|31.36|E}}
|-
|[[Akescht (Lieu-dit)|Akescht]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Ackerscheid
|Ackerscheid
|{{Coor dms1|49|58|36.94|N|6|7|29.03|E}}
|-
|[[Ale Bësch|Ale Bësch (um)]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Altenbusch
|{{Coor dms1|49|53|07.5|N|05|57|37.3|E}}
|-
|[[Aleft]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Alf
|Alf
|{{Coor dms1|49|47|49.21|N|6|25|55.44|E}}
|-
|[[Allënster]]
|
|00495
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Altlinster
|Altlinster
|{{Coor dms1|49|43|16.34|N|6|12|49.3|E}}
|-
|[[Allerbuer]]
|
|00198
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Allerborn
|Allerborn
|{{Coor dms1|50|2|11.95|N|5|52|18.61|E}}
|-
|[[Almillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Almillen
|
|{{Coor dms1|50|2|21.9|N|5|56|15.85|E}}
|-
|[[Alrodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Altrodeschhof
|Altrodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|33.89|N|6|22|30.06|E}}
|-
|[[Alschent]]
|
|00391
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Alscheid
|Alscheid
|{{Coor dms1|49|58|14.01|N|6|0|22.41|E}}
|-
|Altréier
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Altwis]]
|
|00532
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Altwies
|Altwies
|{{Coor dms1|49|30|47.87|N|6|15|36.27|E}}
|-
|[[Alzeng]]
|
|00092
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Alzingen
|Alzingen
|{{Coor dms1|49|34|13.87|N|6|9|56.63|E}}
|-
|[[Amber]]
|
|00500
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Imbringen
|Imbringen
|{{Coor dms1|49|42|2.93|N|6|11|25.59|E}}
|-
|[[Val Saint-André|Andreasgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-St-André
|Andreashöhle
|{{Coor dms1|49|37|12.7|N|06|06|05.5|E}}
|-
|[[Angelduerf]]
|
|00279
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Ingeldorf
|Ingeldorf
|{{Coor dms1|49|51|14.71|N|6|8|12.37|E}}
|-
|[[Angelsbierg]]
|
|00135
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Angelsberg
|Angelsberg
|{{Coor dms1|49|45|49.67|N|6|9|23.83|E}}
|-
|[[Antoniushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Antoniushof
|Antoniushof
|{{Coor dms1|50|4|1.72|N|5|56|0.89|E}}
|-
|[[Äsbarrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Aesbarrière
|Aesbarrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Baastenduerf]]
|
|00252
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bastendorf
|Bastendorf
|{{Coor dms1|49|53|26.07|N|6|10|1.91|E}}
|-
|[[Bäerdref]]
|
|00438
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Berdorf
|Berdorf
|{{Coor dms1|49|49|14.96|N|6|21|6.3|E}}
|-
|[[Bakesmillen]]
|Backesmillen
|0
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|Backesmühle
|Backesmühle
|{{Coor dms1|49|50|4.28|N|6|13|16.41|E}}
|-
|[[Bamerdall]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Bamertal
|Bamertal
|{{Coor dms1|49|52|49.36|N|6|9|7.06|E}}
|-
|[[Bamhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bamhaff
|Bamhaff
|{{Coor dms1|49|52|29.59|N|6|3|56.36|E}}
|-
|[[Banzelt]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Banzelt
|Banzelt
|{{Coor dms1|49|40|23.27|N|6|19|38.9|E}}
|-
|[[Bärel]]
|
|00404
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Berlé
|Berl
|{{Coor dms1|49|57|6.29|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Bäreldeng]]
|
|00118
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Bereldange
|Bereldingen
|{{Coor dms1|49|39|14.05|N|6|7|33.19|E}}
|-
|[[Barrage]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Barrage
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bartreng]]
|
|00086
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange
|Bartringen
|{{Coor dms1|49|36|44.21|N|6|2|43.36|E}}
|-
|[[Bartreng-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|03|36|E}}
|-
|[[Baschelt]]
|
|00357
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Baschleiden
|Baschleiden
|{{Coor dms1|49|53|55.06|N|5|49|10.39|E}}
|-
|[[Bauschelt]]
|
|00358
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide
|Bauschleiden
|{{Coor dms1|49|53|17.04|N|5|49|3.25|E}}
|-
|[[Bauschelter Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Moulin
|Bauschleidener Mühle
|{{Coor dms1|49|52|51.77|N|5|47|40.89|E}}
|-
|[[Bech]]
|
|00429
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech
|Bech
|{{Coor dms1|49|45|7.76|N|6|21|33.84|E}}
|-
|[[Becher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech-Moulin
|Bech-Moulin
|{{Coor dms1|49|44|57|N|6|22|2.07|E}}
|-
|[[Bech-Maacher]]
|
|00546
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Bech-Kleinmacher
|Bech-Kleinmacher
|{{Coor dms1|49|31|55.01|N|6|21|1.44|E}}
|-
|[[Beefort]]
|
|00425
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort
|Befort
|{{Coor dms1|49|50|12.56|N|6|17|35.94|E}}
|-
|[[Beeforter Heed]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beforterheide
|Beforterheide
|{{Coor dms1|49|50|45.7|N|6|17|10.7|E}}
|-
|[[Beeforter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort-Château
|Befort-Schloss
|{{Coor dms1|49|50|2.98|N|6|17|3.09|E}}
|-
|[[Beelenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Behlen
|Behlen
|{{Coor dms1|49|43|58.72|N|6|15|16.75|E}}
|-
|[[Beeler]]
|
|00241
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Beiler
|Beiler
|{{Coor dms1|50|9|50.34|N|6|5|30.54|E}}
|-
|[[Beesslek]]
|
|00237
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Hautbellain
|Oberbesslingen
|{{Coor dms1|50|9|21.69|N|5|58|30.41|E}}
|-
|[[Beesten]]<ref name=":0">fréier Uertschaft</ref>
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Beisten
|Beisten
|{{coor dms1|49|48|15|N|06|06|52|E}}
|-
|[[Beetebuerg]]
|
|00044
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Bettembourg
|Bettemburg
|{{Coor dms1|49|31|16.4|N|6|6|20.6|E}}
|-
|[[Beezebierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Beezeberg
|Beezeberg
|{{Coor dms1|49|46|12|N|06|13|52|E}}
|-
|[[Beggen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Beggen
|Beggen
|{{Coor dms1|49|38|40.3|N|6|7|53.45|E}}
|-
|[[Beidler]]
|
|00502
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Beidweiler
|Beidweiler
|{{Coor dms1|49|43|37.07|N|6|18|1.98|E}}
|-
|[[Béigen]]
|
|00185
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boevange/Clervaux
|Bögen
|{{Coor dms1|50|2|45.02|N|5|55|48.85|E}}
|-
|[[Béiwen (Stauséigemeng)|Béiwen]]
|
|00375
|[[Stauséigemeng]]
|Bavigne
|Böwen
|{{Coor dms1|49|55|21.76|N|5|50|57.15|E}}
|-
|[[Béiwen-Atert]]
|
|00129
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Boevange-sur-Attert
|Böwingen/Attert
|{{Coor dms1|49|46|28.25|N|6|1|3.09|E}}
|-
|[[Béiweng]]
|
|00074
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Bivange
|Biwingen
|{{Coor dms1|49|32|39.92|N|6|7|53.27|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|Beler Käsfurt
|kuckt: [[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Bënzelt]]
|
|00242
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Binsfeld
|Binsfeld
|{{Coor dms1|50|7|8.63|N|6|2|18.61|E}}
|-
|[[Bënzert]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Binzrath
|Binzrath
|{{Coor dms1|49|45|10.2|N|6|8|19.24|E}}
|-
|[[Berbuerg]]
|
|00507
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Berbourg
|Berburg
|{{Coor dms1|49|44|0.25|N|6|23|50|E}}
|-
|[[Berbuerger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Ferme de Berbourg
|Berburger Hof
|{{Coor dms1|49|43|6.34|N|6|23|30.03|E}}
|-
|[[Berbuerger Wald]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|Berburgerwald
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschdref]]
|
|00131
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Buschdorf
|Buschdorf
|{{Coor dms1|49|45|8.28|N|6|0|17.77|E}}
|-
|[[Bëschhaus]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Buschhaus
|Buschhaus
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschrued]]
|
|00352
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Buschrodt
|Buschrodt
|{{Coor dms1|49|49|33.85|N|5|55|53.67|E}}
|-
|[[Bëttel]]
|
|00412
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bettel
|Bettel
|{{Coor dms1|49|54|59.87|N|6|13|40.5|E}}
|-
|[[Bettenduerf]]
|
|00256
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bettendorf
|Bettendorf
|{{Coor dms1|49|52|55.21|N|6|13|19.26|E}}
|-
|[[Betteng op der Mess]]
|
|00007
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Bettange-sur-Mess
|Bettingen-Mess
|{{Coor dms1|49|34|33.72|N|5|59|12.24|E}}
|-
|[[Betzder]]
|
|00476
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Betzdorf
|Betzdorf
|{{Coor dms1|49|41|22.33|N|6|20|50.59|E}}
|-
|[[Betzemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
| Betzemillen
| Betzemillen
|{{Coor dms1|49|46|49.76|N|6|1|40.06|E}}
|-
|[[Beyerholz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyerholz
|Beyerholz
|{{Coor dms1|49|36|54|N|06|18|17|E}}
|-
|[[Beyren]]
|
|00489
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyren
|Beyren
|{{Coor dms1|49|37|51.6|N|6|20|19.57|E}}
|-
|[[Bicherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Bücherhof
|Bücherhof
|{{Coor dms1|49|35|19.58|N|6|19|2.76|E}}
|-
|[[Bidscht]]
|
|00368
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Buderscheid
|Büderscheid
|{{Coor dms1|49|56|6.46|N|5|56|16.03|E}}
|-
|[[Biebereg]]
|
|00305
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Bettborn
|Bettborn
|{{Coor dms1|49|47|48.02|N|5|56|31.93|E}}
|-
|[[Biekerech]]
|
|00297
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Beckerich
|Beckerich
|{{Coor dms1|49|43|53.22|N|5|53|12.88|E}}
|-
|[[Bieles]]
|
|00081
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Belvaux
|Beles
|{{Coor dms1|49|30|43.73|N|5|55|59.81|E}}
|-
|[[Bierchem]]
|
|00073
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Berchem
|Berchem
|{{Coor dms1|49|32|17.12|N|6|7|35.08|E}}
|-
|[[Bierden]]
|
|00277
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Burden
|Bürden
|{{Coor dms1|49|52|53.23|N|6|5|39.84|E}}
|-
|[[Biereng (Miersch)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringen
|Beringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Biereng (Diddeleng)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|Burange
|Büringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Bierengerbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringerberg
|Beringerberg
|{{Coor dms1|49|46|13.81|N|6|8|54.84|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Biergem]]
|
|00060
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Bergem
|Bergem
|{{Coor dms1|49|31|28.23|N|6|2|39.42|E}}
|-
|[[Biergerkräiz]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Biergerkräiz
|Biergerkräiz
|{{Coor dms1|49|38|51.34|N|6|5|48.53|E}}
|-
|[[Bierghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Berghaff
|Berghaff
|{{Coor dms1|49|37|45.57|N|6|19|39.93|E}}
|-
|[[Bierkelt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Birkelt
|Birkelt
|{{Coor dms1|49|49|32.93|N|6|22|36.23|E}}
|-
|[[Bierkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birkenhof
|Birkenhof
|{{Coor dms1|49|49|10.44|N|6|7|40.53|E}}
|-
|[[Biermereng]]
|
|00523
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Burmerange
|Bürmeringen
|{{Coor dms1|49|29|13.53|N|6|19|27.72|E}}
|-
|[[Bierschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Berschbach
|Berschbach
|{{Coor dms1|49|44|48.84|N|6|6|48.1|E}}
|-
|[[Biertreng]]
|
|00295
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birtrange
|Birtringen
|{{Coor dms1|49|49|33.87|N|6|5|18.88|E}}
|-
|[[Biff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Biff
|Biff
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bigelbaach]]
|
|00291
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Bigelbach
|Bigelbach
|{{Coor dms1|49|51|34.19|N|6|17|1.16|E}}
|-
|[[Biissen]]
|
|00127
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen
|Bissen
|{{Coor dms1|49|47|12.54|N|6|4|12.57|E}}
|-
|[[Biisser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen-Moulin
|Bissener Mühle
|{{Coor dms1|49|47|39.67|N|6|4|25.61|E}}
|-
|[[Bildgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bildgeshaff
|Bildgeshaff
|{{Coor dms1|49|53|22.2|N|6|13|22.89|E}}
|-
|[[Bill]]
|
|00553
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bill
|Bill
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|2|22|E}}
|-
|[[Bilschdref]]
|
|00316
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bilsdorf
|Bilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|26.95|N|5|49|18.36|E}}
|-
|[[Bireler Gronn]]
|Birelergronn
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|19|N|06|13|01|E}}
|-
|[[Bireler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| Birelerhaff
| Birelerhaff
|{{Coor dms1|49|37|24.61|N|6|12|50.31|E}}
|-
|[[Birendall]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Berenthal
|Berenthal
|{{Coor dms1|49|38|24.71|N|6|2|12.3|E}}
|-
|[[Biwels]]
|
|00417
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Bivels
|Bivels
|{{Coor dms1|49|57|34.75|N|6|11|22.88|E}}
|-
|[[Biwer]]
|
|00480
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwer
|Biwer
|{{Coor dms1|49|42|21.88|N|6|22|28.93|E}}
|-
|[[Biwerbaach]]
|
|00481
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwerbach
|Biwerbach
|{{Coor dms1|49|42|33.59|N|6|22|4.48|E}}
|-
|[[Biwesch]]
|
|00234
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Biwisch
|Biwisch
|{{Coor dms1|50|7|6.37|N|5|58|49.12|E}}
|-
|[[Blaaschent]]
|
|00152
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Blaschette
|Blascheid
|{{Coor dms1|49|42|3.87|N|6|10|15.33|E}}
|-
|[[Bleesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bleesbruck
|Bleesbrück
|{{Coor dms1|49|52|21.42|N|6|11|28.14|E}}
|-
|[[Bleesmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bleesmillen
|Bleesmillen
|{{Coor dms1|49|52|29|N|6|11|14.42|E}}
|-
|[[Bloebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|20.27|N|6|15|7.87|E}}
|-
|[[Bloen Eck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|36.9|N|6|10|56.8|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00430
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Blumenthal
|Blumenthal
|{{Coor dms1|49|44|41.96|N|6|15|55.94|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00506
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|37.65|N|6|16|5.47|E}}
|-
|[[Bockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|5|43.27|N|6|1|9.41|E}}
|-
|[[Bohey]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Bohey
|Bohey
|{{Coor dms1|49|58|30.5|N|05|50|39.2|E}}
|-
|[[Bollenduerfer Bréck]]
|
|00439
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Bollendorf-Pont
|Bollendorfer-Brücke
|{{Coor dms1|49|51|0.85|N|6|21|9.76|E}}
|-
|[[Bomecht]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bomicht
|
|{{Coor dms1|49|33|30.7|N|5|53|30.58|E}}
|-
|[[Bomillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|58.35|N|6|15|0.41|E}}
|-
|[[Bommel (Esch-Sauer)|Bommel]]
|
|00549
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bonnal
|Bonnal
|{{Coor dms1|49|54|8.1|N|5|53|18.29|E}}
|-
|[[Bommelscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Bommelscheuer
|{{Coor dms1|49|34|12.34|N|5|55|46.72|E}}
|-
|[[Boufer]]
|Bouferdeng
|00153
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Bofferdange
|Bofferdingen"
|{{Coor dms1|49|41|21.3|N|6|8|46.87|E}}
|-
|[[Bouferterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|53.07|N|6|0|9.86|E}}
|-
|[[Boukels (Géisdref)|Boukels]]
|
|00367
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|49|55|26.21|N|5|59|45.32|E}}
|-
|[[Buckels|Boukels]]
|Buckels
|00220
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|50|0|44.25|N|6|3|10.47|E}}
|-
|[[Boukelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz-Moulin
|Bockholtzermühle
|{{Coor dms1|49|55|32.38|N|6|0|25.46|E}}
|-
|[[Bouneweg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Bonnevoie
|Bonneweg
|{{Coor dms1|49|35|46.46|N|6|8|11.56|E}}
|-
|[[Bous]]
|
|00520
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Bous
|Bous
|{{Coor dms1|49|33|22.36|N|6|19|39.32|E}}
|-
|[[Boxer]]
|
|00177
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boxhorn
|Boxhorn
|{{Coor dms1|50|5|1.1|N|5|59|14.1|E}}
|-
|[[Brameschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Brameschhof
|Brameschhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|6|2|51.58|E}}
|-
|[[Bramillen]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|12.63|N|6|4|57.88|E}}
|-
|[[Branebuerg]]
|
|00253
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Brandenbourg
|Brandenburg
|{{Coor dms1|49|54|43.56|N|6|8|5.02|E}}
|-
|[[Brattert]]
|
|00351
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Brattert
|Brattert
|{{Coor dms1|49|51|19.11|N|5|54|12.73|E}}
|-
|[[Breedelt]]
|
|00243
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Breidfeld
|Breidfeld
|{{Coor dms1|50|7|22.41|N|6|3|48.08|E}}
|-
|[[Bréim (Munneref)|Bréim]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Maison Brehm
|Brehm
|{{Coor dms1|49|31|28.32|N|6|16|32.33|E}}
|-
|[[Breinert]]
|
|00484
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinert
|Breinert
|{{Coor dms1|49|42|45.22|N|6|20|31.23|E}}
|-
|[[Breinertknupp]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinertknupp
|Breinertknupp
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Distillerie
|Brennerei
|{{Coor dms1|49|38|45|N|06|10|00|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Stad Lëtzebuerg)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Bricherhof
|{{Coor dms1|49|37|32.31|N|6|9|51.59|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Mutfert)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Bricher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch-Moulin
|Brouchermühle
|{{Coor dms1|49|44|9.72|N|6|0|30.1|E}}
|-
|[[Brichermillen (Mutfert)|Brichermillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Brüchermühle
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Briddel]]
|
|00029
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Bridel
|Bridel
|{{Coor dms1|49|39|30.63|N|6|4|50.23|E}}
|-
|[[Brongeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|31.42|N|6|5|50.82|E}}
|-
|[[Brosiushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|21.31|N|6|3|51.75|E}}
|-
|[[Brouderbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Broderbour
|Broderbour
|{{Coor dms1|49|51|9.8|N|6|11|13.79|E}}
|-
|[[Bruch (Biwer)|Bruch]]
|
|00485
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|43|40.61|N|6|20|27.44|E}}
|-
|[[Bruch (Miersch)|Bruch]]
|
|00130
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|6|1|11.35|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Iermsdref)|Brücherhaff]]
|Bricherhaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|9.68|N|6|11|55.5|E}}
|-
|[[Bricherheck|Brücherheck]]
|Bricherheck
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|50.85|N|6|11|38.03|E}}
|-
|[[Bruechtebaach]]
|
|00199
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Brachtenbach
|Brachtenbach
|{{Coor dms1|50|1|18.74|N|5|54|47.83|E}}
|-
|[[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Buchholz
|Buchholz
|{{Coor dms1|49|39|45.8|N|6|21|56.95|E}}
|-
|[[Buchholzer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|5.99|N|6|14|12.19|E}}
|-
|[[Buddeler]]
|
|00482
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudler
|Budler
|{{Coor dms1|49|43|21.87|N|6|21|23.34|E}}
|-
|[[Buddelerbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudlerbach
|Budlerbach
|{{Coor dms1|49|43|5.33|N|6|21|5.05|E}}
|-
|[[Buer (Helperknapp)|Buer]]
|
|00172
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bour
|Bour
|{{Coor dms1|49|41|57.01|N|6|0|57.63|E}}
|-
|[[Buerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|16.1|N|6|30|35.64|E}}
|-
|[[Buerfelt]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bourgfried
|Burgfrid
|{{Coor dms1|49|53|58.14|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Schlass Buerglënster|Buerg]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster-Château
|
|{{Coor dms1|49|42|9.63|N|6|13|2.41|E}}
|-
|[[Buerghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|17.41|N|6|6|50.72|E}}
|-
|[[Buerglënster]]
|
|00496
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster
|Burglinster
|{{Coor dms1|49|42|24.33|N|6|12|54.94|E}}
|-
|[[Buerschdref]]
|
|00455
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Boursdorf
|Boursdorf
|{{Coor dms1|49|45|52.99|N|6|28|52.34|E}}
|-
|[[Buerschent]]
|
|00260
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid
|Burscheid
|{{Coor dms1|49|54|35.34|N|6|3|39.1|E}}
|-
|[[Buerschter Millen]]
|
|00261
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid-Moulin
|Burscheidermühle
|{{Coor dms1|49|54|42.35|N|6|5|15.57|E}}
|-
|[[Buerschter Plage]]
|
|00554
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Buerschter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Bungeref]]
|
|00315
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville
|Bondorf
|{{Coor dms1|49|51|0.15|N|5|47|43.9|E}}
|-
|[[Bungerëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Moulin
|Bondorfer Mühle
|{{Coor dms1|49|52|12.66|N|5|47|56.31|E}}
|-
|[[Bur (Rouspert-Mompech)|Bur]]
|
|00454
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born
|Born
|{{Coor dms1|49|45|35.89|N|6|30|38.9|E}}
|-
|[[Butschebuerg]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|
|Budersberg
|{{Coor dms1|49|29|29.4|N|6|4|12.74|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== C ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Café Halte|Café Halt]]
|Café Halte, Eschweiler-Halte
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Café Halte
|
|{{Coor dms1|49|59|7.78|N|5|57|28.4|E}}
|-
|[[Cap]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Cap
|Cap
|{{Coor dms1|49|38|43.27|N|5|58|49.48|E}}
|-
|[[Capellen]]
|
|00031
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen
|Capellen
|{{Coor dms1|49|38|34.16|N|5|59|17.88|E}}
|-
|[[Capellen-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen-Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Chrëschtnech]]
|
|00467
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Christnach
|Christnach
|{{Coor dms1|49|47|18.42|N|6|16|8.35|E}}
|-
|[[Clairefontaine (Bettenduerf)|Clairefontaine]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Clairefontaine
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Clausen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Clausen
|Clausen
|{{Coor dms1|49|36|53.1|N|6|8|22.82|E}}
|-
|[[Clemenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
| Clemenshof
|Clemenshof
|{{Coor dms1|49|50|37.53|N|6|9|34.48|E}}
|-
|[[Clierf]]
|
|00204
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux
| Klerf
|{{Coor dms1|50|3|22.48|N|6|1|31.66|E}}
|-
|[[Schlass Clierf|Clierfer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux-Château
|
|{{Coor dms1|50|3|16.02|N|6|1|47.76|E}}
|-
|[[Cloche d'or|Cloche d'Or]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Cloche d'Or
|Cloche d'Or
|{{Coor dms1|49|34|53.38|N|6|6|59.31|E}}
|-
|[[Clooshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Cloos
|Clooshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Closbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Closbierg
|Closbierg
|{{Coor dms1|49|50|31.68|N|6|19|4.93|E}}
|-
|[[Closdellt]]
|
|00562
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Closdellt
|Closdellt
|{{Coor dms1|49|54|6|N|6|7|18.3|E}}
|-
|[[Colmer]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmer
|Colmer
|{{Coor dms1|49|48|33.3|N|6|5|52.43|E}}
|-
|[[Colmer Bréck]]
|
|00573
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Pont
|Colmar-Pont
|{{Coor dms1|49|48|55.66|N|6|5|58.42|E}}
|-
|[[Colmer Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Berg-Halte
|Colmar-Berg-Halte
|{{Coor dms1|49|48|55.61|N|6|6|9.56|E}}
|-
|[[Colmer-Bierg]]
|
|00124
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmar-Berg
|Colmar-Berg
|{{Coor dms1|49|48|39.99|N|6|5|27.47|E}}
|-
|[[Colmeschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Colmeschmühle
|{{Coor dms1|49|42|13.7|N|06|07|05.2|E}}
|-
|[[Conter]]
|
|00088
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Contern
|Conter
|{{Coor dms1|49|35|7.5|N|6|13|51.76|E}}
|-
|[[Cornelysmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cornelysmillen
|Cornelysmillen
|{{Coor dms1|50|7|53.85|N|5|59|29.46|E}}
|-
|[[Créispent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Crispent
|Crispent
|{{Coor dms1|49|47|13|N|06|21|23|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== D ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Dauschkaul (Lëtzebuerg)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|27.90|N|06|09|07.90|E}}
|-
|[[Dauschkaul (Luerenzweiler)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|01.00|N|6|08|49.20|E}}
|-
|Déckt
|kuckt: [[Houschter Déckt]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Deewelt]]
|
|00187
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Deiffelt
|Deiffelt
|{{Coor dms1|50|3|55.4|N|5|57|40.07|E}}
|-
|[[Déierbech]]
|
|00200
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Derenbach
|Derenbach
|{{Coor dms1|50|0|48.7|N|5|53|23.61|E}}
|-
|[[Déifferdeng]]
|
|00048
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Differdange
|Differdingen
|{{Coor dms1|49|31|15.12|N|5|53|34.03|E}}
|-
|[[Déiljen]]
|
|00426
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Dillingen
|Dillingen
|{{Coor dms1|49|51|11.76|N|6|18|53.39|E}}
|-
|[[Deisermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Deysermühle
|Deysermühle
|{{Coor dms1|49|39|50.44|N|6|25|23.76|E}}
|-
|[[Dellen]]
|
|00328
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|Dellen
|Dellen
|{{Coor dms1|49|51|32.22|N|5|57|39.88|E}}
|-
|[[Dénkert]]
|
|nKL
|[[Stauséigemeng]]
|Dunkrodt
|Dünkrodt
|{{Coor dms1|49|55|21.27|N|05|52|34.49|E}}
|-
|[[Dippech]]
|
|00008
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach
|
|{{Coor dms1|49|35|9.14|N|5|58|56.92|E}}
|-
|[[Dippecher Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach-Gare
|
|{{Coor dms1|49|34|19.94|N|5|59|40.01|E}}
|-
|[[Direndall]]
|
|00589
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|Dürrenthal
|{{Coor dms1|49|41|22.48|N|6|5|23.66|E}}
|-
|[[Dol]]
|
|00369
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Dahl
|Dahl
|{{Coor dms1|49|56|5.64|N|5|58|51.33|E}}
|-
|[[Dolebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Dolenberg
|Dolenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dondel]]
|
|00019
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Dondelange
|Dondelingen
|{{Coor dms1|49|41|15.23|N|6|1|55.98|E}}
|-
|[[Donkels]]
|
|00405
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Doncols
|Donkols
|{{Coor dms1|49|58|14.33|N|5|50|23.45|E}}
|-
|[[Doosber Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dasbourg-Pont
|
|{{Coor dms1|50|2|54.54|N|6|7|28.8|E}}
|-
|[[Douschterterhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Ferme Dostert
|Dosterthof
|{{Coor dms1|49|47|59|N|06|19|35|E}}
|-
|[[Dräibraken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Troisbaraques
|Dreibaracken
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dräibuer]]
|
|00514
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Dreiborn
|Dreiborn
|{{Coor dms1|49|37|14.26|N|6|23|37.87|E}}
|-
|[[Draufelt]]
|
|00228
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Drauffelt
|Druffelt
|{{Coor dms1|50|1|0.51|N|6|0|9.9|E}}
|-
|[[Drénkelt]]
|
|00235
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Drinklange
|Drinklingen
|{{Coor dms1|50|7|57.12|N|6|0|58.17|E}}
|-
|[[Dudderhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Duderhof
|Duderhof
|{{Coor dms1|49|38|44.97|N|6|6|50.19|E}}
|-
|[[Duelem (Garnech)|Duelem]]
|
|00526
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Dahlem
|Dahlem
|{{Coor dms1|49|36|1.52|N|5|56|33.3|E}}
|-
|[[Duelem (Réimech)|Duelem]]
|
|00012
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Dalheim
|Dalheim
|{{Coor dms1|49|32|36.91|N|6|15|49.95|E}}
|-
|[[Duerscht]]
|
|00221
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dorscheid
|Dorscheid
|{{Coor dms1|50|2|5.55|N|6|4|19.11|E}}
|-
|[[Duerschter Haischen]]
|Duerschterhaischen
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Dorscheiderhäuschen
|{{Coor dms1|50|2|20.62|N|6|4|36.92|E}}
|-
|[[Dummeldeng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Dommeldange
|Dommeldingen
|{{Coor dms1|49|38|2.2|N|6|8|1.85|E}}
|-
|[[Dumongshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Ferme Dumont
|Dumontshof
|{{Coor dms1|49|31|0.44|N|6|1|1.25|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== E ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Eich
|Eich
|{{Coor dms1|49|37|43.33|N|6|7|42.58|E}}
|-
|[[Eechelbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Eichelbour
|
|{{Coor dms1|49|48|7.35|N|6|11|6.91|E}}
|-
|[[Eesbech]]
|
|00559
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Eisenbach
|Eisenbach
|{{Coor dms1|50|0|29.02|N|6|8|36.13|E}}
|-
|[[Ënnereesbech|Eesbech]]
|Ënnereesbech
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Untereisenbach
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|49|59|59.01|N|6|8|33.03|E}}
|-
|[[Eescheler]]
|
|00503
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|42|59.22|N|6|18|46.5|E}}
|-
|[[Eeschpelt]]
|
|00381
|[[Stauséigemeng]]
|Tarchamps
|Ischpelt
|{{Coor dms1|49|56|58.21|N|5|47|54.03|E}}
|-
|[[Eesebuer]]
|
|00497
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eisenborn
|Eisenborn
|{{Coor dms1|49|41|31.86|N|6|10|58.39|E}}
|-
|[[Eeselbuer]]
|
|00205
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Eselborn
|Eselborn
|{{Coor dms1|50|3|41.39|N|6|0|23.08|E}}
|-
|[[Éileng]]
|
|00067
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Ehlange
|Ehlingen
|{{Coor dms1|49|32|47.72|N|6|1|9.78|E}}
|-
|[[Éilereng]]
|
|00082
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Ehlerange
|Ehleringen
|{{Coor dms1|49|31|29.42|N|5|57|55.3|E}}
|-
|[[Éimereng]]
|
|00525
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Emerange
|Emeringen
|{{Coor dms1|49|29|21.28|N|6|17|24.32|E}}
|-
|[[Éimeschbaach (Lieu-dit)|Éimeschbaach]]
|Éimeschbaach-Aasselbuer, Éimeschbaach-Stackem
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Emeschbach-Asselborn
|Emeschbach-Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|34.45|N|5|57|11.52|E}}
|-
|[[Éinen]]
|
|00515
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ehnen
|Ehnen
|{{Coor dms1|49|36|4.25|N|6|23|6.27|E}}
|-
|[[Éischt]]
|
|00317
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Eschette
|Escheid
|{{Coor dms1|49|49|22.89|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Éiter]]
|
|00091
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange
|Ötringen
|{{Coor dms1|49|35|58.73|N|6|15|44.08|E}}
|-
|[[Éiter Millen]]
|Éitermillen
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange-Moulin
|Oetrange-Moulin
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]]
|
|00311
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Ell
|Ell
|{{Coor dms1|49|45|50.63|N|5|51|13.88|E}}
|-
|[[Elleng]]
|
|00533
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange
|Ellingen
|{{Coor dms1|49|31|16.7|N|6|18|2.35|E}}
|-
|[[Ellenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|30|58.69|N|6|18|8.71|E}}
|-
|[[Ëlwen]]
|
|00239
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Troisvierges
|Ulflingen
|{{Coor dms1|50|7|14.05|N|5|59|35.95|E}}
|-
|[[Elweng]]
|
|00524
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|30|24.98|N|6|18|49.33|E}}
|-
|[[Elz]]
|
|00332
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Eltz
|Eltz
|{{Coor dms1|49|46|38.74|N|5|53|41.12|E}}
|-
|[[Emeringerhaff]]
|Éimeréngerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|Emeringerhof
|Emeringerhof
|{{Coor dms1|49|32|22.23|N|6|19|30.32|E}}
|-
|[[Engelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Engelshof
|Engelshof
|{{Coor dms1|49|40|31.34|N|6|15|27|E}}
|-
|[[Ënner Fooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterfoos
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnereesbech]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|50|00|05|N|06|08|38|E}}
|-
|[[Ënnerherel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterherel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnerschlënner]]
|
|00287
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Unterschlinder
|Unterschlinder
|{{Coor dms1|49|56|6.06|N|6|4|10.19|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Lenneng)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Untere Mühle
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Wal)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënsber]]
|
|00394
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Insenborn
|Insenborn
|{{Coor dms1|49|53|57.61|N|5|53|1.72|E}}
|-
|[[Enteschbaach]]
|
|00564
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Enteschbach
|
|{{Coor dms1|49|54|44.44|N|6|6|50.14|E}}
|-
|[[Eppelduerf]]
|
|00272
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Eppeldorf
|Eppeldorf
|{{Coor dms1|49|50|38.67|N|6|14|44.89|E}}
|-
|[[Eschduerf]]
|
|00384
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Eschdorf
|Eschdorf
|{{Coor dms1|49|53|12.14|N|5|55|45.7|E}}
|-
|[[Esch-Sauer]]
|
|00361
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-sur-Sûre
|Esch-Sauer
|{{Coor dms1|49|54|38.52|N|5|56|15.94|E}}
|-
|[[Esch-Tunnel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-Tunnel
|Esch-Tunnel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Esch-Uelzecht]]
|
|00053
|[[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|Esch-sur-Alzette
|Esch-Alzette
|{{Coor dms1|49|29|49.52|N|5|58|44.41|E}}
|-
|[[Eschweiler (Wolz)|Eschweiler]]
|
|00364
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|59|51.45|N|5|56|40.71|E}}
|-
|Eschweiler-Halte
|kuckt: [[Café Halte]]
|nKL
|
|
|
|
|-
|[[Essen]]
|
|00159
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Essingen
|Essingen
|{{Coor dms1|49|46|46.1|N|6|6|53.67|E}}
|-
|[[Ettelbréck]]
|
|00280
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Ettelbruck
|Ettelbrück
|{{Coor dms1|49|50|59.39|N|6|6|20.06|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== F ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Fausermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Fausermuehle
|Fausermühle
|{{Coor dms1|49|42|24.39|N|6|27|37.88|E}}
|-
|[[Feelener Hecken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Feulenerhecken
|
|{{Coor dms1|49|52|22.48|N|05|59|52.29|E}}
|-
|[[Féischterbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Féischterbierg
|Féischterbierg
|{{Coor dms1|49|54|57.21|N|6|3|53.44|E}}
|-
|[[Féischterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Fischeiderhof
|
|{{Coor dms1|49|55|14.11|N|6|4|0.47|E}}
|-
|[[Féitsch]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Féitsch
|Féitsch
|{{Coor dms1|50|2|10|N|5|53|6.66|E}}
|-
|[[Féiz]]
|
|00061
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Foetz
|Foetz
|{{Coor dms1|49|31|32.6|N|6|0|25.9|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Äischen)|Felleschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Felleschmühle
|
|{{Coor dms1|49|41|32.34|N|5|52|51.24|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Réiden op der Atert)|Felleschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fëlschdref]]
|
|00527
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Filsdorf
|Filsdorf
|{{Coor dms1|49|32|9.21|N|6|14|49.47|E}}
|-
|[[Féngeg]]
|
|00006
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Fingig
|Fingig
|{{Coor dms1|49|36|8.14|N|5|53|54.5|E}}
|-
|[[Fennbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Fennberg
|
|{{Coor dms1|50|0|13|N|6|4|45|E}}
|-
|[[Fenneng]]
|
|00045
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Fennange
|Fenningen
|{{Coor dms1|49|31|13.84|N|6|4|38.43|E}}
|-
|[[Fënsterdall]]
|
|00132
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthal
|
|{{Coor dms1|49|45|26.44|N|6|2|28.86|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Finsterthalerhof
|
|{{Coor dms1|49|45|34.8|N|06|02|28.6|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Héicht]]
|
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthalerhöhe
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fënsterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|44.52|N|5|54|23.7|E}}
|-
|[[Fenteng]]
|
|00093
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Fentange
|Fentingen
|{{Coor dms1|49|33|55.32|N|6|9|2.79|E}}
|-
|[[Fënz]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|2|1.06|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Fëschbech (Hengescht)|Fëschbech]]
|
|00212
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|50|4|32.91|N|6|4|10.97|E}}
|-
|[[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]]
|
|00136
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|49|44|46.15|N|6|11|26.17|E}}
|-
|[[Fëschbecher Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fischbacherhof
|
|{{Coor dms1|49|55|0.7|N|6|8|55.59|E}}
|-
|Fëschbech-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Fetschebuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenbour
|
|{{Coor dms1|49|36|52|N|06|09|48|E}}
|-
|[[Fetschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenhof
|
|{{Coor dms1|49|36|50.62|N|6|9|30.52|E}}
|-
|[[Fiels]]
|
|00146
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Larochette
|Fels
|{{Coor dms1|49|47|0.63|N|6|13|20.56|E}}
|-
|[[Fielsbuch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsbuch
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fielsmillen (Iechternach)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Fielsmillen (Mäertert)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Buerg Fiels|Fielsser Schlass]]
|
|0
|Fiels
|Larochette-Château
|
|{{Coor dms1|49|47|7.73|N|6|13|2.72|E}}
|-
|[[Fiertgeshaff]]
|Firtgeshaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
| Firtgeshaff
| Firtgeshaff
|{{Coor dms1|49|49|0.01|N|6|14|5.01|E}}
|-
|[[Findel]]
|
|00108
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Findel
|Findel
|{{Coor dms1|49|37|41.84|N|6|12|5.88|E}}
|-
|[[Findelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Findelshof
|
|{{Coor dms1|49|35|36.12|N|6|1|57.77|E}}
|-
|[[Flatzbuer]]
|
|00318
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Flatzbour
|{{Coor dms1|49|50|7.8|N|5|47|19.68|E}}
|-
|[[Fléckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|{{Coor dms1|49|49|4.7|N|6|16|16.63|E}}
|-
|[[Fléiber (Bauschelt)|Fléiber]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|53|54.25|N|5|48|46.45|E}}
|-
|[[Fléiber (Buerschent)|Fléiber]]
|
|00262
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|54|37.79|N|6|6|21.18|E}}
|-
|[[Fluessweiler]]
|
|00490
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Flaxweiler
|Flaxweiler
|{{Coor dms1|49|39|54.1|N|6|20|48.42|E}}
|-
|[[Fluchhafe Lëtzebuerg|Flughafen]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Aéroport de Luxembourg
|
|{{Coor dms1|49|37|56.32|N|6|13|0.8|E}}
|-
|[[Fockemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fockemillen
|Fockemillen
|{{Coor dms1|49|40|45.44|N|5|56|48.45|E}}
|-
|[[Folkendeng]]
|
|00274
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Folkendange
|Folkendingen
|{{Coor dms1|49|50|33.7|N|6|12|2.57|E}}
|-
|[[Follmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Follmühle
|
|{{Coor dms1|49|47|46.11|N|6|13|16.11|E}}
|-
|[[Folscht]]
|
|00319
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Folschette
|Folscheid
|{{Coor dms1|49|48|48.81|N|5|52|13.16|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond-de-Gras
|
|{{Coor dms1|49|32|3.81|N|5|51|38.52|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|nKL
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Fond-de-Gras
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fossenhaff]]
|Fossen
|00575
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fossenhof
| Fossenhof
|{{Coor dms1|50|6|48.12|N|6|5|30.17|E}}
|-
|[[Foussheck]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Fousheck
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fransousegronn]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Franzosengrund
|
|{{Coor dms1|49|38|35|N|6|11|17|O}}
|-
|[[Frantzemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Frantzenmühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fraschtenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Frastenhof
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Freckeisen]]
|
|00468
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Freckeisen
|Freckeisen
|{{Coor dms1|49|48|3.21|N|6|15|29.99|E}}
|-
|[[Fréiresmillen]]
|
|0
|Kiischpelt
|
|Freresmühle
|{{Coor dms1|50|0|38.6|N|6|0|6.51|E}}
|-
|[[Fréiseng]]
|
|00055
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Frisange
|Frisingen
|{{Coor dms1|49|31|0.88|N|6|11|11.31|E}}
|-
|[[Fréngerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Froehnerhof
|
|{{Coor dms1|49|55|3.45|N|6|9|16.19|E}}
|-
|[[Fridbësch]]
|
|00555
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Friedbusch
|
|{{Coor dms1|49|57|1.04|N|6|3|24.03|E}}
|-
|[[Fridhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Friedhof
|
|{{Coor dms1|49|53|23.17|N|6|8|3.88|E}}
|-
|[[Frombuerg]]
| Frombuerger Haff
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Fromburgerhof
|{{Coor dms1|49|46|48.8|N|6|24|34.28|E}}
|-
|[[Froumillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Frohmühle
|
|{{Coor dms1|49|29|41.43|N|6|17|12.35|E}}
|-
|[[Fulsbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fulsberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Furels]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Fuhrels
|
|{{Coor dms1|49|45|43.45|N|6|13|53.5|E}}
|-
|[[Furen]]
|
|00413
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fouhren
|Fouhren
|{{Coor dms1|49|54|46.51|N|6|12|0.84|E}}
|-
|[[Fuussbann]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fousbann
|
|{{Coor dms1|49|31|10.86|N|5|54|3.69|E}}
|-
|[[Fuussekaul]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fuussekaul
|Fuussekaul
|{{Coor dms1|49|52|44.21|N|5|59|20.1|E}}
|-
|[[Fuusswiss]]
|
|0
|Feelen
|Fuusswiss
|Fuusswiss
|{{Coor dms1|49|52|22.24|N|5|59|50.28|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== G ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Gaaschtmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Gaaschtmühle
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|2|42.63|E}}
|-
|[[Gaasperech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Gasperich
|Gasperich
|{{Coor dms1|49|35|26.21|N|6|7|19.44|E}}
|-
|[[Gadderscheier]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|Gadderscheuer
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gäichel (Lëtzebuerg)|Gäichel]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Gaichel
|Gaichel
|{{Coor dms1|49|41|34.34|N|5|52|10.96|E}}
|-
|[[Gantebeensmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|
|Gantenbeinsmühle
|{{Coor dms1|49|36|16.28|N|6|10|7.09|E}}
|-
|[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
|Garer Quartier
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|2.28|N|6|8|2.23|E}}
|-
|[[Garnech]]
|
|00013
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Garnich
|Garnich
|{{Coor dms1|49|37|4.28|N|5|57|9.42|E}}
|-
|[[Géidgen]]
|
|00236
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange
|Gödingen
|{{Coor dms1|50|9|1.01|N|6|0|39.99|E}}
|-
|[[Géidger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|8|35.75|N|6|0|49.84|E}}
|-
|[[Geierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|59|39.34|N|6|5|13.17|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Bech)|Geieschhaff]]
|
|00431
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|45|58.03|N|6|23|19.62|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Konstem)|Geieschhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|59|38,9|N|06|05|17,6|E}}
|-
|[[Géisdref]]
|
|00371
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Goesdorf
|Goesdorf
|{{Coor dms1|49|55|17.31|N|5|57|48.8|E}}
|-
|[[Geismillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bierg|Bierg]]
|
|Geismühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëlt]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Goeldt-Hostert
|
|{{Coor dms1|49|49|18.75|N|5|51|11.89|E}}
|-
|[[Gemener Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Jemenerhof
|Jemenerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gerardshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Gérardshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëtzen]]
|
|00026
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goetzingen
|Goetzingen
|{{Coor dms1|49|39|37.57|N|5|58|43.84|E}}
|-
|[[Giewel (Käerch)|Giewel]]
|
|00025
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goeblange
|
|{{Coor dms1|49|40|5.89|N|5|58|1.59|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00263
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00370
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giischt]]
|
|00461
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Girst
|Girst
|{{Coor dms1|49|46|25.62|N|6|30|0.57|E}}
|-
|[[Giischterklaus]]
|
|00462
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Girsterklaus
|{{Coor dms1|49|47|6.59|N|6|29|50.25|E}}
|-
|[[Gillenshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|20.33|N|6|14|7.91|E}}
|-
|[[Gilcher]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Gilcher
|Gilcher
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gilsdref]]
|
|00258
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Gilsdorf
|Gilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|53.69|N|6|11|1.09|E}}
|-
|[[Giwenech]]
|
|00456
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Givenich
|Givenich
|{{Coor dms1|49|44|48.81|N|6|28|52.58|E}}
|-
|[[Goeberhaff]]
|Goberhaff
|nKL
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|Goberhof
|{{Coor dms1|49|51|30.1|N|6|16|5.53|E}}
|-
|[[Gondel (Waldbriedemes)|Gondel]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Gondelange
|
|{{Coor dms1|49|33|1.2|N|6|16|44.43|E}}
|-
|[[Gonnereng]]
|
|00504
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Gonderange
|Gonderingen
|{{Coor dms1|49|41|46.23|N|6|14|52.81|E}}
|-
|[[Gouschteng]]
|
|00491
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|
|Gostingen
|{{Coor dms1|49|37|19.42|N|6|21|27.26|E}}
|-
|[[Gousseldeng]]
|
|00148
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Gosseldange
|
|{{Coor dms1|49|43|42.33|N|6|6|56.31|E}}
|-
|[[Gräisch]]
|
|00035
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Greisch
|Greisch
|{{Coor dms1|49|42|34.6|N|5|59|7.26|E}}
|-
|[[Grandsen]]
|
|00213
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Grindhausen
|{{Coor dms1|50|5|1.36|N|6|3|37.17|E}}
|-
|[[Grass]]
|
|00039
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Grass
|Grass
|{{Coor dms1|49|37|52.28|N|5|53|23.48|E}}
|-
|[[Grassbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Grassenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gréiweknapp]]
|
|00133
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Grevenknapp
|Grevenknapp
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|1|54.02|E}}
|-
|[[Greiweldeng]]
|
|00539
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Greiveldange
|Greiweldingen
|{{Coor dms1|49|35|5.24|N|6|21|37.25|E}}
|-
|[[Gréiwels]]
|
|00353
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Grevels
|
|{{Coor dms1|49|51|3.25|N|5|54|54.62|E}}
|-
|[[Gréiwelscheier]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Grevelscheuer
|{{Coor dms1|49|37|36.88|N|6|11|37.46|O}}
|-
|[[Gréiwelsser Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Grevels-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|35|47.45|N|6|3|0.23|E}}
|-
|[[Gréiwelsser Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|56.52|N|6|2|33.27|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher]]
|
|00494
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|Grevenmacher
|Grevenmacher
|{{Coor dms1|49|40|48.98|N|6|26|13.95|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Grevenmacherberg
|{{Coor dms1|49|40|25.76|N|06|23|29.44|E}}
|-
|[[Gréiwemillen]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Grevenmühle
|{{Coor dms1|49|40|56.7|N|05|56|33.1|E}}
|-
|[[Grëmmelescht]]
|
|00406
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid
|Grümelscheid
|{{Coor dms1|49|59|3.48|N|5|52|29|E}}
|-
|[[Grëmmeleschter Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Grenzen]]
|
|00281
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Grentzingen
|{{Coor dms1|49|49|48.86|N|6|5|21.56|E}}
|-
|[[Gréiwenhaff|Grewenhaff]]
|Gréiewenhaff
|
|Ärenzdall
|
|
|{{Coor dms1|49|49|25|N|6|14|43.82|E}}
|-
|[[Groesteen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Grauenstein
|{{Coor dms1|49|56|49.7|N|6|8|45.11|E}}
|-
|[[Grohans]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|31.6|N|06|10|35.4|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00436
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|29.04|N|6|17|4.06|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00499
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|19.5|N|6|17|6.71|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00427
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00440
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|49|40.69|N|6|19|48.47|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00469
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff-Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof-Château
|
|{{Coor dms1|49|49|6.38|N|6|19|15.27|E}}
|-
|[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
|Stadgronn
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Grund
|{{Coor dms1|49|36|25.95|N|6|8|16.76|E}}
|-
|[[Grooljen]]
|
|00418
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Gralingen
|{{Coor dms1|49|56|12.58|N|6|6|3.46|E}}
|-
|[[Groussbéiwen]]
|Groussbéiweng
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Grand-Bevange
|Großbivingen
|{{Coor dms1|49|36|05.6|N|05|55|52.3|E}}
|-
|[[Groussbus]]
|
|00330
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grosbous
|Grosbous
|{{Coor dms1|49|49|43.29|N|5|58|6.82|E}}
|-
|[[Guddelt]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Goudelt
|
|{{Coor dms1|49|46|46.43|N|6|10|56.24|E}}
|-
|[[Guedber]]
|
|00498
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Godbrange
|Godbringen
|{{Coor dms1|49|44|8.84|N|6|14|1.81|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== H ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Haalsbaach (Bäerdref)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Halsbach
|Halsbach
|{{Coor dms1|49|49|35|N|06|21|55|E}}
|-
|[[Haalsbaach (Miedernach)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Halsbach
|Halsbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haarderbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Harderbach
|{{Coor dms1|49|55|53.66|N|6|1|23.65|E}}
|-
|[[Haarthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|Harthof
|{{Coor dms1|49|49|4.26|N|6|18|58.55|E}}
|-
|[[Haassel]]
|
|00121
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Hassel
|Hassel
|{{Coor dms1|49|33|6.32|N|6|12|37.97|E}}
|-
|[[Haastert]]
|
|00486
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Hagelsdorf
|Hagelsdorf
|{{Coor dms1|49|41|31.84|N|6|21|52.74|E}}
|-
|[[Habscht]]
|
|00017
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Hobscheid
|Hobscheid
|{{Coor dms1|49|41|18.94|N|5|54|58.49|E}}
|-
|[[Haff Ahl]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hof Ahl
|Hof Ahl
|{{Coor dms1|49|58|43.93|N|6|9|54.32|E}}
|-
|[[Hakenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Hackenhof
|{{Coor dms1|49|36|12.79|N|6|16|43.07|E}}
|-
|[[Haler]]
|
|00470
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Haller
|Haller
|{{Coor dms1|49|49|8.74|N|6|16|57.41|E}}
|-
|[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hamm
|Hamm
|{{Coor dms1|49|36|38.29|N|6|9|54.73|E}}
|-
|[[Hammhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hammhof
|{{Coor dms1|49|50|15.69|N|6|21|37.01|E}}
|-
|[[Hanenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|19.08|N|6|0|10.52|E}}
|-
|[[Hannerhasselt]]
|Hannerhaassel
|00190
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hinterhasselt
|Hinterhasselt
|{{Coor dms1|50|3|21.34|N|5|51|55.57|E}}
|-
|[[Härebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|Herrenberg
|{{Coor dms1|49|52|30.07|N|6|10|15.48|E}}
|-
|[[Harel]]
|
|00376
|[[Stauséigemeng]]
|Harlange
|Harlingen
|{{Coor dms1|49|55|52.04|N|5|47|29.17|E}}
|-
|[[Hareler Poteau]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|54|28.92|N|5|48|37.83|E}}
|-
|[[Haupeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|
|Haupeschhof
|{{Coor dms1|49|50|19.18|N|6|3|13.14|E}}
|-
|[[Heckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|51.46|N|6|5|39.83|E}}
|-
|[[Heedekaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Heidenkaul
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Heedscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Heidscheuer
|{{Coor dms1|49|33|4.62|N|6|15|42.5|E}}
|-
|[[Heesberhaff]]
|Heisburgerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|29.69|N|6|18|45.08|E}}
|-
|[[Heeschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Heisbich
|Heisbich
|{{Coor dms1|49|48|38.68|N|6|21|0.91|E}}
|-
|[[Heeschbreg]]
|
|00433
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hersberg
|Hersberg
|{{Coor dms1|49|45|21.55|N|6|19|45.63|E}}
|-
|[[Heeschdref]]
|
|00114
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Heisdorf
|Heisdorf
|{{Coor dms1|49|40|29.83|N|6|8|7.39|E}}
|-
|[[Heeschpelt]]
|
|00354
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Heispelt
|Heispelt
|{{Coor dms1|49|51|21.65|N|5|52|57.58|E}}
|-
|[[Heesdref]]
|
|00189
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hamiville
|Heisdorf
|{{Coor dms1|50|2|47.54|N|5|54|14.19|E}}
|-
|[[Héienhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Hoehenhof
|{{Coor dms1|49|38|15|N|06|13|34|E}}
|-
|[[Heinenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Heinenhof
|{{Coor dms1|49|50|55.47|N|6|4|5.21|E}}
|-
|[[Heinrichsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|
|Heinrichsmühle
|{{Coor dms1|49|30|40.1|N|06|14|44.5|E}}
|-
|[[Héischdref]]
|
|00292
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hoesdorf
|Hoesdorf
|{{Coor dms1|49|53|3.38|N|6|15|23.54|E}}
|-
|[[Heischent]]
|
|00386
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Heiderscheid
|Heiderscheid
|{{Coor dms1|49|53|18.67|N|5|58|56.63|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00385
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fonds-de-Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|8.36|N|5|57|43.93|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00580
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Fonds-de Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|17.24|N|5|57|43.7|E}}
|-
|[[Héisenger Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond de Hussigny
|Hesingergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Héiweng]]
|
|00014
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Hivange
|Hivingen
|{{Coor dms1|49|36|22.06|N|5|55|42.35|E}}
|-
|[[Helbich]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hilbach
|Hilbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Helfenter Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Helfenterbruck
|
|{{Coor dms1|49|36|14.3|N|6|4|22.19|E}}
|-
|[[Helleng]]
|
|00056
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Hellange
|Hellingen
|{{Coor dms1|49|30|36.09|N|6|9|4.89|E}}
|-
|[[Hellgewiss]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|7.76|N|6|17|28.58|E}}
|-
|[[Helsem]]
|
|00119
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Helmsange
|Helmsingen
|{{Coor dms1|49|39|38.28|N|6|8|31.01|E}}
|-
|[[Helzen]]
|
|00195
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hachiville
|Helzingen
|{{Coor dms1|50|6|21.92|N|5|55|14.46|E}}
|-
|[[Hemstel]]
|
|00432
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hemstal
|Hemstal
|{{Coor dms1|49|44|22.19|N|6|20|10.76|E}}
|-
|[[Hengescht]]
|
|00214
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Heinerscheid
|Heinerscheid
|{{Coor dms1|50|5|38.6|N|6|5|28.27|E}}
|-
|[[Hénkel]]
|
|00463
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel
|Hinkel
|{{Coor dms1|49|46|57.55|N|6|30|48.13|E}}
|-
|[[Hénkeler Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hënsdref]]
|
|00155
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Hunsdorf
|Hünsdorf
|{{Coor dms1|49|41|44.56|N|6|7|42.74|E}}
|-
|[[Hëpperdang]]
|
|00215
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Hupperdange
|
|{{Coor dms1|50|5|37.68|N|6|3|46.19|E}}
|-
|[[Herckmannsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Herckmannsmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Herdermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|Herdermühle
|{{Coor dms1|49|33|16.85|N|6|20|27.96|E}}
|-
|[[Hermeswiss]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hermeswies
|Hermeswies
|{{Coor dms1|49|51|48.48|N|6|18|42.74|E}}
|-
|[[Hesper]]
|
|00095
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Hesperange
|Hesperingen
|{{Coor dms1|49|34|13.9|N|6|9|14.58|E}}
|-
|[[Hessemillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hessenmühle
|{{Coor dms1|49|51|11.2|N|6|14|35.73|E}}
|-
|[[Hëttermillen]]
|
|00567
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|
|Hüttermühle
|{{Coor dms1|49|35|9.06|N|6|22|14.65|E}}
|-
|[[Hiefenech]]
|
|00142
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen
|Heffingen
|{{Coor dms1|49|46|2.09|N|6|14|13.46|E}}
|-
|[[Hiefenecher Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|07|N|06|13|44.8|E}}
|-
|[[Hielem]]
|
|00154
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Helmdange
|Helmdingen
|{{Coor dms1|49|41|39.43|N|6|8|18.22|E}}
|-
|[[Hierber]]
|
|00457
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Herborn
|Herborn
|{{Coor dms1|49|44|53.95|N|6|25|50.39|E}}
|-
|[[Hierber Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Herbornermühle
|{{Coor dms1|49|44|17.89|N|6|25|39.65|E}}
|-
|[[Hierheck]]
|
|00387
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Herheck
|Herheck
|{{Coor dms1|49|52|23.75|N|5|55|42.88|E}}
|-
|[[Hierzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Hirtzenhof
|{{Coor dms1|49|51|44.63|N|6|13|47.67|E}}
|-
|[[Hiestgriechter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Hiestgriechterhof
|Hiestgriechterhof
|{{Coor dms1|49|53|6.6|N|6|11|16.49|E}}
|-
|[[Héngerhaff|Hingerhaff]]
|Héngerhaff
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|Hühnerhof
|{{Coor dms1|49|46|5.71|N|6|4|16.3|E}}
|-
|[[Hierzhaff]]
|Hirtzhaff
|0
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hirtzhof
|{{Coor dms1|49|50|25.78|N|6|3|14.48|E}}
|-
|[[Hitten]]
|
|00300
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Huttange
|Huttange
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|5|53|42.15|E}}
|-
|[[Hoen]]
|
|00040
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Hagen
|Hagen
|{{Coor dms1|49|39|8.92|N|5|55|30.17|E}}
|-
|[[Holler]]
|
|00244
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Holler
|Holler
|{{Coor dms1|50|7|28.51|N|6|2|51.18|E}}
|-
|[[Hollerech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hollerich
|Hollerich
|{{Coor dms1|49|35|58.63|N|6|6|58|E}}
|-
|[[Hollermillen]]
|
|00578
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Hollermühle
|{{Coor dms1|50|7|1.6|N|6|3|7.3|E}}
|-
|[[Holz (Rammerech)|Holz]]
|
|00321
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Holtz
|Holtz
|{{Coor dms1|49|48|24.97|N|5|47|38.63|E}}
|-
|[[Holzem]]
|
|00033
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem
|Holzem
|{{Coor dms1|49|37|2.3|N|5|59|18.21|E}}
|-
|[[Holzemer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Holztem]]
|
|00211
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Holzthum
|Holzthum
|{{Coor dms1|49|59|0.52|N|6|4|24.5|E}}
|-
|[[Hongerhaff]]
|Hongeschhaff
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hungershof
|{{Coor dms1|49|47|59.59|N|6|21|53.27|E}}
|-
|[[Honich|Honicht]]
|Honich
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|7.05|N|6|7|19.3|E}}
|-
|[[Hoossebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hossenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Horas]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|Horas
|{{Coor dms1|49|48|37.26|N|5|55|1.03|E}}
|-
|[[Horgershaff]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|44.97|N|5|55|58.93|E}}
|-
|[[Hornichshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Hornichshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hosbich]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hosbich
|Hosbich
|{{Coor dms1|49|45|15.78|N|6|3|16|E}}
|-
|[[Hossebierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|46.01|N|6|15|31.55|E}}
|-
|[[Houfelt]]
|
|00196
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hoffelt
|Hoffelt
|{{Coor dms1|50|5|51.89|N|5|55|27.85|E}}
|-
|[[Houschent]]
|
|00286
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid
|Hoscheid
|{{Coor dms1|49|56|48.97|N|6|4|43.36|E}}
|-
|[[Houschter Déckt]]
|Déckt
|00285
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid-Dickt
|
|{{Coor dms1|49|58|36.52|N|6|5|20.5|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Pëtschent)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|nKL
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Hoscheiderhof
|{{Coor dms1|49|56|26.0|N|06|09|10.4|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Tandel)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|00568
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Hoscheidterhof
|{{Coor dms1|49|56|28.64|N|6|9|13.31|E}}
|-
|[[Housen]]
|
|00222
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen
|Hosingen
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|5|42.97|E}}
|-
|[[Housener Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|59|57.75|N|6|5|14.19|E}}
|-
|[[Houwald]]
|
|00096
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Howald
|Howald
|{{Coor dms1|49|34|58.2|N|6|8|18.66|E}}
|-
|[[Hubertushaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hubertushof
|{{Coor dms1|49|50|22|N|06|03|16|E}}
|-
|[[Huelmes]]
|
|00173
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Hollenfels
|Hollenfels
|{{Coor dms1|49|42|42.81|N|6|2|45.25|E}}
|-
|[[Hueschtert (Nidderaanwen)|Hueschtert]]
|
|00099
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|39|19.7|N|6|14|8.55|E}}
|-
|[[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
|
|00322
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|48|32.78|N|5|52|11.45|E}}
|-
|[[Huewel]]
|
|00299
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange
|Hovelingen
|{{Coor dms1|49|43|21.19|N|5|54|13.43|E}}
|-
|[[Hueweler Halt]]
|Op der Halt
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange-Halte
|
|{{Coor dms1|49|43|30.1|N|05|54|00|E}}
|-
|[[Huldang]]
|
|00238
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange
|Huldingen
|{{Coor dms1|50|9|43.48|N|6|0|48.87|E}}
|-
|[[Huldanger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|9|39.83|N|6|0|3.79|E}}
|-
|Huldang-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Hunchereng]]
|
|00046
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Huncherange
|Huncheringen
|{{Coor dms1|49|31|1.12|N|6|4|2.56|E}}
|-
|[[Hunnebësch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Hunnenbusch
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hunnebuer]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hunnebour
|Hunnebour
|{{Coor dms1|49|43|30.7|N|6|4|53.3|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== I ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Iechternach]]
|
|00452
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Echternach
|Echternach
|{{Coor dms1|49|48|53.24|N|6|24|49.11|E}}
|-
|[[Ielwen]]
|
|00298
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|43|23.81|N|5|54|57|E}}
|-
|[[Iener]]
|
|00340
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Ehner
|Ehner
|{{Coor dms1|49|42|58.71|N|5|56|54.69|E}}
|-
|[[Iermsdref]]
|
|00273
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ermsdorf
|Ermsdorf
|{{Coor dms1|49|49|45.35|N|6|13|1.93|E}}
|-
|[[Iernster]]
|
|00098
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ernster
|Ernster
|{{Coor dms1|49|40|43.35|N|6|14|44.33|E}}
|-
|[[Iernzen]]
|
|00145
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzen
|Ernzen
|{{Coor dms1|49|46|24.03|N|6|13|6.82|E}}
|-
|[[Iernzer Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzerberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Iernzer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzermühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ierpeldeng (Ettelbréck)|Ierpeldeng]]
|Ierpeldeng-Sauer
|00278
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Erpeldange-sur-Sûre
|Erpeldingen-an-der-Sauer
|{{Coor dms1|49|51|36.78|N|6|6|51.7|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Bous-Waldbriedemes)|Ierpeldeng]]
|
|00521
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Wolz)|Ierpeldeng]]
|
|00363
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|58|37.73|N|5|56|58.87|E}}
|-
|[[Ierseng]]
|
|00542
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Ersange
|Ersingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Iewerleng]]
|
|00344
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange
|Everlingen
|{{Coor dms1|49|46|29.95|N|5|57|4.23|E}}
|-
|[[Iewerlenger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|37.71|N|5|56|24.61|E}}
|-
|[[Iewescht Schlënner]]
|
|00561
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Oberschlinder
|Oberschlinder
|{{Coor dms1|49|57|10.84|N|6|3|48.17|E}}
|-
|[[Ischpelt]]
|
|00208
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Urspelt
|Urspelt
|{{Coor dms1|50|4|33.54|N|6|2|51.06|E}}
|-
|[[Iwwersiren]]
|
|00113
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Uebersyren
|Übersyren
|{{Coor dms1|49|38|0.73|N|6|16|46.31|E}}
|-
|[[Izeg]]
|
|00097
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzig
|Itzig
|{{Coor dms1|49|35|18.96|N|6|10|32.13|E}}
|-
|[[Izeger Stee]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzigersté
|
|{{Coor dms1|49|35|44.2|N|6|9|34.47|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== J ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Jaanshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|19.29|N|6|9|25.61|E}}
|-
|[[Jäger (Bech)|Jäger]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Maison Jäger
|
|{{Coor dms1|49|45|44.49|N|6|22|36.14|E}}
|-
|[[Jangharishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Jeanharis
|Jeanharis
|{{Coor dms1|49|44|32.1|N|6|15|55.22|E}}
|-
|[[Jean-Mathias-Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|Jeanmathiashof
|{{Coor dms1|49|33|38.3|N|06|06|47.1|E}}
|-
|[[Jeeërhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Jägerhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Jénkenhaff (Habscht)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|
|Jinkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jénkenhaff (Ell)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Jenkenhoff
|Jenkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jokesbierg]]
|Jakobsbierg
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Jacobsberg
|Jakobsberg
|{{Coor dms1|49|45|13.84|N|6|22|50.75|E}}
|-
|[[Jonglënster]]
|
|00501
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Junglinster
|Junglinster
|{{Coor dms1|49|42|38.38|N|6|14|47.36|E}}
|-
|[[Juckefeld]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Cité au Bois
|Juckenfeld
|{{Coor dms1|49|47|23.09|N|6|22|11.37|E}}
|-
|[[Juegdschlass (Käerch)|Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Chalet St. Hubert
|Jagdhaus
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|-
|[[Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== K ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Kaalber]]
|
|00217
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn
|Kalborn
|{{Coor dms1|50|6|8.16|N|6|6|51.55|E}}
|-
|[[Kaalber Millen]]
|
|00574
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|6|11.58|N|6|7|59.02|E}}
|-
|[[Kaalmes]]
|
|00339
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus
|Kalmus
|{{Coor dms1|49|43|28.41|N|5|57|41.98|E}}
|-
|[[Kaalmesser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus-Mpoulin
|
|{{Coor dms1|49|43|40.13|N|5|57|11.83|E}}
|-
|[[Kaaschtelmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Castelmühle
|Castelmühle
|{{Coor dms1|49|31|17|N|6|17|45|E}}
|-
|[[Kaaspelt]]
|Katzfeld
|00585
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaaspelterhof
|{{Coor dms1|50|1|45.61|N|5|59|54.83|E}}
|-
|[[Kackerterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|52.14|N|6|14|36.79|E}}
|-
|[[Käerch]]
|
|00027
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Koerich
|Körich
|{{Coor dms1|49|40|3.7|N|5|57|14.77|E}}
|-
|Käerjeng
|kuckt:
* [[Nidderkäerjeng]]
* [[Uewerkäerjeng]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Kaffishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|54.05|N|6|18|19.16|E}}
|-
|[[Kalchesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.4|N|6|11|2.44|E}}
|-
|[[Kalkesbaach]]
|
|00441
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Kalkesbach
|Kalkesbach
|{{Coor dms1|49|48|8.83|N|6|21|24.15|E}}
|-
|[[Kalscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|10.12|N|6|5|13.7|E}}
|-
|[[Kanech]]
|
|00530
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Canach
|Canach
|{{Coor dms1|49|36|38.8|N|6|19|40.36|E}}
|-
|[[Kapenaker]]
|
|00571
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Kapenacker
|Kapenacker
|{{Coor dms1|49|38|16.42|N|6|21|23.15|E}}
|-
|[[Kapweiler]]
|
|00341
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Kapweiler
|Kapweiler
|{{Coor dms1|49|44|21.61|N|5|58|11.73|E}}
|-
|[[Karelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Carelshof
|Karelshof
|{{Coor dms1|49|49|46.23|N|6|3|48.69|E}}
|-
|[[Katrewang (Esch-Sauer)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Katrewang (Kielen)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Kauneref]]
|
|00377
|[[Stauséigemeng]]
|Kaundorf
|Kaundorf
|{{Coor dms1|49|55|13.65|N|5|54|18.62|E}}
|-
|[[Kautebaach]]
|
|00392
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Kautenbach
|Kautenbach
|{{Coor dms1|49|57|12.47|N|6|1|5.91|E}}
|-
|[[Keel]]
|
|00057
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Kayl
|Kayl
|{{Coor dms1|49|29|18.22|N|6|2|22.65|E}}
|-
|[[Keespelt]]
|
|00021
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Keispelt
|Keispelt
|{{Coor dms1|49|41|40.02|N|6|3|55.52|E}}
|-
|[[Kéiber]]
|
|00355
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Kuborn
|Kuborn
|{{Coor dms1|49|52|6.91|N|5|54|8.72|E}}
|-
|[[Kéideng]]
|
|00137
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Koedange
|Ködingen
|{{Coor dms1|49|44|10.73|N|6|12|27.68|E}}
|-
|[[Kéiermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Kéiermillen
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéimicht]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Kemicht
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Clierf)|Kéisfuert]]
|
|00216
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|5|13.93|N|5|56|2.5|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|00245
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|9|17.71|N|6|4|45.84|E}}
|-
|[[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]]
|
|00275
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Kelleschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Kelleschhaff
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempchen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Kempchen
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kempemillen
|
|{{Coor dms1|49|51|5.14|N|6|9|44.49|E}}
|-
|[[Kéngert]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kengert
|
|{{Coor dms1|49|48|1.74|N|6|11|56.17|E}}
|-
|[[Kënsecker Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kenseckehaff
|
|{{Coor dms1|49|44|17.58|N|6|18|45.34|E}}
|-
|[[Kënzeg]]
|
|00005
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Clemency
|Küntzig
|{{Coor dms1|49|35|51.29|N|5|52|16.04|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|Köppenhaff
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|
|00579
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Kielen]]
|
|00020
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Kehlen
|Kehlen
|{{Coor dms1|49|40|7.3|N|6|2|0.76|E}}
|-
|[[Kiemen]]
|
|00264
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Kehmen
|Kehmen
|{{Coor dms1|49|54|4.8|N|6|2|8.07|E}}
|-
|[[Kiemerchen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|58.71|N|5|59|21.63|E}}
|-
|[[Kierchbierg]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|39.4|N|6|8|44.72|E}}
|-
|[[Kierchbierg (Rëmeleng)|Kierchbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kierchen]]
|
|00233
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Basbellain
|Niederbesslingen
|{{Coor dms1|50|8|39.56|N|5|58|52.43|E}}
|-
|[[Kierchermillen]]
|Kiirchermillen
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|8|15.34|N|5|58|10.07|E}}
|-
|[[Kietscht]]
|
|00323
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Koetschette
|
|{{Coor dms1|49|50|16.94|N|5|50|14.01|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Kimm
|
|{{Coor dms1|49|50|20.79|N|5|46|54.66|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|00576
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|50|19.5|N|5|47|0.1|E}}
|-
|[[Kinnekshaff|Kinnikshaff]]
|Kinnekshaff
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.28|N|5|54|42.06|E}}
|-
|[[Kirelshaff]]
|
|00586
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kirelshof
|{{Coor dms1|50|01|43.76|N|5|58|26.86|E}}
|-
|[[Kitzebur|Kitzebuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kitzebur
|
|{{Coor dms1|49|47|16|N|6|14|27.86|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Kléck (Dikrech)|Kléck]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|9.23|N|6|10|24.09|E}}
|-
|[[Kléck (Lëntgen)|Kléck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kléimillen]]
|
|00246
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|24.28|N|6|2|38.71|E}}
|-
|[[Kleng Elchert]]
|
|00312
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Petit-Nobressart
|Klein-Elcheroth
|{{Coor dms1|49|46|48|N|5|48|31.06|E}}
|-
|[[Klengbéiwen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Petit-Bevange
|
|{{Coor dms1|49|36|15|N|05|55|34|E}}
|-
|[[Klengbetten]]
|
|00041
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Kleinbettingen
|Kleinbettingen
|{{Coor dms1|49|38|47.3|N|5|54|43.72|E}}
|-
|[[Klenge Buerghaff]]
|Klengbuerghaff
|
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|50.48|N|6|8|7.71|E}}
|-
|[[Kléngelbuer]]
|
|
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|37.11|N|6|5|50.01|E}}
|-
|[[Kléngelscheier]]
|
|00556
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|34.58|N|6|10|13.38|E}}
|-
|[[Klenghouschent]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Kleinhoscheid
|{{Coor dms1|50|1|4.24|N|5|57|48.84|E}}
|-
|[[Kloshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Klos
|Kloshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Klosmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|50.39|N|6|21|35.19|E}}
|-
|[[Knapphouschent]]
|
|00365
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Knaphoscheid
|Knaphoscheid
|{{Coor dms1|50|0|44.28|N|5|57|56.46|E}}
|-
|[[Kockelscheier]]
|
|00078
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Kockelscheuer
|Kockelscheuer
|{{Coor dms1|49|33|52.78|N|6|6|36.23|E}}
|-
|[[Kohn (Miedernach)|Kohn]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kohn
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Koler]]
|
|00015
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Kahler
|Kahler
|{{Coor dms1|49|37|51.78|N|5|54|55.02|E}}
|-
|[[Kolwent]]
|
|00445
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Colbette
|Kolbett
|{{Coor dms1|49|46|8.64|N|6|18|4.19|E}}
|-
|[[Koenerhaff|Konerhaff]]
|Koenerhaff
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Konsdref]]
|
|00446
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf
|Konsdorf
|{{Coor dms1|49|46|45|N|6|20|23.65|E}}
|-
|[[Konsdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|50.22|N|6|19|32.48|E}}
|-
|[[Konstem]]
|
|00210
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Consthum
|Consthum
|{{Coor dms1|49|58|29.04|N|6|3|22.13|E}}
|-
|[[Koplescht]]
|
|00030
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Kopstal
|Kopstal
|{{Coor dms1|49|39|48.73|N|6|4|17.14|E}}
|-
|[[Koubierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|00.80|N|06|02|17.70|E}}
|-
|[[Kounenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|8|12.51|E}}
|-
|[[Kräizenhéicht]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kreuzenhoecht
|
|{{Coor dms1|49|45|3.02|N|6|19|9.05|E}}
|-
|[[Kräizerbuch]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kreuzerbuch
|Kreuzerbuch
|{{Coor dms1|49|42|9.93|N|5|54|46.15|E}}
|-
|[[Kräizgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-Sainte-Croix
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haus vun der Natur|Kräizhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|45.94|N|6|6|23.4|E}}
|-
|[[Kräizwee (Keespelt)|Kräizwee]] (Keespelt)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|38|N|6|4|52|E}}
|-
|[[Kräizwee (Ollem)|Kräizwee]] (Ollem)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|03.01|N|05|59|38.80|E}}
|-
|[[Krakelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|Krackelshof
|{{Coor dms1|49|30|22.87|N|6|6|48.21|E}}
|-
|[[Kranzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|31.05|N|6|14|1.93|E}}
|-
|[[Krautem]]
|
|00075
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Crauthem
|Krautem
|{{Coor dms1|49|31|59.15|N|6|9|4.51|E}}
|-
|[[Kréindel]]
|
|00186
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Crendal
|
|{{Coor dms1|50|3|27.54|N|5|53|45.72|E}}
|-
|[[Kréintgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Kroentgeshof
|Kröntgeshof
|{{Coor dms1|49|36|6.44|N|6|13|50.3|E}}
|-
|[[Krokelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|18.54|N|6|12|5.56|E}}
|-
|[[Kruuchten]]
|
|00166
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten
|Kruchten
|{{Coor dms1|49|48|2.97|N|6|8|5.79|E}}
|-
|[[Kruuchten-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten-Gare
|
|{{Coor dms1|49|47|43|N|06|07|10|E}}
|-
|[[Kuebebuer]]
|
|00437
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kobenbour
|
|{{Coor dms1|49|45|19.05|N|6|18|13.25|E}}
|-
|[[Kuelbecherhaff]]
|Kuelbecher Haff
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Kuelbecherhaff
|
|{{Coor dms1|49|43|17.9|N|06|04|01|E}}
|-
|[[Kultgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|17.85|N|5|58|7.09|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== L ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Laangent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Langent
|Langent
|{{Coor dms1|49|49|26|N|06|21|30|E}}
|-
|[[Laaschent]]
|
|00254
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Landscheid
|Landscheid
|{{Coor dms1|49|55|25.47|N|6|7|50.41|E}}
|-
|[[Lafewier]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.76|N|6|22|26.24|E}}
|-
|[[Läitreng]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Leitrange
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Läitrenger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Ferme de Leitrange
|
|{{Coor dms1|49|42|49.92|N|5|52|52.98|E}}
|-
|[[Lalleng]]
|
|0
|Esch-Uelzecht
|
|
|{{Coor dms1|49|30|32.51|N|5|59|10.49|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Biergem)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Wolz)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lampech]]
|
|00068
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Limpach
|Limpach
|{{Coor dms1|49|33|26.13|N|5|58|49.7|E}}
|-
|[[Lampertsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Limpertsberg
|Limpertsberg
|{{Coor dms1|49|37|25.61|N|6|7|3.14|E}}
|-
|[[Lannen]]
|
|00333
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannen
|Lannen
|{{Coor dms1|49|47|18.64|N|5|50|27.47|E}}
|-
|[[Lannener Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannenerberg
|Lannenerberg
|{{Coor dms1|49|47|56.56|N|5|50|11.67|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00218
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00247
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lauterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn
|Lauterborn
|{{Coor dms1|49|47|46.89|N|6|23|17.87|E}}
|-
|[[Lauterbuerer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Leedebaach]]
|Leidebaach
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|Leidenbach
|{{Coor dms1|49|47|33.01|N|6|13|49.34|E}}
|-
|[[Leemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Leymühle
|{{Coor dms1|49|30|56.5|N|6|14|26.19|E}}
|-
|[[Leemkaul]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Lehmkaul
|{{Coor dms1|50|2|32.35|N|6|4|53.63|E}}
|-
|[[Leeresmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Lehresmühle
|{{Coor dms1|50|5|12.58|N|5|56|42.9|E}}
|-
|[[Leetem]]
|
|00248
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Leithum
|Leitum
|{{Coor dms1|50|9|41.47|N|6|6|32.47|E}}
|-
|[[Lëftgermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|
|Löftgermühle
|{{Coor dms1|49|34|10.96|N|5|59|28.59|E}}
|-
|[[Legay]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|41.37|N|5|58|55.35|E}}
|-
|[[Leideleng]]
|
|00059
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange
|Leudelingen
|{{Coor dms1|49|33|55.14|N|6|3|41.11|E}}
|-
|[[Leideleng-Barrière-Märel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Barrière-Merl
|
|{{Coor dms1|49|35|20|N|06|04|22|E}}
|-
|[[Leidelenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|35|11.7|N|6|3|40.89|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|Léerhaff
|0
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|
|00331
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhof
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Léifreg]]
|
|00378
|[[Stauséigemeng]]
|Liefrange
|
|{{Coor dms1|49|54|41.39|N|5|52|46.48|E}}
|-
|[[Léiler]]
|
|00219
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lieler
|Lieler
|{{Coor dms1|50|7|25.58|N|6|6|40.64|E}}
|-
|[[Léisbech (Simmer)|Léisbech]]
|
|00036
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Leesbach
|Leesbach
|{{Coor dms1|49|42|6.23|N|5|59|1.63|E}}
|-
|[[Léiweng]]
|
|00076
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Livange
|Liwingen
|{{Coor dms1|49|31|36.84|N|6|6|59.91|E}}
|-
|[[Lelleg]]
|
|00508
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Lellig
|Lellig
|{{Coor dms1|49|43|13.04|N|6|26|15|E}}
|-
|[[Lellerhaff]]
|Lellgerhaff
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|Lellingerhof
|{{Coor dms1|49|47|58.41|N|6|5|0.28|E}}
|-
|[[Lellgen]]
|
|00401
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Lellingen
|{{Coor dms1|49|58|56.94|N|6|0|56.6|E}}
|-
|[[Lëllgen]]
|
|00191
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lullange
|Lellingen
|{{Coor dms1|50|3|36.95|N|5|56|27.55|E}}
|-
|[[Lëlz]]
|
|00395
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Lultzhausen
|Lultzhausen
|{{Coor dms1|49|54|30.63|N|5|53|31.2|E}}
|-
|[[Lenglerlach]]
|Lenglerlooch
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|Lengelerloch
|{{Coor dms1|50|09|49.2|N|06|01|32.9|E}}
|-
|[[Lénger]]
|
|00004
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Linger
|Linger
|{{Coor dms1|49|33|59.45|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Lenneng]]
|
|00531
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Lenningen
|{{Coor dms1|49|36|6.78|N|6|22|11.5|E}}
|-
|[[Lëntgen]]
|
|00149
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Lintgen
|Lintgen
|{{Coor dms1|49|43|20.2|N|6|7|40.67|E}}
|-
|[[Lenzweiler]]
|
|00180
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lentzweiler
|Lentzweiler
|{{Coor dms1|50|4|9.1|N|5|58|44.18|E}}
|-
|[[Lëpschent]]
|
|00265
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Lipperscheid
|Lipperscheid
|{{Coor dms1|49|55|7.92|N|6|5|20.24|E}}
|-
|[[Lëpschter Dällt]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|14.76|N|6|5|37.97|E}}
|-
|[[Lëpschter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|40.38|N|5|56|47.4|E}}
|-
|[[Les Rochers (Manternach)|Les Rochers]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|00001
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Luxembourg
|Luxemburg
|{{Coor dms1|49|36|41.64|N|6|8|1.81|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|00301
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Levelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|17.74|N|5|51|28.37|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Lévelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|18.02|N|5|51|21.52|E}}
|-
|[[Liljen]]
|
|00557
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Lilien
|Lilien
|{{Coor dms1|49|45|16.04|N|6|23|41.61|E}}
|-
|[[Longsdref]]
|
|00414
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Longsdorf
|Longsdorf
|{{Coor dms1|49|53|52.04|N|6|12|6.07|E}}
|-
|[[Lopert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Lopert
|Lopert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Luerenzscheier]]
|Luerenzscheierhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Lorentzscheuer (Ferme de)
|Lorentzscheuer
|{{Coor dms1|49|35|11.78|N|6|1|27.81|E}}
|-
|[[Luerenzweiler]]
|
|00156
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Lorentzweiler
|Lotentzweiler
|{{Coor dms1|49|42|1.38|N|6|8|40.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== M ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Maarkebaach (Houschent)|Maarkebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Markenbach
|{{Coor dms1|49|56|11.87|N|6|5|8.35|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Tandel)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Miedernach)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarnech]]
|
|00229
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Marnach
|Marnach
|{{Coor dms1|50|3|11.24|N|6|4|1.54|E}}
|-
|Maarteleng-Roumecht
|kuckt: [[Roumecht]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Mäerkels]]
|
|00393
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Merkholtz
|Merkholtz
|{{Coor dms1|49|57|44.39|N|5|58|54.51|E}}
|-
|[[Mäertert]]
|
|00511
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Mertert
|Mertert
|{{Coor dms1|49|42|13.17|N|6|28|59.51|E}}
|-
|[[Mäerzeg]]
|
|00290
|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]
|Mertzig
|Mertzig
|{{Coor dms1|49|49|51.66|N|6|0|25.88|E}}
|-
|[[Mamer]]
|
|00034
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Mamer
|Mamer
|{{Coor dms1|49|37|42.33|N|6|1|31.96|E}}
|-
|[[Manertchen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Manertchen
|{{Coor dms1|49|48|2.44|N|6|27|20.42|E}}
|-
|[[Manternach]]
|
|00509
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Manternach
|Manternach
|{{Coor dms1|49|42|29.77|N|6|25|17.36|E}}
|-
|[[Manternacher Bierg]]
|Manternacherbierg
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Manternacherberg
|{{Coor dms1|49|41|40.2|N|06|25|50.1|E}}
|-
|[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Merl
|Merl
|{{Coor dms1|49|36|12.19|N|6|5|45.37|E}}
|-
|[[Mariendall]]
|
|00174
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthal
|{{Coor dms1|49|42|36.72|N|6|3|43.67|E}}
|-
|[[Märjendaller Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthalerhof
|{{Coor dms1|49|42|21.02|N|6|4|18.44|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marxeknupp]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|45.07|N|6|15|30.15|E}}
|-
|[[Marxmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|49.35|N|6|21|57.55|E}}
|-
|[[Masseler]]
|
|00372
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Masseler
|Masseler
|{{Coor dms1|49|55|45.71|N|6|2|9.35|E}}
|-
|[[Matgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|Mathieuhof
|{{Coor dms1|49|49|8.63|N|6|7|28.83|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Méchela]]
|
|00266
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Michelau
|Michelau
|{{Coor dms1|49|53|55.82|N|6|5|35.79|E}}
|-
|[[Méchelbuch]]
|
|00349
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Michelbouch
|Michelbouch
|{{Coor dms1|49|49|5.38|N|6|1|16.01|E}}
|-
|[[Méchelsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Michelsberg
|Michelsberg
|{{Coor dms1|49|47|30.39|N|6|29|26.47|E}}
|-
|[[Méchelshaff]]
|
|00449
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Michelshof
|Michelshof
|{{Coor dms1|49|46|31.76|N|6|23|0.74|E}}
|-
|[[Mecher (Klierf)|Mecher]]
|
|00206
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|50|2|26.34|N|6|0|54.89|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.65|N|5|52|29.09|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|00379
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Meechtem]]
|
|00516
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Machtum
|Machtum
|{{Coor dms1|49|39|29.8|N|6|26|2.7|E}}
|-
|[[Meesebuerg]]
|
|00147
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Meysembourg
|Meysemburg
|{{Coor dms1|49|46|12.54|N|6|11|1.98|E}}
|-
|[[Meespelt]]
|
|00022
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Meispelt
|Meispelt
|{{Coor dms1|49|41|18.83|N|6|3|32.66|E}}
|-
|[[Méideng]]
|
|00089
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Medingen
|Medingen
|{{Coor dms1|49|34|34.51|N|6|14|54.04|E}}
|-
|[[Méischdref]]
|
|00458
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Moersdorf
|Moersdorf
|{{Coor dms1|49|44|40.96|N|6|29|43.72|E}}
|-
|[[Méischtref]]
|
|00259
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Moestroff
|Moestroff
|{{Coor dms1|49|51|59.73|N|6|14|10.02|E}}
|-
|[[Melicksbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melicksberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Melickshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melickshof
|{{Coor dms1|49|48|21.3|N|6|23|27.88|E}}
|-
|[[Melicksheck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Mëllerdall]]
|
|00471
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Mullerthal
|Müllerthal
|{{Coor dms1|49|47|26.96|N|6|18|41.66|E}}
|-
|[[Mëlleref]]
|
|00115
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Mullendorf
|Müllendorf
|{{Coor dms1|49|40|48.57|N|6|7|50.07|E}}
|-
|[[Mënjecker]]
|
|00510
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Munschecker
|Münschecker
|{{Coor dms1|49|42|2.58|N|6|26|26.44|E}}
|-
|[[Mënsbech]]
|
|00109
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach
|Münsbach
|{{Coor dms1|49|37|56.25|N|6|15|53.82|E}}
|-
|[[Mënsbecher Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach-Château
|
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Menster]]
|
|00477
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Mensdorf
|Mensdorf
|{{Coor dms1|49|39|26.6|N|6|18|15|E}}
|-
|[[Mëtscheed]]
|
|00388
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|52|17.87|N|5|58|6.63|E}}
|-
|[[Mëtschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|6.9|N|6|13|54.53|E}}
|-
|[[Metzerlach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|30|54.2|N|05|56|46.6|E}}
|-
|[[Miederhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Mederhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miedernach]]
|
|00288
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Medernach
|Medernach
|{{Coor dms1|49|48|34.86|N|6|13|10.11|E}}
|-
|[[Miersch]]
|
|00160
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch
|Mersch
|{{Coor dms1|49|45|1.41|N|6|6|23.76|E}}
|-
|[[Mierschent]]
|
|00419
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|57|17.03|N|6|6|10.24|E}}
|-
|[[Miersch-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miesdref]]
|
|00161
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Moesdorf
|Moesdorf
|{{Coor dms1|49|46|2.8|N|6|7|4.01|E}}
|-
|[[Millbech]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|{{Coor dms1|49|35|8.15|N|6|14|40.2|E}}
|-
|[[Millbech-Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millebaach (Beefort)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millewee (Miedernach)|Millewee]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]
|
|Mühlenweg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Misärshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Misère-Ferme
|
|{{Coor dms1|49|51|59.9|N|5|49|52.28|E}}
|-
|[[Mompech]]
|
|00459
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Mompach
|Mompach
|{{Coor dms1|49|45|8.58|N|6|28|3.2|E}}
|-
|[[Monnerech]]
|
|00062
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Mondercange
|Monnerich
|{{Coor dms1|49|31|57.42|N|5|59|15.75|E}}
|-
|[[Morgenflissenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Ferme Morgenflissen
|Morgenflissenhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Moserhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|56.9|N|6|12|26.77|E}}
|-
|[[Mouschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Mouschberg
|Mouschberg
|{{Coor dms1|49|50|36.95|N|6|10|6.46|E}}
|-
|[[Munneref]]
|
|00534
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Mondorf-les-Bains
|Bad-Mondorf
|{{Coor dms1|49|30|25.8|N|6|16|7.49|E}}
|-
|[[Munnerëffer Strooss (Peppeng)|Munnerëffer Strooss]]
|Mondorfer Strooss
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Mondorf-Route
|
|{{Coor dms1|49|30|18.75|N|6|7|35.93|E}}
|-
|[[Munzen]]
|
|00230
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Munshausen
|Munshausen
|{{Coor dms1|50|2|1.01|N|6|2|29.53|E}}
|-
|[[Mutfert]]
|
|00090
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Moutfort
|Moutfort
|{{Coor dms1|49|35|16.86|N|6|15|17.41|E}}
|}[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== N ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Nacher]]
|
|00373
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher
|Nocher
|{{Coor dms1|49|56|40.57|N|5|58|36.04|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|00374
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Näerden]]
|
|00302
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Noerdange
|Nördingen
|{{Coor dms1|49|44|35.95|N|5|55|26.14|E}}
|-
|[[Näertrech]]
|
|00407
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Noertrange
|Nörtringen
|{{Coor dms1|49|58|48.09|N|5|54|40.2|E}}
|-
|[[Näerzeng]]
|
|00047
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Noertzange
|Nörtzingen
|{{Coor dms1|49|30|37.91|N|6|3|22.15|E}}
|-
|[[Näidsen]]
|
|00223
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Neidhausen
|Neidhausen
|{{Coor dms1|50|1|42.5|N|6|4|5.74|E}}
|-
|[[Gréiwels|Nei Brasilien]]
|Gréiwels
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grevels - Nei-Brésil
|
|{{Coor dms1|49|51|22.18|N|5|55|7.14|E}}
|-
|[[Neidréisch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Neudrisch
|Neudrisch
|{{Coor dms1|49|37|24|N|05|52|55|E}}
|-
|[[Neiduerf]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Neudorf
|Neudorf
|{{Coor dms1|49|37|19.79|N|6|9|59.76|E}}
|-
|[[Neienshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neuenshof
|{{Coor dms1|49|47|56.73|N|6|14|52.48|E}}
|-
|[[Neihaff (Angelduerf)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaff (Ënsber)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaischen]]
|
|00110
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Neuhaeusgen
|Neuhäuschen
|{{Coor dms1|49|37|27.67|N|6|14|25.43|E}}
|-
|[[Neimärel]]
|Belair
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Neumerl
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|06|51|E}}
|-
|[[Neimaxmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumaxmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Neimillen (Iermsdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Miedernach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Iechternach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Groussbus)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|49|59.69|N|5|57|25.87|E}}
|-
|[[Neimillen (Jonglënster)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Käerch)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|38|21.58|N|6|2|48.8|E}}
|-
|[[Neimillen (Péiteng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Bilschdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Schëffleng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Wëntger)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neirodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Neurodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|42.22|N|6|22|3.6|E}}
|-
|[[Néngsen]]
|
|00396
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Neunhausen
|Neunhausen
|{{Coor dms1|49|52|34.16|N|5|52|58.3|E}}
|-
|[[Nidderaanwen]]
|
|00100
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Niederanven
|Niederanven
|{{Coor dms1|49|39|0.12|N|6|15|43.59|E}}
|-
|[[Nidderbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Niederberg
|Niederberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nidderdonwen]]
|
|00492
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Niederdonven
|Niederdonven
|{{Coor dms1|49|38|13.72|N|6|24|11.04|E}}
|-
|[[Nidderfeelen]]
|
|00283
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Niederfeulen
|Niederfeulen
|{{Coor dms1|49|51|17.62|N|6|3|0.39|E}}
|-
|[[Nidderglabech]]
|
|00167
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Niederglabach
|Niederglabach
|{{Coor dms1|49|47|33.04|N|6|9|10.96|E}}
|-
|[[Nidderkäerjeng]]
|
|00002
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bascharage
|Niederkerschen
|{{Coor dms1|49|34|8.03|N|5|54|12.13|E}}
|-
|[[Nidderkolpech]]
|
|00309
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Bas
|Niederkolpach
|{{Coor dms1|49|45|27.98|N|5|49|44.3|E}}
|-
|[[Nidderkuer]]
|
|00050
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Niedercorn
|Niederkorn
|{{Coor dms1|49|32|22.95|N|5|53|37.78|E}}
|-
|[[Nidderpallen]]
|
|00335
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niederpallen
|Niederpallen
|{{Coor dms1|49|45|19.35|N|5|54|24.38|E}}
|-
|[[Nidderpallener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niderpallen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|45|51.35|N|5|55|0.83|E}}
|-
|[[Nidderschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Niederschieren
|Niederschiren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Niderterhaff|Nidderter Haff]]
|Niderterhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert (Ferme de
|
|{{Coor dms1|49|35|48.56|N|6|1|12.27|E}}
|-
|[[Nidderwampech]]
|
|00201
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach
|Niederwampach
|{{Coor dms1|50|0|40.08|N|5|50|23.51|E}}
|-
|[[Nidderwämper Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach-Halte
|
|{{Coor dms1|50|0|6.54|N|5|49|48.44|E}}
|-
|[[Nidderwolz]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Niederwiltz
|Niederwiltz
|{{Coor dms1|49|58|14.17|N|5|55|25.39|E}}
|-
|[[Nidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert
|Niedert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nisendaller Haff]]
|
|00472
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Niesenthal
|Niesenthal
|{{Coor dms1|49|48|40.82|N|6|16|8.03|E}}
|-
|[[Nojem]]
|
|00334
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagem
|Nagem
|{{Coor dms1|49|47|13.44|N|5|51|31.64|E}}
|-
|[[Nojemer Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagemerberg
|Nagemerberg
|{{Coor dms1|49|47|37.58|N|5|50|52.49|E}}
|-
|[[Nojemer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Nagemerhof
|{{Coor dms1|49|47|34.69|N|5|51|1.36|E}}
|-
|[[Nonnemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Nonnenmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Noumer]]
|
|00168
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Nommern
|Nommern
|{{Coor dms1|49|47|44.08|N|6|10|32.96|E}}
|-
|[[Nouspelt]]
|
|00023
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Nospelt
|Nospelt
|{{Coor dms1|49|40|31.58|N|6|0|18.15|E}}
|-
|[[Noutem (Stauséigemeng)|Noutem]]
|
|00380
|[[Stauséigemeng]]
|Nothum
|Nothum
|{{Coor dms1|49|56|22.92|N|5|52|45.12|E}}
|-
|[[Nuechtbann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Nachtbann
|{{Coor dms1|49|35|30|N|05|53|45|E}}
|-
|[[Nuechtmanescht]]
|
|00420
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Nachtmanderscheid
|Nachtmanderscheid
|{{Coor dms1|49|56|53.22|N|6|7|56.31|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== O ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Obeler]]
|
|00043
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Abweiler
|Abweiler
|{{Coor dms1|49|32|2.3|N|6|4|45.85|E}}
|-
|[[Ohn]]
|
|00513
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ahn
|Ahn
|{{Coor dms1|49|37|36.09|N|6|25|18.48|E}}
|-
|[[Ollem]]
|
|00024
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Olm
|Olm
|{{Coor dms1|49|39|25.07|N|6|0|4.71|E}}
|-
|Op der Schanz
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Openthalt]]
|
|00134
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Obenthalt
|Obenthalt
|{{Coor dms1|49|45|4.53|N|6|2|4.09|E}}
|-
|[[Osper]]
|
|00336
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Ospern
|Ospern
|{{Coor dms1|49|46|56.6|N|5|54|32.1|E}}
|-
|[[Ouljen]]
|
|00478
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Olingen
|Olingen
|{{Coor dms1|49|40|53.51|N|6|19|8.57|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Fiels)|Ousterbuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ousterbuer (Miedernach)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ostert
|Ostert
|{{Coor dms1|49|47|25.82|N|6|13|3.89|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Nojem)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|54.4|N|5|52|4.36|E}}
|-
|[[Ousterholz]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Osterholz
|Osterholz
|{{Coor dms1|49|47|35.03|N|6|20|8.12|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== P ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Pafebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Pafenberg
|Pfaffenberg
|{{Coor dms1|49|45|58.8|N|6|27|4.04|E}}
|-
|[[Pafebruch]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Pfaffenbrouch
|
|{{Coor dms1|49|38|22.55|N|6|0|37.07|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|00178
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafendall]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pfaffenthal
|{{Coor dms1|49|36|48.34|N|6|8|7.93|E}}
|-
|[[Papeterie (Manternach)|Papeterie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Papeterie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
|
|00325
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Perlé
|Perl
|{{Coor dms1|49|48|41.19|N|5|46|3.28|E}}
|-
|[[Parishaff]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ferme Paris
|Parishof
|{{Coor dms1|49|38|4.88|N|6|13|43.90|E}}
|-
|[[Peckelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Peckelshof
|{{Coor dms1|49|48|47.87|N|6|0|28.94|E}}
|-
|[[Péiteng]]
|
|00065
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Pétange
|Petingen
|{{Coor dms1|49|33|23.97|N|5|52|24.69|E}}
|-
|[[Pënsch]]
|
|00402
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Pintsch
|Pintsch
|{{Coor dms1|49|59|34.1|N|6|0|33.89|E}}
|-
|[[Peppeng]]
|
|00077
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Peppange
|Peppingen
|{{Coor dms1|49|31|20.74|N|6|7|54.57|E}}
|-
|[[Pëtschent]]
|
|00421
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Putscheid
|Putscheid
|{{Coor dms1|49|57|31.26|N|6|8|34.21|E}}
|-
|[[Pëtten]]
|
|00162
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Pettingen
|Pettingen
|{{Coor dms1|49|46|11.13|N|6|6|22.22|E}}
|-
|[[Piisseng]]
|
|00069
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Pissange
|Pissingen
|{{Coor dms1|49|32|50.9|N|6|0|5.2|E}}
|-
|[[Pläitreng]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Pleitrange
|Pleitringen
|{{Coor dms1|49|35|34.1|N|6|16|49.41|E}}
|-
|[[Plankenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|Plankenhof
|{{Coor dms1|49|43|42.82|N|6|11|1.52|E}}
|-
|[[Platen]]
|
|00306
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Platen
|Platen
|{{Coor dms1|49|47|29|N|5|56|5.52|E}}
|-
|[[Pléiter]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Pleter
|Pleter
|{{Coor dms1|49|49|32|N|06|06|16|E}}
|-
|[[Pletschette]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Pletschette
|Pletschette
|{{Coor dms1|49|49|7.54|N|6|15|53.63|E}}
|-
|[[Polvermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pulvermühle
|{{Coor dms1|49|36|32.33|N|6|9|8.21|E}}
|-
|[[Pommerlach]]
|
|00408
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Pommerloch
|Pommerloch
|{{Coor dms1|49|57|43.41|N|5|51|29.28|E}}
|-
|[[Poschend]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Poschette
|Poscheid
|{{Coor dms1|49|59|10.5|N|6|5|11.56|E}}
|-
|[[Posselt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Posselt
|Posselt
|{{Coor dms1|49|48|48.37|N|6|22|51.34|E}}
|-
|[[Potaschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Potaschberg
|{{Coor dms1|49|40|40.71|N|6|24|7.56|E}}
|-
|[[Poudrerie (Kockelscheier)|Poudrerie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Poudrerie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Poul (Pëtschent)|Poul]]
|Pull
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Pull
|Pull
|{{Coor dms1|49|56|57.72|N|6|8|19.68|E}}
|-
|[[Präiteler]]
|
|00444
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Breidweiler
|Breidweiler
|{{Coor dms1|49|46|38.91|N|6|18|0.23|E}}
|-
|[[Pretemerhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|43.7|N|05|58|08.8|E}}
|-
|[[Pretten]]
|
|00150
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Prettingen
|Prettingen
|{{Coor dms1|49|43|5.08|N|6|7|4.99|E}}
|-
|[[Proz]]
|
|00307
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz
|Pratz
|{{Coor dms1|49|48|15.23|N|5|56|9.1|E}}
|-
|[[Prozer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== R ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Räichel]]
|
|00338
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Reichlange
|Reichlingen
|{{Coor dms1|49|46|22|N|5|55|46.2|E}}
|-
|[[Rammeldang]]
|
|00102
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Rammeldange
|Rammeldingen
|{{Coor dms1|49|39|44.08|N|6|13|57.66|E}}
|-
|[[Rammerech]]
|
|00326
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rambrouch
|Rambruch
|{{Coor dms1|49|49|49.08|N|5|50|26.16|E}}
|-
|[[Randschelt]]
|
|00560
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Rindschleiden
|Rindschleiden
|{{Coor dms1|49|50|58.13|N|5|54|6.89|E}}
|-
|[[Rashaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Rashof
|Rashof
|{{Coor dms1|49|42|14|N|06|09|53|E}}
|-
|[[Recken]]
|
|00163
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange
|Reckingen
|{{Coor dms1|49|45|1.19|N|6|4|46.55|E}}
|-
|[[Reckendall]]
|
|0
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|27.05|N|6|5|35.74|E}}
|-
|[[Reckener Barrière]]
|Recken-Barrière
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|44|55.37|N|6|3|2.46|E}}
|-
|[[Reckeng op der Mess]]
|
|00070
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Reckange-sur-Mess
|Reckingen/Mess
|{{Coor dms1|49|33|36.81|N|6|0|37.58|E}}
|-
|[[Reckingerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|8.99|N|6|18|41.73|E}}
|-
|[[Réid]]
|
|00543
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Roedt
|Roedt
|{{Coor dms1|49|34|10.38|N|6|17|6.14|E}}
|-
|[[Réiden op der Atert]]
|
|00337
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Redange
|Redingen
|{{Coor dms1|49|45|46.68|N|5|53|8.28|E}}
|-
|[[Reiland]]
|
|00143
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland
|Reuland
|{{Coor dms1|49|45|16.13|N|6|15|39.27|E}}
|-
|[[Reilander Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland-Moulin
|Reulandermühle
|{{Coor dms1|49|45|8.04|N|6|16|8.98|E}}
|-
|[[Reiler]]
|
|00207
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Reuler
|Reuler
|{{Coor dms1|50|3|23.44|N|6|2|16.25|E}}
|-
|[[Réimech]]
|
|00538
|[[Gemeng Réimech|Réimech]]
|Remich
|Remich
|{{Coor dms1|49|32|55.98|N|6|22|3.65|E}}
|-
|[[Reisduerf]]
|
|00293
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Reisdorf
|Reisdorf
|{{Coor dms1|49|51|59.4|N|6|15|53.47|E}}
|-
|[[Réiser]]
|
|00079
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Roeser
|Röser
|{{Coor dms1|49|32|33.3|N|6|9|0.53|E}}
|-
|[[Reisermillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|30.36|N|6|13|25.45|E}}
|-
|[[Rëmeleng]]
|
|00080
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|Rumelange
|Rümelingen
|{{Coor dms1|49|27|40.23|N|6|1|44.57|E}}
|-
|[[Rëmeljen]]
|
|00182
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Rumlange
|Rümlingen
|{{Coor dms1|50|4|47.99|N|5|58|31.5|E}}
|-
|[[Rëmerech]]
|
|00308
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Reimberg
|Reimberg
|{{Coor dms1|49|47|41.42|N|5|57|6.97|E}}
|-
|[[Rëmerschen]]
|
|00537
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Remerschen
|Remerschen
|{{Coor dms1|49|29|21.13|N|6|21|17.9|E}}
|-
|[[Réngel]]
|
|00389
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ringel
|Ringel
|{{Coor dms1|49|54|55.09|N|6|0|44.83|E}}
|-
|[[Réngeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ferme de Ringel
|
|{{Coor dms1|49|55|6.39|N|6|0|25.44|E}}
|-
|[[Riedgen]]
|
|00071
|[[Gemeng Recken|Recken]]
|Roedgen
|Rödgen
|{{Coor dms1|49|34|30.15|N|6|1|52.62|E}}
|-
|[[Riesenhaff]]
|
|00558
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Riesenho
|Riesenhof
|{{Coor dms1|49|50|27.34|N|5|48|50.46|E}}
|-
|[[Rippeg]]
|
|00434
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Rippig
|Rippig
|{{Coor dms1|49|44|28.49|N|6|19|11.99|E}}
|-
|[[Rippweiler]]
|
|00346
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Rippweiler
|Rippweiler
|{{Coor dms1|49|45|7.2|N|5|57|30.63|E}}
|-
|[[Rodange]]
|
|00066
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Rodange
|Rodingen
|{{Coor dms1|49|32|45.51|N|5|50|33.8|E}}
|-
|[[Rolleng (Bous-Waldbriedemes)|Rolleng]]
|
|00522
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Miersch)|Rolleng]]
|
|00164
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]]
|
|00064
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Lamadelaine
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rollengergronn]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.89|N|6|6|15.66|E}}
|-
|[[Rommeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Martelinville
|
|{{Coor dms1|49|51|57.05|N|5|46|15.59|E}}
|-
|[[Ronnebësch]]
|
|0
|Tandel
|
|
|{{Coor dms1|49|56|33.58|N|6|8|39.85|E}}
|-
|[[Rossmillen]]
|
|00577
|Weiswampach
|
|
|{{Coor dms1|50|6|39.18|N|6|2|45.36|E}}
|-
|[[Rosswénkel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Rosswinckel
|Rosswinckel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Rosswénkeler Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Ferme Rosswinckel
|Rosswinckelerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Roudemer]]
|
|00505
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Rodenbourg
|Rodenburg
|{{Coor dms1|49|41|18.1|N|6|17|23.63|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Iechternach)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Koplescht)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Péiteng)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Rouderssen]]
|
|00225
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Rodershausen
|Rodershausen
|{{Coor dms1|50|2|24.22|N|6|7|47.23|E}}
|-
|[[Roumecht]]
|
|00324
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rombach
|Rombach
|{{Coor dms1|49|50|3.76|N|5|44|43.29|E}}
|-
|[[Rouscht (Biissen)|Rouscht]]
|
|00128
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Roost
|Roost
|{{Coor dms1|49|47|14.35|N|6|5|34.4|E}}
|-
|[[Rouschthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|2.01|N|6|7|38.49|E}}
|-
|[[Rouspert]]
|
|00465
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Rosport
|Rosport
|{{Coor dms1|49|48|18.4|N|6|29|53.64|E}}
|-
|[[Routbaach (Préizerdaul)|Routbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|45.88|N|5|56|1.03|E}}
|-
|[[Rued (Ell)|Rued]]
|
|00313
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|47|40.67|N|5|49|27.03|E}}
|-
|[[Rued (Simmer)|Rued]]
|
|00037
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|41|34.89|N|6|0|0.57|E}}
|-
|[[Rueder]]
|
|00231
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Roder
|Roder
|{{Coor dms1|50|3|21.12|N|6|4|51.79|E}}
|-
|[[Rued-Sir]]
|
|00479
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Roodt-sur-Syre
|Roodt-Syr
|{{Coor dms1|49|39|58.3|N|6|18|9.01|E}}
|-
|[[Rulljen]]
|
|00397
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Roullingen
|Rullingen
|{{Coor dms1|49|57|13.02|N|5|55|20.58|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== S ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Saassel]]
|
|00183
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Sassel
|Sassel
|{{Coor dms1|50|5|54.92|N|5|59|38.05|E}}
|-
|[[Saitert]]
|Säitert
|0
|Bäerdref
|
|
|{{Coor dms1|49|50|2.54|N|6|21|26.45|E}}
|-
|[[Sanatorium vu Veianen|Sanatorium]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Sanatorium
|Sanatorium
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Sandweiler]]
|
|00107
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Sandweiler
|Sandweiler
|{{Coor dms1|49|36|48.83|N|6|13|5.97|E}}
|-
|[[Sandweiler-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Sandweiler-Gare
|Sandweiler-Gare
|{{Coor dms1|49|36|03|N|06|12|21|E}}
|-
|[[Schäferrieder]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|2.94|N|6|28|49.15|E}}
|-
|[[Schack]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Schack
|Schack
|{{Coor dms1|49|34|37.38|N|5|53|27.92|E}}
|-
|[[Schandel]]
|
|00347
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Schandel
|Schandel
|{{Coor dms1|49|47|29.44|N|5|58|17.11|E}}
|-
|[[Schanz]]
|
|00428
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|58.54|N|6|19|46.45|E}}
|-
|[[Scheedbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|38.03|N|6|27|29.88|E}}
|-
|[[Scheedel]]
|
|00267
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Scheidel
|Scheidel
|{{Coor dms1|49|53|32.78|N|6|2|34.46|E}}
|-
|[[Scheedgen]]
|
|00450
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Scheidgen
|Scheidgen
|{{Coor dms1|49|46|52.71|N|6|21|41.3|E}}
|-
|[[Scheedhaff]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Scheidhof
|Scheidhof
|{{Coor dms1|49|36|30.96|N|6|11|48.65|E}}
|-
|[[Scheedheck]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|37.06|N|6|18|40.45|E}}
|-
|[[Schëffleng]]
|
|00085
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Schifflange
|Schifflingen
|{{Coor dms1|49|30|20.37|N|6|0|37.57|E}}
|-
|[[Scheierbierg (Ierpeldeng)|Scheierbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|13.02|N|6|20|9.78|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Kanech)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|35|32.37|N|6|19|1.55|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Miesdref)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|46|28.17|N|6|8|13.3|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Bieles)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|31|3.74|N|5|55|18.45|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Veianen)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|56|30.54|N|6|12|58.24|E}}
|-
|[[Schéiferei (Schëndels)|Schéiferei]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|36.85|N|6|5|55.39|E}}
|-
|[[Schéissendëmpel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Schiesentümpel
|Schiesentümpel
|{{Coor dms1|49|47|06.2|N|06|17|57.4|E}}
|-
|[[Schëmpech]]
|
|00203
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Schimpach
|Schimpach
|{{Coor dms1|50|0|34.5|N|5|51|6.24|E}}
|-
|[[Schëndels]]
|
|00165
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels
|Schönfels
|{{Coor dms1|49|43|5.89|N|6|5|18.36|E}}
|-
|[[Schëndelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|43|18.08|N|6|5|51.73|E}}
|-
|[[Schengen]]
|
|00536
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schengen
|Schengen
|{{Coor dms1|49|28|35.84|N|6|21|46.14|E}}
|-
|[[Schëtter]]
|
|00112
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schuttrange
|Schüttringen
|{{Coor dms1|49|37|24.89|N|6|16|22.51|E}}
|-
|[[Schibbreger Millen]]
|Schëttbuerger Millen
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Moulin
|Schüttburger-Mühle
|{{Coor dms1|49|58|2.8|N|6|1|4.9|E}}
|-
|[[Schibbreger Schlass]]
|Schibbreg, Schëttbuerg
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Château
|Schüttburger-Schloss
|{{Coor dms1|49|57|52.7|N|6|1|31.22|E}}
|-
|[[Schierbaach]]
|
|00144
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefnech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|53.41|N|6|13|30.05|E}}
|-
|[[Schieren]]
|
|00296
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Schieren
|Schieren
|{{Coor dms1|49|49|36.78|N|6|6|1.2|E}}
|-
|[[Schierener Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Ferme de Schieren
|
|{{Coor dms1|49|49|12.18|N|6|6|58.36|E}}
|-
|[[Schierener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|30.41|N|6|5|22.23|E}}
|-
|[[Scherfemillen|Schierfemillen]]
|Scherfemillen, Schaerfemillen
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenmühle
|{{Coor dms1|49|46|56.2|N|06|13|57.9|E}}
|-
|[[Schierfenhaff]]
|Scherfenhaff, Schaerfenhaff
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenhof
|{{Coor dms1|49|47|2.87|N|6|14|6.8|E}}
|-
|[[Schiltzbierg]]
|
|00138
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|18.58|N|6|13|7.54|E}}
|-
|[[Schinker]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Schinker
|Schinker
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]]
|
|0
|Luxembourg
|
|
|{{Coor dms1|49|36|10.29|N|6|9|31.92|E}}
|-
|[[Schläifmillen (Allënster)|Schläifmillen]]
|
|0
|Junglinster
|
|
|{{Coor dms1|49|43|38.24|N|6|13|19.08|E}}
|-
|[[Schläiterhaff]]
|
|0
|Berdorf
|
|
|{{Coor dms1|49|48|18.93|N|6|22|7.25|E}}
|-
|[[Schlakemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schlammestee]]
|
|0
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-Station
|
|{{Coor dms1|49|32|1.15|N|6|10|53.98|E}}
|-
|[[Schleederhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|14.48|N|6|7|16.58|E}}
|-
|[[Schleef (Wanseler)|Schleef]]
|
|00409
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schleef (Lëntgen)|Schleef]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schléiwenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|
|Schlewenhof
|{{Coor dms1|49|34|45.49|N|6|3|19.59|E}}
|-
|[[Schlënnermanescht]]
|
|00268
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Schlindermanderscheid
|Schlindermanderscheid
|{{Coor dms1|49|55|55.28|N|6|3|30.4|E}}
|-
|[[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|Huldang-Schmëdd
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Forge
|
|{{Coor dms1|50|10|47.51|N|6|1|16.38|E}}
|-
|[[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|Fëschbech-Schmëdd
|
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{coor dms1|49|45|05.9|N|06|12|18.6|O}}
|-
|[[Schmëttewier (Déiljen)|Schmëttewier]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|16.55|N|6|19|13.99|E}}
|-
|[[Schmuelen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|29.94|N|6|7|1.84|E}}
|-
|[[Schockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|28.39|N|5|52|45.7|E}}
|-
|[[Schorenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|29.99|N|6|24|28.36|E}}
|-
|[[Schous]]
|
|00139
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Schoos
|Schoos
|{{Coor dms1|49|44|59.59|N|6|10|5.95|E}}
|-
|[[Schraasseg]]
|
|00111
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schrassig
|Schrassig
|{{Coor dms1|49|36|31.05|N|6|15|22.47|E}}
|-
|[[Kuelebierg (Schraasseg)|Schraasseger Kuelebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|34.25|N|6|14|35.61|E}}
|-
|[[Schréideschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.12|N|6|13|8.12|E}}
|-
|[[Schrondweiler]]
|
|00170
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Schrondweiler
|Schrondweiler
|{{Coor dms1|49|48|15.64|N|6|9|23.2|E}}
|-
|[[Schuller]]
|
|00010
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Schouweiler
|Schouweiler
|{{Coor dms1|49|34|55.02|N|5|57|20.6|E}}
|-
|[[Schumannseck]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|45.3|N|5|52|38.67|E}}
|-
|[[Schummeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|45|40.85|N|5|52|52.13|E}}
|-
|[[Schwaarzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|8.38|N|5|54|27.84|E}}
|-
|[[Schwanterhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|12.76|N|6|13|52.29|E}}
|-
|[[Schweebech]]
|
|00343
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Schwebach
|Schwebach
|{{Coor dms1|49|44|43.02|N|5|58|5.15|E}}
|-
|[[Schweebecher Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|50.64|N|5|58|31.99|E}}
|-
|[[Schweech]]
|
|00304
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Schweich
|Schweich
|{{Coor dms1|49|43|19.82|N|5|55|22.58|E}}
|-
|[[Schwéidsbeng]]
|
|00547
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schwebsange
|Schwebsingen
|{{Coor dms1|49|30|32.39|N|6|21|31.05|E}}
|-
|[[Schwiddelbruch]]
|
|00550
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Schwiedelbrouch
|Schwidelbrouch
|{{Coor dms1|49|49|44.43|N|5|51|16.38|E}}
|-
|[[Schwunnendall]]
|
|0
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Schwanenthal
|Schwanenthal
|{{Coor dms1|49|42|16.46|N|6|6|55.21|E}}
|-
|[[Seelerhaff]]
|Seylerhaff
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|8.1|N|6|8|58.07|E}}
|-
|[[Sëll]]
|
|00342
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Saeul
|Saeul
|{{Coor dms1|49|43|41.86|N|5|59|12.7|E}}
|-
|[[Selschent]]
|
|00366
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Selscheid
|Selscheid
|{{Coor dms1|50|1|5.08|N|5|56|54.54|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|00416
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|47.77|N|6|11|16.89|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|46.2|N|6|11|21.9|E}}
|-
|[[Senneng]]
|
|00103
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningen
|Senningen
|{{Coor dms1|49|38|50.72|N|6|14|33.03|E}}
|-
|[[Sennengerbierg]]
|
|00104
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningerberg
|Senningerberg
|{{Coor dms1|49|39|0.27|N|6|13|34.57|E}}
|-
|[[Simmer]]
|
|00038
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Septfontaines
|Simmern
|{{Coor dms1|49|41|54.35|N|5|58|2.39|E}}
|-
|[[Simmerfarm]]
|
|00551
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerfarm
|Simmerfarm
|{{Coor dms1|49|41|45.17|N|5|59|10.28|E}}
|-
|[[Simmerschmelz]]
|
|00552
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerschmelz
|Simmerschmelz
|{{Coor dms1|49|41|40.56|N|5|59|18.49|E}}
|-
|[[Sir (Uertschaft)|Sir]]
|
|00360
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Surré
|Syr
|{{Coor dms1|49|54|10.12|N|5|46|40.5|E}}
|-
|[[Sirdall (Biwer)|Sirdall]]
|Cité Sirdall
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|10.66|N|6|23|49.83|E}}
|-
|[[Sirdallschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Siren]]
|
|00122
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Syren
|Syren
|{{Coor dms1|49|33|52.68|N|6|13|20.36|E}}
|-
|[[Siwebueren]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|40.57|N|6|6|7.86|E}}
|-
|[[Siwemuergen]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Sept-Arpents
|
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|7|13.32|E}}
|-
|[[Siwwenaler]]
|
|00232
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Siebenaler
|Siebenaler
|{{Coor dms1|50|0|40.32|N|6|1|24.05|E}}
|-
|[[Sliepenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|55.92|N|5|57|10.76|E}}
|-
|[[Soller]]
|
|00410
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Sonlez
|Soller
|{{Coor dms1|49|57|52.78|N|5|49|27.35|E}}
|-
|[[Specksmillen]]
|
|0
|[[Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|8.27|N|6|23|56.17|E}}
|-
|[[Sprénkeng]]
|
|00011
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Sprinckange
|Sprinkingen
|{{Coor dms1|49|34|40.98|N|5|57|58.04|E}}
|-
|[[Stackem]]
|
|00184
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Stockem
|Stockem
|{{Coor dms1|50|4|41.16|N|5|57|34.5|E}}
|-
|[[Stadbriedemes]]
|
|00541
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Stadtbredimus
|Stadtbredimus
|{{Coor dms1|49|33|44.09|N|6|22|0.51|E}}
|-
|[[Stafelter]]
|
|00105
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|29|N|6|10|28.33|E}}
|-
|[[Steebrécken]]
|
|00063
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Pontpierre
|Steinbrücken
|{{Coor dms1|49|32|1.45|N|6|1|46.92|E}}
|-
|[[Steeën]]
|
|00276
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Stegen
|Stegen
|{{Coor dms1|49|49|38.43|N|6|10|13.56|E}}
|-
|[[Steenem]]
|
|00466
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Steinheim
|Steinheim
|{{Coor dms1|49|48|56.52|N|6|28|37.67|E}}
|-
|[[Steesel]]
|
|00116
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Steinsel
|Steinsel
|{{Coor dms1|49|40|25.42|N|6|7|25.1|E}}
|-
|[[Stengefort]]
|
|00042
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Steinfort
|Steinfort
|{{Coor dms1|49|39|37.14|N|5|54|57.52|E}}
|-
|[[Stolzebuerg]]
|
|00422
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Stolzembourg
|Stolzemburg
|{{Coor dms1|49|57|53.7|N|6|9|51.57|E}}
|-
|[[Stoppelhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|13.97|N|6|18|14.65|E}}
|-
|[[Stroossen]]
|
|00117
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|Strassen
|Strassen
|{{Coor dms1|49|37|13.37|N|6|4|27.71|E}}
|-
|[[Stuppecht]]
|
|00140
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Stuppicht
|Stuppicht
|{{Coor dms1|49|43|30.16|N|6|11|14.95|E}}
|-
|[[Suessem]]
|
|00083
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Sanem
|Sassenheim
|{{Coor dms1|49|32|53.39|N|5|55|41.93|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00289
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00473
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Supp (Hiefenech)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|-
|[[Supp (Reisduerf)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== T ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Tandel]]
|
|00255
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Tandel
|Tandel
|{{Coor dms1|49|53|51.95|N|6|10|48|E}}
|-
|[[Téiteng]]
|
|00058
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Tétange
|Tetingen
|{{Coor dms1|49|28|30.24|N|6|2|15.03|E}}
|-
|[[Tënten]]
|
|00175
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Tuntange
|Tüntingen
|{{Coor dms1|49|43|4.08|N|6|0|32.76|E}}
|-
|[[Tëntesmillen]]
|
|00572
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Tintesmühle
|{{Coor dms1|50|5|39.12|N|6|7|33.34|E}}
|-
|[[Theinshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Theinshof
|Theinshof
|{{Coor dms1|49|46|32.55|N|6|21|59.91|E}}
|-
|[[Thillsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|31.48|N|6|2|47.72|E}}
|-
|[[Tomm (Baastenduerf)|Tomm]] (Baastenduerf)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|39.75|N|6|9|43.02|E}}
|-
|[[Tomm (Furen)|Tomm]] (Furen)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|34.83|N|6|11|39.24|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00390
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00590
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodlermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler-Moulin
|Tadlermühle
|{{Coor dms1|49|54|45.05|N|5|59|57.25|E}}
|-
|[[Tossebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|25.54|N|6|2|40.32|E}}
|-
|[[Toussaintsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|56.3|N|6|3|2.66|E}}
|-
|[[Tratten]]
|
|00192
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine
|
|{{Coor dms1|50|3|51.75|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Trätter Strooss]]
|
|00193
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine-Route
|
|{{Coor dms1|50|2|44.44|N|5|52|46.06|E}}
|-
|[[Trënteng]]
|
|00544
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Trintange
|Trintingen
|{{Coor dms1|49|34|19.7|N|6|16|41.42|E}}
|-
|[[Tschiddeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Tschiddeschmühle
|{{Coor dms1|49|50|57.34|N|6|10|8.86|E}}
|-
|[[Tubishaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Tubishof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Tul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Thoul
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Turelbaach (Lieu-dit)|Turelbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.55|N|5|59|4.51|E}}
|-
|[[Tutschemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Toutschenmühle
|{{Coor dms1|49|57|56.33|N|5|56|57.75|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== U ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Uelegsmillen (Miedernach)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|1.56|N|6|17|12.85|E}}
|-
|[[Uelegsmillen (Chrëschtnech)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|56.02|N|6|13|4.97|E}}
|-
|[[Uerschterhaff]]
|Uerschter
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Arsdorferhof
|
|{{Coor dms1|49|32|36|N|05|57|27|E}}
|-
|[[Ueschdref]]
|
|00314
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf
|Arsdorf
|{{Coor dms1|49|51|40.18|N|5|50|44.54|E}}
|-
|[[Ueschdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|51|50.37|N|5|51|31.19|E}}
|-
|[[Uespelt]]
|
|00054
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Aspelt
|Aspelt
|{{Coor dms1|49|31|18.07|N|6|13|13.53|E}}
|-
|[[Uesweller]]
|
|00464
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Osweiler
|Osweiler
|{{Coor dms1|49|47|14.9|N|6|26|22.79|E}}
|-
|[[Ueweraanwen]]
|
|00101
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven
|Oberanven
|{{Coor dms1|49|39|30.69|N|6|14|38.88|E}}
|-
|[[Ueweraanwen-Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven-Barrière
|Oberanven-Barrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerdonwen]]
|
|00493
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Oberdonven
|Oberdonven
|{{Coor dms1|49|39|3.34|N|6|24|11.18|E}}
|-
|[[Uewereesbech]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Obereisenbach
|Obereisenbach
|{{Coor dms1|50|0|28.98|N|6|8|45.07|E}}
|-
|[[Uewerfeelen]]
|
|00284
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Oberfeulen
|Oberfeulen
|{{Coor dms1|49|50|44.73|N|6|1|57.65|E}}
|-
|[[Uewerglabech]]
|
|00169
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Oberglabach
|Oberglabach
|{{Coor dms1|49|47|9.87|N|6|8|56.62|E}}
|-
|[[Uewerkäerjeng]]
|
|00003
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Hautcharage
|Oberkerschen
|{{Coor dms1|49|34|37.89|N|5|54|49.8|E}}
|-
|[[Uewerkolpech]]
|
|00310
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Haut
|Oberkolpach
|{{Coor dms1|49|46|4.94|N|5|48|58.97|E}}
|-
|[[Uewerkuer]]
|
|00051
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Obercorn
|Oberkorn
|{{Coor dms1|49|30|47.79|N|5|53|56.3|E}}
|-
|[[Uewermaartel]]
|
|00320
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Haut-Martelange
|Obermartelingen
|{{Coor dms1|49|49|27.05|N|5|44|58.56|E}}
|-
|[[Uewerpallen]]
|
|00303
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Oberpallen
|Oberpallen
|{{Coor dms1|49|43|54.61|N|5|50|32.69|E}}
|-
|[[Uewerschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Oberschieren
|Oberschieren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerwampech]]
|
|00202
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Oberwampach
|Oberwampach
|{{Coor dms1|50|1|0.58|N|5|51|18.48|E}}
|-
|[[Uschler]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Uschler
|Uschler
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Useldeng]]
|
|00348
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Useldange
|Useldingen
|{{Coor dms1|49|46|13.85|N|5|58|50.6|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== V ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Veianen]]
|
|00424
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Vianden
|Vianden
|{{Coor dms1|49|56|3.44|N|6|12|16.29|E}}
|-
|[[Schlass Veianen|Veianer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|6|N|6|12|9.87|E}}
|-
|[[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Verlorenkost
|Verlorenkost
|{{Coor dms1|49|36|27.67|N|6|8|46.45|E}}
|-
|[[Vesquenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Ferme Vesque
|Vesquenhof
|{{Coor dms1|49|30|30.47|N|5|52|20.41|E}}
|-
|[[Viichten]]
|
|00350
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichten
|Vichten
|{{Coor dms1|49|48|13.09|N|5|59|49.6|E}}
|-
|[[Viichter Heed]]
|
|nKL
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichterhaide
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== W ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Waalsdref]]
|
|00415
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Walsdorf
|{{Coor dms1|49|55|28.44|N|6|10|26.07|E}}
|-
|[[Waarken]]
|
|00282
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Warken
|{{Coor dms1|49|51|27.81|N|6|5|26.55|E}}
|-
|[[Waasserbëlleg]]
|
|00512
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wasserbillig
|{{Coor dms1|49|43|10.29|N|6|29|37.42|E}}
|-
|[[Waasserbëlleger Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Wasserbillig-Barrière
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäicherdang]]
|
|00209
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Weicherdange
|Weicherdingen
|{{Coor dms1|50|2|17.87|N|5|59|27.28|E}}
|-
|[[Wäissbaach (Luerenzweiler)|Wäissbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Weisbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäissenhaff (Péiteng)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäissenhaff (Rammerech)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäiswampech]]
|
|00250
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Weiswampach
|Weiswampach
|{{Coor dms1|50|8|11.85|N|6|4|40.34|E}}
|-
|[[Wal (Réiden)|Wal]]
|
|00356
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Wahl
|Wahl
|{{Coor dms1|49|50|5.33|N|5|54|17.74|E}}
|-
|[[Waldbëlleg]]
|
|00474
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Waldbillig
|Waldbillig
|{{Coor dms1|49|47|47.99|N|6|17|22.02|E}}
|-
|[[Waldbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Waldberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldbriedemes]]
|
|00545
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|
|Waldbredimus
|{{Coor dms1|49|33|26.66|N|6|16|59.41|E}}
|-
|[[Waldhaff (Bech)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Waldhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Waldhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|06|11|23|E}}
|-
|[[Walfer]]
|
|00120
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Walferdange
|Walferdingen
|{{Coor dms1|49|39|24.07|N|6|8|18.05|E}}
|-
|[[Wallenduerfer Bréck]]
|
|00294
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Wallendorf-Pont
|Wallendorferbrück
|{{Coor dms1|49|52|28.81|N|6|17|17.52|E}}
|-
|[[Walter]]
|
|00382
|[[Stauséigemeng]]
|Watrange
|
|{{Coor dms1|49|56|38.21|N|5|47|4.53|E}}
|-
|[[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.67|N|6|3|49.17|E}}
|-
|[[Wandhaff (Buerschent)|Wandhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.8|N|06|03|41.3|E}}
|-
|[[Wann (Iechternach)|Wann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Wann
|Wann
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wanseler]]
|
|00411
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Winseler
|Winseler
|{{Coor dms1|49|57|59.16|N|5|53|16.36|E}}
|-
|[[Watschenterhaff]]
|Watschent
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Watscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wealerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|40.86|N|5|52|32.46|E}}
|-
|[[Webeschhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Webershof
|{{Coor dms1|49|53|16.77|N|6|12|56.89|E}}
|-
|[[Wecker (Biwer)|Wecker]]
|
|00487
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker
|Wecker
|{{Coor dms1|49|41|48.89|N|6|23|26.17|E}}
|-
|[[Wecker Gare]]
|
|00569
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker-Gare
|
|{{Coor dms1|49|41|58.56|N|6|23|11|E}}
|-
|[[Wecker Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weckergrund
|Weckergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weeschent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wegscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wegdichen]]
|
|00398
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Weidingen
|{{Coor dms1|49|58|32.08|N|5|56|34.76|E}}
|-
|[[Weidemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|22.39|N|6|17|15.18|E}}
|-
|[[Weidendall]]
|
|00588
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Val-des-Oseraies
|Weidenthal
|{{Coor dms1|49|39|23.86|N|6|4|1.08|E}}
|-
|[[Weidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert
|Weydert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weiler (Pëtschent)|Weiler]]
|Weller
|00423
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Weiler
|Weiler
|
|-
|[[Weiler (Wëntger)|Weiler]]
|
|00197
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Weiler
|Weiler
|{{Coor dms1|50|6|16.01|N|5|56|39.59|E}}
|-
|[[Weiler zum Tuer]]
|
|00123
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-la-Tour
|Weiler-zum-Turm
|{{Coor dms1|49|32|33.73|N|6|12|12.83|E}}
|-
|[[Weilerbaach]]
|
|00443
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Weilerbach
|Weilerbach
|{{Coor dms1|49|50|1.23|N|6|22|49.76|E}}
|-
|[[Weimeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Weimershof
|{{Coor dms1|49|37|20.98|N|6|9|24.74|E}}
|-
|[[Weimeschkierch]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Weimerskirch
|Weimerskirch
|{{Coor dms1|49|37|47.22|N|6|8|19.11|E}}
|-
|[[Welfreng]]
|
|00529
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Welfrange
|Welfringen
|{{Coor dms1|49|32|24.66|N|6|17|13.05|E}}
|-
|[[Welleschten]]
|
|00548
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wellenstein
|Wellenstein
|{{Coor dms1|49|31|26.87|N|6|20|46.22|E}}
|-
|[[Welschent]]
|
|00269
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Welscheid
|Welscheid
|{{Coor dms1|49|53|15.93|N|6|3|49.29|E}}
|-
|[[Welsdref]]
|
|00125
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Welsdorf
|Welsdorf
|{{Coor dms1|49|49|3.54|N|6|5|21.13|E}}
|-
|[[Wëlwerwolz]]
|
|00403
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Wilwerwiltz
|{{Coor dms1|49|59|23.58|N|5|59|50.85|E}}
|-
|[[Schlass Wolz|Wëlzer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|0.13|N|5|56|18.5|E}}
|-
|[[Wëlzermillen]]
|Gaaschtgronn
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Wiltzermühle
|{{Coor dms1|49|38|28.01|N|06|02|47.20|E}}
|-
|[[Wemperhaart]]
|
|00251
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Wemperhardt
|{{Coor dms1|50|9|22.44|N|6|2|56.13|E}}
|-
|[[Wëntger]]
|
|00194
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Wincrange
|Wintger
|{{Coor dms1|50|3|12.77|N|5|55|10.2|E}}
|-
|[[Wëntreng]]
|
|00535
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wintrange
|Wintringen
|{{Coor dms1|49|30|11.94|N|6|21|23.02|E}}
|-
|[[Weydeg]]
|
|00488
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weydig
|Weydig
|{{Coor dms1|49|42|57.84|N|6|19|45.5|E}}
|-
|[[Weyderter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert, la ferme
|
|{{Coor dms1|49|47|1.73|N|6|12|3.23|E}}
|-
|[[Weyer (Uertschaft)|Weyer]]
|
|00141
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Weyer
|Weyer
|{{Coor dms1|49|43|31.64|N|6|12|2.78|E}}
|-
|[[Wickreng]]
|
|00072
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Wickrange
|Wickringen
|{{Coor dms1|49|32|23.3|N|6|1|22.44|E}}
|-
|[[Wiltgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Wiltgeshof
|{{Coor dms1|49|48|45.74|N|6|0|10.59|E}}
|-
|[[Wilwerdang]]
|
|00240
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Wilwerdange
|Wilwerdingen
|{{Coor dms1|50|8|21.54|N|6|1|13.05|E}}
|-
|[[Wirtgensmillen]]
|
|00587
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Wirtgensmühle
|{{Coor dms1|50|2|2.8|N|6|0|35.1|E}}
|-
|[[Wollefsmillen (Mäertert)|Wollefsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wolfmühle
|{{Coor dms1|49|43|19.92|N|6|29|28.65|E}}
|-
|[[Wolwen]]
|
|00327
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Wolwelange
|Wolwelingen
|{{Coor dms1|49|49|44.16|N|5|45|58.91|E}}
|-
|[[Wolwener Klaus]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|52.6|N|5|46|45.02|E}}
|-
|[[Wolz]]
|
|00399
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Wiltz
|Wiltz
|{{Coor dms1|49|57|44.4|N|5|56|13.91|E}}
|-
|[[Wuelessen]]
|
|00227
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Wahlhausen
|Wahlhausen
|{{Coor dms1|49|59|6.59|N|6|7|38.59|E}}
|-
|[[Wuelesser Déckt]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wahlhausen Dickt
|{{Coor dms1|49|59|24.26|N|6|6|13.39|E}}
|-
|[[Wuelper]]
|
|00451
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolpert
|{{Coor dms1|49|45|55.3|N|6|21|15.59|E}}
|-
|[[Wuelper Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolperhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wuermer]]
|
|00517
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange
|Wormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|-
|[[Wuermer Bierg]]
|
|00518
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange-Haut
|Oberwormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== Z ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Zéisseng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cessange
|Zessingen
|{{Coor dms1|49|35|17.86|N|6|6|10.14|E}}
|-
|[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cents
|
|{{Coor dms1|49|37|8.39|N|6|10|15.16|E}}
|-
|[[Zëtteg]]
|
|00435
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig
|Zittig
|{{Coor dms1|49|44|42.91|N|6|20|47.54|E}}
|-
|[[Zëtteger Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|44|11.7|N|06|20|34.8|E}}
|-
|[[Zolwer]]
|
|00084
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Soleuvre
|Zolver
|{{Coor dms1|49|31|29.59|N|5|56|16.3|E}}
|-
|[[Zowaasch]]
|
|00049
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Lasauvage
|
|{{Coor dms1|49|31|11.98|N|5|50|24.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
==Literatur ==
*Biver, Jhemp: ''Liste alphabétique des localités du Grand-Duché de Luxembourg = Alphabetische Liste aller Ortschaften des Grossherzogtums Luxemburgs = Alphabetical list of the towns of The Grand-Duchy of Luxembourg'' - In: De Familjefuerscher: bulletin de liaison de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique. - Luxembourg. - Jg. 19 (2001), n° 64. p. 91-112
*Biver, Jhemp: ''Nomenclature générale des Localités, Fermes et Moulins isolés du Grand-Duché de Luxembourg dans ses Frontières politiques de 1839 -- General-Nomenklator der Orte, Gehöfte und Mühlen des Großherzogtums Luxemburg in seinen politischen Grenzen von 1839'', in Annuaire de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique (A.L.G.H.) - Jahrbuch, Luxembourg (2000), pp. 97 – 240.
*Grand-Duché Carte topographique Série TC Echelle 1:20000. Edition 2002. Administration du Cadastre et de la Topographie.
*Résultats du Recensement de la Population du 1er décembre 1922 et chiffres de la population de résidenece habituelle au 31 décembre 1922 avec la Nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'office de Statistique fascicule N°46 - Imprimerie M. Huss, Luxembourg, 1923.
*Résultats du recensement de la population du 11 décembre 1930 avec la nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Luxembourg Imprimerie de la Cour Victor Buck, 1932; Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'Office de Statistique; Fascicule 62
*Recensement de la Population du 31 décembre 1947 - Premiers Résultats et Liste Alphabétique des Localités. Ministère des Affaires Économiques, Statistique Générale, Publications de l'Office de la Statistique Générale fascicule 78
== Kuckt och ==
* [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
<!--* [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Institut grand-ducal]]: [http://www.institutgrandducal.lu/Joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=135 Place names in Luxembourgish];<ref>Trotz dem engleschen Titel sinn d'lëtzebuergesch Nimm just op Däitsch an op Franséisch iwwersat</ref> [https://web.archive.org/web/20210724012123/https://www.webcitation.org/66nx0spbk archivéiert]. | Link geet net méi -->
<!--* [http://www.legilux.public.lu/adm/annuaire_officiel/VOLUME1/III_annx/Nomlocal.pdf Nomenclature des localités du Grand-Duché de Luxembourg] am Annuaire officiel - 2000- Vol. 1. | Link geet net méi -->
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg| U]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Uertschaften]]
ft819j1bw2b68zdblno7m56sfoqdwqx
2687131
2687130
2026-07-22T13:02:22Z
GilPe
14980
/* E */ elo blo
2687131
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Differdange, Lasauvage (101).jpg|thumb|150px|Schëlter fir eng Uertschaft,]]
[[Fichier:Biwer, Klosmillen (1).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit,]]
[[Fichier:Leudelange, Leidelenger Gare (102) (cropped).jpg|thumb|150px|e Lieu-dit, deen als Uertschaft ugesi gëtt, an]]
[[Fichier:Nommern, Zahneschhaff (101).jpg|thumb|150px|en Haff.]]
Dës Lëscht vun de '''Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
D'Donnéeë kommen haaptsächlech aus der Lëscht vun den Uertschaften, déi op der Basis vum [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]] vum [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] opgestallt gëtt<ref>{{Citation|URL=https://data.public.lu/fr/datasets/liste-des-localites-avec-coordonnees/|Titel=Liste des localités avec coordonnées|Gekuckt=28.06.2026|Datum=20.04.2026|Wierk=data.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, souwéi aus Plazen an Häff déi uechter d'Land gezeechent sinn, ouni datt s'an der Lëscht stinn.
Erklärungen zur Lëscht:
* Numm: lëtzebuergeschen Numm, an der Schreifweis vum [[Conseil fir d'Lëtzebuerger Sprooch]] (CPLL);
* Altern. Numm: alternativen Numm, wann et ee gëtt;
* Uertschafts-ID:
** Identifikatiounsnummer (ID_CACLR) vun der '''Uertschaft''' aus dem Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen;
** wann et keng Uertschaft ass (also e [[Lieu-dit]] oder en [[Bauerenhaff|Haff]]), da gëtt et keng ID; an deem Fall ass eng 0 agedroen;
** Plazen déi net an der Kadasterlëscht stinn, si mat nKL markéiert;
* Koordinaten: bezéie sech déi Plaz wou den Numm vun der Uertschaft, dem Lieu-dit oder dem Haff op der topographescher Kaart am Moossstaf 1:5.000 agedroen ass.
{{AbcIndex}}
== A ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Aansebuerg]]
|
|00171
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Ansembourg
|Ansemburg
|{{Coor dms1|49|41|56.39|N|6|2|40.33|E}}
|-
|[[Aassel]]
|
|00519
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Assel
|Assel
|{{Coor dms1|49|33|17.39|N|6|19|0.54|E}}
|-
|[[Aasselbuer]]
|
|00176
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn
|Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|55.01|N|5|58|11.86|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|5|17.13|N|5|57|45.41|E}}
|-
|[[Aasselbuerer Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Asselborn-Route
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Aasselscheier]]
|
|00151
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Asselscheuer
|Asselscheuer
|{{Coor dms1|49|41|22.87|N|6|10|13.68|E}}
|-
|[[Aessen]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|4.58|N|5|56|33.59|E}}
|-
|[[Äischen]]
|
|00016
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Eischen
|Eischen
|{{Coor dms1|49|41|6.64|N|5|52|24.75|E}}
|-
|[[Äischer]]
|
|00400
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Enscherange
|Enscheringen
|{{Coor dms1|49|59|56.21|N|5|59|31.36|E}}
|-
|[[Akescht (Lieu-dit)|Akescht]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Ackerscheid
|Ackerscheid
|{{Coor dms1|49|58|36.94|N|6|7|29.03|E}}
|-
|[[Ale Bësch|Ale Bësch (um)]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Altenbusch
|{{Coor dms1|49|53|07.5|N|05|57|37.3|E}}
|-
|[[Aleft]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Alf
|Alf
|{{Coor dms1|49|47|49.21|N|6|25|55.44|E}}
|-
|[[Allënster]]
|
|00495
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Altlinster
|Altlinster
|{{Coor dms1|49|43|16.34|N|6|12|49.3|E}}
|-
|[[Allerbuer]]
|
|00198
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Allerborn
|Allerborn
|{{Coor dms1|50|2|11.95|N|5|52|18.61|E}}
|-
|[[Almillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Almillen
|
|{{Coor dms1|50|2|21.9|N|5|56|15.85|E}}
|-
|[[Alrodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Altrodeschhof
|Altrodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|33.89|N|6|22|30.06|E}}
|-
|[[Alschent]]
|
|00391
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Alscheid
|Alscheid
|{{Coor dms1|49|58|14.01|N|6|0|22.41|E}}
|-
|Altréier
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Altwis]]
|
|00532
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Altwies
|Altwies
|{{Coor dms1|49|30|47.87|N|6|15|36.27|E}}
|-
|[[Alzeng]]
|
|00092
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Alzingen
|Alzingen
|{{Coor dms1|49|34|13.87|N|6|9|56.63|E}}
|-
|[[Amber]]
|
|00500
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Imbringen
|Imbringen
|{{Coor dms1|49|42|2.93|N|6|11|25.59|E}}
|-
|[[Val Saint-André|Andreasgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-St-André
|Andreashöhle
|{{Coor dms1|49|37|12.7|N|06|06|05.5|E}}
|-
|[[Angelduerf]]
|
|00279
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Ingeldorf
|Ingeldorf
|{{Coor dms1|49|51|14.71|N|6|8|12.37|E}}
|-
|[[Angelsbierg]]
|
|00135
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Angelsberg
|Angelsberg
|{{Coor dms1|49|45|49.67|N|6|9|23.83|E}}
|-
|[[Antoniushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Antoniushof
|Antoniushof
|{{Coor dms1|50|4|1.72|N|5|56|0.89|E}}
|-
|[[Äsbarrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Aesbarrière
|Aesbarrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable sortable"
!width="120px" |Numm
!width="120px" |Altern. Numm
!width="40px" |Uertschafts-ID
!width="120px" |Gemeng
!width="120px" |Franséischen Numm
!width="120px" |Däitschen Numm
!width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Baastenduerf]]
|
|00252
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bastendorf
|Bastendorf
|{{Coor dms1|49|53|26.07|N|6|10|1.91|E}}
|-
|[[Bäerdref]]
|
|00438
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Berdorf
|Berdorf
|{{Coor dms1|49|49|14.96|N|6|21|6.3|E}}
|-
|[[Bakesmillen]]
|Backesmillen
|0
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|Backesmühle
|Backesmühle
|{{Coor dms1|49|50|4.28|N|6|13|16.41|E}}
|-
|[[Bamerdall]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Bamertal
|Bamertal
|{{Coor dms1|49|52|49.36|N|6|9|7.06|E}}
|-
|[[Bamhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bamhaff
|Bamhaff
|{{Coor dms1|49|52|29.59|N|6|3|56.36|E}}
|-
|[[Banzelt]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Banzelt
|Banzelt
|{{Coor dms1|49|40|23.27|N|6|19|38.9|E}}
|-
|[[Bärel]]
|
|00404
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Berlé
|Berl
|{{Coor dms1|49|57|6.29|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Bäreldeng]]
|
|00118
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Bereldange
|Bereldingen
|{{Coor dms1|49|39|14.05|N|6|7|33.19|E}}
|-
|[[Barrage]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Barrage
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bartreng]]
|
|00086
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange
|Bartringen
|{{Coor dms1|49|36|44.21|N|6|2|43.36|E}}
|-
|[[Bartreng-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Bertrange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|03|36|E}}
|-
|[[Baschelt]]
|
|00357
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Baschleiden
|Baschleiden
|{{Coor dms1|49|53|55.06|N|5|49|10.39|E}}
|-
|[[Bauschelt]]
|
|00358
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide
|Bauschleiden
|{{Coor dms1|49|53|17.04|N|5|49|3.25|E}}
|-
|[[Bauschelter Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Moulin
|Bauschleidener Mühle
|{{Coor dms1|49|52|51.77|N|5|47|40.89|E}}
|-
|[[Bech]]
|
|00429
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech
|Bech
|{{Coor dms1|49|45|7.76|N|6|21|33.84|E}}
|-
|[[Becher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Bech-Moulin
|Bech-Moulin
|{{Coor dms1|49|44|57|N|6|22|2.07|E}}
|-
|[[Bech-Maacher]]
|
|00546
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Bech-Kleinmacher
|Bech-Kleinmacher
|{{Coor dms1|49|31|55.01|N|6|21|1.44|E}}
|-
|[[Beefort]]
|
|00425
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort
|Befort
|{{Coor dms1|49|50|12.56|N|6|17|35.94|E}}
|-
|[[Beeforter Heed]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beforterheide
|Beforterheide
|{{Coor dms1|49|50|45.7|N|6|17|10.7|E}}
|-
|[[Beeforter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Beaufort-Château
|Befort-Schloss
|{{Coor dms1|49|50|2.98|N|6|17|3.09|E}}
|-
|[[Beelenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Behlen
|Behlen
|{{Coor dms1|49|43|58.72|N|6|15|16.75|E}}
|-
|[[Beeler]]
|
|00241
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Beiler
|Beiler
|{{Coor dms1|50|9|50.34|N|6|5|30.54|E}}
|-
|[[Beesslek]]
|
|00237
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Hautbellain
|Oberbesslingen
|{{Coor dms1|50|9|21.69|N|5|58|30.41|E}}
|-
|[[Beesten]]<ref name=":0">fréier Uertschaft</ref>
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Beisten
|Beisten
|{{coor dms1|49|48|15|N|06|06|52|E}}
|-
|[[Beetebuerg]]
|
|00044
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Bettembourg
|Bettemburg
|{{Coor dms1|49|31|16.4|N|6|6|20.6|E}}
|-
|[[Beezebierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Beezeberg
|Beezeberg
|{{Coor dms1|49|46|12|N|06|13|52|E}}
|-
|[[Beggen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Beggen
|Beggen
|{{Coor dms1|49|38|40.3|N|6|7|53.45|E}}
|-
|[[Beidler]]
|
|00502
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Beidweiler
|Beidweiler
|{{Coor dms1|49|43|37.07|N|6|18|1.98|E}}
|-
|[[Béigen]]
|
|00185
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boevange/Clervaux
|Bögen
|{{Coor dms1|50|2|45.02|N|5|55|48.85|E}}
|-
|[[Béiwen (Stauséigemeng)|Béiwen]]
|
|00375
|[[Stauséigemeng]]
|Bavigne
|Böwen
|{{Coor dms1|49|55|21.76|N|5|50|57.15|E}}
|-
|[[Béiwen-Atert]]
|
|00129
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Boevange-sur-Attert
|Böwingen/Attert
|{{Coor dms1|49|46|28.25|N|6|1|3.09|E}}
|-
|[[Béiweng]]
|
|00074
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Bivange
|Biwingen
|{{Coor dms1|49|32|39.92|N|6|7|53.27|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|[[Belair]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Belair
|Belair
|{{Coor dms1|49|36|41.42|N|6|6|51.62|E}}
|-
|Beler Käsfurt
|kuckt: [[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Bënzelt]]
|
|00242
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Binsfeld
|Binsfeld
|{{Coor dms1|50|7|8.63|N|6|2|18.61|E}}
|-
|[[Bënzert]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Binzrath
|Binzrath
|{{Coor dms1|49|45|10.2|N|6|8|19.24|E}}
|-
|[[Berbuerg]]
|
|00507
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Berbourg
|Berburg
|{{Coor dms1|49|44|0.25|N|6|23|50|E}}
|-
|[[Berbuerger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Ferme de Berbourg
|Berburger Hof
|{{Coor dms1|49|43|6.34|N|6|23|30.03|E}}
|-
|[[Berbuerger Wald]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|Berburgerwald
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschdref]]
|
|00131
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Buschdorf
|Buschdorf
|{{Coor dms1|49|45|8.28|N|6|0|17.77|E}}
|-
|[[Bëschhaus]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Buschhaus
|Buschhaus
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bëschrued]]
|
|00352
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Buschrodt
|Buschrodt
|{{Coor dms1|49|49|33.85|N|5|55|53.67|E}}
|-
|[[Bëttel]]
|
|00412
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bettel
|Bettel
|{{Coor dms1|49|54|59.87|N|6|13|40.5|E}}
|-
|[[Bettenduerf]]
|
|00256
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bettendorf
|Bettendorf
|{{Coor dms1|49|52|55.21|N|6|13|19.26|E}}
|-
|[[Betteng op der Mess]]
|
|00007
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Bettange-sur-Mess
|Bettingen-Mess
|{{Coor dms1|49|34|33.72|N|5|59|12.24|E}}
|-
|[[Betzder]]
|
|00476
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Betzdorf
|Betzdorf
|{{Coor dms1|49|41|22.33|N|6|20|50.59|E}}
|-
|[[Betzemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
| Betzemillen
| Betzemillen
|{{Coor dms1|49|46|49.76|N|6|1|40.06|E}}
|-
|[[Beyerholz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyerholz
|Beyerholz
|{{Coor dms1|49|36|54|N|06|18|17|E}}
|-
|[[Beyren]]
|
|00489
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Beyren
|Beyren
|{{Coor dms1|49|37|51.6|N|6|20|19.57|E}}
|-
|[[Bicherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Bücherhof
|Bücherhof
|{{Coor dms1|49|35|19.58|N|6|19|2.76|E}}
|-
|[[Bidscht]]
|
|00368
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Buderscheid
|Büderscheid
|{{Coor dms1|49|56|6.46|N|5|56|16.03|E}}
|-
|[[Biebereg]]
|
|00305
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Bettborn
|Bettborn
|{{Coor dms1|49|47|48.02|N|5|56|31.93|E}}
|-
|[[Biekerech]]
|
|00297
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Beckerich
|Beckerich
|{{Coor dms1|49|43|53.22|N|5|53|12.88|E}}
|-
|[[Bieles]]
|
|00081
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Belvaux
|Beles
|{{Coor dms1|49|30|43.73|N|5|55|59.81|E}}
|-
|[[Bierchem]]
|
|00073
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Berchem
|Berchem
|{{Coor dms1|49|32|17.12|N|6|7|35.08|E}}
|-
|[[Bierden]]
|
|00277
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Burden
|Bürden
|{{Coor dms1|49|52|53.23|N|6|5|39.84|E}}
|-
|[[Biereng (Miersch)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringen
|Beringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Biereng (Diddeleng)|Biereng]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|Burange
|Büringen
|{{Coor dms1|49|29|39.17|N|6|5|31.38|E}}
|-
|[[Bierengerbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Beringerberg
|Beringerberg
|{{Coor dms1|49|46|13.81|N|6|8|54.84|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Bierg]]
|
|00475
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Berg
|Berg
|{{Coor dms1|49|40|55.31|N|6|21|28.35|E}}
|-
|[[Biergem]]
|
|00060
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Bergem
|Bergem
|{{Coor dms1|49|31|28.23|N|6|2|39.42|E}}
|-
|[[Biergerkräiz]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Biergerkräiz
|Biergerkräiz
|{{Coor dms1|49|38|51.34|N|6|5|48.53|E}}
|-
|[[Bierghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Berghaff
|Berghaff
|{{Coor dms1|49|37|45.57|N|6|19|39.93|E}}
|-
|[[Bierkelt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Birkelt
|Birkelt
|{{Coor dms1|49|49|32.93|N|6|22|36.23|E}}
|-
|[[Bierkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birkenhof
|Birkenhof
|{{Coor dms1|49|49|10.44|N|6|7|40.53|E}}
|-
|[[Biermereng]]
|
|00523
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Burmerange
|Bürmeringen
|{{Coor dms1|49|29|13.53|N|6|19|27.72|E}}
|-
|[[Bierschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Berschbach
|Berschbach
|{{Coor dms1|49|44|48.84|N|6|6|48.1|E}}
|-
|[[Biertreng]]
|
|00295
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Birtrange
|Birtringen
|{{Coor dms1|49|49|33.87|N|6|5|18.88|E}}
|-
|[[Biff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Biff
|Biff
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Bigelbaach]]
|
|00291
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Bigelbach
|Bigelbach
|{{Coor dms1|49|51|34.19|N|6|17|1.16|E}}
|-
|[[Biissen]]
|
|00127
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen
|Bissen
|{{Coor dms1|49|47|12.54|N|6|4|12.57|E}}
|-
|[[Biisser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Bissen-Moulin
|Bissener Mühle
|{{Coor dms1|49|47|39.67|N|6|4|25.61|E}}
|-
|[[Bildgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bildgeshaff
|Bildgeshaff
|{{Coor dms1|49|53|22.2|N|6|13|22.89|E}}
|-
|[[Bill]]
|
|00553
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bill
|Bill
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|2|22|E}}
|-
|[[Bilschdref]]
|
|00316
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bilsdorf
|Bilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|26.95|N|5|49|18.36|E}}
|-
|[[Bireler Gronn]]
|Birelergronn
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|19|N|06|13|01|E}}
|-
|[[Bireler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| Birelerhaff
| Birelerhaff
|{{Coor dms1|49|37|24.61|N|6|12|50.31|E}}
|-
|[[Birendall]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Berenthal
|Berenthal
|{{Coor dms1|49|38|24.71|N|6|2|12.3|E}}
|-
|[[Biwels]]
|
|00417
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Bivels
|Bivels
|{{Coor dms1|49|57|34.75|N|6|11|22.88|E}}
|-
|[[Biwer]]
|
|00480
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwer
|Biwer
|{{Coor dms1|49|42|21.88|N|6|22|28.93|E}}
|-
|[[Biwerbaach]]
|
|00481
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Biwerbach
|Biwerbach
|{{Coor dms1|49|42|33.59|N|6|22|4.48|E}}
|-
|[[Biwesch]]
|
|00234
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Biwisch
|Biwisch
|{{Coor dms1|50|7|6.37|N|5|58|49.12|E}}
|-
|[[Blaaschent]]
|
|00152
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Blaschette
|Blascheid
|{{Coor dms1|49|42|3.87|N|6|10|15.33|E}}
|-
|[[Bleesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Bleesbruck
|Bleesbrück
|{{Coor dms1|49|52|21.42|N|6|11|28.14|E}}
|-
|[[Bleesmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Bleesmillen
|Bleesmillen
|{{Coor dms1|49|52|29|N|6|11|14.42|E}}
|-
|[[Bloebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|20.27|N|6|15|7.87|E}}
|-
|[[Bloen Eck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ärenzdall|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|36.9|N|6|10|56.8|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00430
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Blumenthal
|Blumenthal
|{{Coor dms1|49|44|41.96|N|6|15|55.94|E}}
|-
|[[Blummendall]]
|
|00506
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|37.65|N|6|16|5.47|E}}
|-
|[[Bockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|5|43.27|N|6|1|9.41|E}}
|-
|[[Bohey]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Bohey
|Bohey
|{{Coor dms1|49|58|30.5|N|05|50|39.2|E}}
|-
|[[Bollenduerfer Bréck]]
|
|00439
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Bollendorf-Pont
|Bollendorfer-Brücke
|{{Coor dms1|49|51|0.85|N|6|21|9.76|E}}
|-
|[[Bomecht]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bomicht
|
|{{Coor dms1|49|33|30.7|N|5|53|30.58|E}}
|-
|[[Bomillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|58.35|N|6|15|0.41|E}}
|-
|[[Bommel (Esch-Sauer)|Bommel]]
|
|00549
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bonnal
|Bonnal
|{{Coor dms1|49|54|8.1|N|5|53|18.29|E}}
|-
|[[Bommelscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Bommelscheuer
|{{Coor dms1|49|34|12.34|N|5|55|46.72|E}}
|-
|[[Boufer]]
|Bouferdeng
|00153
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Bofferdange
|Bofferdingen"
|{{Coor dms1|49|41|21.3|N|6|8|46.87|E}}
|-
|[[Bouferterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|53.07|N|6|0|9.86|E}}
|-
|[[Boukels (Géisdref)|Boukels]]
|
|00367
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|49|55|26.21|N|5|59|45.32|E}}
|-
|[[Buckels|Boukels]]
|Buckels
|00220
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Bockholtz
|Bockholtz
|{{Coor dms1|50|0|44.25|N|6|3|10.47|E}}
|-
|[[Boukelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Bockholtz-Moulin
|Bockholtzermühle
|{{Coor dms1|49|55|32.38|N|6|0|25.46|E}}
|-
|[[Bouneweg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Bonnevoie
|Bonneweg
|{{Coor dms1|49|35|46.46|N|6|8|11.56|E}}
|-
|[[Bous]]
|
|00520
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Bous
|Bous
|{{Coor dms1|49|33|22.36|N|6|19|39.32|E}}
|-
|[[Boxer]]
|
|00177
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Boxhorn
|Boxhorn
|{{Coor dms1|50|5|1.1|N|5|59|14.1|E}}
|-
|[[Brameschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Brameschhof
|Brameschhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|6|2|51.58|E}}
|-
|[[Bramillen]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|12.63|N|6|4|57.88|E}}
|-
|[[Branebuerg]]
|
|00253
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Brandenbourg
|Brandenburg
|{{Coor dms1|49|54|43.56|N|6|8|5.02|E}}
|-
|[[Brattert]]
|
|00351
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Brattert
|Brattert
|{{Coor dms1|49|51|19.11|N|5|54|12.73|E}}
|-
|[[Breedelt]]
|
|00243
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Breidfeld
|Breidfeld
|{{Coor dms1|50|7|22.41|N|6|3|48.08|E}}
|-
|[[Bréim (Munneref)|Bréim]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Maison Brehm
|Brehm
|{{Coor dms1|49|31|28.32|N|6|16|32.33|E}}
|-
|[[Breinert]]
|
|00484
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinert
|Breinert
|{{Coor dms1|49|42|45.22|N|6|20|31.23|E}}
|-
|[[Breinertknupp]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Breinertknupp
|Breinertknupp
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Brennerei (Nidderaanwen)|Brennerei]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Distillerie
|Brennerei
|{{Coor dms1|49|38|45|N|06|10|00|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Stad Lëtzebuerg)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Bricherhof
|{{Coor dms1|49|37|32.31|N|6|9|51.59|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Mutfert)|Bricherhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Bricher Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch-Moulin
|Brouchermühle
|{{Coor dms1|49|44|9.72|N|6|0|30.1|E}}
|-
|[[Brichermillen (Mutfert)|Brichermillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Brüchermühle
|{{Coor dms1|49|34|20.86|N|6|14|1.46|E}}
|-
|[[Briddel]]
|
|00029
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Bridel
|Bridel
|{{Coor dms1|49|39|30.63|N|6|4|50.23|E}}
|-
|[[Brongeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|31.42|N|6|5|50.82|E}}
|-
|[[Brosiushaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|21.31|N|6|3|51.75|E}}
|-
|[[Brouderbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Broderbour
|Broderbour
|{{Coor dms1|49|51|9.8|N|6|11|13.79|E}}
|-
|[[Bruch (Biwer)|Bruch]]
|
|00485
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|43|40.61|N|6|20|27.44|E}}
|-
|[[Bruch (Miersch)|Bruch]]
|
|00130
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Brouch
|Bruch
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|6|1|11.35|E}}
|-
|[[Bricherhaff (Iermsdref)|Brücherhaff]]
|Bricherhaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|9.68|N|6|11|55.5|E}}
|-
|[[Bricherheck|Brücherheck]]
|Bricherheck
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|50.85|N|6|11|38.03|E}}
|-
|[[Bruechtebaach]]
|
|00199
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Brachtenbach
|Brachtenbach
|{{Coor dms1|50|1|18.74|N|5|54|47.83|E}}
|-
|[[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]]
|
|0
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Buchholz
|Buchholz
|{{Coor dms1|49|39|45.8|N|6|21|56.95|E}}
|-
|[[Buchholzer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|5.99|N|6|14|12.19|E}}
|-
|[[Buddeler]]
|
|00482
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudler
|Budler
|{{Coor dms1|49|43|21.87|N|6|21|23.34|E}}
|-
|[[Buddelerbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Boudlerbach
|Budlerbach
|{{Coor dms1|49|43|5.33|N|6|21|5.05|E}}
|-
|[[Buer (Helperknapp)|Buer]]
|
|00172
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Bour
|Bour
|{{Coor dms1|49|41|57.01|N|6|0|57.63|E}}
|-
|[[Buerer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|16.1|N|6|30|35.64|E}}
|-
|[[Buerfelt]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Bourgfried
|Burgfrid
|{{Coor dms1|49|53|58.14|N|5|51|28.47|E}}
|-
|[[Schlass Buerglënster|Buerg]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster-Château
|
|{{Coor dms1|49|42|9.63|N|6|13|2.41|E}}
|-
|[[Buerghaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|17.41|N|6|6|50.72|E}}
|-
|[[Buerglënster]]
|
|00496
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Bourglinster
|Burglinster
|{{Coor dms1|49|42|24.33|N|6|12|54.94|E}}
|-
|[[Buerschdref]]
|
|00455
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Boursdorf
|Boursdorf
|{{Coor dms1|49|45|52.99|N|6|28|52.34|E}}
|-
|[[Buerschent]]
|
|00260
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid
|Burscheid
|{{Coor dms1|49|54|35.34|N|6|3|39.1|E}}
|-
|[[Buerschter Millen]]
|
|00261
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Bourscheid-Moulin
|Burscheidermühle
|{{Coor dms1|49|54|42.35|N|6|5|15.57|E}}
|-
|[[Buerschter Plage]]
|
|00554
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Buerschter Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|30.92|N|6|4|45.48|E}}
|-
|[[Bungeref]]
|
|00315
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville
|Bondorf
|{{Coor dms1|49|51|0.15|N|5|47|43.9|E}}
|-
|[[Bungerëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Moulin
|Bondorfer Mühle
|{{Coor dms1|49|52|12.66|N|5|47|56.31|E}}
|-
|[[Bur (Rouspert-Mompech)|Bur]]
|
|00454
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Born
|Born
|{{Coor dms1|49|45|35.89|N|6|30|38.9|E}}
|-
|[[Butschebuerg]]
|
|0
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]
|
|Budersberg
|{{Coor dms1|49|29|29.4|N|6|4|12.74|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== C ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Café Halte|Café Halt]]
|Café Halte, Eschweiler-Halte
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Café Halte
|
|{{Coor dms1|49|59|7.78|N|5|57|28.4|E}}
|-
|[[Cap]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Cap
|Cap
|{{Coor dms1|49|38|43.27|N|5|58|49.48|E}}
|-
|[[Capellen]]
|
|00031
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen
|Capellen
|{{Coor dms1|49|38|34.16|N|5|59|17.88|E}}
|-
|[[Capellen-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Capellen-Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Chrëschtnech]]
|
|00467
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Christnach
|Christnach
|{{Coor dms1|49|47|18.42|N|6|16|8.35|E}}
|-
|[[Clairefontaine (Bettenduerf)|Clairefontaine]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Clairefontaine
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Clausen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Clausen
|Clausen
|{{Coor dms1|49|36|53.1|N|6|8|22.82|E}}
|-
|[[Clemenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
| Clemenshof
|Clemenshof
|{{Coor dms1|49|50|37.53|N|6|9|34.48|E}}
|-
|[[Clierf]]
|
|00204
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux
| Klerf
|{{Coor dms1|50|3|22.48|N|6|1|31.66|E}}
|-
|[[Schlass Clierf|Clierfer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Clervaux-Château
|
|{{Coor dms1|50|3|16.02|N|6|1|47.76|E}}
|-
|[[Cloche d'or|Cloche d'Or]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Cloche d'Or
|Cloche d'Or
|{{Coor dms1|49|34|53.38|N|6|6|59.31|E}}
|-
|[[Clooshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Cloos
|Clooshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Closbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Closbierg
|Closbierg
|{{Coor dms1|49|50|31.68|N|6|19|4.93|E}}
|-
|[[Closdellt]]
|
|00562
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Closdellt
|Closdellt
|{{Coor dms1|49|54|6|N|6|7|18.3|E}}
|-
|[[Colmer]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmer
|Colmer
|{{Coor dms1|49|48|33.3|N|6|5|52.43|E}}
|-
|[[Colmer Bréck]]
|
|00573
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Pont
|Colmar-Pont
|{{Coor dms1|49|48|55.66|N|6|5|58.42|E}}
|-
|[[Colmer Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Colmar-Berg-Halte
|Colmar-Berg-Halte
|{{Coor dms1|49|48|55.61|N|6|6|9.56|E}}
|-
|[[Colmer-Bierg]]
|
|00124
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Colmar-Berg
|Colmar-Berg
|{{Coor dms1|49|48|39.99|N|6|5|27.47|E}}
|-
|[[Colmeschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Colmeschmühle
|{{Coor dms1|49|42|13.7|N|06|07|05.2|E}}
|-
|[[Conter]]
|
|00088
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Contern
|Conter
|{{Coor dms1|49|35|7.5|N|6|13|51.76|E}}
|-
|[[Cornelysmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cornelysmillen
|Cornelysmillen
|{{Coor dms1|50|7|53.85|N|5|59|29.46|E}}
|-
|[[Créispent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Crispent
|Crispent
|{{Coor dms1|49|47|13|N|06|21|23|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== D ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Dauschkaul (Lëtzebuerg)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|27.90|N|06|09|07.90|E}}
|-
|[[Dauschkaul (Luerenzweiler)|Dauschkaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|01.00|N|6|08|49.20|E}}
|-
|Déckt
|kuckt: [[Houschter Déckt]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Deewelt]]
|
|00187
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Deiffelt
|Deiffelt
|{{Coor dms1|50|3|55.4|N|5|57|40.07|E}}
|-
|[[Déierbech]]
|
|00200
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Derenbach
|Derenbach
|{{Coor dms1|50|0|48.7|N|5|53|23.61|E}}
|-
|[[Déifferdeng]]
|
|00048
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Differdange
|Differdingen
|{{Coor dms1|49|31|15.12|N|5|53|34.03|E}}
|-
|[[Déiljen]]
|
|00426
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Dillingen
|Dillingen
|{{Coor dms1|49|51|11.76|N|6|18|53.39|E}}
|-
|[[Deisermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Deysermühle
|Deysermühle
|{{Coor dms1|49|39|50.44|N|6|25|23.76|E}}
|-
|[[Dellen]]
|
|00328
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|Dellen
|Dellen
|{{Coor dms1|49|51|32.22|N|5|57|39.88|E}}
|-
|[[Dénkert]]
|
|nKL
|[[Stauséigemeng]]
|Dunkrodt
|Dünkrodt
|{{Coor dms1|49|55|21.27|N|05|52|34.49|E}}
|-
|[[Dippech]]
|
|00008
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach
|
|{{Coor dms1|49|35|9.14|N|5|58|56.92|E}}
|-
|[[Dippecher Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Dippach-Gare
|
|{{Coor dms1|49|34|19.94|N|5|59|40.01|E}}
|-
|[[Direndall]]
|
|00589
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|Dürrenthal
|{{Coor dms1|49|41|22.48|N|6|5|23.66|E}}
|-
|[[Dol]]
|
|00369
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Dahl
|Dahl
|{{Coor dms1|49|56|5.64|N|5|58|51.33|E}}
|-
|[[Dolebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Dolenberg
|Dolenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dondel]]
|
|00019
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Dondelange
|Dondelingen
|{{Coor dms1|49|41|15.23|N|6|1|55.98|E}}
|-
|[[Donkels]]
|
|00405
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Doncols
|Donkols
|{{Coor dms1|49|58|14.33|N|5|50|23.45|E}}
|-
|[[Doosber Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dasbourg-Pont
|
|{{Coor dms1|50|2|54.54|N|6|7|28.8|E}}
|-
|[[Douschterterhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Ferme Dostert
|Dosterthof
|{{Coor dms1|49|47|59|N|06|19|35|E}}
|-
|[[Dräibraken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Troisbaraques
|Dreibaracken
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Dräibuer]]
|
|00514
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Dreiborn
|Dreiborn
|{{Coor dms1|49|37|14.26|N|6|23|37.87|E}}
|-
|[[Draufelt]]
|
|00228
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Drauffelt
|Druffelt
|{{Coor dms1|50|1|0.51|N|6|0|9.9|E}}
|-
|[[Drénkelt]]
|
|00235
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Drinklange
|Drinklingen
|{{Coor dms1|50|7|57.12|N|6|0|58.17|E}}
|-
|[[Dudderhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Duderhof
|Duderhof
|{{Coor dms1|49|38|44.97|N|6|6|50.19|E}}
|-
|[[Duelem (Garnech)|Duelem]]
|
|00526
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Dahlem
|Dahlem
|{{Coor dms1|49|36|1.52|N|5|56|33.3|E}}
|-
|[[Duelem (Réimech)|Duelem]]
|
|00012
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Dalheim
|Dalheim
|{{Coor dms1|49|32|36.91|N|6|15|49.95|E}}
|-
|[[Duerscht]]
|
|00221
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Dorscheid
|Dorscheid
|{{Coor dms1|50|2|5.55|N|6|4|19.11|E}}
|-
|[[Duerschter Haischen]]
|Duerschterhaischen
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Dorscheiderhäuschen
|{{Coor dms1|50|2|20.62|N|6|4|36.92|E}}
|-
|[[Dummeldeng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Dommeldange
|Dommeldingen
|{{Coor dms1|49|38|2.2|N|6|8|1.85|E}}
|-
|[[Dumongshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Ferme Dumont
|Dumontshof
|{{Coor dms1|49|31|0.44|N|6|1|1.25|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== E ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Eich
|Eich
|{{Coor dms1|49|37|43.33|N|6|7|42.58|E}}
|-
|[[Eechelbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Eichelbour
|
|{{Coor dms1|49|48|7.35|N|6|11|6.91|E}}
|-
|[[Eesbech]]
|
|00559
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Eisenbach
|Eisenbach
|{{Coor dms1|50|0|29.02|N|6|8|36.13|E}}
|-
|[[Ënnereesbech|Eesbech]]
|Ënnereesbech
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Untereisenbach
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|49|59|59.01|N|6|8|33.03|E}}
|-
|[[Eescheler]]
|
|00503
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|42|59.22|N|6|18|46.5|E}}
|-
|[[Eeschpelt]]
|
|00381
|[[Stauséigemeng]]
|Tarchamps
|Ischpelt
|{{Coor dms1|49|56|58.21|N|5|47|54.03|E}}
|-
|[[Eesebuer]]
|
|00497
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Eisenborn
|Eisenborn
|{{Coor dms1|49|41|31.86|N|6|10|58.39|E}}
|-
|[[Eeselbuer]]
|
|00205
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Eselborn
|Eselborn
|{{Coor dms1|50|3|41.39|N|6|0|23.08|E}}
|-
|[[Éileng]]
|
|00067
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Ehlange
|Ehlingen
|{{Coor dms1|49|32|47.72|N|6|1|9.78|E}}
|-
|[[Éilereng]]
|
|00082
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Ehlerange
|Ehleringen
|{{Coor dms1|49|31|29.42|N|5|57|55.3|E}}
|-
|[[Éimereng]]
|
|00525
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Emerange
|Emeringen
|{{Coor dms1|49|29|21.28|N|6|17|24.32|E}}
|-
|[[Éimeschbaach (Lieu-dit)|Éimeschbaach]]
|Éimeschbaach-Aasselbuer, Éimeschbaach-Stackem
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Emeschbach-Asselborn
|Emeschbach-Asselborn
|{{Coor dms1|50|5|34.45|N|5|57|11.52|E}}
|-
|[[Éinen]]
|
|00515
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ehnen
|Ehnen
|{{Coor dms1|49|36|4.25|N|6|23|6.27|E}}
|-
|[[Éischt]]
|
|00317
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Eschette
|Escheid
|{{Coor dms1|49|49|22.89|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Éiter]]
|
|00091
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange
|Ötringen
|{{Coor dms1|49|35|58.73|N|6|15|44.08|E}}
|-
|[[Éiter Millen]]
|Éitermillen
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Oetrange-Moulin
|Oetrange-Moulin
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]]
|
|00311
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Ell
|Ell
|{{Coor dms1|49|45|50.63|N|5|51|13.88|E}}
|-
|[[Elleng]]
|
|00533
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange
|Ellingen
|{{Coor dms1|49|31|16.7|N|6|18|2.35|E}}
|-
|[[Ellenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Ellange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|30|58.69|N|6|18|8.71|E}}
|-
|[[Ëlwen]]
|
|00239
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Troisvierges
|Ulflingen
|{{Coor dms1|50|7|14.05|N|5|59|35.95|E}}
|-
|[[Elweng]]
|
|00524
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|30|24.98|N|6|18|49.33|E}}
|-
|[[Elz]]
|
|00332
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Eltz
|Eltz
|{{Coor dms1|49|46|38.74|N|5|53|41.12|E}}
|-
|[[Emeringerhaff]]
|Éimeréngerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|Emeringerhof
|Emeringerhof
|{{Coor dms1|49|32|22.23|N|6|19|30.32|E}}
|-
|[[Engelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Engelshof
|Engelshof
|{{Coor dms1|49|40|31.34|N|6|15|27|E}}
|-
|[[Ënner Fooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterfoos
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnereesbech]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Untereisenbach
|{{Coor dms1|50|00|05|N|06|08|38|E}}
|-
|[[Ënnerherel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Unterherel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ënnerschlënner]]
|
|00287
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Unterschlinder
|Unterschlinder
|{{Coor dms1|49|56|6.06|N|6|4|10.19|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Lenneng)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Untere Mühle
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënnescht Millen (Wal)|Ënnescht Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbredimus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|6.7|N|5|56|29.97|E}}
|-
|[[Ënsber]]
|
|00394
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Insenborn
|Insenborn
|{{Coor dms1|49|53|57.61|N|5|53|1.72|E}}
|-
|[[Enteschbaach (Lieu-dit)|Enteschbaach]]
|
|00564
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Enteschbach
|
|{{Coor dms1|49|54|44.44|N|6|6|50.14|E}}
|-
|[[Eppelduerf]]
|
|00272
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Eppeldorf
|Eppeldorf
|{{Coor dms1|49|50|38.67|N|6|14|44.89|E}}
|-
|[[Eschduerf]]
|
|00384
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Eschdorf
|Eschdorf
|{{Coor dms1|49|53|12.14|N|5|55|45.7|E}}
|-
|[[Esch-Sauer]]
|
|00361
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-sur-Sûre
|Esch-Sauer
|{{Coor dms1|49|54|38.52|N|5|56|15.94|E}}
|-
|[[Esch-Tunnel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Esch-Tunnel
|Esch-Tunnel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Esch-Uelzecht]]
|
|00053
|[[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|Esch-sur-Alzette
|Esch-Alzette
|{{Coor dms1|49|29|49.52|N|5|58|44.41|E}}
|-
|[[Eschweiler (Wolz)|Eschweiler]]
|
|00364
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Eschweiler
|Eschweiler
|{{Coor dms1|49|59|51.45|N|5|56|40.71|E}}
|-
|Eschweiler-Halte
|kuckt: [[Café Halte]]
|nKL
|
|
|
|
|-
|[[Essen]]
|
|00159
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Essingen
|Essingen
|{{Coor dms1|49|46|46.1|N|6|6|53.67|E}}
|-
|[[Ettelbréck]]
|
|00280
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Ettelbruck
|Ettelbrück
|{{Coor dms1|49|50|59.39|N|6|6|20.06|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== F ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Fausermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Fausermuehle
|Fausermühle
|{{Coor dms1|49|42|24.39|N|6|27|37.88|E}}
|-
|[[Feelener Hecken]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Feulenerhecken
|
|{{Coor dms1|49|52|22.48|N|05|59|52.29|E}}
|-
|[[Féischterbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Féischterbierg
|Féischterbierg
|{{Coor dms1|49|54|57.21|N|6|3|53.44|E}}
|-
|[[Féischterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Fischeiderhof
|
|{{Coor dms1|49|55|14.11|N|6|4|0.47|E}}
|-
|[[Féitsch]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Féitsch
|Féitsch
|{{Coor dms1|50|2|10|N|5|53|6.66|E}}
|-
|[[Féiz]]
|
|00061
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Foetz
|Foetz
|{{Coor dms1|49|31|32.6|N|6|0|25.9|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Äischen)|Felleschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Felleschmühle
|
|{{Coor dms1|49|41|32.34|N|5|52|51.24|E}}
|-
|[[Felleschmillen (Réiden op der Atert)|Felleschmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fëlschdref]]
|
|00527
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Filsdorf
|Filsdorf
|{{Coor dms1|49|32|9.21|N|6|14|49.47|E}}
|-
|[[Féngeg]]
|
|00006
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Fingig
|Fingig
|{{Coor dms1|49|36|8.14|N|5|53|54.5|E}}
|-
|[[Fennbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Fennberg
|
|{{Coor dms1|50|0|13|N|6|4|45|E}}
|-
|[[Fenneng]]
|
|00045
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Fennange
|Fenningen
|{{Coor dms1|49|31|13.84|N|6|4|38.43|E}}
|-
|[[Fënsterdall]]
|
|00132
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthal
|
|{{Coor dms1|49|45|26.44|N|6|2|28.86|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Finsterthalerhof
|
|{{Coor dms1|49|45|34.8|N|06|02|28.6|E}}
|-
|[[Fënsterdaller Héicht]]
|
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Finsterthalerhöhe
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fënsterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|44.52|N|5|54|23.7|E}}
|-
|[[Fenteng]]
|
|00093
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Fentange
|Fentingen
|{{Coor dms1|49|33|55.32|N|6|9|2.79|E}}
|-
|[[Fënz]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|2|1.06|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Fëschbech (Hengescht)|Fëschbech]]
|
|00212
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|50|4|32.91|N|6|4|10.97|E}}
|-
|[[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]]
|
|00136
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Fischbach
|Fischbach
|{{Coor dms1|49|44|46.15|N|6|11|26.17|E}}
|-
|[[Fëschbecher Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fischbacherhof
|
|{{Coor dms1|49|55|0.7|N|6|8|55.59|E}}
|-
|Fëschbech-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Fetschebuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenbour
|
|{{Coor dms1|49|36|52|N|06|09|48|E}}
|-
|[[Fetschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Fetschenhof
|
|{{Coor dms1|49|36|50.62|N|6|9|30.52|E}}
|-
|[[Fiels]]
|
|00146
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Larochette
|Fels
|{{Coor dms1|49|47|0.63|N|6|13|20.56|E}}
|-
|[[Fielsbuch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsbuch
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fielsmillen (Iechternach)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Fielsmillen (Mäertert)|Fielsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Felsmühle
|
|{{Coor dms1|49|49|4.71|N|6|24|14.15|E}}
|-
|[[Buerg Fiels|Fielsser Schlass]]
|
|0
|Fiels
|Larochette-Château
|
|{{Coor dms1|49|47|7.73|N|6|13|2.72|E}}
|-
|[[Fiertgeshaff]]
|Firtgeshaff
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
| Firtgeshaff
| Firtgeshaff
|{{Coor dms1|49|49|0.01|N|6|14|5.01|E}}
|-
|[[Findel]]
|
|00108
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Findel
|Findel
|{{Coor dms1|49|37|41.84|N|6|12|5.88|E}}
|-
|[[Findelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Findelshof
|
|{{Coor dms1|49|35|36.12|N|6|1|57.77|E}}
|-
|[[Flatzbuer]]
|
|00318
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Flatzbour
|{{Coor dms1|49|50|7.8|N|5|47|19.68|E}}
|-
|[[Fléckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|Flickenhaff, Fleckenhaff
|{{Coor dms1|49|49|4.7|N|6|16|16.63|E}}
|-
|[[Fléiber (Bauschelt)|Fléiber]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|53|54.25|N|5|48|46.45|E}}
|-
|[[Fléiber (Buerschent)|Fléiber]]
|
|00262
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Flebour
|Flebour
|{{Coor dms1|49|54|37.79|N|6|6|21.18|E}}
|-
|[[Fluessweiler]]
|
|00490
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Flaxweiler
|Flaxweiler
|{{Coor dms1|49|39|54.1|N|6|20|48.42|E}}
|-
|[[Fluchhafe Lëtzebuerg|Flughafen]]
|
|0
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Aéroport de Luxembourg
|
|{{Coor dms1|49|37|56.32|N|6|13|0.8|E}}
|-
|[[Fockemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fockemillen
|Fockemillen
|{{Coor dms1|49|40|45.44|N|5|56|48.45|E}}
|-
|[[Folkendeng]]
|
|00274
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Folkendange
|Folkendingen
|{{Coor dms1|49|50|33.7|N|6|12|2.57|E}}
|-
|[[Follmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Follmühle
|
|{{Coor dms1|49|47|46.11|N|6|13|16.11|E}}
|-
|[[Folscht]]
|
|00319
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Folschette
|Folscheid
|{{Coor dms1|49|48|48.81|N|5|52|13.16|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond-de-Gras
|
|{{Coor dms1|49|32|3.81|N|5|51|38.52|E}}
|-
|[[Fond-de-Gras]]
|
|nKL
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Fond-de-Gras
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fossenhaff]]
|Fossen
|00575
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Fossenhof
| Fossenhof
|{{Coor dms1|50|6|48.12|N|6|5|30.17|E}}
|-
|[[Foussheck]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Fousheck
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fransousegronn]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Franzosengrund
|
|{{Coor dms1|49|38|35|N|6|11|17|O}}
|-
|[[Frantzemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Frantzenmühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Fraschtenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Frastenhof
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Freckeisen]]
|
|00468
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Freckeisen
|Freckeisen
|{{Coor dms1|49|48|3.21|N|6|15|29.99|E}}
|-
|[[Fréiresmillen]]
|
|0
|Kiischpelt
|
|Freresmühle
|{{Coor dms1|50|0|38.6|N|6|0|6.51|E}}
|-
|[[Fréiseng]]
|
|00055
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Frisange
|Frisingen
|{{Coor dms1|49|31|0.88|N|6|11|11.31|E}}
|-
|[[Fréngerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Froehnerhof
|
|{{Coor dms1|49|55|3.45|N|6|9|16.19|E}}
|-
|[[Fridbësch]]
|
|00555
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Friedbusch
|
|{{Coor dms1|49|57|1.04|N|6|3|24.03|E}}
|-
|[[Fridhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|Friedhof
|
|{{Coor dms1|49|53|23.17|N|6|8|3.88|E}}
|-
|[[Frombuerg]]
| Frombuerger Haff
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Fromburgerhof
|{{Coor dms1|49|46|48.8|N|6|24|34.28|E}}
|-
|[[Froumillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Frohmühle
|
|{{Coor dms1|49|29|41.43|N|6|17|12.35|E}}
|-
|[[Fulsbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Fulsberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Furels]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Fuhrels
|
|{{Coor dms1|49|45|43.45|N|6|13|53.5|E}}
|-
|[[Furen]]
|
|00413
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Fouhren
|Fouhren
|{{Coor dms1|49|54|46.51|N|6|12|0.84|E}}
|-
|[[Fuussbann]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fousbann
|
|{{Coor dms1|49|31|10.86|N|5|54|3.69|E}}
|-
|[[Fuussekaul]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fuussekaul
|Fuussekaul
|{{Coor dms1|49|52|44.21|N|5|59|20.1|E}}
|-
|[[Fuusswiss]]
|
|0
|Feelen
|Fuusswiss
|Fuusswiss
|{{Coor dms1|49|52|22.24|N|5|59|50.28|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== G ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Gaaschtmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Gaaschtmühle
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|2|42.63|E}}
|-
|[[Gaasperech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Gasperich
|Gasperich
|{{Coor dms1|49|35|26.21|N|6|7|19.44|E}}
|-
|[[Gadderscheier]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|Gadderscheuer
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gäichel (Lëtzebuerg)|Gäichel]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Gaichel
|Gaichel
|{{Coor dms1|49|41|34.34|N|5|52|10.96|E}}
|-
|[[Gantebeensmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|
|Gantenbeinsmühle
|{{Coor dms1|49|36|16.28|N|6|10|7.09|E}}
|-
|[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]
|Garer Quartier
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|2.28|N|6|8|2.23|E}}
|-
|[[Garnech]]
|
|00013
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Garnich
|Garnich
|{{Coor dms1|49|37|4.28|N|5|57|9.42|E}}
|-
|[[Géidgen]]
|
|00236
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange
|Gödingen
|{{Coor dms1|50|9|1.01|N|6|0|39.99|E}}
|-
|[[Géidger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Goedange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|8|35.75|N|6|0|49.84|E}}
|-
|[[Geierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|59|39.34|N|6|5|13.17|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Bech)|Geieschhaff]]
|
|00431
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|45|58.03|N|6|23|19.62|E}}
|-
|[[Geieschhaff (Konstem)|Geieschhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Geyershof
|{{Coor dms1|49|59|38,9|N|06|05|17,6|E}}
|-
|[[Géisdref]]
|
|00371
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Goesdorf
|Goesdorf
|{{Coor dms1|49|55|17.31|N|5|57|48.8|E}}
|-
|[[Geismillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bierg|Bierg]]
|
|Geismühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëlt]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Goeldt-Hostert
|
|{{Coor dms1|49|49|18.75|N|5|51|11.89|E}}
|-
|[[Gemener Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Jemenerhof
|Jemenerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gerardshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Gérardshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gëtzen]]
|
|00026
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goetzingen
|Goetzingen
|{{Coor dms1|49|39|37.57|N|5|58|43.84|E}}
|-
|[[Giewel (Käerch)|Giewel]]
|
|00025
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Goeblange
|
|{{Coor dms1|49|40|5.89|N|5|58|1.59|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00263
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giewelsmillen]]
|
|00370
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Goebelsmühle
|{{Coor dms1|49|55|17.53|N|6|3|19.61|E}}
|-
|[[Giischt]]
|
|00461
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Girst
|Girst
|{{Coor dms1|49|46|25.62|N|6|30|0.57|E}}
|-
|[[Giischterklaus]]
|
|00462
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Girsterklaus
|{{Coor dms1|49|47|6.59|N|6|29|50.25|E}}
|-
|[[Gillenshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|20.33|N|6|14|7.91|E}}
|-
|[[Gilcher]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Gilcher
|Gilcher
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gilsdref]]
|
|00258
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Gilsdorf
|Gilsdorf
|{{Coor dms1|49|51|53.69|N|6|11|1.09|E}}
|-
|[[Giwenech]]
|
|00456
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Givenich
|Givenich
|{{Coor dms1|49|44|48.81|N|6|28|52.58|E}}
|-
|[[Goeberhaff]]
|Goberhaff
|nKL
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|Goberhof
|{{Coor dms1|49|51|30.1|N|6|16|5.53|E}}
|-
|[[Gondel (Waldbriedemes)|Gondel]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Gondelange
|
|{{Coor dms1|49|33|1.2|N|6|16|44.43|E}}
|-
|[[Gonnereng]]
|
|00504
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Gonderange
|Gonderingen
|{{Coor dms1|49|41|46.23|N|6|14|52.81|E}}
|-
|[[Gouschteng]]
|
|00491
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|
|Gostingen
|{{Coor dms1|49|37|19.42|N|6|21|27.26|E}}
|-
|[[Gousseldeng]]
|
|00148
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Gosseldange
|
|{{Coor dms1|49|43|42.33|N|6|6|56.31|E}}
|-
|[[Gräisch]]
|
|00035
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Greisch
|Greisch
|{{Coor dms1|49|42|34.6|N|5|59|7.26|E}}
|-
|[[Grandsen]]
|
|00213
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Grindhausen
|{{Coor dms1|50|5|1.36|N|6|3|37.17|E}}
|-
|[[Grass]]
|
|00039
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Grass
|Grass
|{{Coor dms1|49|37|52.28|N|5|53|23.48|E}}
|-
|[[Grassbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Grassenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Gréiweknapp]]
|
|00133
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Grevenknapp
|Grevenknapp
|{{Coor dms1|49|45|51.61|N|6|1|54.02|E}}
|-
|[[Greiweldeng]]
|
|00539
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Greiveldange
|Greiweldingen
|{{Coor dms1|49|35|5.24|N|6|21|37.25|E}}
|-
|[[Gréiwels]]
|
|00353
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Grevels
|
|{{Coor dms1|49|51|3.25|N|5|54|54.62|E}}
|-
|[[Gréiwelscheier]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Grevelscheuer
|{{Coor dms1|49|37|36.88|N|6|11|37.46|O}}
|-
|[[Gréiwelsser Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Grevels-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|35|47.45|N|6|3|0.23|E}}
|-
|[[Gréiwelsser Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|56.52|N|6|2|33.27|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher]]
|
|00494
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|Grevenmacher
|Grevenmacher
|{{Coor dms1|49|40|48.98|N|6|26|13.95|E}}
|-
|[[Gréiwemaacher Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Grevenmacherberg
|{{Coor dms1|49|40|25.76|N|06|23|29.44|E}}
|-
|[[Gréiwemillen]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Grevenmühle
|{{Coor dms1|49|40|56.7|N|05|56|33.1|E}}
|-
|[[Grëmmelescht]]
|
|00406
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid
|Grümelscheid
|{{Coor dms1|49|59|3.48|N|5|52|29|E}}
|-
|[[Grëmmeleschter Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Grümelscheid-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Grenzen]]
|
|00281
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Grentzingen
|{{Coor dms1|49|49|48.86|N|6|5|21.56|E}}
|-
|[[Gréiwenhaff|Grewenhaff]]
|Gréiewenhaff
|
|Ärenzdall
|
|
|{{Coor dms1|49|49|25|N|6|14|43.82|E}}
|-
|[[Groesteen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Grauenstein
|{{Coor dms1|49|56|49.7|N|6|8|45.11|E}}
|-
|[[Grohans]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|31.6|N|06|10|35.4|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00436
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|29.04|N|6|17|4.06|E}}
|-
|[[Grolënster]]
|
|00499
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Graulinster
|Graulinster
|{{Coor dms1|49|44|19.5|N|6|17|6.71|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00427
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00440
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|49|40.69|N|6|19|48.47|E}}
|-
|[[Grondhaff]]
|
|00469
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof
|Grundhof
|{{Coor dms1|49|50|2.19|N|6|19|54.03|E}}
|-
|[[Grondhaff-Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Grundhof-Château
|
|{{Coor dms1|49|49|6.38|N|6|19|15.27|E}}
|-
|[[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]]
|Stadgronn
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Grund
|{{Coor dms1|49|36|25.95|N|6|8|16.76|E}}
|-
|[[Grooljen]]
|
|00418
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Gralingen
|{{Coor dms1|49|56|12.58|N|6|6|3.46|E}}
|-
|[[Groussbéiwen]]
|Groussbéiweng
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Grand-Bevange
|Großbivingen
|{{Coor dms1|49|36|05.6|N|05|55|52.3|E}}
|-
|[[Groussbus]]
|
|00330
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grosbous
|Grosbous
|{{Coor dms1|49|49|43.29|N|5|58|6.82|E}}
|-
|[[Guddelt]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Goudelt
|
|{{Coor dms1|49|46|46.43|N|6|10|56.24|E}}
|-
|[[Guedber]]
|
|00498
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Godbrange
|Godbringen
|{{Coor dms1|49|44|8.84|N|6|14|1.81|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== H ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Haalsbaach (Bäerdref)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Halsbach
|Halsbach
|{{Coor dms1|49|49|35|N|06|21|55|E}}
|-
|[[Haalsbaach (Miedernach)|Haalsbaach]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Halsbach
|Halsbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haarderbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|Harderbach
|{{Coor dms1|49|55|53.66|N|6|1|23.65|E}}
|-
|[[Haarthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|Harthof
|{{Coor dms1|49|49|4.26|N|6|18|58.55|E}}
|-
|[[Haassel]]
|
|00121
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Hassel
|Hassel
|{{Coor dms1|49|33|6.32|N|6|12|37.97|E}}
|-
|[[Haastert]]
|
|00486
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Hagelsdorf
|Hagelsdorf
|{{Coor dms1|49|41|31.84|N|6|21|52.74|E}}
|-
|[[Habscht]]
|
|00017
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Hobscheid
|Hobscheid
|{{Coor dms1|49|41|18.94|N|5|54|58.49|E}}
|-
|[[Haff Ahl]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hof Ahl
|Hof Ahl
|{{Coor dms1|49|58|43.93|N|6|9|54.32|E}}
|-
|[[Hakenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Hackenhof
|{{Coor dms1|49|36|12.79|N|6|16|43.07|E}}
|-
|[[Haler]]
|
|00470
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Haller
|Haller
|{{Coor dms1|49|49|8.74|N|6|16|57.41|E}}
|-
|[[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hamm
|Hamm
|{{Coor dms1|49|36|38.29|N|6|9|54.73|E}}
|-
|[[Hammhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hammhof
|{{Coor dms1|49|50|15.69|N|6|21|37.01|E}}
|-
|[[Hanenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|19.08|N|6|0|10.52|E}}
|-
|[[Hannerhasselt]]
|Hannerhaassel
|00190
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hinterhasselt
|Hinterhasselt
|{{Coor dms1|50|3|21.34|N|5|51|55.57|E}}
|-
|[[Härebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|Herrenberg
|{{Coor dms1|49|52|30.07|N|6|10|15.48|E}}
|-
|[[Harel]]
|
|00376
|[[Stauséigemeng]]
|Harlange
|Harlingen
|{{Coor dms1|49|55|52.04|N|5|47|29.17|E}}
|-
|[[Hareler Poteau]]
|
|0
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Boulaide-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|54|28.92|N|5|48|37.83|E}}
|-
|[[Haupeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|
|Haupeschhof
|{{Coor dms1|49|50|19.18|N|6|3|13.14|E}}
|-
|[[Heckenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|51.46|N|6|5|39.83|E}}
|-
|[[Heedekaul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Heidenkaul
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Heedscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Heidscheuer
|{{Coor dms1|49|33|4.62|N|6|15|42.5|E}}
|-
|[[Heesberhaff]]
|Heisburgerhaff
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|29.69|N|6|18|45.08|E}}
|-
|[[Heeschbech]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Heisbich
|Heisbich
|{{Coor dms1|49|48|38.68|N|6|21|0.91|E}}
|-
|[[Heeschbreg]]
|
|00433
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hersberg
|Hersberg
|{{Coor dms1|49|45|21.55|N|6|19|45.63|E}}
|-
|[[Heeschdref]]
|
|00114
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Heisdorf
|Heisdorf
|{{Coor dms1|49|40|29.83|N|6|8|7.39|E}}
|-
|[[Heeschpelt]]
|
|00354
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Heispelt
|Heispelt
|{{Coor dms1|49|51|21.65|N|5|52|57.58|E}}
|-
|[[Heesdref]]
|
|00189
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hamiville
|Heisdorf
|{{Coor dms1|50|2|47.54|N|5|54|14.19|E}}
|-
|[[Héienhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Hoehenhof
|{{Coor dms1|49|38|15|N|06|13|34|E}}
|-
|[[Heinenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Heinenhof
|{{Coor dms1|49|50|55.47|N|6|4|5.21|E}}
|-
|[[Heinrichsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|
|Heinrichsmühle
|{{Coor dms1|49|30|40.1|N|06|14|44.5|E}}
|-
|[[Héischdref]]
|
|00292
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hoesdorf
|Hoesdorf
|{{Coor dms1|49|53|3.38|N|6|15|23.54|E}}
|-
|[[Heischent]]
|
|00386
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Heiderscheid
|Heiderscheid
|{{Coor dms1|49|53|18.67|N|5|58|56.63|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00385
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Fonds-de-Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|8.36|N|5|57|43.93|E}}
|-
|[[Heischtergronn]]
|
|00580
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Fonds-de Heiderscheid
|Heiderscheidergrund
|{{Coor dms1|49|54|17.24|N|5|57|43.7|E}}
|-
|[[Héisenger Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Fond de Hussigny
|Hesingergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Héiweng]]
|
|00014
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Hivange
|Hivingen
|{{Coor dms1|49|36|22.06|N|5|55|42.35|E}}
|-
|[[Helbich]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hilbach
|Hilbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Helfenter Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Helfenterbruck
|
|{{Coor dms1|49|36|14.3|N|6|4|22.19|E}}
|-
|[[Helleng]]
|
|00056
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Hellange
|Hellingen
|{{Coor dms1|49|30|36.09|N|6|9|4.89|E}}
|-
|[[Hellgewiss]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|7.76|N|6|17|28.58|E}}
|-
|[[Helsem]]
|
|00119
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Helmsange
|Helmsingen
|{{Coor dms1|49|39|38.28|N|6|8|31.01|E}}
|-
|[[Helzen]]
|
|00195
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hachiville
|Helzingen
|{{Coor dms1|50|6|21.92|N|5|55|14.46|E}}
|-
|[[Hemstel]]
|
|00432
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Hemstal
|Hemstal
|{{Coor dms1|49|44|22.19|N|6|20|10.76|E}}
|-
|[[Hengescht]]
|
|00214
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Heinerscheid
|Heinerscheid
|{{Coor dms1|50|5|38.6|N|6|5|28.27|E}}
|-
|[[Hénkel]]
|
|00463
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel
|Hinkel
|{{Coor dms1|49|46|57.55|N|6|30|48.13|E}}
|-
|[[Hénkeler Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Hinkel-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hënsdref]]
|
|00155
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Hunsdorf
|Hünsdorf
|{{Coor dms1|49|41|44.56|N|6|7|42.74|E}}
|-
|[[Hëpperdang]]
|
|00215
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Hupperdange
|
|{{Coor dms1|50|5|37.68|N|6|3|46.19|E}}
|-
|[[Herckmannsmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Herckmannsmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Herdermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|Herdermühle
|{{Coor dms1|49|33|16.85|N|6|20|27.96|E}}
|-
|[[Hermeswiss]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Hermeswies
|Hermeswies
|{{Coor dms1|49|51|48.48|N|6|18|42.74|E}}
|-
|[[Hesper]]
|
|00095
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Hesperange
|Hesperingen
|{{Coor dms1|49|34|13.9|N|6|9|14.58|E}}
|-
|[[Hessemillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hessenmühle
|{{Coor dms1|49|51|11.2|N|6|14|35.73|E}}
|-
|[[Hëttermillen]]
|
|00567
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|
|Hüttermühle
|{{Coor dms1|49|35|9.06|N|6|22|14.65|E}}
|-
|[[Hiefenech]]
|
|00142
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen
|Heffingen
|{{Coor dms1|49|46|2.09|N|6|14|13.46|E}}
|-
|[[Hiefenecher Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Heffingen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|07|N|06|13|44.8|E}}
|-
|[[Hielem]]
|
|00154
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Helmdange
|Helmdingen
|{{Coor dms1|49|41|39.43|N|6|8|18.22|E}}
|-
|[[Hierber]]
|
|00457
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Herborn
|Herborn
|{{Coor dms1|49|44|53.95|N|6|25|50.39|E}}
|-
|[[Hierber Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|
|Herbornermühle
|{{Coor dms1|49|44|17.89|N|6|25|39.65|E}}
|-
|[[Hierheck]]
|
|00387
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Herheck
|Herheck
|{{Coor dms1|49|52|23.75|N|5|55|42.88|E}}
|-
|[[Hierzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Hirtzenhof
|{{Coor dms1|49|51|44.63|N|6|13|47.67|E}}
|-
|[[Hiestgriechter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Hiestgriechterhof
|Hiestgriechterhof
|{{Coor dms1|49|53|6.6|N|6|11|16.49|E}}
|-
|[[Héngerhaff|Hingerhaff]]
|Héngerhaff
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|Hühnerhof
|{{Coor dms1|49|46|5.71|N|6|4|16.3|E}}
|-
|[[Hierzhaff]]
|Hirtzhaff
|0
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hirtzhof
|{{Coor dms1|49|50|25.78|N|6|3|14.48|E}}
|-
|[[Hitten]]
|
|00300
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Huttange
|Huttange
|{{Coor dms1|49|44|10.96|N|5|53|42.15|E}}
|-
|[[Hoen]]
|
|00040
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Hagen
|Hagen
|{{Coor dms1|49|39|8.92|N|5|55|30.17|E}}
|-
|[[Holler]]
|
|00244
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Holler
|Holler
|{{Coor dms1|50|7|28.51|N|6|2|51.18|E}}
|-
|[[Hollerech]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Hollerich
|Hollerich
|{{Coor dms1|49|35|58.63|N|6|6|58|E}}
|-
|[[Hollermillen]]
|
|00578
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Hollermühle
|{{Coor dms1|50|7|1.6|N|6|3|7.3|E}}
|-
|[[Holz (Rammerech)|Holz]]
|
|00321
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Holtz
|Holtz
|{{Coor dms1|49|48|24.97|N|5|47|38.63|E}}
|-
|[[Holzem]]
|
|00033
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem
|Holzem
|{{Coor dms1|49|37|2.3|N|5|59|18.21|E}}
|-
|[[Holzemer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Holzem-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Holztem]]
|
|00211
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Holzthum
|Holzthum
|{{Coor dms1|49|59|0.52|N|6|4|24.5|E}}
|-
|[[Hongerhaff]]
|Hongeschhaff
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|Hungershof
|{{Coor dms1|49|47|59.59|N|6|21|53.27|E}}
|-
|[[Honich|Honicht]]
|Honich
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|7.05|N|6|7|19.3|E}}
|-
|[[Hoossebierg]]
|
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Hossenberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Horas]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|Horas
|{{Coor dms1|49|48|37.26|N|5|55|1.03|E}}
|-
|[[Horgershaff]]
|
|0
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|44.97|N|5|55|58.93|E}}
|-
|[[Hornichshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Hornichshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hosbich]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hosbich
|Hosbich
|{{Coor dms1|49|45|15.78|N|6|3|16|E}}
|-
|[[Hossebierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|46.01|N|6|15|31.55|E}}
|-
|[[Houfelt]]
|
|00196
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Hoffelt
|Hoffelt
|{{Coor dms1|50|5|51.89|N|5|55|27.85|E}}
|-
|[[Houschent]]
|
|00286
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid
|Hoscheid
|{{Coor dms1|49|56|48.97|N|6|4|43.36|E}}
|-
|[[Houschter Déckt]]
|Déckt
|00285
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hoscheid-Dickt
|
|{{Coor dms1|49|58|36.52|N|6|5|20.5|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Pëtschent)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|nKL
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|Hoscheiderhof
|{{Coor dms1|49|56|26.0|N|06|09|10.4|E}}
|-
|[[Houschterhaff (Tandel)|Houschterhaff]]
|Houschter Haff
|00568
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Hoscheidterhof
|{{Coor dms1|49|56|28.64|N|6|9|13.31|E}}
|-
|[[Housen]]
|
|00222
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen
|Hosingen
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|5|42.97|E}}
|-
|[[Housener Barrière]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Hosingen-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|59|57.75|N|6|5|14.19|E}}
|-
|[[Houwald]]
|
|00096
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Howald
|Howald
|{{Coor dms1|49|34|58.2|N|6|8|18.66|E}}
|-
|[[Hubertushaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|
|Hubertushof
|{{Coor dms1|49|50|22|N|06|03|16|E}}
|-
|[[Huelmes]]
|
|00173
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Hollenfels
|Hollenfels
|{{Coor dms1|49|42|42.81|N|6|2|45.25|E}}
|-
|[[Hueschtert (Nidderaanwen)|Hueschtert]]
|
|00099
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|39|19.7|N|6|14|8.55|E}}
|-
|[[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
|
|00322
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Hostert
|Hostert
|{{Coor dms1|49|48|32.78|N|5|52|11.45|E}}
|-
|[[Huewel]]
|
|00299
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange
|Hovelingen
|{{Coor dms1|49|43|21.19|N|5|54|13.43|E}}
|-
|[[Hueweler Halt]]
|Op der Halt
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Hovelange-Halte
|
|{{Coor dms1|49|43|30.1|N|05|54|00|E}}
|-
|[[Huldang]]
|
|00238
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange
|Huldingen
|{{Coor dms1|50|9|43.48|N|6|0|48.87|E}}
|-
|[[Huldanger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|9|39.83|N|6|0|3.79|E}}
|-
|Huldang-Schmëdd
|kuckt: [[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Hunchereng]]
|
|00046
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Huncherange
|Huncheringen
|{{Coor dms1|49|31|1.12|N|6|4|2.56|E}}
|-
|[[Hunnebësch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Hunnenbusch
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Hunnebuer]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Hunnebour
|Hunnebour
|{{Coor dms1|49|43|30.7|N|6|4|53.3|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== I ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Iechternach]]
|
|00452
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Echternach
|Echternach
|{{Coor dms1|49|48|53.24|N|6|24|49.11|E}}
|-
|[[Ielwen]]
|
|00298
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Elvange
|Elvingen
|{{Coor dms1|49|43|23.81|N|5|54|57|E}}
|-
|[[Iener]]
|
|00340
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Ehner
|Ehner
|{{Coor dms1|49|42|58.71|N|5|56|54.69|E}}
|-
|[[Iermsdref]]
|
|00273
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ermsdorf
|Ermsdorf
|{{Coor dms1|49|49|45.35|N|6|13|1.93|E}}
|-
|[[Iernster]]
|
|00098
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ernster
|Ernster
|{{Coor dms1|49|40|43.35|N|6|14|44.33|E}}
|-
|[[Iernzen]]
|
|00145
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzen
|Ernzen
|{{Coor dms1|49|46|24.03|N|6|13|6.82|E}}
|-
|[[Iernzer Bierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzerberg
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Iernzer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Ernzermühle
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ierpeldeng (Ettelbréck)|Ierpeldeng]]
|Ierpeldeng-Sauer
|00278
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|Erpeldange-sur-Sûre
|Erpeldingen-an-der-Sauer
|{{Coor dms1|49|51|36.78|N|6|6|51.7|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Bous-Waldbriedemes)|Ierpeldeng]]
|
|00521
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Ierpeldeng (Wolz)|Ierpeldeng]]
|
|00363
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Erpeldange
|Erpeldingen
|{{Coor dms1|49|58|37.73|N|5|56|58.87|E}}
|-
|[[Ierseng]]
|
|00542
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Ersange
|Ersingen
|{{Coor dms1|49|34|40.52|N|6|16|24.2|E}}
|-
|[[Iewerleng]]
|
|00344
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange
|Everlingen
|{{Coor dms1|49|46|29.95|N|5|57|4.23|E}}
|-
|[[Iewerlenger Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Everlange-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|37.71|N|5|56|24.61|E}}
|-
|[[Iewescht Schlënner]]
|
|00561
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Oberschlinder
|Oberschlinder
|{{Coor dms1|49|57|10.84|N|6|3|48.17|E}}
|-
|[[Ischpelt]]
|
|00208
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Urspelt
|Urspelt
|{{Coor dms1|50|4|33.54|N|6|2|51.06|E}}
|-
|[[Iwwersiren]]
|
|00113
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Uebersyren
|Übersyren
|{{Coor dms1|49|38|0.73|N|6|16|46.31|E}}
|-
|[[Izeg]]
|
|00097
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzig
|Itzig
|{{Coor dms1|49|35|18.96|N|6|10|32.13|E}}
|-
|[[Izeger Stee]]
|
|0
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Itzigersté
|
|{{Coor dms1|49|35|44.2|N|6|9|34.47|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== J ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Jaanshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|19.29|N|6|9|25.61|E}}
|-
|[[Jäger (Bech)|Jäger]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Maison Jäger
|
|{{Coor dms1|49|45|44.49|N|6|22|36.14|E}}
|-
|[[Jangharishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Jeanharis
|Jeanharis
|{{Coor dms1|49|44|32.1|N|6|15|55.22|E}}
|-
|[[Jean-Mathias-Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|Jeanmathiashof
|{{Coor dms1|49|33|38.3|N|06|06|47.1|E}}
|-
|[[Jeeërhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Jägerhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Jénkenhaff (Habscht)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|
|Jinkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jénkenhaff (Ell)|Jénkenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Jenkenhoff
|Jenkenhof
|{{Coor dms1|49|45|15.9|N|5|51|51.48|E}}
|-
|[[Jokesbierg]]
|Jakobsbierg
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Jacobsberg
|Jakobsberg
|{{Coor dms1|49|45|13.84|N|6|22|50.75|E}}
|-
|[[Jonglënster]]
|
|00501
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Junglinster
|Junglinster
|{{Coor dms1|49|42|38.38|N|6|14|47.36|E}}
|-
|[[Juckefeld]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Cité au Bois
|Juckenfeld
|{{Coor dms1|49|47|23.09|N|6|22|11.37|E}}
|-
|[[Juegdschlass (Käerch)|Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Chalet St. Hubert
|Jagdhaus
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|-
|[[Juegdschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|33.42|N|5|56|25.16|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== K ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Kaalber]]
|
|00217
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn
|Kalborn
|{{Coor dms1|50|6|8.16|N|6|6|51.55|E}}
|-
|[[Kaalber Millen]]
|
|00574
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Kalborn-Moulin
|
|{{Coor dms1|50|6|11.58|N|6|7|59.02|E}}
|-
|[[Kaalmes]]
|
|00339
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus
|Kalmus
|{{Coor dms1|49|43|28.41|N|5|57|41.98|E}}
|-
|[[Kaalmesser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Calmus-Mpoulin
|
|{{Coor dms1|49|43|40.13|N|5|57|11.83|E}}
|-
|[[Kaaschtelmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Castelmühle
|Castelmühle
|{{Coor dms1|49|31|17|N|6|17|45|E}}
|-
|[[Kaaspelt]]
|Katzfeld
|00585
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaaspelterhof
|{{Coor dms1|50|1|45.61|N|5|59|54.83|E}}
|-
|[[Kackerterhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|35|52.14|N|6|14|36.79|E}}
|-
|[[Käerch]]
|
|00027
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|Koerich
|Körich
|{{Coor dms1|49|40|3.7|N|5|57|14.77|E}}
|-
|Käerjeng
|kuckt:
* [[Nidderkäerjeng]]
* [[Uewerkäerjeng]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Kaffishaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|54.05|N|6|18|19.16|E}}
|-
|[[Kalchesbréck]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.4|N|6|11|2.44|E}}
|-
|[[Kalkesbaach]]
|
|00441
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Kalkesbach
|Kalkesbach
|{{Coor dms1|49|48|8.83|N|6|21|24.15|E}}
|-
|[[Kalscheier]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|10.12|N|6|5|13.7|E}}
|-
|[[Kanech]]
|
|00530
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Canach
|Canach
|{{Coor dms1|49|36|38.8|N|6|19|40.36|E}}
|-
|[[Kapenaker]]
|
|00571
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Kapenacker
|Kapenacker
|{{Coor dms1|49|38|16.42|N|6|21|23.15|E}}
|-
|[[Kapweiler]]
|
|00341
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Kapweiler
|Kapweiler
|{{Coor dms1|49|44|21.61|N|5|58|11.73|E}}
|-
|[[Karelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Carelshof
|Karelshof
|{{Coor dms1|49|49|46.23|N|6|3|48.69|E}}
|-
|[[Katrewang (Esch-Sauer)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Katrewang (Kielen)|Katrewang]]
|
|0
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Quatre-Vents
|
|{{Coor dms1|49|52|51.7|N|5|56|41.99|E}}
|-
|[[Kauneref]]
|
|00377
|[[Stauséigemeng]]
|Kaundorf
|Kaundorf
|{{Coor dms1|49|55|13.65|N|5|54|18.62|E}}
|-
|[[Kautebaach]]
|
|00392
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Kautenbach
|Kautenbach
|{{Coor dms1|49|57|12.47|N|6|1|5.91|E}}
|-
|[[Keel]]
|
|00057
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Kayl
|Kayl
|{{Coor dms1|49|29|18.22|N|6|2|22.65|E}}
|-
|[[Keespelt]]
|
|00021
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Keispelt
|Keispelt
|{{Coor dms1|49|41|40.02|N|6|3|55.52|E}}
|-
|[[Kéiber]]
|
|00355
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Kuborn
|Kuborn
|{{Coor dms1|49|52|6.91|N|5|54|8.72|E}}
|-
|[[Kéideng]]
|
|00137
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Koedange
|Ködingen
|{{Coor dms1|49|44|10.73|N|6|12|27.68|E}}
|-
|[[Kéiermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Kéiermillen
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéimicht]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Kemicht
|{{Coor dms1|49|57|55.25|N|6|5|57.55|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Clierf)|Kéisfuert]]
|
|00216
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|5|13.93|N|5|56|2.5|E}}
|-
|[[Kéisfuert (Wäiswampech)|Kéisfuert]]
|
|00245
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Kaesfurt
|{{Coor dms1|50|9|17.71|N|6|4|45.84|E}}
|-
|[[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]]
|
|00275
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Keiwelbach
|Keiwelbach
|{{Coor dms1|49|50|55.3|N|6|14|5.22|E}}
|-
|[[Kelleschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Kelleschhaff
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempchen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Kempchen
|
|{{Coor dms1|49|48|23.7|N|6|16|4.84|E}}
|-
|[[Kempemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kempemillen
|
|{{Coor dms1|49|51|5.14|N|6|9|44.49|E}}
|-
|[[Kéngert]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kengert
|
|{{Coor dms1|49|48|1.74|N|6|11|56.17|E}}
|-
|[[Kënsecker Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kenseckehaff
|
|{{Coor dms1|49|44|17.58|N|6|18|45.34|E}}
|-
|[[Kënzeg]]
|
|00005
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Clemency
|Küntzig
|{{Coor dms1|49|35|51.29|N|5|52|16.04|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|Köppenhaff
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Këppenhaff]]
|
|00579
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Kippenhof
|{{Coor dms1|49|54|12.56|N|6|8|3.69|E}}
|-
|[[Kielen]]
|
|00020
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Kehlen
|Kehlen
|{{Coor dms1|49|40|7.3|N|6|2|0.76|E}}
|-
|[[Kiemen]]
|
|00264
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Kehmen
|Kehmen
|{{Coor dms1|49|54|4.8|N|6|2|8.07|E}}
|-
|[[Kiemerchen]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|58.71|N|5|59|21.63|E}}
|-
|[[Kierchbierg]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|39.4|N|6|8|44.72|E}}
|-
|[[Kierchbierg (Rëmeleng)|Kierchbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kierchen]]
|
|00233
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Basbellain
|Niederbesslingen
|{{Coor dms1|50|8|39.56|N|5|58|52.43|E}}
|-
|[[Kierchermillen]]
|Kiirchermillen
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|8|15.34|N|5|58|10.07|E}}
|-
|[[Kietscht]]
|
|00323
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Koetschette
|
|{{Coor dms1|49|50|16.94|N|5|50|14.01|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Kimm
|
|{{Coor dms1|49|50|20.79|N|5|46|54.66|E}}
|-
|[[Kimm]]
|
|00576
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Bigonville-Poteau
|
|{{Coor dms1|49|50|19.5|N|5|47|0.1|E}}
|-
|[[Kinnekshaff|Kinnikshaff]]
|Kinnekshaff
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.28|N|5|54|42.06|E}}
|-
|[[Kirelshaff]]
|
|00586
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Kirelshof
|{{Coor dms1|50|01|43.76|N|5|58|26.86|E}}
|-
|[[Kitzebur|Kitzebuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kitzebur
|
|{{Coor dms1|49|47|16|N|6|14|27.86|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Klaushaff]]
|
|00583
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Claushof
|Klaushof
|{{Coor dms1|49|42|52.37|N|6|4|46.53|E}}
|-
|[[Kléck (Dikrech)|Kléck]]
|
|0
|[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|9.23|N|6|10|24.09|E}}
|-
|[[Kléck (Lëntgen)|Kléck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Kléimillen]]
|
|00246
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|24.28|N|6|2|38.71|E}}
|-
|[[Kleng Elchert]]
|
|00312
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Petit-Nobressart
|Klein-Elcheroth
|{{Coor dms1|49|46|48|N|5|48|31.06|E}}
|-
|[[Klengbéiwen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Petit-Bevange
|
|{{Coor dms1|49|36|15|N|05|55|34|E}}
|-
|[[Klengbetten]]
|
|00041
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Kleinbettingen
|Kleinbettingen
|{{Coor dms1|49|38|47.3|N|5|54|43.72|E}}
|-
|[[Klenge Buerghaff]]
|Klengbuerghaff
|
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|50.48|N|6|8|7.71|E}}
|-
|[[Kléngelbuer]]
|
|
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|37.11|N|6|5|50.01|E}}
|-
|[[Kléngelscheier]]
|
|00556
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|34.58|N|6|10|13.38|E}}
|-
|[[Klenghouschent]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Kleinhoscheid
|{{Coor dms1|50|1|4.24|N|5|57|48.84|E}}
|-
|[[Kloshaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Ferme Klos
|Kloshof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Klosmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|50.39|N|6|21|35.19|E}}
|-
|[[Knapphouschent]]
|
|00365
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Knaphoscheid
|Knaphoscheid
|{{Coor dms1|50|0|44.28|N|5|57|56.46|E}}
|-
|[[Kockelscheier]]
|
|00078
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Kockelscheuer
|Kockelscheuer
|{{Coor dms1|49|33|52.78|N|6|6|36.23|E}}
|-
|[[Kohn (Miedernach)|Kohn]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Kohn
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Koler]]
|
|00015
|[[Gemeng Garnech|Garnech]]
|Kahler
|Kahler
|{{Coor dms1|49|37|51.78|N|5|54|55.02|E}}
|-
|[[Kolwent]]
|
|00445
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Colbette
|Kolbett
|{{Coor dms1|49|46|8.64|N|6|18|4.19|E}}
|-
|[[Koenerhaff|Konerhaff]]
|Koenerhaff
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|10.81|N|6|14|57.35|E}}
|-
|[[Konsdref]]
|
|00446
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf
|Konsdorf
|{{Coor dms1|49|46|45|N|6|20|23.65|E}}
|-
|[[Konsdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Consdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|46|50.22|N|6|19|32.48|E}}
|-
|[[Konstem]]
|
|00210
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Consthum
|Consthum
|{{Coor dms1|49|58|29.04|N|6|3|22.13|E}}
|-
|[[Koplescht]]
|
|00030
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|Kopstal
|Kopstal
|{{Coor dms1|49|39|48.73|N|6|4|17.14|E}}
|-
|[[Koubierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|00.80|N|06|02|17.70|E}}
|-
|[[Kounenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|
|{{Coor dms1|50|1|1.66|N|6|8|12.51|E}}
|-
|[[Kräizenhéicht]]
|
|0
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kreuzenhoecht
|
|{{Coor dms1|49|45|3.02|N|6|19|9.05|E}}
|-
|[[Kräizerbuch]]
|
|0
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Kreuzerbuch
|Kreuzerbuch
|{{Coor dms1|49|42|9.93|N|5|54|46.15|E}}
|-
|[[Kräizgrënnchen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Val-Sainte-Croix
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Haus vun der Natur|Kräizhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|45.94|N|6|6|23.4|E}}
|-
|[[Kräizwee (Keespelt)|Kräizwee]] (Keespelt)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|38|N|6|4|52|E}}
|-
|[[Kräizwee (Ollem)|Kräizwee]] (Ollem)
|
|nKL
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|03.01|N|05|59|38.80|E}}
|-
|[[Krakelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|
|Krackelshof
|{{Coor dms1|49|30|22.87|N|6|6|48.21|E}}
|-
|[[Kranzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|31.05|N|6|14|1.93|E}}
|-
|[[Krautem]]
|
|00075
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Crauthem
|Krautem
|{{Coor dms1|49|31|59.15|N|6|9|4.51|E}}
|-
|[[Kréindel]]
|
|00186
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Crendal
|
|{{Coor dms1|50|3|27.54|N|5|53|45.72|E}}
|-
|[[Kréintgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Kroentgeshof
|Kröntgeshof
|{{Coor dms1|49|36|6.44|N|6|13|50.3|E}}
|-
|[[Krokelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|18.54|N|6|12|5.56|E}}
|-
|[[Kruuchten]]
|
|00166
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten
|Kruchten
|{{Coor dms1|49|48|2.97|N|6|8|5.79|E}}
|-
|[[Kruuchten-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Cruchten-Gare
|
|{{Coor dms1|49|47|43|N|06|07|10|E}}
|-
|[[Kuebebuer]]
|
|00437
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Kobenbour
|
|{{Coor dms1|49|45|19.05|N|6|18|13.25|E}}
|-
|[[Kuelbecherhaff]]
|Kuelbecher Haff
|nKL
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Kuelbecherhaff
|
|{{Coor dms1|49|43|17.9|N|06|04|01|E}}
|-
|[[Kultgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|17.85|N|5|58|7.09|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== L ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Laangent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Langent
|Langent
|{{Coor dms1|49|49|26|N|06|21|30|E}}
|-
|[[Laaschent]]
|
|00254
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Landscheid
|Landscheid
|{{Coor dms1|49|55|25.47|N|6|7|50.41|E}}
|-
|[[Lafewier]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|23.76|N|6|22|26.24|E}}
|-
|[[Läitreng]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Leitrange
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Läitrenger Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Ferme de Leitrange
|
|{{Coor dms1|49|42|49.92|N|5|52|52.98|E}}
|-
|[[Lalleng]]
|
|0
|Esch-Uelzecht
|
|
|{{Coor dms1|49|30|32.51|N|5|59|10.49|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Biergem)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lameschmillen (Wolz)|Lameschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Lameschmühle
|{{Coor dms1|49|57|46.79|N|5|54|10.87|E}}
|-
|[[Lampech]]
|
|00068
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Limpach
|Limpach
|{{Coor dms1|49|33|26.13|N|5|58|49.7|E}}
|-
|[[Lampertsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Limpertsberg
|Limpertsberg
|{{Coor dms1|49|37|25.61|N|6|7|3.14|E}}
|-
|[[Lannen]]
|
|00333
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannen
|Lannen
|{{Coor dms1|49|47|18.64|N|5|50|27.47|E}}
|-
|[[Lannener Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Lannenerberg
|Lannenerberg
|{{Coor dms1|49|47|56.56|N|5|50|11.67|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00218
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lausduer]]
|
|00247
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Lausdorn
|Lausdorn
|{{Coor dms1|50|7|2.02|N|6|4|59.75|E}}
|-
|[[Lauterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn
|Lauterborn
|{{Coor dms1|49|47|46.89|N|6|23|17.87|E}}
|-
|[[Lauterbuerer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Lauterborn-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Leedebaach]]
|Leidebaach
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|Leidenbach
|{{Coor dms1|49|47|33.01|N|6|13|49.34|E}}
|-
|[[Leemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|Leymühle
|{{Coor dms1|49|30|56.5|N|6|14|26.19|E}}
|-
|[[Leemkaul]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Lehmkaul
|{{Coor dms1|50|2|32.35|N|6|4|53.63|E}}
|-
|[[Leeresmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Lehresmühle
|{{Coor dms1|50|5|12.58|N|5|56|42.9|E}}
|-
|[[Leetem]]
|
|00248
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Leithum
|Leitum
|{{Coor dms1|50|9|41.47|N|6|6|32.47|E}}
|-
|[[Lëftgermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|
|Löftgermühle
|{{Coor dms1|49|34|10.96|N|5|59|28.59|E}}
|-
|[[Legay]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|
|{{Coor dms1|50|6|41.37|N|5|58|55.35|E}}
|-
|[[Leideleng]]
|
|00059
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange
|Leudelingen
|{{Coor dms1|49|33|55.14|N|6|3|41.11|E}}
|-
|[[Leideleng-Barrière-Märel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Barrière-Merl
|
|{{Coor dms1|49|35|20|N|06|04|22|E}}
|-
|[[Leidelenger Gare]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|Leudelange-Gare
|
|{{Coor dms1|49|35|11.7|N|6|3|40.89|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|Léerhaff
|0
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaff]]
|
|00331
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhof
|{{Coor dms1|49|51|17.72|N|5|56|44.23|E}}
|-
|[[Léierhaischen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]
|
|Lehrhäuschen
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Léifreg]]
|
|00378
|[[Stauséigemeng]]
|Liefrange
|
|{{Coor dms1|49|54|41.39|N|5|52|46.48|E}}
|-
|[[Léiler]]
|
|00219
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Lieler
|Lieler
|{{Coor dms1|50|7|25.58|N|6|6|40.64|E}}
|-
|[[Léisbech (Simmer)|Léisbech]]
|
|00036
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Leesbach
|Leesbach
|{{Coor dms1|49|42|6.23|N|5|59|1.63|E}}
|-
|[[Léiweng]]
|
|00076
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Livange
|Liwingen
|{{Coor dms1|49|31|36.84|N|6|6|59.91|E}}
|-
|[[Lelleg]]
|
|00508
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Lellig
|Lellig
|{{Coor dms1|49|43|13.04|N|6|26|15|E}}
|-
|[[Lellerhaff]]
|Lellgerhaff
|0
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|
|Lellingerhof
|{{Coor dms1|49|47|58.41|N|6|5|0.28|E}}
|-
|[[Lellgen]]
|
|00401
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Lellingen
|{{Coor dms1|49|58|56.94|N|6|0|56.6|E}}
|-
|[[Lëllgen]]
|
|00191
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lullange
|Lellingen
|{{Coor dms1|50|3|36.95|N|5|56|27.55|E}}
|-
|[[Lëlz]]
|
|00395
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Lultzhausen
|Lultzhausen
|{{Coor dms1|49|54|30.63|N|5|53|31.2|E}}
|-
|[[Lenglerlach]]
|Lenglerlooch
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|
|Lengelerloch
|{{Coor dms1|50|09|49.2|N|06|01|32.9|E}}
|-
|[[Lénger]]
|
|00004
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Linger
|Linger
|{{Coor dms1|49|33|59.45|N|5|53|6.58|E}}
|-
|[[Lenneng]]
|
|00531
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|
|Lenningen
|{{Coor dms1|49|36|6.78|N|6|22|11.5|E}}
|-
|[[Lëntgen]]
|
|00149
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Lintgen
|Lintgen
|{{Coor dms1|49|43|20.2|N|6|7|40.67|E}}
|-
|[[Lenzweiler]]
|
|00180
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Lentzweiler
|Lentzweiler
|{{Coor dms1|50|4|9.1|N|5|58|44.18|E}}
|-
|[[Lëpschent]]
|
|00265
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Lipperscheid
|Lipperscheid
|{{Coor dms1|49|55|7.92|N|6|5|20.24|E}}
|-
|[[Lëpschter Dällt]]
|
|0
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|55|14.76|N|6|5|37.97|E}}
|-
|[[Lëpschter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|52|40.38|N|5|56|47.4|E}}
|-
|[[Les Rochers (Manternach)|Les Rochers]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|00001
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Luxembourg
|Luxemburg
|{{Coor dms1|49|36|41.64|N|6|8|1.81|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|00301
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Levelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|17.74|N|5|51|28.37|E}}
|-
|[[Liewel]]
|
|0
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Lévelange
|Levelingen
|{{Coor dms1|49|44|18.02|N|5|51|21.52|E}}
|-
|[[Liljen]]
|
|00557
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Lilien
|Lilien
|{{Coor dms1|49|45|16.04|N|6|23|41.61|E}}
|-
|[[Longsdref]]
|
|00414
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Longsdorf
|Longsdorf
|{{Coor dms1|49|53|52.04|N|6|12|6.07|E}}
|-
|[[Lopert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|Lopert
|Lopert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Luerenzscheier]]
|Luerenzscheierhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Lorentzscheuer (Ferme de)
|Lorentzscheuer
|{{Coor dms1|49|35|11.78|N|6|1|27.81|E}}
|-
|[[Luerenzweiler]]
|
|00156
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Lorentzweiler
|Lotentzweiler
|{{Coor dms1|49|42|1.38|N|6|8|40.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== M ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Maarkebaach (Houschent)|Maarkebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Markenbach
|{{Coor dms1|49|56|11.87|N|6|5|8.35|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Tandel)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarksbierg (Miedernach)|Maarksbierg]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Marxberg
|{{Coor dms1|49|53|56.59|N|6|12|35.28|E}}
|-
|[[Maarnech]]
|
|00229
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Marnach
|Marnach
|{{Coor dms1|50|3|11.24|N|6|4|1.54|E}}
|-
|Maarteleng-Roumecht
|kuckt: [[Roumecht]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Mäerkels]]
|
|00393
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Merkholtz
|Merkholtz
|{{Coor dms1|49|57|44.39|N|5|58|54.51|E}}
|-
|[[Mäertert]]
|
|00511
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Mertert
|Mertert
|{{Coor dms1|49|42|13.17|N|6|28|59.51|E}}
|-
|[[Mäerzeg]]
|
|00290
|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]
|Mertzig
|Mertzig
|{{Coor dms1|49|49|51.66|N|6|0|25.88|E}}
|-
|[[Mamer]]
|
|00034
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Mamer
|Mamer
|{{Coor dms1|49|37|42.33|N|6|1|31.96|E}}
|-
|[[Manertchen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Manertchen
|{{Coor dms1|49|48|2.44|N|6|27|20.42|E}}
|-
|[[Manternach]]
|
|00509
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Manternach
|Manternach
|{{Coor dms1|49|42|29.77|N|6|25|17.36|E}}
|-
|[[Manternacher Bierg]]
|Manternacherbierg
|nKL
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Manternacherberg
|{{Coor dms1|49|41|40.2|N|06|25|50.1|E}}
|-
|[[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Merl
|Merl
|{{Coor dms1|49|36|12.19|N|6|5|45.37|E}}
|-
|[[Mariendall]]
|
|00174
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthal
|{{Coor dms1|49|42|36.72|N|6|3|43.67|E}}
|-
|[[Märjendaller Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|
|Marienthalerhof
|{{Coor dms1|49|42|21.02|N|6|4|18.44|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marscherwald]]
|
|00448
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Marscherwald
|{{Coor dms1|49|45|43.53|N|6|17|4.16|E}}
|-
|[[Marxeknupp]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|34|45.07|N|6|15|30.15|E}}
|-
|[[Marxmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|49.35|N|6|21|57.55|E}}
|-
|[[Masseler]]
|
|00372
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Masseler
|Masseler
|{{Coor dms1|49|55|45.71|N|6|2|9.35|E}}
|-
|[[Matgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|Mathieuhof
|{{Coor dms1|49|49|8.63|N|6|7|28.83|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Maulesmillen]]
|
|00249
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Maulusmühle
|{{Coor dms1|50|5|41.19|N|6|1|25.36|E}}
|-
|[[Méchela]]
|
|00266
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Michelau
|Michelau
|{{Coor dms1|49|53|55.82|N|6|5|35.79|E}}
|-
|[[Méchelbuch]]
|
|00349
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Michelbouch
|Michelbouch
|{{Coor dms1|49|49|5.38|N|6|1|16.01|E}}
|-
|[[Méchelsbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Michelsberg
|Michelsberg
|{{Coor dms1|49|47|30.39|N|6|29|26.47|E}}
|-
|[[Méchelshaff]]
|
|00449
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Michelshof
|Michelshof
|{{Coor dms1|49|46|31.76|N|6|23|0.74|E}}
|-
|[[Mecher (Klierf)|Mecher]]
|
|00206
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|50|2|26.34|N|6|0|54.89|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.65|N|5|52|29.09|E}}
|-
|[[Meecher]]
|
|00379
|[[Stauséigemeng]]
|Mecher
|Mecher
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Meechtem]]
|
|00516
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Machtum
|Machtum
|{{Coor dms1|49|39|29.8|N|6|26|2.7|E}}
|-
|[[Meesebuerg]]
|
|00147
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Meysembourg
|Meysemburg
|{{Coor dms1|49|46|12.54|N|6|11|1.98|E}}
|-
|[[Meespelt]]
|
|00022
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Meispelt
|Meispelt
|{{Coor dms1|49|41|18.83|N|6|3|32.66|E}}
|-
|[[Méideng]]
|
|00089
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Medingen
|Medingen
|{{Coor dms1|49|34|34.51|N|6|14|54.04|E}}
|-
|[[Méischdref]]
|
|00458
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Moersdorf
|Moersdorf
|{{Coor dms1|49|44|40.96|N|6|29|43.72|E}}
|-
|[[Méischtref]]
|
|00259
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Moestroff
|Moestroff
|{{Coor dms1|49|51|59.73|N|6|14|10.02|E}}
|-
|[[Melicksbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melicksberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Melickshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Melickshof
|{{Coor dms1|49|48|21.3|N|6|23|27.88|E}}
|-
|[[Melicksheck]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Mëllerdall]]
|
|00471
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Mullerthal
|Müllerthal
|{{Coor dms1|49|47|26.96|N|6|18|41.66|E}}
|-
|[[Mëlleref]]
|
|00115
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Mullendorf
|Müllendorf
|{{Coor dms1|49|40|48.57|N|6|7|50.07|E}}
|-
|[[Mënjecker]]
|
|00510
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Munschecker
|Münschecker
|{{Coor dms1|49|42|2.58|N|6|26|26.44|E}}
|-
|[[Mënsbech]]
|
|00109
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach
|Münsbach
|{{Coor dms1|49|37|56.25|N|6|15|53.82|E}}
|-
|[[Mënsbecher Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Munsbach-Château
|
|{{Coor dms1|49|55|22.19|N|5|52|23.59|E}}
|-
|[[Menster]]
|
|00477
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Mensdorf
|Mensdorf
|{{Coor dms1|49|39|26.6|N|6|18|15|E}}
|-
|[[Mëtscheed]]
|
|00388
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|52|17.87|N|5|58|6.63|E}}
|-
|[[Mëtschenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|6.9|N|6|13|54.53|E}}
|-
|[[Metzerlach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|30|54.2|N|05|56|46.6|E}}
|-
|[[Miederhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Mederhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miedernach]]
|
|00288
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Medernach
|Medernach
|{{Coor dms1|49|48|34.86|N|6|13|10.11|E}}
|-
|[[Miersch]]
|
|00160
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch
|Mersch
|{{Coor dms1|49|45|1.41|N|6|6|23.76|E}}
|-
|[[Mierschent]]
|
|00419
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Merscheid
|Merscheid
|{{Coor dms1|49|57|17.03|N|6|6|10.24|E}}
|-
|[[Miersch-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Mersch Gare
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Miesdref]]
|
|00161
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Moesdorf
|Moesdorf
|{{Coor dms1|49|46|2.8|N|6|7|4.01|E}}
|-
|[[Millbech]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|{{Coor dms1|49|35|8.15|N|6|14|40.2|E}}
|-
|[[Millbech-Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|
|Mühlbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Millebaach (Stad Lëtzebuerg)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millebaach (Beefort)|Millebaach]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|Mühlenbach
|{{Coor dms1|49|37|43.8|N|6|7|5.31|E}}
|-
|[[Millewee (Miedernach)|Millewee]]
|
|nKL
|[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]
|
|Mühlenweg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Misärshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Misère-Ferme
|
|{{Coor dms1|49|51|59.9|N|5|49|52.28|E}}
|-
|[[Mompech]]
|
|00459
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Mompach
|Mompach
|{{Coor dms1|49|45|8.58|N|6|28|3.2|E}}
|-
|[[Monnerech]]
|
|00062
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Mondercange
|Monnerich
|{{Coor dms1|49|31|57.42|N|5|59|15.75|E}}
|-
|[[Morgenflissenhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Ferme Morgenflissen
|Morgenflissenhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Moserhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|56.9|N|6|12|26.77|E}}
|-
|[[Mouschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Mouschberg
|Mouschberg
|{{Coor dms1|49|50|36.95|N|6|10|6.46|E}}
|-
|[[Munneref]]
|
|00534
|[[Gemeng Munneref|Munneref]]
|Mondorf-les-Bains
|Bad-Mondorf
|{{Coor dms1|49|30|25.8|N|6|16|7.49|E}}
|-
|[[Munnerëffer Strooss (Peppeng)|Munnerëffer Strooss]]
|Mondorfer Strooss
|0
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Mondorf-Route
|
|{{Coor dms1|49|30|18.75|N|6|7|35.93|E}}
|-
|[[Munzen]]
|
|00230
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Munshausen
|Munshausen
|{{Coor dms1|50|2|1.01|N|6|2|29.53|E}}
|-
|[[Mutfert]]
|
|00090
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Moutfort
|Moutfort
|{{Coor dms1|49|35|16.86|N|6|15|17.41|E}}
|}[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== N ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Nacher]]
|
|00373
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher
|Nocher
|{{Coor dms1|49|56|40.57|N|5|58|36.04|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Nacher Strooss]]
|
|00374
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Nocher-Route
|
|{{Coor dms1|49|56|49.35|N|5|57|42.29|E}}
|-
|[[Näerden]]
|
|00302
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Noerdange
|Nördingen
|{{Coor dms1|49|44|35.95|N|5|55|26.14|E}}
|-
|[[Näertrech]]
|
|00407
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Noertrange
|Nörtringen
|{{Coor dms1|49|58|48.09|N|5|54|40.2|E}}
|-
|[[Näerzeng]]
|
|00047
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Noertzange
|Nörtzingen
|{{Coor dms1|49|30|37.91|N|6|3|22.15|E}}
|-
|[[Näidsen]]
|
|00223
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Neidhausen
|Neidhausen
|{{Coor dms1|50|1|42.5|N|6|4|5.74|E}}
|-
|[[Gréiwels|Nei Brasilien]]
|Gréiwels
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|Grevels - Nei-Brésil
|
|{{Coor dms1|49|51|22.18|N|5|55|7.14|E}}
|-
|[[Neidréisch]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Neudrisch
|Neudrisch
|{{Coor dms1|49|37|24|N|05|52|55|E}}
|-
|[[Neiduerf]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Neudorf
|Neudorf
|{{Coor dms1|49|37|19.79|N|6|9|59.76|E}}
|-
|[[Neienshaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neuenshof
|{{Coor dms1|49|47|56.73|N|6|14|52.48|E}}
|-
|[[Neihaff (Angelduerf)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng op der Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaff (Ënsber)|Neihaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|Neuhof
|{{Coor dms1|49|50|40.57|N|6|7|5.08|E}}
|-
|[[Neihaischen]]
|
|00110
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Neuhaeusgen
|Neuhäuschen
|{{Coor dms1|49|37|27.67|N|6|14|25.43|E}}
|-
|[[Neimärel]]
|Belair
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Neumerl
|{{Coor dms1|49|36|46|N|06|06|51|E}}
|-
|[[Neimaxmillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumaxmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Neimillen (Iermsdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Miedernach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Iechternach)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Groussbus)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|49|59.69|N|5|57|25.87|E}}
|-
|[[Neimillen (Jonglënster)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Käerch)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|38|21.58|N|6|2|48.8|E}}
|-
|[[Neimillen (Péiteng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Bilschdref)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Schëffleng)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neimillen (Wëntger)|Neimillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|
|Neumühle
|{{Coor dms1|49|48|0.83|N|6|23|37.83|E}}
|-
|[[Neirodeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Neurodeschhof
|{{Coor dms1|49|46|42.22|N|6|22|3.6|E}}
|-
|[[Néngsen]]
|
|00396
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Neunhausen
|Neunhausen
|{{Coor dms1|49|52|34.16|N|5|52|58.3|E}}
|-
|[[Nidderaanwen]]
|
|00100
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Niederanven
|Niederanven
|{{Coor dms1|49|39|0.12|N|6|15|43.59|E}}
|-
|[[Nidderbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Niederberg
|Niederberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nidderdonwen]]
|
|00492
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Niederdonven
|Niederdonven
|{{Coor dms1|49|38|13.72|N|6|24|11.04|E}}
|-
|[[Nidderfeelen]]
|
|00283
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Niederfeulen
|Niederfeulen
|{{Coor dms1|49|51|17.62|N|6|3|0.39|E}}
|-
|[[Nidderglabech]]
|
|00167
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Niederglabach
|Niederglabach
|{{Coor dms1|49|47|33.04|N|6|9|10.96|E}}
|-
|[[Nidderkäerjeng]]
|
|00002
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Bascharage
|Niederkerschen
|{{Coor dms1|49|34|8.03|N|5|54|12.13|E}}
|-
|[[Nidderkolpech]]
|
|00309
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Bas
|Niederkolpach
|{{Coor dms1|49|45|27.98|N|5|49|44.3|E}}
|-
|[[Nidderkuer]]
|
|00050
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Niedercorn
|Niederkorn
|{{Coor dms1|49|32|22.95|N|5|53|37.78|E}}
|-
|[[Nidderpallen]]
|
|00335
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niederpallen
|Niederpallen
|{{Coor dms1|49|45|19.35|N|5|54|24.38|E}}
|-
|[[Nidderpallener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Niderpallen-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|45|51.35|N|5|55|0.83|E}}
|-
|[[Nidderschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Niederschieren
|Niederschiren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Niderterhaff|Nidderter Haff]]
|Niderterhaff
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert (Ferme de
|
|{{Coor dms1|49|35|48.56|N|6|1|12.27|E}}
|-
|[[Nidderwampech]]
|
|00201
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach
|Niederwampach
|{{Coor dms1|50|0|40.08|N|5|50|23.51|E}}
|-
|[[Nidderwämper Halt]]
|
|0
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Niederwampach-Halte
|
|{{Coor dms1|50|0|6.54|N|5|49|48.44|E}}
|-
|[[Nidderwolz]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Niederwiltz
|Niederwiltz
|{{Coor dms1|49|58|14.17|N|5|55|25.39|E}}
|-
|[[Nidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|Niedert
|Niedert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Nisendaller Haff]]
|
|00472
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Niesenthal
|Niesenthal
|{{Coor dms1|49|48|40.82|N|6|16|8.03|E}}
|-
|[[Nojem]]
|
|00334
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagem
|Nagem
|{{Coor dms1|49|47|13.44|N|5|51|31.64|E}}
|-
|[[Nojemer Bierg]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Nagemerberg
|Nagemerberg
|{{Coor dms1|49|47|37.58|N|5|50|52.49|E}}
|-
|[[Nojemer Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|Nagemerhof
|{{Coor dms1|49|47|34.69|N|5|51|1.36|E}}
|-
|[[Nonnemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|Nonnenmühle
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Noumer]]
|
|00168
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Nommern
|Nommern
|{{Coor dms1|49|47|44.08|N|6|10|32.96|E}}
|-
|[[Nouspelt]]
|
|00023
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Nospelt
|Nospelt
|{{Coor dms1|49|40|31.58|N|6|0|18.15|E}}
|-
|[[Noutem (Stauséigemeng)|Noutem]]
|
|00380
|[[Stauséigemeng]]
|Nothum
|Nothum
|{{Coor dms1|49|56|22.92|N|5|52|45.12|E}}
|-
|[[Nuechtbann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|Nachtbann
|{{Coor dms1|49|35|30|N|05|53|45|E}}
|-
|[[Nuechtmanescht]]
|
|00420
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Nachtmanderscheid
|Nachtmanderscheid
|{{Coor dms1|49|56|53.22|N|6|7|56.31|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== O ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Obeler]]
|
|00043
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|Abweiler
|Abweiler
|{{Coor dms1|49|32|2.3|N|6|4|45.85|E}}
|-
|[[Ohn]]
|
|00513
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Ahn
|Ahn
|{{Coor dms1|49|37|36.09|N|6|25|18.48|E}}
|-
|[[Ollem]]
|
|00024
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Olm
|Olm
|{{Coor dms1|49|39|25.07|N|6|0|4.71|E}}
|-
|Op der Schanz
|kuckt: [[Schanz]]
|
|
|
|
|
|-
|[[Openthalt]]
|
|00134
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Obenthalt
|Obenthalt
|{{Coor dms1|49|45|4.53|N|6|2|4.09|E}}
|-
|[[Osper]]
|
|00336
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Ospern
|Ospern
|{{Coor dms1|49|46|56.6|N|5|54|32.1|E}}
|-
|[[Ouljen]]
|
|00478
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Olingen
|Olingen
|{{Coor dms1|49|40|53.51|N|6|19|8.57|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Fiels)|Ousterbuer]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Ousterbuer (Miedernach)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Ostert
|Ostert
|{{Coor dms1|49|47|25.82|N|6|13|3.89|E}}
|-
|[[Ousterbuer (Nojem)|Ousterbuer]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|54.4|N|5|52|4.36|E}}
|-
|[[Ousterholz]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Osterholz
|Osterholz
|{{Coor dms1|49|47|35.03|N|6|20|8.12|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== P ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Pafebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Pafenberg
|Pfaffenberg
|{{Coor dms1|49|45|58.8|N|6|27|4.04|E}}
|-
|[[Pafebruch]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|Pfaffenbrouch
|
|{{Coor dms1|49|38|22.55|N|6|0|37.07|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|nKL
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafemillen]]
|Fünfbrunnen
|00178
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Cinqfontaines
|Fünfbrunnen
|{{Coor dms1|50|6|21.44|N|6|0|32.25|E}}
|-
|[[Pafendall]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pfaffenthal
|{{Coor dms1|49|36|48.34|N|6|8|7.93|E}}
|-
|[[Papeterie (Manternach)|Papeterie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|Papeterie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
|
|00325
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Perlé
|Perl
|{{Coor dms1|49|48|41.19|N|5|46|3.28|E}}
|-
|[[Parishaff]]<ref name=":0" />
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Ferme Paris
|Parishof
|{{Coor dms1|49|38|4.88|N|6|13|43.90|E}}
|-
|[[Peckelshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Peckelshof
|{{Coor dms1|49|48|47.87|N|6|0|28.94|E}}
|-
|[[Péiteng]]
|
|00065
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Pétange
|Petingen
|{{Coor dms1|49|33|23.97|N|5|52|24.69|E}}
|-
|[[Pënsch]]
|
|00402
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Pintsch
|Pintsch
|{{Coor dms1|49|59|34.1|N|6|0|33.89|E}}
|-
|[[Peppeng]]
|
|00077
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Peppange
|Peppingen
|{{Coor dms1|49|31|20.74|N|6|7|54.57|E}}
|-
|[[Pëtschent]]
|
|00421
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Putscheid
|Putscheid
|{{Coor dms1|49|57|31.26|N|6|8|34.21|E}}
|-
|[[Pëtten]]
|
|00162
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Pettingen
|Pettingen
|{{Coor dms1|49|46|11.13|N|6|6|22.22|E}}
|-
|[[Piisseng]]
|
|00069
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Pissange
|Pissingen
|{{Coor dms1|49|32|50.9|N|6|0|5.2|E}}
|-
|[[Pläitreng]]
|
|0
|[[Gemeng Conter|Conter]]
|Pleitrange
|Pleitringen
|{{Coor dms1|49|35|34.1|N|6|16|49.41|E}}
|-
|[[Plankenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|
|Plankenhof
|{{Coor dms1|49|43|42.82|N|6|11|1.52|E}}
|-
|[[Platen]]
|
|00306
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Platen
|Platen
|{{Coor dms1|49|47|29|N|5|56|5.52|E}}
|-
|[[Pléiter]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Pleter
|Pleter
|{{Coor dms1|49|49|32|N|06|06|16|E}}
|-
|[[Pletschette]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Pletschette
|Pletschette
|{{Coor dms1|49|49|7.54|N|6|15|53.63|E}}
|-
|[[Polvermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Pulvermühle
|{{Coor dms1|49|36|32.33|N|6|9|8.21|E}}
|-
|[[Pommerlach]]
|
|00408
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Pommerloch
|Pommerloch
|{{Coor dms1|49|57|43.41|N|5|51|29.28|E}}
|-
|[[Poschend]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Poschette
|Poscheid
|{{Coor dms1|49|59|10.5|N|6|5|11.56|E}}
|-
|[[Posselt]]
|
|0
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Posselt
|Posselt
|{{Coor dms1|49|48|48.37|N|6|22|51.34|E}}
|-
|[[Potaschbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|
|Potaschberg
|{{Coor dms1|49|40|40.71|N|6|24|7.56|E}}
|-
|[[Poudrerie (Kockelscheier)|Poudrerie]]
|
|nKL
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Poudrerie
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Poul (Pëtschent)|Poul]]
|Pull
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Pull
|Pull
|{{Coor dms1|49|56|57.72|N|6|8|19.68|E}}
|-
|[[Präiteler]]
|
|00444
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Breidweiler
|Breidweiler
|{{Coor dms1|49|46|38.91|N|6|18|0.23|E}}
|-
|[[Pretemerhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|
|
|{{Coor dms1|49|33|43.7|N|05|58|08.8|E}}
|-
|[[Pretten]]
|
|00150
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Prettingen
|Prettingen
|{{Coor dms1|49|43|5.08|N|6|7|4.99|E}}
|-
|[[Proz]]
|
|00307
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz
|Pratz
|{{Coor dms1|49|48|15.23|N|5|56|9.1|E}}
|-
|[[Prozer Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Pratz-Moulin
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== R ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Räichel]]
|
|00338
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Reichlange
|Reichlingen
|{{Coor dms1|49|46|22|N|5|55|46.2|E}}
|-
|[[Rammeldang]]
|
|00102
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Rammeldange
|Rammeldingen
|{{Coor dms1|49|39|44.08|N|6|13|57.66|E}}
|-
|[[Rammerech]]
|
|00326
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rambrouch
|Rambruch
|{{Coor dms1|49|49|49.08|N|5|50|26.16|E}}
|-
|[[Randschelt]]
|
|00560
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Rindschleiden
|Rindschleiden
|{{Coor dms1|49|50|58.13|N|5|54|6.89|E}}
|-
|[[Rashaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Rashof
|Rashof
|{{Coor dms1|49|42|14|N|06|09|53|E}}
|-
|[[Recken]]
|
|00163
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange
|Reckingen
|{{Coor dms1|49|45|1.19|N|6|4|46.55|E}}
|-
|[[Reckendall]]
|
|0
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|27.05|N|6|5|35.74|E}}
|-
|[[Reckener Barrière]]
|Recken-Barrière
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Reckange-Barrière
|
|{{Coor dms1|49|44|55.37|N|6|3|2.46|E}}
|-
|[[Reckeng op der Mess]]
|
|00070
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Reckange-sur-Mess
|Reckingen/Mess
|{{Coor dms1|49|33|36.81|N|6|0|37.58|E}}
|-
|[[Reckingerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|8.99|N|6|18|41.73|E}}
|-
|[[Réid]]
|
|00543
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Roedt
|Roedt
|{{Coor dms1|49|34|10.38|N|6|17|6.14|E}}
|-
|[[Réiden op der Atert]]
|
|00337
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|Redange
|Redingen
|{{Coor dms1|49|45|46.68|N|5|53|8.28|E}}
|-
|[[Reiland]]
|
|00143
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland
|Reuland
|{{Coor dms1|49|45|16.13|N|6|15|39.27|E}}
|-
|[[Reilander Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Reuland-Moulin
|Reulandermühle
|{{Coor dms1|49|45|8.04|N|6|16|8.98|E}}
|-
|[[Reiler]]
|
|00207
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Reuler
|Reuler
|{{Coor dms1|50|3|23.44|N|6|2|16.25|E}}
|-
|[[Réimech]]
|
|00538
|[[Gemeng Réimech|Réimech]]
|Remich
|Remich
|{{Coor dms1|49|32|55.98|N|6|22|3.65|E}}
|-
|[[Reisduerf]]
|
|00293
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Reisdorf
|Reisdorf
|{{Coor dms1|49|51|59.4|N|6|15|53.47|E}}
|-
|[[Réiser]]
|
|00079
|[[Gemeng Réiser|Réiser]]
|Roeser
|Röser
|{{Coor dms1|49|32|33.3|N|6|9|0.53|E}}
|-
|[[Reisermillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|30.36|N|6|13|25.45|E}}
|-
|[[Rëmeleng]]
|
|00080
|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|Rumelange
|Rümelingen
|{{Coor dms1|49|27|40.23|N|6|1|44.57|E}}
|-
|[[Rëmeljen]]
|
|00182
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Rumlange
|Rümlingen
|{{Coor dms1|50|4|47.99|N|5|58|31.5|E}}
|-
|[[Rëmerech]]
|
|00308
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|Reimberg
|Reimberg
|{{Coor dms1|49|47|41.42|N|5|57|6.97|E}}
|-
|[[Rëmerschen]]
|
|00537
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Remerschen
|Remerschen
|{{Coor dms1|49|29|21.13|N|6|21|17.9|E}}
|-
|[[Réngel]]
|
|00389
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ringel
|Ringel
|{{Coor dms1|49|54|55.09|N|6|0|44.83|E}}
|-
|[[Réngeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Ferme de Ringel
|
|{{Coor dms1|49|55|6.39|N|6|0|25.44|E}}
|-
|[[Riedgen]]
|
|00071
|[[Gemeng Recken|Recken]]
|Roedgen
|Rödgen
|{{Coor dms1|49|34|30.15|N|6|1|52.62|E}}
|-
|[[Riesenhaff]]
|
|00558
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Riesenho
|Riesenhof
|{{Coor dms1|49|50|27.34|N|5|48|50.46|E}}
|-
|[[Rippeg]]
|
|00434
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Rippig
|Rippig
|{{Coor dms1|49|44|28.49|N|6|19|11.99|E}}
|-
|[[Rippweiler]]
|
|00346
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Rippweiler
|Rippweiler
|{{Coor dms1|49|45|7.2|N|5|57|30.63|E}}
|-
|[[Rodange]]
|
|00066
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Rodange
|Rodingen
|{{Coor dms1|49|32|45.51|N|5|50|33.8|E}}
|-
|[[Rolleng (Bous-Waldbriedemes)|Rolleng]]
|
|00522
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Miersch)|Rolleng]]
|
|00164
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Rollingen
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]]
|
|00064
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|Lamadelaine
|Rollingen
|{{Coor dms1|49|33|3.6|N|6|19|3.83|E}}
|-
|[[Rollengergronn]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|20.89|N|6|6|15.66|E}}
|-
|[[Rommeler Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Martelinville
|
|{{Coor dms1|49|51|57.05|N|5|46|15.59|E}}
|-
|[[Ronnebësch]]
|
|0
|Tandel
|
|
|{{Coor dms1|49|56|33.58|N|6|8|39.85|E}}
|-
|[[Rossmillen]]
|
|00577
|Weiswampach
|
|
|{{Coor dms1|50|6|39.18|N|6|2|45.36|E}}
|-
|[[Rosswénkel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Rosswinckel
|Rosswinckel
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Rosswénkeler Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Ferme Rosswinckel
|Rosswinckelerhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Roudemer]]
|
|00505
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
|Rodenbourg
|Rodenburg
|{{Coor dms1|49|41|18.1|N|6|17|23.63|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Iechternach)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Koplescht)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Roudenhaff (Péiteng)|Roudenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|31|50.31|N|5|50|51.12|E}}
|-
|[[Rouderssen]]
|
|00225
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Rodershausen
|Rodershausen
|{{Coor dms1|50|2|24.22|N|6|7|47.23|E}}
|-
|[[Roumecht]]
|
|00324
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Rombach
|Rombach
|{{Coor dms1|49|50|3.76|N|5|44|43.29|E}}
|-
|[[Rouscht (Biissen)|Rouscht]]
|
|00128
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
|Roost
|Roost
|{{Coor dms1|49|47|14.35|N|6|5|34.4|E}}
|-
|[[Rouschthaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|2.01|N|6|7|38.49|E}}
|-
|[[Rouspert]]
|
|00465
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Rosport
|Rosport
|{{Coor dms1|49|48|18.4|N|6|29|53.64|E}}
|-
|[[Routbaach (Préizerdaul)|Routbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|45.88|N|5|56|1.03|E}}
|-
|[[Rued (Ell)|Rued]]
|
|00313
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|47|40.67|N|5|49|27.03|E}}
|-
|[[Rued (Simmer)|Rued]]
|
|00037
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Roodt
|Roodt
|{{Coor dms1|49|41|34.89|N|6|0|0.57|E}}
|-
|[[Rueder]]
|
|00231
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Roder
|Roder
|{{Coor dms1|50|3|21.12|N|6|4|51.79|E}}
|-
|[[Rued-Sir]]
|
|00479
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
|Roodt-sur-Syre
|Roodt-Syr
|{{Coor dms1|49|39|58.3|N|6|18|9.01|E}}
|-
|[[Rulljen]]
|
|00397
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Roullingen
|Rullingen
|{{Coor dms1|49|57|13.02|N|5|55|20.58|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== S ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Saassel]]
|
|00183
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Sassel
|Sassel
|{{Coor dms1|50|5|54.92|N|5|59|38.05|E}}
|-
|[[Saitert]]
|Säitert
|0
|Bäerdref
|
|
|{{Coor dms1|49|50|2.54|N|6|21|26.45|E}}
|-
|[[Sanatorium vu Veianen|Sanatorium]]
|
|nKL
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Sanatorium
|Sanatorium
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Sandweiler]]
|
|00107
|[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
|Sandweiler
|Sandweiler
|{{Coor dms1|49|36|48.83|N|6|13|5.97|E}}
|-
|[[Sandweiler-Gare]]
|
|nKL
|[[Gemeng Hesper|Hesper]]
|Sandweiler-Gare
|Sandweiler-Gare
|{{Coor dms1|49|36|03|N|06|12|21|E}}
|-
|[[Schäferrieder]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|43|2.94|N|6|28|49.15|E}}
|-
|[[Schack]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Schack
|Schack
|{{Coor dms1|49|34|37.38|N|5|53|27.92|E}}
|-
|[[Schandel]]
|
|00347
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Schandel
|Schandel
|{{Coor dms1|49|47|29.44|N|5|58|17.11|E}}
|-
|[[Schanz]]
|
|00428
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|58.54|N|6|19|46.45|E}}
|-
|[[Scheedbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|38.03|N|6|27|29.88|E}}
|-
|[[Scheedel]]
|
|00267
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Scheidel
|Scheidel
|{{Coor dms1|49|53|32.78|N|6|2|34.46|E}}
|-
|[[Scheedgen]]
|
|00450
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Scheidgen
|Scheidgen
|{{Coor dms1|49|46|52.71|N|6|21|41.3|E}}
|-
|[[Scheedhaff]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Scheidhof
|Scheidhof
|{{Coor dms1|49|36|30.96|N|6|11|48.65|E}}
|-
|[[Scheedheck]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|37.06|N|6|18|40.45|E}}
|-
|[[Schëffleng]]
|
|00085
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
|Schifflange
|Schifflingen
|{{Coor dms1|49|30|20.37|N|6|0|37.57|E}}
|-
|[[Scheierbierg (Ierpeldeng)|Scheierbierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]]
|
|
|{{Coor dms1|49|32|13.02|N|6|20|9.78|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Kanech)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|35|32.37|N|6|19|1.55|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Miesdref)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|46|28.17|N|6|8|13.3|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Bieles)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|31|3.74|N|5|55|18.45|E}}
|-
|[[Scheierhaff (Veianen)|Scheierhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Scheuerhof
|Scheuerhof
|{{Coor dms1|49|56|30.54|N|6|12|58.24|E}}
|-
|[[Schéiferei (Schëndels)|Schéiferei]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|36.85|N|6|5|55.39|E}}
|-
|[[Schéissendëmpel]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Schiesentümpel
|Schiesentümpel
|{{Coor dms1|49|47|06.2|N|06|17|57.4|E}}
|-
|[[Schëmpech]]
|
|00203
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Schimpach
|Schimpach
|{{Coor dms1|50|0|34.5|N|5|51|6.24|E}}
|-
|[[Schëndels]]
|
|00165
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels
|Schönfels
|{{Coor dms1|49|43|5.89|N|6|5|18.36|E}}
|-
|[[Schëndelsser Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
|Schoenfels-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|43|18.08|N|6|5|51.73|E}}
|-
|[[Schengen]]
|
|00536
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schengen
|Schengen
|{{Coor dms1|49|28|35.84|N|6|21|46.14|E}}
|-
|[[Schëtter]]
|
|00112
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schuttrange
|Schüttringen
|{{Coor dms1|49|37|24.89|N|6|16|22.51|E}}
|-
|[[Schibbreger Millen]]
|Schëttbuerger Millen
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Moulin
|Schüttburger-Mühle
|{{Coor dms1|49|58|2.8|N|6|1|4.9|E}}
|-
|[[Schibbreger Schlass]]
|Schibbreg, Schëttbuerg
|0
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|Schuttbourg-Château
|Schüttburger-Schloss
|{{Coor dms1|49|57|52.7|N|6|1|31.22|E}}
|-
|[[Schierbaach]]
|
|00144
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefnech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|53.41|N|6|13|30.05|E}}
|-
|[[Schieren]]
|
|00296
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Schieren
|Schieren
|{{Coor dms1|49|49|36.78|N|6|6|1.2|E}}
|-
|[[Schierener Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Ferme de Schieren
|
|{{Coor dms1|49|49|12.18|N|6|6|58.36|E}}
|-
|[[Schierener Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|30.41|N|6|5|22.23|E}}
|-
|[[Scherfemillen|Schierfemillen]]
|Scherfemillen, Schaerfemillen
|nKL
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenmühle
|{{Coor dms1|49|46|56.2|N|06|13|57.9|E}}
|-
|[[Schierfenhaff]]
|Scherfenhaff, Schaerfenhaff
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|
|Scherfenhof
|{{Coor dms1|49|47|2.87|N|6|14|6.8|E}}
|-
|[[Schiltzbierg]]
|
|00138
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|18.58|N|6|13|7.54|E}}
|-
|[[Schinker]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Schinker
|Schinker
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]]
|
|0
|Luxembourg
|
|
|{{Coor dms1|49|36|10.29|N|6|9|31.92|E}}
|-
|[[Schläifmillen (Allënster)|Schläifmillen]]
|
|0
|Junglinster
|
|
|{{Coor dms1|49|43|38.24|N|6|13|19.08|E}}
|-
|[[Schläiterhaff]]
|
|0
|Berdorf
|
|
|{{Coor dms1|49|48|18.93|N|6|22|7.25|E}}
|-
|[[Schlakemillen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Schlammestee]]
|
|0
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-Station
|
|{{Coor dms1|49|32|1.15|N|6|10|53.98|E}}
|-
|[[Schleederhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|14.48|N|6|7|16.58|E}}
|-
|[[Schleef (Wanseler)|Schleef]]
|
|00409
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schleef (Lëntgen)|Schleef]]
|
|0
|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]
|Schleif
|Schleif
|{{Coor dms1|49|59|22.87|N|5|51|27.89|E}}
|-
|[[Schléiwenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]
|
|Schlewenhof
|{{Coor dms1|49|34|45.49|N|6|3|19.59|E}}
|-
|[[Schlënnermanescht]]
|
|00268
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Schlindermanderscheid
|Schlindermanderscheid
|{{Coor dms1|49|55|55.28|N|6|3|30.4|E}}
|-
|[[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
|Huldang-Schmëdd
|0
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Huldange-Forge
|
|{{Coor dms1|50|10|47.51|N|6|1|16.38|E}}
|-
|[[Schmëdd (Fëschbech)|Schmëdd]]
|Fëschbech-Schmëdd
|
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|
|
|{{coor dms1|49|45|05.9|N|06|12|18.6|O}}
|-
|[[Schmëttewier (Déiljen)|Schmëttewier]]
|
|0
|[[Gemeng Beefort|Beefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|50|16.55|N|6|19|13.99|E}}
|-
|[[Schmuelen]]
|
|0
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|29.94|N|6|7|1.84|E}}
|-
|[[Schockmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|28.39|N|5|52|45.7|E}}
|-
|[[Schorenshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|41|29.99|N|6|24|28.36|E}}
|-
|[[Schous]]
|
|00139
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Schoos
|Schoos
|{{Coor dms1|49|44|59.59|N|6|10|5.95|E}}
|-
|[[Schraasseg]]
|
|00111
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|Schrassig
|Schrassig
|{{Coor dms1|49|36|31.05|N|6|15|22.47|E}}
|-
|[[Kuelebierg (Schraasseg)|Schraasseger Kuelebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]
|
|
|{{Coor dms1|49|36|34.25|N|6|14|35.61|E}}
|-
|[[Schréideschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.12|N|6|13|8.12|E}}
|-
|[[Schrondweiler]]
|
|00170
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Schrondweiler
|Schrondweiler
|{{Coor dms1|49|48|15.64|N|6|9|23.2|E}}
|-
|[[Schuller]]
|
|00010
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Schouweiler
|Schouweiler
|{{Coor dms1|49|34|55.02|N|5|57|20.6|E}}
|-
|[[Schumannseck]]
|
|0
|[[Stauséigemeng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|45.3|N|5|52|38.67|E}}
|-
|[[Schummeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]
|
|
|{{Coor dms1|49|45|40.85|N|5|52|52.13|E}}
|-
|[[Schwaarzenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|
|
|{{Coor dms1|49|40|8.38|N|5|54|27.84|E}}
|-
|[[Schwanterhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|12.76|N|6|13|52.29|E}}
|-
|[[Schweebech]]
|
|00343
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Schwebach
|Schwebach
|{{Coor dms1|49|44|43.02|N|5|58|5.15|E}}
|-
|[[Schweebecher Bréck]]
|
|0
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|
|
|{{Coor dms1|49|44|50.64|N|5|58|31.99|E}}
|-
|[[Schweech]]
|
|00304
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Schweich
|Schweich
|{{Coor dms1|49|43|19.82|N|5|55|22.58|E}}
|-
|[[Schwéidsbeng]]
|
|00547
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Schwebsange
|Schwebsingen
|{{Coor dms1|49|30|32.39|N|6|21|31.05|E}}
|-
|[[Schwiddelbruch]]
|
|00550
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Schwiedelbrouch
|Schwidelbrouch
|{{Coor dms1|49|49|44.43|N|5|51|16.38|E}}
|-
|[[Schwunnendall]]
|
|0
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|Schwanenthal
|Schwanenthal
|{{Coor dms1|49|42|16.46|N|6|6|55.21|E}}
|-
|[[Seelerhaff]]
|Seylerhaff
|0
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|8.1|N|6|8|58.07|E}}
|-
|[[Sëll]]
|
|00342
|[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|Saeul
|Saeul
|{{Coor dms1|49|43|41.86|N|5|59|12.7|E}}
|-
|[[Selschent]]
|
|00366
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Selscheid
|Selscheid
|{{Coor dms1|50|1|5.08|N|5|56|54.54|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|00416
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|47.77|N|6|11|16.89|E}}
|-
|[[Selz]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|Seltz
|Seltz
|{{Coor dms1|49|52|46.2|N|6|11|21.9|E}}
|-
|[[Senneng]]
|
|00103
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningen
|Senningen
|{{Coor dms1|49|38|50.72|N|6|14|33.03|E}}
|-
|[[Sennengerbierg]]
|
|00104
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Senningerberg
|Senningerberg
|{{Coor dms1|49|39|0.27|N|6|13|34.57|E}}
|-
|[[Simmer]]
|
|00038
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Septfontaines
|Simmern
|{{Coor dms1|49|41|54.35|N|5|58|2.39|E}}
|-
|[[Simmerfarm]]
|
|00551
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerfarm
|Simmerfarm
|{{Coor dms1|49|41|45.17|N|5|59|10.28|E}}
|-
|[[Simmerschmelz]]
|
|00552
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
|Simmerschmelz
|Simmerschmelz
|{{Coor dms1|49|41|40.56|N|5|59|18.49|E}}
|-
|[[Sir (Uertschaft)|Sir]]
|
|00360
|[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
|Surré
|Syr
|{{Coor dms1|49|54|10.12|N|5|46|40.5|E}}
|-
|[[Sirdall (Biwer)|Sirdall]]
|Cité Sirdall
|0
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|10.66|N|6|23|49.83|E}}
|-
|[[Sirdallschlass]]
|
|0
|[[Gemeng Manternach|Manternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|42|28.62|N|6|24|24.75|E}}
|-
|[[Siren]]
|
|00122
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Syren
|Syren
|{{Coor dms1|49|33|52.68|N|6|13|20.36|E}}
|-
|[[Siwebueren]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|40.57|N|6|6|7.86|E}}
|-
|[[Siwemuergen]]
|
|0
|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Sept-Arpents
|
|{{Coor dms1|49|37|56.26|N|6|7|13.32|E}}
|-
|[[Siwwenaler]]
|
|00232
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Siebenaler
|Siebenaler
|{{Coor dms1|50|0|40.32|N|6|1|24.05|E}}
|-
|[[Sliepenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|55.92|N|5|57|10.76|E}}
|-
|[[Soller]]
|
|00410
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Sonlez
|Soller
|{{Coor dms1|49|57|52.78|N|5|49|27.35|E}}
|-
|[[Specksmillen]]
|
|0
|[[Iechternach]]
|
|
|{{Coor dms1|49|48|8.27|N|6|23|56.17|E}}
|-
|[[Sprénkeng]]
|
|00011
|[[Gemeng Dippech|Dippech]]
|Sprinckange
|Sprinkingen
|{{Coor dms1|49|34|40.98|N|5|57|58.04|E}}
|-
|[[Stackem]]
|
|00184
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Stockem
|Stockem
|{{Coor dms1|50|4|41.16|N|5|57|34.5|E}}
|-
|[[Stadbriedemes]]
|
|00541
|[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
|Stadtbredimus
|Stadtbredimus
|{{Coor dms1|49|33|44.09|N|6|22|0.51|E}}
|-
|[[Stafelter]]
|
|00105
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|39|29|N|6|10|28.33|E}}
|-
|[[Steebrécken]]
|
|00063
|[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
|Pontpierre
|Steinbrücken
|{{Coor dms1|49|32|1.45|N|6|1|46.92|E}}
|-
|[[Steeën]]
|
|00276
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Stegen
|Stegen
|{{Coor dms1|49|49|38.43|N|6|10|13.56|E}}
|-
|[[Steenem]]
|
|00466
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Steinheim
|Steinheim
|{{Coor dms1|49|48|56.52|N|6|28|37.67|E}}
|-
|[[Steesel]]
|
|00116
|[[Gemeng Steesel|Steesel]]
|Steinsel
|Steinsel
|{{Coor dms1|49|40|25.42|N|6|7|25.1|E}}
|-
|[[Stengefort]]
|
|00042
|[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|Steinfort
|Steinfort
|{{Coor dms1|49|39|37.14|N|5|54|57.52|E}}
|-
|[[Stolzebuerg]]
|
|00422
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Stolzembourg
|Stolzemburg
|{{Coor dms1|49|57|53.7|N|6|9|51.57|E}}
|-
|[[Stoppelhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|
|{{Coor dms1|49|46|13.97|N|6|18|14.65|E}}
|-
|[[Stroossen]]
|
|00117
|[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]
|Strassen
|Strassen
|{{Coor dms1|49|37|13.37|N|6|4|27.71|E}}
|-
|[[Stuppecht]]
|
|00140
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Stuppicht
|Stuppicht
|{{Coor dms1|49|43|30.16|N|6|11|14.95|E}}
|-
|[[Suessem]]
|
|00083
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Sanem
|Sassenheim
|{{Coor dms1|49|32|53.39|N|5|55|41.93|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00289
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Suewelbuer]]
|
|00473
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Savelborn
|Savelborn
|{{Coor dms1|49|48|39.86|N|6|15|19.51|E}}
|-
|[[Supp (Hiefenech)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|-
|[[Supp (Reisduerf)|Supp]]
|
|0
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Soup
|Soup
|{{Coor dms1|49|46|2.97|N|6|13|48.13|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== T ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Tandel]]
|
|00255
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|Tandel
|Tandel
|{{Coor dms1|49|53|51.95|N|6|10|48|E}}
|-
|[[Téiteng]]
|
|00058
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|Tétange
|Tetingen
|{{Coor dms1|49|28|30.24|N|6|2|15.03|E}}
|-
|[[Tënten]]
|
|00175
|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|Tuntange
|Tüntingen
|{{Coor dms1|49|43|4.08|N|6|0|32.76|E}}
|-
|[[Tëntesmillen]]
|
|00572
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Tintesmühle
|{{Coor dms1|50|5|39.12|N|6|7|33.34|E}}
|-
|[[Theinshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|Theinshof
|Theinshof
|{{Coor dms1|49|46|32.55|N|6|21|59.91|E}}
|-
|[[Thillsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|38|31.48|N|6|2|47.72|E}}
|-
|[[Tomm (Baastenduerf)|Tomm]] (Baastenduerf)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|39.75|N|6|9|43.02|E}}
|-
|[[Tomm (Furen)|Tomm]] (Furen)
|
|0
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|54|34.83|N|6|11|39.24|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00390
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodler]]
|
|00590
|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]
|Tadler
|Tadler
|{{Coor dms1|49|54|36.12|N|5|59|37.68|E}}
|-
|[[Toodlermillen]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|Tadler-Moulin
|Tadlermühle
|{{Coor dms1|49|54|45.05|N|5|59|57.25|E}}
|-
|[[Tossebierg]]
|
|0
|[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]
|
|
|{{Coor dms1|49|37|25.54|N|6|2|40.32|E}}
|-
|[[Toussaintsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Keel|Keel]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|56.3|N|6|3|2.66|E}}
|-
|[[Tratten]]
|
|00192
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine
|
|{{Coor dms1|50|3|51.75|N|5|53|7.77|E}}
|-
|[[Trätter Strooss]]
|
|00193
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Troine-Route
|
|{{Coor dms1|50|2|44.44|N|5|52|46.06|E}}
|-
|[[Trënteng]]
|
|00544
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|Trintange
|Trintingen
|{{Coor dms1|49|34|19.7|N|6|16|41.42|E}}
|-
|[[Tschiddeschmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]
|
|Tschiddeschmühle
|{{Coor dms1|49|50|57.34|N|6|10|8.86|E}}
|-
|[[Tubishaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Tubishof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Tul]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Thoul
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Turelbaach (Lieu-dit)|Turelbaach]]
|
|0
|[[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]
|
|
|{{Coor dms1|49|51|2.55|N|5|59|4.51|E}}
|-
|[[Tutschemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Toutschenmühle
|{{Coor dms1|49|57|56.33|N|5|56|57.75|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== U ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Uelegsmillen (Miedernach)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|1.56|N|6|17|12.85|E}}
|-
|[[Uelegsmillen (Chrëschtnech)|Uelegsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|
|
|{{Coor dms1|49|47|56.02|N|6|13|4.97|E}}
|-
|[[Uerschterhaff]]
|Uerschter
|nKL
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Arsdorferhof
|
|{{Coor dms1|49|32|36|N|05|57|27|E}}
|-
|[[Ueschdref]]
|
|00314
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf
|Arsdorf
|{{Coor dms1|49|51|40.18|N|5|50|44.54|E}}
|-
|[[Ueschdrëffer Millen]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Arsdorf-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|51|50.37|N|5|51|31.19|E}}
|-
|[[Uespelt]]
|
|00054
|[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|Aspelt
|Aspelt
|{{Coor dms1|49|31|18.07|N|6|13|13.53|E}}
|-
|[[Uesweller]]
|
|00464
|[[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]
|Osweiler
|Osweiler
|{{Coor dms1|49|47|14.9|N|6|26|22.79|E}}
|-
|[[Ueweraanwen]]
|
|00101
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven
|Oberanven
|{{Coor dms1|49|39|30.69|N|6|14|38.88|E}}
|-
|[[Ueweraanwen-Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|Oberanven-Barrière
|Oberanven-Barrière
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerdonwen]]
|
|00493
|[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|Oberdonven
|Oberdonven
|{{Coor dms1|49|39|3.34|N|6|24|11.18|E}}
|-
|[[Uewereesbech]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Obereisenbach
|Obereisenbach
|{{Coor dms1|50|0|28.98|N|6|8|45.07|E}}
|-
|[[Uewerfeelen]]
|
|00284
|[[Gemeng Feelen|Feelen]]
|Oberfeulen
|Oberfeulen
|{{Coor dms1|49|50|44.73|N|6|1|57.65|E}}
|-
|[[Uewerglabech]]
|
|00169
|[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|Oberglabach
|Oberglabach
|{{Coor dms1|49|47|9.87|N|6|8|56.62|E}}
|-
|[[Uewerkäerjeng]]
|
|00003
|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]
|Hautcharage
|Oberkerschen
|{{Coor dms1|49|34|37.89|N|5|54|49.8|E}}
|-
|[[Uewerkolpech]]
|
|00310
|[[Gemeng Ell|Ell]]
|Colpach-Haut
|Oberkolpach
|{{Coor dms1|49|46|4.94|N|5|48|58.97|E}}
|-
|[[Uewerkuer]]
|
|00051
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Obercorn
|Oberkorn
|{{Coor dms1|49|30|47.79|N|5|53|56.3|E}}
|-
|[[Uewermaartel]]
|
|00320
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Haut-Martelange
|Obermartelingen
|{{Coor dms1|49|49|27.05|N|5|44|58.56|E}}
|-
|[[Uewerpallen]]
|
|00303
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
|Oberpallen
|Oberpallen
|{{Coor dms1|49|43|54.61|N|5|50|32.69|E}}
|-
|[[Uewerschieren]]
|
|nKL
|[[Gemeng Schieren|Schieren]]
|Oberschieren
|Oberschieren
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Uewerwampech]]
|
|00202
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Oberwampach
|Oberwampach
|{{Coor dms1|50|1|0.58|N|5|51|18.48|E}}
|-
|[[Uschler]]
|
|nKL
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Uschler
|Uschler
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Useldeng]]
|
|00348
|[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]
|Useldange
|Useldingen
|{{Coor dms1|49|46|13.85|N|5|58|50.6|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== V ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Veianen]]
|
|00424
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|Vianden
|Vianden
|{{Coor dms1|49|56|3.44|N|6|12|16.29|E}}
|-
|[[Schlass Veianen|Veianer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Veianen|Veianen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|56|6|N|6|12|9.87|E}}
|-
|[[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Verlorenkost
|Verlorenkost
|{{Coor dms1|49|36|27.67|N|6|8|46.45|E}}
|-
|[[Vesquenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Ferme Vesque
|Vesquenhof
|{{Coor dms1|49|30|30.47|N|5|52|20.41|E}}
|-
|[[Viichten]]
|
|00350
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichten
|Vichten
|{{Coor dms1|49|48|13.09|N|5|59|49.6|E}}
|-
|[[Viichter Heed]]
|
|nKL
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|Vichterhaide
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== W ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Waalsdref]]
|
|00415
|[[Gemeng Tandel|Tandel]]
|
|Walsdorf
|{{Coor dms1|49|55|28.44|N|6|10|26.07|E}}
|-
|[[Waarken]]
|
|00282
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|
|Warken
|{{Coor dms1|49|51|27.81|N|6|5|26.55|E}}
|-
|[[Waasserbëlleg]]
|
|00512
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wasserbillig
|{{Coor dms1|49|43|10.29|N|6|29|37.42|E}}
|-
|[[Waasserbëlleger Barrière]]
|
|nKL
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|Wasserbillig-Barrière
|
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäicherdang]]
|
|00209
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|Weicherdange
|Weicherdingen
|{{Coor dms1|50|2|17.87|N|5|59|27.28|E}}
|-
|[[Wäissbaach (Luerenzweiler)|Wäissbaach]]
|
|nKL
|[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
|
|Weisbach
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wäissenhaff (Péiteng)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäissenhaff (Rammerech)|Wäissenhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|Weissenhof
|{{Coor dms1|49|50|22.28|N|5|49|40.2|E}}
|-
|[[Wäiswampech]]
|
|00250
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|Weiswampach
|Weiswampach
|{{Coor dms1|50|8|11.85|N|6|4|40.34|E}}
|-
|[[Wal (Réiden)|Wal]]
|
|00356
|[[Gemeng Wal|Wal]]
|Wahl
|Wahl
|{{Coor dms1|49|50|5.33|N|5|54|17.74|E}}
|-
|[[Waldbëlleg]]
|
|00474
|[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]
|Waldbillig
|Waldbillig
|{{Coor dms1|49|47|47.99|N|6|17|22.02|E}}
|-
|[[Waldbierg]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Waldberg
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldbriedemes]]
|
|00545
|[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]
|
|Waldbredimus
|{{Coor dms1|49|33|26.66|N|6|16|59.41|E}}
|-
|[[Waldhaff (Bech)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|
|Waldhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Waldhaff (Nidderaanwen)|Waldhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
|
|Waldhof
|{{Coor dms1|49|39|27|N|06|11|23|E}}
|-
|[[Walfer]]
|
|00120
|[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|Walferdange
|Walferdingen
|{{Coor dms1|49|39|24.07|N|6|8|18.05|E}}
|-
|[[Wallenduerfer Bréck]]
|
|00294
|[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]
|Wallendorf-Pont
|Wallendorferbrück
|{{Coor dms1|49|52|28.81|N|6|17|17.52|E}}
|-
|[[Walter]]
|
|00382
|[[Stauséigemeng]]
|Watrange
|
|{{Coor dms1|49|56|38.21|N|5|47|4.53|E}}
|-
|[[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.67|N|6|3|49.17|E}}
|-
|[[Wandhaff (Buerschent)|Wandhaff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|
|Windhof
|{{Coor dms1|49|52|17.8|N|06|03|41.3|E}}
|-
|[[Wann (Iechternach)|Wann]]
|
|nKL
|[[Gemeng Iechternach|Iechternach]]
|Wann
|Wann
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wanseler]]
|
|00411
|[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|Winseler
|Winseler
|{{Coor dms1|49|57|59.16|N|5|53|16.36|E}}
|-
|[[Watschenterhaff]]
|Watschent
|nKL
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Watscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wealerhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
|
|
|{{Coor dms1|49|53|40.86|N|5|52|32.46|E}}
|-
|[[Webeschhaff]]
|
|0
|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]
|
|Webershof
|{{Coor dms1|49|53|16.77|N|6|12|56.89|E}}
|-
|[[Wecker (Biwer)|Wecker]]
|
|00487
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker
|Wecker
|{{Coor dms1|49|41|48.89|N|6|23|26.17|E}}
|-
|[[Wecker Gare]]
|
|00569
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Wecker-Gare
|
|{{Coor dms1|49|41|58.56|N|6|23|11|E}}
|-
|[[Wecker Gronn]]
|
|nKL
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weckergrund
|Weckergrund
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weeschent]]
|
|nKL
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wegscheid
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wegdichen]]
|
|00398
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|Weidingen
|{{Coor dms1|49|58|32.08|N|5|56|34.76|E}}
|-
|[[Weidemillen]]
|
|0
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|
|
|{{Coor dms1|49|29|22.39|N|6|17|15.18|E}}
|-
|[[Weidendall]]
|
|00588
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
|Val-des-Oseraies
|Weidenthal
|{{Coor dms1|49|39|23.86|N|6|4|1.08|E}}
|-
|[[Weidert]]
|
|nKL
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert
|Weydert
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Weiler (Pëtschent)|Weiler]]
|Weller
|00423
|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]
|Weiler
|Weiler
|
|-
|[[Weiler (Wëntger)|Weiler]]
|
|00197
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Weiler
|Weiler
|{{Coor dms1|50|6|16.01|N|5|56|39.59|E}}
|-
|[[Weiler zum Tuer]]
|
|00123
|[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
|Weiler-la-Tour
|Weiler-zum-Turm
|{{Coor dms1|49|32|33.73|N|6|12|12.83|E}}
|-
|[[Weilerbaach]]
|
|00443
|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]
|Weilerbach
|Weilerbach
|{{Coor dms1|49|50|1.23|N|6|22|49.76|E}}
|-
|[[Weimeschhaff]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|
|Weimershof
|{{Coor dms1|49|37|20.98|N|6|9|24.74|E}}
|-
|[[Weimeschkierch]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Weimerskirch
|Weimerskirch
|{{Coor dms1|49|37|47.22|N|6|8|19.11|E}}
|-
|[[Welfreng]]
|
|00529
|[[Gemeng Duelem|Duelem]]
|Welfrange
|Welfringen
|{{Coor dms1|49|32|24.66|N|6|17|13.05|E}}
|-
|[[Welleschten]]
|
|00548
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wellenstein
|Wellenstein
|{{Coor dms1|49|31|26.87|N|6|20|46.22|E}}
|-
|[[Welschent]]
|
|00269
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]
|Welscheid
|Welscheid
|{{Coor dms1|49|53|15.93|N|6|3|49.29|E}}
|-
|[[Welsdref]]
|
|00125
|[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]
|Welsdorf
|Welsdorf
|{{Coor dms1|49|49|3.54|N|6|5|21.13|E}}
|-
|[[Wëlwerwolz]]
|
|00403
|[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
|
|Wilwerwiltz
|{{Coor dms1|49|59|23.58|N|5|59|50.85|E}}
|-
|[[Schlass Wolz|Wëlzer Schlass]]
|
|0
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|
|
|{{Coor dms1|49|58|0.13|N|5|56|18.5|E}}
|-
|[[Wëlzermillen]]
|Gaaschtgronn
|nKL
|[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|
|Wiltzermühle
|{{Coor dms1|49|38|28.01|N|06|02|47.20|E}}
|-
|[[Wemperhaart]]
|
|00251
|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|
|Wemperhardt
|{{Coor dms1|50|9|22.44|N|6|2|56.13|E}}
|-
|[[Wëntger]]
|
|00194
|[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]
|Wincrange
|Wintger
|{{Coor dms1|50|3|12.77|N|5|55|10.2|E}}
|-
|[[Wëntreng]]
|
|00535
|[[Gemeng Schengen|Schengen]]
|Wintrange
|Wintringen
|{{Coor dms1|49|30|11.94|N|6|21|23.02|E}}
|-
|[[Weydeg]]
|
|00488
|[[Gemeng Biwer|Biwer]]
|Weydig
|Weydig
|{{Coor dms1|49|42|57.84|N|6|19|45.5|E}}
|-
|[[Weyderter Haff]]
|
|0
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
|Weydert, la ferme
|
|{{Coor dms1|49|47|1.73|N|6|12|3.23|E}}
|-
|[[Weyer (Uertschaft)|Weyer]]
|
|00141
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]
|Weyer
|Weyer
|{{Coor dms1|49|43|31.64|N|6|12|2.78|E}}
|-
|[[Wickreng]]
|
|00072
|[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]
|Wickrange
|Wickringen
|{{Coor dms1|49|32|23.3|N|6|1|22.44|E}}
|-
|[[Wiltgeshaff]]
|
|0
|[[Gemeng Viichten|Viichten]]
|
|Wiltgeshof
|{{Coor dms1|49|48|45.74|N|6|0|10.59|E}}
|-
|[[Wilwerdang]]
|
|00240
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|Wilwerdange
|Wilwerdingen
|{{Coor dms1|50|8|21.54|N|6|1|13.05|E}}
|-
|[[Wirtgensmillen]]
|
|00587
|[[Gemeng Klierf|Klierf]]
|
|Wirtgensmühle
|{{Coor dms1|50|2|2.8|N|6|0|35.1|E}}
|-
|[[Wollefsmillen (Mäertert)|Wollefsmillen]]
|
|0
|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]
|
|Wolfmühle
|{{Coor dms1|49|43|19.92|N|6|29|28.65|E}}
|-
|[[Wolwen]]
|
|00327
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|Wolwelange
|Wolwelingen
|{{Coor dms1|49|49|44.16|N|5|45|58.91|E}}
|-
|[[Wolwener Klaus]]
|
|0
|[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]
|
|
|{{Coor dms1|49|49|52.6|N|5|46|45.02|E}}
|-
|[[Wolz]]
|
|00399
|[[Gemeng Wolz|Wolz]]
|Wiltz
|Wiltz
|{{Coor dms1|49|57|44.4|N|5|56|13.91|E}}
|-
|[[Wuelessen]]
|
|00227
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|Wahlhausen
|Wahlhausen
|{{Coor dms1|49|59|6.59|N|6|7|38.59|E}}
|-
|[[Wuelesser Déckt]]
|
|0
|[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|
|Wahlhausen Dickt
|{{Coor dms1|49|59|24.26|N|6|6|13.39|E}}
|-
|[[Wuelper]]
|
|00451
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolpert
|{{Coor dms1|49|45|55.3|N|6|21|15.59|E}}
|-
|[[Wuelper Haff]]
|
|nKL
|[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]
|
|Wolperhof
|<!--{{Coor dms1|49|00|00.00|N|0|00|00.00|E}}-->
|-
|[[Wuermer]]
|
|00517
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange
|Wormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|-
|[[Wuermer Bierg]]
|
|00518
|[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]
|Wormeldange-Haut
|Oberwormeldingen
|{{Coor dms1|49|36|43|N|6|24|9.46|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
{{AbcIndex}}
== Z ==
{| class="wikitable sortable"
! width="120px" |Numm
! width="120px" |Altern. Numm
! width="40px" |Uertschafts-ID
! width="120px" |Gemeng
! width="120px" |Franséischen Numm
! width="120px" |Däitschen Numm
! width="180px" |Koordinaten
|-
|[[Zéisseng]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cessange
|Zessingen
|{{Coor dms1|49|35|17.86|N|6|6|10.14|E}}
|-
|[[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]]
|
|0
|[[Gemeng Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|Cents
|
|{{Coor dms1|49|37|8.39|N|6|10|15.16|E}}
|-
|[[Zëtteg]]
|
|00435
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig
|Zittig
|{{Coor dms1|49|44|42.91|N|6|20|47.54|E}}
|-
|[[Zëtteger Millen]]
|
|nKL
|[[Gemeng Bech|Bech]]
|Zittig-Moulin
|
|{{Coor dms1|49|44|11.7|N|06|20|34.8|E}}
|-
|[[Zolwer]]
|
|00084
|[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|Soleuvre
|Zolver
|{{Coor dms1|49|31|29.59|N|5|56|16.3|E}}
|-
|[[Zowaasch]]
|
|00049
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
|Lasauvage
|
|{{Coor dms1|49|31|11.98|N|5|50|24.42|E}}
|}
[[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten#top|↑ erop]]
==Literatur ==
*Biver, Jhemp: ''Liste alphabétique des localités du Grand-Duché de Luxembourg = Alphabetische Liste aller Ortschaften des Grossherzogtums Luxemburgs = Alphabetical list of the towns of The Grand-Duchy of Luxembourg'' - In: De Familjefuerscher: bulletin de liaison de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique. - Luxembourg. - Jg. 19 (2001), n° 64. p. 91-112
*Biver, Jhemp: ''Nomenclature générale des Localités, Fermes et Moulins isolés du Grand-Duché de Luxembourg dans ses Frontières politiques de 1839 -- General-Nomenklator der Orte, Gehöfte und Mühlen des Großherzogtums Luxemburg in seinen politischen Grenzen von 1839'', in Annuaire de l'Association luxembourgeoise de généalogie et d'héraldique (A.L.G.H.) - Jahrbuch, Luxembourg (2000), pp. 97 – 240.
*Grand-Duché Carte topographique Série TC Echelle 1:20000. Edition 2002. Administration du Cadastre et de la Topographie.
*Résultats du Recensement de la Population du 1er décembre 1922 et chiffres de la population de résidenece habituelle au 31 décembre 1922 avec la Nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'office de Statistique fascicule N°46 - Imprimerie M. Huss, Luxembourg, 1923.
*Résultats du recensement de la population du 11 décembre 1930 avec la nomenclature alphabétique des localités, villes, bourgs, villages, hameaux, châteaux, fermes, moulins et maisons isolées. - Luxembourg Imprimerie de la Cour Victor Buck, 1932; Grand-Duché de Luxembourg, Publications de l'Office de Statistique; Fascicule 62
*Recensement de la Population du 31 décembre 1947 - Premiers Résultats et Liste Alphabétique des Localités. Ministère des Affaires Économiques, Statistique Générale, Publications de l'Office de la Statistique Générale fascicule 78
== Kuckt och ==
* [[Nationale Regëster vun den Uertschaften an de Stroossen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
<!--* [[Section de linguistique, d'ethnologie et d'onomastique (Institut grand-ducal)|Institut grand-ducal]]: [http://www.institutgrandducal.lu/Joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=135 Place names in Luxembourgish];<ref>Trotz dem engleschen Titel sinn d'lëtzebuergesch Nimm just op Däitsch an op Franséisch iwwersat</ref> [https://web.archive.org/web/20210724012123/https://www.webcitation.org/66nx0spbk archivéiert]. | Link geet net méi -->
<!--* [http://www.legilux.public.lu/adm/annuaire_officiel/VOLUME1/III_annx/Nomlocal.pdf Nomenclature des localités du Grand-Duché de Luxembourg] am Annuaire officiel - 2000- Vol. 1. | Link geet net méi -->
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg| U]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Uertschaften]]
odpqojrxsazscfbfzazvsb86df2h79u
Johann Sebastian Bach
0
290
2687119
2582967
2026-07-22T12:12:52Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687119
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Johann Sebastian Bach''', gebuer den {{JULGREGDATUM|31|3|1685|Link="true"}} zu [[Eisenach]], a gestuerwen den [[28. Juli]] [[1750]] zu [[Leipzig]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Barock]]-[[Komponist]], an een zu senger Zäit berüümten [[Organist]] an [[Cembalist]]. Hie war dee jéngste vum [[Johann Ambrosius Bach]] a senger Fra Elisabeth hiren aacht Kanner. De Bach gëllt och nach hautdesdaags als ee vun de gréisste Komponiste vun der Welt deen déi méi spéit [[Musek]] staark beaflosst huet an deem seng Wierker op der ganzer Welt vertruede sinn.
== Bedeitung ==
Zu senge Liefzäiten hunn dem Bach seng Kompositioune keng grouss Beuechtung fonnt, am Verglach mat sengen Zäitgenosse [[Georg Friedrich Händel]] oder [[Georg Philipp Telemann]]. Europawäit war de Bach zu Liefzäite virun allem als [[Uergel]]- an [[Cembalo]]virtuos bekannt, souwéi als Meeschter vun der [[Improvisatioun]]. Hien hat och en exzellente Ruff als Uergelexpert. Donieft huet de Bach, wéi vill vun den deemolege Museker och d'[[Violin]] beherrscht an huet Opféierunge vu senge Wierker heefeg vun der [[Braatsch]] aus geleet.
Dem Bach seng haiteg Berüümtheet huet hir Wuerzelen zum engen an der Tatsaach, datt seng Wierker (zesumme mat deene vum [[Heinrich Schütz]] an den Operen an Oratorie vum [[Georg Friedrich Händel]]) déi eenzeg Barockkompositioune waren, déi um Ufank vum [[20. Joerhonnert]] a groussem Ëmfang iwwerliwwert waren, an zum aneren huet seng konsequent Uwendung vum [[Kontrapunkt]], verbonne mat der [[Affekt]]wierkung vu senger [[Melodik]] an der [[Harmonik]], op méi spéit Komponisten eng grouss Wierkung ausgeübt. Zanter dem [[19. Joerhonnert]] schätze kierchlech Kreesser dem Bach seng [[geeschtlech Musek]] virum allem wéinst hirer staarker Reliéisheet.
Déi wäit Verbreedung a Receptioun vum Bach senge Wierker huet hiren Ufank fonnt, wéi d'''[[Matthäuspassion (Bach)|Matthäuspassion]]'' vum [[Felix Mendelssohn Bartholdy]] am Joer [[1829]] nees nei opgefouert gouf, a säi ganzt Wierk vun [[1851]] bis [[1899]], bei deem ënner anerem de [[Johannes Brahms]] matgewierkt huet, erausbruecht gouf. Souwuel de Mendelssohn wéi och de Brahms hu Pianoswierker vum Bach ëffentlech virgedroen. Dem [[Philipp Spitta (Musekwëssenschaftler)|Philipp Spitta]] seng Biographie an zwéi Bänn ([[1873]]-[[1879]]) huet de Concertspublic, deen eréischt am [[19. Joerhonnert]] sou richteg entstanen ass, fir d'éischt a groussem Ëmfang mam Bach sengem Liewen a senge Wierker bekannt gemaach. Am Laf vum [[19. Joerhonnert|19.]] an [[20. Joerhonnert]] gouf de Bach fir Pianisten a Pianosschüler nees dat, wat e scho fir de [[Ludwig van Beethoven]] an de [[Robert Schumann]] war: e musikalescht Liewenselixier. D'Fleg vum Bach senger [[Kierchemusek]] gouf virun allem vu sengen Nofollger am Amt vum [[Thomaskantor]] zu [[Leipzig]] virubruecht. Am 20. Joerhonnert hu sech déi grouss [[Symphonieorchester]]en an hir berüümt Dirigenten ëmmer méi sengem Instrumentalwierk ugeholl.
== Säi Liewen ==
{| cellspacing=0 cellpadding=0
|
; Wunnuerter vum J. S. Bach:
* [[Eisenach]] (zanter 1685)
* [[Ohrdruf]] (zanter 1695/96)
* [[Lüneburg]] (zanter 1700 bis Ouschtere 1702)
* [[Weimar]] (Januar bis Juni 1703)
* [[Arnstadt]] (zanter August 1703)
* [[Mühlhausen (Thüringen)|Mühlhausen]] (zanter 1707)
* [[Weimar]] (zanter 1708)
* [[Köthen]] (zanter 1717)
* [[Leipzig]] (1723 bis 1750)
|
|
{| {{prettytable}}
| [[Fichier:JSBWohnorte.png|200px]]
|}
|}
=== Kandheet zu Eisenach ===
De Johann Sebastian Bach war dat jéngst vun aacht Kanner vum [[Stadpäiffer]] an Hafftrompettist [[Johann Ambrosius Bach]] a senger Fra Elisabeth Bach, gebuere Lämmerhirt.
Bei der Gebuert vum Bach gouf a senger Gebuertsuertschaft [[Eisenach]] nach mam [[Julianesche Kalenner]] gerechent. Dofir gëtt säi Gebuertsdatum an der Reegel mam ërtlech gëltegen Datum, dem 21. Mäerz 1685, uginn, säin Doudesdatum dogéint nom [[Gregorianesche Kalenner]], deen zu [[Leipzig]] gëlteg war. Wann een dem Bach säi Gebuertsdatum mat aneren Date vun där Zäit vergläiche wëll, muss ee berécksiichtegen, datt hien nom Gregorianesche Kalenner, deen an anere Gebidder schonn am Gerauch war, eréischt den [[31. Mäerz]] 1685 op d'Welt koum.
De Bach gouf op engem Méinden, den 23. Mäerz, an der ''Georgenkirche'' gedeeft. Seng fréi Kandheet huet hien zu Eisenach verbruecht, wou hien duerch de Cousin vu sengem Papp, den Organist vun der Eisenacher ''Georgenkirche'' [[Johann Christoph Bach (1642-1703)|Johann Christoph Bach]], fir d'éischt Kéier a Kontakt mat Kierchen- an Uergelmusek koum. Am Alter vun aacht Joer ass hien op d'[[Latäin]]schoul vum Eisenacher Dominikanerklouschter gaangen.
Seng Mamm ass den [[3. Mee]] [[1694]] gestuerwen. De [[27. November]] 1694 huet säi Papp sech mat der Wittfra Barbara Margaretha Bartholomäi, gebuere Keul, bestuet, mä ass awer e puer Méint drop, den [[20. Februar]] [[1695]], gestuerwen. De Johann Sebastian ass mat sengem Brudder Johann Jacob bei säin eelere Brudder [[Johann Christoph Bach (1672-1721)|Johann Christoph Bach]] ([[1671]]-[[1721]]) op [[Ohrdruf]] geplënnert.
[[Fichier:Bachohrdruf.jpg|thumb|200px|Schoulmatrikel vum Lycée Ohrdruf<br>De J. S. Bach ass de 4. Schüler an der zweeter Lëscht]]
=== Beim Brudder zu Ohrdruf ===
Zu Ohrdruf huet de Johann Sebastian de [[Lycée]] bis zu der [[Prima]] gemaach, a krut domat eng besser Schoulausbildung wéi seng Virfaren opweises haten. An der Secunda ware säi Cousin [[Johann Ernst Bach]] a säi liewenslaange Frënd de [[Georg Erdmann]] seng Matschüler.
Säi Brudder de [[Johann Christoph Bach|Johann Christoph]], dee 14 Joer méi al an zu [[Ohrdruf]] Organist war, huet seng weider Erzéiung a musikalesch Ausbildung iwwerholl. Vun him huet de Bach d'Spillen op [[Tasteninstrument|Tastenintrumenter]] geléiert. Zu sengem Liewensënnerhalt huet seng Tätegkeet als Chouersänger bäigedroen.
Den [[19. Januar]] [[1700]] huet de Georg Erdmann Ohrdruf verlooss an ass op [[Lüneburg]] gereest. Kuerz drop, de [[15. Mäerz]], ass de Johann Sebastian him nogaangen.
=== Mettechouersänger zu Lüneburg ===
De Bach an den Erdmann goufen zu [[Lüneburg]] Fräischüler vum Michaelis-Klouschter. Si hunn als [[Diskant]]isten am Mettechouer gesongen. De [[Georg Böhm]] war zu där Zäit Organist an der ''[[Kierch St. Johannis|Johanniskierch]].'' Säin Afloss um Bach seng fréi Uergelwierker a Klavéiersuitë léisst sech stilkritesch unhuelen, awer net beleeën. Och, datt de Bach wéi ugeholl zu [[Celle]] Musek am franséische Stil konnt kenneléieren, ass net bewisen. Beluecht ass allerdéngs seng Fousswanderung op [[Hamburg]] bei de bekannten Organist [[Johann Adam Reincken]], bei deem hie sech am Uergelspill weidergebilt huet.
Tëscht [[Ouschteren]] [[1702]], wéi de Bach seng Schoulzäit zu Lüneburg ofgeschloss hat, a [[1703]] loosse sech dem Bach seng Spueren net méi genee verfollegen. Aus engem spéidere Bréif ergëtt sech, datt hie sech am [[Juli]] fir d'vakant Organisteplaz zu [[Sangerhausen]] opgestallt hat a beim Rot och de bevirzuchte Kandidat war, mä datt den Herzog vu [[Sachsen-Weissenfels]] sech iwwer dëse Votum ewechgesat huet.
=== Lakai a Violonist zu Weimar ===
[[Fichier:Bachweimar.jpg|thumb|200px|Paiziedel vu Weimar - ''Dem Laqueÿ Baachen'']]
Spéitstens zanter dem [[Mäerz]] [[1703]] war de Bach als [[Lakai]] a Violonist an der Privatkapell vum Matregent [[Johann Ernst III. vu Sachsen-Weimar|Johann Ernst vu Sachsen-Weimar]] ugestallt. Bei enger Uergelprouf de [[17. Mäerz]] 1703 huet de Bach Kontakter zum Rot vun [[Arnstadt]] geknëppt.
=== Organist zu Arnstadt ===
==== Eng Stad mat Bach-Traditioun ====
[[Fichier:Bachkirche Arnstadt.JPG|thumb|200px|left|Bachkierch zu Arnstadt]]
[[Fichier:BWV739.png|thumb|200px|Autograph vun der Choralbeaarbechtung „''Wie schön leuchtet der Morgenstern''“ BWV 739]]
Den [[9. August]] [[1703]] krut de Bach ouni e weidert Proufspill seng [[Bestallung]] als Organist vun der ''Neuen Kirche'' zu [[Arnstadt]].<br>
Hei hate scho Membere vun der Bachfamill als Museker geschafft. Dem Johann Sebasian säi Grousspapp, de [[Christoph Bach]] (1613-1661), war Haff- a Stadmusikus a säi Brudder, den [[Heinrich Bach]] (1615-1692), war Organist vun der ''Liebfrauenkirche'' an der ''Oberkirche''. Den Heinrich Bach war de Grousspapp vum J. S. Bach senger éischter Fra, der [[Maria Barbara Bach]]. Zu Arnstadt huet och d'Wittfra vu sengem Monni, dem [[Johann Christoph Bach]] (1645-1695), mat hirem Jong, dem Johann Ernst Bach (1683-1739), gewunnt. De Johann Ernst huet de Bach wärend senger Rees op [[Lübeck]] vertrueden, a krut dem Bach säin Amt nodeem dësen op Mühlhause gezu war.
Fir eng ongewéinlech déck [[Pai]] vu 50 [[Gulden]] an 30 Gulde fir Kascht a Logis war de Bach an der ''Neuen Kirche'' offiziell nëmme fir d'Uergelspill, an net fir d'[[Figuralmusek]] zoustänneg. Zu engem Zäitpunkt, deen net genee ze bestëmmen ass, gouf hien awer zu der Zesummenaarbecht mam Chouer vum Lycée verflicht.
==== Éischt iwwerliwwert Uergel- a Pianowierker ====
Am [[Oktober]] [[1705]] krut de Bach fir eng Rees op [[Lübeck]] bei den [[Dietrich Buxtehude]] Congé vu véier Wochen, deen hien allerdéngs op dräi Méint verlängert huet. Obschonn hie fir e Vertrieder gesuergt hat, gouf hien den [[21. Februar]] [[1706]] dowéinst a wéinst "''Nachlässigkeit im Dienst''" vum [[Konsistorium]] vun der Gemeng gerügt.
Dës Rees bei de Buxtehude huet dem Bach wäertvoll musikalesch Andréck verschaf. Dem Buxtehude seng Owendmuseken, Uergel- a Pianowierker souwéi säin onvergläichlecht Uergelspill hunn de jonken Organist a Komponist waakreg gemaach.<br>
Déi éischt Uergel- a Pianosstécker vum Bach, déi nach erhale sinn, loossen den Afloss vum Buxtehude erkennen. Dozou gehéiere Choralvirspiller wéi zum Beispill ''"Wie schön leuchtet der Morgenstern"'' (BWV 739) a Präludien, Toccaten, Partiten a Phantasien.
Dem Bach säi ''"Capriccio sopra la lontananza del fratello dilettissimo"'', wat hie fir säi Brudder [[Johann Jacob Bach]], dee sech als Feldmuseker an der schweedescher Arméi verdéngt hat, komponéiert hat, gëtt op d'Joer [[1706]] datéiert.
An alle Biographie geet driwwer riets, datt de Bach e puermol a Konflikt mam Arnstädter Konsistorium gerode war. Dëst huet säi Verhale géintiwwer vun de Chouermembere betraff, säi Vertrieder wärend sengem Congé, a seng Manéier, op der Uergel ze spillen. Hie gouf e puermol drop higewisen, bei der Begleedung vun der Chorale am Gottesdéngscht Tëschespiller, Verzirungen a Modulatiounen z'ënnerloossen. Zitat: ''Halthen Ihm vor daß er bißher in dem Choral viele wunderliche variationes gemachet, viele frembde Thone mit eingemischet, daß die Gemeinde darüber confundiret worden.'' D'Choralbeaarbechtung zu "''Herr Jesu Christ, dich zu uns wend''" ([[BWV]] 726) mat hiren iwwerraschenden Ausweichungen, hirer Chromatik déi immens schaarf op den deemolegen Uergele geklongen huet, an den Tëschespiller, mécht d'Verwirrung vun der Gemeng verständlech.
Eng aner Kéier gouf sech beklot, datt hien eng "''frembde<!--sic! w.e.g. mam „b“ stoe loossen. Zitat!--> Jungfer''" (seng [[Cousin a Kusin|Kusin]] vum zweete Grad, d'[[Maria Barbara Bach]]) op d'Chouerempore matgeholl hätt.<br>
Dësen enke Verhältnesser huet de Bach gehofft zu Mühlhausen z'entgoen.
==== Héierbeispill ''Herr Jesu Christ, dich zu uns wend'' ====
{|
|-
| width=200px | [[Fichier:Speaker Icon.svg|15px]] [[Media:BWV726.ogg|Uergelchoral "''Herr Jesu Christ, dich zu uns wend''"]]
|
|
{| {{prettytable}}
| width=200px | [[Fichier:BWV726.jpg|200px]]<br><br>''Herr Jesu Christ, dich zu uns wend'', Uergelchoral BWV 726
|}
|}
=== Organist an der fräier Räichsstad Mühlhausen ===
==== Bestietnes ====
Nodeem de Bach de [[24. Abrëll]] [[1707]] zu [[Mühlhausen (Thüringen)|Mühlhausen]] virgespillt hat, huet hien do an der Kierch ''Divi Blasii'' den [[1. Juli]] säin Déngscht als Organist ugetrueden. Hie krut eng Pai vu 85 Gulden, dobäi koumen Naturalien a Ressourcen aus den Niewekierchen. Wéi schonn zu Arnstadt fält op, datt hie méi en héije Loun wéi seng Virgänger an Nofollger krut. Déi Verhältnesser hunn et him erlaabt, eng Famill ze grënnen. De [[17. Oktober]] [[1707]] huet hie sech zu [[Dornheim (Thüringen)|Dornheim]] bei Arnstadt mat der [[Maria Barbara Bach]] bestuet.
==== Quodlibet: e musikalesche Spass vun der Bachfamill ====
Méifach gëtt vun Treffe vun der grousser Bach-Famill erzielt. Bei sou Treffen, beispillsweis bei Hochzäitsfeieren, gouf zesumme gesongen a musizéiert, dacks méistëmmeg an improviséiert. Am sougenannte ''Quodlibet'' (BWV 524) huet de Bach warscheinlech [[1707]], spéitstens [[1708]] sou een Duerchernee vu Lidder opgezeechent, bei deem net nëmme Feeler a Kaf geholl goufen, mä wou sech och gär provozéiert an ameséiert gouf. Den Titel ''Quodlibet'' ass net original. Et ass nëmmen e Fragment dovun erhalen, a weist en Text voller Uspillungen op. Net alles ass sou verständlech wéi ''"Große Hochzeit, große Freuden, Große Degen, große Scheiden"''. Méiglecherweis gouf dëse ''Quodlibet'' beim Bach senger Hochzäit mat der Maria Barbara virgedroen.
==== Rotswiesselkantaten a Proufspill zu Weimar ====
[[Fichier:BWV71.jpg|thumb|200px|''„Gott ist mein König“'', 1708<br>Hie schreift sech italieenesch als<br>''Gio. Bast. Bach''<br>(= Giovanni Bastiano Bach)]]
Op Optrag zum Rotswiessel vum [[4. Februar]] [[1708]] huet de Bach déi festlech [[Kantat]] ''[[Gott ist mein König]]'' (BWV 71) komponéiert, déi als eenzeg aus där Zäit als Drock erhalen ass. Kuerz drop konnt hien eng deier Erweiderung a Reparatur vun der Uergel duerchsetzen.
Am [[Juni]] [[1708]] ass de Bach am Zesummenhang mam Ofschloss vun de Renovéierungsaarbechte vun der Uergel op [[Weimar]] gereest, an huet virum Herzog [[Wilhelm Ernst vu Sachsen-Weimar|Wilhelm Ernst]] virgespillt. Deen huet him d'Plaz als Hafforganist a Kammermuseker mat enger Pai vun 150 Gulde plus Naturalien ugebueden. Ausserdeem hat e grousse Brand zu [[Mühlhausen/Thüringen|Mühlhausen]] zu enger Verdeierung vun de Liewenskäschte gefouert. D'Aussiicht op eng wesentlech besser finanziell Situatioun war wuel de Grond, datt de Bach schonn de [[25. Juni]] [[1708]] – knapps e Joer no sengem Amtsuntrëtt – zu Mühlhause gekënnegt huet. Säin Nofollger gouf de [[Johann Friedrich Bach]]. De Bach ass awer weiderhi mat der Stad Mühlhausen verbonne bliwwen. Jeeweils fir de [[Februar]] [[1709]] a [[1710]] krut hien Opträg fir Rotswiesselkantanten, déi och op Käschte vum Rot gedréckt goufen, awer verschwonne sinn.
=== Hafforganist a Kammermuseker zu Weimar ===
[[Fichier:Schlosskirche Weimar 1660.jpg|thumb|200px|Christian Richter (ëm 1660):<br>Schlasskierch Weimar]]
An der éischter Julihalschent [[1708]] ass de Bach mat senger schwangerer Fra op [[Weimar]] geplënnert. Den [[29. Dezember]] vum selwechte Joer koum dat éischt Kand, d'[[Catharina Dorothea Bach|Catharina Dorothea]], gedeeft. Wärend der Weimarer Zäit koumen nach fënnef weider Kanner: de [[Wilhelm Friedemann Bach|Wilhelm Friedemann]] (* [[22. November]] [[1710]]), d'Zwillinge Maria Sophia a Johann Christoph (* [[23. Februar]] [[1713]], si sinn awer kuerz drop gestuerwen), de [[Carl Philipp Emanuel Bach|Carl Philipp Emanuel]] (* {{8. Mäerz}} [[1714]]) an de [[Johann Gottfried Bernhard Bach|Johann Gottfried Bernhard]] (* [[11. Mee]] [[1715]]).
==== Fräi a liturgesch gebonnen Uergelwierker ====
E groussen Deel vum Bach sengem Uergelwierk ass zu [[Weimar]] entstanen, dorënner seng [[Passacaglia]] a verschidden [[Toccata|Toccaten]], Präludien a [[Fug]]en. Hei huet hie säin ''[[Orgelbüchlein|Orgel-Büchlein]]'' ugefaangen, wat als Sammlung vun 164 Choralvirspiller ugeluecht war, vun deenen hien awer nëmme 44 fäerdeg geschriwwen huet.<br>
Nieft sengem Déngscht an der Wilhelmsbuerg vum Herzog Wilhelm Ernst stoung Bach och sengem [[Neveu]], dem [[Ernst August I. vu Sachsen-Weimar-Eisenach|Ernst August]] immens no, deen am Roude Schlass gewunnt huet, an zanter [[1709]] Matregent gi war. Säi Brudder Johann Ernst war e Schüler vum [[Johann Gottfried Walther]]. Vun him stame Virlage fir dem Bach seng Piano- an Uergeltranskriptioune BWV 592, 595, 982, 984 an 987.
==== Éischt iwwerliwwert weltlech Kantanten ====
Den [[21. Februar|21.]] an [[22. Februar]] [[1713]] war de Bach zu [[Weißenfels]] wéinst de Feierlechkeeten zum Gebuertsdag vum Herzog [[Christian vu Sachsen-Weißenfels]]. Méiglecherweis goufen do d'''[[Jagdkantat]]'' [[Bach-Werke-Verzeichnis|BWV]] 208 opgefouert, dem Bach seng fréist bekannt weltlech [[Kantat]]. Kierchekantate sinn aus der fréierer Weimarer Zäit nëmme wéineg iwwerliwwert.
Géint Enn vum Joer 1713 gouf dem Bach no der Opféierung vun enger Proufkantate d'Organisteplaz an der ''Liebfrauenkirche'' zu [[Halle (Saale)|Halle]] ugebueden. De Grond fir dem Bach säin Interessi un der Plaz ass net bekannt. Hie krut de [[14. Dezember]] seng Bestallung vum Kierchekollegium, huet awer gezéckt de Vertrag z'ënnerschreiwen, an huet eréischt den [[19. Mäerz]] [[1714]] eng Ofso mat der Begrënnung, datt d'Pai net sengen Erwaardunge géif entspriechen, geschéckt.
=== Concertsmeeschter zu Weimar ===
[[Fichier:Young Bach2.jpg|thumb|200px|De Bach als Concertsmeeschter zu Weimar(?)]]
[[Fichier:Bach-weimar.png|thumb|200px|Monument vis-à-vis vum Bach-Haus zu Weimar]]
Den [[2. Mäerz]] [[1714]] gouf de Bach zu Weimar zum [[Concertsmeeschter]] ernannt. Obschonn hien an der Hierarchie nach ëmmer ënner dem Kapell- an dem Vizekapellmeeschter stoung, krut hie mat 250 Gulden eng wiesentlech méi déck Pai wéi déi aner zwéin.
==== Nei Aufgaben ====
Mam neien Amt war d'Flicht verbonnen, all véier Wochen eng Kierchekantat um jeeweilege Sonnden ze komponéieren. Als éischt Kantat gouf de [[25. Mäerz]] ([[Pällemsonnden]]) d'Kantat ''[[Himmelskönig, sei willkommen]]'' (BWV 182) virgedroen. Dozou koumen a reegelméissegen Ofstänn nach mindestens 20 weider Wierker, déi de Stack vun de spéidere Leipziger Kantatejoergäng gebilt hunn.
Schliisslech huet sech de Bach no enger neier Plaz ëmgekuckt, an huet dës um Haff vum Fürst [[Leopold vun Anhalt-Köthen]] fonnt, deem seng Schwëster den Ernst August de [[24. Januar]] [[1716]] bestuet hat. De Grond fir dëse Schratt kann nëmme gemuttmoosst ginn. Den [[1. Dezember]] [[1716]] war den éischte Kapellmeeschter [[Johann Samuel Drese]] gestuerwen. Eng Nofollegreegelung war net getraff ginn, mä säi Jong de Johann Wilhelm hat eng gewësse Virrangstellung, well hien als Vizekapellmeeschter schonn iwwer eng länger Zäit a sengem Papp seng Geschäfter hat. Domat wier fir de Bach den Opstig zum Kapellmeeschter laangfristeg blockéiert gewiescht.
De Bach huet de [[5. August]] [[1717]] de Vertrag fir seng nei Plaz zu Köthen ënnerschriwwen, ouni virdru seng Entloossung zu Weimar gefrot ze hunn. Wéi en dat nohuele wollt, krut hie seng Demissioun net, mä gouf de [[6. November]] wéinst senger "''Halßstarrige Bezeügung''" an der Landrichterstube festgeholl. Den [[2. Dezember]] gouf hien aus der Haft an aus dem Déngschtverhältnes entlooss.
An den Hierscht [[1717]] gëtt eng Episod datéiert, déi [[1739]] fir d'éischt Kéier ernimmt gëtt. De Bach ass op den Haff op [[Dresden]] gereest, wou et zu engem Wettsträit mam berüümten Uergelvirtuos [[Louis Marchand]] komme sollt. Mä sou wäit ass et net komm, well de Marchand deen Dag scho moies fréi nees fortgereest war, anscheinend well hie kee Verglach wollt hunn. Dës Episod ass en typescht Beispill dofir, datt scho kuerz nom Doud vum Bach glorifizéierend Anekdote gefleegt goufen, déi dacks duerch ongenee Erënnerunge vu Schüler oder senge Jongen ausgeléist goufen. De Bach selwer hat, dem Carl Philipp Emanuel Bach no, wéineg fir mëndlecht oder schrëftlecht Weidergi vu sou Anekdoten iwwereg.
==== Bezéiungen zum Johann Georg Pisendel ====
Méi wichteg wéi en Zesummentreffe mam Marchand, deem seng Wierker hie geschat huet, ware fir de Bach seng Bezéiungen zum Dresdner Musekdirekter [[Johann Georg Pisendel]] ([[1687]]-[[1755]]). Stilkritesch Vergläicher vun de Solowierker fir Violin vum Bach a vum Pisendel leeën no, datt de Pisendel de Bach zu der Kompositioun vun de 6 Sonaten a Partiten ugereegt huet. Schonn [[1709]] haten déi zwee eng Zäitchen zesummen zu Weimar verbruecht an zanterhier Kompositiounen ausgetosch. Duerch de Pisendel konnten dem Bach dem [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] seng Kompositioune vermëttelt gi sinn. De Pisendel war nämlech de [[27. September]] [[1717]] aus [[Italien]] zeréckkomm, wou hie kuerzzäiteg e Schüler vum Vivaldi war. En Zesummentreffen an e kënschtlereschen Austausch sinn also unzehuelen.
=== Fürstleche Kapellmeeschter zu Köthen ===
[[Fichier:Coethen.jpg|thumb|200px|left|D'Fürstlecht Residenzschlass zu ''Cöthen'']]
Zanter [[Dezember]] [[1717]] war de Bach [[Kapellmeeschter]] zu [[Köthen]]. De Bach huet de jonke musikaleschen Herzog [[Leopold vun Anhalt-Köthen]] geschat, a stoung him anscheinend och perséinlech ganz no, wat een z. B. doru gesäit, datt souwuel de Leopold wéi och seng Gesëschter August Ludwig an Eleonora Wilhelmine, Pätter a Giedel vum Bach sengem Bouf Leopold August (*[[15. November]] [[1718]]) waren. D'Kand ass awer knapps e Joer drop gestuerwen.
==== Eng Kapell ''„Avec plusieurs Instruments“'' ====
De Bach konnt zu Köthen fir eng exzellent Kapell komponéieren. De Fürst Leopold hat bis zu 17 Museker engagéiert, déi zum Deel aus der Kapell vum [[Preisen|preisesche]] Kinnek [[Friedrich Wilhelm I. vu Preisen|Friedrich Wilhelm I.]] komm sinn, déi [[1713]] opgeléist gi war. Aacht Instrumentalisten hate Solistequalitéiten an de Rang vum "''Cammermusicus''". Den Herzog huet seng Kapell mat gudden Instrumenter ausstafféiert, an huet de Bach [[1719]] op [[Berlin]] geschéckt, fir en neien [[Cembalo]] ze kafen. Do konnt de Bach de Markgrof [[Christian Ludwig vu Brandenburg]] kenneléieren. Fir hien huet hien [[1721]] eeler a méi nei Instrumentalsätz zu de ''"Six Concerts avec plusieurs Instruments"'' zesummegestallt, déi méi spéit "''[[Brandenburgische Konzerte]]''" genannt goufen ([[BWV]] 1046-1051).
==== Doud vu senger Fra an nei Hochzäit ====
[[Fichier:Anna-magdalena-bach-noteboo.jpg|thumb|200px|''Clavier-Büchlein vor Anna Magdalena Bachin Anno 1722'', Deckblat]]
[[Fichier:BWV1001.jpg|thumb|200px|''Sonata 1ma á Violino Solo senza Baßo di JSBach''<br>Adagio<br>Autograph 1720]]
Nodeem de Bach [[1720]] no enger Rees vun zwéi Méint vum Haff vu [[Karlsbad]] zeréckkomm war, huet hie misse gewuer ginn, datt seng Fra Maria Barbara no kuerzer Krankheet gestuerwen, an de [[7. Juli]] begruewe gi war. Den [[3. Dezember]] [[1721]] huet hie sech mat der [[Anna Magdalena Wilcke|Anna Magdalena]] bestuet, der Duechter vum fürstlechen Haff- a Feldtrompettist zu [[Sachsen-Weissenfels]] [[Johann Kaspar Wilcke]], déi 1720 als [[Sopran]]istin un de Köthener Haff komm war.
Och aus dësem Bestietnes gounge vill Kanner eraus, vun deenen déi meescht awer schonn am fréien Alter nees gestuerwe sinn: Christiana Sophia Henrietta (* Fréijoer 1723; † 29. Juni 1726), [[Gottfried Heinrich Bach|Gottfried Heinrich]] (* 26. Februar 1724), Christian Gottlieb (gedeeft 14. Abrëll 1725; † 21. September 1728), [[Elisabeth Juliana Friederica Bach|Elisabeth Juliana Friederica]] (gedeeft 5. Abrëll 1726), Ernestus Andreas (* 30. Oktober 1727; † 1. November 1727), Regina Johanna (10. Oktober 1728; † 25. Abrëll 1733), Christiana Benedicta (* 1. Januar 1730; † 4. Januar), Christiana Dorothea (* 18. Mäerz 1731; † 1732), [[Johann Christoph Friedrich Bach|Johann Christoph Friedrich]] (* 21. Juni 1732), Johann August Abraham (* 5. November 1733; † 6. November 1733), [[Johann Christian Bach|Johann Christian]] (* 5. September 1735), Johanna Carolina (gedeeft 30. Oktober 1737), Regina Susanna (gedeeft 22. Februar 1742).
==== Unterrechtswierker, virtuos Instrumentalkompositiounen a Kantaten ====
Als Bäitrag zu der musikalescher Erzéiung vu senge Kanner hat de Bach den [[22. Januar]] [[1720]] d'''Clavierbüchlein'' fir den eelste Jong Wilhelm Friedemann ugefaangenn, an deem ënner anerem déi zweestëmmeg ''[[Inventionen und Sinfonien|Inventiounen]]'' an dräistëmmeg ''Sinfonien'' ze fanne waren. D<nowiki>'</nowiki>''Clavierbüchlein vor Anna Magdalena Bachin'' ([[1722]]) weist Fréifaassunge vun de Franséische Suiten. Nieft dem ''[[Wohltemperiertes Klavier|Wohltemperierten Klavier]]'' an de sechs Violin[[Partita|partiten]] a -sonate sinn dat déi [[autograph]] Instrumentalkompositiounen déi sécher op d'[[Köthen]]er Zäit datéiert kënne ginn.
Donieft sinn nach e puer Gebuertsdags- an Neijoerschkantaten iwwerliwwert, mä awer net fir all Feierdag deen a Fro kënnt. Et gëllt als sécher, datt de Bach fir den Haff vill Instrumentalkompositioune geschriwwen huet, déi awer gréisstendeels verschwonne sinn, oder a spéidere Beaarbechtungen als Cembaloconcerten oder Kantatesätz ze fanne sinn.
==== Op der Sich no enger neier Plaz ====
===== Hamburg =====
Am [[September]] [[1720]] gouf d'Organisteplaz zu ''St. Jakob'' zu [[Hamburg]] fräi, fir déi sech de Bach gemellt hat. Hie gouf och vum Hamburger Rot fir e Proufspill zougelooss, huet awer dann ofgesot, warscheinlech well d'Iwwerhuele vun der Plaz mat enger grousser Kafzomm verbonne war.
===== Berlin =====
Méiglecherweis ass d'Widmung vun de ''Brandenburgischen Konzerte'' vum [[24. Mäerz]] [[1721]] fir de Markgrof [[Christian Ludwig vu Brandenburg]] am Zesummenhank mam Bach senger Sich no enger neier Plaz ze gesinn.
Aus onbekannte Grënn huet de Fürst Leopold sech duerno ëmmer méi vum Bach senger Ensembelmusek ofgewand. Vläicht bezitt sech d'berüümte Plaz am Bach sengem Bréif vum [[20. Oktober]] [[1730]] u säi Jugendfrënd Georg Erdmann op déi Ännerung am Museksgout vum Fürstenhaus, woubäi hien ongerechterweis der Fra vum Fürst d'Haaptschold gëtt: "''Daselbst [in Köthen] hatte einen gnädigen und Music so wohl liebenden als kennenden Fürsten; bei welchem [ich] auch vermeinte meine Lebenszeit zu beschließen. Es musste sich aber fügen, dass erwehnter Serenissimus sich mit einer Berenburgischen Princeßin vermählete, da es denn das Ansehen gewinnen wollte, als ob die musicalische Inclination [= Neigung] bey besagtem Fürsten in etwas laulicht werden wollte, zumahln da die neüe Fürstin schiene eine amusa zu sein.''" Dëst gëtt doduerch bestätegt, datt nodeem de Bach gaange war, seng Plaz zu Köthen net méi nobesat gouf.
===== Leipzig =====
[[Fichier:Leipzig Bach Statue.jpg|mini|hochkant|Statu vum Bach zu Leipzig]]
Nom Doud vum [[Johann Kuhnau]] de [[5. Juni]] [[1722]] gouf zu [[Leipzig]] d'Plaz vum [[Thomaskantor]] fräi. No engem éischte Proufspill de [[14. Juli]] gouf vun de Bewerber, zu deenen de [[Johann Friedrich Fasch]] (Kapellmeeschter um Haff zu [[Fürstentum Anhalt-Zerbst|Anhalt-Zerbst]]) an de Christian Rolle (Musekdirekter zu [[Magdeburg]]) gezielt hunn, de [[Georg Philipp Telemann]] gewielt. Well den Telemann awer wéinst enger Gehaltserhéijung zu Hamburg bliwwen ass, gouf eng zweet Kantoratsprouf aberuff, wou nieft dem Bach de [[Georg Friedrich Kauffmann]] aus [[Merseburg]], dee fräiwëlleg zeréckgetrueden ass, de [[Johann Christoph Graupner]] (Kapellmeeschter zu [[Darmstadt]]) an de [[Balthasar Schott]] (Organist an der ''Neuen Kirche'' zu Leipzig) kandidéiert hunn.
De Bach huet de [[7. Februar]] [[1723]] als Proufstéck d'Kantaten ''Jesus nahm zu sich die Zwölfe'' ([[BWV]] 22) an ''Du wahrer Gott und Davids Sohn'' (BWV 23) opgefouert. Gewielt gouf de Graupner, deen awer huet missen ofsoen, well den hessesche Landgrof hien net entloosse wollt. Domat gouf de Bach als "drëtt Wal" Thomaskantor, en Amt, wat e bis zu sengem Doud behalen huet.
Den Titel vum Fürstleche Köthenesche Kapellmeeschter duerft de Bach weider féieren, an hien huet bis zum Doud vum Fürst am Joer [[1728]] Musek fir d'Festdeeg geliwwert.
=== Thomaskantor a stättesche Musekdirektor zu Leipzig ===
[[Fichier:Bach's apartment in the Thomasschule.jpg|thumb|200px|Fotografie vun der Thomasschoul vun 1902<br>Dem Bach seng Famill huet am lénksen Drëttel vum Haus gewunnt]]
Enn [[Mee]] [[1723]] huet de Bach säin Déngscht zu [[Leipzig]] opgeholl. Als Kantor a Musekdirekter war hie fir d'Musek an de véier Haaptkierche vun der Stad verantwortlech. Dozou huet och d'Virbereedung vun enger Kantatenopféierung all Sonnden an all Feierdag gezielt. Ausserdeem war hie fir de Museksunterrecht an der Thomasschoul responsabel. D'Internatsschüler ware verflicht, als Chouersänger d'Gottesdéngschter matzegestalten. Säin [[Deputat]] als Latäinprofesser, wat mat senger Plaz traditionell verbonne war, huet hie géint Suen un e [[Schoulmeeschter]] vun der Schoul iwwerdroen.
==== Musek fir d'Kierch ====
Gläich nodeem en ukomm war, huet de Bach ugefaangen, Kantate fir d'Opféierungen ze komponéieren oder z'iwwerschaffen. Bei där systematescher Aarbecht muss an den éischten zwee Joer am Schnëtt ongeféier ee Wierk pro Woch entstane sinn, duerno goung et méi lues virun. Am Ganze sinn zwéi komplett Joergäng iwwerliwwert, den Nekrolog erzielt vun dräi weideren (kuckt [[Bachkantaten]]). Am Ganze sollen an där Zäit ongeféier 300 Kantaten entstane sinn.
Fir Chrëschtdag [[1723]] huet de Bach déi zweet Fassung vum ''[[Magnificat (Bach)|Magnificat]]'' an Es-Dur mat de Sätz fir Chrëschtdag (eng éischt Fassung gouf et ouni dës Sätz schonn den [[2. Juli]] [[1723]]) geschriwwen, fir de Karfreideg [[1724]] säi bis dohi gréisst Wierk d<nowiki>'</nowiki>''[[Johannespassion (Bach)|Johannespassion]]'', a fir Chrëschtdag [[1724]] e ''Sanctus''. Wuel um Ufank vum Joer [[1725]] ass de Bach dem Textdichter [[Christian Friedrich Henrici]] alias Picander begéint, dee schliisslech den Text fir d<nowiki>'</nowiki>''[[Matthäuspassion (Bach)|Matthäuspassion]]'' geliwwert huet, déi [[1727]] oder [[1729]] uropgefouert gouf.
D'Opféierungsbedingungen hate sech an dësen éischte Leipziger Joren am grousse Ganze verschlechtert. De Bach huet sech gezwonge gesinn, dem Rot vun der Stad Leipzig den [[23. August]] [[1730]] genee senge Virstellunge vun der vokaler an instrumentaler Ausstattung vun enger „''wohlbestallten Kirchenmusic''“ ze dokumentéieren. Dësen „''höchstnöthige Entwurff''“ ass haut eng wichteg Source fir d'historesch Opféierungspraxis vu senge Wierker.
De Bach huet sech déi Zäit beméit, den Titel vum Haffkompositeur zu [[Dresden]] ze kréien, well hie mat der Pai onzefridde war, den héije Liewenskäschten an der Leipziger Obregkeet, déi dem Bach säi Schafen net a sengem Sënn gefërdert huet, wéi an engem Bréif aus dem Joer [[1730]] ze liesen ass: ''„Da aber nun (1) finde, daß dieser Dienst bey weitem nicht so erklecklich als mann mir Ihn beschrieben, (2) viele'' accidentia ''dieser'' station ''entgangen, (3) ein sehr theurer Orth u. (4) eine wunderliche und der'' Music ''wenig ergebene Obrigkeit ist, mithin fast in stetem Verdruß, Neid und Verfolgung leben muß, als werde genöthiget werden mit des Höchsten Beystand meine'' Fortun ''anderweitig zu suchen.“''.
==== Weltlech Musek ====
===== Collegium musicum =====
[[1729]] huet de Bach d'Leedung vum ''[[Collegium musicum]]'' iwwerholl, wat [[1701]] vum [[Georg Philipp Telemann|Telemann]] gegrënnt gi war, déi hie bis [[1741]], vläicht souguer bis [[1746]], behalen huet. Mat där studentescher Instrumentalkapell - et gouf nach weiderer zu Leipzig - huet hien däitsch an italieenesch Instrumental- a Vokalmusek opgefouert, ausserdeem huet hien eng jett vu senge weltleche Kantate geschriwwen, wéi z. B. ''Hercules am Scheidewege'', déi hien ''"Dramma per la Musica"'' oder "''Dramma per Musica''" genannt huet, an déi strukturell no bei der [[Oper (Theater)|Oper]] stoungen. An der ''[[Bauernkantate]]'' an der ''[[Kaffeekantate]]'' weist sech, datt hien och am humoristesche Genre schreiwe konnt. D<nowiki>'</nowiki>''Kaffeekantate'' gouf warscheinlech am "''Zimmermannischen Caffee-Hauß''" opgefouert, wou hie mam ''Collegium musicum'' konzertéiert huet. Eemol pro Woch, wärend der Leipzeger Mass souguer zweemol, goufen hei oder am Kaffeehausgaart deen dozou gehéiert huet, owes sou "''Musikalischen Concerten, oder Zusammenkünffte''" ofgehalen. Si gëllen als Noweis vum biergerleche Verlaangen no méi héijer musikalescher Ënnerhalung zu Leipzig.<br>
Dem hunn och déi vill Cembaloconcerte fir bis zu véier Soliste gedéngt, déi zum gréissten Deel als nei Arrangementer vu meeschtens eegene Violin- oder Hautboisconcerten an Instrumentalsätz aus Kantaten, awer och aus frieme Virlagen (z. B. Vivaldi) entstane sinn. Als Soliste stoungen nieft dem Bach selwer seng Bouwen a Schüler zur Verfügung.
===== Piano- an Uergelwierker fir Schüler, Kenner an Amateuren =====
A senger gesamter Leipziger Zäit war de Bach e villgesichte Léiermeeschter. Dacks hunn och Schüler a sengem Stot gewunnt. Zil vum Unterrecht war et, Museker auszebilden, déi als Instrumentalisten a Komponisten de villfältegen Aufgabe beim Haff, an der Kierch an am biergerleche Museksliewen, dat grad ugefaangen huet, gewuess waren. Dem Bach säin Unterrecht huet virun allem bei senge Bouwe vill Friichte gedroen.
Fir dësen Unterrecht huet de Bach méi nei awer och méi eeler Kompositioune benotzt. Vill dovun huet hien zesummegefaasst, an als ''Clavierübung I, II, III und IV'' verëffentlecht.
===== Huldegungskantanten a Festmuseken =====
[[Fichier:Apelisches Haus.jpg|thumb|200px|left|D'Apelescht Haus]]
[[Fichier:BWV215.jpg|thumb|200px|Opféierung vum BWV 215<br>Tod Gottfried Reiches]]
Schonn zu [[Weimar]] an zu [[Köthen]] hat de Bach Huldegungskantate fir d'Fürstenhaiser vu [[Weimar]], [[Weissenfels]] a [[Köthen]] souwéi Festmuseken a Forum vu Kantate fir verschidden Uläss komponéiert. Zu Leipzig si weider Wierker an deem Genre entstanen, woubäi de Bach jeefeg eeler Virlage verschafft huet. D'Festmuseken an Huldegungskantate waren zum Beispill fir den Ëmkrees vun der Universitéit an der Thomasschoul souwéi fir d'Kurfürste Friedrich August I. an II. vu Sachse geduecht, déi gläichzäiteg als [[August II. vu Polen|August II.]] an [[August III. vu Polen|III.]] Kinneke vu Pole waren. Och weider Adeleg a räich Bierger goufe mat musikaleschen Éierunge beduecht.
Déi Kantate goufe meeschtens am Fräien opgefouert, an hunn dofir misse mat Chouer an Instrumentalkapell staark besat sinn. Dat war virun allem méiglech, nodeem de Bach de ''Collegium musicum'' iwwerholl hat. Zur Verstäerkung stoungen him d'Museker vun der ''musicalischen Stadt Compagnie'' zur Verfügung.
Iwwer d'Opféierung vu sou engem Wierk, nämlech der Kantat „''[[Preise dein Glücke, gesegnetes Sachsen]]''“ (BWV 215) fir dem August III. säi Kréinungsjubiläum de [[5. Oktober]] [[1734]], gëtt et ëmfangräich Opzeechnungen an der stättescher Chronik. Well d'kinneklech Famill zu Leipzig keng eege Residenz hat, gouf si am biergerlechen Apelesche Stadpalais ënnerbruecht.
Aus der Chronik:<br>
:''Gegen 9 Uhr Abends brachten Ihro Majt. die allhiesigen Studierenden eine allerunterthänigst Abend Music mit Trompeten und Pauken, so Hr. Capell Meister Joh. Sebastian Bach Cant. zu St. Thom. componieret. Wobey 600. Studenten lauter Wachs Fäckeln trugen, und 4. Grafen als Marschälle die Music aufführten.''
Des Weidere gëtt de Wee vum Zuch bis zu der Logis vum Kinnek beschriwwen. Den Dag drop ass den 1. Trompettist [[Gottfried Reiche]], de Senior vun der ''Musikalischen Stadt Compagnie'' gestuerwen, „''weil er vorher...wegen des Blasens große Strapazzen gehabt, und auch der Fackel Rauch ihm sehr beschwerlich gewesen.''“
Och an där Kantat huet de Bach eeler Kantatesätz benotzt. Ee vun de Sätz gouf méi spéit an d'''Messe in h-Moll'' opgeholl.
==== Parodien: Ëmaarbechtunge vu weltleche Kantante fir kierchlech Zwecker ====
Eng jett vu sengen Huldegungskantaten huet de Bach kuerz nodeem e se geschriwwen hat a geeschtlech Wierker ëmgewandelt. Där [[Parodie]]prozedur ass d<nowiki>'</nowiki>''[[Chrëschtdagsoratorium (Bach)|Chrëschtdagsoratorium]]'' vu [[1734]]/[[1735]] ze verdanken, d<nowiki>'</nowiki>''[[Himmelfahrtsoratorium]]'' vu 1735 an d<nowiki>'</nowiki>''[[Ouschteroratorium (Bach)|Ouschteroratorium]]''. Duerch d'Parodéiere vu geeschtleche Kantate sinn déi sougenannt [[Lutheresch Massen]] entstanen, souwéi och d'Urfaassung vun der ''[[Mass a Si mineur]]'' vu [[1733]] (déi sougenannt Missa), déi nëmmen de [[Kyrie]] an de [[Gloria]] ëmfaasst huet. Nodeem dëst Wierk beim kurfürstlechen Haff zu Dresden agereecht gouf, krut de Bach den [[19. November]] [[1736]] endlech d'Noriicht, sech ''Compositeur bey Dero Hoff-Capelle'' nennen ze däerfen, allerdéngs net den erhoffte Ruff, vun elo un an der Residenzstad Dresden ze wunnen an ze wierken.
==== Rees op Mühlhausen ====
Am [[Mee]] [[1735]] huet de Bach d'Bewerbung vu sengem Jong Johann Gottfried Bernhard fir d'Plaz vum Organist an der Kierch ''Beatae Mariae Virginis'' zu [[Mühlhausen (Thüringen)|Mühlhausen]] ënnerstëtzt. De Bach huet sech vum [[6. Juni|6.]] bis [[20. Juni]] 1735 zu Mühlhausen opgehalen, wou de Jong säi Proufspill absolvéiert huet. De [[16. Juni]] 1735 gouf de Johann Gottfried Bernhard zum Organist gewielt. Wéi de Bach zu Mühlhausen war, gouf hie gefrot, op hie sech kéint d'Uergel an der Mariëkierch ukucken, déi huet misse reparéiert ginn. Hien huet geroden, den Uergelbauer [[Zacharias Hildebrandt]] fir d'Aarbechten ze huelen.<ref>Quellen: Dok. I, Nr. 30, 31 an 90C/S.174</ref>
Op der Réckrees huet sech de Bach fir zwéin Deeg zu Weissensee opgehalen, wou hien den [[22. Juni]] 1735 d'Uergel an der Kierch St. Péiter a Paul gepréift huet, déi vum Conrad Wilhelm Schäfer reparéiert gi war.<ref>Quell: BJ 2005, S. 287ff</ref>
Ob de Bach direkt nees op Leipzig zeréckgefuer ass, oder nach aner Stied besicht huet, ass net bekannt. Seng Presenz zu Leipzig ass eréischt fir Ufank August nees beluecht. Den [[3. August]] gouf d<nowiki>'</nowiki>''Namenstagskantate'' (warscheinlech BWV 207a) fir de Friedrich August II. opgefouert<ref>Quellen: Dok. II, Nr. 367 an 368</ref>.
==== Déi lescht Joer ====
===== Déi grouss kontrapunktesch Instrumentalwierker an d'Endfassung vun der h-Moll-Mass =====
[[Fichier:Bach-unfinishedfugue.jpg|thumb|200px|Autograph vum Enn vun der net fäerdeger Fug aus der ''Kunst der Fuge'' mam Zousaz vum C. Ph. E. Bach:<br>''NB ueber dieser Fuge, wo der Nahme BACH im Contrasubject angebracht worden, ist der Verfaßer gestorben.'']]
An de 1740er Jore schéngt sech de Bach vun Neikompositioune fir d'Kierch an de ''Collegium musicum'' zeréckgezunn ze hunn.
Am Mee 1747 huet hien op Invitatioun vum [[Friedrich II. vu Preisen|Friedrich dem Groussen]], an deem senger Haffkapell de [[Carl Philipp Emanuel Bach]] ugestallt war, Potsdam a Berlin besicht, an op de [[Pianoforte|Pianoforti]] an Uergelen improviséiert. Hien huet versprach, en Theema wat de Kinnek géif virginn als Fug auszeféieren, an a Koffer ze stiechen. Aus dësem Versprieche gouf d<nowiki>'</nowiki>''[[Musikalescht Affer]]'', eng Sammlung vun zwou Fugen (dräi- a sechsstëmmig), zéng Kanonen an enger Triosonat, all iwwer dat selwecht Theema.
„''Einige canonische Verænderungen über das Weynacht-Lied: Vom Himmel hoch da komme ich her vor die Orgel mit 2. Clavieren und dem Pedal''“ heescht e Variatiounswierk wat de Bach fir seng Entrée [[1747]] an d'„''Correspondierende Societæt der musikalischen Wissenschaften''“ (gegrënnt vum Lorenz Christoph Mizler) agereecht hat. Et gëllt als e bedeitend kontrapunktescht Spéitwierk vum Bach.
E weidere kontrapunktesche Wierkzyklus ass d<nowiki>'</nowiki>''[[Kunst der Fuge]]'', eng éischt Kéier fäerdeggestallt 1742, mä deen awer duerno bis [[1749]] erweidert an iwwerschafft gouf. D'Sammlung vun einfache Fugen, Géigefugen, Spigelfugen, Fuge mat méi Theemaen a Kanone stellt e Kompendium vun den Technike vun der Fugekompositioun duer.
An déi lescht Jore fält och d'Vollendung vun der ''[[Mass a Si mineur]]'' fir déi de Bach d'Missa vu 1733, de Sanctus vu 1724 an aner eeler Kompositioune benotzt huet.
===== Krankheet an Doud =====
[[Fichier:Bach Abkuendigung 1750.png|thumb|300px|Noriicht vum Bach sengem Doud vum 31. Juli 1750]]
A senge leschte Joren huet de Bach un enger Aakrankheet gelidden. Och vu motoresche Stéierungen am rietsen Aarm geet riets. Zanter 1749 si guer keng Schrëftstécker méi vun him erhalen. Déi lescht bekannten Ënnerschrëft staamt vum [[6. Mee]] 1749. Seng Fra Anna Magdalena oder säi Jong Johann Christian hu bal all Dokumenter ënnerschriwwen. D'Sehverméigen huet sou staark nogelooss, datt sech de Bach vum schonn deemools ëmstriddenen Okultist John Taylor operéiere gelooss huet, dee vum 4. bis zum 7. Abrëll 1750 zu Leipzig war. Komplikatiounen hunn eng weider Operatioun noutwenneg gemaach. Fir eng kuerz Zäit konnt de Bach nees gesinn, hie krut awer e puer Deeg viru sengem Doud e Schlag. De Bach ass den [[28. Juli]] 1750 gestuerwen.<br>
Am haaptsächlech vum Carl Philipp Emanuel Bach a [[Johann Friedrich Agricola]] verfaassten, 1751 fäerdeggestallten a 1754 verëffentlechten Nekrolog heescht et zum Bach senger Krankheet a sengem Doud:
:''„Sein von Natur etwas blödes Gesicht, welches durch seinen unerhörten Eifer in seinem Studieren [...] noch mehr geschwächt worden, brachte ihm, in seinen letzten Jahren, eine Augenkrankheit zu Wege. Er wollte dieselbe [...] durch eine Operation heben lassen. Doch diese [...] lief sehr schlecht ab. Er konnte nicht nur sein Gesicht nicht wieder brauchen; sondern sein, im übrigen gesunder Cörper, wurde auch zugleich dadurch, und durch hinzugefügte Medicamente, und Nebendinge, gäntzlich über den Haufen geworfen: so daß er darauf ein völliges halbes Jahr lang, fast immer kränklich war. Zehn Tage vor seinem Tod schien es sich gähling mit seinen Augen zu bessern: so daß er einsmals des Morgens ganz gut wieder sehen, und auch das Licht wieder vertragen konnte. Allein wenige Stunden darauf, wurde er von einem Schlagflusse überfallen; auf diesen folgte ein hitziges Fieber, an welchem er [...] am 28. Julius 1750, des Abends nach einem Viertel auf 9 Uhr, im sechs und sechzigsten Jahre seines Alters, auf das Verdienst seines Erlösers sanft und seelig verschied.“''
Déi méi nei Bachfuerschung hält et allerdéngs och fir méiglech, datt dem Bach seng [[Diabetes mellitus|Zockerkrankheet]] d'Ursaach dofir war, datt hien ëmmer manner gesinn huet, an och datt hien e Schlag krut.
Nodeem en zweemol geréckelt gouf, läit säi Graf haut an der Leipzeger ''[[Thomaskierch (Leipzig)|Thomaskierch]].''
== Säi Wierk ==
=== Iwwerbléck ===
==== De Bach - en Autodidakt am Komponéieren ====
Wann een dem Bach sengem Jong [[Carl Philipp Emanuel Bach]] gleewe kann, dann huet sech de Bach beim Komponéieren als Autodidakt ugesinn. Et gëtt op allefall keng Prouf fir e Kompositiounsunterrecht. Der Ënnerweisung bei sengem Brudder zu Ohrdruf ''„mag wohl einen Organisten zum Vorwurf gehabt haben u. weiter nichts“'' (C. Ph. E. Bach 1775). Spéider wier dem Bach säin Openthalt beim Buxtehude eng Geleeënheet gewiescht, ënnerriicht ze ginn, mä dëst ass net beluecht.<br>
Datt de Bach als Autodidakt zu engem bedeitende Komponist ginn ass, war méiglech, well e vu senger Jugend un d'Wierker vun de verschiddenste Komponisten duerchstudéiert huet, an aus hinne geléiert huet. Dëst ass duerch Héieren, Liesen, Ofschreiwen, Transkribéieren, Beschaffen an Nomaache vun der Musek souwéi duerch Iwwerhuele vu kompositoresche Mëttelen, Formen a Gattunge geschitt. Den C. Ph. E. Bach dozou (1775):
:''„Der seelige hat durch eigene Zusätze seinen Geschmack gebildet. [...] Blos eigenes Nachsinnen hat ihn schon in seiner Jugend zum reinen u. starcken Fughisten gemacht. [...] Durch die Aufführung sehr vieler starcken Musiken, [...] ohne systematisches Studium der Phonurgie hat er das arrangement des Orchesters gelernt.“''
Am Bach sengem villfältege Wierk treffe sech Aflëss aus der Musek vu Mëttel-, Nord- a Süddäitschland respektiv Éisträich souwéi Frankräich an Italien. Dobäi ass ze beuechten, datt sech déi regional Traditioune géigesäiteg beaflosst hunn. Sou ginn an den däitschen Traditiounen och italieenesch a franséisch Gattungen a Stilmëttel weiderginn. Dofir ass et bei verschiddene Komponisten net einfach, si enger Gattung zouzeuerdnen.
Kenntnis vum musikaleschen Afloss op de Bach huet een aus verschiddene Quellen:
* aus dem Bach sengen Ofschrëften a Keef vu Wierker vun anere Komponisten
* aus dem Bach sengen Transkriptiounen a Beaarbechtungen
* aus schrëftlechen a mëndlechen Ernimmungen duerch de Bach a sengem Ëmkrees
* aus Berichten a Rezensiounen aus dem 18. Joerhonnert
* duerch stilkritesch Ënnersichunge vun der Musekswëssenschaft un de Wierker vum Bach a vu senge Schüler
Mëtteldäitsch Aflëss duerch:
:[[Johann Christoph Bach]], [[Johann Pachelbel]], [[Johann Kuhnau]], [[Johann Ludwig Bach]], [[Johann Gottfried Walther]], [[Johann Georg Pisendel]], [[Silvius Leopold Weiss]], [[Johann Friedrich Fasch]]
Norddäitsch Aflëss duerch:
:[[Johann Adam Reincken]], [[Dietrich Buxtehude]], [[Nicolaus Bruhns]], [[Georg Böhm]]
Süddäitsch-éisträichesch Aflëss duerch:
:[[Johann Jakob Froberger]], [[Johann Caspar Kerll]], [[Johann Caspar Ferdinand Fischer]], [[Johann Joseph Fux]]
Italieenesch Aflëss duerch:
:[[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Girolamo Frescobaldi]], [[Arcangelo Corelli]], [[Giovanni Legrenzi]], [[Giovanni Bassani]], [[Giuseppe Torelli]], [[Alessandro Marcello]], [[Tomaso Giovanni Albinoni]], [[Antonio Vivaldi]], [[Benedetto Marcello]], [[Nicola Antonio Porpora]], [[Francesco Durante]], [[Giovanni Alberto Ristori]], [[Giovanni Battista Pergolesi]]
Franséisch Aflëss duerch:
:[[André Raison]], [[François Dieupart]], [[François Couperin]], [[Louis Marchand]], [[Nicolas de Grigny]],
Verschidde berüümte Museker, déi de Bach deelweis perséinlech kannt huet, si schwéier zouzeuerdnen. Si hate selwer ënnerschiddlech Musek verschafft an de Bach mat hire Wierker beaflosst, wéi zum Beispill [[Jan Dismas Zelenka]], [[Johann Mattheson]], [[Georg Philipp Telemann]], [[Reinhard Keiser]] a [[Georg Friedrich Händel]].
Op de Bach och Ureegunge vu senge Jonge [[Wilhelm Friedemann Bach|Wilhelm Friedemann]] a [[Carl Philipp Emanuel Bach|Carl Philipp Emanuel]] opgeholl huet, ass net sécher, mä unzehuelen. Datt verschidde Kompositioune vun den zwéin eelste Bouwe vum Bach als Wierker vum Papp gëllen an ëmgedréint, léisst dëst awer vermudden.
==== D'musikalesch Gattungen ====
De Bach konnt sech am Kader vu sengen Ämter an de verschiddene Wierkungsstätten ënner dem Afloss vun de Komponisten, déi uewe genannt goufen, och no an no déi ënnerschiddlechst Gattungen, Kompositiounsstiler a Musizéierweisen uneegnen. Zu dësem Zil huet de Bach och seng Reesen ënnerholl.
Mat Ausnam vun der [[Oper]] huet de Bach Wierker a quasi alle musikalesche Gattunge vu senger Zäit komponéiert:
Vokalmusek
* Geeschtlech a weltlech Kantaten (Concerto, Cantata, Serenata, Dramma per Musica)
* [[Motette]], [[Mass (Zeremonie)|Mass]], Magnificat, Passioun, [[Oratorium]]
* Choral, Geeschtlecht Lidd
* Vokal Kammermusek
Instrumentalmusek
* Fräi Uergelwierker ([[Sonat]]; Präludium, Fantasie, [[Toccata]], [[Passacaglia]] - eenzel a mat [[Fug]]; Concerto, Trio)
* Choralgebonnen Uergelwierker (Uergelchoral, Choralvirspill, Choralbeaarbechtung, Choralpartita, Canounesch Verännerungen)
* Klavéiermusek (Inventioun, [[Duett]], [[Sinfonie]], [[Suite]], Partita, Concerto, Fantasie, [[Ouverture]], Variatioun, [[Präludium]] a [[Fug]], Fantasie a [[Fug]], Toccata, [[Sonat]])
* Lautemusek ([[Suite]], [[Präludium]], [[Fug]])
* Kammermusek ([[Solosonat]] an Triosonate mat [[Basso Continuo]], Sonat a Partita senza Basso fir Violin, [[Suite fir Violoncello solo (Bach)|Suite fir Violoncello solo]], Kanon)
* Musek fir eng choresch besaten Instrumentalkapell ([[Concerto grosso]], Concerto mat bis zu 4 Solostëmmen, [[Ouverture]])
* Ouni fest instrumental Zesummesetzung ([[Kanon (Musek)|Kanon]], [[Fug]])
==== De ''Clavier''-Komponist, "Harmonist", Kontrapunktiker a Komponist vu funktionaler Musek ====
Dem Bach seng Wierker si gréisstendeels funktional gebonnen, beispillsweis als Kantoren- an Organistemusek fir d'Kierch, Instrumentalmusek fir den Haff an d'Biergertum oder Léierwierker fir den Unterrecht. D'Qualitéit vun der Ausféierung iwwersteigt awer an de meeschte Fäll dat Üblecht.<br>
Verschidde Wierker gi méi wäit wéi den tradéierte Formekanon. Dat ass virun allem de Fall bei den Uergel- a Klavéierwierker, déi vum eegenen instrumentale Kënne geprägt sinn, a bei de grousse kontrapunktesche Sammelwierker.
Bei sengen Zäitgenosse war de Bach zu Recht a bedeitenden „Harmonist“, deen d'Méiglechkeete vun de Gammen an hir Eegenschaften duerch de ganze Quintenzirkel ausgeschëpft huet, wéi et virun him nach kee gemaach hat. Kritik krut hie well seng vokal Kierchemusek der Oper immens no stoung a wéinst der Textbehandlung an der instrumentaler Stëmmféierung vun de Solopartien.
==== Vokal Kierchemusek ====
Dem Bach seng kierchlech Wierker si geprägt vu senger déiwer protestantesch-lutheranescher Reliéisitéit. Vun him si ronn 250 Kantaten iwwerliwwert, dovun zirka 200 Kierchekantaten. A senge Kantaten a [[Passioun (Musek)|Passiounen]] huet de Bach heefeg op populär Chorale vum evangeelesche Gesangsbuch zeréckgegraff. Eng grouss Zuel vu senge Wierker, virun allem aus der fréier Zäit, gëllt als verschollen.
De Bach huet warscheinlech fënnef Passioune geschriwwen. D'[[Johannespassioun (Bach)|Johannes-]] an d'[[Matthäuspassioun (Bach)|Matthäuspassioun]] sinn déi eenzeg erhalen authentesch Passiounen. Et gëtt ugeholl, datt ënner den dräi anere verschwonnene Wierker eng Lukaspassioun an eng Markuspassioun waren. Bei der fënnefter Passioun vermudde Fuerscher datt et eng iwwerschaffte Variant vun der Matthäus-Passioun ass.
=== Besonnesch bekannt Wierker ===
{| cellspacing=0 cellpadding=0 width=100%
|- valign="top"
| width=33% |
* [[Matthäuspassioun (Bach)|Matthäus-Passioun]]
* [[Johannespassioun (Bach)|Johannes-Passioun]]
* [[Mass a Si mineur]]
* [[Chrëschtdagsoratorium (Bach)|Chrëschtdagsoratorium]]
* [[Himmelfahrtsoratorium]]
* [[Ouschteroratorium (Bach)|Ouschteroratorium]]
| width=33% |
* [[Magnificat (Bach)|Magnificat]]
* [[Kantaten (Bach)|Kantaten]]
* [[Musikalescht Affer]]
* [[Die Kunst der Fuge]]
* [[Brandenburgesch Concerten]]
* [[Orchestersuiten (Bach)|4 Orchestersuiten]]
| width=33% |
* [[Uergelwierker (Bach)|Uergelwierker]]
* [[Schübler Choralen]]
* [[Wohltemperiertes Klavier]]
* [[Goldberg-Variatiounen]]
* [[Suite fir Violoncello solo (Bach)|Cellosuiten]]
* [[Sonaten a Partite fir Violin solo]]
|}
=== Héierbeispill aus dem "Wohltemperierten Klavier" ===
{|
|-
| width=200px | [[Fichier:Speaker Icon.svg|18px]] [[Media:Wtk1-fugue2.mid|Fuga a 3 voci (7KB)]] aus dem Bach sengem ''[[Wohltemperiertes Klavier|Wohltemperiertem Klavier]]''
|
|
{| {{prettytable}}
| width=200px | [[Fichier:Wtk1-fugue2-page1-mm1-9.png|200px]]<br><br>[[Takt (Musek)|Takten]] 1 bis 9 aus der Do mineur-[[Fug]] aus dem 1. Deel vum [[Wohltemperiertes Klavier|Wohltemperierten Klavier]] vum J. S. Bach
|}
|}
=== Verzeechnes vum Bach senge Wierker ===
Dem Johann Sebastian Bach seng musikalesch Wierker sinn am „[[Bach-Werke-Verzeichnis]]“ (BWV) katalogiséiert. E méi neit awer bäi wäitem net sou dacks benotzte Verzeechnes ass d'„[[Bach-Compendium]]“ vun de Musekwëssenschafler H.-J. Schulze a [[Christoph Wolff]].
== Afloss op Musektheorie, Spilltechnik an Instrumentebau ==
Nieft senger Wierkung als Museker a Komponist hat de Bach och en Afloss op d'[[Musektheorie]], déi méi spéit virun allem an de Schrëfte vum [[Johann Philipp Kirnberger]] erfaasst ginn ass. Warscheinlech ugereegt duerch déi verschidden Temperéierunge vum [[Andreas Werckmeister]] huet de Bach säi ''[[Wohltemperiertes Klavier]]'' komponéiert, deem seng Popularitéit méi spéit der [[Wueltemperéiert Stëmmung|wueltemperéierter Stëmmung]] zum Duerchbroch verhollef huet. Dem Bach goung et doran - wéi et de Kirnberger beschriwwen huet - ënner anerem dorëms, d'[[Affekteléier|Affekter]] duerzestellen, déi vun der Temperéierung ofhängeg sinn, a si ze léieren.
Donieft gëtt de Bach dacks als Matgrënner vun der Spilltechnik mam Daum als vollwäertege Spillfanger bei den Tasteninstrumenter genannt. Dës Technik huet d'Ausdrocksverméige vun de Kompositioune bis an de virtuose Beräich eran erweidert, awer och en elegant villstëmmegt [[Legato]]spill erméiglecht. ''„Er hatte sich eine eigene Fingerordnung ausgesonnen, daß es ihm nicht schwer fiel, die größten Schwierigkeiten mit der fließensten Leichtigkeit herauszubringen...Man... weiß, daß es dabey hauptsächlich auf den Gebrauch des Daumens ankömmt,..."'' (aus [[Johann Adam Hiller]]: ''Mein Leben'')
:''Kuckt och:'' [[Carl Philipp Emanuel Bach]], ''„Versuch über die wahre Art das Clavier zu spielen“''
Ausserdeem huet sech de Bach fir d'Weider- an Neientwécklung vu Musekinstrumenter agesat. Och dat war op eng Erweiderung vun de kompositoresche Mëttel ausgeriicht. D'[[Viola pomposa]] ass seng Erfindung. Bei den Tasteninstrumenter interesséieren hie besonnesch klanglech Neientwécklungen. Hien huet sech zum Beispill mat hirer Temperéierung beschäftegt, bei den [[Uergel]]en zum Beispill mat hirer [[Dispositioun (Uergel)|Klangdispositioun]] an de mechanesche Qualitéiten. E Beispill ass dem Bach seng ''„Disposition'' der neüen ''reparatur'' des Orgelwercks ''ad D: Blasii''“ (Mühlhausen 1708).
De Bach war e geschaten a gutt bezuelten Uergelinspekter, dee kee Blat virun de Mond geholl huet. Dobäi huet en och mam [[Gottfried Silbermann]] zesummegeschafft. Hien huet de Bach an der Entwécklung vum [[Piano]]forte gefuerdert a gefërdert, wat am Bach senge spéidere Joren no engem Bericht vu sengem Schüler [[Johann Friedrich Agricola]] ''„von ihm völlige Gutheißung erlangte“''.
== Reesen ==
{| align=center
|-
! [[Fichier:JSBReisen.png|300px]]<br><br>Reese vu 1701 bis 1721
|
! [[Fichier:JSBReisenLeipzig.png|300px]]<br><br>Reese vu 1723 bis 1747
|}
== Literatur zum Theema ==
* Klaus Eidam, ''Das wahre Leben des Johann Sebastian Bach'', 1999 {{small|(ISBN 3-492-04079-9)}}
* Martin Geck, ''Johann Sebastian Bach'', 2002 {{small|(ISBN 3-499-50637-8)}}
* Douglas R. Hofstadter, ''Gödel, Escher, Bach, ein Endloses Geflochtenes Band'', 1991 {{small|(ISBN 3-423-30017-5)}}
* Ludwig Prautzsch, ''Die verborgene Symbolsprache Johann Sebastian Bachs'', 2004 {{small|(ISBN 3-87537-298-0)}}
== Kuckt och ==
* [[Alphabetesch Lëscht vum Johann Sebastian Bach senge Wierker]]
* [[:Kategorie:Bachkantaten|Bachkantaten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{de}} [http://www.bach-leipzig.de/ Bach-Archiv Leipzig]
* {{de}} [http://www.bachhaus.de/ Bachhaus Eisenach]
* {{en}} [http://www.mutopiaproject.org/cgibin/make-table.cgi?preview=1&searchingfor=&Composer=BachJS Bach Partituren]
* [https://web.archive.org/web/20130603195202/http://oregonbachfestival.com/digitalbach/matthew/ Matthäuspassion] BWV 244 {{de}} {{en}} {{fr}} {{es}} {{it}} {{pt}} {{ru}}
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20120616025516/http://oregonbachfestival.com/digitalbach/goldberg/ Goldberg-Variatiounen] BWV 988/1087
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20120806191249/http://oregonbachfestival.com/digitalbach/bminor/ der h-Moll-Mass] BWV 232
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Bach Johann Sebastian}}
[[Kategorie:Däitsch Komponisten]]
[[Kategorie:Gebuer 1685]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1750]]
spubvt09kt8pky2wiecuj4ick8fh82r
Lëtzebuerger Distrikter
0
1070
2686985
2684291
2026-07-20T21:14:13Z
Mobby 12
60927
k
2686985
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxemburg districts.svg|thumb|right|Déi fréier Lëtzebuerger Distrikter]]
D''''Distrikter''' waren '''zu Lëtzebuerg''' bis den [[3. Oktober]] [[2015]] eng administrativ Ënnerdeelung vum Land. Si goufen 1843 geschaaft<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1843/02/24/n1/jo|Titel=Loi du 24 février 1843 sur l'organisation communale et des districts|Gekuckt=12.07.2020|Datum=03.04.1843|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>, fir - iwwer d'Distriktskommissariat - als Schnëttstell tëscht de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen|Gemengen]] an dem [[Inneministère]] ze déngen. 2015 goufe s'ofgeschaaft an d'Personal vum Inneministère iwwerholl.<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2015/09/02/n1/jo|Titel=Loi du 2 septembre 2015 portant abolition des districts (...)|Gekuckt=12.07.2020|Datum=09.09.2015|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref> D'Koordinatioun mat de Gemenge geschitt ewell direkt iwwer e Service am Inneministère.<ref>Dani Schumacher: "Abschied von einem Anachronismus: Abgeordnete beschließen einstimmig die Abschaffung der Distrikte." ''Luxemburger Wort'', 08.07.2015, S.2.</ref>
Et gouf hirer dräi, déi sech sou zesummegesat hunn:
#'''[[Distrikt Dikrech]]'''
#*[[Kanton Clierf]]
#*[[Kanton Dikrech]]
#*[[Kanton Réiden]]
#*[[Kanton Veianen]]
#*[[Kanton Wolz]]
#'''[[Distrikt Gréiwemaacher]]'''
#*[[Kanton Iechternach]]
#*[[Kanton Gréiwemaacher]]
#*[[Kanton Réimech]]
#'''[[Distrikt Lëtzebuerg]]'''
#*[[Kanton Capellen]]
#*[[Kanton Esch-Uelzecht]]
#*[[Kanton Lëtzebuerg]], mat Ausnam vun der Stad Lëtzebuerg déi direkt mam Inneministère korrespondéiert huet.
#*[[Kanton Miersch]]
Vun [[1857]] bis [[1867]] gouf et zousätzlech en [[Distrikt Miersch]], mat de [[Kanton Miersch|Kantone Miersch]] a [[Kanton Réiden|Réiden]].<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo|Titel=Ordonnance royale grand-ducale du 30 mai 1857 portant établissement d'un commissariat de district à Mersch|Gekuckt=12.07.2020|Datum=03.06.1857|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 mai 1867 portant suppression du commissariat de district de Mersch|Gekuckt=12.07.2020|Datum=15.06.1867|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Walbezierker zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Distrikter zu Lëtzebuerg| D]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Distrikter]]
ki37cnq5lzlxqry32kfmgasmg93f1vn
Patrizier
0
1303
2687123
2520485
2026-07-22T12:13:42Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687123
wikitext
text/x-wiki
D''''Patrizier''' waren d'Uewerschicht am anticke [[Roum]]. Si koumen aus Famillje mat berüümten oder aflossräiche Virfaren. D'Wuert Patrizier (''patricius'') kënnt vum [[Latäin|laténgesche]] ''pater'' (Papp). D'Patrizier hu fir sech an Usproch geholl, d'Nofollger vun de Grënner vu Roum ze sinn.
Wärend der fréier [[Réimesch Republik|réimescher Republik]] waren d'Bestiednisser tëscht Patrizier a [[Plebejer]], dem gewéinleche Vollek, verbueden. Och den Handel war strikt getrennt. No an no hu sech déi Restriktiounen opgelockert, an d'Patrizier an d'Plebejer hunn d'''[[nobilitas]]'', déi nei Führungsschicht vu Roum gebilt.
D'politesch Fraktioun vun de Patrizier war meeschtens d'''[[Optimates]]''. Mä et konnt och emol virkommen, datt si hiert Gléck bei de ''[[Populares]]'' probéiert hunn. Dat berüümtst Beispill heifir ass de [[Julius Cäsar]].
Bekannt Patrizierfamilljen, aus deene vill [[Konsul]]en an aner héich Beamte koumen, waren zum Beispill d'[[Cornelier]], [[Valerier]], [[Julier]], [[Claudier]], [[Aemilier]], [[Fabier]] a [[Iunier]].
Am spéidere [[Réimesche Räich]] huet de Keeser [[Konstantin de Groussen]] den Titel ''Patrizier'' als Éierentitel nees agefouert. Um Enn vum [[5. Joerhonnert]] waren d'Patrizier déijeeneg, déi d'Muecht hanner dem Keesertroun haten, wéi zum Beispill de [[Stichilo]], den [[Aetius]] oder de [[Ricimer]].
Nach am [[Mëttelalter]] gouf et Patrizierfamiljen, déi am [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]], an [[Italien]] an a [[Frankräich]] an d'gesellschaftlech Uewerschicht gebilt hunn.
{{LinkPortalRéimescht Räich}}
[[Kategorie:Réimesch Gesellschaft]]
7tnwefm9ge6wrirsju3zszndux332nb
24. Januar
0
1569
2687171
2639998
2026-07-22T16:31:08Z
Johnny Chicago
17
/* Gestuerwen */
2687171
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''24. [[Januar]]''' ass de 24. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1742]]: De [[Karl VII. (HRR)|Karl VII.]] gëtt zum Keeser vum [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]] gewielt.
* [[1789]]: [[Frankräich]]: [[Reglement fir d'Generalstänn]].
* [[2008]]: Den [[Tunnel Gousselerbierg]] geet op fir de Verkéier
==== Wirtschaft ====
* [[1984]]: Den Apple [[Apple Macintosh|Macintosh]] kënnt eraus.
==== Katastrophen ====
* [[1966]]: an den [[Alpen]] kommen 177 Passagéier an enger [[Boeing 707]] vun der [[Air India]] ëm d'Liewen, wéi déi an e Fielsmassiv vum [[Mont Blanc (Alpen)|Mont Blanc]] knuppt.
* [[1976]]: Äerdbiewe bei [[Muradiye]], [[Tierkei]], zirka 3.850 Doudeger
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Bust Hadrian Musei Capitolini MC817.jpg|Hadrian
Fichier:Friedrich1763o.jpg|Friedrich II.
Fichier:ETA-Hoffmann.JPG|E. T. A. Hoffmann
Fichier:Michel Serrault Cannes.jpg|Michel Serrault
Fichier:2011 Joachim Gauck-2.jpg|Joachim Gauck
Fichier:Nobel Prize 2011-Nobel interviews KVA-DSC 8049.jpg|Daniel Shechtman
</gallery>
* {{0}}{{0}}[[76]]: [[Hadrian]], réimesche Keeser.
* [[1712]]: [[Friedrich II. vu Preisen|Friedrich II., de Groussen]], preisesche Kinnek.
* [[1732]]: [[Pierre Augustin Caron de Beaumarchais]], franséischen Dramatiker.
* [[1776]]: [[E. T. A. Hoffmann]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1851]]: [[Jean Philippe Wagner]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Professer.
* [[1882]]: [[Harold D. Babcock]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1883]]: [[Estelle Winwood]], englesch Schauspillerin.
* [[1892]]: [[Jean Friedrich]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1895]]: [[Eugen Roth]], däitschen Dichter an Erzieler.
* [[1897]]: [[Fernand Ledoux]], franséische Schauspiller.
* [[1898]]: [[Marcel Pérès]], franséische Schauspiller.
* [[1899]]: [[Nicolas Thurm]], lëtzebuergeschen Dokter, Botaniker a Geolog.
* [[1909]]: [[Ann Todd]], englesch Schauspillerin.
* [[1916]]: [[Arnoldo Foà]], italieenesche Schauspiller.
* [[1917]]: [[Ernest Borgnine]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1918]]: [[Gottfried von Einem]], éisträichesche Komponist.
* [[1924]]: [[Manlio Scarpelli]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1926]]: [[Georges Lautner]], franséische Filmregisseur.
* [[1928]]: [[Michel Serrault]], franséische Schauspiller.
* [[1930]]: [[Jean Weyrich]], lëtzebuergesche Fotojournalist.
* [[1933]]: [[Liliane Thorn-Petit]], lëtzebuergesch Journalistin a Publizistin.
* [[1940]]: [[Joachim Gauck]], däitsche Paschtouer, Publizist a Staatsmann (11. Bundespresident).
* [[1941]]: [[Neil Diamond]], US-amerikanesche Popsänger.
* 1941: [[Dan Shechtman]], israeelesche Physiker, Nobelpräisdréier fir Chimie.
* [[1943]]: [[Peter Struck]], däitsche Politiker a Verdeedegungsminister.
* [[1944]]: [[Jean-Pierre Klein]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1949]]: [[John Belushi]], US-amerikanesche Schauspiller a Museker.
* [[1950]]: [[Daniel Auteuil]], franséische Schauspiller.
* [[1951]]: [[Claude Hemmer]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Staatsbeamten a fréiere Member vum Staatsrot.
* [[1958]]: [[François Bertemes]], lëtzebuergeschen Archeolog an Historiker.
* [[1961]]: [[Nastassja Kinski]], däitsch Schauspillerin.
* 1961: [[Patrick Sadler]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1966]]: [[Simone Asselborn-Bintz]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[1977]]: [[Michelle Hunziker]], Schwäizer Moderatorin, Sängerin a Fotomodell.
* [[2008]]: [[Naomi Ayé]], kubanesch-ungaresch Sängerin.
== Gestuerwen ==
* {{0}}{{0}}[[41]]: [[Caligula]], réimesche Keeser.
* [[1633]]: [[Nathaniel Giles]], engleschen Organist a Komponist.
* [[1873]]: [[Marguerite-Séraphine Beving]], lëtzebuergesch Stëfterin vu karitativen Ariichtungen.
* [[1879]]: [[Karl Ernst Dumont]], Chef vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[1914]]: [[David Gill]], britteschen Astronom a Fotograf.
* 1914: [[Jean Klensch]], Buergermeeschter vu Mäerzeg.
* [[1917]]: [[Alphonse Munchen]], Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
* [[1920]]: [[Amedeo Modigliani]], italieenesche Moler a Sculpteur.
* [[1924]]: [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg|Marie-Adélaïde]], Groussherzogin vu Lëtzebuerg.
* [[1956]]: [[Willy Dumont]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[1965]]: [[Winston Churchill]], brittesche Politiker a Premierminister.
* [[1983]]: [[Johan Grøttumsbråten]], norwegesche Schileefer.
* [[1989]]: [[Suzet Maïs]], franséisch Schauspillerin.
* [[1995]]: [[Chris Baldo]], lëtzebuergesche Schlagersänger.
* [[1999]]: [[Werner Jacobs]], däitsche Filmediteur, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[1999]]: [[Andrée Debar]], franséisch Schauspillerin.
* [[2003]]: [[Giovanni Agnelli]], italieenesche Regisseur.
* [[2011]]: [[Bernd Eichinger]], däitsche Filmproduzent a -regisseur.
* [[2012]]: [[Theo Angelopoulos]], griichesche Filmregisseur.
* 2012: [[Vadim Glowna]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[2015]]: [[Demis Roussos]], griichesche Sänger.
* [[2019]]: [[Fernand Weber]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[2021]]: [[António Cardoso e Cunha]], portugisesche Politiker.
* 2021: [[Gunnel Lindblom]], schweedesch Schauspillerin a Filmregisseurin.
* [[2023]]: [[Roger Krieps|Rosch Krieps]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur.
* [[2024]]: [[Tony Schuster]], Museker a Komponist.
* [[2026]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|24 January|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am Januar| 24]]
715t64ipy07ovurk3w02axrroomyr7j
25. Februar
0
1601
2686929
2661527
2026-07-20T15:55:34Z
Mistico Dois
45277
2686929
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''25. [[Februar]]''' ass de 56. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
[[Fichier:DicksScholtschäin.jpg|thumb|upright|80px|''De Scholdschäin'']]
== Evenementer ==
* [[1855]]: Déi éischt Operett op Lëtzebuergesch, ''[[De Scholdschäin]]'' vum [[Dicks]], gëtt fir d'éischt opgefouert.
* [[1944]]: [[Island]] gëtt vun [[Dänemark]] onofhängeg.
* [[1954]]: De [[Ghamal Abdel Nasser]] gëtt President vun [[Egypten]].
* [[2001]]: De [[Pedro Pires]] gëtt Staatspresident vu [[Kap Verde]]
* [[2009]]: Eng international Ekipp vu Wëssenschaftler gëtt bekannt, datt se fäerdeg si mat dem Opmoosse vun de [[Gamburtsev-Bierger]] déi komplett ënner dem Äis vun der [[Antarktis]] verstoppt sinn.
===Sport===
* [[1923]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Paräis]] 2:3 géint Frankräich, de [[Jean-Pierre Weber]] an de [[François Langers]] hunn d'Goler fir Lëtzebuerg geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=43 D'Detailer vum Lännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 25. Februar 1923 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1934]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt zu [[Bréissel]] 3:2 géint Belsch. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Théophile Speicher]], [[Mathias Becker]] an [[Ernest Mengel]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=75 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 25. Februar 1934 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1979]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Paräis]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1980]], 0:3 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12838 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 25. Februar 1979 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:PARenoir.jpg|Auguste Renoir
Fichier:KarlMay Raupp.jpg|Karl May
Fichier:Amin Maalouf.jpg|Amin Maalouf
Fichier:Jose Maria Aznar DF-SD-05-00920.jpg|José María Aznar
Fichier:Sandrine Kiberlain at the 2009 Deauville American Film Festival-01.jpg|Sandrine Kiberlain
</gallery>
* [[1670]]: [[Maria Margaretha Kirch]], däitsch Astronomin.
* [[1714]]: [[René Nicolas de Maupeou]], franséische Magistrat a Politiker.
* [[1770]]: [[Jean Foehr (Hotelier)|Jean Foehr]], Metzler an Hotelier zu Iechternach.
* [[1787]]: [[François-Joseph Hoferlin]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1803]]: [[Chrysostome Keiffer]], Blofierwer a Buergermeeschter zu Iechternach.
* [[1837]]: [[Pierre Frieden (1837-1902)|Pierre Frieden]], lëtzebuergesche Paschtouer.
* [[1841]]: [[Eugène Ferron]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Moler.
* 1841: [[Pierre-Auguste Renoir]], franséische Moler.
* [[1842]]: [[Karl May]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1895]]: [[Henri Rabinger]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1896]]: [[François Huberty (Ingenieur)|François Huberty]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[1911]]: [[Émile Konter]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1912]]: [[Enzo Giacchero]], italieeneschen Diplomat a Politiker.
* [[1913]]: [[Gert Fröbe]], däitsche Schauspiller.
* [[1925]]: [[John Llewellyn Moxey]], brittesche Filmregisseur.
* [[1934]]: [[Nicolas Plein]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1937]]: [[Tom Courtenay]], brittesche Schauspiller.
* [[1939]]: [[Ray Philippe]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1941]]: [[Norry Wampach]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1942]]: [[Valérie Lagrange]], franséisch Sängerin a Schauspillerin.
* [[1949]]: [[Irma Krauß]], däitsch Schrëftstellerin.
* 1949: [[Amin Maalouf]], libaneesesch-franséische Schrëftsteller.
* [[1950]]: [[Néstor Kirchner]], Politiker a President vun Argentinien.
* [[1953]]: [[José María Aznar]], spuenesche Politiker a Ministerpresident.
* 1953: [[Martin Kippenberger]], däitsche moler, sculpteur a bildkënschtler.
* [[1957]]: [[Isabelle Lutz]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[1957]]: [[Pierre Mellina]], lëtzebuergesche Politiker a Liichtathleet.
* [[1958]]: [[Laurent Schonckert]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Manager.
* [[1961]]: [[Sergio Sardelli]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[1964]]: [[Michel Bechet]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1968]]: [[Sandrine Kiberlain]], franséisch Schauspillerin.
* [[1969]]: [[Isabella Costantini]], lëtzebuergesch Regisseurin, Dréibuchschreiwerin, a Schauspillerin.
* [[1976]]: [[Martine Schaul]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[1979]]: [[Carole Simon]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[1980]]: [[Gusty Bausch]], lëtzebuergesche Vëlossportler
* [[1984]]: [[Heinrich Haussler]], däitsche Vëlossportler.
* [[1987]]: [[Christine Majerus]], lëtzebuergesch Vëlossportlerin.
* [[1988]]: [[Chris Sagramola]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
== Gestuerwen ==
* {{0}}[[779]]: D'[[Helleg Walburga]], Äbtissin aus dem Klouschter Heidenheim.
* [[1712]]: [[Nicolas de Catinat]], franséische Militär, Gouverneur vu Lëtzebuerg.
* [[1886]]: [[Pierre Even (Politiker)]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1889]]: [[Franz Leesberg]], Militär a Geolog.
* [[1906]]: [[Johann Schweisthal]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[1912]]: [[Wëllem IV. vu Lëtzebuerg|Wëllem IV.]], Groussherzog vu Lëtzebuerg.
* [[1918]]: [[Mathias Perrang]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1936]]: [[Anna Boch]], belsch Molerin.
* [[1944]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* 1944: [[Lucien Bentz]], lëtzebuergeschen Turnprofesser a Resistenzler.
* 1944: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[1950]]: [[Alphonse Benoît]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1965]]: [[Théodore Kapp]], lëtzebuergeschen Enseignant a Lokalpolitiker.
* [[1968]]: [[Camille Huysmans]], belsche Politiker.
* [[1970]]: [[Mark Rothko]], US-amerikanesche Kënschtler.
* [[1976]]: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]], däitsche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[1983]]: [[Tennessee Williams]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[1985]]: [[Carlo Hury]], lëtzebuergeschen [[Historiker]] an [[Archivist]].
* [[1989]]: [[Margo Lion]], franséisch Schauspillerin.
* [[1993]]: [[Eddie Constantine]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller.
* [[1998]]: [[Vico Torriani]], Schwäizer Sänger, Schauspiller a Showmaster.
* [[2002]]: [[Louis Schmit]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* [[2003]]: [[Alberto Sordi]], italieenesche Filmschauspiller.
* [[2005]]: [[Peter Benenson]], britteschen Affekot a Grënner vun ''Amnesty International''
* [[2012]]: [[Maurice André]], franséischen Trompettist.
* [[2014]]: [[Paco de Lucía]], spuenesche Gittarist a Komponist.
* [[2016]]: [[François Dupeyron]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2020]]: [[Husni Mubarak]], egypteschen Offizéier a Politiker.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|25 February|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am Februar| 25]]
okxcyqqva0hfv5h9vu6hij2zsaiexzy
7. Mäerz
0
1614
2686932
2684698
2026-07-20T15:57:29Z
Mistico Dois
45277
2686932
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''7. Mäerz''' ass de 66. Dag (67. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1799]]: Um Glacis ginn eelef ''[[Klëppelkrich|Klëppelmänner]]'' mat der Guillotine higeriicht.
* [[1940]]: D'[[Passagéierschëff|Luxuspassagéierschëff]] [[RMS Queen Elizabeth|Queen Elizabeth]] leeft um Enn vu senger [[Jungfernfahrt]] zu [[New York City|New York]] an den Hafen eran.
* [[1954]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1954]] 0:1 géint Irland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14455 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Irland de 7. Mäerz 1954 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1962]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Arnhem]] 0:2 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=188 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg vum 7. Mäerz 1962 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[2024]]: [[Schweden|Schwede]] gëtt [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]]-Member.
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Joseph Nicéphore Niépce.jpg|Joseph Nicéphore Niépce
Fichier:Herschel sitzend.jpg|John Herschel
Fichier:Tomáš G Masaryk1918.jpg|Tomáš G. Masaryk
Fichier:Giovanni Giacometti - Autoritratto.jpeg|Giovanni Giacometti
Fichier:Maurice Ravel 1925.jpg|Maurice Ravel
Fichier:Mill Majerus.jpg|Mill Majerus
</gallery>
* [[1765]]: [[Joseph Nicéphore Niépce]], franséischen Erfinder.
* [[1792]]: [[John Herschel]], britteschen Astronom a Pionéier vun der Fotografie.
* [[1837]]: [[Henry Draper]], US-amerikanesche Physiolog an Astronom.
* [[1844]]: [[Edmond Patzké]]: éisträicheschen Dirigent a Komponist.
* [[1850]]: [[Tomás G. Masaryk]], tschechoslowakesche Schrëftsteller a Politiker (1. President vun der Tschechoslowakei).
* [[1868]]: [[Giovanni Giacometti]], Schwäizer Moler.
* [[1869]]: [[Henri Béconnais]], franséische Vëlossportler, Motorradsportler an Autospilot.
* [[1872]]: [[Piet Mondrian]], hollännesche Moler.
* [[1875]]: [[Maurice Ravel]], franséische Komponist.
* [[1888]]: [[Albrecht Schoenhals]], däitsche Schauspiller.
* [[1900]]: [[Evald Aav]], estesche Sänger, Komponist a Chouerdirigent.
* [[1901]]: Prinzessin [[Élisabeth vu Lëtzebuerg (1901-1950)|Élisabeth vu Lëtzebuerg]].
* 1901: [[Nicolas Obertin]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[1902]]: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller.
* [[1904]]: [[Nicolas Bosseler]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1905]]: [[Jean Lammar]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[1908]]: [[Anna Magnani]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1915]]: [[Jacques Chaban-Delmas]], franséische Politiker.
* [[1918]]: [[Rolf Thiele]], däitsche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent
* [[1921]]: [[Félix Steinberg]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[1930]]: [[Fred Hammer]], lëtzebuergesche Leefer.
* [[1932]]: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog.
* [[1934]]: [[Gordon Flemyng]], brittesche Regisseur.
* [[1937]]: [[François Sowa]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1946]]: [[Robert Treis]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1948]]: [[Montserrat Figueras]], spuenesch Sopranistin.
* [[1950]]: [[Mill Majerus]], lëtzebuergesche Politiker a Sexolog.
* [[1951]]: [[Jean Schiltz]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* [[1954]]: [[Lydie Lorang]], lëtzebuergesch Juristin.
* [[1956]]: [[Félix Steichen]], lëtzebuergesche Paschtouer.
* [[1958]]: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1961]]: [[Sanae Takaichi]], japanesch Politikerin.
* [[1972]]: [[Xavier Giannoli]], franséische Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[1978]]: [[Saša Stanišić]], däitsch-bosnesche Schrëftsteller. Schrëftsteller.
== Gestuerwen ==
* [[322 v. Chr.]]: [[Aristoteles]], griichesche Philosoph.
* [[1274]]: [[Thomas vun Aquin]], italieeneschen Theolog a Philosoph.
* [[1625]]: [[Johannes Bayer]], däitsche Jurist an Astronom.
* [[1812]]: [[Charles Joseph Collart (1726-1812)|Charles Joseph Collart]], Industriellen.
* [[1825]]: [[Léon Ginain]], franséischen Architekt.
* [[1928]]: [[Jules-Auguste Lemire]], franséische Geeschtlechen a Politiker.
* [[1932]]: [[Aristide Briand]], franséische Politiker.
* [[1941]]: [[Günther Prien]], däitschen U-Boot Kommandant.
* [[1943]]: [[Mathias Koener]], Direkter vun Arbed-Schëffleng.
* [[1954]]: [[Otto Diels]], däitsche Cheemiker.
* [[1955]]: [[Pierre Anen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Historiker.
* 1955: [[Joseph Oth]], lëtzebuergesche Professer a Moler.
* [[1963]]: [[Emile Lanners]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[1971]]: [[Émile Hamilius]], Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.
* [[1988]]: [[Guido Celano]], italieenesche Schauspiller.
* [[1990]]: [[Carl Alvar Wirtanen]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1997]]: [[Martin Kippenberger]], däitsche moler, sculpteur a bildkënschtler.
* [[1999]]: [[Stanley Kubrick]], US-amerikanesche Regisseur.
* [[2013]]: [[Damiano Damiani]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2016]]: [[Roger Diederich]], lëtzebuergesche Politiker a Museker.
* [[2021]]: [[Olivier Dassault]], franséische Geschäftsmann a Politiker.
* [[2026]]: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|7 March|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am Mäerz| 07]]
blt25vpn6z4kxzwbfty357zjj5sd5v1
23. Abrëll
0
1794
2687169
2640011
2026-07-22T16:29:56Z
Johnny Chicago
17
/* Gebuer */
2687169
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''23. Abrëll''' ass den 113. Dag (114. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
=== Lëtzebuerg ===
* [[1685]]: Den [[James II. vun England]] (James VII. vu Schottland) gëtt zum Kinnek gekréint.
* [[1937]]: Dat sougenannt ''[[Maulkuerfgesetz]]'' gëtt mat grousser Majoritéit, 34 dofir, 19 dogéint, 1 Enthalung, an der Chamber gestëmmt.
* [[1961]]: D'''Union luxembourgeoise des consommateurs'', déi am [[Konsumenteschutz]] aktiv ass, gëtt gegrënnt.
* [[1981]]: E Gesetz trëtt a Kraaft, dat d'[[Bankgeheimnis]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] festleet.
* [[1988]]: D'''[[Luxembourg Air Rescue]]'' gëtt gegrënnt.
==Sport==
* [[1969]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1970]], 1:2 géint Bulgarien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Johny Léonard]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14074 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 23. Abrëll 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Turner selfportrait.jpg|William Turner
Fichier:James Buchanan in 1860 - Meade Brothers.jpg|James Buchanan
Fichier:Max Planck.png|Max Planck
Fichier:Sergei Prokofiev circa 1918 over Chair Bain.jpg|Sergei S. Prokofjew
Fichier:ShirleyTemple in 1944.jpg|Shirley Temple
Fichier:Michael Moore 66ème Festival de Venise (Mostra) 9.jpg|Michael Moore
</gallery>
* [[1775]]: [[William Turner]], englesche Moler.
* [[1791]]: [[James Buchanan]], President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.
* [[1805]]: [[Karl Rosenkranz]], däitsche Philosoph.
* [[1834]]: [[Marie Adrien Perk]], hollänneschen Theolog an Auteur.
* [[1856]]: [[Max Margules]], éisträichesche Meteorolog.
* [[1858]]: [[Max Planck]], däitsche Physiker Nobelpräisdréier.
* [[1853]]: [[Jules-Auguste Lemire]], franséische Geeschtlechen a Politiker.
* [[1859]]: [[Lazare Sainéan]], rumänesche Romanist.
* [[1880]]: [[Michel Fokine]], russesche Choreograph.
* [[1883]]: [[Venant Hildgen]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1888]]: [[Marcel L'Herbier]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1891]]: [[Sergei Prokofjew]], ukrainesch/russesche Komponist.
* [[1893]]: [[Frank Borzage]], Filmregisseur.
* [[1895]]: [[Rudolf Palgen]], lëtzebuergesche Philolog.
* [[1896]]: [[Dmitri Dmitrijewitsch Maksutow]], russeschen Optiker an Astronom.
* [[1897]]: [[Harold French]], englesche Schauspiller a Filmregisseur.
* 1897: [[René Sti]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1902]]: [[Halldór Kiljan Laxness]], islännesche Schrëftsteller.
* 1902: [[Louis Salou]], franséische Schauspiller.
* [[1907]]: [[Lee Miller]], US-amerikanesch Fotografin.
* [[1911]]: [[Ronald Neame]], brittesche Kameramann a Regisseur.
* 1911: [[Andrée Servilange]], franséisch Schauspillerin.
* [[1918]]: [[Maurice Druon]], franséischen Auteur a Politiker.
* 1918: [[Marie-Thérèse Kolbach]], lëtzebuergesch Molerin an Zeechnerin.
* [[1921]]: [[René Konen]], lëtzebuergesche Politiker a Resistenzler.
* [[1924]]: [[Ruth Leuwerik]], däitsch Schauspillerin.
* [[1927]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
* [[1928]]: [[Shirley Temple]], US-amerikanesch Schauspillerin a Politikerin.
* [[1930]]: [[Jean-Pierre Mertl]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1936]]: [[Roy Orbison]], US-amerikanesche Country- a Rock-Sänger.
* [[1941]]: [[Paavo Tapio Lipponen]], finnesche Politiker.
* [[1942]]: [[Sandra Dee]], US-amerikanesch Filmschauspillerin.
* 1942: [[Jean-Pierre Blanc]], franséische Filmregisseur.
* [[1944]]: [[Niklaus Schilling]], Schwäizer Filmregisseur.
* 1944: [[Jean-François Stévenin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[1949]]: [[Lydie Err]], lëtzebuergesch Politikerin.
* 1949: [[John Miles]], brittesche Museker.
* [[1954]]: [[Michael Moore]], US-amerikaneschen Auteur an Dokumentarfilmmécher.
* [[1957]]: [[Dominique Horwitz]], franséische Schauspiller a Sänger.
* [[1961]]: [[Dirk Bach]], däitsche Schauspiller an Tëlees-Moderator.
* [[1963]]: [[Pia Cramling]], schweedesch Schachspillerin.
* 1963: [[Robby Naish]], US-amerikanesche Wandsurf-Weltmeeschter.
* [[1967]]: [[Steve Thull]], lëtzebuergesche Militär a Generol.
* [[1978]]: [[Jacques Rueff]], franséische Jurist an Ekonomist.
* [[1979]]: [[Samppa Lajunen]], finnesche Schileefer.
* [[1984]]: [[Alexandra Konstantinowna Kostenjuk]], russesch Schachgroussmeeschterin.
== Gestuerwen ==
* [[871]]: [[Ethelred vu Wessex]], Kinnek vu Wessex.
* [[1616]]: [[Miguel de Cervantes]], spuenesche Schrëftsteller.
* [[1616]]: [[William Shakespeare]], engleschen Theater-Schrëftsteller.
* [[1738]]: [[Jean-François Pierret (1673)|Jean-François Pierret]], Nottär an Historiker aus dem [[Herzogtum Lëtzebuerg]].
* [[1833]]: [[Johann Friedrich Wurm]], däitschen Astronom.
* [[1850]]: [[William Wordsworth]], engleschen Dichter.
* [[1954]]: [[Nicolas Birnbaum]], lëtzebuergesche Konschtschräiner.
* [[1956]]: [[Raymond Cordy]], franséische Schauspiller.
* [[1968]]: [[Nicolas Flener]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1972]]: [[Gustave Faber]], lëtzebuergesche Cheemiker.
* 1972: [[Pierre Hastert]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.
* [[1986]]: [[Otto Preminger]], éisträichesch-US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1989]]: [[Marcel Schumann]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[1990]]: [[Paulette Goddard]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1992]]: [[Satyajit Ray]], indesche [[Filmregisseur]].
* [[1998]]: [[Konstantin Karamanlis]], griichesche Politiker.
* [[2006]]: [[Boris Fraenkel]], polnesch-franséische politeschen Denker.
* [[2007]]: [[Boris Nikolajewitsch Jelzin]], russesche Politiker.
* [[2014]]: [[Roby Schaeffer]], lëtzebuergesche Liichtathleet, Olympionik an Diplomat.
* [[2019]]: [[Jean vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Jean]], Groussherzog vu Lëtzebuerg 1964-2000.
* [[2020]]: [[Norbert Blüm]], däitsche Politiker
* [[2021]]: [[Milva]], italieenesch Sängerin.
* [[2022]]: [[Arno (Sänger)|Arno]], belsche Museker.
* [[2025]]: [[Waltraut Haas]], éisträichesch Schauspillerin.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|23 April|23. Abrëll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am Abrëll| 23]]
qyr2kpy8ullsvz2qwl7jztvygm09hls
Rettungskorsseli
0
2351
2687062
2669476
2026-07-21T17:41:00Z
CommonsDelinker
925
[[File:Kendric_Estrcation_Device.jpg]] gouf duerch [[File:Kendrick_extrication_device.jpg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error)).
<!--Dë
2687062
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Kendrick extrication device.jpg|thumb|E KED]]
E '''Rettungskorsseli''', dacks och '''KED''' (vum Hierstellernumm ''Kendrick Extrication Device'') genannt, ass e Geschier fir [[Verletzung|blesséiert]] Persounen aus Autoen erauszehuelen.
== Intro ==
E KED besteet aus engem haarden a steiwe Réckendeel mat Striewen dran, deen op der Bauch- a Kapphéicht eng Läischt huet, déi ee kann ëmklappen. De KED gëtt um Patient festgemaach, zousätzlech gëtt de Kapp mat enger [[Minerv]] fixéiert. Wann de KED ugeluecht ass, kann een d'Persoun ouni hir dobäi d'Réck- oder d'Kapppositioun ze veränneren, aus dem [[Auto]] hiewen.
Sou hëlleft e KED, [[Réckstrank|Wierbelsaileverletzungen]] ze verhënneren.
== Info an Opbau ==
De Rettungskorsseli huet am Bauchberäich dräi getrennt Fixersiounsgurter déi mat de Faarwe Rout, Giel a Blo markéiert sinn. Zousätzlech zu den dräi Gurter ass nach op all Säit hannen am Réck e schwaarze Gurt, dee sech vir tëscht de Bee kräizt an da fixéiert gëtt.
== Biller ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Medezinesch Apparater]]
k0m9rhkbm83uh3541a69wsuyg5snkjp
Jacques Santer
0
2366
2687187
2682627
2026-07-22T18:35:45Z
Mobby 12
60927
+
2687187
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Jacques Santer''', gebuer den [[18. Mee]] [[1937]] zu [[Waasserbëlleg]], ass e lëtzebuergesche [[Politiker]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]).
No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Atheneum]] goung de Jacques Santer fir ee Joer op d'[[Cours supérieurs]] an duerno op d'Universitéite vu [[Stroossbuerg]] a [[Paräis]], wou en [[Droit]] an [[Ekonomie]] studéiert huet.
== Karriär ==
Hien huet seng berufflech Karriär als Affekot ugefaangen. [[1962]] gouf en Attaché am Ministère vun der Sécurité sociale.
Tëscht [[1966]] an [[1972]] war e Fraktiounssekretär vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]. 1972 gouf e Staatssekretär fir Sozial- a Kulturpolitik an der [[Regierung Werner-Schaus II]].
[[1974]] gouf de Jacques Santer Deputéierten am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]], wouvun en tëscht [[1975]] an [[1977]] Vizepresident war.
[[1979]] gouf de Jacques Santer President vun der CSV. No de [[Chamberwale vum 10. Juni 1979|Chamberwalen 1979]] gouf e Finanzminister a Minister fir Aarbecht a Soziales an der [[Regierung Werner-Thorn-Flesch]].
Nodeem de [[Pierre Werner]] sech [[1984]] aus dem politesche Liewen zeréckgezunn hat, ass de Jacques Santer, dee bei de [[Chamberwale vum 17. Juni 1984|Chamberwale vun deem Joer]] Spëtzekandidat vu senger Partei war, [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Premierministeren|Premierminister]] vun enger Koalitiounsregierung mat der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ginn. Des [[Regierung Santer-Poos I|Koalitiounsregierung]], mam Santer un der Spëtzt, gouf [[1989]] an [[1994]] vun de Wieler confirméiert.
De Jacques Santer war och vun 1984 bis 1989 Member vu Conseil de Gouvernance vun der [[Weltbank]] a vun [[1991]] bis 1994 Gouverneur vum [[Fonds monétaire international|Internationale Wärungsfonds]].
1995 gouf de Jacques Santer vum [[Europäesche Conseil]] zum [[President vun der Europäescher Kommissioun|President]] vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] ernannt; hien ass déi Funktioun am Januar [[1996]] ugetrueden.
{{Méi Info 1|Kommissioun Santer}}
E Rapport, deen d'Responsabilitéit vun der Kommissioun bei der Bekämpfung vu Bedrugsfäll a Fro gestallt huet, huet de [[15. Mäerz]] [[1999]] dozou gefouert, datt d'Kommissioun huet missen zerécktrieden.
Vun 1999 bis [[2004]] war de Jacques Santer [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten|Deputéierte]] vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] a vun [[2002]] bis 2004 ee vun de Lëtzebuerger Membere vun der [[Europäesch Konventioun|Europäescher Konventioun]].
Zanter [[1998]] ass de Jacques Santer President vum Verwaltungsrot vun der ''Fondation [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean]]''. Am Summer 2004 gouf e President vum Verwaltungsrot vun der [[CLT-UFA]] als Nofollger vum [[Gaston Thorn]].<ref>[http://www.rtlgroup.com/www/htm/operationsothers_E80A749F1ECA4B1B932D0DA748F31E0C.aspx Board of Directors] op rtlgroup.com</ref>. Hien ass och Member vum Verwaltungsrot vun der [[RTL Group]], zanter 2001 vun der [[General Mediterranean Holding]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130206133931/http://www.gmhsa.com/directors.html Board of Directors] op gmhsa.com (gekuckt 03.03.2013).</ref> an zanter 2009 President vun der A.s.b.l. ''The Institute for Global Financial Integrity'', déi vu [[Sandstone]] gegrënnt ginn ass.<ref>[https://web.archive.org/web/20130923004441/http://ligfi.org/board-of-directors-and-executive-commitee Board of Directors] op ligifi.org (gekuckt:03.03.2013).</ref>
Hie war am Verwaltungsrot vun der [[UniCredit Luxembourg]].
De Jacques Santer ass Wittmann<ref>[https://web.archive.org/web/20110313110546/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/2011/03/144652/daniele-santer-binot-gestorben.php "Danièle Santer-Binot gestorben."] wort.lu, 09.03.2011 16:59.</ref> a Papp vun zwéin erwuessene Jongen, wourënner de [[Patrick Santer]].
== Gielercher<ref>{{Citation|URL=http://www.amfie.org/-Le-Conseil-de-surveillance-?lang=fr |Titel=Portrait vum Jacques Santer op der Websäit www.amfie.org |Gekuckt=12.01.2013 |Archiv-Datum=07.09.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130907045807/http://www.amfie.org/-Le-Conseil-de-surveillance-?lang=fr }}</ref>==
* {{OCCGC}}
* {{OMANGC}}
* {{OL2GC}}
* {{LHGC| (Frankräich)}}
* Grand-croix vum Verdienstorden der Bundesrepublik Deutschland
* Grand-croix vum italieenesche Verdéngschtuerden
* Grand-croix vum [[Malteeseruerden]]
* Grand-Croix vum [[Ordre d'Orange-Nassau|Ordre d'Orange Nassau]] (Promotioun 1974)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/gftwdx759/pages/7/articles/DIVL716?search=Distinctions|Titel=Distinctions honorifiques à l'Ambassade des Pays-Bas|Gekuckt=22.01.2023|Datum=8. Mäerz 1974|Wierk=Luxemburger Wort|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=fr}}</ref>
* {{OMGLGO| (Promotioun 1980)<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/bg14bx2ph/pages/6/articles/DIVL720?search=Gouvernement_Mérite_Santer Distinctions honorifiques à l'occasion de la Fête Nationale] op der Säit 6 vum Luxemburger Wort vum 25. Juni 1980 op eluxemburgensia.lu gekuckt den 23. Oktober 2022</ref>}}
== Literatur ==
* [[Emil Haag|Haag, Emil]]: ''Jacques Santer <sup>*</sup>1954, de la présidence du gouvernemet à celle de la Commission européenne'' In: ''Une réussite originale - Le Luxembourg au fil des siècles'' (Ss 542-549); Lëtzebuerg (Éditions Guy Binsfeld), 2011; 576 Säiten (ill.); ISBN 978-2-87954-235-5
* [[Anne Schmitt|Schmitt, Anne]], 2005. ''Jacques Santer: portrait intranquille''. 203 p. Éd. Saint-Paul, Luxembourg.
== Kuckt och ==
* [[Regierung Santer-Poos I]]
* [[Regierung Santer-Poos II]]
* [[Regierung Santer-Poos III]]
* [[Kommissioun Santer]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.europarl.europa.eu/parlArchives/mepArch/alphaOrder/view.do?language=FR&id=698 Portrait vum Jacques Santer op der Websäit vum EP]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Presidente vun der Europäescher Kommissioun}}
{{Navigatioun Premierministere vu Lëtzebuerg}}
{| align="center" cellpadding="8" border="0" style="border: 1px solid #999; white-space: nowrap"
|-align="center"
! bgcolor="#FFCC33"| Virgänger
! bgcolor="#FFFF99"| Generalsekretär vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
! bgcolor="#FFCC33"| Nofollger
|-align="center"
| bgcolor="#FFCC33"| [[Nicolas Mosar]]
| bgcolor="#FFFF99"| [[1972]] - [[1974]]
| bgcolor="#FFCC33"| [[Jean Weber]]
|}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Santer Jacques}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]]
[[Kategorie:Premierministere vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Finanzministere vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Membere vun der Europäescher Kommissioun]]
[[Kategorie:Presidente vun der Europäescher Kommissioun]]
[[Kategorie:Ordre de Léopold II]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]]
[[Kategorie:Grand-croix de la Légion d'honneur]]
[[Kategorie:Großkreuz vum Bundesverdienstkreuz]]
[[Kategorie:Gebuer 1937]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatssekretären]]
[[Kategorie:Vision for Europe Präis]]
[[Kategorie:Fondation du Mérite Européen]]
[[Kategorie:Grand-Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Grand-Croix vum Ordre d'Orange-Nassau]]
[[Kategorie:Uerde vun der Sonn déi opgeet]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
cz0et9oar66t4wu7yo7d9ro63m2bady
1927
0
2565
2687168
2685133
2026-07-22T16:29:19Z
Johnny Chicago
17
/* Gebuer */
2687168
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1927''' huet op engem [[Samschdeg]] ugefaangen.
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[31. Januar]]: Déi alliéiert Militärkommissioun hält hir Aarbecht op a verléisst Däitschland.
* [[19. Mäerz]]: Schwéier Stroosseschluechten zu [[Berlin]] tëscht bewaffente Gruppe vun Nationalsozialisten a vu Kommunisten.
* [[13. Mee]]: ''[[Schwaarze Freideg]]'' op der Bourse zu Berlin: Den Aktiecours fält ëm 31,9 Prozent an engem Dag.
* [[27. Mee]]: [[Groussbritannien|Groussbritannie]] brécht seng diplomatesch Relatioune mat der [[Sowjetunioun]] of.
==== Lëtzebuerg ====
* [[29. Mee]]: Éischt Faart op der éischter Linn vum [[Minettstram]], tëscht Esch-Uelzecht an Déifferdeng.
* [[15. Oktober]]: Déi éischt Ausgab vun der Lëtzebuerger Zäitschrëft ''[[L'Action féminine|L'Action féminine: Monatsschrift für die Interessen der Frau]]'' gëtt publizéiert.
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
* [[23. August]]: [[Sacco a Vanzetti]] ginn um elektresche Stull exekutéiert.
==== Südamerika ====
=== Asien ===
* [[7. Mäerz]]: Iwwer 3.000 Doudeger bei engem Äerdbiewen an der [[Provënz Tango]], a [[Japan]].
* [[18. Abrëll]]: Zu [[Nanjing]] gëtt d'Formatioun vun enger [[china|chineesescher]] Nationalregierung proklaméiert.
* [[22. Mee]]: Ronn 200.000 Doudeger bei engem Äerdbiewe vun der Stäerkt 7,9 zu [[Qinghai]], a [[China]].
* [[7. August]]: D'[[Kommunistesch Partei vu China]] kënnegt hir Allianz mat der [[Kuomintang]].
* [[11. September]]: Ufank vum [[Chineesesche Biergerkrich]], kommunistesch Truppen ënnert dem [[Mao Zedong]] kämpfe géint déi [[Nationalrevolutionär Arméi]] vun der Kuomintang.
=== Ozeanien & Pazifik ===
* [[9. Mee]]: [[Canberra]] gëtt nei Haaptstad vun [[Australien]], amplaz vu [[Melbourne]].
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Napoléon (Film 1955)|Napoléon]]'' vum [[Abel Gance]].
* ''[[La fin de Saint Petersbourg]]'' vum [[V. Poudovkine]].
== Wëssenschaft an Technik ==
== Sport ==
* [[13. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu [[Lyon]] géint Frankräich a verléiert 2:5. Déi 2 Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jean-Pierre Weisgerber]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=52 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 13. Februar 1927 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[17. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Esch-Uelzecht]] géint Italien a verléiert 1:5. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Joseph Kirpes]] geschoss<ref name="eu-football.info">[http://eu-football.info/_match.php?id=52 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 17. Abrëll 1927 op der Websäit vun European Football]</ref>.
* [[21. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu Esch-Uelzecht géint England a verléiert 2:5. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Adolphe Hubert]] an de [[Léon Lefèvre]] geschoss<ref name="eu-football.info"/>.
== Gebuer ==
* {{eidelt Joer}}[[Aloyse Ludovissy]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{1. Januar}}: [[Maurice Béjart]], franséische Choreograph.
* {{4. Januar}}: [[Barbara Rush]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[17. Januar]]: [[Eartha Kitt]], US-amerikanesch Jazzsängerin a Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Gaston Knerr]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 19. Januar: [[Valentino Orsini]], italieenesche Filmregisseur.
* [[20. Januar]]: [[Olivier Strebelle]], belsche Keramiker a Sculpteur.
* [[22. Januar]]: [[René Manderscheid]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[25. Januar]]: [[Antonio Carlos Jobim]], brasilianesche Museker.
* 25. Januar: [[Gregg Palmer]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[30. Januar]]: [[Danielle Godet]], franséisch Schauspillerin.
* 30. Januar: [[Olof Palme]], schweedesche Politiker.
* {{2. Februar}}: [[Stan Getz]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* {{5. Februar}}: [[Jean Hamilius]], lëtzebuergesche Manager a Sportler.
* {{6. Februar}}: [[Alvin Rakoff]], kanadesche Filmregisseur a Filmproduzent.
* {{7. Februar}}: [[Juliette Gréco]], franséisch Sängerin.
* {{0}}7. Februar: [[René Urbany]], lëtzebuergesche Politiker a Journalist.
* [[11. Februar]]: [[Dieter Eppler]], däitsche Schauspiller.
* [[16. Februar]]: [[Russell Doughten]], US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Milly Ludwig]], lëtzebuergesch Wäitspréngerin.
* [[18. Februar]]: [[Rik Battaglia]], italieenesche Schauspiller.
* 18. Februar: [[Roger Weydert]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[20. Februar]]: [[Ibrahim Ferrer]], kubanesche Sänger.
* 20. Februar: [[Sidney Poitier]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur.
* [[21. Februar]]: [[Hubert de Givenchy]], franséische Couturier.
*[[22. Februar]]: [[Luigi De Marchi]], italieenesche Filmregisseur.
* 22. Februar: [[Ernst Huberty]], lëtzebuergesche Sportsjournalist an Televisiounspresentateur.
* [[24. Februar]]: [[Emmanuelle Riva]], franséisch Schauspillerin.
* {{1. Mäerz}}: [[George Ogden Abell]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{0}}1. Mäerz: [[Harry Belafonte]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller.
* {{0}}1. Mäerz: [[Claude Gensac]],franséisch Schauspillerin.
* {{2. Mäerz}}: [[Marcelle Lentz-Cornette]], lëtzebuergesch Politikerin.
* {{4. Mäerz}}: [[Jean-Pierre Fandel]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{6. Mäerz}}: [[Gordon Cooper]], US-amerikaneschen Astronaut.
* {{0}}6. Mäerz: [[Gabriel García Márquez]], kolumbianesche Schrëftsteller.
* {{8. Mäerz}}: [[Manfred R. Köhler]], däitsche Filmregisseur.
* [[10. Mäerz]]: [[Paul Wunderlich]], däitsche Moler a Graphiker.
* 10. Mäerz: [[Claude Laydu]], franséische Schauspiller.
* [[11. Mäerz]]: [[Joachim Fuchsberger]], däitsche Schauspiller.
* [[12. Mäerz]]: [[Raúl Alfonsín]], argentinesche Politiker a Staatspresident.
* [[14. Mäerz]]: [[Philippe Lemaire]], franséische Schauspiller.
* [[15. Mäerz]]: [[Christian Marquand]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[16. Mäerz]]: [[Wladimir Michailowitsch Komarow]], sowjetesche Kosmonaut.
* [[18. Mäerz]]: [[Roger Quaino]], lëtzebuergesche Varietéskënschtler.
* [[21. Mäerz]]: [[Halton Arp]], US-amerikaneschen Astronom.
* 21. Mäerz: [[Hans-Dietrich Genscher]], däitsche Politiker.
* [[24. Mäerz]]: [[Martin Walser]]: däitsche Schrëftsteller.
* [[25. Mäerz]]: [[Herbert Fux]], éisträichesche Schauspiller a Politiker.
* 25. Mäerz: [[Monique van Vooren]], belsch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[26. Mäerz]]: [[Jürgen Goslar]], däitsche Schauspiller, Regisseur, Dréibuchauteur a Synchronspriecher.
* [[27. Mäerz]]: [[Mstislaw Rostropowitsch]], russesche Komponist, Cellist an Dirigent.
* [[31. Mäerz]]: [[Joseph Noerden]], lëtzebuergesche Schauspiller an Dichter.
* 31. Mäerz: [[Yola Reding]], lëtzebuergesch Molerin.
* {{1. Abrëll}}: [[Thomas Holtzmann]], däitsche Schauspiller.
* {{2. Abrëll}}: [[Ferenc Puskás]], ungaresche Foussballspiller an -trainer.
* {{0}}2. Abrëll: [[Rita Gam]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{4. Abrëll}}: [[Monique Chaumette]], franséisch Schauspillerin.
* {{7. Abrëll}}: [[Henri Kellen]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{9. Abrëll}}: [[Carlo Croccolo]], italieenesche Schauspiller.
* [[13. Abrëll]]: [[Maurice Ronet]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[14. Abrëll]]: [[Colette Hoffmann]], lëtzebuergesch Sängerin a Schauspillerin.
* 14. Abrëll: [[Dany Robin]], franséisch Schauspillerin.
* [[16. Abrëll]]: [[Joseph Ratzinger]], Poopst (Benoît XVI.).
* 16. Abrëll: [[Triny Bourkel]], lëtzebuergesch Liichtathleetin.
* [[18. Abrëll]]: [[Samuel Phillips Huntington]], US-amerikanesche Politikwëssenschaftler.
* 18. Abrëll: [[Tadeusz Mazowiecki]], polnesche Journalist a Politiker.
* [[23. Abrëll]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
* [[24. Abrëll]]: [[Josy Barthel]], lëtzebuergeschen Athleet a Politiker.
* [[25. Abrëll]]: [[Rosemarie Fendel]], däitsch Schauspillerin a Synchronspriecherin
* [[27. Abrëll]]: [[Léon Spartz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{1. Mee}}: [[Laura Betti]], italieenesch Schauspillerin.
* {{3. Mee}}: [[Philippe Condroyer]], franséische Schauspiller.
* {{9. Mee}}: [[Manfred Eigen]], däitsche Cheemiker.
* [[10. Mee]]: [[Marcel Mart]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[14. Mee]]: [[André Roilgen]], lëtzebuergeschen Neurochirurg.
* [[17. Mee]]: [[Jean-Louis Richard]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* 17. Mee: [[Luigi Scattini]], italieenesche Filmregisseur.
* [[19. Mee]]: [[Ferdinando Baldi]], italieenesche Filmregisseur.
* [[22. Mee]]: [[George A. Olah]], US-amerikanesche Cheemiker.
* [[23. Mee]]: [[Dieter Hildebrandt]], däitsche Kabarettist.
* 23. Mee: [[Léon Letsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[26. Mee]]: [[Jacques Bergerac]], franséische Schauspiller.
* [[30. Mee]]: [[Clint Walker]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{4. Juni}}: [[Willy Hagara]], éistreichesche Schlagersänger a Schauspiller.
* {{0}}4. Juni: [[Ken Clark]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{7. Juni}}: [[Charles de Tornaco (Autospilot)|Charles de Tornaco]], belschen Autospilot.
* {{9. Juni}}: [[Waltraut Haas]], éisträichesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[12. Juni]]: [[Maury Dexter]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[16. Juni]]: [[Robert Paul Kraft]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[17. Juni]]: [[Martin Böttcher]], däitsche Filmmusekkomponist.
* 17. Juni: [[Lucio Fulci]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[20. Juni]]: [[William Bradfield]], neiséilänneschen Astronom.
* [[23. Juni]]: [[Bob Fosse]], US-amerikanesche Choreograph a Regisseur.
* 23. Juni: [[Louis Grospierre]], franséische Filmregisseur.
* 23. Juni: [[Rolf Wilhelm]], däitsche Komponist an Dirigent.
* [[25. Juni]]: [[Andrée Wirion]], lëtzebuergesch Textilkënschtlerin.
* [[30. Juni]]: [[Mario Lanfranchi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{3. Juli}}: [[Ken Russell]], brittesche Filmregisseur.
* {{4. Juli}}: [[Roger Bertemes]], lëtzebuergesche Moler.
* {{0}}4. Juli: [[Gina Lollobrigida]], italieenesch Schauspillerin.
* {{6. Juli}}: [[Janet Leigh]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{8. Juli}}: [[Willy De Clercq]], belsche Politiker.
* [[13. Juli]]: [[Simone Veil]], franséisch Politikerin.
* [[16. Juli]]: [[Annette Schwall-Lacroix]], lëtzebuergesch Juristin.
* [[17. Juli]]: [[Egon Jux]], däitschen Architekt.
* [[18. Juli]]: [[Kurt Masur]], däitschen Dirigent.
* [[22. Juli]]: [[Pierre Granier-Deferre]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[23. Juli]]: [[Gérard Brach]], franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[23. Juli]]: [[Elliott See]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[28. Juli]]: [[Pasquale Festa Campanile]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[29. Juli]]: [[Harry Mulisch]], hollännesche Schrëftsteller.
* [[30. Juli]]: [[Gérard Rasquin]], lëtzebuergesche Liichtathleet, Sportsfonctionnaire a Politiker.
* 30. Juli: [[Richard Johnson (Schauspiller)|Richard Johnson]], englesche Schauspiller a Filmproduzent
* [[31. Juli]]: [[Walter Vogt]], Schwäizer Psychiater a Schrëftsteller.
* {{3. August}}: [[Gordon Scott]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{7. August}}: [[Charles vu Lëtzebuerg (1927)|Charles vu Lëtzebuerg]], Prënz vu Lëtzebuerg
* {{8. August}}: [[Swjatoslaw Nikolajewitsch Fjodorow]], ukraineschen Ophtalmolog.
* {{9. August}}: [[Mario David]], franséische Schauspiller.
* {{0}}9. August: [[Robert Shaw (Schauspiller)|Robert Shaw]], englesche Schauspiller.
* [[10. August]]: [[M. K. Vainu Bappu]], indeschen Astronom.
* [[14. August]]: [[Roger Carel]], franséische Schauspiller.
* [[21. August]]: [[Barry Foster]], brittesche Schauspiller.
* [[23. August]]: [[Walter Giller]], däitsche Schauspiller.
* [[26. August]]: [[François Schaack]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[28. August]]: [[Claudio Brook]], mexikanesche Schauspiller.
* {{2. September}}: [[Trude Jochum-Beiser]], éisträichesch Alpinschileeferin.
* [[12. September]]: [[Gianna Maria Canale]], italieenesch Schauspillerin.
* [[15. September]]: [[Gaston Diederich]], lëtzebuergesche Jurist a Boxer.
* [[16. September]]: [[Peter Falk]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 16. September: [[Josy Mosar]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[19. September]]: [[Rosemary Harris]], brittesch Schauspillerin.
* [[30. September]]: [[Nic May]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[10. Oktober]]: [[Rolf Winter]], däitsche Journalist.
* [[11. Oktober]]: [[Joséphine-Charlotte]], Prinzessin vun der Belsch a spéider Groussherzogin vu Lëtzebuerg.
* [[14. Oktober]]: [[Roger Moore]], brittesche Schauspiller.
* 14. Oktober: [[Numa Wagner]], lëtzebuergesche Jurist a fréiere Member vum Staatsrot.
* [[15. Oktober]]: [[Gusty Back]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[16. Oktober]]: [[Günter Grass]], däitsche Schrëftsteller, Sculpteur, Moler a Graphiker.
* [[18. Oktober]]: [[George C. Scott]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[21. Oktober]]: [[Howard Zieff]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[23. Oktober]]: [[Tonino Ricci]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[24. Oktober]]: [[Gilbert Bécaud]], franséische Chansonnier, Pianist a Komponist.
* 24. Oktober: [[Jacques Insermini]], franséische Motorradcoureur a Cascadeur.
* 24. Oktober: [[Jean-Claude Pascal]], franséische Sänger, Schauspiller a Schrëftsteller.
* [[25. Oktober]]: [[Alfred Stuermer]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[27. Oktober]]: [[Thomas Nipperdey]], däitschen Historiker.
* [[31. Oktober]]: [[Terzan Agop]], franséisch-armeeneschen Astronom.
* {{1. November}}: [[Marcel Ophüls]], franséische Filmregisseur.
* {{8. November}}: [[Ken Dodd]], britteschen Entertainer.
* [[14. November]]: [[Carl Schell]], Schwäizer Schauspiller.
* 14. November: [[Narciso Yepes]], spuenesche Gittarist.
* [[18. November]]: [[Ben Heyart]], lëtzebuergesche Moler.
* [[19. November]]: [[Lucien Knebel]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[21. November]]: [[Barbara Rütting]], däitsch Schauspillerin, Autorin a Politikerin.
* [[24. November]]: [[Ferd Medinger]], lëtzebuergesche Moler.
* [[25. November]]: [[Nicolas Mosar]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker
* 25. November: [[Edmond Schmitt]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[26. November]]: [[Jean-Pierre Darras]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[30. November]]: [[Richard Crenna]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{4. Dezember}}: [[Marcel Flammang]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* {{5. Dezember}}: [[Bhumibol Adulyadej]], Kinnek vun Thailand.
* {{6. Dezember}}: [[Sergio Corbucci]], italieenesche Regisseur.
* {{0}}6. Dezember: [[Marcel Pelletier (Äishockeyspiller)|Marcel Pelletier]], kanadeschen Äishockeyspiller.
* {{0}}6. Dezember: [[Bernard Toublanc-Michel]], franséische Filmregisseur.
* {{9. Dezember}}: [[Pierre Henry]], franséische Komponist.
* {{0}}9. Dezember: [[Helen Watts]], walisesch Altsängerin.
* [[13. Dezember]]: [[Robert Mond]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 13. Dezember: [[Geneviève Page]], franséisch Schauspillerin.
* [[14. Dezember]]: [[Norbert Konter]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Politiker.
* [[15. Dezember]]: [[Pierre Zimmer]], franséische Schauspiller, Filmregisseur, Journalist an Dréibuchauteur.
* [[19. Dezember]]: [[Paul Guers]], franséische Schauspiller.
* [[20. Dezember]]: [[Kim Young-sam]], südkoreanesche Politiker.
* [[24. Dezember]]: [[Mary Higgins Clark]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* [[25. Dezember]]: [[Ram Narayan]], indesche Museker.
* [[26. Dezember]]: [[Jacques Bintz]], lëtzebuergesche Geolog.
* [[30. Dezember]]: [[Robert Hossein]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
== Gestuerwen ==
* {{Eidelt Joer}}[[Charles Doolittle Walcott]], us-amerikanesche Geolog.
* [[11. Januar]]: [[Jean-Baptiste Kremer]], lëtzebuergesche Jesuitt an Universitéitsprofesser.
* [[15. Januar]]: [[Walter Colling]], Schauspiller an Auteur.
* [[18. Januar]]: [[Hermann Müller (Botaniker/Thurgau)|Hermann Müller]], Schwäizer Wäibauingenieur a Botaniker.
* [[30. Januar]]: [[Auguste van Werveke]], lëtzebuergeschen Architekt a Moler.
* 30. Januar: [[Rudolf König]], éisträicheschen Amateurastronom.
* [[10. Februar]]: [[Pitty Tolar]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[16. Februar]]: [[Jonas Basanavičius]], litaueschen Dokter, Wëssenschaftler a Politiker.
* [[14. Mäerz]]: [[Emile Faber]], lëtzebuergesche Magistrat a Member vum Staatsrot.
* [[17. Mäerz]]: [[Adolphe Omlor]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[21. Mäerz]]: [[Alphonse Eichhorn (Politiker)|Alphonse Eichhorn]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[10. Abrëll]]: [[Nicolas Frantz II]], lëtzebuergesch Vëlossportler.
* [[27. Mee]]: [[Ottavio Bottecchia]], italieenesche Vëlossportler an zweemol Gewënner vum Tour de France
* [[30. Mee]]: [[Vincenzo Cerulli]], italieeneschen Astronom.
* {{6. Juni}}: [[Henri Schintgen]], lëtzebuergesche Magistrat.
* {{7. Juni}}: [[Jean Berchem]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[24. Juli]]: [[Ryūnosuke Akutagawa]], japaneschen Dichter a Schrëftsteller[[31. August|.]]
* [[31. August]]: [[Joseph Sevenig]], lëtzebuergeschen Paschtouer an Auteur.
* [[28. September]]: [[Willem Einthoven]], hollänneschen Dokter.
* {{2. Oktober}}: [[Svante August Arrhenius]], schweedesche Physiker a Cheemiker.
* [[16. Oktober]]: [[Pierre Kohner]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker.
* [[22. Oktober]]: [[Albert Rodange]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* {{2. November}}: [[Rodolphe Wytsman]], belsche Moler.
* [[13. November]]: [[Adolphe Schmit (Politiker)|Adolphe Schmit]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[24. Dezember]]: [[Jean Warken]], lëtzebuergeschen Architekt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
fl6fm1uj55k06oib08992bm8yaeaq6l
1953
0
3039
2686931
2673973
2026-07-20T15:56:22Z
Mistico Dois
45277
2686931
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[14. Januar]]: De Ministerpresident [[Josip Broz Tito]] gëtt Staatspresident vu [[Jugoslawien]].
* {{1. Februar}}: Bei enger Stuermflut kommen an [[Holland]] 1.853 an a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] 307 Mënschen ëm d'Liewen.
* {{2. Juni}}: D'[[Elizabeth II.]] gëtt an der Westminster Abbey gekréint.
* [[17. Juni]]: Volleksopstand an der [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]].
* {{1. Juli}}: Lëtzebuerger (a Bierger vun anere Memberlänner vum [[Europarot]]) brauche kee [[Visa (Dokument)|Visa]] méi, fir an Däitschland ze reesen.
* [[12. August]]: D'[[Sowjetunioun]] léisst hir éischt [[Waasserstoffbomm]] explodéieren.
* {{6. September}}: Bei de ''Bundestags''walen an Däitschland ginn d'Uniounsparteie stäerkste Fraktioun, de [[Konrad Adenauer]] bleift Kanzler.
==== Lëtzebuerg ====
* {{9. Abrëll}}: Den [[Ierfgroussherzog]] [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bestit sech mat der Prinzessin [[Joséphine-Charlotte]] vun der [[Belsch]].
* [[18. Mee]]: En neie Fligel vun der [[Villa Louvigny]], dem Sëtz vu [[RTL Group|Radio Lëtzebuerg]], gëtt ageweit.
* [[28. Juni]]: Déi nei [[Synagog Stad Lëtzebuerg|Stater Synagog]] gëtt ageweit.
* [[20. September]]: Déi nees opgebaut [[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] gëtt konsekréiert.
* Oktober: Déi éischt [[Europäesch Schoul]] gëtt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] gegrënnt.
* [[29. Dezember]]: D'[[Regierung Bech-Bodson]] gëtt vereedegt.
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
* [[20. Januar]]: Den [[Dwight D. Eisenhower]] fänkt säi Mandat als 34. US President un.
==== Südamerika ====
* [[14. Juni]]: A [[Kolumbien]] gëtt de President [[Laureano Gómez Castro]] vun enger [[Militärjunta]] gestierzt.
=== Asien ===
* {{1. Januar}}: D'Republik [[Malediven]] gëtt ausgeruff.
* [[27. Juli]]: Enn vum [[Koreakrich]].
* [[21. August]]: D'Maledive ginn nees e Sultanat.
* {{6. September}}: De [[Mohammad Daud]] („Roude Prënz“) gëtt Premierminister an [[Afghanistan]].
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[25. Abrëll]]: De [[Francis Crick]] an den [[James Watson]] publizéieren hir Entdeckung vun der [[Duebelhelix]]struktur vun der [[Desoxyribonukleinsäure|DNA]] an der Zäitschrëft ''[[Nature]]''
== Sport ==
* De [[Progrès Nidderkuer]] gewënnt Championnat, d'[[FA Red Boys Déifferdeng|Red Boys Déifferdeng]] d'Coupe de Luxembourg.
* [[22. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu [[Biel]] géint Schwäiz 2:2. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[François Muller]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=145 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 22. Mäerz 1953 op der Websäit vun European Football]</ref>
* {{6. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Valencia]] 0:2 géint Spuenien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=146 D'Detailer vum Foussballlännermatch Spuenien-Lëtzebuerg de 6. Mee 1953 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[20. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1954]] 1:6 géint Frankräich. De Goler fir d'Lëtzebuerger huet den [[Antoine Kohn]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14402 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 20. September 1953 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[28. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Dublin]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1954 0:4 géint Irland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14424 D'Detailer vum Foussballlännermatch Irland-Lëtzebuerg den 28. Oktober 1953 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[17. Dezember]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Paräis]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1954 0:8 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14446 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 28. Oktober 1953 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
* {{1. Januar}}: [[Zoran Janković]], sloweenesche Politiker.
* {{2. Januar}}: [[Maryse Krier]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{3. Januar}}: [[Mohammed Waheed Hassan]], maledivesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Pat Benatar]], US-amerikanesch Rock-Sängerin.
* [[20. Januar]]: [[Marita Breuer]], däitsch Schauspillerin.
* [[22. Januar]]: [[Jim Jarmusch]], US-amerikanesche Regisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[26. Januar]]: [[Anders Fogh Rasmussen]], dänesche Politiker.
* 26. Januar: [[Gilles Hoffmann]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[28. Januar]]: [[Anicée Alvina]], franséisch-iranesch Schauspillerin.
* [[30. Januar]]: [[Laurentino Cortizo]], panamaesche Politiker.
* [[31. Januar]]: [[Danièle Fonck]], lëtzebuergesch Journalistin.
* 31. Januar: [[Carmen Welter-Jander]], lëtzebuergesch Sopranistin a Gesankspedagogin.
* {{1. Februar}}: [[Roland Schauls]], lëtzebuergesche Moler.
* [[18. Februar]]: [[Charles Muller]], lëtzebuergesche Fechter, Metteur en scène a Schauspiller.
* 18. Februar: [[François Dufour]], franséische Baueregewerkschaftler a Produzent vu Biosprodukten.
* [[19. Februar]]: [[Massimo Troisi]], italieenesche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[23. Februar]]: [[Buffalo C. Wayne]], lëtzebuergesche Countrysänger a -komponist.
* [[25. Februar]]: [[José María Aznar]], spuenesche Politiker, Ministerpresident.
* 25. Februar: [[Martin Kippenberger]], däitsche moler, sculpteur a bildkënschtler.
* [[26. Februar]]: [[Paul Schmit]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot.
* [[27. Februar]]: [[Yolande Moreau]], belsch Schauspillerin a Filmregisseurin
* [[28. Februar]]: [[Paul Krugman]], US-amerikaneschen Ekonomist.
* {{2. Mäerz}}: [[Russell Feingold]], US-amerikanesche Politiker.
* [[11. Mäerz]]: [[Carole André]], franséisch Schauspillerin.
* [[13. Mäerz]]: [[François Valentiny]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[16. Mäerz]]: [[Richard M. Stallman]], US-amerikaneschen Informatiker a Grënner vun der [[Free Software Foundation]].
* 16. Mäerz: [[Isabelle Huppert]], franséisch Filmschauspillerin.
* [[23. Mäerz]]: [[Kik Schneider]], lëtzebuergesche Politiker a Member vum Staatsrot.
* [[10. Abrëll]]: [[Heiner Lauterbach]], däitsche Schauspiller.
* [[11. Abrëll]]: [[Guy Verhofstadt]], belsche Politiker a Premierminister.
* [[17. Abrëll]]: [[Marylène Mischo]], lëtzebuergesch Graveuse an Zeechnerin.
* [[18. Abrëll]]: [[Marc Theis]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[22. Abrëll]]: [[Évelyne Bouix]], franséisch Schauspillerin.
* [[27. Abrëll]]: [[Simone Beissel]], lëtzebuergesch Politikerin.
* 27. Abrëll: [[Arielle Dombasle]], franséisch Schauspillerin, Sängerin a Filmregisseurin.
* [[29. Abrëll]]: [[Guy Greivelding]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* {{5. Mee}}: [[Phillip Borsos]], kanadesche Filmregisseur, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* {{6. Mee}}: [[Tony Blair]], brittesche Politiker a Premierminister.
* [[13. Mee]]: [[Pierre Turci]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. Mee]]: [[Roger Molitor (Comptabel)|Roger Molitor]], lëtzebuergesche Steierexpert a Member vum Staatsrot.
* [[15. Mee]]: [[Mike Oldfield]], Multi-Instrumentalist a Komponist.
* [[16. Mee]]: [[Pierce Brosnan]], iresche Schauspiller.
* [[17. Mee]]: [[Gérard Krawczyk]], franséische Filmregisseur.
* {{3. Juni}}: [[Loalwa Braz]], brasilianesch Sängerin.
* {{5. Juni}}: [[Roland Karpen]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{7. Juni}}: [[Johnny Clegg]], südafrikanesche Sänger.
* {{0}}7. Juni: [[Libuše Šafránková]], tschechesch Schauspillerin.
* [[13. Juni]]: [[Albert Wildgen]], lëtzebuergesche Jurist.
* [[20. Juni]]: [[Ulrich Mühe]], däitsche Schauspiller.
* [[21. Juni]]: [[Benazir Bhutto]], pakistanesch Politikerin.
* [[22. Juni]]: [[Cyndi Lauper]], US-amerikanesch Sängerin a Songschreiwerin.
* 22. Juni: [[René Weis]], lëtzebuergesche Literaturwëssenschaftler an Auteur.
* {{1. Juli}}: [[Lawrence Gonzi]], malteesesche Politiker.
* {{0}}1. Juli: [[Nico Helminger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* {{0}}1. Juli: [[Jadranka Kosor]], kroatesch Politikerin.
* {{2. Juli}}: [[Alain Berbérian]], franséische Filmregisseur.
* {{3. Juli}}: [[Carlo Wagner]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}3. Juli: [[Romain Bausch]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Manager.
* [[11. Juli]]: [[Bramwell Tovey]], engleschen Dirigent a Komponist.
* [[13. Juli]]: [[Johnny Clegg]], brittesche Gittarist, Sänger, Dänzer a Komponist.
* [[15. Juli]]: [[Jean-Bertrand Aristide]], Staatspresident vun Haiti.
* [[22. Juli]]: [[Ann Vinck]], belsch-lëtzebuergesch Molerin.
* [[23. Juli]]: [[Claude Barzotti]], belsche Sänger.
* [[30. Juli]]: [[Nico Ries]], Kommandant vun der lëtzebuergescher Arméi.
* [[13. August]]: [[Kristalina Georgieva]], bulgaresch Ekonomistin.
* [[14. August]]: [[James Horner]], US-amerikanesche Komponist.
* [[17. August]]: [[Herta Müller]], rumänesch-däitsch Schrëftstellerin a Laureatin vum Literaturnobelpräis.
* [[19. August]]: [[Nanni Moretti]], italieenesche Regisseur, Produzent a Schauspiller.
* {{1. September}}: [[Paul Bretz]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{0}}1. September: [[Ahmad Schah Massoud]], Mujaheddin-Kämpfer am Afghanistan.
* {{3. September}}: [[Jean-Pierre Jeunet]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur.
* {{4. September}}: [[Mariette Schmit]], lëtzebuergesch Fechterin.
* {{5. September}}: [[Jennifer Geerlings-Simons]], surinamesch Politikerin.
* [[11. September]]: [[Christine Dejoux]], franséisch Schauspillerin.
* [[21. September]]: [[Reinhard Marx]], däitsche Geeschtlechen.
* [[22. September]]: [[Ségolène Royal]], franséisch Politikerin.
* [[24. September]]: [[Carlo Hommel]], lëtzebuergeschen Organist.
* {{2. Oktober}}: [[Ernest Bai Koroma]], Politiker aus Sierra Leone.
*{{0}}2. Oktober: [[Sting]], brittesche Museker.
* {{4. Oktober}}: [[Tchéky Karyo]], tierkesch-franséische Schauspiller.
* {{6. Oktober}}: [[Maria Steinmann]], däitsch Bannenarchitektin a Miwwelkënschtlerin.
* [[15. Oktober]]: [[Paul Mousel]], lëtzebuergeschen Affekot.
* 15. Oktober: [[David Shallon|David Shallion]], israeeleschen Dirigent a Komponist.
* [[20. Oktober]]: [[Isak Ermay]], spuenesche Geschäftsmann.
* [[21. Oktober]]: [[Peter Mandelson]], brittesche Politiker.
* 21. Oktober: [[Eleonora Giorgi]]. italieenesch Schauspillerin.
* [[24. Oktober]]: [[Christoph Daum]], däitsche Foussballspiller an -trainer.
* {{9. November}}: [[Romain Michaux]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. November]]: [[Dominique de Villepin]], franséische Premierminister.
* [[16. November]]: [[Jean Kerger]], lëtzebuergesche Professer a Sproochwëssenschaftler.
* [[18. November]]: [[Alan Moore]], britteschen Auteur.
* [[21. November]]: [[René Weller]], däitsche Boxer.
* [[23. November]]: [[Bernard Foccroulle]], belschen Organist a Komponist.
* {{1. Dezember}}: [[Antoine de Caunes]], franséische Filmregisseur, Schauspiller, Radiosspeaker an Televisiounsmoderater.
* {{2. Dezember}}: [[Paul Bertemes]], lëtzebuergesche Journalist, Galerist a Curateur.
* {{4. Dezember}}: [[Jean-Marie Pfaff]], belsche Foussballspiller.
* {{5. Dezember}}: [[Jean Back]], lëtzebuergesche Fotograf an Auteur.
* {{0}}5. Dezember: [[Romain Lenertz]], lëtzebuergesche Karikaturist an Zeechner.
* {{6. Dezember}}: [[Tom Hulce]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{0}}6. Dezember: [[Anne Schmitt]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{8. Dezember}}: [[Tom Barrett]], US-amerikaneschen Diplomat a Politiker.
* {{0}}8. Dezember: [[Kim Basinger]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{9. Dezember}}: [[John Malkovich]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[10. Dezember]]: [[Nicolas Schmit]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[13. Dezember]]: [[André Jung]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* [[26. Dezember]]: [[Leonel Fernández]], Politiker aus der Dominikanescher Republik.
* [[28. Dezember]]: [[Richard Clayderman]], franséische Pianist.
* [[William Malone]], US-amerikanesche Filmregisseur.
== Gestuerwen ==
*{{6. Januar}}: [[Louis Dejean]], franséische Sculpteur.
* [[26. Januar]]: [[Albert Clemang]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.
* [[24. Februar]]: [[Gerd von Rundstedt]], däitsche Generolfeldmarschall am 2. Weltkrich.
* [[28. Februar]]: [[Emile Barthel]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{5. Mäerz}}: [[Sergei Sergejewitsch Prokofjew]], russesche Komponist.
* {{0}}5. Mäerz: [[Josef Stalin]], sowjeteschen Diktator.
* {{0}}5. Mäerz: [[Guillaume Koener]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[14. Mäerz]]: [[Klement Gottwald]], tschechesche Politiker.
* [[30. Mäerz]]: [[Louis Charles Crespin]], belsche Moler.
* {{5. Abrëll}}: [[Félix Glatz]], lëtzebuergesche Moler.
* [[10. Abrëll]]: [[Carol II. vu Rumänien|Carol II.]], Kinnek vu Rumänien.
* [[16. Mee]]: [[Django Reinhardt]], franséischen Jazz-Gittarist.
* [[30. Mee]]: [[Jean-Pierre Pierrard]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{9. Juni}}: [[Sepp Thill]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[16. Juni]]: [[Mathias Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[17. Juni]]: [[Jean-Pierre Zanen]], lëtzebuergeschen Agronom an Auteur.
* [[20. Juni]]: [[André Abbal]], franséische Sculpteur an Zeechner.
* [[31. Juli]]: [[Nikolai Dmitrijewitsch Selinski]], russesche Cheemiker.
* [[13. August]]: [[Paul Kemp (Schauspiller)|Paul Kemp]], däitsche Schauspiller.
* [[23. August]]: [[Henri Reiners]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[14. September]]: [[Edouard Luja]], lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden.
* [[18. September]]: [[Charles de Tornaco (Autospilot)|Charles de Tornaco]], belschen Autospilot.
* [[28. September]]: [[Edwin Hubble]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[29. September]]: [[Hubert Clément]], lëtzebuergesche Politiker an Zeitungsdirekter.
* [[10. Oktober]]: [[Jean Wilwert (1876)|Jean Wilwert]], lëtzebuergesche Wënzer.
* [[13. Oktober]]: [[Sergei Iwanowitsch Beljawski]], russeschen Astronom.
* [[17. Oktober]]: [[Emil-Edwin Reinert]], franséische Filmregisseur.
* [[22. Oktober]]: [[Helen Buchholtz]], lëtzebuergesch Komponistin.
* {{9. November}}: [[Dylan Thomas]], [[Wales|waliseschen]] Dichter.
* {{0}}9. November: [[Abd al-Aziz ibn Saud]], Grënner vum Kinnekräich [[Saudi-Arabien]].
* [[10. November]]: [[Joseph Thorn (Politiker)|Joseph Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[27. November]]: [[Eugene O'Neill]], US-amerikaneschen Theaterschrëftsteller.
* {{1. Dezember}}: [[Aloyse Hentgen]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{4. Dezember}}: [[André Lefaur]], franséische Schauspiller.
* [[17. Dezember]]: [[Nicolas Petit]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[23. Dezember]]: [[Pierre Dupong]], lëtzebuergesche Politiker.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
3ux7efj10vkoad292g5z1j3mkip3wkn
1997
0
3048
2686933
2680028
2026-07-20T15:58:09Z
Mistico Dois
45277
2686933
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1997''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
=== Europa ===
[[Fichier:Амстердамський договір.jpg|thumb|Ënnerschrëft vum Traité vun Amsterdam]]
* [[19. Januar]]: De [[Petar Stojanov]] gëtt Staatspresident a [[Bulgarien]].
* {{1. Mäerz}}: An [[Albanien]] kënnt et nom Zesummebroch vun engem gigantesche [[Pyramidespill]] zu staarken Onrouen; d'Regierung ënnert dem President [[Sali Berisha]] trëtt zeréck.
* {{1. Mee}}: Bei den Wale fir d'brittescht Parlament gewënnt d'[[Labour Party]] ënnert dem [[Tony Blair]].
* [[21. Mee]]: Den [[Ivan Kostov]] gëtt Ministerpresident a [[Bulgarien]].
*[[26. Juli]]: Op engem Fluchmeeting zu [[Ostende]] fält e [[Jordanien|jordanesche]] Konschtfliger erof. E fält op d'Spectateuren an zéng Leit kommen ëm d'Liewen, 58 ginn der blesséiert.
* [[21. September]]: Parlamentswalen a [[Polen]].
* {{2. Oktober}}: Den [[Traité vun Amsterdam]] gëtt ënnerschriwwen. En trëtt 1999 a Kraaft.
==== Lëtzebuerg ====
* {{6. Abrëll}}: Um [[Houwald]] kënnt bei der [[Zuchongléck um Houwald|Kollisioun tëscht engem Persounen- an engem Gidderzuch]] 1 Persoun ëm d'Liewen.
* [[17. Abrëll]]: Mat ''[[Le Jeudi]]'' kënnt eng éischt Kéier eng franséischsproocheg Wochenzeitung eraus.
* [[22. Juni]]: De [[Michael Jackson]] trëtt um [[Krakelshaff]] viru 45.000 Spectateuren op.
* {{1. Juli}} - [[31. Dezember]]: Lëtzebuerg huet d'[[Presidence vum Conseil vun der Europäescher Unioun]].
* [[28. August]]: Op [[Belval]] geet dee leschten [[Belval-Héichiewen|Héichuewen]] zu Lëtzebuerg aus.
* Dezember: Lëtzebuerg huet säin éischte [[BSE]]-Fall.
* D'[[CLT]] fusionéiert mat der [[Bertelsmann]]-Duechter UFA zu CLT-UFA (spéider [[RTL Group]]).
=== Afrika ===
* {{4. Februar}}: [[Südafrika]] kritt eng nei Verfassung.
* [[17. November]]: Terrorattack op Touriste virum [[Tempel vun der Hatschepsut]] zu [[Luxor]], [[Egypten]]; 68 Mënsche stierwen.
=== Amerika ===
==== USA ====
==== Südamerika ====
* {{6. August}}: Den [[Hugo Banzer]] gëtt President a [[Bolivien]].
=== Asien ===
* [[23. Mee]]: Den [[Hodschatoleslam]] [[Seyed Mohammad Khatami]] gëtt Staatspresident am [[Iran]].
* {{1. Juli}}: [[Hongkong]] geet un [[China]] zeréck.
* [[25. Juli]]: De [[Kocheril Raman Narayanan]] gëtt Staatspresident an [[Indien]].
* [[1. Dezember|1.]] bis [[10. Dezember]]: Zu [[Kyoto]] ([[Japan]]) ass eng international Klimakonferenz, op där sech d'Industrielänner verflichten, hir [[Zäregas]]-Emissiounen ze reduzéieren.
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
* [[Oktober]]: Zu [[Bilbao]] mécht de [[Guggenheim-Musée Bilbao|Guggenheim-Musée]] seng Dieren op.
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Joanne K. Rowling]]: ''[[Harry Potter]] and the Philosopher's Stone''
==== Lëtzebuerg ====
* [[Servais-Präis]]: [[Margret Steckel]] fir ''Der Letzte vom Bayrischen Platz''.
=== Musek ===
* {{3. Mee}}: D'Grupp [[Katrina and the Waves]] gewënnt fir [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] mam Lidd ''[[Love shine a light]]'' den [[Eurovision Song Contest 1997|42. Eurovision Song Contest]] zu [[Dublin]].
[[Fichier:Comet-Hale-Bopp-29-03-1997 hires adj.jpg|upright|thumb|100px|Hale-Bopp, 29.3.1997.]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[24. Februar]]: D'[[Schof Dolly]], dat am Summer [[1996]] gebuer gouf, gëtt der Ëffentlechkeet presentéiert.
* déi éischt Méint: De Koméit [[Hale-Bopp]] ass mat bloussem A gutt ze gesinn.
== Sport ==
* [[31. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1998]], 0:3 géint Israel.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10810 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Israel den 31. Mäerz 1997 op der Websäit vun European Football.info]</ref>
* [[30. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Moskau]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1998, 0:3 géint Russland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10709 D'Detailer vum Foussballlännermatch Russland-Lëtzebuerg den 30. Abrëll 1997 op der Websäit vun European Football.info]</ref>
* {{8. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Burgas]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1998, 0:4 géint Bulgarien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10737 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 8. Juni 1997 op der Websäit vun European Football.info]</ref>
* De [[Jan Ullrich]] gewënnt den [[Tour de France]].
* {{7. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1998, 1:3 géint Zypern. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Paolo Amodio]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10921 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Zypern de 7. September 1997 op der Websäit vun European Football.info]</ref>
* [[11. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Limassol]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1998, 0:2 géint Zypern.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10833 D'Detailer vum Foussballlännermatch Zypern-Lëtzebuerg den 11. Oktober 1997 op der Websäit vun European Football.info]</ref>
== Gebuer ==
* [[Alexandra Kurt]], lëtzebuergesch-däitsch Filmregisseurin a Dréibuchauteurin.
* {{9. Januar}}: [[Kevin Geniets]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[11. Januar]]: [[Pit Leyder]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[30. Januar]]: [[Leon Biel]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{4. Februar}}: [[Ivan Pavlovic]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{6. Februar}}: [[Lili Wagner]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* {{7. Februar}}: [[Logane Wegnez]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[18. Februar]]: [[Christopher Martins Pereira]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 18. Februar: [[Eric Veiga]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 18. Februar: [[Steve Weber]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[28. Februar]]: [[Jil Bosquee]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* {{3. Mäerz}}: [[Ben Weyer]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{0}}3. Mäerz: [[Camila Cabello]], kubanesch-amerikanesch Sängerin a Songwriterin.
* {{5. Mäerz}}: [[Michelle Dittgen]], Basketballspillerin.
* [[24. Mäerz]]: [[Gabriela De Lemos]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{3. Abrëll}}: [[Vahid Selimovic]], lëtzebuergesch-serbesche Foussballspiller.
* {{5. Abrëll}}: [[Danel Sinani]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[15. Abrëll]]: [[Tim Hall]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. Abrëll]]: [[Kelly Mendes]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{6. Mee}}: [[Caroline Martin]]. lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[11. Mee]]: [[Yannick Erpelding]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[22. Mee]]: [[Enes Mahmutovic]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{2. Juni}}: [[Sandy Sauber]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{4. Juni}}: [[Luca Tomassini]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{5. Juni}}: [[Marta Estévez Garcia]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{0}}5. Juni: [[Cédric Farinon]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* [[12. Juli]]: [[Malala Yousafzai]], pakistanesch Kannerrechtlerin a Friddensnobelpräisdréiesch.
* [[14. Juli]]: [[Rita Sousa Leite]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 14. Juli: [[Charel Hoffmann]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[30. Juli]]: [[Jessica Berscheid]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{6. August}}: [[Olivier Biver]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* [[15. August]]: [[Julie Meynen]], lëtzebuergesch Schwëmmerin.
* {{9. August}}: [[Jil Devresse]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
* [[29. August]]: [[Nicolas Brisbois]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[14. September]]: [[Lisa Brigitta Jablonowski]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[21. September]]: [[Victoria Georgieva]], bulgaresch Sängerin a Songschreiwerin.
* {{5. November}}: [[Marie-Amélie Albrand]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{8. Oktober}} [[Cindy Schneider]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* {{9. November}}: [[Florian Bohnert]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[26. November]]: [[Alex Knaff]], lëtzebuergeschen Tennisspiller.
* [[24. Dezember]]: [[Natascha Zimmer]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
== Gestuerwen ==
* {{1. Januar}}: [[Jean Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{5. Januar}}: [[André Franquin]], belsche Comic-Auteur (''Gaston Lagaffe'').
* {{7. Januar}}: [[Joseph Leydenbach]], lëtzebuergesche Banquier a Schrëftsteller
* [[17. Januar]]: [[Clyde William Tombaugh]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{3. Februar}}: [[Bohumil Hrabal]], tschechesche Schrëftsteller.
* {{5. Februar}}: [[Norbert Ketter]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[19. Februar]]: [[Deng Xiaoping]], chineesesche Politiker.
* {{2. Mäerz}}: [[Vicente Parra]], spuenesche Filmschauspiller
* [[7. Mäerz]]: [[Martin Kippenberger]], däitsche moler, sculpteur a bildkënschtler.
* [[14. Mäerz]]: [[Fred Zinnemann]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 14. Mäerz: [[Nicolas Morn]], Lëtzebuerger Vëlossportler.
* [[15. Mäerz]]: [[Victor Vasarely]], franséische Moler a Graphiker.
* 15. Mäerz: [[Antoine Weiss]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* [[17. Mäerz]]: [[Pitty Scheer]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[29. Mäerz]]: [[Hans Quest]], däitsche Schauspiller a Regisseur.
* [[31. Mäerz]]: [[Lyman Spitzer]], US-amerikaneschen Astrophysiker.
* [[10. Abrëll]]: [[Martin Schwarzschild]], US-amerikaneschen Astrophysiker.
* [[16. Abrëll]]: [[Roland Topor]], franséischen Auteur, Schauspiller a Moler.
* [[17. Abrëll]]: [[Chaim Herzog]], israeelesche Generol a Politiker.
* [[20. Abrëll]]: [[Henri Vilbert]], franséische Filmschauspiller.
* [[21. Abrëll]]: [[Roger Jacobs]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[29. Abrëll]]: [[Will Reuland]], lëtzebuergeschen Auteur a Chronist.
* {{3. Mee}}: [[Narciso Yepes]], klassesche Gittarist.
* {{7. Mee}}: [[Roger Steffen]], lëtzebuergesche Moler.
* {{9. Mee}}: [[Marco Ferreri]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[27. Mee]]: [[Nic Roeser]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{7. Juni}}: [[André Dalibert]], franséische Schauspiller a Sänger.
* [[18. Juni]]: [[Lew Sinowjewitsch Kopelew]], russesche Schrëftsteller.
* 18. Juni: [[Alphonse Osch]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[19. Juni]]: [[Olga Georges-Picot]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Juni]]: [[Jacques-Yves Cousteau]], franséische Mieresfuerscher.
* {{1. Juli}}: [[Robert Mitchum]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{0}}1. Juli: [[Annie Fratellini]], franséische Clown a Schauspillerin.
* {{2. Juli}}: [[James Stewart]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{8. Juli}}: [[Joseph Probst]], lëtzebuergesche Moler.
* [[12. Juli]]: [[François Furet]], franséischen Historiker.
* [[15. Juli]]: [[Gianni Versace]], italieeneschen Designer
* [[18. Juli]]: [[Eugene Shoemaker]], US-amerikaneschen Astronom a Geolog.
* {{3. August}}: [[William S. Burroughs]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* {{4. August}}: [[Jeanne Calment]], déi eelst Fra vun der Welt.
* {{7. August}}: [[Léon Spartz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[31. August]]: [[Diana Frances Spencer]] (''Lady Di''), Fra vum engleschen Trounfollger Prënz Charles.
* {{4. September}}: [[Aldo Rossi]], Architekt an Designer.
* {{5. September}}: [[Georg Solti]], ungareschen Dirigent.
* {{0}}5. September: [[Mutter Teresa|Agnes Gonxha Bojaxhiu]], albanesch Uerdensgrënnerin a Friddensnobelpräisdréierin (''Mutter Teresa'')
* {{7. September}}: [[Mobutu Sese Seko]], President vu Zaire.
* [[13. September]]: [[Georges Guétary]], griichesch-franséische Sänger a Schauspiller.
* [[21. September]]: [[Armand Bruck]], lëtzebuergeschen Offizéier.
* [[24. September]]: [[Remy Wagner]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[25. September]]: [[Pierre Hentges (1915)|Pierre Hentges jun.]], lëtzebuergesche Sportsprofesser a Sportsfonctionnaire.
* 25. September: [[Léon Wagner]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* [[29. September]]: [[Roy Lichtenstein]], US-amerikanesche Moler.
* [[10. Oktober]]: [[Harold French]], englesche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[14. Oktober]]: [[Jacqueline Delubac]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Oktober]]: [[Samuel Fuller]], US-amerikanesche Regisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* {{3. November}}: [[François Gillen]], lëtzebuergesche Moler, Zeechner a Sculpteur.
* {{6. November}}: [[Josef Pieper]], däitsche Philosoph.
* {{7. November}}: [[Mathias Thinnes]], lëtzebuergesche Professer, Schouldirekter an Auteur.
* [[15. November]]: [[Coen van Vrijberghe de Coningh]], hollännesche Schauspiller.
* [[16. November]]: [[Georges Marchais]], franséische Politiker a Gewerkschaftler.
* [[20. November]]: [[Georges Hurt]], lëtzebuergesche Resistenzler, Staatsaarbechter a Politiker.
* [[25. November]]: [[Barbara (Musekerin)|Barbara]], franséisch Chansonsängerin a -komponistin.
* [[28. November]]: [[Georges Marchal]], franséische Schauspiller.
* [[30. November]]: [[Camille Hellinckx]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* 30. November: [[Françoise Prévost (Schauspillerin)|Françoise Prévost]], franséisch Schauspillerin.
* {{1. Dezember}}: [[Stéphane Grappelli]], franséischen Jazz-Violonist.
* {{5. Dezember}}: [[Jim Kirchen]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[19. Dezember]]: [[David Schramm]], US-amerikaneschen Astrophysiker.
* [[20. Dezember]]: [[Jean Haan]], lëtzebuergesche Lokalhistoriker.
* [[24. Dezember]]: [[Toshirō Mifune]], japanesche Schauspiller.
* 24. Dezember: [[Vic Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
hdse62zg8u7bh2au8bjnszfhkvj7u4r
Michelangelo Antonioni
0
3985
2687173
2645515
2026-07-22T17:04:29Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687173
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bild=Michelangelo Antonioni.jpg}}
De '''Michelangelo Antonioni''', gebuer den [[29. September]] [[1912]] zu [[Ferrara]] an [[Italien]], a gestuerwen den [[30. Juli]] [[2007]] zu [[Roum]], war en italieenesche [[Filmregisseur]], [[Dréibuchauteur]] a [[Filmediteur]].
Dem Antonioni seng Filmer ''[[L'avventura]]'' a ''[[La notte (Film 1961)|La notte]]'', zwéi schwaarz-wäiss Filmer, si bei de Filmkritiker héich gelueft ginn. Duerno huet e mat ''[[Il deserto rosso (Film 1964)|Il deserto rosso]]'' e Film gemaach, deen a wonnerbare Faarwe gedréint ass, obschonn en eng Welt weist déi duerch d'Industrie an aner Aflëss ëmmer méi verknascht.
Nom Succès vum Film ''[[Blow-Up]]'' huet hien an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] de Film ''[[Zabriskie Point (Film)|Zabriskie Point]]'' gedréint, dee bei de Kritiker a bei de Spectateuren duerchgefall ass.
Zanter 1985 war den Antonioni no engem [[Hiereschlag]] deelweis geläämt a konnt net méi schwätzen. Staark behënnert huet hien duerno nach just [[Kuerzfilm]]er an, mat Hëllef vum [[Wim Wenders]], ee Laangfilm gedréint.
== Filmer ==
=== Laangfilmer ===
* ''[[Cronaca di un amore]]'' (1950), Acteuren: [[Lucia Bosé]] a [[Massimo Girotti]]
* ''[[I vinti]]'' (1952), Acteuren: [[Patrick Barr]] a [[Etchika Chourean]]
* ''[[La signora senza camelie]]'' (1953), Acteuren: [[Lucia Bosé]] an [[Gino Cervi]]
* ''[[L'amore in citta]] '' Folleg: ''Tentato Suicido'' (1953), Acteuren: [[Rita Josa]] a [[Lilia Nardi]]
* ''[[Le amiche]]'' (1955), Acteuren: [[Eleonoar Rossi Drago]] a [[Gabriele Ferzetti]]
* ''[[Il grido]]'' (1957), Acteuren: [[Steve Cochran]] an [[Alida Valli]]
* ''[[L'avventura]]'' (1960), Acteuren: [[Gabriele Ferzetti]] a [[Monica Vitti]]
* ''[[La notte (Film 1961)|La notte]]'' (1961), Acteuren: [[Jeanne Moreau]], [[Marcello Mastroianni]] a Monica Vitti
* ''[[L'eclisse]]'' (1962), Acteuren: Monica Vitti an [[Alain Delon]]
* ''[[Il deserto rosso (Film 1964)|Il deserto rosso]]'' (1964), Acteuren: Monica Vitti a [[Richard Harris]]
* '' [[I tre volti]]'' Folleg: ''Il provino'' (1965), Acteuren: [[Soroya]] an [[Dino de Laurentiis]]
* ''[[Blow-Up]]'' (1966), Acteuren: [[Vanessa Redgrave]] a [[Sarah Miles]]
* ''[[Zabriskie Point]]'' (1970), Acteuren: [[Mark Frechette]] a [[Rod Taylor]]
* ''[[Chung Kuo]]'' (1972) (Dokumentarfilm)
* ''[[Professione Reporter]]'' (1975), Acteuren: [[Jack Nicholson]] a [[Maria Schneider]]
* ''[[Il Mistero di Oberwald]]'' (1980), Acteuren: Monica Vitti
* ''[[Identificazione di una donna]]'' (1982), Acteuren: [[Tomás Milián]] a [[Christine Boisson]]
* ''[[12 registi per 12 citta]]'' Folleg: ''Roma'' (1989) (Dokumentarfilm)
* ''[[Al di là delle nuvole]]'' (Beyond the Clouds) (1995) (zesumme mam [[Wim Wenders]]), Acteuren: [[Fanny Ardant]] a [[Sophie Marceau]]
* ''[[Eros (Film)|Eros]]'', Sketch: ''Il filo pericoloso delle cose'' (2001), Acteuren: [[Christopher Buchholz]]
=== Kuerzfilmer ===
* ''[[Gente del Po]]'' (1943)
* ''[[Nettezza urbana]]'' (1948)
* ''[[Oltre L'oblio]]'' (1948)
* ''[[Roma-Montevideo]]'' (1948)
* ''[[L'Amorosa menzogna]]'' (1949)
* ''[[Sette cani e un vestito]]'' (1949)
* ''[[Bomarzo]]'' (1949)
* ''[[Ragazze in Bianco]]'' (1949)
* ''[[Superstizione]]'' (1949)
* ''[[La villa dei mostri]]'' (1950)
* ''[[La Funivia del Faloria]]'' (1950)
* ''[[Kumbha Mela]]'' (1989)
* ''[[Noto, Mandorli, Vulcano, Stromboli, Carnevale]]'' (1993)
* ''[[Lo sguardo di Michelangelo]]'' (2004)
== Auszeechnungen ==
* [[1960]]: Präis vun der Jury um [[Filmfestival vu Cannes]] fir ''[[L'Avventura]]''
* [[1961]]: Gëllene Bier fir de beschte Film op der [[Berlinale]] fir ''[[La Notte]]''
* [[1962]]: Spezialpräis vun der Jury um Festival vu Cannes fir ''[[L'Eclisse]]''
* [[1964]]: Gëllene Léiw fir ''[[Il deserto rosso]]'' op der [[Mostra zu Venedeg]]
* [[1967]]: [[Palme d'or]] um Filmfestival vu Cannes fir de Film ''Blow-Up''
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu Filmregisseuren]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20210426015741/http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/antonioni/ Antonioni am "senses of cinema" op Englesch]
* [https://web.archive.org/web/20070927205637/http://www.cineclubdecaen.com/realisat/antonioni/antonioni.htm Fiche vum Ciné-Club vu Caen]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Antonioni Michelangelo}}
[[Kategorie:Italieenesch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:Italieenesch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Italieenesch Filmediteuren]]
[[Kategorie:Regisseure vun engem Palme d'or Film]]
[[Kategorie:Gebuer 1912]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2007]]
2qt0r2fx6ef91i51xyk33ts8iwhtvkx
Fiels
0
4335
2686971
2651348
2026-07-20T19:34:19Z
~2026-40524-90
72258
/* Geschicht */
2686971
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Fiels<br>''Feels''
| Bild = Larochette town and castle 2016-07.jpg
| Bildtext = Vue op FIels mat der Buerg
| Numm (Franséisch) = Larochette
| Numm (Däitsch) = Fels
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Miersch}}
| Gemeng = {{Fiels}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fiels}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|47|01|N|06|13|10|O}}
| Kaart =
| Kaartentext =
}}
D''''Fiels''' (lokal: '''Feels'''<ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>) ass eng [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Uertschaft am [[Kanton Miersch]] a [[Chef-lieu]] vun der [[Gemeng Fiels]].
== Geographie ==
D'Fiels läit un der [[Wäiss Iernz|Wäisser Iernz]].
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
D'Fielsser Géigend war schonn zur [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] bewunnt; bei der Restauratioun vun der Buerg gouf eng réimesch Mënz fonnt.
Vum [[11. Joerhonnert|11.]] bis [[18. Joerhonnert]] gouf d'Liewe vun de Buerghären{{Wien?}}<!-- Hei vläit e puer Wuert zu den Häre vu Fiels --> op der [[Buerg Fiels|Fielsser Buerg]] bestëmmt.
[[24. Juni]] [[1865]] war e grousst Feier an der Fiels. Déi fréier Parkierch (Nikloskierch) a 75 Haiser falen de Flamen zum Affer. Am ganze Land gouf fir d'Affer gesammelt.
Am spéiden [[19. Joerhonnert]] an duerno huet e gewëssenen Edmond Gustave Frisch "de Fels" (Marseille, 1858 - Paräis, 1951), deen eigentlech norddäitsch-dänesch a südfranséisch Originnen hat, behaapt, hie wier een Nokommë vun de fréiere Fielser Hären, déi net nëmmen zu Grofen erhuewe gi waren, mee och nach zu Fürste vun [[Hiefenech]]. Hie krut an e puer Etappen offiziell Unerkennungë vu sénge Pretentiounen, a séng Nokommen nennen sech ëmmer nach "comtes de Fels et princes de Heffingen". - Vgl.: [[Edouard Marc Kayser]], ''Les comtes de Fels: une famille française aux racines luxembourgeoises?'', in: Ausbléck/récré 34, Lëtzebuerg (APESS), 2026, Ss. 49-73 (Bibliographie an 3 Illustratiounen).
===Textilindustrie===
Zanter dem Mëttelalter bis an d'zweet Halschecht vum 20. Joerhonnert huet d'[[Textilindustrie zu Lëtzebuerg|Textilindustrie]] an der Fiels eng wichteg Roll gespillt.<ref>Quell fir dëst Kapitel, wann net anescht uginn: Paul Ewen: "Feelser blo Boxen." In: ''forum'' Nr. 422, November/Dezember 2021, S.45-47.</ref>
Sou ass beluecht, dass ënnert dem Johann II. ''von der Feltz'' d'Fiels vum béimesche Kinnek [[Jang de Blannen]] 1343 e Patent krut fir véier [[Wiefstull|Wiefstill]] ze bedreiwen. An de Joerhonnerten dono waren d'Arméien e wichtege Client, sief et z. B. déi éisträichesch oder franséisch, wie grad Här a Meeschter war, oder zum Schluss d'[[Lëtzebuerger Arméi]], déi 1967, wéi den allgemengen Arméidéngscht ofgeschaf gouf, een Drëttel vun der Produktioun ofkaaft huet.
Vun 1945 bis 1960 huet d'Fielser Textilindustrie floréiert, ma vun do u goung et lues a lues biergof. Mat zum Niddergang bäigedroen hunn allgemeng wirtschaftlech Entwécklungen, wéi d'Opkomme vun neie Produktiounslänner an [[Asien]] oder [[Afrika]], oder d'Virléift fir bëlleg Masseproduktioun, déi een dacks auswiessele konnt. Den 10. Mäerz 1970 hunn d'''Draperies de Fels'' (Famill Ginter) zougemaach, 1984 d'Firma ''Vestimenta'' (Famill Lewandowski), an 1985 d'Kleederfabréck ''Ginter-Ginter'' (Famill Ginter-Bertrang).
Bekannt Produkter aus der Fiels waren [[Jeans]] vu Vestimenta, d'"Feelser blo Boxen" oder d'"Tiertechboxen" vu Ginter-Ginter, alles zolidd Gezei, dat als Schaffgezei vun Entreprisë wéi der [[Arbed]], der [[Post Luxembourg|Post]], der [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|Eisebunn]], asw. ofkaaft gouf.
An der Marchandisenhal vun der fréierer [[Gare Fiels|Fielser Gare]] ass e klenge Musée, wou verschidde Produktiounsanlagen nom Gebrauch hikoumen.
== Kuckeswäertes ==
* D'[[Buerg Fiels]]
* D'[[Kierch Fiels]]
* D'[[Rochuskapell an der Fiels]]
* D'[[De Roebé-Schlass|De-Roebé-Schlass]]
* D'Haus vum [[Michel Rodange]]
* De [[Musée iwwer d'Textilindustrie an der Fiels]]
* D'[[Justizkräiz (Fiels)|Justizkräiz op der Bleech]]
* De [[Verluerekascht Fiels|Verluerekascht]]
* Den [[Ouschterbuer Fiels|Ouschterbuer]]
* Den [[Haangelsbur]]
== Bekannt Perséinlechkeeten an d'Fiels ==
=== Victor Hugo an d'Fiels ===
A sengem ''Carnet de voyage'' schreift de [[Victor Hugo]] de [[16. Juli]] [[1871]] iwwer d'Fiels:
''.... nous a fait servir un luncheon dans la magnifique salle que fait le grand donjon sans toit. J'ai tout revu avec émotion, le puits, les tours, la chapelle....... J'ai dessiné la ruine.''
De Victor Hugo huet d'[[Buerg Fiels|Buerg aus der Fiels]] zweemol gemoolt:
* Souvenir de la Rochette, 16. Juli 1871 (Bläistëftzeechnung 75 x 115 mm)
* Souvenir de Larochette, [[17. Juli]] (Lavis 110 x 350 mm)
=== Michel Rodange an der Fiels ===
De [[Michel Rodange]] krut den [[13. Juli]] [[1854]] seng Ernennung als Schoulmeeschter fir d'Oberprimärschoul an der Fiels. Dës Funktioun huet hie bis [[1859]] ausgeübt. Wärend där Zäit huet hien an der Hënneschter Gaass gewunnt, am Haus vum fréiere Kaploun. [[1936]], bei der Honnertjoerfeier vun der [[Fielsser Musek]], gouf eng Gedenkplack iwwer der Hausdier vun dësem Haus ubruecht. An der Sëtzung vum [[28. Juli]] [[1953]] huet de Fielsser Gemengerot beschloss fir déi Strooss "Rue Michel Rodange" ze nennen.
[[1872]] schreift de Michel Rodange a sengem [[Reenert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Reenert]], am Siwente Gesank (Vers 5)<ref>an der Schreifweis vun 2019</ref>:
<blockquote>
De Léiw louss d’Déier ruffen,<br>
Di grouss als wéi di kleng;<br>
Se koumen all mat Heefen<br>
A keemol eent eleng.<br>
Zur '''Fiels '''am Ärenzdällchen<br>
War hauer och e Fest,<br>
Duer koumen d’Musikanten<br>
An d’Sänger all di best.<br>
</blockquote>
[[Fichier:ZinnenLoiNaturalisation.jpg|350px|thumb|D'Naturalisatiounsgesetz vum [[Jean-Antoine Zinnen]]]]
=== Jean-Antoine Zinnen an der Fiels ===
De [[Jean-Antoine Zinnen]], Komponist vun [[Ons Heemecht|"Eiser Heemecht"]], huet en Deel vu sengem Liewen an der Fiels verbruecht.
=== Generol Patton an der Fiels ===
De [[George S. Patton|Generol Patton]] hat fir kuerz Zäit säin Haaptquartéier am ''Grand-Hôtel de la Poste'' an der Fiels.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Larochette|Fiels}}
* [https://web.archive.org/web/20110224020129/http://www.larochette.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Fiels]
* [http://www.syvicol.lu/annuaire/detail_commune.php?commune=63 Syvicol]
* [http://www.youthhostels.lu/?language=language&t=42 Fielsser Jugendherberg]
* [http://www.industrie.lu/schungfabriklutgenlarochette.html Fielsser Industriegeschicht:Schongfabréck Lutgen]
== Fotoalbum ==
{|
|[[Fichier:Larochette1835Berward.jpg|350px|thumb|D'Fiels virum grousse Feier]]
|[[Fichier:Fiels Déi al Gare.jpg|350px|thumb|D'[[Jangli#De Jangli vu Kruuchten an d'Fiels|Jangelis]] Gare]]
|}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
sbudbmpdgzbny8vhci64h1ncl3b3igd
Benotzer Diskussioun:Christian Ries
3
4790
2687045
2485237
2026-07-21T14:19:32Z
Puscas
735
/* Geläschs */ --~~~~
2687045
wikitext
text/x-wiki
== D' Pierle vum Dà ==
Moien, ich kann Ihnen leider nur auf Deutsch schreiben. Zur Info: die Seite zu "D Pierle vum Da" hat momentan noch eine Midi Sound-Datei, also nur instrumental. Schauen Sie doch mal im YouTube - der Luxembourgeois Raymond Henn hat eine Version, die Sie vielleicht für die Seite nutzen wollen. (Ich habe noch nicht gelernt, wie man so etwas hochlädt.) Schöne Grüsse--[[Benotzer:Michael Kerr TOC|Michael Kerr TOC]] ([[Benotzer Diskussioun:Michael Kerr TOC|Diskussioun]]) 16:34, 7. Okt. 2016 (UTC)
:Moien, leider ist das was Sie vorschlagen illegal. Man darf einen Film von Youtube nicht auf Wikipedia hochladen, es sei denn, es handele sich z.B. um einen Public-Domain-Film. Sie können aber gerne einen Link auf die Youtube-Seite einfügen. Besten Dank für die Bemühung. MfG, [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 08:18, 7. Feb. 2017 (UTC)
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=AE&prj=we&edc=3&prjedc=we3 Take the survey now.]'''
'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 00:48, 20. Abr. 2018 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:WMF Surveys@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we3&oldid=17952579 benotzt huet-->
== Template Plant species ==
Hi Christian,
I've put the link to the english wikipedia template for plants in general on our page with resources. It would be good to fit the "invasive" aspect of plant species in there.
Cheers,
Sofie
: Hi Sofie, thanks, this is what we should have known right away. I think we should forget "our template" and improve, as you suggest, the invasion aspects into this one. ;-) Christian [[Spezial:Kontributiounen/158.64.59.240|158.64.59.240]] 07:15, 30. Jan. 2020 (UTC)
== [[:Fichier:Adri van Westerop.jpg]] ==
Hi! Do you still have the permission for this photo? If yes you could perhaps send it to the [[Commons:COM:OTRS]]? I'm checking the files so if you have a moment to check [[Spezial:Billerlëscht/Christian_Ries]] and perhaps add further information that would be a big help. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 14:51, 9. Abr. 2020 (UTC)
No, sorry, I got the photo from her husband Raymond Aendekerk, as mentioned in the file details. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 17:17, 9. Abr. 2020 (UTC)
== [[:Fichier:Pogo2.png]] ==
Is this file still needed? There is no proof of permission so I doubt it can be moved to Commons. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 19:20, 13. Mee 2020 (UTC)
No proof, feel free to delete. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 08:09, 1. Jun. 2020 (UTC)
==Asiatesch Runn==
Moie [[Benotzer:Christian Ries|Christian]],
Am Artikel [[Asiatesch Runn mat schwaarzem Thorax]] steet en ''du Buysson'' als Auteur. Ass net bekannt wat fir ee vun deen dräi méiglechen.?
--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:01, 17. Jun. 2021 (UTC)
Hei sinn Infoen, déi ech vum Nico Schneider krut:
<pre>
De Papp François war botaniste, deen ass et net.
seng zwee Bouwen Henri a Robert waren allen zwee Kiewerleksspezialisten, mä de Robert war och ganz kompetent fir Goldharespelen (Chrysididae) an hien huet 1903 eng ‘Monographie des Guêpes’ geschriwen, also 2 Joer virun der Beschreiwung vun der Ënneraart nigrithorax vun V. velutina (d’Aart V. velutina ass vum Lepeletier beschriwe ginn). Ech denken dofir datt de Robert du Buysson (1856-1927) nigrithorax beschriwen huet an net säi Brudder Henri.
</pre>
MbG [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 08:46, 18. Jun. 2021 (UTC)
::Merci, ech flécken deen dannn an den Artikel. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:55, 18. Jun. 2021 (UTC)
Hei nach eng Präzisioun vum Nico Schneider:
<pre>
En 1836, le comte Amédée Lepeletier, auteur d’une Histoire naturelle des insectes hyménoptères, décrit Vespa velutina, le frelon velouté, sur base de spécimens collectés sur l’île de Java. C’est en 1905 que le naturaliste français Robert du Buysson précise la sous-espèce : nigrithorax, soit le « frelon velouté au thorax noir ».
Une telle appellation est insuffisante : on devrait encore ajouter « à pattes jaunes ».
</pre>
Quell: https://www.lespritjardin.be/le-frelon-asiatique-un-vrai-cauchemar/
[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 09:14, 18. Jun. 2021 (UTC)
==Kierfecht vun Duerscht==
:Wees du wou dee kéint sinn. Ech si gëschter eng hallef Stonn duerch d'Géigend do gefuer, hunn awer kee fonnt. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:25, 19. Aug. 2021 (UTC)
::Salut, et ginn Dierfer, wou kee Kierfecht ass, z. B. Lieler, Hautbellain ... --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 16:10, 20. Aug. 2021 (UTC)
:::Duerscht schéngt dann och sou eent ze sinn? Da stellt sech d'Fro firwat et an der Lëscht steet, wéi nach vläicht en ettlech anerer? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:35, 2. Sep. 2021 (UTC)
::::Jo richteg, ech hunn d'Dierfer vun der Gemeng Park Housen all opgelëscht. Sorry. --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 12:25, 2. Sep. 2021 (UTC)
==Kommentar==
(Gro Gaardewanz: Wann en Adjektiv, e Partizip, eng Zuel oder e Pronomen zu engem Numm gehéiert, da gëtt deen och groussgeschriwwen. Dat gëllt och fir Bezeechnunge vu Planzen an Déieren (Art. 8.7.2 Nimm mat méi Deeler in: CPLL & ZLS 2021: 70).)
:Dat gouf bis elo jo ëmmer zimmlech richteg gemaach ausser an deem Artikel deen s du praktesch aleng gemaach hues. --[[Spezial:Kontributiounen/87.65.83.203|87.65.83.203]] 12:09, 12. Okt. 2021 (UTC)
== Wikiiessen 2022 ==
Léiwe Wikikolleeg,
Ech invitéieren dech e Samschden, den 29. 1. 2022 op eist Wikiiessen mat uschléissender Generalversammlung vu Wikimedia Lëtzebuerg. Weider Detailer stinn um [[Wikipedia:De_Staminee#Wikiiessen|Staminee]]. Ech géif mech freeën. --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 14:19, 19. Jan. 2022 (UTC)
:Merci fir déi léif Invitatioun, mä ech hunn dee Weekend keng Zäit. Alles Guddes, [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 07:25, 20. Jan. 2022 (UTC)
==Bréck bei der SEO==
Moie Christian Ries,
Du sees d'Ausso --''Se verbënnt Biwels an der Gemeng Pëtschent op der lëtzebuergescher Säit mat der Uertsgemeng Waldhaff-Falkesteen an Däitschland'' -- wier falsch. Wéi kënns de dorop.? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:15, 1. Abr. 2022 (UTC)
:Well déi Bréck net Biwels mat der däitscher Säit verbënnt, mä den industrielle Site vun der SEO. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 10:22, 20. Abr. 2022 (UTC)
:Ok, a läit den industrielle Site vun der SEO lo net méi op der Sektioun Biwels. ? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:46, 20. Abr. 2022 (UTC)
::Da wier et besser "Sektioun Biwels" ze schreiwen. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 13:47, 20. Abr. 2022 (UTC)
Jo, dat wier besser. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:59, 20. Abr. 2022 (UTC)
==Geläschs==
Moie [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]],
Du schreifs am Kommentar bei der Säit BMAD: ''Ech hoffen, dës Säit gëtt net nees geläscht, well da missten e Koup Säiten iwwer aner Bands geläscht ginn.'' Ech verstinn déi Kommentar net a froen dofir no. Op wat bezitts de dech do? Misst, denger Meenung no eng Säit restauréiert ginn? Ass eng Säit ouni Läschdiskussioun geläscht ginn déi dénger Meenung no net hätt däerfe geläscht ginn? --[[Spezial:Kontributiounen/109.129.42.253|109.129.42.253]] 18:57, 23. Nov. 2023 (UTC)
:Moie 109.129.42.253, déi Säit BMAD hat ech virun e puer Méint schonns eng Kéier ugeluecht an déi gouf geläscht. Dat war gemengt. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 07:06, 24. Nov. 2023 (UTC)
::Moien, du sees: ''Vläicht kann een déi Schabloun {{Discogs}} uleeën, cf. Arthur Possing op der däitscher Wiki, ech bräicht dofir ze laang''. Ech huelen un datt iergend en aneren dofir och ''ze laang bräicht''. Dofir gouf en Trick erfonnt: Et geet duer wann een d'Discogs-Identitéit an de Wikidata asetzt an op dëser Wiki d'Schabloun <nowiki>{{Autoritéitskontroll}}</nowiki> asetzt, z.B. sou wéi am Artikel [[Gilles Grethen]]. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:19, 21. Jul. 2026 (UTC)
jcfv237m2ajj0vjmviqcys5thaw28dm
2687046
2687045
2026-07-21T14:20:45Z
Puscas
735
/* Geläschs */ ....
2687046
wikitext
text/x-wiki
== D' Pierle vum Dà ==
Moien, ich kann Ihnen leider nur auf Deutsch schreiben. Zur Info: die Seite zu "D Pierle vum Da" hat momentan noch eine Midi Sound-Datei, also nur instrumental. Schauen Sie doch mal im YouTube - der Luxembourgeois Raymond Henn hat eine Version, die Sie vielleicht für die Seite nutzen wollen. (Ich habe noch nicht gelernt, wie man so etwas hochlädt.) Schöne Grüsse--[[Benotzer:Michael Kerr TOC|Michael Kerr TOC]] ([[Benotzer Diskussioun:Michael Kerr TOC|Diskussioun]]) 16:34, 7. Okt. 2016 (UTC)
:Moien, leider ist das was Sie vorschlagen illegal. Man darf einen Film von Youtube nicht auf Wikipedia hochladen, es sei denn, es handele sich z.B. um einen Public-Domain-Film. Sie können aber gerne einen Link auf die Youtube-Seite einfügen. Besten Dank für die Bemühung. MfG, [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 08:18, 7. Feb. 2017 (UTC)
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=AE&prj=we&edc=3&prjedc=we3 Take the survey now.]'''
'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 00:48, 20. Abr. 2018 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:WMF Surveys@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we3&oldid=17952579 benotzt huet-->
== Template Plant species ==
Hi Christian,
I've put the link to the english wikipedia template for plants in general on our page with resources. It would be good to fit the "invasive" aspect of plant species in there.
Cheers,
Sofie
: Hi Sofie, thanks, this is what we should have known right away. I think we should forget "our template" and improve, as you suggest, the invasion aspects into this one. ;-) Christian [[Spezial:Kontributiounen/158.64.59.240|158.64.59.240]] 07:15, 30. Jan. 2020 (UTC)
== [[:Fichier:Adri van Westerop.jpg]] ==
Hi! Do you still have the permission for this photo? If yes you could perhaps send it to the [[Commons:COM:OTRS]]? I'm checking the files so if you have a moment to check [[Spezial:Billerlëscht/Christian_Ries]] and perhaps add further information that would be a big help. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 14:51, 9. Abr. 2020 (UTC)
No, sorry, I got the photo from her husband Raymond Aendekerk, as mentioned in the file details. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 17:17, 9. Abr. 2020 (UTC)
== [[:Fichier:Pogo2.png]] ==
Is this file still needed? There is no proof of permission so I doubt it can be moved to Commons. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 19:20, 13. Mee 2020 (UTC)
No proof, feel free to delete. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 08:09, 1. Jun. 2020 (UTC)
==Asiatesch Runn==
Moie [[Benotzer:Christian Ries|Christian]],
Am Artikel [[Asiatesch Runn mat schwaarzem Thorax]] steet en ''du Buysson'' als Auteur. Ass net bekannt wat fir ee vun deen dräi méiglechen.?
--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:01, 17. Jun. 2021 (UTC)
Hei sinn Infoen, déi ech vum Nico Schneider krut:
<pre>
De Papp François war botaniste, deen ass et net.
seng zwee Bouwen Henri a Robert waren allen zwee Kiewerleksspezialisten, mä de Robert war och ganz kompetent fir Goldharespelen (Chrysididae) an hien huet 1903 eng ‘Monographie des Guêpes’ geschriwen, also 2 Joer virun der Beschreiwung vun der Ënneraart nigrithorax vun V. velutina (d’Aart V. velutina ass vum Lepeletier beschriwe ginn). Ech denken dofir datt de Robert du Buysson (1856-1927) nigrithorax beschriwen huet an net säi Brudder Henri.
</pre>
MbG [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 08:46, 18. Jun. 2021 (UTC)
::Merci, ech flécken deen dannn an den Artikel. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:55, 18. Jun. 2021 (UTC)
Hei nach eng Präzisioun vum Nico Schneider:
<pre>
En 1836, le comte Amédée Lepeletier, auteur d’une Histoire naturelle des insectes hyménoptères, décrit Vespa velutina, le frelon velouté, sur base de spécimens collectés sur l’île de Java. C’est en 1905 que le naturaliste français Robert du Buysson précise la sous-espèce : nigrithorax, soit le « frelon velouté au thorax noir ».
Une telle appellation est insuffisante : on devrait encore ajouter « à pattes jaunes ».
</pre>
Quell: https://www.lespritjardin.be/le-frelon-asiatique-un-vrai-cauchemar/
[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 09:14, 18. Jun. 2021 (UTC)
==Kierfecht vun Duerscht==
:Wees du wou dee kéint sinn. Ech si gëschter eng hallef Stonn duerch d'Géigend do gefuer, hunn awer kee fonnt. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:25, 19. Aug. 2021 (UTC)
::Salut, et ginn Dierfer, wou kee Kierfecht ass, z. B. Lieler, Hautbellain ... --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 16:10, 20. Aug. 2021 (UTC)
:::Duerscht schéngt dann och sou eent ze sinn? Da stellt sech d'Fro firwat et an der Lëscht steet, wéi nach vläicht en ettlech anerer? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:35, 2. Sep. 2021 (UTC)
::::Jo richteg, ech hunn d'Dierfer vun der Gemeng Park Housen all opgelëscht. Sorry. --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 12:25, 2. Sep. 2021 (UTC)
==Kommentar==
(Gro Gaardewanz: Wann en Adjektiv, e Partizip, eng Zuel oder e Pronomen zu engem Numm gehéiert, da gëtt deen och groussgeschriwwen. Dat gëllt och fir Bezeechnunge vu Planzen an Déieren (Art. 8.7.2 Nimm mat méi Deeler in: CPLL & ZLS 2021: 70).)
:Dat gouf bis elo jo ëmmer zimmlech richteg gemaach ausser an deem Artikel deen s du praktesch aleng gemaach hues. --[[Spezial:Kontributiounen/87.65.83.203|87.65.83.203]] 12:09, 12. Okt. 2021 (UTC)
== Wikiiessen 2022 ==
Léiwe Wikikolleeg,
Ech invitéieren dech e Samschden, den 29. 1. 2022 op eist Wikiiessen mat uschléissender Generalversammlung vu Wikimedia Lëtzebuerg. Weider Detailer stinn um [[Wikipedia:De_Staminee#Wikiiessen|Staminee]]. Ech géif mech freeën. --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 14:19, 19. Jan. 2022 (UTC)
:Merci fir déi léif Invitatioun, mä ech hunn dee Weekend keng Zäit. Alles Guddes, [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 07:25, 20. Jan. 2022 (UTC)
==Bréck bei der SEO==
Moie Christian Ries,
Du sees d'Ausso --''Se verbënnt Biwels an der Gemeng Pëtschent op der lëtzebuergescher Säit mat der Uertsgemeng Waldhaff-Falkesteen an Däitschland'' -- wier falsch. Wéi kënns de dorop.? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:15, 1. Abr. 2022 (UTC)
:Well déi Bréck net Biwels mat der däitscher Säit verbënnt, mä den industrielle Site vun der SEO. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 10:22, 20. Abr. 2022 (UTC)
:Ok, a läit den industrielle Site vun der SEO lo net méi op der Sektioun Biwels. ? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:46, 20. Abr. 2022 (UTC)
::Da wier et besser "Sektioun Biwels" ze schreiwen. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 13:47, 20. Abr. 2022 (UTC)
Jo, dat wier besser. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:59, 20. Abr. 2022 (UTC)
==Geläschs==
Moie [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]],
Du schreifs am Kommentar bei der Säit BMAD: ''Ech hoffen, dës Säit gëtt net nees geläscht, well da missten e Koup Säiten iwwer aner Bands geläscht ginn.'' Ech verstinn déi Kommentar net a froen dofir no. Op wat bezitts de dech do? Misst, denger Meenung no eng Säit restauréiert ginn? Ass eng Säit ouni Läschdiskussioun geläscht ginn déi dénger Meenung no net hätt däerfe geläscht ginn? --[[Spezial:Kontributiounen/109.129.42.253|109.129.42.253]] 18:57, 23. Nov. 2023 (UTC)
:Moie 109.129.42.253, déi Säit BMAD hat ech virun e puer Méint schonns eng Kéier ugeluecht an déi gouf geläscht. Dat war gemengt. [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 07:06, 24. Nov. 2023 (UTC)
::Moien, du sees: ''Vläicht kann een déi Schabloun {{Discogs}} uleeën, cf. Arthur Possing op der däitscher Wiki, ech bräicht dofir ze laang''.
:::Ech huelen un datt iergend en aneren dofir och ''ze laang bräicht''. Dofir gouf en Trick erfonnt: Et geet duer wann een d'Discogs-Identitéit an de Wikidata asetzt an op dëser Wiki d'Schabloun <nowiki>{{Autoritéitskontroll}}</nowiki> asetzt, z.B. sou wéi am Artikel [[Gilles Grethen]]. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:19, 21. Jul. 2026 (UTC)
rzm07mx1kn8jqtkhz82tth6s9k7t663
Kanton Esch-Uelzecht
0
6148
2686948
2637731
2026-07-20T17:12:10Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686948
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Esch-Uelzecht''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Südweste vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]].
E grenzt am Norden un d'Kantone [[Kanton Capellen|Capellen]] a [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]], am Osten un de [[Kanton Réimech]], am Süden un déi [[Frankräich|franséisch]] [[Lëscht vun de franséische Regiounen|Regioun]] [[Loutrengen]] an am Westen un déi [[belsch]] [[Provënz Lëtzebuerg]].
Déi 14 Gemengen aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Esch-Uelzecht'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/|Titel=Population par canton et commune; Densité de la population par canton et commune|Gekuckt=11.05.2023|Datum=01.01.2023|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0201
|{{Beetebuerg}}
| align="right" |21,49
|-
|LU0202
|{{Déifferdeng}}
| align="right" |22,18
|-
|LU0203
|{{Diddeleng}}
| align="right" |21,38
|-
|LU0204
|{{Esch-Uelzecht}}
| align="right" |14,35
|-
|LU0205
|{{Fréiseng}}
| align="right" |18,43
|-
|LU0206
|{{Keel}}
| align="right" |14,86
|-
|LU0207
|{{Leideleng}}
| align="right" |13,57
|-
|LU0208
|{{Monnerech}}
| align="right" |21,40
|-
|LU0209
|{{Péiteng}}
| align="right" |11,93
|-
|LU0210
|{{Reckeng op der Mess}}
| align="right" |20,42
|-
|LU0211
|{{Réiser}}
| align="right" |23,80
|-
|LU0212
|{{Rëmeleng}}
| align="right" |6,83
|-
|LU0213
|{{Suessem}}
| align="right" |24,42
|-
|LU0214
|{{Schëffleng}}
| align="right" |7,71
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''242,77'''
|}
== Historique ==
De Kanton Esch-Uelzecht war net bei deenen éischte mat dobäi wéi e Beschloss vum 14. Fruktidor Joer III (31. August 1795) d'Kantonen zu Lëtzebuerg agefouert huet. Als [[Chef-lieu|Kantonalhaaptuert]] wier [[Esch-Uelzecht]] deemools wuel nach ze kleng gewiescht par Rapport zu aneren Uertschaften, wat sech awer mat der Zäit ännere sollt.
Sou sollt dann de 14. Juli 1830 e véiert Justizarrondissement Esch-Uelzecht entstoen, mä d'[[Belsch Revolutioun]] huet eng Ëmsetzung vun deem Projet illusoresch gi gelooss.
Doduerch huet sech nach weider gedëllegt misse ginn, bis datt eng Veruerdnung vum 12. Oktober 1841<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 12. Oktober 1841, N° 19, iwwer d'Fixatioun vun der Circonscriptioun vun de Friddensgeriichter an dem Ressort vun de Bezierksgeriichter'', publizéiert am [https://web.archive.org/web/20160305202609/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1841/0053/a053.pdf Memorial Nr 53 vun 1841, S. 461]</ref> tatsächlech e Kanton Esch-Uelzecht an d'Liewe geruff huet, dee sech aus dem fréiere Kanton [[Beetebuerg]] an Deeler vum fréiere Kanton [[Messancy]] zesummegesat huet. Doduerch gouf Esch-Uelzecht Kantonalhaaptuert an d'[[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]] koum och vu Beetebuerg eriwwer.
Et bleift nach z'ernimmen datt 1817 mat der Schafung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger ArméiMiliz (1817-1841)|Milizkantonen]] och Esch-Uelzecht sou e Milizkanton ginn ass<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Februar 1817, Nr. 57, iwwer d'Andeelung vum Groussherzogtum Lëtzebuerg a Milizkantonen'', publizéiert am [[:Fichier:Milizkantonen - Beschloss18170225.jpg|Memorial N° 12 vum 14. Mäerz 1817, S. 145]]</ref>, deen awer a senge Funktiounen a Grenze ganz eegestänneg war an eréischt zanter 1846<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1846/0048/a048.pdfpage=3 Memorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref> mam Justizkanton iwwerenee gestëmmt huet (virdru war d'Gemeng Dippech mat beim Milizkanton Esch, d'Gemenge Fréiseng, Réiser a Péiteng dogéint net).
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Esch-Uelzecht| ]]
pmej5elyyldvae3q4jhumwt2wbequ8q
Kanton Capellen
0
6290
2686951
2637698
2026-07-20T17:16:19Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686951
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Capellen''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Südweste vum Land. Haaptuert vum Kanton ass d'Uertschaft [[Capellen]], déi eenzeg Uertschaft am Land déi Kantonalhaaptuert ass, ouni de Sëtz vun enger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] ze sinn.
De Kanton grenzt am Norden un d'Kantone [[Kanton Réiden|Réiden]] a [[Kanton Miersch|Miersch]], am Osten un de [[Kanton Lëtzebuerg]], am Süden un de [[Kanton Esch-Uelzecht]] an am Westen un déi belsch [[Provënz Lëtzebuerg]].
Déi 9 Gemengen am Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Capellen'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/|Titel=Population par canton et commune; Densité de la population par canton et commune|Gekuckt=11.05.2023|Datum=01.01.2023|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0101
|{{Dippech}}
| align="right" |17,42
|-
|LU0102
|{{Garnech}}
| align="right" |20,95
|-
|LU0103
|{{Habscht}}
| align="right" |32,51
|-
|LU0104
|{{Käerjeng}}
| align="right" |33,67
|-
|LU0105
|{{Kielen}}
| align="right" |28,18
|-
|LU0106
|{{Käerch}}
| align="right" |18,88
|-
|LU0107
|{{Koplescht}}
| align="right" |7,90
|-
|LU0108
|{{Mamer}}
| align="right" |27,54
|-
|LU0110
|{{Stengefort}}
| align="right" |12,16
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''199,21'''
|}
==Demographie==
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Literatur ==
*Organisatiouns-Comité vun der Kantonalfeier op der Cap, den 11. Juni 1939, ''Der Kanton Capellen - Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs 1839-1939'' ; Lëtzebuerg (Dréckerei St. Paulus), 1939; 344 Säiten.
* (28 verschidden Auteuren) ''Kanton Capellen'' ; Sonnernummer vun ''[[nos cahiers]]'', 24. Joer - 2003, Nr. 3/4; 447 Säiten (ill.), = 27 Bäiträg.
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Capellen}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Capellen| ]]
410uaryq3fxz8kdxo3841axhng5dqj6
Kanton Clierf
0
6292
2686952
2684568
2026-07-20T17:16:51Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686952
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Clierf''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. Et ass [[fläch]]eméisseg de gréisste Kanton a läit am Norde vum Land.
E grenzt am Norden a Westen un d'[[Belsch]], am Osten un [[Däitschland]] an am Süden un d'Kantone [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] a [[Kanton Veianen|Veianen]].
Déi 5 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Clierf'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0501
|{{Clierf}}
| align="right" |85,05
|-
|LU0502
|{{Wëntger}}
| align="right" |113,36
|-
|LU0503
|{{Parc Housen}}
| align="right" |70,65
|-
|LU0504
|{{Ëlwen}}
| align="right" |37,86
|-
|LU0505
|{{Wäiswampech}}
| align="right" |35,25
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''342,17'''
|}
==Demographie==
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canton of Clervaux|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.sicler.lu/ SICLER - Syndicat Intercommunal pour la Promotion du Canton de Clervaux]
* [http://www.dck.lu/ Websäit vun "De Cliärrwer Kanton, Veräin fir d'kulturellt Liäwwen a.s.b.l."]
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Clierf| ]]
50m636c6tbgcimkm84qt0hqpnhiv6u1
2686953
2686952
2026-07-20T17:17:18Z
GilPe
14980
2686953
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Clierf''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. Et ass [[fläch]]eméisseg de gréisste Kanton a läit am Norde vum Land.
E grenzt am Norden a Westen un d'[[Belsch]], am Osten un [[Däitschland]] an am Süden un d'Kantone [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] a [[Kanton Veianen|Veianen]].
Déi 5 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Clierf'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0501
|{{Clierf}}
| align="right" |85,05
|-
|LU0502
|{{Wëntger}}
| align="right" |113,36
|-
|LU0503
|{{Parc Housen}}
| align="right" |70,65
|-
|LU0504
|{{Ëlwen}}
| align="right" |37,86
|-
|LU0505
|{{Wäiswampech}}
| align="right" |35,25
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''342,17'''
|}
==Demographie==
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.sicler.lu/ SICLER - Syndicat Intercommunal pour la Promotion du Canton de Clervaux]
* [http://www.dck.lu/ Websäit vun "De Cliärrwer Kanton, Veräin fir d'kulturellt Liäwwen a.s.b.l."]
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Clierf}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Clierf}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Clierf| ]]
50806to7ua0xztsizzh2v8g4hedl0ky
Kanton Dikrech
0
6294
2686947
2684170
2026-07-20T17:08:44Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686947
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Dikrech '''ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Norde vum Land.
E grenzt am Norden un d'Kantone [[Kanton Clierf|Clierf]] a [[Kanton Veianen|Veianen]], am Osten un [[Däitschland]] an un de [[Kanton Iechternach]], am Süden un de [[Kanton Miersch]] an am Westen un d'Kantone [[Kanton Réiden|Réiden]] a [[Kanton Wolz|Wolz]].
Déi 10 Gemengen aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Dikrech'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/|Titel=Population par canton et commune; Densité de la population par canton et commune|Gekuckt=11.05.2023|Datum=01.01.2023|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0601
|{{Bettenduerf}}
|align=right|36,86
|-
|LU0602
|{{Buerschent}}
|align=right|12,42
|-
|LU0603
|{{Dikrech}}
|align=right|17,97
|-
|LU0604
|{{Ierpeldeng}}
|align=right|11,10
|-
|LU0605
|{{Ettelbréck}}
|align=right|22,76
|-
|LU0606
|{{Feelen}}
|align=right|15,18
|-
|LU0607
|{{Mäerzeg}}
|align=right|14,84
|-
|LU0608
|{{Reisduerf}}
|align=right|10,41
|-
|LU0609
|{{Schieren}}
|align=right|39,73
|-
|LU0610
|{{Ärenzdall}}
|align=right|23,24
|-
|
|Fläch vum Kanton
|align=right|'''204,51'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
* [[Baastenduerf]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Dikrech}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Dikrech| ]]
r3hjbkjkx9ani8ga3nt1n4u1tqvbpyg
Kanton Iechternach
0
6295
2686950
2670172
2026-07-20T17:15:05Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686950
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Iechternach''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Oste vu Lëtzebuerg.
E grenzt am Norden an Osten un [[Däitschland]], am Süden un de [[Kanton Gréiwemaacher]] an am Westen un d'Kantone [[Kanton Miersch|Miersch]] an [[Kanton Dikrech|Dikrech]].
Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Iechternach'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU1001
|{{Beefort}}
| align="right" |13,74
|-
|LU1002
|{{Bech}}
| align="right" |23,31
|-
|LU1003
|{{Bäerdref}}
| align="right" |21,93
|-
|LU1004
|{{Konsdref}}
| align="right" |25,72
|-
|LU1005
|{{Iechternach}}
| align="right" |20,49
|-
|LU1006
|{{Rouspert-Mompech}}
| align="right" |57,07
|-
|LU1008
|{{Waldbëlleg}}
| align="right" |23,28
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''185,54'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Literatur ==
* Mayer, Christina: ''Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach'', Band 1, Ministère de la Culture, [[Service des sites et monuments nationaux]], 2010, ISBN 978-2-495-15120-7
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Iechternach}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Iechternach| ]]
j01rm1osk6na6nrbhhibed0cudcls6a
Kanton Gréiwemaacher
0
6304
2686949
2637701
2026-07-20T17:13:47Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686949
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Gréiwemaacher''' ass ee vun zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]] a läit am Oste vu Lëtzebuerg.
E grenzt am Norden un de [[Kanton Iechternach]], am Süden un de [[Kanton Réimech]], am Westen un den [[Distrikt Lëtzebuerg]] an am Osten un [[Däitschland]].
Déi aacht Gemengen aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Gréiwemaacher'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU1101
|{{Betzder}}
| align="right" |26,08
|-
|LU1102
|{{Biwer}}
| align="right" |23,08
|-
|LU1103
|{{Fluessweiler}}
| align="right" |30,17
|-
|LU1104
|{{Gréiwemaacher}}
| align="right" |16,48
|-
|LU1105
|{{Jonglënster}}
| align="right" |55,38
|-
|LU1106
|{{Manternach}}
| align="right" |27,68
|-
|LU1107
|{{Mäertert}}
| align="right" |15,25
|-
|LU1108
|{{Wuermer}}
| align="right" |17,25
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''211,37'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}}{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Gréiwemaacher| ]]
pic4jzlu1gh2hsfeqibkdgcqaicgyr8
Kanton Lëtzebuerg
0
6335
2686954
2637710
2026-07-20T17:19:38Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686954
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Lëtzebuerg''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Süde vu Lëtzebuerg.
E grenzt am Norden un d'Kantone [[Kanton Miersch|Miersch]] a [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], am Osten un de [[Kanton Réimech]], am Süden un de [[Kanton Esch-Uelzecht]] an am Westen un de [[Kanton Capellen]].
De [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] huet déi zwéi fréier [[franséisch Kantonen]] a senger territorialer Andeelung bäibehalen, an zwar de Kanton Lëtzebuerg-Stad an de Kanton Lëtzebuerg-Land<ref>Registre national des localités et des rues</ref>.
Déi 11 Gemengen aus dem Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Lëtzebuerg'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0301
|{{Bartreng}}
| align="right" |17,39
|-
|LU0302
|{{Conter}}
| align="right" |20,55
|-
|LU0303
|{{Hesper}}
| align="right" |27,22
|-
|LU0304
|{{Lëtzebuerg}}
| align="right" |51,46
|-
|LU0305
|{{Nidderaanwen}}
| align="right" |41,36
|-
|LU0306
|{{Sandweiler}}
| align="right" |7,73
|-
|LU0307
|{{Schëtter}}
| align="right" |16,10
|-
|LU0308
|{{Steesel}}
| align="right" |21,81
|-
|LU0309
|{{Stroossen}}
| align="right" |10,71
|-
|LU0310
|{{Walfer}}
| align="right" |7,06
|-
|LU0311
|{{Weiler zum Tuer}}
| align="right" |17,07
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''238,46'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Lëtzebuerg| ]]
ta1n8obha8z1n2lw6a1an9x3oy6aeuk
Kanton Miersch
0
6336
2686955
2637712
2026-07-20T17:20:26Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Miersch''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Zentrum vum Land.
E grenzt am Norden un de Kanton [[Kanton Dikrech|Dikrech]], am Osten un d'Kantonen [[Kanton Iechternach|Iechternach]] a [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]], am Süden un d'Kantone [[Kanton Capellen|Capellen]] a [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] an am Westen un de [[Kanton Réiden]].
Déi 10 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Miersch'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0401
|{{Colmer-Bierg}}
| align="right" |12,31
|-
|LU0402
|{{Biissen}}
| align="right" |20,75
|-
|LU0403
|{{Helperknapp}}
| align="right" |37,61
|-
|LU0404
|{{Fëschbech}}
| align="right" |19,61
|-
|LU0405
|{{Hiefenech}}
| align="right" |13,34
|-
|LU0406
|{{Fiels}}
| align="right" |15,40
|-
|LU0407
|{{Lëntgen}}
| align="right" |15,25
|-
|LU0408
|{{Luerenzweiler}}
| align="right" |17,45
|-
|LU0409
|{{Miersch}}
| align="right" |49,74
|-
|LU0410
|{{Noumer}}
| align="right" |22,44
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''223,90'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canton of Mersch|{{PAGENAME}}}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Miersch}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Miersch| ]]
1boyom7dlmdvli4xyz7ok2dqoewzvt5
Kanton Réiden
0
6337
2686956
2637713
2026-07-20T17:21:35Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686956
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Réiden''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Weste vum Land.
E grenzt am Norden un de [[Kanton Wolz]], am Osten un d'Kantonen [[Kanton Dikrech|Dikrech]] a [[Kanton Miersch|Miersch]], am Süden un de [[Kanton Capellen]] an am Westen un d'[[Belsch]].
Déi 9 Gemengen am Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Réiden'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0701
|{{Biekerech}}
| align="right" |28,41
|-
|LU0702
|{{Préizerdaul}}
| align="right" |15,60
|-
|LU0703
|{{Ell}}
| align="right" |21,55
|-
|LU0704
|{{Rammerech}}
| align="right" |79,09
|-
|LU0705
|{{Groussbus-Wal}}
| align="right" |39,85
|-
|LU0706
|{{Réiden op der Atert}}
| align="right" |31,95
|-
|LU0707
|{{Sëll}}
| align="right" |14,86
|-
|LU0708
|{{Useldeng}}
| align="right" |23,92
|-
|LU0709
|{{Viichten}}
| align="right" |12,26
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''267,49'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Literatur ==
* "Kanton Réiden". [[nos cahiers]] 2011 3/4. Numéro spécial, 320 S. Dréckerei Saint-Paul.
* Nehrenhausen, Jeannot, Syndicat intercommunal "De Réidener Kanton", 1991. 150 Joer Kanton Réiden : 1841-1991.
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réiden}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Réiden| ]]
kgwd1ffqdxywp8c2h7m74l14y6akzca
Kanton Réimech
0
6338
2686957
2637714
2026-07-20T17:22:49Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686957
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Réimech''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Oste vu Lëtzebuerg.
E grenzt am Norden un de [[Kanton Gréiwemaacher]], am Süden u [[Loutrengen]], am Osten un [[Däitschland]] an am Westen un d'Kantonen [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]].
Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Réimech'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU1201
|{{Bous-Waldbriedemes}}
| align="right" |28,00
|-
|LU1202
|{{Duelem}}
| align="right" |18,98
|-
|LU1203
|{{Lenneng}}
| align="right" |20,35
|-
|LU1204
|{{Munneref}}
| align="right" |13,66
|-
|LU1205
|{{Réimech}}
| align="right" |5,29
|-
|LU1206
|{{Schengen}}
| align="right" |31,42
|-
|LU1207
|{{Stadbriedemes}}
| align="right" |10,17
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''127,87'''
|}
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réimech}}
{{Navigatioun Nationalstroossen am Kanton Réimech}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Réimech| ]]
gtevpavns9u2ucpc8dwsuv5aaz1pcy1
Kanton Veianen
0
6339
2686958
2684172
2026-07-20T17:23:50Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686958
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Veianen''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. Et ass [[fläch]]eméisseg de klengste Kanton a am Nordoste vum Land.
E grenzt am Norden un de [[Kanton Clierf]], am Osten un [[Däitschland]] an am Westen a Süden un de [[Kanton Dikrech]].
Déi dräi [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Veianen'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0901
|{{Tandel}}
| align="right" |41,72
|-
|LU0902
|{{Pëtschent}}
| align="right" |27,13
|-
|LU0903
|{{Veianen}}
| align="right" |9,67
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''78,52'''
|}
== Historique ==
De Kanton Veianen gouf duerch Gesetz vum 4. Abrëll 1851<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1851/04/04/n1/jo|Titel=Loi du 4 avril 1851, N° 310, portant établissement d'un canton de justice de paix à Vianden|Gekuckt=24.08.2020|Datum=11.04.1851|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> als zwielefte Kanton vu Lëtzebuerg an d'Liewe geruff.
De Kanton huet sech aus der Stad Veianen, an aus der [[Furen|Gemeng Furen]], déi allebéid virdrun zum [[Kanton Dikrech]] gehéiert hunn, an aus der [[Gemeng Pëtschent]] déi zum [[Kanton Clierf]] gehéiert huet, zesummegesat.
Gläichzäiteg krut Veianen e [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]] a gouf Kantonalhaaptuert.
Bei der Fusioun vun de Gemenge [[Baastenduerf]], aus dem [[Kanton Dikrech]], a [[Furen]], aus dem Kanton Veianen, zu der neier [[Gemeng Tandel]], huet d'Fläch vum Kanton sech den [[1. Januar]] [[2006]] ëm ronn 24 {{km2}} vergréissert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/12/21/n11/jo|Titel=Loi du 21 décembre 2004 portant fusion des communes de Bastendorf et de Fouhren|Gekuckt=19.07.2020|Datum=31.12.2004|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
==Demographie==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canton of Vianden|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.luxroots.com/docs/luxrootsVianden2020F.pdf La vie mouvementée du canton de Vianden] op luxroots.com, gekuckt de 24. August 2020
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Veianen}}{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Veianen| ]]
ollsrtmrhbqwgliojjgwawqno8s0kiq
Kanton Wolz
0
6340
2686959
2684173
2026-07-20T17:24:59Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686959
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Kanton Wolz zu Lëtzebuerg|aner Bedeitungen|Wolz (Homonymie)}}
{{Infobox Kanton Lëtzebuerg}}
De '''Kanton Wolz''' ass ee vun den zwielef [[Lëtzebuerger Kantonen]]. E läit am Nordweste vum Land.
E grenzt am Norden un de [[Kanton Clierf]], am Südosten un de [[Kanton Dikrech]], am Süden un de [[Kanton Réiden]] an am Westen d'[[Belsch]].
Déi 7 [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] am Kanton sinn:
{| class="wikitable"
|+'''Kanton Wolz'''
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
!Gemeng
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|LU0801
|{{Bauschelt}}
| align="right" |32,13
|-
|LU0802
|{{Esch-Sauer}}
| align="right" |51,26
|-
|LU0804
|{{Géisdref}}
| align="right" |29,41
|-
|LU0805
|{{Kiischpelt}}
| align="right" |33,58
|-
|LU0806
|{{Stauséigemeng}}
| align="right" |48,50
|-
|LU0807
|{{Wolz}}
| align="right" |39,25
|-
|LU0808
|{{Wanseler}}
| align="right" |30,42
|-
|
|Fläch vum Kanton
| align="right" |'''264,55'''
|}
== Demographie ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Kantonen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canton of Woltz|{{PAGENAME}}}}
{{Navigatioun Lëtzebuerger Kantonen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kanton Wolz| ]]
m82j11327nngda7pj1y6750399xotj4
Michel Theato
0
6425
2686986
2525085
2026-07-20T21:14:25Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat
2686986
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie (Sportler)}}
[[Fichier:Marathon 1900.jpg|350px|thumb|De Michel Theato kuerz nom Start vum Marathon als zweetleschten an der Rei.]]
De '''Michel Johann Theato''', wéi et op sengem Gebuertsschäi steet, gebuer den [[22. Mäerz]] [[1878]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] op der Nummer 8 vun der [[Rue Louvigny|Louvignysgaass]]<ref>Luxembourg, Registres d'état civil, 1796-1941, database with images, ''FamilySearch'' (<nowiki>https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:7FV4-P4MM</nowiki> : 18 February 2021), Michel Johann Theato, 22 Mar 1878; citing Birth, Luxemburg, Archives nationales de Luxembourg (National Archives), Luxembourg; FHL microfilm .</ref>, a gestuerwen den [[2. Abrëll]] [[1923]] am [[14. Arrondissement vu Paräis|14. Arrondissement]] zu [[Paräis]]<ref>Acte de décès: Acte 1848, Décès 1923 Paris XIVème, Archives de Paris cote 14D 335 du 27 mars 1923 (acte n° 1684) au 10 avril 1923 (acte n° 1983) vue 17 (cf. https://www.wikitree.com/wiki/Theato-7)</ref> war e [[Frankräich|franséisch]]-[[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Liichtathleetik|Liichtathleet]].
Bei den [[Olympesch Summerspiller 1900|Olympesche Spiller 1900]] zu Paräis huet hien de ''Marathon des fortifs'' gewonnen. Hien huet déi Zäit a Frankräich gewunnt a sech a sengem Veräin vu [[Saint-Mandé]] ageschriwwen. Dowéinst ass hien an den Dokumenter vum [[Olympesche Comité]] als Fransous betruecht ginn.
Den Theato huet zu Paräis als Coursier fir eng Bäckerei geschafft. En huet de Marathon mat engem Chrono vun 2:59:45 h gewonnen, op engem ganz waarmen Dag. Seng Victoire gouf kontestéiert: Verschidde Leefer hu behaapt, den Theato hätt gefuddelt an onerlaabt Ofkierzunge geholl<ref>[https://www.wort.lu/sport/marathon-held-michel-theato-soll-mit-der-metro-gefahren-sein/14634528.html wort.lu: Marathon-Held Michel Theato soll mit der Metro gefahren sein]</ref>, woubäi en op seng gutt berufflech Kenntnesser vun de Paräisser Stroossen hätt kënnen zeréckgräifen.
Dräi Joer duerno ass dem Theato seng Sportlerkarriär op en Enn gaangen, nodeem e gefall war, an en um Knéi huet missen operéiert ginn.
An de Palmarèse gouf den Theato laang als Fransous gefouert. Eréischt um Enn vum [[20. Joerhonnert]] koum eraus, datt hie Lëtzebuerger war, an domat deen éischte Lëtzebuerger Olympiagewënner. Dacks gëllt nach ëmmer de [[Josy Barthel]] als bis ewell eenzege Goldmedaile-Gewënner aus dem Grand-Duché.
De 16. Mee 2017 huet de Stater Gemengerot decidéiert, eng nei Strooss um [[Belair]] no him ze nennen<ref>[https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/main.php?be_kurz=4c552036342e322e32&ve_vnum=67#4c552036342e322e32x1005 op archives-vdl.findbuch.net]</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Josy Barthel]]
{{Kuckt och Portal Sport}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Michel Théato|Michel Theato}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theato Michel}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Marathonleefer]]
[[Kategorie:Gebuer 1878]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
3vqrcgzbsuif6cfhgupx4fsf2qa6kgb
Mars (Planéit)
0
6755
2687139
2654912
2026-07-22T13:56:47Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687139
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="margin-left: 1em; float:right; width: 25em;"
|+ style="font-size:larger;" | '''Mars'''
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background: #000000;"| [[Fichier:Mars Valles Marineris.jpeg|300px|center|De Planéit Mars (Bild zesummegesat aus 102 Eenzelfotoen)]]
|-
! colspan="2" style="background: #ffc0c0; text-align:center;" | Eegenschafte vum [[Orbit]] ([[Epoch (Astronomie)|Epoch]] [[J2000.0]])
|-
| Grouss Hallefachs
| 1.524
|-
|'''[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Exzentrizitéit]]'''
| 0,0935
|-
|'''[[Perihel]]'''
| 1,381
|-
|'''[[Aphel]]'''
| 1,666
|-
|'''[[Inklinatioun (Astronomie)|Bunnschréi]]'''
| 1,850 Grad
|-
|'''[[Ëmlafzäit|Ëmlafdauer]]'''
| 686,980 [[Dag|d]]
|-
|'''Oppositiounsintervall'''
| 779,94 d
|-
|'''Ëmlafvitess'''
| 24,13 km/s
|-
|'''Klengsten Ofstand zur Äerd'''
| 0,372 AE
|-
|'''Gréissten Ofstand zur Äerd'''
| 2,683 AE
|-
|'''Equatorduerchmiesser'''
| 6.792,4 km
|-
|
|-
|'''Polduerchmiesser'''
| 6.752,4 km
|-
|'''Mass'''
| 6,419 • 10<sup>23</sup>
|-
|'''Dicht'''
| 3,933 g/cm3
|-
|'''Fluchtvitess'''
| 5,03 km/s
|-
|'''Rotatiounsperiod'''
| 24 h 37 min 22 s
|-
|'''Achseschréi'''
| 25,19°
|-
|'''[[Albedo]]'''
| 0,15
|-
|'''Maximal Visuell Hellegkeet'''
| −2,91 mag
|-
|'''Drock'''
| 6 • 10<sup>−3</sup>
|-
|'''Temperatur'''
| 140 [[Kelvin|K]] (–133 [[Grad Celsius|°C]])<br>218 K (−55 °C)<br>300 K (+27 °C)
|-
| [[Kuelendioxid]] || 95,32 %
|-
| [[Stéckstoff]] || 2,7 %
|-
| [[Argon]] || 1,6 %
|-
| [[Sauerstoff]] || 0,13 %
|-
| [[Kuelestoffmonoxid]] || 0,08 %
|-
| [[Waasser]] || 0,02 %
|-
|}
[[Fichier:Phobos deimos diff.jpg|thumb|200px|Phobos an Deimos]]
De '''Mars''' ([[Astronomesch Symboler|planetarescht Symbol]]: [[Fichier:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]) ass, vun der [[Sonn]] aus gesinn, de véierte Planéit an eisem [[Sonnesystem]]. Hien zielt zu den [[Äerdänleche Planéit|Planéiten déi der Äerd gläichen]]. Wéinst senger orange- bis bluttrouder Faarf gouf hien nom réimesche Krichsgott [[Mars (Mythologie)|Mars]] genannt a gëtt och de ''Roude Planéit'' genannt. D'Fierwung selwer verdankt de Planéit dem [[Eisenoxid]]-Stëpps, de sech op der [[Fläch]] an an der [[Atmosphär]] verdeelt huet. Sou ass de Mars e „raschtege“ Planéit.
Säin Duerchmiesser ass mat knapps 6800 Kilometer ongeféier hallef sou grouss wéi den Äerdduerchmiesser, säi Volumen ass gutt e Siwentel vun der Äerd. Domat ass de Mars nom [[Merkur (Planéit)|Merkur]] den zweetklengste Planéit am [[Sonnesystem]]. Mat enger duerchschnëttlecher Distanz vun 228 Millioune Kilometer ass hie ronn 1,5-mol sou wäit vun der Sonn ewech wéi eis Äerd.
Déi zwou [[Polkap]]en an en ettlech donkel Fläche si mat groussen Teleskope gutt ze gesinn. Fotoe vun de [[Raumsond]]e weisen eng deelweis mat [[Marskrater|Kratere]] bedeckt Uewerfläch a staark Spuere vu fréierer [[Tektonik]] (déif Canyonen a fënnef iwwer 20 km héich [[Vulkan]]er). Marsroboteren hunn an der Tëschenzäit schonn en ettlech Gebidder geologesch ënnersicht.
D'Zeeche vum Mars soll e Schëld mat engem Speer deen dohanner steet duerstellen a steet fir de réimesche Krichsgott; an der [[Biologie]] symboliséiert et dat [[männlecht Geschlecht]]: ♂.
De Mars huet zwéi kleng, onreegelméisseg geformt [[Mound]]en, déi [[1877]] entdeckt goufen: [[Phobos (Mound)|Phobos]] an [[Deimos (Mound)|Deimos]] (griichesch fir ''Fuercht'' a ''Schreck'').
== Ëmlaf a Rotatioun ==
=== Ëmlafbunn ===
De Mars beweegt sech op enger Distanz vun 206,62 bis 249,23 Millioune Kilometer (1,38 [[Astronomesch Eenheet|AE]] bis 1,67 AE) a knapps 687 Deeg (ongeféier 1,9 [[Joer]]) op enger [[Ellips|elliptescher]] [[Ëmlafbunn]] ëm d'[[Sonn]]. D'Bunn ass 1,85° géint d'[[Ekliptik]] gebéit.
Seng [[Vitess|Bunnvitess]] schwankt mam Sonnenofstand tëscht 26,50 km/s an 21,97 km/s an ass an der Moyenne 24,13 km/s. D'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,0935. No der Ëmlafbunn vum [[Merkur (Planéit)|Merkurs]] ass dat déi zweetgréisst Ofwäichung vun der Kreesform ënner alle [[Planéitebunn]]en am Sonnesystem.
An der Vergaangenheet hat de Mars eng manner exzentresch Ëmlafbunn. Virun 1,35 Millioune Joer war d'Exzentrizitéit nëmme ronn 0,002, manner wéi déi vun der Äerd haut. D'Period vun der Marsexzentrizitéit ass ronn 96.000 Joer, déi vun der Äerd ongeféier 100.000 Joer. De Mars huet awer nach e méi laangen Exzentrizitéitszyklus mat enger Period vun 2,2 Millioune Joer, deen dee mat der Period vu 96.000 Joer iwwerlagert. An de leschten 35.000 Joer gouf d'Ëmlafbunn duerch déi [[Gravitatioun|gravitativ]] Kräfte vun anere Planéiten e bëssi méi exzentresch. De minimalen Ofstand tëscht Äerd a Mars wäert an de nächste 25.000 Joer nach e bëssi manner ginn.
Et gëtt véier bekannt Asteroiden, déi sech mam Mars déi gläich Ëmlafbunn deelen ([[Mars-Trojaner]]). Si sinn op de [[Lagrange-Punkt|Lagrangepunkten]] L<sub>4</sub> an L<sub>5</sub>, dat heescht, si beweege sech ëm 60° virum Planéit oder kommen ëm 60° hannendrun.
=== Rotatioun ===
De Mars rotéiert a ronn 24 Stonnen an 37 Minutten eemol ëm déi eegen Achs. A Bezuch op säi Laf ëm d'Sonn ergëtt sech doraus e Marsdag vu knapps 24 Stonnen a 40 Minutten, deen och [[Sol (Marsdag)|Sol]] genannt gëtt. Well den Equatorplang vum Planéit ëm 25° 12′ géint de Bunneplang gebéit ass, gëtt et, wéi op der Äerd, [[Joreszäit]]e. Si daueren awer bal duebel sou laang wéi déi ierdesch Joreszäiten, well hinnen d'Marsjoer mat 687 Deeg zugronn läit. Si sinn och ënnerschiddlech laang, well d'Marsbunn méi elliptesch ëm d'Sonn leeft wéi déi vun der Äerd (kuckt [[Mars (Planéit)#Joreszäiten|Joreszäiten]]).
D'Rotatiounsachs féiert zudeem eng [[Prezessioun]]sbeweegung mat enger Period vun 170.000 Joer aus. Aus dësem Wäert, dee mat Hëllef vun der [[Mars Pathfinder|Pathfinder]]-Missioun festgestallt gouf, kënnen d'Wëssenschaftler op d'Massekonzentratioun am Kär vum Planéit schéissen. De marsianesche [[Polarstär]] vum Norden ass den [[Deneb (Stär)|Deneb]].
== Physikalesch Eegenschaften ==
[[Fichier:Mars atmosphere.jpg|thumb|Iwwer dem Marshorizont ass d'Atmosphär als niwwelege Schleier ze erkennen. Lénks ass deen engem Smiley ähnelnde Krater [[Galle (Marskrater)|Galle]] ze gesinn. Foto Viking, 1976]]
Den Equatorduerchmiesser vum Mars ass mat 6792 km ongeféier duebel sou grouss wéi dee vum [[Äerdmound]]. Seng Uewerfläch ass ongeféier e Véirel vun der Äerduewerfläch a seng Mass een Zéngtel vun der Äerdmass. D'Uewerfläch vum Mars ass mat 144 Mio. km<sup>2</sup> ongeféier gläich mat der ganzer Uewerfläch vun alle [[Kontinent]]e vun der Äerd (149 Mio. km<sup>2</sup>).
D'[[Gravitatiounsacceleratioun]] op der Uewerfläch ass 3,69 m/s², dat sinn ongeféier 38 % vun der ierdescher. Mat enger Dicht vun 3,9 g/cm³ weist de Mars de klengste Wäert vun den terrestresche Planéiten op. Doduerch ass d'[[Gravitatioun|Schwéierkraaft]] op him souguer nach méi kleng wéi op dem klengeren, awer dichteren Merkur.
De Mars huet eng ganz dënn Atmosphär. Dofir ass den Atmosphärendrock ganz niddreg, a Waasser kann net a flësseger Form op der Marsuewerfläch existéieren, ausgeholl kuerzzäiteg an den déifgeleeëne Gebidder.
=== Atmosphär a Klima ===
Well déi dënn Marsatmosphär nëmme wéineg Sonnewäermt späichere kann, sinn d'Temperaturënnerschidder op der Uewerfläch ganz grouss. D'[[Temperatur]]en erreechen an der [[Equator]]<nowiki />géigend ronn 20 °C am Dag a fale bis op −85 °C an der Nuecht. D'Temperatur an der Moyenne um Planéit läit bei −55 °C.
==== Atmosphär ====
===== Zesummesetzung =====
D'Marsatmosphär besteet zu 95,3 % aus Kuelendioxid. Dozou kommen nach 2,7 % [[Stéckstoff]], 1,6 % [[Argon]], kleng Deeler u [[Sauerstoff]] (1300 [[Parts per million|ppm]]) a [[Kuelemonoxid]] (800 ppm) souwéi Spuere vu [[Waasserdamp]] (210 ppm) an aner Verbindungen oder Elementer.
D'Atmosphär ass zimmlech stëbseg. Si huet Deelercher vun 1,5 [[µm]] am Duerchmiesser, déi den Himmel iwwer dem Mars an e bleecht giel- bis orange-bronge Faarftoun erschénge loossen.
Den atmosphäreschen [[Drock (Physik)|Drock]] ass op der Uewerfläch vum Mars am Schnëtt nëmme 6,36 [[hPa]] (Hektopascal). Am Verglach zu duerchschnëttlech 1013 hPa op der Äerd sinn dëst nëmmen 0,63 % an entsprécht dem Loftdrock vun der [[Äerdatmosphär]] an enger Héicht vun 35 Kilometer. D'Atmosphär gouf warscheinlech am Laf vun der Zäit vum [[Sonnewand]] ofgedroen an an de Weltraum matgerass. Dëst gouf duerch déi kleng Schwéierkraaft vum Planéit a sengem schwaache [[Magnéitismus|Magnéitfeld]] begënschtegt, dat kee Schutz virun den héichenergeteschen Deelercher vun der Sonn bitt.
===== Methan =====
[[Fichier:Martian Methane Map.jpg|thumb|Illustratioun vun de Methankonzentratiounen an der Atmosphär vum Mars wärend dem nërdleche Summer – [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]]]]
Am Joer [[2003]] konnte mat äerdgestëtzten [[Teleskop]]en an [[2004]] duerch de Planetary Fourier Spectrometer (PFS) un der [[Raumsond]] ''[[Mars Express]]'' Spuere vu [[Methan]] (ongeféier 10 [[Parts per billion|ppb]]) a [[Formaldehyd]] (130 ppb) nogewise ginn. Methan verbleift ronn 340 Joer an der Atmosphär vum Mars, Formaldehyd nëmme 7,5 Stonnen. Methan gëtt duerch [[ultraviolett Stralung]] ofgebaut, well déi dënne Atmosphär vum Mars net virun dëser Stralung schützt. Dobäi oxidéiert Methan zu Waasser a Kuelendioxid.
Fir d'Unheefung vum Methan an der Atmosphär z'erklären, geet eng Produktioun vun 150 Tonne pro Joer duer. Bei der Ëmsetzung zu Formaldehyd missten awer 2,5 Milliounen Tonne aus „Methanquellen“ stamen. Als Quelle kommen aktive [[Vulkanismus]], [[Koméit]]enaschléi oder och methanproduzéierend [[Mikroorganismus|Mikroorganismen]] a Betruecht. Et kënnt awer och duerch eng geothermesch Reaktioun, d'[[Serpentiniséierung]] (dobäi bedeelegt Komponente si Waasser, Kuelendioxid an d'Mineral [[Olivingrupp|Olivin]], dat dacks um Mars virkënnt), entstoen. Formaldehyd kann duerch Héichtestralung aus Gasen an Äis entstoen. Et gëtt awer ugezweifelt, datt en abiotesche Prozess sou vill Methan bilde kann, well et dozou Regioune mat héijer geologescher Aktivitéit brauch.
De Methan ass net gläichméisseg verdeelt, mä huet e Muster mat eppes méi héije Konzentratiounen. Méiglecherweis gouf de Noschub vu Methan kuerzfristeg ënnerbrach, ier e sech gläichméisseg an der Atmosphär verdeele konnt.
[[2009]] gouf iwwer Methaneruptiounen um Mars informéiert.
De Goro Komatsu vun der Universitéit Gabriele d'Annunzio zu [[Pescara]] hat am September [[2010]] seng Entdeckung vu geologesche Strukture vu ronn 1 km Duerchmiesser op Satellittebiller vun der [[Chryse Planitia|Chryse-Déiffläch]] presentéiert, déi Methangas produzéierende [[Schlammvulkan]]e op der Äerd gläichen. Eng primär Quell fir d'Gas ass domat awer nach net fonnt.
==== Klima a Wieder ====
[[Fichier:Iceclouds on Mars.jpg|thumb|200px|Äiswolleken iwwer dem Mars, opgeholl vum [[Mars Pathfinder]]]]
[[Fichier:Staubsturm Mars.jpg|thumb|200px|Stëbstuerm an der Syria-Regioun, fotograféiert vum [[Mars Global Surveyor]] am Mee [[2003]]]]
Ofhängeg vun de Joreszäiten an der Intensitéit vun der Sonnenastralung fannen an der Atmosphär dynamesch Virgäng statt. Déi veräiste [[Polar Äiskap|Polkape]] [[Sublimatioun (Physik)|subliméieren]] am Summer deelweis, a [[Kondensatioun|kondenséierter]] Waasserdamp bilt ausgedeent [[Zirruswollek]]e. D'Polkape selwer bestinn aus Kuelendioxidäis a Waasseräis.
[[2008]] hu Wëssenschaftler vun der Universitéit Versailles Wolleken aus gefruerenem Kuelendioxid mat Hëllef vun der Raumsond Mars Express entdeckt. Si hate sech a bis zu 80 Kilometer Héicht opgehalen. Gläichzäiteg sinn si mat enger horizontaler Ausdeenung vu bis zu 100 km och ganz groussflächeg. D'CO<sub>2</sub>-Äispartikel an de Wolleke si mat bis zu engem Mikrometer Duerchmiesser relativ grouss. D'Wolleken absorbéiere bis zu 40 % vum astralende Sonneliicht a kënnen domat d'Temperatur vun der Uewerfläch ëm bis zu 10 °C méi kleng maachen.
Mat Hëllef vum Laser LIDAR vun der Raumsond [[Phoenix (Raumsond)|Phoenix]] gouf [[2009]] entdeckt, datt an der zweeter Nuetshallschent fofzeg Deeg no der Sonnenwend winzeg Äiskristalle aus dënnen Zirruswolleken op de Marsbuedem gefall sinn.
===== Joreszäiten =====
Hätt de Mars eng äerdänlech Ëmlafbunn, géifen d'Joreszäiten duerch d'Achseschréi änlech deene vun der Äerd sinn. Déi grouss Exzentrizitéit vum Marsorbit huet eng enorm Auswirkung op d'Joreszäiten. De Mars ass wärend dem Summer op der Südhallefkugel an am Wanter an der nërdlecher Hemisphär no dem [[Perihel]] vu senger Bunn. Nom [[Aphel]] ass an der südlecher Hemisphär Wanter an an der nërdlecher Summer.
Dat huet zur Folleg, datt d'Joreszäiten an der südlecher Hemisphär vill méi däitlech ausgepräegt si wéi an der nërdlecher, wou d'Klima méi mëll ass, wéi et soss de Fall wier. D'Summertemperaturen am Süde kënne bis zu 30 °C méi héich si wéi déi vergläichbar Temperature am Summer vum Norden. D'Joreszäite sinn duerch d'Exzentrizitéit vun der Marsëmlafbunn ënnerschiddlech laang. Op der Nordhallefkugel dauert d'Fréijoer 199,6, de Summer 181,7, den Hierscht 145,6 an de Wanter 160,1 ierdesch Deeg.
===== Stierm =====
Wärend dem Marsfréijoer kënnen op de grousse flaache Flächen hefteg Stëbstierm optrieden, déi grouss Deeler vun der Marsuewerfläch verschleieren.
Fotoe vu Marssonde weisen och [[Wandstuerm|Wandstierm]], déi iwwer d'Marsflächen zéien an um Buedem donkel Spueren hannerloossen.
Stëbstierm triede gewéinlech wärend dem Perihel op, well de Planéit zu dësem Zäitpunkt 40 Prozent méi Sonneliicht kritt wéi wärend dem Aphel. Wärend dem Aphel entstinn an der Atmosphär Wolleken aus Waasseräis, déi hirersäits mat de Stëbsdeelercher interagéieren a sou d'Temperatur op dem Planéit beaflossen. D'Wandvitessen an der ieweschter Atmosphär kënne bis zu 650 km/h erreechen, an um Buedem ëmmerhin bal 400 km/h.<ref>{{Citation|URL=http://www.astronomytoday.com/astronomy/mars.html |Titel=Mars, the red planet |Gekuckt=04.03.2014 |Archiv-Datum=14.12.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20131214064256/http://www.astronomytoday.com/astronomy/mars.html }}</ref>{{clear}}
===== Wiederen =====
Bei heftege Stëbsstierm schéngt et och zu Wiederen ze kommen. Am Juni [[2006]] hate Fuerscher mat engem Radioteleskop de Mars ënnersicht, an hate festgestallt datt am Mikrowelleberäich Stralungsausbréch, wéi si bei Blëtzer optrieden, virkoum sinn. An der Regioun, an där een d'Stralungsimpulser observéiert hat, waren zu där Zäit en heftege Stëbsstuerm mat héije Stëbswolleken um Nopeschplanéit. Souwuel den observéierte Stëbsstuerm wéi och de Spektrum vun de Stralungsimpulser deiten op e Stëbwieder mat Blëtzer respektiv groussen Entluedungen hin.<ref>{{Citation|URL=http://astronomie.scienceticker.info/2009/06/18/staubiges-gewitter-auf-dem-mars/ |Titel=Staubiges Gewitter auf dem Mars |Gekuckt=04.03.2014 |Archiv-Datum=30.05.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150530003454/http://astronomie.scienceticker.info/2009/06/18/staubiges-gewitter-auf-dem-mars/ }}</ref><ref>[http://www.space.com/7102-lightning-detected-mars.html Lightning Detected on Mars]</ref>
== Mounden ==
De Mars huet zwéi kleng, onreegelméisseg geformte Mounden, de [[Phobos (Mound)|Phobos]] an den [[Deimos (Mound)|Deimos]], griichesch Nimm déi op Lëtzebuergesch Angscht a Schrecke bedeiten. Héchstwarscheinlech sinn déi zwéi Mounde vum Mars agefaangen Asteroiden.
Si goufen 1877 vum US-amerikaneschen Astronom [[Asaph Hall]] entdeckt an no deenen an der [[Ilias]] iwwerliwwerten zwéi Begleeder, déi de Won vum Krichsgott [[Ares]] (lat. Mars) gezunn hunn, benannt.
De Phobos an den Deimos sinn zwéin onreegelméisseg geformt Fielsbléck.
D'Ëmlafzäit vum Phobos ass méi kuerz wéi d'Rotatiounszäit vum Mars. De Mound kënnt dem Mars duerch d'[[Gezäitekraaft|Gezäitewiesselwierkung]] op enger Spiralbunn lues awer ëmmer méi no a fält engesdaags op de Planéit oder gëtt duerch Gezäitekräften auserneegerappt, soudatt e fir kuerz Zäit als [[Ranksystem|Marsréng]] ende wäert.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Marskrater]]
== Literatur ==
* [[Robert Henseling]]: ''Mars. Seine Rätsel und seine Geschichte.'' Kosmos Gesellschaft der Naturfreunde. Franckh'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 1925 (das Buch ist von historischem Interesse).
* Paul Raeburn: ''Mars – Die Geheimnisse des roten Planeten''. Steiger, Augsburg 2000. ISBN 3-89652-168-3
* William Sheehan: ''The Planet Mars – A History of Observation and Discovery''. Univ. of Arizona Press, Tucson 1996, 1997. ISBN 0-8165-1641-3
* Rolf Sauermost, Arthur Baumann: ''Lexikon der Astronomie – die große Enzyklopädie der Weltraumforschung.'' 2 Bde. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg-Berlin-Oxford 1995. ISBN 3-86150-145-7
* Ronald Greeley: ''Der NASA-Atlas des Sonnensystems.'' Knaur, München 2002. ISBN 3-426-66454-2
* Hans R. Jenemann, Arno M. Basedow, Erich Robens: ''Die Entwicklung der Makro-Vakuumwaage.'' Wirtschaftsverl. NW, Bremerhaven 1992. ISBN 3-89429-214-8
* David McNab, James Younger: ''Die Planeten.'' C. Bertelsmann, München 1999. ISBN 3-570-00350-7
* David Morrison: ''Planetenwelten.'' Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg-Berlin-Oxford 1995. ISBN 3-86025-127-9
* Roland Wielen: ''Planeten und ihre Monde.'' Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg-Berlin-Oxford 1988. ISBN 3-922508-46-4
* Hans-Ulrich Keller: ''Das Kosmos Himmelsjahr 2003.'' Franckh-Kosmos Verlags-GmbH, Stuttgart 2002. ISBN 3-440-09094-9
* Holger Heuseler, Jaumann, Neukum: ''Die Mars Mission.'' BLV Verlagsgesellschaft, München 1998. ISBN 3-405-15461-8
=== Artikelen a Biller ===
* [http://www.heise.de/newsticker/meldung/70764 Google weist Biller vum Mars] (13. Mäerz 2006)
* [http://www.google.com/mars/ Biller vum Mars op Google]
* [http://www.raumfahrer.net/astronomie/planetmars/home.shtml Planéit Mars bei Raumfahrer.net]
* [https://web.archive.org/web/20070102175702/http://www.br-online.de/wissen-bildung/thema/mars/index.xml Mars – vill Infoën zum Planéit Mars an all Missiounen]
* [https://web.archive.org/web/20061205025244/http://der-rote-planet.de/ Der-Rote-Planet.de: Marsnoriichten]
* [https://web.archive.org/web/20101226055530/http://www.uni-bonn.de/~uzsrcj/index/Geologie/Arbeiten/Mars/Mars-Referat.htm D'Geologie vum Mars (uni-bonn.de)]
* [https://web.archive.org/web/20050912132554/http://www.wappswelt.de/tnp/nineplanets/mars.html] Mars.
* [http://photojournal.jpl.nasa.gov/targetFamily/Mars Billerserie vum Mars a sengen Trabanten] (englesch)
* [http://www.seds.org/~spider/mars/mars-l.html Chronologie vun alle Marsmissiounen] (englesch)
* [https://web.archive.org/web/20150714124740/http://www.g.gerstbach.at/papers/MarsChannel-AstroYu73.pdf Mars Channel Observations 1877–90 Compared with modern Orbiter Data] ([[pdf]]-Datei op Englesch) vun der TU Wien, Institut fir Geodesie a Geophysik
* Websäit vun der ESA-Missioun [http://www.esa.int/SPECIALS/Mars_Express/index.html Mars Express] (englesch)
* [https://web.archive.org/web/20100611044642/http://www.dlr.de/mars/ DLR Mars Express: Nei Biller (u. a. perspektivesch Usiichten)]
=== Fuerschungsinstituter ===
* [[Freie Universität Berlin|FU Berlin]]: [https://web.archive.org/web/20090727163526/http://www.geoinf.fu-berlin.de/mex/ ] (Super-Biller vun der Marsuewerfläch)
* [[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]]: [https://web.archive.org/web/20061113001554/http://berlinadmin.dlr.de/Missions/pathfinder/making_science.shtml Mission Pathfinder – Photometrie, Analys vu Marsgesteng]
* [[Mars Society|Mars Society Deutschland e. V.]]: [http://www.marssociety.de/ Homepage mat deegleche Noriichten]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Mars (planet)|Mars}}
{|
|[[Fichier:4_Terrestrial_Planets_Size_Comp_True_Color.png|thumb|upright=2|Gréisstenduerstellung:Merkur,Venus,Äerd a Mars (vu lénks no riets)]]
|}
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Sonnesystem}}
[[Kategorie:Mars| ]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi zanter der Antiquitéit bekannt sinn]]
cem76ejn196q4243ra3wraqr2unzowq
Adolf Hitler
0
7156
2687113
2549563
2026-07-22T12:12:09Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687113
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Adolf Hitler''', gebuer den [[20. Abrëll]] [[1889]] zu [[Braunau am Inn]] an [[Éisträich]], a gestuerwen den [[30. Abrëll]] [[1945]] zu [[Berlin]] am sougenannte ''Führerbunker'' duerch [[Suizid]], war zanter [[1921]] "[[Führer]]" vun der [[Nationalsozialistesch Däitsch Aarbechterpartei|NSDAP]], zanter [[1933]] [[Reichskanzler]] an zanter [[1934]] als "Führer a Reichskanzler" gläichzäiteg Staatschef a Regierungschef vum [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Däitsche Räich]].
Den Hitler huet an [[Däitschland]] déi [[Nationalsozialismus|nationalsozialistesch]] [[Diktatur]] vum "[[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Drëtte Räich]]" opgeriicht, huet all [[Oppositioun]]sparteie verbidden a seng politesch Géigner verfollege gelooss. Hien huet den [[Zweete Weltkrich]] entfesselt an déi systematesch [[Diskriminéierung|Entrechtung]] an [[Muerd|Ermuerdung]] vun zirka 6 Milliounen europäesche [[Judd]]en an anere Bevëlkerungsgruppen am [[Holocaust]] bedriwwen.
== Säi Liewen ==
Nodeem den Hitler ouni Erfolleg versicht hat op d'Konschtakademie vu [[Wien]] opgeholl ze ginn, huet hien do als Konschtmoler gelieft.
Fir dem éisträichesche Militärdéngscht aus de Féiss ze goen, ass en op [[München|Münche]] gezunn.
Den Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]] huet den Hitler als Geleeënheet gesi, fir aus senger wéineg erfollegräicher Existenz erauszekommen. Hien huet sech fräiwëlleg bei d'[[Bayeresch Arméi]] gemellt a gouf schliisslech souguer fir säin Asaz als Meldegänger un der Westfront, wou hien e puermol verwonnt gouf, dekoréiert. Zum Schluss vum Krich hat hien de Grad vun engem Kaperol.
Nom Éischte Weltkrich huet den Hitler mat senger an der Ëffentlechkeet ausgedréckter Enttäuschung iwwer den Ausgank vum Krich, a mat senge Riede vun der däitscher Revolutioun, grouss Resonanz fonnt. Et louch him, fir an der Ëffentlechkeet ze polemiséieren, an hien huet et verstanen, duerch seng rhetoresch Begabung, Nolauschterer mat senge [[Faschismus|faschisteschen]] an [[Antisemitismus|antisemitteschen]] Usiichten unzezéien. Hie gouf vun der ''Münchener Reichswehr'' als Riedner agesat.
1920 ass den Adolf Hitler Member vun der klenger Partei NSDAP ginn, wou e séier onentbierlech gouf, fir den Opbau an d'Organisatioun vun der Partei. Hien huet als Propagandariedner géint de [[Traité vu Versailles (1919)|Versailler Friddensvertrag]], an d'''Erfüllungspolitik'' vun der deemoleger däitscher Regierung gewiedert.
No laanger innepolitescher Diskussioun gouf den Adolf Hitler den 30. Januar 1933 vum President [[Paul Hindenburg|Hindenburg]] zum däitsche Kanzler ernannt. Allerdéngs huet e mam "Ermächtigungsgesetz" d'[[Weimarer Republik]] definitiv ofgeschaaft an Däitschland an eng Diktatur gefouert. Nodeems en et fäerdegbruecht hat, fir mat der [[Sowjetunioun]] een [[Nichtangriffspakt]] (Ribbentrop-Molotov-Pakt) am August [[1939]] auszehandelen, huet en den 1. September 1939 den [[Zweete Weltkrich]] mat engen Iwwerfall op [[Polen]] ugefaangen.
{{Kapitel Info feelt}}
== Literatur ==
=== Bibliographien ===
* Lukacs, John: ''Hitler. Geschichte und Geschichtsschreibung''. Ullstein, Berlin 1999 ISBN 3-548-26560-X (Roude Fuedem duerch d'Hitler-Literatur)
=== Biographien ===
* Wolfgang Zdral, ''Die Hitlers - Die unbekannte Familie des Führers''; Frankfurt/Main (Campus Verlag), 2005. - 2008 bei Bastei-Lübbe am Täscheformat (Bd. 61631) nei opgeluecht; 256 S. (Ill.); ISBN 978-3-404-61631-2
* Volker Ullrich, ''Hitler - Die 101 wichtigsten Fragen''; München (C. H. Beck Verlag), 2019; 160 S. (Ill.); ISBN 978-3-406-73525-7
* Olden, Rudolf: ''Hitler''. Querido, Amsterdam 1935 (Nodrock: Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfurt am Main 1984, mat engem Virwuert vum Werner Berthold). ISBN 3-596-25185-0
* Heiden, Konrad: ''Hitler I Das Leben eines Diktators''. Zürich 1936
* Heiden, Konrad: ''Hitler II Ein Mann gegen Europa''. Zürich 1937
* Bullock, Alan: ''Hitler. Eine Studie über Tyrannei''. Düsseldorf 1953 (däitsche Éischtausgaf); englesch Originalausgaf: Oxford 1951 (ëmfangräicht Quellematerial, Saach- a Persouneverzeechnis)
* Gisevius, Hans Bernd: ''Adolf Hitler: Versuch einer Deutung''. München 1963
* Maser, Werner: ''Adolf Hitler Legende-Mythos-Wirklichkeit''. München und Esslingen 1971
* Fest, Joachim: ''Hitler. Eine Biografie''. Frankfurt am Main, Berlin, Wien 1973
* Toland, John: ''Adolf Hitler, Biographie 1889 - 1945''. Bergisch Gladbach, Lübbe 1977.
* Haffner, Sebastian: ''Anmerkungen zu Hitler''. Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfurt am Main 1978, ISBN 3-596-23489-1 (kuerz biographesch Etüd, déi dem Ian Kershaw no "mat hire siwe brillanten themateschen Essayen eng vun de beandrockensten Etüde vum NS-Diktator" bleift)
* Hamann, Brigitte: ''Hitlers Wien. Lehrjahre eines Diktators''. Piper, München 1996 (Wien 1907-1913: Die Jahre, die Hitler prägten)
* Kershaw, Ian: ''Hitler 1889 - 1936''. DVA, Stuttgart 1998 (Aus dem Engleschen)
* Kershaw, Ian: ''Hitler 1936 - 1945''. DVA, Stuttgart 2000 (Aus dem Engleschen)
=== Verschiddenes ===
* Fest, Joachim: ''Staatsstreich. Der lange Weg zum 20. Juli''. Siedler, Berlin 1994
* Goodrick-Clarke, Nicholas: ''Die okkulten Wurzeln des Nationalsozialismus''. 2. Opl. Stocker, Graz und Stuttgart 2004
* Graf von Krockow, Christian: ''Hitler und seine Deutschen''. List, München 2001
* Gellately, Robert: ''Backing Hitler''. Oxford und New York 2001 ISBN 0-19-820560-0
* Schultze-Rhonhof, Gerd: ''1939 - Der Krieg, der viele Väter hatte''. 2. Opl. Olzog, München 2003 ISBN 3-7892-8117-4
* Amery, Carl: ''Hitler als Vorläufer. Auschwitz - der Beginn des 21. Jahrhunderts?''. Luchterhand, München 1998
* Richardi, Hans-Günter: ''Hitler und seine Hintermänner - Neue Fakten zur Frühgeschichte der NSDAP''. Süddeutscher Verlag, München 1991 ISBN 3-7991-6508-8
* Fabry, Philipp W.: ''Mutmaßungen über Hitler. Urteile von Zeitgenossen''. Düsseldorf 1969
* Turner, Henry A.: ''Hitlers Weg zur Macht. Der Januar 1933''. Berlin 1999
* Carmin, E. R.: ''Das schwarze Reich. Geheimgesellschaften und Politik im 20. Jahrhundert''. Heyne, München 1997
* Machtan, Lothar: ''Hitlers Geheimnis. Das Doppelleben eines Diktators''. Alexander Fest Verlag, Berlin 2001 ISBN 3-8286-0145-6 (en ëmstriddent Buch, dat d'Thes vum Hitler senger Homosexualitéit vertrëtt)
* Pausewang, Gudrun: ''Adi: Jugend eines Diktators'', Ravensburger, Ravensburg 1997 (E Roman (!), dee geduecht ass, fir jonke Leit dem Hitler seng Jugendzäit méi no ze bréngen)
== Kuckt och ==
* [[Nationalsozialismus]]
* [[Zweete Weltkrich]]
* [[Holocaust]]
* [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéierung]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HitlerAdolf/ Zäittafel fir dem Hitler säi Liewen] {{de}}
* [http://www.adel-genealogie.de/Hitler/is_toc.htm Dem Hitler seng Virfaren] {{de}}
* [https://web.archive.org/web/20090603193244/http://www.doellersheim.at/doellersheim/Das_Buch/Dollersheim/dollersheim.htm Döllersheim an Adolf Hitler - wéi aus Schickelgruber&Hiedler Hitler gouf] {{de}}
* [http://www.idgr.de IDGR - Informationsdéngscht géint Rietssextremismus] {{de}}
* [http://www.shoa.de/content/view/73/92/ Biographie beim Shoaprojet] {{de}}
* [https://web.archive.org/web/20050408165859/http://www.br-online.de/wissen-bildung/collegeradio/medien/geschichte/bierkeller/ Tëscht Béierkeller a Salon - den Hitler zu München virun 1933] (Doku vum [[CollegeRadio]]) {{de}}
{{LinkPortalWWII}}
{{DEFAULTSORT:Hitler Adolf}}
[[Kategorie:Persounen am Zweete Weltkrich (Achs)]]
[[Kategorie:Reichskanzler]]
[[Kategorie:Gebuer 1889]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1945]]
[[Kategorie:Däitsch Reichspresidenten]]
[[Kategorie:NSDAP-Memberen]]
dr5yf76cupa0h4ee4pcopxxdykt9jxj
Sudoku
0
8405
2687080
2660742
2026-07-22T06:15:46Z
Mysudokuworld
72285
D'Domain ass ofgelaf.
2687080
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Oceans Sudoku17 Puzzle-39451.svg|thumb|300px|E Sudoku]]
'''Sudoku''', op [[Japanesch]] 数独 ''sūdoku'', kuerz fir 数字は独身に限る ''sūji wa dokushin ni kagiru'', wiertlech „Eng Zuel bleift ëmmer eleng“, ass en Zuelepuzzle oder en Zuelerätsel, wou dat eenzegt, wat gefrot ass, Logik ass. Aner Nimm fir dëst Spill si '''Su Doku''' oder '''Number Place'''.
== Spillreegelen ==
Sudoku spillt sech an engem Quadrat, dat aus 9x9 Casen opgebaut ass. Da gëtt et nach 9 Ënnerquadraten, déi aus 3x3 Casë bestinn. D'Zil ass:
* all horizontal Linn besteet aus den Zifferen [[1]] bis [[9]]
* all vertikal Linn besteet aus den Zifferen 1 bis 9
* all 3x3 Ënnerquadrat besteet aus den Zifferen 1 bis 9
'''Opgepasst!''' Eng Linn oder e Quadrat däerf also keng Ziffer zweemol hunn.
== Originnen ==
D'Spill gouf ënner dem Numm ''Carré latin'' vum [[Schwäiz]]er [[Mathematiker]] [[Leonhard Euler]] am [[18. Joerhonnert]] erfonnt.
Sudoku gouf allerdéngs eréischt populär, wéi déi japanesch Zäitschrëft ''Nikoli'' d'Rätsel ënner dem Numm 数独 (Sudoku, vun ''su'' "Nummer" an ''doku'' "eenzel") erausbruecht huet. Et ass awer eréischt zanter datt [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] Zeitungen am Joer [[2005]] d'Spill entdeckt hunn, datt aner Länner an den [[Internet]] Sudoku spillen. Fir [[Däitschland]], zum Beispill, ass et d'''Handelsblatt'', wat ugefaangen huet, de Lieser Sudoku unzebidden.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sudoku}}
=== Spiller ===
* [https://www.mysudokuworld.com/daily-sudoku Play Daily SuDoku Puzzles | Mobile SuDoku (en)]
* [http://www.sudoku.name Sudoku]
* [http://www.websudoku.com WebSudoku]
* [https://web.archive.org/web/20050912033222/http://apollo.zeit.de/sudoku/ ''Die Zeit'' Sudoku]
=== Artikelen ===
* [https://web.archive.org/web/20070927215448/http://www.handelsblatt.com/pshb?fn=tt&sfn=go&id=1042545 26/05/2005 "Logisches Vergnügen". ''Handelsblatt.com'']
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4469719.stm Dear, P. 22/04/2005 "The puzzling popularity of Su Doku". ''BBC News''.]
* [http://www.lalibre.be/article.phtml?id=12&subid=93&art_id=220728 18/05/2005 "Le Sudoku fait rage en Grande-Bretagne". ''La Libre Belgique''.]
* [https://web.archive.org/web/20060411192858/http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article356888.ece 10/04/2006 " The rise and rise of Sudoku". ''The Independent''.]
[[Kategorie:Puzzelen]]
i1di8ai3xlqajppldctd6s6u133l5ag
2687203
2687080
2026-07-22T20:12:43Z
GilPe
14980
e bëssen ëmgeschriwwen
2687203
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Oceans Sudoku17 Puzzle-39451.svg|thumb|300px|E Sudoku]]
'''Sudoku''', op [[Japanesch]] 数独 ''sūdoku'', kuerz fir 数字は独身に限る ''sūji wa dokushin ni kagiru'', wiertlech „Eng Zuel bleift ëmmer eleng“, ass en Zuelepuzzle oder en Zuelerätsel, wou dat eenzegt, wat gefrot ass, [[Logik]] ass. Aner Nimm fir dëst Spill si '''Su Doku''' oder '''Number Place'''.
== Spillreegelen ==
Sudoku spillt sech an engem Quadrat, dat aus 9 × 9 Casen opgebaut ass. Da gëtt et nach 9 Ënnerquadraten, déi aus 3 × 3 Casë bestinn. D'Zil ass et fir déi eidel Casen opzefëllen, andeems:
* an all Kolonn d'Zifferen [[1]] bis [[9]] agedroe sinn;
* an all Rei d'Zifferen 1 bis 9 agedroe sinn;
* all 3 × 3 Ënnerquadrat d'Zifferen 1 bis 9 mussen dra sinn.
'''Opgepasst!''' Eng Kolonn, Rei an Ënnerquadrat däerf also keng Ziffer duebel hunn.
== Originnen ==
D'Spill gouf ënner dem Numm ''Carré latin'' vum [[Schwäiz]]er [[Mathematiker]] [[Leonhard Euler]] am [[18. Joerhonnert]] erfonnt.
Sudoku gouf allerdéngs eréischt populär, wéi déi japanesch Zäitschrëft ''Nikoli'' d'Rätsel ënner dem Numm 数独 (Sudoku, vun ''su'' "Nummer" an ''doku'' "eenzel") erausbruecht huet. Et ass awer eréischt zanter datt [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] Zeitungen am Joer [[2005]] d'Spill entdeckt hunn, datt aner Länner an den [[Internet]] Sudoku spillen. Fir [[Däitschland]], zum Beispill, ass et d'''Handelsblatt'', dat ugefaangen huet, de Lieser Sudoku unzebidden.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sudoku}}
=== Spiller ===
* [https://www.mysudokuworld.com/daily-sudoku Play Daily SuDoku Puzzles | Mobile SuDoku (en)]
* [http://www.sudoku.name Sudoku]
* [http://www.websudoku.com WebSudoku]
* [https://web.archive.org/web/20050912033222/http://apollo.zeit.de/sudoku/ ''Die Zeit'' Sudoku]
=== Artikelen ===
* [https://web.archive.org/web/20070927215448/http://www.handelsblatt.com/pshb?fn=tt&sfn=go&id=1042545 26/05/2005 "Logisches Vergnügen". ''Handelsblatt.com'']
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4469719.stm Dear, P. 22/04/2005 "The puzzling popularity of Su Doku". ''BBC News''.]
* [http://www.lalibre.be/article.phtml?id=12&subid=93&art_id=220728 18/05/2005 "Le Sudoku fait rage en Grande-Bretagne". ''La Libre Belgique''.]
* [https://web.archive.org/web/20060411192858/http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article356888.ece 10/04/2006 " The rise and rise of Sudoku". ''The Independent''.]
[[Kategorie:Puzzelen]]
ssryggpt8vqjepe1wqwua6aa29an9sp
2687205
2687203
2026-07-22T20:15:45Z
Volvox
4050
Extern Sudokulinken erausgeholl (cf. Diskussiounssäit)
2687205
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Oceans Sudoku17 Puzzle-39451.svg|thumb|300px|E Sudoku]]
'''Sudoku''', op [[Japanesch]] 数独 ''sūdoku'', kuerz fir 数字は独身に限る ''sūji wa dokushin ni kagiru'', wiertlech „Eng Zuel bleift ëmmer eleng“, ass en Zuelepuzzle oder en Zuelerätsel, wou dat eenzegt, wat gefrot ass, [[Logik]] ass. Aner Nimm fir dëst Spill si '''Su Doku''' oder '''Number Place'''.
== Spillreegelen ==
Sudoku spillt sech an engem Quadrat, dat aus 9 × 9 Casen opgebaut ass. Da gëtt et nach 9 Ënnerquadraten, déi aus 3 × 3 Casë bestinn. D'Zil ass et fir déi eidel Casen opzefëllen, andeems:
* an all Kolonn d'Zifferen [[1]] bis [[9]] agedroe sinn;
* an all Rei d'Zifferen 1 bis 9 agedroe sinn;
* all 3 × 3 Ënnerquadrat d'Zifferen 1 bis 9 mussen dra sinn.
'''Opgepasst!''' Eng Kolonn, Rei an Ënnerquadrat däerf also keng Ziffer duebel hunn.
== Originnen ==
D'Spill gouf ënner dem Numm ''Carré latin'' vum [[Schwäiz]]er [[Mathematiker]] [[Leonhard Euler]] am [[18. Joerhonnert]] erfonnt.
Sudoku gouf allerdéngs eréischt populär, wéi déi japanesch Zäitschrëft ''Nikoli'' d'Rätsel ënner dem Numm 数独 (Sudoku, vun ''su'' "Nummer" an ''doku'' "eenzel") erausbruecht huet. Et ass awer eréischt zanter datt [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] Zeitungen am Joer [[2005]] d'Spill entdeckt hunn, datt aner Länner an den [[Internet]] Sudoku spillen. Fir [[Däitschland]], zum Beispill, ass et d'''Handelsblatt'', dat ugefaangen huet, de Lieser Sudoku unzebidden.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sudoku}}
=== Artikelen ===
* [https://web.archive.org/web/20070927215448/http://www.handelsblatt.com/pshb?fn=tt&sfn=go&id=1042545 26/05/2005 „Logisches Vergnügen“. ''Handelsblatt.com'']
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4469719.stm Dear, P. 22/04/2005 "The puzzling popularity of Su Doku". ''BBC News''.]
* [http://www.lalibre.be/article.phtml?id=12&subid=93&art_id=220728 18/05/2005 "Le Sudoku fait rage en Grande-Bretagne". ''La Libre Belgique''.]
* [https://web.archive.org/web/20060411192858/http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article356888.ece 10/04/2006 „The rise and rise of Sudoku“. ''The Independent''.]
[[Kategorie:Puzzelen]]
pesu7se07xw2khdymywh4nhdv8afstg
Evrard Ketten
0
9942
2686987
2554919
2026-07-20T21:18:53Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]] derbäigesat
2686987
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Evrard Ketten''', gebuer den [[13. Oktober]] [[1842]] am [[Rollengergronn]] an der deemoleger [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Eech]], a gestuerwen de [[6. September]] [[1912]] um [[Lampertsbierg]] an der deemoleger [[Rollengergronn|Gemeng Rollengergronn]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Rousenzuucht|Rousenziichter]].
Hien huet seng Léier an der Rousenziichterei [[Soupert & Notting]] gemaach. [[1864]] huet hien, zesumme mat sengem Brudder [[Jean Ketten|Jean]] um [[Lampertsbierg]] d'Rousenziichterei ''Ketten Frères'' gegrënnt, déi zu deene bedeitendsten op der Welt gehéiert huet.
Tëscht [[1887]] an [[1897]] a vun [[1900]] bis zu sengem Doud war de Evrard Ketten am Stater Gemengerot.
Eng Rous, an och eng Strooss um Lampertsbierg, sinn no him genannt.
== Um Spaweck ==
* [http://www.helpmefind.com/rose/l.php?i=H668&tab=3 Lëscht vun de Rousen, déi vun de Ketten-Bridder geziicht gi sinn]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Ketten Evrard}}
[[Kategorie:Gäertner]]
[[Kategorie:Gebuer 1842]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1912]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
gvhe2b3xz16enxe6p9l6ywsvrjafxul
Joseph Junck
0
9947
2687094
2624677
2026-07-22T10:02:14Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687094
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre François Joseph Junck''', gebuer de [[14. August]] [[1839]] a [[Clausen]], a gestuerwen de [[27. Juli]] [[1922]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Philanthrop]], [[Gewerkschaft]]ler a Groussmeeschter vun der [[Fräimaurer]]-Loge.
== Seng Karriär bei der Bunn ==
Den 1. Oktober 1859 krut hien eng Plaz bei der franséischer ''[[Compagnie des chemins de fer de l'Est]]''.
1872 gouf hie ''[[Chef de gare]]'' zu Wëlwerwolz.
1873 krut hien déi selwecht Plaz zu Dummeldeng.
Den 13. September [[1875]] gouf de Junck Chef de gare an der Stad Lëtzebuerg an hien ass op där Plaz bliwwe bis den 31. Dezember [[1911]].
Op der Fassad vun der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ass de Junck vu sengem Frënd, dem Sculpteur [[Pierre Federspiel]], veréiwegt ginn.
De Joseph Junck ass e Virfar vum [[Roland Junck]].
== Gewerkschaftler ==
Vun 1909 bis 1922 war de Joseph Junck den éischte President vum [[Landesverband]].
== Gielercher ==
Hei ass d'Lëscht vun den Auszeechnungen déi hien hat sou wéi se a senger Doudesannonce opgezielt sinn<ref>{{Citation|URL=http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pa{{!}}issue:415179{{!}}article:DTL206{{!}}query:joseph%20junck |Titel=D'Doudesannonce vum Joseph Junck am Escher Tageblatt vum 28. Juli 1922 |Gekuckt=25.11.2012 |Archiv-Datum=09.10.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pa{{!}}issue:415179{{!}}article:DTL206{{!}}query:joseph%20junck }}</ref>:
* {{OCCO}}
* {{LHCH}}
* Commandant de l'ordre de la Couronne d'Italie,
* {{OL1CH}}
* {{OMANCH}}
* Chevalier de l'ordre de la couronne de Prusse,
* Chevalier de l'Aigle Rouge,
* Ritter am [[Orden vom Zähringer Löwen]].
== No him benannt ==
Déi fréier ''rue du Tramway'', déi vis-à-vis vun der Gare bis an d'[[Rue de Strasbourg (Stad Lëtzebuerg)|Stroossbuerger Strooss]] féiert, gouf a ''[[Rue Joseph-Junck|rue Joseph Junck]]'' ëmbenannt (PLZ:1839)<ref>[[Evy Friedrich]], [[ons stad]] [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_16-1984_26-27.pdf Nr 16, Juli 1984]</ref>
== Literatur==
* 100 Joer Gare Lëtzebuerg, Kapitel 07 Bahnhof Luxemburg und seine Vorsteher, S126-129, Éditions Guy Binsfeld, ISBN 978-2-87954-256-0
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Junck Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1839]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1922]]
[[Kategorie:Chef de Garen (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Fräimaurer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]]
[[Kategorie:Philanthropie]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]]
[[Kategorie:Chevalier vum Ordre de Léopold]]
[[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
juj21vup7p9b0rookshsazypw64dudp
Selz
0
10175
2687226
2645428
2026-07-23T06:11:52Z
Puscas
735
....
2687226
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Bild = Selz.jpg
| Bildtext =
| Numm (Franséisch) = Seltz
| Numm (Däitsch) = Seltz
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Veianen}}<br>{{Kanton Dikrech}}
| Gemeng = {{Tandel}}<br>{{Bettenduerf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Tandel}}<br>{{Buergermeeschter Bettenduerf}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|52|44.6|N|06|11|17.9|O}}
}}
D''''Selz''' (och alt ''Sëlz'') ass eng Uertschaft an de [[Gemeng Tandel|Gemengen Tandel]] a [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]].
An der Uertschaft gëtt et 8 Haiser. Dovu gehéieren der 5 zur Gemeng Tandel an 2 zur Gemeng Bettenduerf. Een Haus (''3, Longsdrëfferstrooss'') steet genee op der Grenz vun den zwou Gemengen, respektiv Kantonen<ref>op geoportail.lu gekuckt, den 23. Februar 2018</ref>.
== Geographie ==
D'Uertschaft läit op der [[Nationalstrooss 17|N17]] tëscht der [[Bleesbréck]] an [[Tandel]], a laanscht den [[CR354]] deen op [[Longsdref]] féiert, um Fouss vun der Kopp mam Numm ''Kämmchen'', am Dall vun der [[Blees]] an hirer Niewebaach der [[Ramgriecht]].
== Geschicht ==
Bis zur Fusioun den [[1. Januar]] [[2006]], aus där d'Gemeng Tandel entstanen ass, war d'Selz eng Uertschaft an der fréierer Gemeng [[Baastenduerf]] respektiv an der Gemeng Bettenduerf.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Selz (Tandel / Bettendorf)|Selz}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
mj8jzph5zx8mjq54o7vlx57chuuu29k
Hauskaz
0
10273
2687093
2450253
2026-07-22T10:02:09Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687093
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Hauskaz
| An anere Sproochen =
| Bild = Hauskaz hell.jpg
| Bildtext = Jonk Hauskaz
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Mamendéieren]]
| Uerdnung = [[Raubdéieren]]
| Famill = [[Kazen]]
| Ënnerfamill = [[Klengkazen]]
| Gattung = [[Kaz]]
| Aart = [[Wëllkaz]]
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Felis silvestris f. catus
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„<span class="Person">Linnaeus</span>“]] 1758
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
D''''Hauskaz''' ''(Felis silvestris f. catus)'' ass zanter ville Joerhonnerten en [[Hausdéier]], dat vun de Mënsche gehale gëtt. Si staamt aus der Famill vun de [[Kazen]].
Et gëtt zwou Kategorië vun Hauskazen: déi laanghäreg an déi kuerzhäreg.
Männlech Kaze gi '''Kueder''' genannt.
== Geschicht ==
D'Hauskaz staamt vun der [[Wëllkaz]] of. Haaptsächlech gëtt ugeholl, datt hiren direkte Virfar d'[[Falbkaz]] ''(Felis silvestris libyca)'' ass. Dës lieft am Busch an [[Afrika]] an an den arabesche Länner. Den zweetstärksten Afloss huet [[Steppekaz]] ''(Felis silvestris ornata)'', déi hire Liewensraum an [[Asien]] huet. Geneetesch Kennzeechen huet d'Hauskaz awer och nach vun der [[Bëschkaz]] ''(Felis silvestris silvestris)'', déi een an [[Europa (Kontinent)|Europa]], Klengasien an am [[Iran]] fënnt.
== Eegenschaften ==
Kaze ginn normalerweis tëscht 15 an 20 Joer al. Well d'Kazen zu der Uerdnung vun de Raubdéiere gehéieren, hu si och deenen hiren Driff, fir op d'Juegd ze goen. Si schläiche sech un hir Beit erun, ier si drop sprangen. Haaptsächlech nach jonk Kaze beweisen dësen Driff, andeems si op alles sprangen, wat sech beweegt.
[[Fichier:HauKa12.JPG|thumb|Eng Hauskaz]]
=== Kierperbau ===
=== D'Sënner ===
== D'Hale vun Hauskazen ==
=== Erzéiung ===
=== Ernierung ===
=== Fleeg ===
== Kazekrankheeten ==
== Kazerassen ==
An der Reegel gehéieren all Rasse fënnef Grondkategorien un:
* [[Perser (Kaz)|Perser]]
* [[Halleflaanghoer]]
* [[British Kuerzhoer]]
* [[Amerikanesch Kuerzhoer]]
* [[Orientalesch Kuerzhoer]]
Haut gëtt et bei Wäitem iwwer honnert verschidde Kazerassen. An et kommen der dauernd bäi.
== Literatur ==
[[Fichier:Kaz2Hee.JPG|380px|thumb|Eng Hauskaz]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Felis silvestris catus}}
[[Kategorie:Hausdéieren]]
[[Kategorie:Klengkazen]]
acvscclu9iputg8cprtj46ptpst4bgi
Jean Jacoby
0
10411
2686974
2606781
2026-07-20T19:58:45Z
Zinneke
34
/* Biller */ méi
2686974
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie (Sportler)}}
De '''Jean Lucien Nicolas Jacoby''', gebuer de [[26. Mäerz]] [[1891]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[9. September]] [[1936]] zu [[Mulhouse]], war e lëtzebuergesche [[Molerei|Moler]] vu [[Sport]]themen. Hien huet zweemol, [[Olympesch Summerspiller 1924|1924 zu Paräis]] mat sengen Aquarelle "[[Corner]]", ''Depart'' a "[[Rugby]]" an [[1928]] zu [[Amsterdam]] mat dräi [[Rugby]]zeenen, d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen, wat soss keen olympeschen Artist fäerdegbruecht huet.
[[Olympesch Summerspiller 1932|1932]] zu [[Los Angeles]] krut hie Spezialmentioune fir seng Wierker an [[Olympesch Summerspiller 1936|1936]] zu [[Berlin]] gouf hien och erëm als Gewënner annoncéiert, awer den Organisatiounscomité huet du beschloss keng Medail fir den Éischt klasséierten ze verdeelen.
==Liewen==
No senger Kandheet a Jugend zu Molsheim am [[Elsass]], huet de Jean Jacoby säi Konschtstudium an der ''École des Beaux-Arts'' zu [[Stroossbuerg]] gemaach.
Duerno war e vun [[1912]] bis [[1918]] Zeecheprofesser an der Lewin-Funcke-Schoul zu [[Berlin]], ass dann als [[Kierchemoler]] op [[Wiesbaden]] gaangen, an dunn op Stroossbuerg, wou en d'kënschtleresch Direktioun vun enger [[Dréckerei]]
iwwerholl huet.
Defintiv ass hien international bekannt ginn nodeem hien [[1923]] a [[Frankräich]] de ''Concours de l'Auto'' mat senger Zeechnung den ''Hürdeleefer'' als beschte Sportzeechner, géint ongeféier 4.000 Konkurrenten, gewonnen hat. Vun [[1926]] bis [[1934]] huet hie beim Ullstein-Verlag als Zeechner a kënschtlereschen Direkter fir zwou Zeitungen, d-''Berliner Illustrierte'' an d'''Grüne Post'', déi do erauskoumen, geschafft. Hie war och de Grënner vun enger Radioprogrammzäitschrëft fir ganz [[Däitschland]], déi ''Sieben Tage'' geheescht huet.
[[1934]] ass hien op [[Mulhouse]] geplënnert, wou en 1936 un engem [[Häerzinfarkt|Häerzschlag]] gestuerwen ass.
Seng zweet Fra war d'[[Maria Jacoby]].
== No him genannt==
Am August [[1937]] gouf zu [[Schëffleng]] e Monument zu Éiere vum Jean Jacoby opgeriicht, dat de [[Wenzel Profant]] entworf hat<ref>Escher Tageblatt vum 8-3-1937.</ref> an de Schëfflenger Sportstadion no him genannt. Zu [[Bouneweg]] gëtt et och eng Strooss, déi säin Numm huet: d'rue Jean Jacoby verbënnt d'''rue [[Pierre Krier]]'' mat dem ''boulevard [[Robert Baden-Powell|Baden-Powell]]''.
== Biller ==
<gallery mode=packed heights=200px>
Fichier:Jean Jacoby, Foussball-101.jpg|Foussball
Fichier:JacobyEdwardsWodruff.jpg|D'Leefer Edwards a Wodruff
Fichier:Jean Jacoby, Fechter-101.jpg|Fechter
Fichier:Jean Jacoby - Tackle rugby.jpg|Rugby
</gallery>
<gallery mode=packed heights=200px>
Jean Jacoby - Hockey.jpg|Hockey
Jean Jacoby - Hurdling - The Finish.jpg|Hürdelaf: Arrivée
Jean Jacoby - Polo Players.jpg|Polo
File:Jean Jacoby - Die Kunstspringerin.jpg|D'Konschtspréngerin
</gallery>
== Literatur ==
* [[Adolphe Deville|Deville, Adolphe]], 1967: ''Jean Jacoby''. Arts et lettres 4, Nr.1, 71 S.
* [[Lucien Kayser|Kayser, Lucien]], 2009. ''face à face: la fonction publique et l'art luxembourgeois''. [[Confédération générale de la fonction publique]]. Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87954-212-6. (Ss. 64-65)
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]]
* [[Olympesch Spiller]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.databaseolympics.com/players/playerpage.htm?ilkid=JACOBJEA01 ''Olympesch Database'' mat Hiweis op de Jean Jacoby]
* [http://www.luxcentral.com/stamps/LuxStamps1950-1955.html#Sports D'Timbersserie vun der Lëtzebuerger Post fir d'Olympesch Spiller 1952]
* [https://web.archive.org/web/20181225173212/http://olympic-museum.de/art/artcompetition.htm%0A%20%20 Palmares vum olympesche Konschtconcours]
{{Autoritéitskontroll}}
{| align="center" cellpadding="3" width="60%" border="0" style="border: 1px solid #999; white-space: nowrap"
!colspan="3" align=center | [[Fichier:Olympic rings.svg|center|80px|Olympesch Reng]]
|- align=center
|colspan="3" | [[Konschtkompetitioune bei den Olympesche Spiller|Konschtkompetitiounen]]
|- align=center
|bgcolor="gold"| Gold || [[Olympesch Summerspiller 1924]] an [[Olympesch Summerspiller 1928|1928]]|| Zeechnen
|}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Jacoby Jean}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Moler]]
[[Kategorie:Olympesch Summerspiller 1924]]
[[Kategorie:Olympesch Summerspiller 1928]]
[[Kategorie:Gebuer 1891]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1936]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0de62q6n9k87duabzdk8j5h1n18jy5r
Wikipedia:Ierbessenzielereien
4
10907
2687195
2683205
2026-07-22T18:56:01Z
Mobby 12
60927
/* 2026 */ déi richteg Säit
2687195
wikitext
text/x-wiki
{| {{prettytable-R}}
|-
| align="center"| Lb-Wiki - Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen
|-
|{{Graph:Chart
|width=600
|height=250
|xAxisTitle=Datum
|yAxisTitle=Artikelzuel
|type=stackedarea
|xAxisAngle = -45
|x=Jul 04,Jan 05,Jul 05,Jan 06,Jul 06,Jan 07,Juli 07,Jan 08,Jul 08,Jan 09,Jul 09,Jan 10,Jul 10,Jan 11,Jul 11,Jan 12,Jul 12,Jan 13,Jul 13,Jan 14,Jul 14,Jan 15,Jul 15,Jan 16,Jun 16,Jan 17,Jul 17,Jan 18, Jul 18,Jan 19,Jul 19,Jan 20,Jul 20,Jan 21,Jul 21,Jan 22, Jul 22, Jan 23, Jul 23, Jan 24, Jul 24, Jan 25, Jul 25
|y1=0,2000,5000,7300,9750,12250,16000,19000,23000,25750,27100,28400,29600,31700,33000,34600,36500,37600,38900,40000,41300,42500,43900,45000,46000,47500,49600,50900,54200,55500,56750,57550,58500,59186,59814,60442,60917,61333,61837,62793,63467,64329,65312
|colors= blue
}}
|-
|align="center"|Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen op dëser Wikipedia<br>tëscht dem 21. Juli 2004 an dem 1. Juli 2025
|}
Dës Säit mat "'''Ierbessenzielereien'''" erméiglecht en Iwwerbléck iwwer d'Evolutioun vun der Zuel vun nei ugeluechten Artikelen am Laf vun de Joren 2004 bis haut.
[[File:Shelling peas.jpg|thumb|... a 6 mécht der 53...]]
Donnéeën aus de Jore virdru fannt Dir an dësem [[/Archiv|Archiv]].
== Meilesteng ==
Meilesteng si "ronn" Zuele vun allen Artikelen op dëser Wikipedia.
===2026===
* 22. Juli: '''67.500''': [[Haff Ahl]] vum GilPe
* {{0}}2. Abrëll: '''67.000''': [[Iwwerlaf vum Argent-Double]] vum GilPe
* 25. Januar: '''66.500''': [[Glarus]] vum GilPe
===2025===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}2. November: '''66.000''': [[Systemateschen Elementsnumm]] vum GilPe
* {{0}}4. August: '''65.500''': [[Zealandia]] vum GilPe
* 29. Abrëll: '''65.000''': [[Paris-Nice 1975]] vum Mobby 12
* 21. Januar: '''64.500''': [[Northern Big Band]] vum Christian Ries
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=2}}
* 11. Oktober: '''64.000''': [[Mummentaart]] vum GilPe
* {{0}}8. Juli: '''63.500''': [[Jaipur]] vum Zinneke
* {{0}}4. Februar: '''63.000''': [[Pontebier]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=2}}
* am November: '''62.500''': ?
*{{0}}8. August: '''62.000''': [[Hollännesch Karibik]] vum GilPe
* 17. Februar: '''61.500''': [[Quatre Jours des As-en-Provence]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. August: '''61.000''': [[Vëlosummer]] vum GilPe
* 18. Januar: '''60.500''': [[Théophile Schroell]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=2}}
*31. Juli: '''60.000''': [[Pezuls]] vum Les Meloures
*29. Mäerz: '''59.500''': [[Michel Vianey ]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''59.000''': [[Les amours célèbres]] vum Johnny Chicago
* 30. Juni: '''58.500''': [[Les Saintes-Nitouches]] vum Johnny Chicago
* 28. Mäerz: '''58.000''': [[Tunnel Rangwee]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=2}}
* 25. Dezember: '''57.500''': [[François Vatel]] vum GilPe
* 16. August: '''57.000''': [[Sousceyrac-en-Quercy]] vum Les Meloures
* 10. Mee: '''56.500''': [[Seichamps]] vum Les Meloures
* 29. Mäerz: '''56.000''': [[Rouvrois-sur-Othain]] vum Les Meloures
* 16. Januar: '''55.500''': [[Keng Tawng]] vum Wolverène
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=2}}
* 23. November: '''55.000''': [[Anville (Moundkrater)]] vum Astro-Jupp
* 24. September: '''54.500''': [[Pickegen Drot]] vum Zinneke
* {{0}}8. Juni: '''54.000''': [[Ouides]] vum Nilrom
* 28. Mee: '''53.500''': [[Gervans]] vum Les Meloures
* 19. Mee: '''53.000''': [[Saint-Cirgues-de-Jordanne]] vum Les Meloures
* 11. Mee: '''52.500''': [[Preures]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Mee: '''52.000''': [[Amplier]] vum Les Meloures
* {{0}}9. Mäerz: '''51.500''': [[Slacker Cats]] vum Wolverène
* 16. Januar: '''51.000''': [[Camon (Somme)]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=2}}
* 18. Oktober: '''50.500''': [[Moçâmedes]] vum Bdx
* 10. September: '''50.000''': [[Rives de Clausen]] vum GilPe
* 22. Juni: '''49.500''': [[Isabelle Aubret]] vum Wolverène
* 16. Mee: '''49.000''': [[La Rosière (Haute-Saône)]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''48.500''': [[Grand Prix de Denain 2017]] vum Les Meloures
* 11. Februar: '''48.000''': [[Nicolas Entringer]] vum MMFE
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=2}}
* 31. Dezember: '''47.500''': [[Martin Müller (Handballspiller)]] vum Wolverène
* 11. November: '''47.000''': [[Raoul Coutard]] vum Johnny Chicago
* 29. August: '''46.500''': [[Raymond Massey]] vum Johnny Chicago
* 28. Juni: '''46.000''': [[Kalininsk]] vum Wolverène
* 27. Mäerz: '''45.500''': [[Tour de Normandie 2014]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2015===
{{Div col|cols=2}}
* 15. Dezember: '''45.000''': [[Canton de Villeneuvois et Villefranchois]] vum Les Meloures
* 21. Oktober: '''44.500''': [[Dia (Mound)]] vum SITCK
* 18. Juli: '''44.000''': [[Heckefräsch (Zäitschrëft)]] vum Jamcelsus
* 28. Abrëll: '''43.500''': [[Carl Djerassi]] vum Zinneke
* 17. Februar: '''43.000''': [[The Appaloosa (Film 1966)]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2014===
{{Div col|cols=2}}
* 26. Dezember: '''42.500''': [[TGV Réseau]] vum Helicopter2011
* 11. November: '''42.000''': [[Kapell Léifreg]] vum MMFE
* 13. August: '''41.500''': [[Palomar 3]] vum SITCK
* {{0}}4. Mee: '''41.000''': [[Pierre Zimmer]] vum Johnny Chicago
* 13. Februar: '''40.500''': [[Schëld H, 3a]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2013===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''40.000''': [[Liart]] vum Les Meloures
* 27. Oktober: '''39.500''': [[Harcy]] vum Les Meloures
* 28. Juli: '''39.000''': [[Lambertuskierch vu Grooljen]] vum MMFE
* 14. Abrëll: '''38.500''': [[Robert Edwards]] vum Zinneke
* 10. Februar: '''38.000''': [[Michel Nicolas Muller]] vum Jamcelsus
{{Div col end}}
===2012===
{{Div col|cols=2}}
* 20. Dezember: '''37.500''' [[Gewiichtsreduktioun]] vum Otets
* 30. September: '''37.000''' [[CR142]] vum MMFE
* {{0}}2. Juli: '''36.500''': [[Fred Neuen]] vum Apocaletz
* 14. Mee: '''36.000''': [[Mutz vum Monomach]] vum Otets
* 18. Mäerz: '''35.500''': [[Conrad Gesner]] vum Jamcelsus
* 1. Februar: '''35.000''': [[European Launcher Development Organisation]] vum SITCK
{{Div col end}}
===2011===
{{Div col|cols=2}}
* 21.Dezember '''34.500''': [[Monument André Koch]] vum Fliedermaus
* 30. Oktober: '''34.000''': [[Rollainville]] vum Les Meloures
* 17. September: '''33.500''': [[Ashley Cole]] vum BigDom
* 30. Juni: '''33.000''': [[VKontakte]] vum Otets
* 16. Abrëll: '''32.500''': [[Beaumont (Meurthe-et-Moselle)]] vum Jwh
* 17. Februar: '''32.000''': [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2010===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. Dezember: '''31.500''': [[Robert Lentz]] vun der Fliedermaus
* {{0}}6. Oktober: '''31.000''': [[Thoiria]] vum Les Meloures
* {{0}}9. September: '''30.500''': [[Fraillicourt]] vum Les Meloures
* 21. August: '''30.000''': [[Krasnojarsk]] vum Otets
* 16. Juni: '''29.500''': [[Le repos du guerrier (Film)]] vum Johnny Chicago
* 10. Abrëll: '''29.000''': [[Oberstinzel]] vum Les Meloures
* 18. Januar: '''28.500''': [[Robert Winter]] vun der Fliedermaus
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''28.000''': [[Helen Keller]] vum Jean Beurlet
* 31. August: '''27.500''': [[Jean-Georges Pfortzheim]] vum Les Meloures
* 15. Juni: '''27.000''': [[Vuelta Ciclista al País Vasco 2009]] vum Les Meloures
* {{0}}5. Abrëll: '''26.500''': [[Bernard Ferdinand Lyot]] vum SITCK
* 27. Januar: '''26.000''': [[Christoph Salzmann]] vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=2}}
* 17. Dezember: '''25.500''': [[Erich Hartmann]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Dezember: '''25.000''': [[Pierre Biwer]] vum Cornischong
* 26. Oktober: '''24.500''': [[CSI: Crime Scene Investigation]] vum Alexandra
* 24. August: '''24.000''': [[Willy Flener]] vum Reniarf
* 30. Juli: '''23.500''': [[Nëssmaart]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juli: '''23.000''': [[T-34]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juni: '''22.500''': [[Canton de Rueil-Malmaison]] vum Les Meloures
* 16. Mee: '''22.000''': [[Canton d'Hazebrouck-Sud]] vum Les Meloures
* 25. Abrëll: '''21.500''': [[Canton de Digoin]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''21.000''': [[Canton d'Albi-Sud]] vum Les Meloures
* 13. Mäerz: '''20.500''': [[Canton de Thiers]] vum Les Meloures
* {{0}}2. Februar: '''20.000''': [[TSV Schwieberdingen]] vun der IP 88.67.142.122
* 14. Januar: '''19.500''': ?
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''19.000''': "Canton de Saint-Agrève" vum Les Meloures
* {{0}}5. Dezember: '''18.500''': "Lyndon B. Johnson" vum Robby
* 20. Oktober: '''18.000''': "Canton de Damville" vum Les Meloures
* 15. September: '''17.500''': "Arrondissement Roanne" vum Les Meloures
* 15. August: '''17.000''': "NGC 2360" vum SITCK
* 22. Juli: '''16.500''': "Canton de Marmoutier" vum Les Meloures
* {{0}}3. Juli: '''16.000''': "Bassurels" vum Les Meloures
* 12. Juni: '''15.500''': "Le Magny (Vosges)" vum Les Meloures
* 18. Mee: '''15.000''': "Escles" vum Les Meloures
* 12. Abrëll: '''14.500''': "Avrainville" vum Les Meloures
* 19. Mäerz: '''14.000''': " Girauvoisin" vum Les Meloures
* {{0}}5. Mäerz: '''13.500''': "Ugny" vum Les Meloures
* 12. Februar: '''13.000''': "Dalhain" vum Les Meloures
* 16. Januar: '''12.500''': "Hans-Gert Poetering" vum Ernmuhl
{{Div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=2}}
* 19. Dezember: '''12.000''': "Lëscht vun de gréisste Stären" vum SITCK
* 20. November: '''11.500''': "Astronomical Journal" vum Cornischong
* {{0}}9. Oktober: '''11.000''': "Wässeg" vum Cornischong
* 27. August: '''10.500''': "Parverband Bartreng-Stroossen" vum Pear
* 23. Juli: '''10.000''': "Schütze (Homonymie)" vum Alexandra
* 25. Mee: '''9.500''': "Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)" vum Alexandra
* {{0}}4. Abrëll: '''9.000''': "Pythagoras vu Samos" vum Alexandra
* {{0}}9. Mäerz: '''8.500''': "Technolink" vum G2
* {{0}}3. Februar: '''8.000''': "Lëscht vu Lëtzebuerger Zeitungen" vum Alexandra
* {{0}}8. Januar: '''7.500''': "Gouvy" vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt: [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Eng Ierbes am Mount ==
* elo grad: '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''
===2026===
* 1. Juli: '''67.415'''
* 1. Juni: '''67.349'''
* 1. Mee: '''67.209'''
* 1. Abrëll: '''66.975'''
* 1. Mäerz: ''' 66.744'''
* 1. Februar: '''66.555'''
* 1. Januar: ''' 66.377'''
===2025===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''66.116'''
* 1. November: '''65.980'''
* 1. Oktober: '''65.784'''
* 1. September: ''' 65.637'''
* 1. August: '''65.476'''
* 1. Juli: '''65.312'''
* 1. Juni: '''65.145'''
* 1. Mee: '''65.032'''
* 1. Abrëll: '''64.886'''
* 1. Mäerz: '''64.771'''
* 1. Februar: '''64.581'''
* 1. Januar: '''64.329'''
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''64.216'''
* 1. November: '''64.128'''
* 1. Oktober: '''63.916'''
* 1. September: '''63.736'''
* 1. August: '''63.620'''
* 1. Juli: '''63.467'''
* 1. Juni: '''63.409'''
* 1. Mee: '''63.338'''
* 1. Abrëll: '''63.244'''
* 1. Mäerz: '''63.108'''
* 1. Februar: '''62.983'''
* 1. Januar: '''62.793'''
{{div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''62.623'''
* 1 November: '''62.440'''
* 1. Oktober: '''62.258'''
* 1. September: '''62.140'''
* 1. August: ''' 61.949'''
* 1. Juli: '''61.837'''
* 1. Juni: '''61.768'''
* 1. Mee: '''61.683'''
* 1. Abrëll: '''61.635'''
* 1. Mäerz: '''61.536'''
* 1. Februar: '''61.429'''
* 1. Januar: '''61.333'''
{{div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''61.282'''
* 1. November: '''61.198'''
* 1. Oktober: '''61.147'''
* 1. September: '''61.079'''
* 1. August: '''60.975'''
* 1. Juli: '''60.917'''
* 1. Juni: '''60.860'''
* 1. Mee: '''60.807'''
* 1. Abrëll: '''±60.700'''
* 1. Mäerz: '''60.621'''
* 1. Februar: '''60.536'''
* 1. Januar: '''60.442'''
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''60.359'''
* 1. November: '''60.287'''
* 1. Oktober: ''' 60.241'''
* 1. September; '''60.190'''
* 1. August: '''60.010'''
* 1. Juli: '''59.814'''
* 1. Juni: '''59.775'''
* 1. Mee: '''59.674'''
* 1. Abrëll: '''59.528'''
* 1. Mäerz: '''59.364'''
* 1. Februar: '''59.293'''
* 1. Januar: '''59.186'''
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''59.109'''
* 1. November: '''58.973'''
* 1. Oktober: '''58.813'''
* 1. September: '''58.712'''
* 1. August: '''58.616'''
* 1. Juli: '''58.504'''
* 1. Juni: '''58.386'''
* 1. Mee: '''58.253'''
* 1. Abrëll: '''58.035'''
* 1. Mäerz: '''57.820'''
* 1. Februar: '''57.652'''
* 1. Januar: '''57.540'''
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''57.408'''
* 1. November: '''57.319'''
* 1. Oktober: ''' 57.243'''
* 1. September: '''57.150'''
* 1. August: '''56.894'''
* 1. Juli: '''56.739'''
* 1. Juni: '''56.606'''
* 1. Mee: '''56.444'''
* 1. Abrëll: '''56.100'''
* 1. Mäerz: '''55.848'''
* 1. Februar: '''55.690'''
* 1. Januar: '''55.332'''
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''55.115'''
* 1. November: '''54.685'''
* 1. Oktober: '''54.529'''
* 1. September: '''54.416'''
* 1. August: '''54.302'''
* 1. Juli: '''54.189'''
* 1. Juni: '''53.755'''
* 1. Mee: '''51.956'''
* 1. Abrëll: '''51.651'''
* 1. Mäerz: '''51.404'''
* 1. Februar: '''51.171'''
* 1. Januar: '''50.820'''
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''50.711'''
* 1. November: '''50.579'''
* 1. Oktober: '''50.390'''
* 1. September: '''49.974'''
* 1. August: '''49.844'''
* 1. Juli: ''' 49.619'''
* 1. Juni: ''' 49.251'''
* 1. Mee: '''48.663'''
* 1. Abrëll: '''48.379'''
* 1. Mäerz: '''48.171'''
* 1. Feburar: '''47.869'''
* 1. Januar: '''47.507'''
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''47.186'''
* 1. November: '''46.926'''
* 1. Oktober: '''46.715'''
* 1. September: '''46.529'''
* 1. August: '''46.262'''
* 1. Juli: '''46.032'''
* 1. Juni: '''45.783'''
* 1. Mee: '''45.660'''
* 1. Abrëll: '''45.547'''
* 1. Mäerz: '''45.417'''
* 1. Februar: '''45.273'''
* 1. Januar: '''45.100'''
{{Div col end}}
=== 2015 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''44.830'''
* 1. November: '''44.543'''
* 1. Oktober: '''44.364'''
* 1. September: '''44.242'''
* 1. August: '''44.070'''
* 1. Juli: '''43.901'''
* 1. Juni: '''43.686'''
* 1. Mee: '''43.514'''
* 1. Abrëll: '''43.319'''
* 1. Mäerz: '''43.084'''
* 1. Februar: ?
* 1. Januar: '''42.550'''
{{Div col end}}
=== 2014 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''42.180'''
* 1. November: '''41.947'''
* 1. Oktober: '''41.769'''
* 1. September: '''41.609'''
* 1. August: '''41.444'''
* 1. Juli: '''41.275'''
* 1. Juni: '''41.127'''
* 1. Mee: '''40.984'''
* 1. Abrëll: '''40.861'''
* 1. Mäerz: '''40.668'''
* 1. Februar: '''40.382'''
* 1. Januar: '''40.100'''
{{Div col end}}
=== 2013 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''39.752'''
* 1. November: '''39.552'''
* 1. Oktober: ''' 39.302'''
* 1. September: '''39.169'''
* 1. August: ''' 39.022'''
* 1. Juli: ''' 38.874'''
* 1. Juni: '''38.732'''
* 1. Mee: '''38.596'''
* 1. Abrëll: '''38.400'''
* 1. Mäerz: '''38.194'''
* 1. Februar: '''37.946'''
* 1. Januar: '''37.687'''
{{Div col end}}
=== 2012 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''37.345'''
* 1. November: '''37.181'''
* 1. Oktober: '''37.008'''
* 1. September: '''36.826'''
* 1. August: '''36.649'''
* 1. Juli: '''36.469'''
* 1. Juni: '''36.229'''
* 1. Mee: '''35.863'''
* 1. Abrëll: '''35.641'''
* 1. Mäerz: '''35.358'''
* 1. Februar: '''35.000'''
* 1. Januar: '''34.614'''
{{Div col end}}
=== 2011 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''34.335'''
* 1. November: '''34.032'''
* 1. Oktober: '''33.578'''
* 1. September: '''33.446'''
* 1. August: '''33.306'''
* 1. Juli: ''' 33.012'''
* 1. Juni: ''' 32.763'''
* 1. Mee: '''32.579'''
* 1. Abrëll: '''32.396'''
* 1. Mäerz: '''32.115'''
* 1. Februar: '''31.862'''
* 1. Januar: '''31.644'''
{{Div col end}}
=== 2010 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''31.451'''
* 1. November: '''31.263'''
* 1. Oktober: '''30.816'''
* 1. September: '''30.280'''
* 1. August: '''29.681'''
* 1. Juli: '''29.574'''
* 1. Juni: '''29.400'''
* 1. Mee: '''29.217'''
* 1. Abrëll: '''28.911'''
* 1. Mäerz: '''28.706'''
* 1. Februar: '''28.596'''
* 1. Januar: '''28.372'''
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''28.194'''
* 1. November: '''27.981'''
* 1. Oktober: '''27.690'''
* 1. September: '''27.507'''
* 1. August: '''27.325'''
* 1. Juli: '''27.117'''
* 1. Juni: '''26.911'''
* 1. Mee: ''' 26.647'''
* 1. Abrëll: ''' 26.473'''
* 1. Mäerz: '''26.231'''
* 1. Februar: '''26.017'''
* 1. Januar: '''25.781'''
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''24.990'''
* 1. November:'''24.567'''
* 1. Oktober: '''24.332'''
* 1. September: '''24.161'''
* 1. August: '''23.521'''
* 1. Juli: '''22.901'''
* 1. Juni: '''22.301'''
* 1. Mee: '''21.607'''
* 1. Abrëll: '''20.758'''
* 1. Mäerz:'''20.334'''
* 1. Februar:'''19.990'''
* 1. Januar:'''19.100'''
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember:'''18.451'''
* 1. November:'''18.134'''
* 1. Oktober: '''17.738'''
* 1. September: '''17.294'''
* 1. August: '''16.781'''
* 1. Juli: '''15.953'''
* 1. Juni: '''15.225'''
* 1. Mee: '''14.715'''
* 1. Abrëll: '''14.245'''
* 1. Mäerz 2007: '''13.405'''
* 1. Februar 2007: '''12.670'''
* 1. Januar 2007: '''12.192'''
{{div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember 2006: '''11.635'''
* 1. November 2006: '''11.275'''
* 1. Oktober 2006: '''10.914'''
* 1. September: '''10.573'''
* 1. August: '''10.135'''
* 1. Juli: '''9.747'''
* 1. Juni: '''9.542'''
* 1. Mee: '''9.301'''
* 1. Abrëll: '''8.937'''
* 1. Mäerz: '''8.343'''
* 1. Februar: '''7.972'''
* 1. Januar: '''7.292'''
{{div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Nach méi Ierbessenzielereien ==
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-20&pages=Jean-Claude_Juncker|Xavier_Bettel Tool fir ze vergläiche watfireng Wikisäit wéi dacks gekuckt gëtt]
* [https://tools.wmflabs.org/topviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&date=last-month&excludes= Am dackste gekuckt Säite vum viregte Mount]
<!--LINK GEET NET * [http://stats.grok.se/lb/top D'Säite vun der lëtzebuergescher Wikipedia no der Zuel vun den Opriff am '''Mäerz 2014''']
* [http://stats.grok.se/lb/latest30/G%C3%ABlle_Fra Nosichen, wéi dacks eng bestëmmt Säit am leschte Mount ugeklickt gouf] dëse Link weist op d'Säit vun der Gëlle Fra
-->
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias Lëscht vun de Wikien no der Artikelzuel] {{en}} (ëmmer ganz aktuell)
* [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLB.htm Statistik iwwer d'lb-wikipedia an Tabelleform] an [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLB.htm als Graphik] {{en}} (November 2018)
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/lb.wikipedia.org Déi nei Statistiken iwwer d'lb-Wikipedia]
* [http://stats.wikimedia.org/EN/EditsRevertsLB.htm Ännerungen a Reverten op der lb-Wikipedia am Laf vun der Zäit opgedeelt op registréiert an anonym Benotzer] {{en}} (31. Dezember 2016)
* [http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/Sitemap.htm Vergläicher tëscht deenen eenzele Wikien]
* [http://www.wikistatistics.net/wiki/lb Interaktiv Statistiken]
* [[:en:Wikipedia:Wikipedia|Artikele pro Populatioun vu Spriecher]]
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News Säit mat Zuelespillereien iwwer déi verschidde Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/guc/index.php Compteur vun den Ännerunge pro Benotzernumm op alle Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/xtools/pcount/index.php Dem X! säin 'Edit Counter' op enger Wiki]
* [https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/sulinfo.php En änleche Compteur: SUL Info]
* [[Benotzer:Emijrp/List_of_Wikipedians_by_number_of_edits|Lëscht vun den lb.Wikipedianer no der Zuel vun Ännerungen, Stand 20. Juni 2012]]
* [https://wiki-talents.toolforge.org/en/wiki-lb Wiki-talents] - erméiglecht d'Bewäertung vum Bäitrag vu Wikipedianer op Basis vum Verhältnes tëscht dem Ëmfang vun hire Beaarbechtungen an der Zuel vun den Opriff vun den Artikelen, bei deene se matgeschafft hunn.
== Kuckt och ==
* [[Wikipedia:Geschicht|D'Geschicht vun der Wikipedia op Lëtzebuergesch]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
l4wy17isrb290evt0xkv0olts78dhui
2687196
2687195
2026-07-22T18:57:08Z
Mobby 12
60927
/* 2026 */ k
2687196
wikitext
text/x-wiki
{| {{prettytable-R}}
|-
| align="center"| Lb-Wiki - Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen
|-
|{{Graph:Chart
|width=600
|height=250
|xAxisTitle=Datum
|yAxisTitle=Artikelzuel
|type=stackedarea
|xAxisAngle = -45
|x=Jul 04,Jan 05,Jul 05,Jan 06,Jul 06,Jan 07,Juli 07,Jan 08,Jul 08,Jan 09,Jul 09,Jan 10,Jul 10,Jan 11,Jul 11,Jan 12,Jul 12,Jan 13,Jul 13,Jan 14,Jul 14,Jan 15,Jul 15,Jan 16,Jun 16,Jan 17,Jul 17,Jan 18, Jul 18,Jan 19,Jul 19,Jan 20,Jul 20,Jan 21,Jul 21,Jan 22, Jul 22, Jan 23, Jul 23, Jan 24, Jul 24, Jan 25, Jul 25
|y1=0,2000,5000,7300,9750,12250,16000,19000,23000,25750,27100,28400,29600,31700,33000,34600,36500,37600,38900,40000,41300,42500,43900,45000,46000,47500,49600,50900,54200,55500,56750,57550,58500,59186,59814,60442,60917,61333,61837,62793,63467,64329,65312
|colors= blue
}}
|-
|align="center"|Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen op dëser Wikipedia<br>tëscht dem 21. Juli 2004 an dem 1. Juli 2025
|}
Dës Säit mat "'''Ierbessenzielereien'''" erméiglecht en Iwwerbléck iwwer d'Evolutioun vun der Zuel vun nei ugeluechten Artikelen am Laf vun de Joren 2004 bis haut.
[[File:Shelling peas.jpg|thumb|... a 6 mécht der 53...]]
Donnéeën aus de Jore virdru fannt Dir an dësem [[/Archiv|Archiv]].
== Meilesteng ==
Meilesteng si "ronn" Zuele vun allen Artikelen op dëser Wikipedia.
===2026===
{{Div col|cols=2}}
* 22. Juli: '''67.500''': [[Haff Ahl]] vum GilPe
* {{0}}2. Abrëll: '''67.000''': [[Iwwerlaf vum Argent-Double]] vum GilPe
* 25. Januar: '''66.500''': [[Glarus]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2025===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}2. November: '''66.000''': [[Systemateschen Elementsnumm]] vum GilPe
* {{0}}4. August: '''65.500''': [[Zealandia]] vum GilPe
* 29. Abrëll: '''65.000''': [[Paris-Nice 1975]] vum Mobby 12
* 21. Januar: '''64.500''': [[Northern Big Band]] vum Christian Ries
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=2}}
* 11. Oktober: '''64.000''': [[Mummentaart]] vum GilPe
* {{0}}8. Juli: '''63.500''': [[Jaipur]] vum Zinneke
* {{0}}4. Februar: '''63.000''': [[Pontebier]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=2}}
* am November: '''62.500''': ?
*{{0}}8. August: '''62.000''': [[Hollännesch Karibik]] vum GilPe
* 17. Februar: '''61.500''': [[Quatre Jours des As-en-Provence]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. August: '''61.000''': [[Vëlosummer]] vum GilPe
* 18. Januar: '''60.500''': [[Théophile Schroell]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=2}}
*31. Juli: '''60.000''': [[Pezuls]] vum Les Meloures
*29. Mäerz: '''59.500''': [[Michel Vianey ]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''59.000''': [[Les amours célèbres]] vum Johnny Chicago
* 30. Juni: '''58.500''': [[Les Saintes-Nitouches]] vum Johnny Chicago
* 28. Mäerz: '''58.000''': [[Tunnel Rangwee]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=2}}
* 25. Dezember: '''57.500''': [[François Vatel]] vum GilPe
* 16. August: '''57.000''': [[Sousceyrac-en-Quercy]] vum Les Meloures
* 10. Mee: '''56.500''': [[Seichamps]] vum Les Meloures
* 29. Mäerz: '''56.000''': [[Rouvrois-sur-Othain]] vum Les Meloures
* 16. Januar: '''55.500''': [[Keng Tawng]] vum Wolverène
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=2}}
* 23. November: '''55.000''': [[Anville (Moundkrater)]] vum Astro-Jupp
* 24. September: '''54.500''': [[Pickegen Drot]] vum Zinneke
* {{0}}8. Juni: '''54.000''': [[Ouides]] vum Nilrom
* 28. Mee: '''53.500''': [[Gervans]] vum Les Meloures
* 19. Mee: '''53.000''': [[Saint-Cirgues-de-Jordanne]] vum Les Meloures
* 11. Mee: '''52.500''': [[Preures]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Mee: '''52.000''': [[Amplier]] vum Les Meloures
* {{0}}9. Mäerz: '''51.500''': [[Slacker Cats]] vum Wolverène
* 16. Januar: '''51.000''': [[Camon (Somme)]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=2}}
* 18. Oktober: '''50.500''': [[Moçâmedes]] vum Bdx
* 10. September: '''50.000''': [[Rives de Clausen]] vum GilPe
* 22. Juni: '''49.500''': [[Isabelle Aubret]] vum Wolverène
* 16. Mee: '''49.000''': [[La Rosière (Haute-Saône)]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''48.500''': [[Grand Prix de Denain 2017]] vum Les Meloures
* 11. Februar: '''48.000''': [[Nicolas Entringer]] vum MMFE
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=2}}
* 31. Dezember: '''47.500''': [[Martin Müller (Handballspiller)]] vum Wolverène
* 11. November: '''47.000''': [[Raoul Coutard]] vum Johnny Chicago
* 29. August: '''46.500''': [[Raymond Massey]] vum Johnny Chicago
* 28. Juni: '''46.000''': [[Kalininsk]] vum Wolverène
* 27. Mäerz: '''45.500''': [[Tour de Normandie 2014]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2015===
{{Div col|cols=2}}
* 15. Dezember: '''45.000''': [[Canton de Villeneuvois et Villefranchois]] vum Les Meloures
* 21. Oktober: '''44.500''': [[Dia (Mound)]] vum SITCK
* 18. Juli: '''44.000''': [[Heckefräsch (Zäitschrëft)]] vum Jamcelsus
* 28. Abrëll: '''43.500''': [[Carl Djerassi]] vum Zinneke
* 17. Februar: '''43.000''': [[The Appaloosa (Film 1966)]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2014===
{{Div col|cols=2}}
* 26. Dezember: '''42.500''': [[TGV Réseau]] vum Helicopter2011
* 11. November: '''42.000''': [[Kapell Léifreg]] vum MMFE
* 13. August: '''41.500''': [[Palomar 3]] vum SITCK
* {{0}}4. Mee: '''41.000''': [[Pierre Zimmer]] vum Johnny Chicago
* 13. Februar: '''40.500''': [[Schëld H, 3a]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2013===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''40.000''': [[Liart]] vum Les Meloures
* 27. Oktober: '''39.500''': [[Harcy]] vum Les Meloures
* 28. Juli: '''39.000''': [[Lambertuskierch vu Grooljen]] vum MMFE
* 14. Abrëll: '''38.500''': [[Robert Edwards]] vum Zinneke
* 10. Februar: '''38.000''': [[Michel Nicolas Muller]] vum Jamcelsus
{{Div col end}}
===2012===
{{Div col|cols=2}}
* 20. Dezember: '''37.500''' [[Gewiichtsreduktioun]] vum Otets
* 30. September: '''37.000''' [[CR142]] vum MMFE
* {{0}}2. Juli: '''36.500''': [[Fred Neuen]] vum Apocaletz
* 14. Mee: '''36.000''': [[Mutz vum Monomach]] vum Otets
* 18. Mäerz: '''35.500''': [[Conrad Gesner]] vum Jamcelsus
* 1. Februar: '''35.000''': [[European Launcher Development Organisation]] vum SITCK
{{Div col end}}
===2011===
{{Div col|cols=2}}
* 21.Dezember '''34.500''': [[Monument André Koch]] vum Fliedermaus
* 30. Oktober: '''34.000''': [[Rollainville]] vum Les Meloures
* 17. September: '''33.500''': [[Ashley Cole]] vum BigDom
* 30. Juni: '''33.000''': [[VKontakte]] vum Otets
* 16. Abrëll: '''32.500''': [[Beaumont (Meurthe-et-Moselle)]] vum Jwh
* 17. Februar: '''32.000''': [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2010===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. Dezember: '''31.500''': [[Robert Lentz]] vun der Fliedermaus
* {{0}}6. Oktober: '''31.000''': [[Thoiria]] vum Les Meloures
* {{0}}9. September: '''30.500''': [[Fraillicourt]] vum Les Meloures
* 21. August: '''30.000''': [[Krasnojarsk]] vum Otets
* 16. Juni: '''29.500''': [[Le repos du guerrier (Film)]] vum Johnny Chicago
* 10. Abrëll: '''29.000''': [[Oberstinzel]] vum Les Meloures
* 18. Januar: '''28.500''': [[Robert Winter]] vun der Fliedermaus
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''28.000''': [[Helen Keller]] vum Jean Beurlet
* 31. August: '''27.500''': [[Jean-Georges Pfortzheim]] vum Les Meloures
* 15. Juni: '''27.000''': [[Vuelta Ciclista al País Vasco 2009]] vum Les Meloures
* {{0}}5. Abrëll: '''26.500''': [[Bernard Ferdinand Lyot]] vum SITCK
* 27. Januar: '''26.000''': [[Christoph Salzmann]] vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=2}}
* 17. Dezember: '''25.500''': [[Erich Hartmann]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Dezember: '''25.000''': [[Pierre Biwer]] vum Cornischong
* 26. Oktober: '''24.500''': [[CSI: Crime Scene Investigation]] vum Alexandra
* 24. August: '''24.000''': [[Willy Flener]] vum Reniarf
* 30. Juli: '''23.500''': [[Nëssmaart]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juli: '''23.000''': [[T-34]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juni: '''22.500''': [[Canton de Rueil-Malmaison]] vum Les Meloures
* 16. Mee: '''22.000''': [[Canton d'Hazebrouck-Sud]] vum Les Meloures
* 25. Abrëll: '''21.500''': [[Canton de Digoin]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''21.000''': [[Canton d'Albi-Sud]] vum Les Meloures
* 13. Mäerz: '''20.500''': [[Canton de Thiers]] vum Les Meloures
* {{0}}2. Februar: '''20.000''': [[TSV Schwieberdingen]] vun der IP 88.67.142.122
* 14. Januar: '''19.500''': ?
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''19.000''': "Canton de Saint-Agrève" vum Les Meloures
* {{0}}5. Dezember: '''18.500''': "Lyndon B. Johnson" vum Robby
* 20. Oktober: '''18.000''': "Canton de Damville" vum Les Meloures
* 15. September: '''17.500''': "Arrondissement Roanne" vum Les Meloures
* 15. August: '''17.000''': "NGC 2360" vum SITCK
* 22. Juli: '''16.500''': "Canton de Marmoutier" vum Les Meloures
* {{0}}3. Juli: '''16.000''': "Bassurels" vum Les Meloures
* 12. Juni: '''15.500''': "Le Magny (Vosges)" vum Les Meloures
* 18. Mee: '''15.000''': "Escles" vum Les Meloures
* 12. Abrëll: '''14.500''': "Avrainville" vum Les Meloures
* 19. Mäerz: '''14.000''': " Girauvoisin" vum Les Meloures
* {{0}}5. Mäerz: '''13.500''': "Ugny" vum Les Meloures
* 12. Februar: '''13.000''': "Dalhain" vum Les Meloures
* 16. Januar: '''12.500''': "Hans-Gert Poetering" vum Ernmuhl
{{Div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=2}}
* 19. Dezember: '''12.000''': "Lëscht vun de gréisste Stären" vum SITCK
* 20. November: '''11.500''': "Astronomical Journal" vum Cornischong
* {{0}}9. Oktober: '''11.000''': "Wässeg" vum Cornischong
* 27. August: '''10.500''': "Parverband Bartreng-Stroossen" vum Pear
* 23. Juli: '''10.000''': "Schütze (Homonymie)" vum Alexandra
* 25. Mee: '''9.500''': "Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)" vum Alexandra
* {{0}}4. Abrëll: '''9.000''': "Pythagoras vu Samos" vum Alexandra
* {{0}}9. Mäerz: '''8.500''': "Technolink" vum G2
* {{0}}3. Februar: '''8.000''': "Lëscht vu Lëtzebuerger Zeitungen" vum Alexandra
* {{0}}8. Januar: '''7.500''': "Gouvy" vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt: [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Eng Ierbes am Mount ==
* elo grad: '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''
===2026===
* 1. Juli: '''67.415'''
* 1. Juni: '''67.349'''
* 1. Mee: '''67.209'''
* 1. Abrëll: '''66.975'''
* 1. Mäerz: ''' 66.744'''
* 1. Februar: '''66.555'''
* 1. Januar: ''' 66.377'''
===2025===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''66.116'''
* 1. November: '''65.980'''
* 1. Oktober: '''65.784'''
* 1. September: ''' 65.637'''
* 1. August: '''65.476'''
* 1. Juli: '''65.312'''
* 1. Juni: '''65.145'''
* 1. Mee: '''65.032'''
* 1. Abrëll: '''64.886'''
* 1. Mäerz: '''64.771'''
* 1. Februar: '''64.581'''
* 1. Januar: '''64.329'''
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''64.216'''
* 1. November: '''64.128'''
* 1. Oktober: '''63.916'''
* 1. September: '''63.736'''
* 1. August: '''63.620'''
* 1. Juli: '''63.467'''
* 1. Juni: '''63.409'''
* 1. Mee: '''63.338'''
* 1. Abrëll: '''63.244'''
* 1. Mäerz: '''63.108'''
* 1. Februar: '''62.983'''
* 1. Januar: '''62.793'''
{{div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''62.623'''
* 1 November: '''62.440'''
* 1. Oktober: '''62.258'''
* 1. September: '''62.140'''
* 1. August: ''' 61.949'''
* 1. Juli: '''61.837'''
* 1. Juni: '''61.768'''
* 1. Mee: '''61.683'''
* 1. Abrëll: '''61.635'''
* 1. Mäerz: '''61.536'''
* 1. Februar: '''61.429'''
* 1. Januar: '''61.333'''
{{div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''61.282'''
* 1. November: '''61.198'''
* 1. Oktober: '''61.147'''
* 1. September: '''61.079'''
* 1. August: '''60.975'''
* 1. Juli: '''60.917'''
* 1. Juni: '''60.860'''
* 1. Mee: '''60.807'''
* 1. Abrëll: '''±60.700'''
* 1. Mäerz: '''60.621'''
* 1. Februar: '''60.536'''
* 1. Januar: '''60.442'''
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''60.359'''
* 1. November: '''60.287'''
* 1. Oktober: ''' 60.241'''
* 1. September; '''60.190'''
* 1. August: '''60.010'''
* 1. Juli: '''59.814'''
* 1. Juni: '''59.775'''
* 1. Mee: '''59.674'''
* 1. Abrëll: '''59.528'''
* 1. Mäerz: '''59.364'''
* 1. Februar: '''59.293'''
* 1. Januar: '''59.186'''
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''59.109'''
* 1. November: '''58.973'''
* 1. Oktober: '''58.813'''
* 1. September: '''58.712'''
* 1. August: '''58.616'''
* 1. Juli: '''58.504'''
* 1. Juni: '''58.386'''
* 1. Mee: '''58.253'''
* 1. Abrëll: '''58.035'''
* 1. Mäerz: '''57.820'''
* 1. Februar: '''57.652'''
* 1. Januar: '''57.540'''
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''57.408'''
* 1. November: '''57.319'''
* 1. Oktober: ''' 57.243'''
* 1. September: '''57.150'''
* 1. August: '''56.894'''
* 1. Juli: '''56.739'''
* 1. Juni: '''56.606'''
* 1. Mee: '''56.444'''
* 1. Abrëll: '''56.100'''
* 1. Mäerz: '''55.848'''
* 1. Februar: '''55.690'''
* 1. Januar: '''55.332'''
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''55.115'''
* 1. November: '''54.685'''
* 1. Oktober: '''54.529'''
* 1. September: '''54.416'''
* 1. August: '''54.302'''
* 1. Juli: '''54.189'''
* 1. Juni: '''53.755'''
* 1. Mee: '''51.956'''
* 1. Abrëll: '''51.651'''
* 1. Mäerz: '''51.404'''
* 1. Februar: '''51.171'''
* 1. Januar: '''50.820'''
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''50.711'''
* 1. November: '''50.579'''
* 1. Oktober: '''50.390'''
* 1. September: '''49.974'''
* 1. August: '''49.844'''
* 1. Juli: ''' 49.619'''
* 1. Juni: ''' 49.251'''
* 1. Mee: '''48.663'''
* 1. Abrëll: '''48.379'''
* 1. Mäerz: '''48.171'''
* 1. Feburar: '''47.869'''
* 1. Januar: '''47.507'''
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''47.186'''
* 1. November: '''46.926'''
* 1. Oktober: '''46.715'''
* 1. September: '''46.529'''
* 1. August: '''46.262'''
* 1. Juli: '''46.032'''
* 1. Juni: '''45.783'''
* 1. Mee: '''45.660'''
* 1. Abrëll: '''45.547'''
* 1. Mäerz: '''45.417'''
* 1. Februar: '''45.273'''
* 1. Januar: '''45.100'''
{{Div col end}}
=== 2015 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''44.830'''
* 1. November: '''44.543'''
* 1. Oktober: '''44.364'''
* 1. September: '''44.242'''
* 1. August: '''44.070'''
* 1. Juli: '''43.901'''
* 1. Juni: '''43.686'''
* 1. Mee: '''43.514'''
* 1. Abrëll: '''43.319'''
* 1. Mäerz: '''43.084'''
* 1. Februar: ?
* 1. Januar: '''42.550'''
{{Div col end}}
=== 2014 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''42.180'''
* 1. November: '''41.947'''
* 1. Oktober: '''41.769'''
* 1. September: '''41.609'''
* 1. August: '''41.444'''
* 1. Juli: '''41.275'''
* 1. Juni: '''41.127'''
* 1. Mee: '''40.984'''
* 1. Abrëll: '''40.861'''
* 1. Mäerz: '''40.668'''
* 1. Februar: '''40.382'''
* 1. Januar: '''40.100'''
{{Div col end}}
=== 2013 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''39.752'''
* 1. November: '''39.552'''
* 1. Oktober: ''' 39.302'''
* 1. September: '''39.169'''
* 1. August: ''' 39.022'''
* 1. Juli: ''' 38.874'''
* 1. Juni: '''38.732'''
* 1. Mee: '''38.596'''
* 1. Abrëll: '''38.400'''
* 1. Mäerz: '''38.194'''
* 1. Februar: '''37.946'''
* 1. Januar: '''37.687'''
{{Div col end}}
=== 2012 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''37.345'''
* 1. November: '''37.181'''
* 1. Oktober: '''37.008'''
* 1. September: '''36.826'''
* 1. August: '''36.649'''
* 1. Juli: '''36.469'''
* 1. Juni: '''36.229'''
* 1. Mee: '''35.863'''
* 1. Abrëll: '''35.641'''
* 1. Mäerz: '''35.358'''
* 1. Februar: '''35.000'''
* 1. Januar: '''34.614'''
{{Div col end}}
=== 2011 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''34.335'''
* 1. November: '''34.032'''
* 1. Oktober: '''33.578'''
* 1. September: '''33.446'''
* 1. August: '''33.306'''
* 1. Juli: ''' 33.012'''
* 1. Juni: ''' 32.763'''
* 1. Mee: '''32.579'''
* 1. Abrëll: '''32.396'''
* 1. Mäerz: '''32.115'''
* 1. Februar: '''31.862'''
* 1. Januar: '''31.644'''
{{Div col end}}
=== 2010 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''31.451'''
* 1. November: '''31.263'''
* 1. Oktober: '''30.816'''
* 1. September: '''30.280'''
* 1. August: '''29.681'''
* 1. Juli: '''29.574'''
* 1. Juni: '''29.400'''
* 1. Mee: '''29.217'''
* 1. Abrëll: '''28.911'''
* 1. Mäerz: '''28.706'''
* 1. Februar: '''28.596'''
* 1. Januar: '''28.372'''
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''28.194'''
* 1. November: '''27.981'''
* 1. Oktober: '''27.690'''
* 1. September: '''27.507'''
* 1. August: '''27.325'''
* 1. Juli: '''27.117'''
* 1. Juni: '''26.911'''
* 1. Mee: ''' 26.647'''
* 1. Abrëll: ''' 26.473'''
* 1. Mäerz: '''26.231'''
* 1. Februar: '''26.017'''
* 1. Januar: '''25.781'''
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''24.990'''
* 1. November:'''24.567'''
* 1. Oktober: '''24.332'''
* 1. September: '''24.161'''
* 1. August: '''23.521'''
* 1. Juli: '''22.901'''
* 1. Juni: '''22.301'''
* 1. Mee: '''21.607'''
* 1. Abrëll: '''20.758'''
* 1. Mäerz:'''20.334'''
* 1. Februar:'''19.990'''
* 1. Januar:'''19.100'''
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember:'''18.451'''
* 1. November:'''18.134'''
* 1. Oktober: '''17.738'''
* 1. September: '''17.294'''
* 1. August: '''16.781'''
* 1. Juli: '''15.953'''
* 1. Juni: '''15.225'''
* 1. Mee: '''14.715'''
* 1. Abrëll: '''14.245'''
* 1. Mäerz 2007: '''13.405'''
* 1. Februar 2007: '''12.670'''
* 1. Januar 2007: '''12.192'''
{{div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember 2006: '''11.635'''
* 1. November 2006: '''11.275'''
* 1. Oktober 2006: '''10.914'''
* 1. September: '''10.573'''
* 1. August: '''10.135'''
* 1. Juli: '''9.747'''
* 1. Juni: '''9.542'''
* 1. Mee: '''9.301'''
* 1. Abrëll: '''8.937'''
* 1. Mäerz: '''8.343'''
* 1. Februar: '''7.972'''
* 1. Januar: '''7.292'''
{{div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Nach méi Ierbessenzielereien ==
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-20&pages=Jean-Claude_Juncker|Xavier_Bettel Tool fir ze vergläiche watfireng Wikisäit wéi dacks gekuckt gëtt]
* [https://tools.wmflabs.org/topviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&date=last-month&excludes= Am dackste gekuckt Säite vum viregte Mount]
<!--LINK GEET NET * [http://stats.grok.se/lb/top D'Säite vun der lëtzebuergescher Wikipedia no der Zuel vun den Opriff am '''Mäerz 2014''']
* [http://stats.grok.se/lb/latest30/G%C3%ABlle_Fra Nosichen, wéi dacks eng bestëmmt Säit am leschte Mount ugeklickt gouf] dëse Link weist op d'Säit vun der Gëlle Fra
-->
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias Lëscht vun de Wikien no der Artikelzuel] {{en}} (ëmmer ganz aktuell)
* [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLB.htm Statistik iwwer d'lb-wikipedia an Tabelleform] an [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLB.htm als Graphik] {{en}} (November 2018)
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/lb.wikipedia.org Déi nei Statistiken iwwer d'lb-Wikipedia]
* [http://stats.wikimedia.org/EN/EditsRevertsLB.htm Ännerungen a Reverten op der lb-Wikipedia am Laf vun der Zäit opgedeelt op registréiert an anonym Benotzer] {{en}} (31. Dezember 2016)
* [http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/Sitemap.htm Vergläicher tëscht deenen eenzele Wikien]
* [http://www.wikistatistics.net/wiki/lb Interaktiv Statistiken]
* [[:en:Wikipedia:Wikipedia|Artikele pro Populatioun vu Spriecher]]
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News Säit mat Zuelespillereien iwwer déi verschidde Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/guc/index.php Compteur vun den Ännerunge pro Benotzernumm op alle Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/xtools/pcount/index.php Dem X! säin 'Edit Counter' op enger Wiki]
* [https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/sulinfo.php En änleche Compteur: SUL Info]
* [[Benotzer:Emijrp/List_of_Wikipedians_by_number_of_edits|Lëscht vun den lb.Wikipedianer no der Zuel vun Ännerungen, Stand 20. Juni 2012]]
* [https://wiki-talents.toolforge.org/en/wiki-lb Wiki-talents] - erméiglecht d'Bewäertung vum Bäitrag vu Wikipedianer op Basis vum Verhältnes tëscht dem Ëmfang vun hire Beaarbechtungen an der Zuel vun den Opriff vun den Artikelen, bei deene se matgeschafft hunn.
== Kuckt och ==
* [[Wikipedia:Geschicht|D'Geschicht vun der Wikipedia op Lëtzebuergesch]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
36p15oe2nps0liw5djl39uykn19ilin
2687197
2687196
2026-07-22T18:59:51Z
Mobby 12
60927
Update
2687197
wikitext
text/x-wiki
{| {{prettytable-R}}
|-
| align="center"| Lb-Wiki - Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen
|-
|{{Graph:Chart
|width=600
|height=250
|xAxisTitle=Datum
|yAxisTitle=Artikelzuel
|type=stackedarea
|xAxisAngle = -45
|x=Jul 04,Jan 05,Jul 05,Jan 06,Jul 06,Jan 07,Juli 07,Jan 08,Jul 08,Jan 09,Jul 09,Jan 10,Jul 10,Jan 11,Jul 11,Jan 12,Jul 12,Jan 13,Jul 13,Jan 14,Jul 14,Jan 15,Jul 15,Jan 16,Jun 16,Jan 17,Jul 17,Jan 18, Jul 18,Jan 19,Jul 19,Jan 20,Jul 20,Jan 21,Jul 21,Jan 22, Jul 22, Jan 23, Jul 23, Jan 24, Jul 24, Jan 25, Jul 25, Jan 26, Jul 26
|y1=0,2000,5000,7300,9750,12250,16000,19000,23000,25750,27100,28400,29600,31700,33000,34600,36500,37600,38900,40000,41300,42500,43900,45000,46000,47500,49600,50900,54200,55500,56750,57550,58500,59186,59814,60442,60917,61333,61837,62793,63467,64329,65312,66377,67415
|colors= blue
}}
|-
|align="center"|Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen op dëser Wikipedia<br>tëscht dem 21. Juli 2004 an dem 1. Juli 2026
|}
Dës Säit mat "'''Ierbessenzielereien'''" erméiglecht en Iwwerbléck iwwer d'Evolutioun vun der Zuel vun nei ugeluechten Artikelen am Laf vun de Joren 2004 bis haut.
[[File:Shelling peas.jpg|thumb|... a 6 mécht der 53...]]
Donnéeën aus de Jore virdru fannt Dir an dësem [[/Archiv|Archiv]].
== Meilesteng ==
Meilesteng si "ronn" Zuele vun allen Artikelen op dëser Wikipedia.
===2026===
{{Div col|cols=2}}
* 22. Juli: '''67.500''': [[Haff Ahl]] vum GilPe
* {{0}}2. Abrëll: '''67.000''': [[Iwwerlaf vum Argent-Double]] vum GilPe
* 25. Januar: '''66.500''': [[Glarus]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2025===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}2. November: '''66.000''': [[Systemateschen Elementsnumm]] vum GilPe
* {{0}}4. August: '''65.500''': [[Zealandia]] vum GilPe
* 29. Abrëll: '''65.000''': [[Paris-Nice 1975]] vum Mobby 12
* 21. Januar: '''64.500''': [[Northern Big Band]] vum Christian Ries
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=2}}
* 11. Oktober: '''64.000''': [[Mummentaart]] vum GilPe
* {{0}}8. Juli: '''63.500''': [[Jaipur]] vum Zinneke
* {{0}}4. Februar: '''63.000''': [[Pontebier]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=2}}
* am November: '''62.500''': ?
*{{0}}8. August: '''62.000''': [[Hollännesch Karibik]] vum GilPe
* 17. Februar: '''61.500''': [[Quatre Jours des As-en-Provence]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. August: '''61.000''': [[Vëlosummer]] vum GilPe
* 18. Januar: '''60.500''': [[Théophile Schroell]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=2}}
*31. Juli: '''60.000''': [[Pezuls]] vum Les Meloures
*29. Mäerz: '''59.500''': [[Michel Vianey ]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''59.000''': [[Les amours célèbres]] vum Johnny Chicago
* 30. Juni: '''58.500''': [[Les Saintes-Nitouches]] vum Johnny Chicago
* 28. Mäerz: '''58.000''': [[Tunnel Rangwee]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=2}}
* 25. Dezember: '''57.500''': [[François Vatel]] vum GilPe
* 16. August: '''57.000''': [[Sousceyrac-en-Quercy]] vum Les Meloures
* 10. Mee: '''56.500''': [[Seichamps]] vum Les Meloures
* 29. Mäerz: '''56.000''': [[Rouvrois-sur-Othain]] vum Les Meloures
* 16. Januar: '''55.500''': [[Keng Tawng]] vum Wolverène
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=2}}
* 23. November: '''55.000''': [[Anville (Moundkrater)]] vum Astro-Jupp
* 24. September: '''54.500''': [[Pickegen Drot]] vum Zinneke
* {{0}}8. Juni: '''54.000''': [[Ouides]] vum Nilrom
* 28. Mee: '''53.500''': [[Gervans]] vum Les Meloures
* 19. Mee: '''53.000''': [[Saint-Cirgues-de-Jordanne]] vum Les Meloures
* 11. Mee: '''52.500''': [[Preures]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Mee: '''52.000''': [[Amplier]] vum Les Meloures
* {{0}}9. Mäerz: '''51.500''': [[Slacker Cats]] vum Wolverène
* 16. Januar: '''51.000''': [[Camon (Somme)]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=2}}
* 18. Oktober: '''50.500''': [[Moçâmedes]] vum Bdx
* 10. September: '''50.000''': [[Rives de Clausen]] vum GilPe
* 22. Juni: '''49.500''': [[Isabelle Aubret]] vum Wolverène
* 16. Mee: '''49.000''': [[La Rosière (Haute-Saône)]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''48.500''': [[Grand Prix de Denain 2017]] vum Les Meloures
* 11. Februar: '''48.000''': [[Nicolas Entringer]] vum MMFE
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=2}}
* 31. Dezember: '''47.500''': [[Martin Müller (Handballspiller)]] vum Wolverène
* 11. November: '''47.000''': [[Raoul Coutard]] vum Johnny Chicago
* 29. August: '''46.500''': [[Raymond Massey]] vum Johnny Chicago
* 28. Juni: '''46.000''': [[Kalininsk]] vum Wolverène
* 27. Mäerz: '''45.500''': [[Tour de Normandie 2014]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2015===
{{Div col|cols=2}}
* 15. Dezember: '''45.000''': [[Canton de Villeneuvois et Villefranchois]] vum Les Meloures
* 21. Oktober: '''44.500''': [[Dia (Mound)]] vum SITCK
* 18. Juli: '''44.000''': [[Heckefräsch (Zäitschrëft)]] vum Jamcelsus
* 28. Abrëll: '''43.500''': [[Carl Djerassi]] vum Zinneke
* 17. Februar: '''43.000''': [[The Appaloosa (Film 1966)]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2014===
{{Div col|cols=2}}
* 26. Dezember: '''42.500''': [[TGV Réseau]] vum Helicopter2011
* 11. November: '''42.000''': [[Kapell Léifreg]] vum MMFE
* 13. August: '''41.500''': [[Palomar 3]] vum SITCK
* {{0}}4. Mee: '''41.000''': [[Pierre Zimmer]] vum Johnny Chicago
* 13. Februar: '''40.500''': [[Schëld H, 3a]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2013===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''40.000''': [[Liart]] vum Les Meloures
* 27. Oktober: '''39.500''': [[Harcy]] vum Les Meloures
* 28. Juli: '''39.000''': [[Lambertuskierch vu Grooljen]] vum MMFE
* 14. Abrëll: '''38.500''': [[Robert Edwards]] vum Zinneke
* 10. Februar: '''38.000''': [[Michel Nicolas Muller]] vum Jamcelsus
{{Div col end}}
===2012===
{{Div col|cols=2}}
* 20. Dezember: '''37.500''' [[Gewiichtsreduktioun]] vum Otets
* 30. September: '''37.000''' [[CR142]] vum MMFE
* {{0}}2. Juli: '''36.500''': [[Fred Neuen]] vum Apocaletz
* 14. Mee: '''36.000''': [[Mutz vum Monomach]] vum Otets
* 18. Mäerz: '''35.500''': [[Conrad Gesner]] vum Jamcelsus
* 1. Februar: '''35.000''': [[European Launcher Development Organisation]] vum SITCK
{{Div col end}}
===2011===
{{Div col|cols=2}}
* 21.Dezember '''34.500''': [[Monument André Koch]] vum Fliedermaus
* 30. Oktober: '''34.000''': [[Rollainville]] vum Les Meloures
* 17. September: '''33.500''': [[Ashley Cole]] vum BigDom
* 30. Juni: '''33.000''': [[VKontakte]] vum Otets
* 16. Abrëll: '''32.500''': [[Beaumont (Meurthe-et-Moselle)]] vum Jwh
* 17. Februar: '''32.000''': [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2010===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. Dezember: '''31.500''': [[Robert Lentz]] vun der Fliedermaus
* {{0}}6. Oktober: '''31.000''': [[Thoiria]] vum Les Meloures
* {{0}}9. September: '''30.500''': [[Fraillicourt]] vum Les Meloures
* 21. August: '''30.000''': [[Krasnojarsk]] vum Otets
* 16. Juni: '''29.500''': [[Le repos du guerrier (Film)]] vum Johnny Chicago
* 10. Abrëll: '''29.000''': [[Oberstinzel]] vum Les Meloures
* 18. Januar: '''28.500''': [[Robert Winter]] vun der Fliedermaus
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''28.000''': [[Helen Keller]] vum Jean Beurlet
* 31. August: '''27.500''': [[Jean-Georges Pfortzheim]] vum Les Meloures
* 15. Juni: '''27.000''': [[Vuelta Ciclista al País Vasco 2009]] vum Les Meloures
* {{0}}5. Abrëll: '''26.500''': [[Bernard Ferdinand Lyot]] vum SITCK
* 27. Januar: '''26.000''': [[Christoph Salzmann]] vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=2}}
* 17. Dezember: '''25.500''': [[Erich Hartmann]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Dezember: '''25.000''': [[Pierre Biwer]] vum Cornischong
* 26. Oktober: '''24.500''': [[CSI: Crime Scene Investigation]] vum Alexandra
* 24. August: '''24.000''': [[Willy Flener]] vum Reniarf
* 30. Juli: '''23.500''': [[Nëssmaart]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juli: '''23.000''': [[T-34]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juni: '''22.500''': [[Canton de Rueil-Malmaison]] vum Les Meloures
* 16. Mee: '''22.000''': [[Canton d'Hazebrouck-Sud]] vum Les Meloures
* 25. Abrëll: '''21.500''': [[Canton de Digoin]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''21.000''': [[Canton d'Albi-Sud]] vum Les Meloures
* 13. Mäerz: '''20.500''': [[Canton de Thiers]] vum Les Meloures
* {{0}}2. Februar: '''20.000''': [[TSV Schwieberdingen]] vun der IP 88.67.142.122
* 14. Januar: '''19.500''': ?
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''19.000''': "Canton de Saint-Agrève" vum Les Meloures
* {{0}}5. Dezember: '''18.500''': "Lyndon B. Johnson" vum Robby
* 20. Oktober: '''18.000''': "Canton de Damville" vum Les Meloures
* 15. September: '''17.500''': "Arrondissement Roanne" vum Les Meloures
* 15. August: '''17.000''': "NGC 2360" vum SITCK
* 22. Juli: '''16.500''': "Canton de Marmoutier" vum Les Meloures
* {{0}}3. Juli: '''16.000''': "Bassurels" vum Les Meloures
* 12. Juni: '''15.500''': "Le Magny (Vosges)" vum Les Meloures
* 18. Mee: '''15.000''': "Escles" vum Les Meloures
* 12. Abrëll: '''14.500''': "Avrainville" vum Les Meloures
* 19. Mäerz: '''14.000''': " Girauvoisin" vum Les Meloures
* {{0}}5. Mäerz: '''13.500''': "Ugny" vum Les Meloures
* 12. Februar: '''13.000''': "Dalhain" vum Les Meloures
* 16. Januar: '''12.500''': "Hans-Gert Poetering" vum Ernmuhl
{{Div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=2}}
* 19. Dezember: '''12.000''': "Lëscht vun de gréisste Stären" vum SITCK
* 20. November: '''11.500''': "Astronomical Journal" vum Cornischong
* {{0}}9. Oktober: '''11.000''': "Wässeg" vum Cornischong
* 27. August: '''10.500''': "Parverband Bartreng-Stroossen" vum Pear
* 23. Juli: '''10.000''': "Schütze (Homonymie)" vum Alexandra
* 25. Mee: '''9.500''': "Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)" vum Alexandra
* {{0}}4. Abrëll: '''9.000''': "Pythagoras vu Samos" vum Alexandra
* {{0}}9. Mäerz: '''8.500''': "Technolink" vum G2
* {{0}}3. Februar: '''8.000''': "Lëscht vu Lëtzebuerger Zeitungen" vum Alexandra
* {{0}}8. Januar: '''7.500''': "Gouvy" vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt: [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Eng Ierbes am Mount ==
* elo grad: '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''
===2026===
* 1. Juli: '''67.415'''
* 1. Juni: '''67.349'''
* 1. Mee: '''67.209'''
* 1. Abrëll: '''66.975'''
* 1. Mäerz: ''' 66.744'''
* 1. Februar: '''66.555'''
* 1. Januar: ''' 66.377'''
===2025===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''66.116'''
* 1. November: '''65.980'''
* 1. Oktober: '''65.784'''
* 1. September: ''' 65.637'''
* 1. August: '''65.476'''
* 1. Juli: '''65.312'''
* 1. Juni: '''65.145'''
* 1. Mee: '''65.032'''
* 1. Abrëll: '''64.886'''
* 1. Mäerz: '''64.771'''
* 1. Februar: '''64.581'''
* 1. Januar: '''64.329'''
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''64.216'''
* 1. November: '''64.128'''
* 1. Oktober: '''63.916'''
* 1. September: '''63.736'''
* 1. August: '''63.620'''
* 1. Juli: '''63.467'''
* 1. Juni: '''63.409'''
* 1. Mee: '''63.338'''
* 1. Abrëll: '''63.244'''
* 1. Mäerz: '''63.108'''
* 1. Februar: '''62.983'''
* 1. Januar: '''62.793'''
{{div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''62.623'''
* 1 November: '''62.440'''
* 1. Oktober: '''62.258'''
* 1. September: '''62.140'''
* 1. August: ''' 61.949'''
* 1. Juli: '''61.837'''
* 1. Juni: '''61.768'''
* 1. Mee: '''61.683'''
* 1. Abrëll: '''61.635'''
* 1. Mäerz: '''61.536'''
* 1. Februar: '''61.429'''
* 1. Januar: '''61.333'''
{{div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''61.282'''
* 1. November: '''61.198'''
* 1. Oktober: '''61.147'''
* 1. September: '''61.079'''
* 1. August: '''60.975'''
* 1. Juli: '''60.917'''
* 1. Juni: '''60.860'''
* 1. Mee: '''60.807'''
* 1. Abrëll: '''±60.700'''
* 1. Mäerz: '''60.621'''
* 1. Februar: '''60.536'''
* 1. Januar: '''60.442'''
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''60.359'''
* 1. November: '''60.287'''
* 1. Oktober: ''' 60.241'''
* 1. September; '''60.190'''
* 1. August: '''60.010'''
* 1. Juli: '''59.814'''
* 1. Juni: '''59.775'''
* 1. Mee: '''59.674'''
* 1. Abrëll: '''59.528'''
* 1. Mäerz: '''59.364'''
* 1. Februar: '''59.293'''
* 1. Januar: '''59.186'''
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''59.109'''
* 1. November: '''58.973'''
* 1. Oktober: '''58.813'''
* 1. September: '''58.712'''
* 1. August: '''58.616'''
* 1. Juli: '''58.504'''
* 1. Juni: '''58.386'''
* 1. Mee: '''58.253'''
* 1. Abrëll: '''58.035'''
* 1. Mäerz: '''57.820'''
* 1. Februar: '''57.652'''
* 1. Januar: '''57.540'''
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''57.408'''
* 1. November: '''57.319'''
* 1. Oktober: ''' 57.243'''
* 1. September: '''57.150'''
* 1. August: '''56.894'''
* 1. Juli: '''56.739'''
* 1. Juni: '''56.606'''
* 1. Mee: '''56.444'''
* 1. Abrëll: '''56.100'''
* 1. Mäerz: '''55.848'''
* 1. Februar: '''55.690'''
* 1. Januar: '''55.332'''
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''55.115'''
* 1. November: '''54.685'''
* 1. Oktober: '''54.529'''
* 1. September: '''54.416'''
* 1. August: '''54.302'''
* 1. Juli: '''54.189'''
* 1. Juni: '''53.755'''
* 1. Mee: '''51.956'''
* 1. Abrëll: '''51.651'''
* 1. Mäerz: '''51.404'''
* 1. Februar: '''51.171'''
* 1. Januar: '''50.820'''
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''50.711'''
* 1. November: '''50.579'''
* 1. Oktober: '''50.390'''
* 1. September: '''49.974'''
* 1. August: '''49.844'''
* 1. Juli: ''' 49.619'''
* 1. Juni: ''' 49.251'''
* 1. Mee: '''48.663'''
* 1. Abrëll: '''48.379'''
* 1. Mäerz: '''48.171'''
* 1. Feburar: '''47.869'''
* 1. Januar: '''47.507'''
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''47.186'''
* 1. November: '''46.926'''
* 1. Oktober: '''46.715'''
* 1. September: '''46.529'''
* 1. August: '''46.262'''
* 1. Juli: '''46.032'''
* 1. Juni: '''45.783'''
* 1. Mee: '''45.660'''
* 1. Abrëll: '''45.547'''
* 1. Mäerz: '''45.417'''
* 1. Februar: '''45.273'''
* 1. Januar: '''45.100'''
{{Div col end}}
=== 2015 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''44.830'''
* 1. November: '''44.543'''
* 1. Oktober: '''44.364'''
* 1. September: '''44.242'''
* 1. August: '''44.070'''
* 1. Juli: '''43.901'''
* 1. Juni: '''43.686'''
* 1. Mee: '''43.514'''
* 1. Abrëll: '''43.319'''
* 1. Mäerz: '''43.084'''
* 1. Februar: ?
* 1. Januar: '''42.550'''
{{Div col end}}
=== 2014 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''42.180'''
* 1. November: '''41.947'''
* 1. Oktober: '''41.769'''
* 1. September: '''41.609'''
* 1. August: '''41.444'''
* 1. Juli: '''41.275'''
* 1. Juni: '''41.127'''
* 1. Mee: '''40.984'''
* 1. Abrëll: '''40.861'''
* 1. Mäerz: '''40.668'''
* 1. Februar: '''40.382'''
* 1. Januar: '''40.100'''
{{Div col end}}
=== 2013 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''39.752'''
* 1. November: '''39.552'''
* 1. Oktober: ''' 39.302'''
* 1. September: '''39.169'''
* 1. August: ''' 39.022'''
* 1. Juli: ''' 38.874'''
* 1. Juni: '''38.732'''
* 1. Mee: '''38.596'''
* 1. Abrëll: '''38.400'''
* 1. Mäerz: '''38.194'''
* 1. Februar: '''37.946'''
* 1. Januar: '''37.687'''
{{Div col end}}
=== 2012 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''37.345'''
* 1. November: '''37.181'''
* 1. Oktober: '''37.008'''
* 1. September: '''36.826'''
* 1. August: '''36.649'''
* 1. Juli: '''36.469'''
* 1. Juni: '''36.229'''
* 1. Mee: '''35.863'''
* 1. Abrëll: '''35.641'''
* 1. Mäerz: '''35.358'''
* 1. Februar: '''35.000'''
* 1. Januar: '''34.614'''
{{Div col end}}
=== 2011 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''34.335'''
* 1. November: '''34.032'''
* 1. Oktober: '''33.578'''
* 1. September: '''33.446'''
* 1. August: '''33.306'''
* 1. Juli: ''' 33.012'''
* 1. Juni: ''' 32.763'''
* 1. Mee: '''32.579'''
* 1. Abrëll: '''32.396'''
* 1. Mäerz: '''32.115'''
* 1. Februar: '''31.862'''
* 1. Januar: '''31.644'''
{{Div col end}}
=== 2010 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''31.451'''
* 1. November: '''31.263'''
* 1. Oktober: '''30.816'''
* 1. September: '''30.280'''
* 1. August: '''29.681'''
* 1. Juli: '''29.574'''
* 1. Juni: '''29.400'''
* 1. Mee: '''29.217'''
* 1. Abrëll: '''28.911'''
* 1. Mäerz: '''28.706'''
* 1. Februar: '''28.596'''
* 1. Januar: '''28.372'''
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''28.194'''
* 1. November: '''27.981'''
* 1. Oktober: '''27.690'''
* 1. September: '''27.507'''
* 1. August: '''27.325'''
* 1. Juli: '''27.117'''
* 1. Juni: '''26.911'''
* 1. Mee: ''' 26.647'''
* 1. Abrëll: ''' 26.473'''
* 1. Mäerz: '''26.231'''
* 1. Februar: '''26.017'''
* 1. Januar: '''25.781'''
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''24.990'''
* 1. November:'''24.567'''
* 1. Oktober: '''24.332'''
* 1. September: '''24.161'''
* 1. August: '''23.521'''
* 1. Juli: '''22.901'''
* 1. Juni: '''22.301'''
* 1. Mee: '''21.607'''
* 1. Abrëll: '''20.758'''
* 1. Mäerz:'''20.334'''
* 1. Februar:'''19.990'''
* 1. Januar:'''19.100'''
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember:'''18.451'''
* 1. November:'''18.134'''
* 1. Oktober: '''17.738'''
* 1. September: '''17.294'''
* 1. August: '''16.781'''
* 1. Juli: '''15.953'''
* 1. Juni: '''15.225'''
* 1. Mee: '''14.715'''
* 1. Abrëll: '''14.245'''
* 1. Mäerz 2007: '''13.405'''
* 1. Februar 2007: '''12.670'''
* 1. Januar 2007: '''12.192'''
{{div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember 2006: '''11.635'''
* 1. November 2006: '''11.275'''
* 1. Oktober 2006: '''10.914'''
* 1. September: '''10.573'''
* 1. August: '''10.135'''
* 1. Juli: '''9.747'''
* 1. Juni: '''9.542'''
* 1. Mee: '''9.301'''
* 1. Abrëll: '''8.937'''
* 1. Mäerz: '''8.343'''
* 1. Februar: '''7.972'''
* 1. Januar: '''7.292'''
{{div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Nach méi Ierbessenzielereien ==
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-20&pages=Jean-Claude_Juncker|Xavier_Bettel Tool fir ze vergläiche watfireng Wikisäit wéi dacks gekuckt gëtt]
* [https://tools.wmflabs.org/topviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&date=last-month&excludes= Am dackste gekuckt Säite vum viregte Mount]
<!--LINK GEET NET * [http://stats.grok.se/lb/top D'Säite vun der lëtzebuergescher Wikipedia no der Zuel vun den Opriff am '''Mäerz 2014''']
* [http://stats.grok.se/lb/latest30/G%C3%ABlle_Fra Nosichen, wéi dacks eng bestëmmt Säit am leschte Mount ugeklickt gouf] dëse Link weist op d'Säit vun der Gëlle Fra
-->
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias Lëscht vun de Wikien no der Artikelzuel] {{en}} (ëmmer ganz aktuell)
* [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLB.htm Statistik iwwer d'lb-wikipedia an Tabelleform] an [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLB.htm als Graphik] {{en}} (November 2018)
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/lb.wikipedia.org Déi nei Statistiken iwwer d'lb-Wikipedia]
* [http://stats.wikimedia.org/EN/EditsRevertsLB.htm Ännerungen a Reverten op der lb-Wikipedia am Laf vun der Zäit opgedeelt op registréiert an anonym Benotzer] {{en}} (31. Dezember 2016)
* [http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/Sitemap.htm Vergläicher tëscht deenen eenzele Wikien]
* [http://www.wikistatistics.net/wiki/lb Interaktiv Statistiken]
* [[:en:Wikipedia:Wikipedia|Artikele pro Populatioun vu Spriecher]]
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News Säit mat Zuelespillereien iwwer déi verschidde Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/guc/index.php Compteur vun den Ännerunge pro Benotzernumm op alle Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/xtools/pcount/index.php Dem X! säin 'Edit Counter' op enger Wiki]
* [https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/sulinfo.php En änleche Compteur: SUL Info]
* [[Benotzer:Emijrp/List_of_Wikipedians_by_number_of_edits|Lëscht vun den lb.Wikipedianer no der Zuel vun Ännerungen, Stand 20. Juni 2012]]
* [https://wiki-talents.toolforge.org/en/wiki-lb Wiki-talents] - erméiglecht d'Bewäertung vum Bäitrag vu Wikipedianer op Basis vum Verhältnes tëscht dem Ëmfang vun hire Beaarbechtungen an der Zuel vun den Opriff vun den Artikelen, bei deene se matgeschafft hunn.
== Kuckt och ==
* [[Wikipedia:Geschicht|D'Geschicht vun der Wikipedia op Lëtzebuergesch]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
sqhpjbe1u435f4shyulj78q8td9c4ra
2687198
2687197
2026-07-22T19:00:51Z
Mobby 12
60927
/* 2026 */ richteg gezielt
2687198
wikitext
text/x-wiki
{| {{prettytable-R}}
|-
| align="center"| Lb-Wiki - Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen
|-
|{{Graph:Chart
|width=600
|height=250
|xAxisTitle=Datum
|yAxisTitle=Artikelzuel
|type=stackedarea
|xAxisAngle = -45
|x=Jul 04,Jan 05,Jul 05,Jan 06,Jul 06,Jan 07,Juli 07,Jan 08,Jul 08,Jan 09,Jul 09,Jan 10,Jul 10,Jan 11,Jul 11,Jan 12,Jul 12,Jan 13,Jul 13,Jan 14,Jul 14,Jan 15,Jul 15,Jan 16,Jun 16,Jan 17,Jul 17,Jan 18, Jul 18,Jan 19,Jul 19,Jan 20,Jul 20,Jan 21,Jul 21,Jan 22, Jul 22, Jan 23, Jul 23, Jan 24, Jul 24, Jan 25, Jul 25, Jan 26, Jul 26
|y1=0,2000,5000,7300,9750,12250,16000,19000,23000,25750,27100,28400,29600,31700,33000,34600,36500,37600,38900,40000,41300,42500,43900,45000,46000,47500,49600,50900,54200,55500,56750,57550,58500,59186,59814,60442,60917,61333,61837,62793,63467,64329,65312,66377,67415
|colors= blue
}}
|-
|align="center"|Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen op dëser Wikipedia<br>tëscht dem 21. Juli 2004 an dem 1. Juli 2026
|}
Dës Säit mat "'''Ierbessenzielereien'''" erméiglecht en Iwwerbléck iwwer d'Evolutioun vun der Zuel vun nei ugeluechten Artikelen am Laf vun de Joren 2004 bis haut.
[[File:Shelling peas.jpg|thumb|... a 6 mécht der 53...]]
Donnéeën aus de Jore virdru fannt Dir an dësem [[/Archiv|Archiv]].
== Meilesteng ==
Meilesteng si "ronn" Zuele vun allen Artikelen op dëser Wikipedia.
===2026===
{{Div col|cols=2}}
* 22. Juli: '''67.500''': [[Haarthaff]] vum GilPe
* {{0}}2. Abrëll: '''67.000''': [[Iwwerlaf vum Argent-Double]] vum GilPe
* 25. Januar: '''66.500''': [[Glarus]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2025===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}2. November: '''66.000''': [[Systemateschen Elementsnumm]] vum GilPe
* {{0}}4. August: '''65.500''': [[Zealandia]] vum GilPe
* 29. Abrëll: '''65.000''': [[Paris-Nice 1975]] vum Mobby 12
* 21. Januar: '''64.500''': [[Northern Big Band]] vum Christian Ries
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=2}}
* 11. Oktober: '''64.000''': [[Mummentaart]] vum GilPe
* {{0}}8. Juli: '''63.500''': [[Jaipur]] vum Zinneke
* {{0}}4. Februar: '''63.000''': [[Pontebier]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=2}}
* am November: '''62.500''': ?
*{{0}}8. August: '''62.000''': [[Hollännesch Karibik]] vum GilPe
* 17. Februar: '''61.500''': [[Quatre Jours des As-en-Provence]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. August: '''61.000''': [[Vëlosummer]] vum GilPe
* 18. Januar: '''60.500''': [[Théophile Schroell]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=2}}
*31. Juli: '''60.000''': [[Pezuls]] vum Les Meloures
*29. Mäerz: '''59.500''': [[Michel Vianey ]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''59.000''': [[Les amours célèbres]] vum Johnny Chicago
* 30. Juni: '''58.500''': [[Les Saintes-Nitouches]] vum Johnny Chicago
* 28. Mäerz: '''58.000''': [[Tunnel Rangwee]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=2}}
* 25. Dezember: '''57.500''': [[François Vatel]] vum GilPe
* 16. August: '''57.000''': [[Sousceyrac-en-Quercy]] vum Les Meloures
* 10. Mee: '''56.500''': [[Seichamps]] vum Les Meloures
* 29. Mäerz: '''56.000''': [[Rouvrois-sur-Othain]] vum Les Meloures
* 16. Januar: '''55.500''': [[Keng Tawng]] vum Wolverène
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=2}}
* 23. November: '''55.000''': [[Anville (Moundkrater)]] vum Astro-Jupp
* 24. September: '''54.500''': [[Pickegen Drot]] vum Zinneke
* {{0}}8. Juni: '''54.000''': [[Ouides]] vum Nilrom
* 28. Mee: '''53.500''': [[Gervans]] vum Les Meloures
* 19. Mee: '''53.000''': [[Saint-Cirgues-de-Jordanne]] vum Les Meloures
* 11. Mee: '''52.500''': [[Preures]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Mee: '''52.000''': [[Amplier]] vum Les Meloures
* {{0}}9. Mäerz: '''51.500''': [[Slacker Cats]] vum Wolverène
* 16. Januar: '''51.000''': [[Camon (Somme)]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=2}}
* 18. Oktober: '''50.500''': [[Moçâmedes]] vum Bdx
* 10. September: '''50.000''': [[Rives de Clausen]] vum GilPe
* 22. Juni: '''49.500''': [[Isabelle Aubret]] vum Wolverène
* 16. Mee: '''49.000''': [[La Rosière (Haute-Saône)]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''48.500''': [[Grand Prix de Denain 2017]] vum Les Meloures
* 11. Februar: '''48.000''': [[Nicolas Entringer]] vum MMFE
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=2}}
* 31. Dezember: '''47.500''': [[Martin Müller (Handballspiller)]] vum Wolverène
* 11. November: '''47.000''': [[Raoul Coutard]] vum Johnny Chicago
* 29. August: '''46.500''': [[Raymond Massey]] vum Johnny Chicago
* 28. Juni: '''46.000''': [[Kalininsk]] vum Wolverène
* 27. Mäerz: '''45.500''': [[Tour de Normandie 2014]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2015===
{{Div col|cols=2}}
* 15. Dezember: '''45.000''': [[Canton de Villeneuvois et Villefranchois]] vum Les Meloures
* 21. Oktober: '''44.500''': [[Dia (Mound)]] vum SITCK
* 18. Juli: '''44.000''': [[Heckefräsch (Zäitschrëft)]] vum Jamcelsus
* 28. Abrëll: '''43.500''': [[Carl Djerassi]] vum Zinneke
* 17. Februar: '''43.000''': [[The Appaloosa (Film 1966)]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2014===
{{Div col|cols=2}}
* 26. Dezember: '''42.500''': [[TGV Réseau]] vum Helicopter2011
* 11. November: '''42.000''': [[Kapell Léifreg]] vum MMFE
* 13. August: '''41.500''': [[Palomar 3]] vum SITCK
* {{0}}4. Mee: '''41.000''': [[Pierre Zimmer]] vum Johnny Chicago
* 13. Februar: '''40.500''': [[Schëld H, 3a]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2013===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''40.000''': [[Liart]] vum Les Meloures
* 27. Oktober: '''39.500''': [[Harcy]] vum Les Meloures
* 28. Juli: '''39.000''': [[Lambertuskierch vu Grooljen]] vum MMFE
* 14. Abrëll: '''38.500''': [[Robert Edwards]] vum Zinneke
* 10. Februar: '''38.000''': [[Michel Nicolas Muller]] vum Jamcelsus
{{Div col end}}
===2012===
{{Div col|cols=2}}
* 20. Dezember: '''37.500''' [[Gewiichtsreduktioun]] vum Otets
* 30. September: '''37.000''' [[CR142]] vum MMFE
* {{0}}2. Juli: '''36.500''': [[Fred Neuen]] vum Apocaletz
* 14. Mee: '''36.000''': [[Mutz vum Monomach]] vum Otets
* 18. Mäerz: '''35.500''': [[Conrad Gesner]] vum Jamcelsus
* 1. Februar: '''35.000''': [[European Launcher Development Organisation]] vum SITCK
{{Div col end}}
===2011===
{{Div col|cols=2}}
* 21.Dezember '''34.500''': [[Monument André Koch]] vum Fliedermaus
* 30. Oktober: '''34.000''': [[Rollainville]] vum Les Meloures
* 17. September: '''33.500''': [[Ashley Cole]] vum BigDom
* 30. Juni: '''33.000''': [[VKontakte]] vum Otets
* 16. Abrëll: '''32.500''': [[Beaumont (Meurthe-et-Moselle)]] vum Jwh
* 17. Februar: '''32.000''': [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2010===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. Dezember: '''31.500''': [[Robert Lentz]] vun der Fliedermaus
* {{0}}6. Oktober: '''31.000''': [[Thoiria]] vum Les Meloures
* {{0}}9. September: '''30.500''': [[Fraillicourt]] vum Les Meloures
* 21. August: '''30.000''': [[Krasnojarsk]] vum Otets
* 16. Juni: '''29.500''': [[Le repos du guerrier (Film)]] vum Johnny Chicago
* 10. Abrëll: '''29.000''': [[Oberstinzel]] vum Les Meloures
* 18. Januar: '''28.500''': [[Robert Winter]] vun der Fliedermaus
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''28.000''': [[Helen Keller]] vum Jean Beurlet
* 31. August: '''27.500''': [[Jean-Georges Pfortzheim]] vum Les Meloures
* 15. Juni: '''27.000''': [[Vuelta Ciclista al País Vasco 2009]] vum Les Meloures
* {{0}}5. Abrëll: '''26.500''': [[Bernard Ferdinand Lyot]] vum SITCK
* 27. Januar: '''26.000''': [[Christoph Salzmann]] vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=2}}
* 17. Dezember: '''25.500''': [[Erich Hartmann]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Dezember: '''25.000''': [[Pierre Biwer]] vum Cornischong
* 26. Oktober: '''24.500''': [[CSI: Crime Scene Investigation]] vum Alexandra
* 24. August: '''24.000''': [[Willy Flener]] vum Reniarf
* 30. Juli: '''23.500''': [[Nëssmaart]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juli: '''23.000''': [[T-34]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juni: '''22.500''': [[Canton de Rueil-Malmaison]] vum Les Meloures
* 16. Mee: '''22.000''': [[Canton d'Hazebrouck-Sud]] vum Les Meloures
* 25. Abrëll: '''21.500''': [[Canton de Digoin]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''21.000''': [[Canton d'Albi-Sud]] vum Les Meloures
* 13. Mäerz: '''20.500''': [[Canton de Thiers]] vum Les Meloures
* {{0}}2. Februar: '''20.000''': [[TSV Schwieberdingen]] vun der IP 88.67.142.122
* 14. Januar: '''19.500''': ?
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''19.000''': "Canton de Saint-Agrève" vum Les Meloures
* {{0}}5. Dezember: '''18.500''': "Lyndon B. Johnson" vum Robby
* 20. Oktober: '''18.000''': "Canton de Damville" vum Les Meloures
* 15. September: '''17.500''': "Arrondissement Roanne" vum Les Meloures
* 15. August: '''17.000''': "NGC 2360" vum SITCK
* 22. Juli: '''16.500''': "Canton de Marmoutier" vum Les Meloures
* {{0}}3. Juli: '''16.000''': "Bassurels" vum Les Meloures
* 12. Juni: '''15.500''': "Le Magny (Vosges)" vum Les Meloures
* 18. Mee: '''15.000''': "Escles" vum Les Meloures
* 12. Abrëll: '''14.500''': "Avrainville" vum Les Meloures
* 19. Mäerz: '''14.000''': " Girauvoisin" vum Les Meloures
* {{0}}5. Mäerz: '''13.500''': "Ugny" vum Les Meloures
* 12. Februar: '''13.000''': "Dalhain" vum Les Meloures
* 16. Januar: '''12.500''': "Hans-Gert Poetering" vum Ernmuhl
{{Div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=2}}
* 19. Dezember: '''12.000''': "Lëscht vun de gréisste Stären" vum SITCK
* 20. November: '''11.500''': "Astronomical Journal" vum Cornischong
* {{0}}9. Oktober: '''11.000''': "Wässeg" vum Cornischong
* 27. August: '''10.500''': "Parverband Bartreng-Stroossen" vum Pear
* 23. Juli: '''10.000''': "Schütze (Homonymie)" vum Alexandra
* 25. Mee: '''9.500''': "Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)" vum Alexandra
* {{0}}4. Abrëll: '''9.000''': "Pythagoras vu Samos" vum Alexandra
* {{0}}9. Mäerz: '''8.500''': "Technolink" vum G2
* {{0}}3. Februar: '''8.000''': "Lëscht vu Lëtzebuerger Zeitungen" vum Alexandra
* {{0}}8. Januar: '''7.500''': "Gouvy" vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt: [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Eng Ierbes am Mount ==
* elo grad: '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''
===2026===
* 1. Juli: '''67.415'''
* 1. Juni: '''67.349'''
* 1. Mee: '''67.209'''
* 1. Abrëll: '''66.975'''
* 1. Mäerz: ''' 66.744'''
* 1. Februar: '''66.555'''
* 1. Januar: ''' 66.377'''
===2025===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''66.116'''
* 1. November: '''65.980'''
* 1. Oktober: '''65.784'''
* 1. September: ''' 65.637'''
* 1. August: '''65.476'''
* 1. Juli: '''65.312'''
* 1. Juni: '''65.145'''
* 1. Mee: '''65.032'''
* 1. Abrëll: '''64.886'''
* 1. Mäerz: '''64.771'''
* 1. Februar: '''64.581'''
* 1. Januar: '''64.329'''
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''64.216'''
* 1. November: '''64.128'''
* 1. Oktober: '''63.916'''
* 1. September: '''63.736'''
* 1. August: '''63.620'''
* 1. Juli: '''63.467'''
* 1. Juni: '''63.409'''
* 1. Mee: '''63.338'''
* 1. Abrëll: '''63.244'''
* 1. Mäerz: '''63.108'''
* 1. Februar: '''62.983'''
* 1. Januar: '''62.793'''
{{div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''62.623'''
* 1 November: '''62.440'''
* 1. Oktober: '''62.258'''
* 1. September: '''62.140'''
* 1. August: ''' 61.949'''
* 1. Juli: '''61.837'''
* 1. Juni: '''61.768'''
* 1. Mee: '''61.683'''
* 1. Abrëll: '''61.635'''
* 1. Mäerz: '''61.536'''
* 1. Februar: '''61.429'''
* 1. Januar: '''61.333'''
{{div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''61.282'''
* 1. November: '''61.198'''
* 1. Oktober: '''61.147'''
* 1. September: '''61.079'''
* 1. August: '''60.975'''
* 1. Juli: '''60.917'''
* 1. Juni: '''60.860'''
* 1. Mee: '''60.807'''
* 1. Abrëll: '''±60.700'''
* 1. Mäerz: '''60.621'''
* 1. Februar: '''60.536'''
* 1. Januar: '''60.442'''
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''60.359'''
* 1. November: '''60.287'''
* 1. Oktober: ''' 60.241'''
* 1. September; '''60.190'''
* 1. August: '''60.010'''
* 1. Juli: '''59.814'''
* 1. Juni: '''59.775'''
* 1. Mee: '''59.674'''
* 1. Abrëll: '''59.528'''
* 1. Mäerz: '''59.364'''
* 1. Februar: '''59.293'''
* 1. Januar: '''59.186'''
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''59.109'''
* 1. November: '''58.973'''
* 1. Oktober: '''58.813'''
* 1. September: '''58.712'''
* 1. August: '''58.616'''
* 1. Juli: '''58.504'''
* 1. Juni: '''58.386'''
* 1. Mee: '''58.253'''
* 1. Abrëll: '''58.035'''
* 1. Mäerz: '''57.820'''
* 1. Februar: '''57.652'''
* 1. Januar: '''57.540'''
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''57.408'''
* 1. November: '''57.319'''
* 1. Oktober: ''' 57.243'''
* 1. September: '''57.150'''
* 1. August: '''56.894'''
* 1. Juli: '''56.739'''
* 1. Juni: '''56.606'''
* 1. Mee: '''56.444'''
* 1. Abrëll: '''56.100'''
* 1. Mäerz: '''55.848'''
* 1. Februar: '''55.690'''
* 1. Januar: '''55.332'''
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''55.115'''
* 1. November: '''54.685'''
* 1. Oktober: '''54.529'''
* 1. September: '''54.416'''
* 1. August: '''54.302'''
* 1. Juli: '''54.189'''
* 1. Juni: '''53.755'''
* 1. Mee: '''51.956'''
* 1. Abrëll: '''51.651'''
* 1. Mäerz: '''51.404'''
* 1. Februar: '''51.171'''
* 1. Januar: '''50.820'''
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''50.711'''
* 1. November: '''50.579'''
* 1. Oktober: '''50.390'''
* 1. September: '''49.974'''
* 1. August: '''49.844'''
* 1. Juli: ''' 49.619'''
* 1. Juni: ''' 49.251'''
* 1. Mee: '''48.663'''
* 1. Abrëll: '''48.379'''
* 1. Mäerz: '''48.171'''
* 1. Feburar: '''47.869'''
* 1. Januar: '''47.507'''
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''47.186'''
* 1. November: '''46.926'''
* 1. Oktober: '''46.715'''
* 1. September: '''46.529'''
* 1. August: '''46.262'''
* 1. Juli: '''46.032'''
* 1. Juni: '''45.783'''
* 1. Mee: '''45.660'''
* 1. Abrëll: '''45.547'''
* 1. Mäerz: '''45.417'''
* 1. Februar: '''45.273'''
* 1. Januar: '''45.100'''
{{Div col end}}
=== 2015 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''44.830'''
* 1. November: '''44.543'''
* 1. Oktober: '''44.364'''
* 1. September: '''44.242'''
* 1. August: '''44.070'''
* 1. Juli: '''43.901'''
* 1. Juni: '''43.686'''
* 1. Mee: '''43.514'''
* 1. Abrëll: '''43.319'''
* 1. Mäerz: '''43.084'''
* 1. Februar: ?
* 1. Januar: '''42.550'''
{{Div col end}}
=== 2014 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''42.180'''
* 1. November: '''41.947'''
* 1. Oktober: '''41.769'''
* 1. September: '''41.609'''
* 1. August: '''41.444'''
* 1. Juli: '''41.275'''
* 1. Juni: '''41.127'''
* 1. Mee: '''40.984'''
* 1. Abrëll: '''40.861'''
* 1. Mäerz: '''40.668'''
* 1. Februar: '''40.382'''
* 1. Januar: '''40.100'''
{{Div col end}}
=== 2013 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''39.752'''
* 1. November: '''39.552'''
* 1. Oktober: ''' 39.302'''
* 1. September: '''39.169'''
* 1. August: ''' 39.022'''
* 1. Juli: ''' 38.874'''
* 1. Juni: '''38.732'''
* 1. Mee: '''38.596'''
* 1. Abrëll: '''38.400'''
* 1. Mäerz: '''38.194'''
* 1. Februar: '''37.946'''
* 1. Januar: '''37.687'''
{{Div col end}}
=== 2012 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''37.345'''
* 1. November: '''37.181'''
* 1. Oktober: '''37.008'''
* 1. September: '''36.826'''
* 1. August: '''36.649'''
* 1. Juli: '''36.469'''
* 1. Juni: '''36.229'''
* 1. Mee: '''35.863'''
* 1. Abrëll: '''35.641'''
* 1. Mäerz: '''35.358'''
* 1. Februar: '''35.000'''
* 1. Januar: '''34.614'''
{{Div col end}}
=== 2011 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''34.335'''
* 1. November: '''34.032'''
* 1. Oktober: '''33.578'''
* 1. September: '''33.446'''
* 1. August: '''33.306'''
* 1. Juli: ''' 33.012'''
* 1. Juni: ''' 32.763'''
* 1. Mee: '''32.579'''
* 1. Abrëll: '''32.396'''
* 1. Mäerz: '''32.115'''
* 1. Februar: '''31.862'''
* 1. Januar: '''31.644'''
{{Div col end}}
=== 2010 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''31.451'''
* 1. November: '''31.263'''
* 1. Oktober: '''30.816'''
* 1. September: '''30.280'''
* 1. August: '''29.681'''
* 1. Juli: '''29.574'''
* 1. Juni: '''29.400'''
* 1. Mee: '''29.217'''
* 1. Abrëll: '''28.911'''
* 1. Mäerz: '''28.706'''
* 1. Februar: '''28.596'''
* 1. Januar: '''28.372'''
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''28.194'''
* 1. November: '''27.981'''
* 1. Oktober: '''27.690'''
* 1. September: '''27.507'''
* 1. August: '''27.325'''
* 1. Juli: '''27.117'''
* 1. Juni: '''26.911'''
* 1. Mee: ''' 26.647'''
* 1. Abrëll: ''' 26.473'''
* 1. Mäerz: '''26.231'''
* 1. Februar: '''26.017'''
* 1. Januar: '''25.781'''
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''24.990'''
* 1. November:'''24.567'''
* 1. Oktober: '''24.332'''
* 1. September: '''24.161'''
* 1. August: '''23.521'''
* 1. Juli: '''22.901'''
* 1. Juni: '''22.301'''
* 1. Mee: '''21.607'''
* 1. Abrëll: '''20.758'''
* 1. Mäerz:'''20.334'''
* 1. Februar:'''19.990'''
* 1. Januar:'''19.100'''
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember:'''18.451'''
* 1. November:'''18.134'''
* 1. Oktober: '''17.738'''
* 1. September: '''17.294'''
* 1. August: '''16.781'''
* 1. Juli: '''15.953'''
* 1. Juni: '''15.225'''
* 1. Mee: '''14.715'''
* 1. Abrëll: '''14.245'''
* 1. Mäerz 2007: '''13.405'''
* 1. Februar 2007: '''12.670'''
* 1. Januar 2007: '''12.192'''
{{div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember 2006: '''11.635'''
* 1. November 2006: '''11.275'''
* 1. Oktober 2006: '''10.914'''
* 1. September: '''10.573'''
* 1. August: '''10.135'''
* 1. Juli: '''9.747'''
* 1. Juni: '''9.542'''
* 1. Mee: '''9.301'''
* 1. Abrëll: '''8.937'''
* 1. Mäerz: '''8.343'''
* 1. Februar: '''7.972'''
* 1. Januar: '''7.292'''
{{div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Nach méi Ierbessenzielereien ==
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-20&pages=Jean-Claude_Juncker|Xavier_Bettel Tool fir ze vergläiche watfireng Wikisäit wéi dacks gekuckt gëtt]
* [https://tools.wmflabs.org/topviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&date=last-month&excludes= Am dackste gekuckt Säite vum viregte Mount]
<!--LINK GEET NET * [http://stats.grok.se/lb/top D'Säite vun der lëtzebuergescher Wikipedia no der Zuel vun den Opriff am '''Mäerz 2014''']
* [http://stats.grok.se/lb/latest30/G%C3%ABlle_Fra Nosichen, wéi dacks eng bestëmmt Säit am leschte Mount ugeklickt gouf] dëse Link weist op d'Säit vun der Gëlle Fra
-->
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias Lëscht vun de Wikien no der Artikelzuel] {{en}} (ëmmer ganz aktuell)
* [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLB.htm Statistik iwwer d'lb-wikipedia an Tabelleform] an [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLB.htm als Graphik] {{en}} (November 2018)
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/lb.wikipedia.org Déi nei Statistiken iwwer d'lb-Wikipedia]
* [http://stats.wikimedia.org/EN/EditsRevertsLB.htm Ännerungen a Reverten op der lb-Wikipedia am Laf vun der Zäit opgedeelt op registréiert an anonym Benotzer] {{en}} (31. Dezember 2016)
* [http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/Sitemap.htm Vergläicher tëscht deenen eenzele Wikien]
* [http://www.wikistatistics.net/wiki/lb Interaktiv Statistiken]
* [[:en:Wikipedia:Wikipedia|Artikele pro Populatioun vu Spriecher]]
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News Säit mat Zuelespillereien iwwer déi verschidde Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/guc/index.php Compteur vun den Ännerunge pro Benotzernumm op alle Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/xtools/pcount/index.php Dem X! säin 'Edit Counter' op enger Wiki]
* [https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/sulinfo.php En änleche Compteur: SUL Info]
* [[Benotzer:Emijrp/List_of_Wikipedians_by_number_of_edits|Lëscht vun den lb.Wikipedianer no der Zuel vun Ännerungen, Stand 20. Juni 2012]]
* [https://wiki-talents.toolforge.org/en/wiki-lb Wiki-talents] - erméiglecht d'Bewäertung vum Bäitrag vu Wikipedianer op Basis vum Verhältnes tëscht dem Ëmfang vun hire Beaarbechtungen an der Zuel vun den Opriff vun den Artikelen, bei deene se matgeschafft hunn.
== Kuckt och ==
* [[Wikipedia:Geschicht|D'Geschicht vun der Wikipedia op Lëtzebuergesch]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
rc0pcpgi7evqudiymvpv6iq5t4d9ird
Lou
0
11118
2686973
2653399
2026-07-20T19:51:46Z
Dewilda
51264
2686973
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:EichenLoheSchäler.JPG|thumb|upright|E Louschlëssel]]
D''''Lou''' ass d'Schuel vu jonken [[Eechen|Eechebeem]]. E Bësch vu jonken Eechebeem gëtt als „[[Louhecken|Louheck]]“ (fr: ''taillis de chêne''; de: ''Eichenniederwald'') bezeechent. Fréier ass d'Lou als [[Gierwen|Gierfstoff]] bei der Fabrikatioun vu [[Lieder]] benotzt ginn.
Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], besonnesch am [[Éislek]], huet e groussen Deel vun de [[Lafbësch]]er aus Louhecke bestanen: meeschtens louche s'an den Häng. Ëm 1900 hunn d'Louhecken do nach eng Fläch vu 25.725 ha bedeckt.
D'Lou ass ''geschlass'' ginn. Beim [[Louheck#Bewirtschaftung a Louschläissen|Louschläisse]] gëtt d'Schuel vum Bam mat engem besonneschen Handwierksgeschier, dem [[Louschlëssel]] (och Louläffel genannt), vum Splënt lassgeléist. Et war eng haart Aarbecht. De Proprietär krut d'Lou an d'[[Doléiner]] d'[[Holz (Material)|Holz]].
Deen, dee sech seng Sue mam Schläisse vun der Lou verdéngt huet, gouf '''Louschläisser''' genannt.
D'Lou ass net nëmmen an de Lëtzebuerger [[Gierwerei]]e benotzt ginn (am Joer [[1811]] gouf et 66 Gierwereien), mä se gouf och exportéiert, op [[Eisebunn|Eisebunnswaggonen]], haaptsächlech vun [[Ettelbréck]] aus.
D'Lou huet vum Ufank vum [[20. Joerhonnert]] un d'Konkurrenz vun der Schuel vun de [[Schinopsis lorentzii|Quebrachobeem]] (''Schinopsis lorentzii'') aus [[Südamerika]] ze spiere kritt. An duerno sinn ëmmer méi [[Chimie|cheemesch]] [[Salz]]er bei der Liederfabrikatioun benotzt ginn. 1947 goufen nach 7.810 Tonne Lou produzéiert, 1969 waren et der nach just 484. 1991 war mat 65 Tonnen en éischten Déifstand, bis 2003 ass d'Produktioun dann erëm bis ongeféier 200 Tonnen eropgaangen.<ref>Quell: Administration des eaux et forêts, 2004. Brochür: d'Louhecken zu Lëtzeburg.</ref>
== An de leschte Joren ofgeliwwert Lou ==
{| class="wikitable"
|- style="background:#ccccff;"
!Joer
!kg
!Zuel vun de Louschläisser
|-
| 2016
| 21.900
| style="text-align:right; |18
|-
| 2017
| 16.520
| style="text-align:right; |16
|-
| 2018
| 19.680
| style="text-align:right; |17
|-
| 2019
| 18.360
| style="text-align:right; |17
|-
| 2020
| 22.920
| style="text-align:right; |23
|-
| 2021
| 14.780
| style="text-align:right; |16
|-
|2022
|19.000
| style="text-align:right; |20
|-
|2023
|13.000
| style="text-align:right; |16
|-
|2024
|11.150
| style="text-align:right; |17
|-
|2025
| style="text-align:right; |9.210
| style="text-align:right; |11
|}
D'Lou gëtt all un auslännesch [[Gierwerei]]e verkaaft.<ref>Quell: Kiischpelter Holzhacker Sàrl.</ref>
== Den Ausdrock „Fir Lou“ ==
Dem [[Fernand Théato|Fernand Theato]] no hätt d'Expressioun „fir Lou“ säin Urspronk an de fréiere Gierwereien. Wann d'Lou geliwwert gouf, war et de Gebrauch, datt de Meeschter deenen, déi d'Lou bruecht hunn, eng oder méi Tournéeën zum Beschte ginn huet. D'Expressioun „fir Lou“ huet am Volleksmond ganz einfach de Sënn „fir näischt“ kritt. Deen hautdesdaags geleefegen Ausdrock „fir lau“ ass ofgeleet a spigelt net méi de Sënn vu fréier erëm.<ref>Quell: Théato 2001 an der Literatur.</ref>
== Literatur ==
* Théato, Fernand, 2001. D'Loubridder. S. 174-177 in: Fanfare grand-ducale de Clausen - Livre d'or du 150e anniversaire 1851-2001. 327 S. Imprimerie Saint Paul SA. ISBN 2-87996-941-7. [http://www.fofa.lu/PDF_docs/150_Joer_Clausen.pdf PDF]
== Kuckt och ==
* [[Gierwerei]]
* [[Gierwereien zu Lëtzebuerg]]
* [[Louhecken]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.environnement.public.lu/forets/dossiers/foret_lux/ Portail de l'Environnement:Lëtzebuerger Bësch]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Forstwirtschaft]]
[[Kategorie:Gierwen]]
s35prz33gv61h3lldx9h6wwi11lmwgd
Méchelskierch zu Colmer-Bierg
0
12446
2687121
2532077
2026-07-22T12:13:29Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687121
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kierchentabell nei
| Numm = Kierch vu Colmer-Bierg
| Foto gewënscht =
| Bild = Kirche Colmar-Berg 01.jpg
| Bildtext = D'Kierch vu Colmer-Bierg (2014)
| Bild héich =
| Bildtext héich =
| Uertschaft = [[Bierg (Colmer-Bierg)|Bierg]]
| Par = [[Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul|Ettelbréck<br>Saints-Pierre-et-Paul]]
| Dekanat = [[Dekanat Zentrum]]
| Numm / Patréiner = [[Äerzengel|Hl. Méchel]]
| Architekt(en) =
| Baujoer = 1744
| Konsekratiounsjoer =
| Koordinaten = {{coor dms|49|48|50.2|N|06|05|14.7|O}}
}}
D''''Méchelskierch zu Colmer-Bierg''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul]], zum [[Dekanat Zentrum]] an zu der [[Gemeng Colmer-Bierg]] gehéiert.
De [[Patréiner]] vun der Kierch ass den [[Äerzengel|hellege Méchel]], deem säi Fest den 29. September gefeiert gëtt.
D'Kierch steet op der Mäerzeger Strooss, dem [[CR345]], net wäit vum [[Schlass Bierg]]. Den ale [[Kierfecht]] ass nieft der Kierch ugeluecht.
== D'Geschicht vum Gebai ==
D'Kierch staamt aus dem Joer 1744 an ass zanter 1803 d'Parkierch vun der Par [[Colmer-Bierg]]. Se gouf duerch d'Gonscht vum [[Johann Gerard vun Heisgen]] op der Plaz opgeriicht, wou virdrun eng Kapell stoung. Haut ass nach de Wope vum Bauhär ënner dem Relief vum Kierchepatréiner, dem hellege Mëchel, ze gesinn.
== Kuriositéiten ==
* An enger Fënster gesäit ee Schlass Bierg, souwéi e Bild vum jonke Groussherzog Jean.
* Riets nieft dem Altor ass op zirka 3 m Héicht e private Balcon mat verglaste Fënstere fir d'groussherzoglech Famill. Den Zougang op dëse Balcon ass iwwer e klengt duebelstäckegt Gebai dat un d'Kierch ugebaut ass.
* Kuriéis Symboler op verschidde Bausteng op béiden Ecker vun der Kierch.
Op engem speziellen Deel vum Kierfecht virun der Kierch sinn 12 Griewer vun der Famill Blochausen.
Ënner anerem läit do de Baron [[Félix de Blochausen]] ''(fréiere Staatsminister a Chamberpräsident)'' souwéi säi Virfar, de [[François Joseph Icnace de Blochausen]] ''(Member vun der 1. Chamber vum [[Holland|Hollännesche Kinnekräich]])'' begruewen.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Église Saint-Michel (Colmar-Berg)|{{PAGENAME}}}}
* [https://web.archive.org/web/20130505012338/http://web.cathol.lu/communautes-pastorales/ettelbreck/ Websäit vum Parverband Ettelbréck]
* [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2066/b2066.shtml D'Fënstere vun der Kierch vu Colmer-Bierg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e. V.''] {{de}}
<gallery>
Fichier:Kirche Colmar-Berg 02.jpg|D'Kierch aus südlecher Richtung gesinn
Fichier:Kirche Colmar-Berg 03.jpg|Agang vun der Kierch
Fichier:Kirche Colmar-Berg 04.jpg|Kierchechouer mam Altor
Fichier:Kierchefenster1kolmer1.jpg|Kierchefënster mam Schlass Bierg an dem Bild vum Groussherzog Jean
Fichier:Kierch1kolmer1.jpg|Balcon fir d'Groussherzoglech Famill
Fichier:Kirche Colmar-Berg 05.jpg|D'Uergel vun der Kierch
</gallery>
[[Kategorie:Méchelskierchen a Méchelskapellen zu Lëtzebuerg|Colmer-Bierg]]
[[Kategorie:Gemeng Colmer-Bierg|Kierch Colmer]]
[[Kategorie:Bauwierker 1744|Kierch Colmer]]
[[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Zentrum|Kierch Colmer]]
a3j3z6ys8t1bumsdm7x05cdkh4m8nte
Nordstad
0
14442
2686970
2662274
2026-07-20T19:18:24Z
Mobby 12
60927
k
2686970
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Nordstad Map LB.svg|thumb|300px|D'Nordstad mat hiren ursprénglech 6 Kärgemengen]]
Mam Begrëff '''Nordstad''' ass keng Stad, mä de ganze Ballungsraum [[Ettelbréck]]-[[Dikrech]] gemengt, deen aus de Gemenge [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]], [[Gemeng Dikrech|Dikrech]], [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]], [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]], [[Gemeng Schieren|Schieren]] a [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] besteet.
De Konzept vun enger „Nordstad“ als drëtten Entwécklungspol vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] (nieft der Stad [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an der Regioun [[Esch-Uelzecht]]) geet op den Ekonomist [[Adrien Ries]] zeréck, dee schonn 1973 op déi wichteg Roll vun enger dezentraler Wirtschaftsentwécklung higewisen huet.
Zanter 2018 gëtt op eng méiglech Fusioun vun ufanks 5, zanter Hierscht 2024 just nach 4 vun deene Gemengen (Colmer-Bierg, an dono Bettenduerf hu sech zeréckgezunn) higeschafft.
== Geschicht ==
Den 2. Juni 1973 huet den Adrien Ries op enger akadeemescher Sëtzung vum Dikrecher Geschäftsverband d'Visioun vun enger „Nordstad“ skizzéiert. Doropshin gouf eng „Denkfabrik Nordstad“ an d'Liewe geruff, fir Konzepter dozou auszeschaffen. Et huet awer bis de 24. Abrëll 2006 gedauert, bis op politeschem Plang eng „Nordstad Konventioun“ ënnerschriwwe gouf, an där d'Gemenge Bettenduerf, Colmer-Bierg, Dikrech, Ierpeldeng op der Sauer, Ettelbréck a Schieren sech engagéiert hunn, bei neie Projeten iwwer d'Gemengegrenzen ewech zesummenzeschaffen.<ref name=50järige>Nico Muller: [https://www.wort.lu/luxemburg/eine-ueber-50-jahre-alte-vision-soll-endlich-realitaet-werden/9988376.html "Eine über 50 Jahre alte Vision soll endlich Realität werden."] wort.lu [w+], 27.03.2024.</ref>
Bal eelef Joer drop, am Mäerz 2017 gouf tëscht deene Gemengen e ''Syndicat à vocations multiples'', fir eng legal Basis fir eng koordinéiert an integréiert Entwécklung ze schafen. Am September 2018 kruten d'Schäfferéit vun Ierpeldeng/Sauer, Ettelbréck a Schieren d'Mandat, d'Méiglechkeete vun enger Fusioun ze sondéieren, Bettenduerf an Dikrech koume kuerz drop derbäi. Just Colmer-Bierg huet fonnt, eng Zesummenaarbecht, wann néideg, géing och ouni Fusioun, an huet mat grousser Majoritéit decidéiert, bei dëse Sondéierungen net matzemaachen.<ref name=50järige/>
2020 gouf e Biergerrot op d'Been gesat an e Biergerforum organiséiert, fir d'Bevëlkerung besser anzebannen an z'informéieren. Am Dezember 2021 huet d'Regierung ugekënnegt, 60 Milliounen Euro an d'Finanzéierung vun engem neie [[Corps grand-ducal d'incendie et de secours|CGDIS]]-Gebai fir d'Fusioun 'bäizeleeën'.<ref name=50järige/>
Am Virfeld vun de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 ass et roueg ëm en Datum fir eng méiglech Fusioun ginn. Eréischt e Strapp no de Walen, de 25. Mäerz 2024 hunn d'Schäfferéit vun deene fënnef Gemengen eestëmmeg decidéiert, konsequent mat de Virbereedunge virunzefueren, mam Zil, bis 2027 d'Prozedure fir eng méiglech Fusioun an d'Weeër leeden ze kënnen.<ref name=50järige/> De 25. September 2024 huet de Bettenduerfer Gemengerot dunn awer an engem geheime Vott mat enger Majoritéit vu siwen zu véier decidéiert, sech awer aus de Fusiounsverhandlungen zeréckzezéien. Den Hannergrond schéngt ze sinn, well d'Regierung der Gemeng zu deem Ament de Statut vun engem [[Centre de développement et d'attraction]] (CDA) net zougestanen huet, anescht wéi dat vun 2025 u fir d'Nopeschgemengen Dikrech, Ierpeldeng an Ettelbréck de Fall ass.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/bettendorf-klinkt-sich-aus-dem-fusionsprozess-in-der-nordstad-aus/20941874.html|Titel=Bettendorf klinkt sich aus dem Fusionsprozess in der Nordstad aus|Gekuckt=27.09.2024|Datum=27.09.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> Déi aner véier Gemenge wëllen awer weider um Projet festhalen.<ref>Marc Hoscheid: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2235769.html "Nom Aus vu Bettenduerf: Déi aner véier Nordstadgemengen halen un der Fusioun fest."] rtl.lu, 27.09.2024.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Nordstad-Lycée]]
* [[Sentier Adrien-Ries]], e 45 km laange [[Wanderwee]] ronderëm d'Nordstad-Gemengen.
== Um Spaweck ==
* [http://www.nordstad.lu Comité politique Nordstad] {{de}}
* [http://www.nordstad.org Denkfabrik Nordstad]
* [https://web.archive.org/web/20160304201305/http://www.nordstad.org/denkfabrik/dossiers/ried_ries.htm "D'Nordstad", Ried vum Adrien Ries zu Dikrech, den 2. Juni 1973] {{lb}}
* [https://web.archive.org/web/20051014210946/http://www.ivl.public.lu/index.html Säit vum IVL] {{fr}} {{de}}
* [http://www.tageblatt.lu/nachrichten/story/Schoen-geredet-oder-endlich-greifbar--19014810 "'Nordstad': Schön geredet oder endlich greifbar?"] tageblatt.lu, 13. Oktober 2012 09:07; Akt: 13.10.2012.
* [https://www.land.lu/page/article/452/340452/FRE/index.html "Sollen wir heiraten?"] land.lu, 26.05.2023 [Diskussioun virun de Gemengewalen 2023].
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Géigenden zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]]
[[Kategorie:Gemeng Bettenduerf]]
[[Kategorie:Gemeng Dikrech]]
[[Kategorie:Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]
[[Kategorie:Gemeng Schieren]]
[[Kategorie:Gemeng Colmer-Bierg]]
[[Kategorie:Urbanistesch Projeten zu Lëtzebuerg]]
5mxp06zedh6awpb5bbpd1ioqi162xcu
Slowenien
0
14712
2687106
2652216
2026-07-22T10:04:26Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687106
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = Republika Slovenija
| Fändel = Flag of Slovenia.svg{{!}}border
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vu Slowenien
| Wopen = Coat of Arms of Slovenia.svg
| Wope Breet = 80px
| Wopen Artikel = Wope vu Slowenien
| National Devise =
| Kaart= EU-Slovenia.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Sloweenesch]]
| Haaptstad = [[Ljubljana]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten = {{Coor dms|46|03|05.11|N|14|30|21,54|O}}
| Staatsform = [[Republik]]
| Landeschef Titel = Presidentin
| Landeschef = {{wikidata|property|linked|P35}}
| Regierungschef Titel = Premierminister
| Regierungschef = {{wikidata|property|linked|P6}}
| Total Fläch= 20 273
| Fläch Plaz =
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 2 013 597<ref>Stand: 31. Mäerz 2007. Quell: [http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=1048 stat.si]</ref>
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 99,32
| Onofhängegkeet = [[25. Juni]] [[1991]]<br>(Onofhängegkeetserklärung)
| Nationalfeierdag = [[25. Juni]]
| Nationalhymn = [[Zdravljica]]<br>[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/lb/1/1d/SloveniaX.ogg Lauschteren]
| Wärung = [[Euro]] (EUR)
| Zäitzon = +1 (+2 am Summer)
| Internet TLD = [[.si]]
| Telefonsprefix = +386
| Notizen =
| Extra Bild = Slovenia map.png
| Extra Bild2 =
}}
'''Slowenien''' (Sloweenesch: Slovenija) ass eng Republik an Europa, déi un [[Italien]], [[Éisträich]], [[Ungarn]], [[Kroatien]] an d'[[Adria]] grenzt. De Süde vu Slowenie gëtt dem [[Balkan]] respektiv der [[Balkanhallefinsel]] zougerechent.
Slowenien huet sech de 25. Juni 1991 vu Jugoslawien onofhängeg gemaach. D'Land gouf den 1. Mee 2004 mat néng anere Länner Member vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]]. Den 1. Januar 2007 gouf den [[Euro]], deen de [[sloweeneschen Tolar]] ofgeléist huet, agefouert.
Haaptstad vu Slowenien ass mat ronn 260.000 Awunner [[Ljubljana]]. Si läit zentral an ass doduerch Dréischeif vum Verkéier.
== Geographie ==
[[Fichier:Triglav.jpg|thumb|left|250px|Den [[Triglav]] an de [[Julesch Alpen|Juleschen Alpen]]]]
Trotz senge klengen Dimensiounen (24 % vun Éisträich) sinn a Slowenien d'Landschafte ganz verschidden. Am Nordweste läit d'Biergkette vun de [[Julesch Alpen|Juleschen Alpen]], [[Karawanken]] a [[Steiner Alpen]], déi geologesch zu de südleche [[Südlech Kalkalpen|Kalkalpe]] gehéieren. Am Nationalpark Triglav läit déi héchst Spëtzt vum [[Triglav]] (2.864 m), héchste Punkt vum Land, no deem de sloweenesche Nationalpark genannt ass, deen och am sloweeneschen Nationalwope säin Ausdrock fënnt.
Vun de véier wichtegste [[Floss|Flëss]] hunn der zwéin hir Quell an de Juleschen Alpen – d'[[Isonzo|Soča]] (ital. Isonzo) an d'[[Save]] (slow. Sava). Déi zwéi gréisst Flëss kommen awer aus [[Éisträich]], nämlech d'[[Drau]] (slow. Drava) an d'[[Mur]] (slow. Mura). Wärend d'Soča an hirem ënneschte Laf italieenesche Buedem bewässert, an an d'[[Adriatescht Mier|Adria]] leeft, fléissen d'Save, d'Drau an hiren Niewefloss, d'Mur, no Osten an d'[[Donau]] (D'Mëndung ass a [[Kroatien]] respektiv Serbien). <br> Iwwer d'Hallschent vun der Landesfläch besteet aus Bëscher.
Am Nordoste vum Land dominéiere mëttelhéich Bierger an hiwweleg Landschaften, déi nordëstlech vun der Mur an d'Flaachland an an d'Hiwwele vum [[Iwwermur]]-Gebitt (sloween. [[Prekmurje]]) iwwergeet, wärend an der Mëndungsgéigend Drau-Mur déi 50x20 km² grouss "Murinsel" [[Medimurje]] scho gréisstendeels op kroateschem Staatsgebitt läit. An der Mëtt an am Süde vum Land, en Deel vun der Hallefinsel [[Istrien]], fënnt ee grouss typesch [[Karst]]flächen. Am äusserste Südweste vum Land läit déi 47 km laang Küst laanscht d'Adriatescht Mier. Dat ass den déifste Punkt vum Land. Zanter datt Slowenien sech vum fréiere Jugoslawie getrennt huet, huet Slowenien en eegene Mierkorridor, iwwer deen et elo mat [[Kroatien]] abezunn iwwer de Schëffsverkéier verhandelt.
== Klima ==
De Südweste vum Land ass e [[mediterrane Klima]] mat waarme Summeren a mëlle, fiichte Wanteren. Bannen am Land huet d'Klima e kontinentale Charakter.
== Bevëlkerung ==
* Ethnesch Struktur: 83,06 % [[Sloweenen]], 1,98 % [[Serben]], 1,81 % [[Kroaten]], 1,1 % [[Bosnier]], kleng autochthon Minoritéite vun [[Italieener]] an [[Istrien]] (0,11 %), [[Magyaren|Ungarn]] an der ëstlecher Regioun [[Prekmurje]] (0,32 %), souwéi Aléisträicher (0,03 %, dt. Mammesprooch: 0,1 %, dorënner eng kleng Grupp vu [[Gottscheer]] déi iwwereg bliwwe sinn). Bei 8,90 % vun der Bevëlkerung ass et net méiglech se ethnesch ze klasséieren, well keng Donnéeë virleien.
=== Gréisser Stied ===
* Stied: [[Ljubljana]] 264.012 Awunner, [[Maribor]] (110.000), [[Celje]] (''Cilli'', 41.000), [[Kranj]] (37.000), [[Nova Gorica]] (36.000), [[Velenje]] (26.500), [[Koper]] (25.000), [[Novo Mesto]] (23.000) a [[Ptuj]] (23.000).
=== Relioun ===
Bei enger Vollekszielung vun 2002 bekenne sech 57,8 % vun de Sloweenen zur [[Réimesch-Katholesch Kirche|Réimesch-Katholescher Kierch]], 2,5 % si [[Moslem]]en, 2,3 % [[Orthodox Kierch|orthodox]], 0,9 % [[Protestanten]].(Als "Gleeweg, ouni Konfessioun" bezeechne sech 3,5 % vun de Sloweenen, als [[Atheismus|Atheisten]] 10,1 %. Bei 22,8 % vun de Sloweene feelt d'Ausso).
== Geschicht ==
Et gëtt allgemeng ugeholl, datt sech déi slawesch Virfare vun de Sloweenen am [[6. Joerhonnert]] an d'Gebitt vum haitege Slowenien komm sinn a sech do niddergelooss hunn. Am [[7. Joerhonnert]] ass dat slawescht Fürstentum [[Karantanien]] (Karantanija) am haitege Kärnten entstanen, den éischte Staat, slawescher Herkunft dee villes mat de sloweenesche Virfare gemeinsam hat. Och wann et weeder eng territorial nach eng politesch Verbindung mat de Sloweene gouf, gëtt dëst Fürstentum allgemeng a Slovenien als éischte Sloweenestaat gesinn. Am Verlaf vun den zwee follgende Joerhonnerte koum Karantanie fir d'éischt ënner bayeresch, an du fränkesch Herrschaft. An der Mëtt vum 10. Joerhonnert war no der Victoire vum Kinnek a spéidere Keeser [[Otto I. (HRR)|Otto I.]] an der [[Schluecht um Lechfeld]] (bei Augsburg) de Wee fir d'Kolonisatioun am Oste vum [[Hellegt Réimesche Räich|Hellege Réimesche Räich]] fräi. An der Mëtt vum 13. Joerhonnert goufe grouss Géigende vu Slowenien habsburgesch, mat Ausnam vun der Grofschaft vun der Sanegg zu [[Cilli]] (Celje). Duerno stoung Slowenien bis zum Enn vum [[Éischte Weltkrich]] - mat enger kurzer Ënnerbriechung wärend den [[Koalitiounskricher|Napoleonesche Kricher]] - ënner habsburgescher Herrschaft.
Am [[19. Joerhonnert]] huet d'''Nationalbewusstsein'' ëmmer méi zougeholl an dat huet 1918 zur Proklamatioun vum [[Kinnekräich vun de Serben, Kroaten a Sloweenen|Kinnekräich vun de Serben, Kroaten a Sloweene]] gefouert; [[Italien]] huet duerop hin d'sloweenesch Küsteregioun, déi d'Kinnekräich dunn 1920 am [[Grenzvertrag vu Rapallo]] offiziell kritt hat, missen ofginn. Dat huet zu Ausenanersetzunge mat Italie gefouert. Okkupéiert vun de slaweschen Truppe gouf déi deemoleg Untersteiermark mat der Haaptstad Marburg ouni Referendum u Jugoslawien ugeschloss. 1929 ass d'Land dunn no engem Staatsstreech an d'[[Kinnekräich Jugoslawien]] ëmbenannt gi. Doduerch hunn d'Serben am Kinnekräich ëmmer méi dominéiert. Ausserdeem hunn d'Sloweenen de Verloscht vun hirer Küsteregioun staark bedauert. Well sech de Kinnek den Achsemuechte rapprochéiert huet, koum et zu Opstänn, an de Kinnek gouf ofgesat. Doropshin hunn d'Achsemuechte reagéiert; si sinn 1941 kurzerhand a ganz Jugoslawien ageréckt an hu Slowenien ënner Italien, Ungarn an Däitschland opgedeelt. Dat hat zur Folleg, datt onmëttelbar duerno eng vu Kommunisten dominéiert Fräiheetsfront ([[Osvobodilna Fronta]]) gegrënnt gouf. Eng Rei vu Partisaneverbänn hu sech forméiert. Nom [[Zweete Weltkrich]] gouf souzesoen déi ganz däitschsproocheg Minoritéit aus Revanche verdriwwen. Massakere sinn och net ausbliwwen.
Nom zweete Weltkrich ass den 29. November 1945 d'[[Jugoslawien|Demokratesch Federativ Volleksrepublik Jugoslawien]], déi sech 1963 a Sozialistesch Federativ Republik Jugoslawien (SFRJ) ëmgedeeft huet, gegrënnt ginn. Déi staark Onzefriddenheet mat der [[Belgrad]]er Regierung ass an den 1980er Joren ëmmer méi gewuess an et koum de 25. Juni 1991 zu enger [[Onofhängegkeetserklärung]] vu Slowenien. Jugoslawesch Truppe sinn amarschéiert an d'Sloweenen hu sech mat Erfolleg géint si gewiert. D'Ausscheedung aus der Jugoslawescher Republik ass zimmlech ouni gréisser Problemer erfollegt an den 23. Dezember 1991 huet sech Slowenien eng demokratesch Verfassung nom europäesche Virbild ginn. Slowenie gouf kuerzerhand vun allen europäesche Länner unerkannt, Bäitrëttsverhandlunge mat der EU opgeholl, wat den 1. Mee 2004 zu sengem Bäitrëtt gefouert huet. Vum 8. Oktober 1991 bis den 31. Dezember 2006 war déi offiziell Wärung den [[Tolar]]. Den 1. Januar 2007 gouf et Member vun der [[Eurozon]].
[[Fichier:Piran Tartini-Platz Panoramabild.jpg|thumb|center|900px|Tartini-Plaz zu Piran]]
== Politesch Situatioun ==
Ieweschte Chef vun der Republik Slowenien ass de [[Statspresident (Slowenien)|President]], deen awer haaptsächlech nëmmen eng representativ Funktion ausübt an all fënnef Joer direkt vum Vollek gewielt gëtt. Hien ass en Deel vum exekutive Pouvoir, deen hien zesumme mam Ministerpresident a mat der Ënnerstëtzung vum Ministerrot ausübt. Dës béid gi vun der Nationalversammlung gewielt.
Dat sloweenescht Parlament besteet aus zwou Chamberen: Der [[Nationalversammlung (Slowenien)|Nationalversammlung]] (''Državni zbor'') a dem [[Nationalrot (Slowenien)|Nationalrot]] (''Državni svet''). D'Nationalversammlung setzt sech aus 90 Deputéierten zesummen, déi zum Deel duerch eng direkt Wal respektiv op Basis vun engem Proporzsystem bestëmmt ginn. Déi autonom Minoritéite vun Italieener an Ungarn profitéiere vun engem garantéierte Volleksgruppemandat. A Froen, déi sech exklusiv op d'Rechter vun der Minoritéit bezéien, hunn dës Volleksgruppendeputéiert en absolut [[Vetorecht]].
An den Nationalrot gi 40 Deputéierten aus sozialen, wirtschaftlechen a regionalen Interessesgruppe geschéckt. D'Parlamentswale ginn all véier Joer ofgehalen.
Am Kader vun der [[NATO-Osterweiderung]] gouf Slowenien den 29. Mäerz 2004 Member vun der [[NATO]]. Zanter dem 1. Mee 2004 ass et an der [[Europäesch Unioun|Europäeschen Unioun]].
== Verwaltungsglidderung ==
Slowenien ass an '''210 Gemengen''' (sloweenesch ''občine'', Sg. ''občina''), dorënner eelef Stadgemengen, opgedeelt. Iwwer d'Schafe vu Regioune gëtt nogeduecht.
=== Bezéiungen zu Lëtzebuerg ===
Slowenien ënnerhält gutt Bezéiungen zu Lëtzebuerg. Am Zweete Weltkrich gouf nämlech déi lëtzebuergesch Fräiwellegekompanie vun den Däitschen no Slowenien versat, fir do géint d'Partisanen agesat kënne ze ginn. D'Lëtzebuerger hunn du gemeutert a goufen du vun den Däitschen an de Prisong oder an d'Kazett gestach. D'Sloweenen, déi zu hinnen Zougank haten hu si heemlech versuergt. D'Sloweenen hunn hinnen héich ugerechent, datt si sech geweigert hunn, fir op d'Partisanen ze schéissen. Zanter deemools sti lëtzebuergesch a sloweenesch betraffe Familljen nach ëmmer an enker Bezéiung.
An der [[Weltbank]] an am [[Internationale Wärungsfong]] si Lëtzebuer a Slwenien des Weideren an der selwechter Grupp a ginn an hire Verwaltungsréit duerch een an de selwechten Exekutivdirekter vertrueden. Dat trëfft och fir d'[[Banque Européenne pour la Reconstruction et le Développement|BERD]] zou.
== Wirtschaft a Verkéier ==
[[Fichier:Pogled na Koper iz Semedele.jpg|left|thumb|300px|De Mierhafe vu Koper]]
Vu sämtleche Länner aus Osteuropa, déi der Europäescher Communautéit nei bäigetratt sinn, ass Slowenien de Musterschüler, dat Land, wou d'Privatisatioun am beschten iwwer d'Bün gaangen ass a wou d'Ekonomie sech eenegermoossen, ouni allzegrouss Schwieregkeeten, un de westleche Standard ugepasst huet.
Slowenien huet eng gemëscht Wirtschaft, déi op der enger Säit op déi lokal Traditioune vum Handwierk an der Landwirtschaft opgebaut ass, an zum aneren den Usprëch vu modernen Dengschtleeschtunge gerecht gëtt. Slowenien ass mat knapps zwou Milliounen Awunner zwar e klengt Land, ass awer wirtschaftlech ganz gesond.
Pro-Kapp läit d'Akommes vun de Sloweenen am europäesche Mëttelfeld. Zanter dem 1. Januar 2007 ass den [[Euro]] déi offiziell Wärung vu Slowenien.
=== Landwirtschaft ===
Slowenien ass bekannt fir säi Wäibau. Virun allem de Wäin aus der Ënnersteiermark gëtt gréisstendeels no Däitschland an Éisträich exportiert.
=== Industrie ===
An der Industrie si ronn 40 % vun der aktiver Bevëlkerung beschäftegt. D'Liewensmëttelindustrie huet mat iwwer 10 % de gréissten Undeel un der gesamter Industrieproduktioun. Nieft hir sinn d'Elektro- an d'Elektronikindustrie (zirka 10 %), d'Metallveraarbechtung an de Maschinnebau (10 %) wéi och déi cheemesch a pharmazeutesch Industrie (9 %) vu gréisserer Bedeitung. Eng nei Industriebranche, déi ëmmer méi Bedeitung kritt ass d'Automobilindustrie (an d'Automobilzouliwwerungsbranche am wäitste Sënn) ë. a. wéinst den neie Renault-Wierker.
=== Déngschtleeschtungen ===
Zanter senger Onofhänegkeet am Joer [[1991]] huet Slowenien säin [[Déngschtleeschtungssecteur]] staark ausgebaut; e begräift mëttlerweil 53 % vun den Aarbechtsplazen am Land. Slowenien huet ee fir Mëtteleuropa gutt ausgebaute Verkéierssystem. Nieft de kulturellen a wirtschaftlechen Zentren zu [[Ljubljana]], Haaptstad mat eegenem internationale [[Fluchhafen]]) a [[Maribor]] besti virun allem an de Juleschen Alpen an un der Küst vum [[Adriatescht Mier|Adriatesche Mier]] gutt ausgebaut Strukture fir d'Entwécklung vum Tourismus.
Iwwer de Mierhafe vu [[Koper]] huet Slowenien Schëffsverbindunge mat der ganzer Welt an ass en Duerchganksland fir Wueren no Mëtteleuropa.
== Literatur ==
* Hösler, Joachim: ''Slowenien. Von den Anfängen bis zur Gegenwart.'' Regensburg: Friedrich Pustet, 2006. ISBN 3-7917-2004-X
* Rehder, Petra: ''Slowenien''. München, 1999. ISBN 978-3-406-39879-7
* Sowards, Steven W.: ''Moderne Geschichte des Balkans. Der Balkan im Zeitalter des Nationalismus''. Seuzach, Schweiz: G. Liebetrau, 2004. ISBN 3-8334-0977-0 (BoD)
* MERIAN: ''Slowenien'', Jahreszeiten Verlag GmbH, Hamburg
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.slovenia.si/ Slovenia.si Informationssäit iwwer Slowenien (en)]
* [http://hiking.slovenia.flowiktionary.org Bierger a Slowenien (en)]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Memberstaaten EU}}
{{Navigatioun NATO}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Slowenien| ]]
5aopexuyfgh7vd2om2otkjbopu32eld
Cactus
0
15277
2687083
2656038
2026-07-22T08:20:22Z
Puscas
735
.....
2687083
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise
| Numm = Cactus
| Logo = Cactus Logo.svg
| Bild = Cactus Esch-Lallange.jpg
| Bildtext = Supermarché Cactus zu Esch-Lalleng (2012)
| Typ = [[Aktiegesellschaft]] (SA)
| Slogan = ''Nëmmen dat bescht''
| Grënnungsdatum = 1967
| Schlussdatum =
| Sëtz = [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]], {{LUX}}
| Leedung = Max Leesch (President)<br>Laurent Schonckert (CEO)
| Mataarbechter = 4.440 {{small|(2025)}}
| Branche = [[Supermarché]]
| Produit =
| Ëmsaz = 978 Milliounen Euro {{small|(2024)}}<ref>zlv.lu: [https://www.zlv.lu/db/1/1405137990849/0 ''Die Beschäftigten von Cactus werden befragt''] vum [[Ali Ruckert]] (26. November 2022)</ref>
| Homepage = [https://www.cactus.lu www.cactus.lu]
}}
'''Cactus''' ass den Numm vun enger [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Supermarché]]schaîne, déi hire Sëtz um [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] huet. Et ass eng vun de bedeitendste Familljenentreprisen zu Lëtzebuerg. Ënner de Marke "Cactus", "Super Cactus", "Cactus Marché" a "Cactus-Shoppi" bedreift se Supermarchéen, [[Hypermarché]]en a Geschäfter mat [[Liewensmëtteleenzelhandel]]. Och eng Rëtsch spezialiséiert Butteker, vu [[Blumm]]e bis zu [[Compact Disc|CD]]en, gehéieren zu der Grupp.
Cactus.S.A. ass eng Duechterfirma vu Betsah Invest SA déi u 16 Societéite bedeelegt ass.
== Geschicht ==
1900 huet de [[Joseph Leesch]] eng Epicerie gegrënnt, déi en 1905 zesumme mam [[Michel Donven]] zu engem [[Grossist|Grousshandel]] fir [[Liewensmëttel]] ausgebaut huet. 1928 sinn déi zwéi getrennt Weeër gaangen an dem Joseph Leesch seng dräi Jongen Arthur, Jacques an Aloyse hunn eng nei Gesellschaft, "[[Leesch Frères]]", gegrënnt a sou d'Geschäft weidergefouert. 1930 hu se eng [[Kaffi]]sréischterei an der [[Rue de Strasbourg (Stad Lëtzebuerg)|Stroossbuerger Strooss]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] opgemaach.
1955 hunn d'Jonge vum Arthur Leesch, de [[Paul Leesch|Paul]] an den [[Alfred Leesch|Alfred]], d'Geschäft an der drëtter Generatioun iwwerholl. 1962 hu se hiren éischte [[Self-service]], de "VIVO" an der Stroossbuerger Strooss, opgemaach. 1966 ass de Kaffisbuttek ''Bruno'' nokomm.
Den éischte Supermarché mam Numm ''Cactus'' ass den 19. Oktober 1967 zu [[Bäreldeng]] opgemaach ginn, ee Joer drop deen zweeten zu [[Esch-Uelzecht|Esch]] op der Brillplaz am Gebai, an deem de [[Kino Rex]] virdru war. Eng Rëtsch Supermarchéen uechtert d'Land sinn an de Joren duerno nokomm.
1974 huet d'Entreprise hir éischt [[Shopping Mall]], de "[[La Belle Étoile (Akafszentrum)|Shopping Center Belle Etoile]]" zu [[Bartreng]] ageweit. Wärend sech d'Grupp bis dohi gréisstendeels selwer finanzéiert hat, andeems se méi séier verkaaft huet wéi d'Rechnunge vun de Fournisseuren ze bezuele waren, war dat mam Projet Belle Étoile, deen 268 Millioune Frang kascht huet (100 Millioune méi wéi geplangt), net méi méiglech. Aus där Zäit kënnt d'Relatioun tëscht dem Paul Leesch an dem Robert Reckinger, deen Direkter vum [[Crédit Industriel d'Alsace et de Lorraine|CIAL]] (zanter 1991 vun der [[Banque de Luxembourg]] iwwerholl) zu Lëtzebuerg war.
Et war u sech geplangt, datt d'Grupp no der Belle Étoile séier e weidere Shopping Mall zu [[Bouneweg]] géif opmaachen. Den Terrain dofir war schonn 1975 kaaft ginn. Dunn ass awer mam [[Gesetz vum 26. August 1975]] eng Gesetzesännerung dertëscht komm, déi fir Eenzelhandels-Geschäfter vu méi wéi 600 m² eng speziell Autorisatioun agefouert huet, déi refuséiert kéint ginn, wann den Equiliber am Commerce a Fro gestallt wier. De facto war et dem Cactus duerno onméiglech weider grouss Geschäfter opzemaachen. D'Grupp huet du mat groussem Succès ugefaange Supermarchée vu 600 m² mat Restauranten a Verkafstéiken déi baussent dem Supermarché louchen, a sou bei d'Restaurante gerechent goufen, fir déi et keng Limit gouf. De Paul Leesch sot dozou, datt d'Grupp u sech Restaurante mat Supermarchéen opgemaach huet. Dat éischt sou Geschäft war de Cactus [[Dikrech]], duerno koume [[Péiteng]], [[Réimech]] an och nach [[Miersch]]. Fir de Verglach: de Cactus Bäreldeng hat schonn 1967 1.100 m².
1979 huet den éischten Traîteur vun der Entreprise, "[[de Schnékert]]" an der Stad, seng Dieren opgemaach. De Cactus war du schonn net méi eng eenzeg Gesellschaft mä e vertikal integréierte Grupp vu Sociétéiten, wéi d'Akafszentral [[Resuma]], d'[[Caresta]] fir d'Restauratioun, d'[[Carnesa]] fir d'Metzlerei, d'[[Caflora]] fir d'Blummen oder d'[[Cafruta]] fir d'Uebst an d'Geméis. Dëse Modell hat de Paul Leesch bei der Schwäizer [[Migros]] ofgekuckt.
1989 gouf am Centre Commercial Cactus [[Houwald]] deen éischte [[Free Flow Restaurant]] agefouert. Am selwechte Joer gouf de Sëtz vun der Entreprise op de Wandhaff verluecht.
1994 an 1995 goufen déi éischt [[Do-it-yourself]]-Geschäfter ënner dem Numm "Cactus Hobbi" um Houwald, zu [[Dikrech]] an zu Esch opgemaach.
2001 huet de Paul Leesch sech aus dem Geschäft zeréckgezunn. Säi Jong, de [[Max Leesch]] huet d'Presidence vum nei geschaaften Directoire vu 7 Leit iwwerholl. De [[Laurent Schonckert]] ass Generaldirekter.
2008 ass Cactus eng Kooperatioun mat de Pëtrolsfirmen [[Total (Pëtrolsfirma)|Total]] a [[Gulf (Pëtrolsfirma)|Gulf]] agaangen an huet ënner dem Numm ''Cactus-Shoppi'' Geschäfter an enger Rei Tankstelle vun deene zwou Firmen opgemaach.
Am Joer 2009 huet Cactus änlech wéi d'Konkurrenz eng Clientskaart agefouert.
Tëscht 2011 an 2016 huet d'Firma ënner dem Numm ''Cactus@home'' en Internetgeschäft bedriwwen, wou d'Leit hiren Akaf online bestelle konnten. D'Saache krute se dann heem geliwwert.<ref>[https://web.archive.org/web/20160310155445/http://www.wort.lu/fr/economie/vente-en-ligne-cactus-ferme-cactus-home-56b3137a0da165c55dc52606 "Cactus ferme Cactus@home."] wort.lu, 4 février 2016 à 10:14.</ref>
== De Grupp Cactus haut ==
Fir d'Joer [[2024]] hat de Grupp Cactus en Ëmsaz vun enger 978 Milliounen Euro gemaach an eng Bilanzzomm vun 1,9 Milliarden Euro virzeweisen. De konsolidéierte Benefice louch 2024 bei knapps 102 Milliounen Euro, 2015 bei ronn 47,5 Milliounen.<ref>[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/laurent-schonckert " Cactus: Eng Milliard Ëmsaz als Ziel." Interview mam Laurent Schonckert an der Emissioun ''Riicht eraus'', 100komma7.lu, 18. Feb 2017 - 15:45.]</ref>
2024 hat de Cactus 71 Verkaafspunkten a 4.213 Mataarbechter an ass domat de fënneftgréisste private Patron am Land.<ref name=StatecEmp16>[https://statistiques.public.lu/fr/actualites/2025/stn23-principaux-employeurs-2025.html ''Liste des principaux employeurs au Luxembourg classés par taille, édition janvier 2025''] vun der STATEC</ref>
== Den Numm ==
D'Wiel vum Numm Cactus, deen de Paul Leesch erausgesicht hat, war vum [[Jacques Dutronc]] sengem Lidd ''Les Cactus'' vun 1966 beaflosst ginn. Wichteg war, datt et d'Wuert "Cactus" an allen zu Lëtzebuerg geleefege Sprooche ginn ass. D'Verbindung vun de ''Kaktus''-Planze mat der Firma Cactus ass och am Firme-Logo an am Maskottche [[Yuppi]] däitlech ginn. Bei der Erëffnung vun neie Geschäfter a Supermarchéen huet meeschtens deen éischten Dag all Client e Kaktus geschenkt kritt, wouduerch déi Planzen zu Lëtzebuerg an den 1970-90er Joren eng grouss Popularitéit kritt hunn.
2017 huet en Urteel vum [[Europäesche Geriichtshaff]] der Firma Cactus SA Recht ginn, de Markennumm "Cactus" exklusiv fir hiren Eenzelhandel gebrauchen ze däerfen. Eng spuenesch Gäertnerei, déi den Numm ''Cactus de la Paz / Cactus of Peace'' europawäit schütze wollt, huet dëst domat net erlaabt kritt.<ref>[http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=de&td=ALL&num=C-501/15%20P "Amt der Europäischen Union für geistiges Eigentum gegen Cactus SA"]. Urteel C‑501/15 P vum 11. Oktober 2017.</ref>
== Literatur ==
* " 'Die, die uns mögen, werden uns finden.' Interview mit Cactus-Geschäftsführer Laurent Schonckert." In: ''forum'' Nr. 470, Mai 2021, S.43-48.
*Dirk Sumkötter (Text) a Serge Waldbillig (Fotoen), 2008. ''Cactus.'' In: ''Made in Luxembourg'', S. 46-49, Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-747-1
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg]]
* [[Yuppi]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.cactus.lu Websäit vum Cactus]
* [https://web.archive.org/web/20130526161335/http://cactusathome.lu/ Websäit vum Internetgeschäft vum Cactus]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]]
rbiaffi8dooig4c0al3fd6mfhrng7u0
2687085
2687083
2026-07-22T08:59:30Z
Puscas
735
....
2687085
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen|der Entreprise}}
{{Infobox Entreprise
| Numm = Cactus
| Logo = Cactus Logo.svg
| Bild = Cactus Esch-Lallange.jpg
| Bildtext = Supermarché Cactus zu Esch-Lalleng (2012)
| Typ = [[Aktiegesellschaft]] (SA)
| Slogan = ''Nëmmen dat bescht''
| Grënnungsdatum = 1967
| Schlussdatum =
| Sëtz = [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]], {{LUX}}
| Leedung = Max Leesch (President)<br>Laurent Schonckert (CEO)
| Mataarbechter = 4.440 {{small|(2025)}}
| Branche = [[Supermarché]]
| Produit =
| Ëmsaz = 978 Milliounen Euro {{small|(2024)}}<ref>zlv.lu: [https://www.zlv.lu/db/1/1405137990849/0 ''Die Beschäftigten von Cactus werden befragt''] vum [[Ali Ruckert]] (26. November 2022)</ref>
| Homepage = [https://www.cactus.lu www.cactus.lu]
}}
'''Cactus''' ass den Numm vun enger [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Supermarché]]schaîne, déi hire Sëtz um [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] huet. Et ass eng vun de bedeitendste Familljenentreprisen zu Lëtzebuerg. Ënner de Marke "Cactus", "Super Cactus", "Cactus Marché" a "Cactus-Shoppi" bedreift se Supermarchéen, [[Hypermarché]]en a Geschäfter mat [[Liewensmëtteleenzelhandel]]. Och eng Rëtsch spezialiséiert Butteker, vu [[Blumm]]e bis zu [[Compact Disc|CD]]en, gehéieren zu der Grupp.
Cactus.S.A. ass eng Duechterfirma vu Betsah Invest SA déi u 16 Societéite bedeelegt ass.
== Geschicht ==
1900 huet de [[Joseph Leesch]] eng Epicerie gegrënnt, déi en 1905 zesumme mam [[Michel Donven]] zu engem [[Grossist|Grousshandel]] fir [[Liewensmëttel]] ausgebaut huet. 1928 sinn déi zwéi getrennt Weeër gaangen an dem Joseph Leesch seng dräi Jongen Arthur, Jacques an Aloyse hunn eng nei Gesellschaft, "[[Leesch Frères]]", gegrënnt a sou d'Geschäft weidergefouert. 1930 hu se eng [[Kaffi]]sréischterei an der [[Rue de Strasbourg (Stad Lëtzebuerg)|Stroossbuerger Strooss]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] opgemaach.
1955 hunn d'Jonge vum Arthur Leesch, de [[Paul Leesch|Paul]] an den [[Alfred Leesch|Alfred]], d'Geschäft an der drëtter Generatioun iwwerholl. 1962 hu se hiren éischte [[Self-service]], de "VIVO" an der Stroossbuerger Strooss, opgemaach. 1966 ass de Kaffisbuttek ''Bruno'' nokomm.
Den éischte Supermarché mam Numm ''Cactus'' ass den 19. Oktober 1967 zu [[Bäreldeng]] opgemaach ginn, ee Joer drop deen zweeten zu [[Esch-Uelzecht|Esch]] op der Brillplaz am Gebai, an deem de [[Kino Rex]] virdru war. Eng Rëtsch Supermarchéen uechtert d'Land sinn an de Joren duerno nokomm.
1974 huet d'Entreprise hir éischt [[Shopping Mall]], de "[[La Belle Étoile (Akafszentrum)|Shopping Center Belle Etoile]]" zu [[Bartreng]] ageweit. Wärend sech d'Grupp bis dohi gréisstendeels selwer finanzéiert hat, andeems se méi séier verkaaft huet wéi d'Rechnunge vun de Fournisseuren ze bezuele waren, war dat mam Projet Belle Étoile, deen 268 Millioune Frang kascht huet (100 Millioune méi wéi geplangt), net méi méiglech. Aus där Zäit kënnt d'Relatioun tëscht dem Paul Leesch an dem Robert Reckinger, deen Direkter vum [[Crédit Industriel d'Alsace et de Lorraine|CIAL]] (zanter 1991 vun der [[Banque de Luxembourg]] iwwerholl) zu Lëtzebuerg war.
Et war u sech geplangt, datt d'Grupp no der Belle Étoile séier e weidere Shopping Mall zu [[Bouneweg]] géif opmaachen. Den Terrain dofir war schonn 1975 kaaft ginn. Dunn ass awer mam [[Gesetz vum 26. August 1975]] eng Gesetzesännerung dertëscht komm, déi fir Eenzelhandels-Geschäfter vu méi wéi 600 m² eng speziell Autorisatioun agefouert huet, déi refuséiert kéint ginn, wann den Equiliber am Commerce a Fro gestallt wier. De facto war et dem Cactus duerno onméiglech weider grouss Geschäfter opzemaachen. D'Grupp huet du mat groussem Succès ugefaange Supermarchée vu 600 m² mat Restauranten a Verkafstéiken déi baussent dem Supermarché louchen, a sou bei d'Restaurante gerechent goufen, fir déi et keng Limit gouf. De Paul Leesch sot dozou, datt d'Grupp u sech Restaurante mat Supermarchéen opgemaach huet. Dat éischt sou Geschäft war de Cactus [[Dikrech]], duerno koume [[Péiteng]], [[Réimech]] an och nach [[Miersch]]. Fir de Verglach: de Cactus Bäreldeng hat schonn 1967 1.100 m².
1979 huet den éischten Traîteur vun der Entreprise, "[[de Schnékert]]" an der Stad, seng Dieren opgemaach. De Cactus war du schonn net méi eng eenzeg Gesellschaft mä e vertikal integréierte Grupp vu Sociétéiten, wéi d'Akafszentral [[Resuma]], d'[[Caresta]] fir d'Restauratioun, d'[[Carnesa]] fir d'Metzlerei, d'[[Caflora]] fir d'Blummen oder d'[[Cafruta]] fir d'Uebst an d'Geméis. Dëse Modell hat de Paul Leesch bei der Schwäizer [[Migros]] ofgekuckt.
1989 gouf am Centre Commercial Cactus [[Houwald]] deen éischte [[Free Flow Restaurant]] agefouert. Am selwechte Joer gouf de Sëtz vun der Entreprise op de Wandhaff verluecht.
1994 an 1995 goufen déi éischt [[Do-it-yourself]]-Geschäfter ënner dem Numm "Cactus Hobbi" um Houwald, zu [[Dikrech]] an zu Esch opgemaach.
2001 huet de Paul Leesch sech aus dem Geschäft zeréckgezunn. Säi Jong, de [[Max Leesch]] huet d'Presidence vum nei geschaaften Directoire vu 7 Leit iwwerholl. De [[Laurent Schonckert]] ass Generaldirekter.
2008 ass Cactus eng Kooperatioun mat de Pëtrolsfirmen [[Total (Pëtrolsfirma)|Total]] a [[Gulf (Pëtrolsfirma)|Gulf]] agaangen an huet ënner dem Numm ''Cactus-Shoppi'' Geschäfter an enger Rei Tankstelle vun deene zwou Firmen opgemaach.
Am Joer 2009 huet Cactus änlech wéi d'Konkurrenz eng Clientskaart agefouert.
Tëscht 2011 an 2016 huet d'Firma ënner dem Numm ''Cactus@home'' en Internetgeschäft bedriwwen, wou d'Leit hiren Akaf online bestelle konnten. D'Saache krute se dann heem geliwwert.<ref>[https://web.archive.org/web/20160310155445/http://www.wort.lu/fr/economie/vente-en-ligne-cactus-ferme-cactus-home-56b3137a0da165c55dc52606 "Cactus ferme Cactus@home."] wort.lu, 4 février 2016 à 10:14.</ref>
== De Grupp Cactus haut ==
Fir d'Joer [[2024]] hat de Grupp Cactus en Ëmsaz vun enger 978 Milliounen Euro gemaach an eng Bilanzzomm vun 1,9 Milliarden Euro virzeweisen. De konsolidéierte Benefice louch 2024 bei knapps 102 Milliounen Euro, 2015 bei ronn 47,5 Milliounen.<ref>[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/laurent-schonckert " Cactus: Eng Milliard Ëmsaz als Ziel." Interview mam Laurent Schonckert an der Emissioun ''Riicht eraus'', 100komma7.lu, 18. Feb 2017 - 15:45.]</ref>
2024 hat de Cactus 71 Verkaafspunkten a 4.213 Mataarbechter an ass domat de fënneftgréisste private Patron am Land.<ref name=StatecEmp16>[https://statistiques.public.lu/fr/actualites/2025/stn23-principaux-employeurs-2025.html ''Liste des principaux employeurs au Luxembourg classés par taille, édition janvier 2025''] vun der STATEC</ref>
== Den Numm ==
D'Wiel vum Numm Cactus, deen de Paul Leesch erausgesicht hat, war vum [[Jacques Dutronc]] sengem Lidd ''Les Cactus'' vun 1966 beaflosst ginn. Wichteg war, datt et d'Wuert "Cactus" an allen zu Lëtzebuerg geleefege Sprooche ginn ass. D'Verbindung vun de ''Kaktus''-Planze mat der Firma Cactus ass och am Firme-Logo an am Maskottche [[Yuppi]] däitlech ginn. Bei der Erëffnung vun neie Geschäfter a Supermarchéen huet meeschtens deen éischten Dag all Client e Kaktus geschenkt kritt, wouduerch déi Planzen zu Lëtzebuerg an den 1970-90er Joren eng grouss Popularitéit kritt hunn.
2017 huet en Urteel vum [[Europäesche Geriichtshaff]] der Firma Cactus SA Recht ginn, de Markennumm "Cactus" exklusiv fir hiren Eenzelhandel gebrauchen ze däerfen. Eng spuenesch Gäertnerei, déi den Numm ''Cactus de la Paz / Cactus of Peace'' europawäit schütze wollt, huet dëst domat net erlaabt kritt.<ref>[http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=de&td=ALL&num=C-501/15%20P "Amt der Europäischen Union für geistiges Eigentum gegen Cactus SA"]. Urteel C‑501/15 P vum 11. Oktober 2017.</ref>
== Literatur ==
* " 'Die, die uns mögen, werden uns finden.' Interview mit Cactus-Geschäftsführer Laurent Schonckert." In: ''forum'' Nr. 470, Mai 2021, S.43-48.
*Dirk Sumkötter (Text) a Serge Waldbillig (Fotoen), 2008. ''Cactus.'' In: ''Made in Luxembourg'', S. 46-49, Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-87963-747-1
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg]]
* [[Yuppi]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.cactus.lu Websäit vum Cactus]
* [https://web.archive.org/web/20130526161335/http://cactusathome.lu/ Websäit vum Internetgeschäft vum Cactus]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]]
kq4udktrukh9dl108a9yrt7n2sqwlmv
Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Ghana
0
20028
2687019
2269313
2026-07-21T07:23:28Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Cape_Verde.svg]] gouf duerch [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government sta
2687019
wikitext
text/x-wiki
D'[[Ghanaesch Foussballnationalekipp]] bei der [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006]] an [[Däitschland]]:
== Qualifikatioun ==
{| style="float:right; width:400px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
!Rang
!style="width:240px;" | Land
![[Gol]]er
!Punkten
|-
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 1
| [[Fichier:Flag of Ghana.svg|30px]] '''Ghana'''
| align="center" | 17:4
| align="center" | 21
|-
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 2
| [[Fichier:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|30px]] [[Kongolesesch Foussballnationalekipp|Kongo]]
| align="center" | 14:10
| align="center" | 16
|-
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:Flag of South Africa.svg|30px]] [[Südafrikanesch Foussballnationalekipp|Südafrika]]
| align="center" | 12:14
| align="center" | 16
|-
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:Flag of Burkina Faso.svg|30px]] [[Burkinesch Foussballnationalekipp|Burkina Faso]]
| align="center" | 14:13
| align="center" | 13
|-
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 5
| [[Fichier:Flag of Cape Verde (10-17).svg|30px]] [[Kapverdesch Foussballnationalekipp|Kap Verde]]
| align="center" | 8:15
| align="center" | 10
|-
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 6
| [[Fichier:Flag of Uganda.svg|30px]] [[Ugandesch Foussballnationalekipp|Uganda]]
| align="center" | 6:15
| align="center" | 8
|}
{|cellspacing="2" border="0" cellpadding="3" bgcolor=#EFEFFF
|-
|
| '''1.Ronn:'''
|-
|
| '''Somalia - Ghana'''
|
| 0:5
|-
|
| ''Nana Arhin Duah (2), Isaac Boakye (2), Asamoah Gyan''
|-
|
| '''Ghana - Somalia'''
|
| 2:0
|-
|
| ''Stephen Appiah, Lawrence Adjei''
|-
|
| '''Haaptronn:'''
|-
|
| '''Burkina Faso - Ghana'''
|
| 1:0
|-
|
| '''Ghana - Südafrika'''
|
| 3:0
|-
|
| ''Sulley Muntari, Stephen Appiah (2)''
|-
|
| '''Uganda - Ghana'''
|
| 1:1
|-
|
| ''Asamoah Gyan''
|-
|
| '''Ghana - Kapverdesch Inselen'''
|
| 2:0
|-
|
| ''Michael Essien, Selbsgol''
|-
|
| '''Ghana - DR Kongo'''
|
| 0:0
|-
|
| '''DR Kongo - Ghana'''
|
| 1:1
|-
|
| ''Asamoah Gyan''
|-
|
| '''Ghana - Burkina Faso'''
|
| 2:1
|-
|
| ''Stephen Appiah, Matthew Amoah''
|-
|
| '''Südafrika - Ghana'''
|
| 0:2
|-
|
| ''Matthew Amoah, Michael Essien''
|-
|
| '''Ghana - Uganda'''
|
| 2:0
|-
|
| ''Michael Essien, Matthew Amoah''
|-
|
| '''Kapverdesch Inseln - Ghana'''
|
| 0:4
|-
|
| ''Frimpong Asamoah, Sulley Muntari, Asamoah Gyan, Godwin Attram''
|}
== Ekipp ==
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" bgcolor="#FFDEAD" align="center" style="margin-left:0.5em;" width="97%"
|-
! colspan="2" align="left" | Nummer / Numm || align="left" | Veräin || align="center" | Geburtstag || align="center" | Sp. || align="center" | [[Gol]] || align="center" | Rout || align="center" | G/R || align="center" | Giel
|-
! colspan="9" bgcolor="#FFDEAD" align="left" | Golkipp
|- bgcolor="#FFECCE"
| 1 || [[Sammy Adjei]] || [[Moadan Sport Ashdod]] || align="center" | 01.09.1980 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#FFECCE"
| width="20" | 22 || [[Richard Kingson]] || [[Ankaraspor]] || width="80" align="center" | 13.07.1975 || width="30" align="center" | 4 || width="30" align="center" | 0 || width="30" align="center" | 0 || width="30" align="center" | 0 || width="30" align="center" | 0
|- bgcolor="#FFECCE"
| 16 || [[George Owu]] || [[Ashanti Gold SC]] || align="center" | 17.06.1982 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|-
! colspan="9" bgcolor="#BBF0C9" align="left" | Ofwier
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 21 || [[Issah Ahmed]] || [[Randers FC]] || align="center" | 24.05.1982 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 7 || [[Shilla Illiasu]] || [[Asante Kotoko]] || align="center" | 03.03.1981 || align="center" | 4 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 4 || [[Samuel Kuffour|Samuel Osei Kuffour]] || [[AS Rom]] || align="center" | 03.09.1976 || align="center" | 1 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 5 || [[John Mensah]] || [[Stade Rennes]] || align="center" | 29.11.1982 || align="center" | 4 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 13 || [[Habib Mohammed]] || [[King Faisal Babes]] || align="center" | 10.12.1983 || align="center" | 2 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 15 || [[John Pantsil]] || [[Hapoel Tel Aviv]] || align="center" | 15.06.1981 || align="center" | 4 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 6 || [[Emmanuel Pappoe]] || [[Hapoel Kfar Saba]] || align="center" | 03.03.1981 || align="center" | 2 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 17 || [[Daniel Quaye]] || [[Hearts of Oak Accra]] || align="center" | 25.12.1980 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#E7FAEC"
| 2 || [[Hans Sarpei]] || [[VfL Wolfsburg]] || align="center" | 28.06.1976 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|-
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | Mëttelfeld
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 18 || [[Eric Addo]] || [[PSV Eindhoven]] || align="center" | 12.11.1978 || align="center" | 4 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 20 || [[Otto Addo]] || [[1. FSV Mainz 05]] || align="center" | 09.06.1975 || align="center" | 2 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 10 || [[Stephen Appiah]] || [[Fenerbahçe Istanbul]] || align="center" | 24.12.1980 || align="center" | 4 || align="center" | 1 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 2
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 9 || [[Derek Boateng]] || [[Beitar Jerusalem]] || align="center" | 02.05.1983 || align="center" | 3 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 1
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 23 || [[Haminu Dramani]] || [[Roter Stern Belgrad]] || align="center" | 01.04.1986 || align="center" | 2 || align="center" | 1 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 8 || [[Michael Essien]] || [[Chelsea F.C.|Chelsea FC]] || align="center" | 08.12.1982 || align="center" | 3 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 2
|- bgcolor="#DFEDFD"
| 11 || [[Sulley Ali Muntari]] || [[Udinese Calcio]] || align="center" | 27.08.1984 || align="center" | 3 || align="center" | 1 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 3
|-
! colspan="9" bgcolor="#FFACB3" align="left" | Stuerm
|- bgcolor="#FFD2D6"
| 14 || [[Matthew Amoah]] || [[Borussia Dortmund]] || align="center" | 24.10.1980 || align="center" | 4 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#FFD2D6"
| 3 || [[Asamoah Gyan]] || [[FC Modena]] || align="center" | 22.11.1985 || align="center" | 3 || align="center" | 1 || align="center" | 0 || align="center" | 1 || align="center" | 3
|- bgcolor="#FFD2D6"
| 19 || [[Razak Pimpong]] || [[FC Kopenhagen]] || align="center" | 30.12.1982 || align="center" | 3 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|- bgcolor="#FFD2D6"
| 12 || [[Alex Tachie-Mensah]] || [[FC St. Gallen]] || align="center" | 15.02.1977 || align="center" | 3 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0 || align="center" | 0
|-
! colspan="9" bgcolor="#BEBEBE" align="left" | Trainer
|- bgcolor="#D3D3D3"
| width="20" | || [[Ratomir Dujković]] || || width="80" align="center" | 24.02.1946 || width="30" align="center" | || width="30" align="center" | || width="30" align="center" | || width="30" align="center" | || width="30" align="center" |
|-
|}
== Spiller ==
=== Virronn ===
* '''Méindeg, 12. Juni 2006, 21 Auer zu Hannover'''<br>[[Fichier:Flag of Italy.svg|20px]] [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Italien|Italien]] - {{GHA}} 2:0 (1:0)
* '''Samschdeg, 17. Juni 2006, 18 Auer zu Köln'''<br>[[Fichier:Flag of the Czech Republic.svg|20px]] [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Tschechien|Tschechien]] - {{GHA}} 0:2 (0:1)
* '''Donnersdeg, 22. Juni 2006, 16 Auer zu Nürnberg'''<br> {{GHA}} - [[Fichier:Flag of the United States.svg|20px]] [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/USA|USA]] 2:1 (2:1)
=== Aachtelsfinall ===
* '''Dënschdeg, 27. Juni, 17 Auer zu Dortmund'''<br>[[Fichier:Flag of Brazil.svg|20px]] Brasilien - [[Fichier:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana 3:0 (2:0)
== Kuckt och ==
* [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Grupp E]]
* [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006/Aachtelsfinall]]
[[Kategorie:Foussball-Weltmeeschterschaft 2006|Ghana]]
q247cm2i4lwrn6ed5wg7ovte6hmghnx
Schabloun:Infobox Dynastie
10
20088
2687070
2665433
2026-07-21T20:57:11Z
GilPe
14980
+Alter
2687070
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| bodyclass = biography vcard
| above = <span class="fn">{{#if:{{{Numm|}}}|{{{Numm}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=220px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Monogramm|}}}|{{wikidata|property|raw|P1543}}}}|size=80px|alt={{{alt|}}}}}
| caption3 = {{If empty|{{#if:{{{Monogramm|}}}|{{{Monogrammbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P1543}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| header3 = Titelen
| headerstyle = background-color: #000080; color: #ffffff;
| data4 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Amtszäit1|}}}</div>
| data5 = {{{vu|}}}{{{vu1|}}}
| label6 = Zesumme mat
| data6 = {{{mat|}}}{{{mat1|}}}
| label7 = Virgänger
| data7 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P155}}|{{{Virgänger|}}}|{{{Virgänger1|}}}}}
|label8 = Nofollger
|data8 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P156}}|{{{Nofollger|}}}|{{{Nofollger1|}}}}}
| data9 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Amtszäit2|}}}</div>
| data10 = {{{vu2|}}}
| label11 = Zesumme mat
| data11 = {{{mat2|}}}
|label17 = Virgänger
|data17 = {{{Virgänger2|}}}
|label18 = Nofollger
|data18 = {{{Nofollger2|}}}
| data20 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Amtszäit3|}}}</div>
| data21 = {{{vu3|}}}
| label22 = Zesumme mat
| data22 = {{{mat3|}}}
|label23 = Virgänger
|data23 = {{{Virgänger3|}}}
|label24 = Nofollger
|data24 = {{{Nofollger3|}}}
| data30 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Amtszäit4|}}}</div>
| data31 = {{{vu4|}}}
| label32 = Zesumme mat
| data32 = {{{mat4|}}}
|label33 = Virgänger
|data33 = {{{Virgänger4|}}}
|label34 = Nofollger
|data34 = {{{Nofollger4|}}}
| header58 = Biographie
| label59 = Gebuer
| data59 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}}|{{wikidata|property|linked|P19}}}}
| label60 = Gestuerwen
| data60 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}
| label61 = Alter
| data61 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label62 = Bestuet mat
| data62 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P26|sep=<br>}}|{{{Bestuet mat|}}}}}
| label63 = Liewenspartner
| data63 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P451}}|{{{Liewenspartner|}}}}}
| label64 = Papp
| data64 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P22}}|{{{Papp|}}}}}
| label65 = Mamm
| data65 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P25}}|{{{Mamm|}}}}}
| label66 = Geschwëster
| data66 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P3373}}|{{{Geschwëster|}}}}}
| label67 = {{#ifeq:{{wikidata|property|raw|P1971}}|1|Kand|Kanner}}
| data67 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P40}}|{{{Kanner|}}}}}
| label72 = Gielercher
| data72 = {{Gespléckt Klapplëscht|{{If empty|{{{Gielercher|}}}|{{wikidata|properties|linked|P166}}}}|, |10|infobox-dynastie|Schabloun:Infobox Dynastie}}
|belowstyle = background:#FFF;
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|15px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude><noinclude>
[[Kategorie:Infoboxen:Biographie|Dynastie]]
[[Kategorie:Dynastien| ]]
</noinclude>
3p4b8lou90p8kysmp755fhp3bi40fki
Schabloun:Infobox Minister
10
20141
2687072
2677555
2026-07-21T21:02:48Z
GilPe
14980
+Alter
2687072
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| bodyclass = biography vcard
| above = <span class="fn">{{#if:{{{Numm|}}}|{{{Numm}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=220px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| header3 = Funktioun
| headerstyle = background-color: #0033CC; color: #ffffff;
| data4 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Funktioun1|}}}</div>
| data5 = {{{Amtszäit1|}}}
| label6 = Zesumme mat
| data6 = {{{mat|}}} {{{mat1|}}}
| label7 = Virgänger
| data7 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P155}}|{{{Virgänger|}}}|{{{Virgänger1|}}}}}
|label8 = Nofollger
|data8 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P156}}|{{{Nofollger|}}}|{{{Nofollger1|}}}}}
| data10 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Funktioun2|}}}</div>
| data11 = {{{Amtszäit2|}}}
| label12 = Zesumme mat
| data12| = {{{mat2|}}}
|label17 = Virgänger
|data17 = {{{Virgänger2|}}}
|label18 = Nofollger
|data18 = {{{Nofollger2|}}}
| data20 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Funktioun3|}}}</div>
| data21 = {{{Amtszäit3|}}}
| label22 = Zesumme mat
| data22 = {{{mat3|}}}
|label23 = Virgänger
|data23 = {{{Virgänger3|}}}
|label24 = Nofollger
|data24 = {{{Nofollger3|}}}
| data30 = <div style="background-color: #BFC5F9; color: #000000;">{{{Funktioun4|}}}</div>
| data31 = {{{Amtszäit4|}}}
| label32 = Zesumme mat
| data32 = {{{mat4|}}}
|label33 = Virgänger
|data33 = {{{Virgänger4|}}}
|label34 = Nofollger
|data34 = {{{Nofollger4|}}}
|label35 = Partei
|data35 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P102|sep=<br>}}|{{{Partei|}}}}}
| header58 = Biographie
| label59 = Gebuertsnumm
| data59 = {{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}|{{PAGENAMEBASE}}||{{If empty|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label60 = Gebuer
| data60 = {{If empty|{{{Gebuertsdatum|}}}|{{br separated entries|{{#ifeq:{{wikidata|qualifier|raw|P569|P1480}}|Q5727902|ca. }}{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}} |{{wikidata|property|linked|P19}}}}}}
| label61 = Gestuerwen
| data61 = {{If empty|{{{Gestuerwen|}}}|{{br separated entries|{{#ifeq:{{wikidata|qualifier|raw|P570|P1480}}|Q5727902|ca. }}{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}}}
| label62 = Alter
| data62 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label63 = Doudesursaach
| data63 = {{wikidata|property|linked|P509}}
| label64 = Nationalitéit
| data64 = {{If empty|{{{Nationalitéit|}}}|{{wikidata|properties|short|linked|P27}}}}
| class64 = category
| label65 = Educatioun
| data65 = {{wikidata|properties|linked|P69|sep=<br>}}
| label66 = Gielercher
| data66 = {{If empty|{{{Gielercher|}}}|{{wikidata|properties|linked|P166}}}}
| class466 = org
| label67 = Bestuet mat
| data67 = {{If empty|{{{Bestuet mat|}}}| {{#invoke:LifePartner|show|P26}}}}
| label68 = Liewenspartner(in)
| data68 = {{If empty|{{#invoke:LifePartner|show|P451}}|{{{Liewenspartner|}}}}}
| label69 = Papp
| data69 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P22}}|{{{Papp|}}}}}
| label70 = Mamm
| data70 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P25}}|{{{Mamm|}}}}}
| label71 = Geschwëster
| data71 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P3373}}|{{{Geschwëster|}}}}}
| label72 = {{#ifeq:{{wikidata|property|raw|P1971}}|1|Kand|Kanner}}
| data72 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P40}}|{{{Kanner|}}}}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
5vxfiu96zy54vyqo3gb76wgs68t9bj8
J. R. R. Tolkien
0
20344
2687100
2625542
2026-07-22T10:03:49Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687100
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''John Ronald Reuel Tolkien''', gebuer den [[3. Januar]] [[1892]] zu [[Bloemfontein]], haitegt [[Südafrika]], a gestuerwen den [[2. September]] [[1973]] zu [[Bournemouth]], [[England]], war en englesche [[Schrëftsteller]] a [[Philologie|Philolog]]. Mam Roman ''[[The Lord of the Rings]]'' ([[1954]]/[[1955|55]]) gouf hien zu engem Grënner vun der moderner [[Fantasy]]-Literatur.
== Liewen ==
=== Kandheet a Jugend ===
Den J. R. R. Tolkien kënnt am Joer 1892 als Jong vun engleschen Elteren, dem Bankmanager Arthur Tolkien a senger Fra Mabel Suffield, zu [[Bloemfontein]] am [[Oranje-Fräistaat]] (haut [[Südafrika]]) op d'Welt, wou sech säi Papp aus beruffleche Grënn opgehalen huet. D'Famill vum Papp huet [[Sachsen|sächsesch]] Wuerzelen (den Numm Tolkien kënnt vum däitsche Wuert ''tollkühn''), mä huet awer schonn zanter e puer Generatiounen an England gewunnt. Déi meescht Virfare vum Tolkien waren Handwierker.
A senger fréier Kandheet ass bis op de Bass vun enger [[Vugelspannen|Vugelspann]], wat e méiglechen Ausléiser dofir kéint sinn, datt a senge Wierker ëmmer nees Risespannen optrieden, net vill geschitt.
[[1895]] kënnt hie mat senger Mamm, déi dat afrikanescht Klima net gutt verdréit, a sengem Brudder Hilary (*[[1894]]) fir eng Vakanz op [[Birmingham]] ([[England]]). Do krut seng Mamm am Joer drops d'Noriicht vum Doud vun hirem Mann, deen u schwéiere bannenzege Bluddunge gestuerwe war. D'Famill ass doropshin op Sarehole Mill geplënnert, e Faubourg vu Birmingham, deen zu deem Zäitpunkt nach vun der [[Industrialiséierung]] verschount bliwwe war. Déi nächst véier Joer verbréngt den Tolkien an dëser ländlecher Idyll, déi spéider d'literaresch Virlag fir de Shire sollt ginn. Do héiert hien och fir d'éischt d'Wuert ''Gamgee'' fir [[Kotteng]], wat spéider zum Numm vun engem Hobbit-Protagonist a sengem Haaptwierk '' The Lord of the Rings'' wäert ginn.
Seng Mamm, déi [[1900]] géint de Wëlle vun hiren Elteren a Schwéierelteren zum [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Katholizismus]] [[Konversioun (Relioun)|konvertéiert]], erzitt hien an hirem 'neie' Glawen. Dës Grondprägung vun enger Weltusiicht sollt sech duerch dem Tolkien säi ganzt Liewen zéien, an och Auswierkungen op säi Wierk hunn.
Well hie fréi en Interessi u Sprooche weist, bréngt seng Mamm him Grondlagen aus dem [[Latäin]], dem [[Franséisch]]en an dem [[Däitsch]]e bäi. Duerch si léiert hien och d'Geschichte vum [[Lewis Carroll]] (''[[Alice's Adventures in Wonderland]]''), d'''[[Artus]]-[[So]]'' an d'Mäerchebicher vum [[Andrew Lang]] kennen, an deenen hie fir d'éischt vun den nordesche Soe ronderëm de [[Siegfried]] héiert.
Tëscht 1900 an 1902 plënnert den Tolkien mat senger Mamm e puermol zu Birmingham hin an hier, als éischt an den Deel Moseley, dann op King's Heath, wou hien duerch déi ongewinnten Nimm op de Kuelewaggone fir d'éischt Kéier [[Walisesch]] liest, a schliisslech op Edgbaston.
Den Tolkien mécht eng Odyssee duerch verschidde Schoulen: nodeem en un der King Edward's School ugeholl gi war, wiesselt hien 1902 op d'St. Philips Grammar School, fir dann 1903 mat engem Stipendium nees op d'King Edward's School zeréckzegoen. Do léiert hien nieft de klassesche Sprooche Latäin a [[Griichesch]] duerch en engagéierte [[Schoulmeeschter]] och [[Mëttelenglesch]].
De 14. November 1904, den Tolkien huet zwielef Joer, stierft seng Mamm fir hien total iwwerraschend un engem [[Diabetescht Koma|diabetesche Koma]] no sechs Deeg. Dëse fréien Doud bewierkt beim Tolkien zwou Saachen: Engersäits eng staark emotional Verbonnenheet mat der kathoulescher Kierch an anerersäits eng pessimistesch Grondhaltung, an d'Virstellung datt dës Welt onwiderruflech gefall ass, an all Victoire dat Däischtert nëmme fir e kuerze Moment méi hell maache kann.
Déi zwéi Bridder komme fir éischt bei de Pater Francis Morgan, dee si am Ufank bei hirer Tatta Beatrice Bartlett ënnerbréngt, spéider bei enger Pensiounswiertsfra déi eng Frëndin vun him war.
Do léiert den Tolkien 1908 seng spéider Fra [[Edith Mary Tolkien|Edith Bratt]] kennen, an déi hie sech séier verkuckt. Dës geheim Affär flitt awer op, an den Tolkien gëtt vu sengem Tuteur gezwongen, d'Edith net méi erëmzegesinn, bis hie volljäreg ass. Dëst huet nach dräi Joer gedauert.
Doduerch verwandelt sech d'jugendlech Romanz an eng tragesch Libesgeschicht, déi den Tolkien spéider a senger So vum [[Figuren aus Middle-earth|Beren]] a [[Figuren aus Middle-earth|Lúthien]] literaresch verschafft huet.
An der Schoul gëtt den Tolkien duerch säi Rekter net nëmmen op d'[[Philologie]] opmierksam, mä léiert duerch ee [[Schoulmeeschter]] och d'[[Aalt Englesch]] kennen. Zu där Zäit liest hie fir d'éischt en Häerzstéck aus der alenglescher Literatur, d'Gedicht ''[[Beowulf]]'', an ass direkt begeeschtert. Am Mëttelenglesche mécht hie sech selwer mat den Dichtunge ''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'' a ''[[Pearl]]'' vertraut. Iwwer dës dräi Wierker wäert hie spéider bedeitend akadeemesch Aarbechte schreiwen. Schliisslech intresséiert hie sech och fir déi [[Alnordesch Sprooch]] fir d'Geschicht vum Sigurd an dem Draach Fafnir, déi hien als Kand sou faszinéiert hat, am Original kënnen ze liesen.
Duerch déi nei philologesch Erkenntnesser fänkt den Tolkien séier un, eege Sproochen z'erfannen, déi awer op sengem bis zu dësem Zäitpunkt scho gudde Wëssen iwwer d'linguistesch Entwécklungsprinzipie berouen. Fréi Versich baséiert hien um [[Spuenesch]]en, mä wéi hien duerch e Schoulkolleeg op dat [[Gotesch Sprooch|Gotescht]] opmierksam gëtt, fänkt hien net nëmmen un, d'Lücken an dëser doudeger Sprooch selbststänneg opzefëllen, mä och dat Gotescht op eng hypothetesch Ursprooch zeréckzeféieren.
Dës enk Beschäftegung mat Sprooche weist sech och geschwënn an der Schoul, wou den Tolkien seng Nolauschterer bei den Debatten (deemools meeschtens op Latäin) mat fléissenden Exposéen op griichesch, gotesch oder alenglesch iwwerrascht.
Am Summer 1911 grënnt den Tolkien mat e puer Kolleegen, dorënner de Christopher Wiseman, de Robert Quilter Gilson an den Geoffrey Bache Smith, den T.C.B.S. (Tea Club – Barrovian Society), eng informell Gemeinschaft vu Frënn, déi sech am Ufank an der Schoulbibliothéik, spéider dann am Barrow's Stores reegelméisseg treffen, fir mateneen iwwer Literatur ze diskutéieren.
Zu där Zäit a méiglecherweis duerch den T.C.B.S. inspiréiert, fänkt den Tolkien am Eescht domat un, Gedichter ze schreiwen, an deene fir d'éischt Feeëwiesen (''fairies'') am Bëschland optrieden. E méiglechen Ustouss dozou kéinten déi mystesch Wierker vum kathouleschen Dichter [[Francis Thompson]] gewiescht sinn, mat deene sech den Tolkien zu där Zäit ausenanergesat huet.
No engem Echec 1909 geléngt et him am Dezember 1910, e Stipendium vum [[Exeter College]] zu [[Oxford]] ze kréien. Mam Wëssen datt seng onmëttelbar Zukunft domat geséchert ass, geet den Tolkien an de Rescht vu senger Schoulzäit, wou hien ënner anerem duerch d'finnescht [[Nationalepos]] [[Kalevala]] op d'[[Finnesch|Finnesch Sprooch]] opmierksam gëtt, op där hie spéider seng Konschtsprooch [[Quenya]] opbaut.
Trotz senger spéiderer Ofneigung géint den Theater hëlt den Tolkien gär d'Roll vum Hermes an enger Opféierung vum Theaterstéck ''De Fridden'' ([[Aristophanes]]) un, a geet och am Dezember [[1911]] nach eemol fir eng Opféierung vum Stéck ''The Rivals'' ([[Richard Brinsley Sheridan|R. B. Sheridan]]) duerch Membere vum T.C.B.S., wou hien d'Roll vun der Mrs. Malaprop iwwerhëlt, op seng al Schoul zeréck.
An der Zäit no der Schoul bis e säi Studiumufänkt, geet den Tolkien zesumme mat sengem Brudder an e puer anere Kolleegen op eng Wandertour an d'[[Schwäiz]]. Eng Postkaart mam Numm ''Der Berggeist'', op där een ale Mann deen ënner enger Kifer op engem Fiels sëtzt, duergestallt ass (d'Bild staamt vum däitsche Moler [[Josef Madlener]] vu [[Memmingen]]), gëtt no senge spéideren Ugaben d'Inspiratioun fir d'Figur vum Zauberer [[Figuren aus Middle-earth|Gandalf]] a senger eegener Welt [[Middle-earth]].
=== Studienzäit ===
Am Oktober 1911 fänkt den Tolkien säi Studium um [[Exeter College]] zu [[Oxford]] un, fir d'éischt am Fach ''Classics'', dem Studium vun de klassesche Sprooche Latäin a Griichesch an hirer Literatur, mä hie langweilt sech awer séier. Nëmmen d'»Sproochwëssenschaft déi vergläicht« ka säin Interesse op sech zéien, säi Professer an dësem Fach weist hien op d'[[Walisesch]]t hin, deem sech den Tolkien doropshi begeeschtert zouwent.
No senger Summervakanz 1912, déi hie bei King Edward's Horse, engem Kavallerieregiment, haaptsächlech am Suedel verbréngt (wat e wéineg Liicht op d'Optriede vun der Reiderkultur vu Rohan am ''Lord of the Rings'' werfe kéint), geet hien zeréck op [[Oxford]].
Hei fänkt hie geschwënn un, sech mam Finneschen ausenanerzesetzen. Dësen Afloss weist sech och doran, datt e säi Projet vun enger Konschtsprooch déi um Goteschen opgebaut ass, opgëtt, a sech u senger neier Liblingssprooch orientéiert. D'Resultat sollt Jore méi spéit als [[Quenya]], Héichsprooch vun den Elben, Agank a seng mythologesch Welt Middle-earth fannen.
Chrëschtdag 1912 verbréngt den Tolkien bei senger Famill, wou en no enger englescher Chrëschtdagstraditioun als Regisseur an Haaptduersteller en Theaterstéck wat e selwer geschriwwen huet, opféiert - eng bemierkenswäert Tatsaach wann ee seng spéider Ofneigung géint den Drama bedenkt.
Den 3. Januar 1913, dem Dag vu senger Volljäregkeet, schreift hie fir d'éischt Kéier nees senger Jugendléift Edith, mä muss awer gewuer ginn, datt si sech an der Tëschenzäit mam Brudder vun enger Schoulfrëndin verloobt huet. Hien huet net wëlles, seng grouss Léift opzeginn, a geet perséinlech bei d'Edith, wou e si iwwerzeege kann, hir Entscheedung z'iwwerdenken. Ee Joer méi spéit, nodeem och d'Edith der kathoulescher Kierch bäigetrueden ass, gi si offiziell verloobt an zwee Joer duerno, den [[22. Januar]] [[1916]], bestuet.
Säin akadeemesche Wee verleeft an der Tëschenzäit net ouni Problemer. Well hien d'eigentlech Matière zu Gonschte vu senge ville Sproochinteresse vernoléissegt, schléisst hien d'Tëscheprüfung no zwee Joer Studium mat engem »Second« of, wouriwwer hien enttäuscht ass (vergläichbar mat enger lëtzebuergescher »Zwee«). Op Ureegung vu sengem College, deem säin Intressi fir germanesch Sproochen opgefall war, wiesselt hien op d'Institut fir englesch Sprooch a Literatur. Do liest hien am Kader vum usprochsvollen alenglesche Literaturkanon d'Wierk ''Crist'' vum angelsächseschen Dichter [[Cynewulf]] (fréit [[8. Joerhonnert]]), eng Sammlung vu reliéiser Dichtung. Zwou Zeile vun deem Gedicht sollten hie staark beaflossen:
:''Eala Earendel engla beorhtast''
:''ofer middangeard monnum sended''
:''Heel dir Earendel, stralendsten Engel,''
:''iwwer Mëtteläerd de Mënsche geschéckt''
Mat »middangeard« oder »[[Middle-earth|Mëtteläerd]]« ass hei d'Welt vun de Mënsche gemengt. Traditionell als »Liichtstral« iwwersat, gleeft den Tolkien datt den Numm »Earendel« op de Morgenstern, d'[[Venus (Planéit)|Venus]], hiweist, dee mat sengem Opgoen d'Enn vun der Nuecht an den Ufank vum Dag ukënnegt. Hie selwer beschreift d'Wierkung vun dësen Zeilen op sech sou:
:''I felt a curious thrill, as if something had stirred in me, half wakened from sleep. There was something very remote and strange and beautiful behind those words, [...] far beyond ancient English.''
Dësen Zäitpunkt ka virsiichteg als Gebuertsstonn vu senger Mythologie ugesat ginn, schonn e Joer méi spéit schreift hien d'Gedicht ''The Voyage of Earendel the Evening Star'', wat mat den uewen zitéierten Zeilen ufänkt, an de Keim vu senger Middle-earth-Mythologie bilt.
Seng weider Studienzäit verleeft ouni gréisser Evenementer - ofgesi vun de weideren Treffe mat senge Frënn vum T.C.B.S., déi hien a sengen dichteresche Beméiungen ënnerstëtzen. Eng Anekdot aus där Zäit werft e Liicht op déi och nach spéider fir den Tolkien charakteristesch Aarbechtsmanéier: Op d'Fro vu sengem Frënd G. B. Smith nom Hannergrond vu sengem Earendel-Gedicht äntwert den Tolkien: »I don't know. I'll try to find out.« Dës Siicht vum Schreiwen net als Neischafung mä als Entdeckungsrees bleift charakteristesch säi Liewe laang. Nom Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]], an der zweeter Juniwoch 1915, schléisst hie säi Studium of – dës Kéier mat Auszeechnung (»First Class Honours«).
=== Den éischte Weltkrich ===
Hie gëtt als Offizéier fir d'Signalwiesen am 11. Batailloun vum Regiment vun de »Lancashire Fusiliers« geruff an ass am Summer 1916 un der Front bei der [[Schluecht vun der Somme]] dobäi, der bluddegster Schluecht am [[Éischte Weltkrich]].
Déi onmëttelbar Erfarung mat de Grausamkeete vum [[Stellungskrich]] trëfft hien déif a léist den Abroch vum Béisen an eng friddlech Welt zu engem Grondthema vu sengem Liewen a senger Literatur ginn.
De [[27. Oktober]] 1916 weist hien awer Symptomer vu [[Fleckféiwer]] wat duerch Lais iwwerdro gëtt, a gëtt den [[8. November]] zur Behandlung an England verschëfft.
Wärend dëser Auszäit fir nees gesond ze ginn, fir d'éischt zu [[Birmingham]] an duerno zu Great Haywood, gëtt hien den Doud vu sengem T.-C.-B.-S.-Kolleeg G. B. Smith gewuer, nodeem hien nach a [[Frankräich]] scho vum Doud vu sengem Schoulfrënd Rob Gilson a Kenntnis gesat gi war. De leschte Bréif vum Smith hält op mat de beweegenden Zeilen: »May God bless you, my dear John Ronald, and may you say the things I have tried to say long after I am not there to say them, if such be my lot.« Fir den Tolkien ginn si zum Vermiechtnes.
Hie fänkt mat engem Projet un, wat an der Literaturgeschicht ouni grouss Virbilder dosteet, der Erschafung vun engem vollstännege Soenzyklus, dee mat näischt manner wéi der Schöpfung vun enger Welt ugeet. Mat der Néierschrëft vum ''[[The Book of Lost Tales]]'', dat an dëser Form eréischt posthum duerch säi Jong [[Christopher Tolkien|Christopher]] verëffentlecht wäert ginn, existéiere fir d'éischt Kéier gréisser Deeler vu senger Mythologie déi e spéider am ''[[The Silmarillion]]'' ausschafft.
Hei benotzt hien och fir d'éischt Kéier konsequent d'Sproochen déi hien erfonnt huet, besonnesch [[Quenya]], wat um [[Finnesch|Finnische]] baséiert a [[Sindarin]], wat op d'[[Walisesch]]t zeréckgeet. Déi zwou setzt hien elo als Sprooch vun den Elben a [[Middle-earth]] an.
Wärenddeems schwankt säi Gesondheetszoustand, an d'Gefor nees zeréck un d'Front geschéckt ze ginn, schwieft permanent iwwer him. Temporär op [[Yorkshire]] versat, gëtt hie geschwënn nees krank a gëtt an d'[[Sanatorium]] [[Harrogate]] verluecht. Nodeem en nees gesond ass, gëtt en op eng Signalschoul am Nordoste geschéckt, mä gëtt awer nees krank a kënnt dës Kéier an d'Offizéierspidol zu [[Kingston upon Hull]].
Wärend dëser Zäit, de [[16. November]] [[1917]], kënnt dat éischt gemeinsaamt Kand op d'Welt, deen zu Éiere vum Pater Francis op den Numm John Francis Reuel gedeeft gëtt. Am Oktober [[1920]] kënnt de Michael Hilary Reuel, am November [[1924]] de [[Christopher Tolkien|Christopher Reuel]] a schliisslech [[1929]] d'Duechter Priscilla Mary dobäi.
D'Zäit no der Gebuert vu sengem éischte Jong ass duerch glécklech Momenter geprägt: Bei Landausflig duerch d'Bëscher an der Géigend séngt an danzt d'Edith fir hien - doraus entsteet schliisslech d'Geschicht vun der grousser Léift tëscht dem stierflechen Helden [[Figuren aus Middle-earth|Beren]] an der wonnerschéiner, mä onstierflecher Elbin [[Figuren aus Middle-earth|Lúthien]], déi als ee Mëttelpunkt vum ''[[The Silmarillion|Silmarillion]]'' gëlle kann.
No weidere Versetzungen am Joer [[1918]], zum Beispill op [[Penkridge]] an der Grofschaft [[Staffordshire]] an nees zeréck op Hull, gëtt hien op en Neits krank, a gëtt nees an d'Offizéierspidol bruecht.
Hie benotzt déi Zäit, fir sech nieft der Aarbecht u senger Mythologie e bësse [[Russesch]] bäizebréngen. No senger Entloossung am Oktober steet schliisslech fest, datt de Krich op en Enn geet.
Op der Sich no Aarbecht adresséiert hie sech un e fréiere Professer vun Oxford, de William Craigie, deen him eng Plaz beim ''New English Dictionary'' verschaaft, soudatt den Tolkien am November 1918 mat Fra a Kand op Oxford plënnert.
=== Fréi Beruffsjoren ===
[[Fichier:TOLKIEN 22 Northmoor Road.jpg|thumb|Northmoor Road 22, wou d'Famill Tolkien bis 1930 gewunnt huet]]
Och wa sech a senger Satir ''[[Farmer Giles of Ham]]'' e puer ironesch Uspillungen op seng Zäit beim ''[[Oxford English Dictionary|New English Dictionary]]'' fannen, ass datt dach am grousse Ganzen eng glécklech Zäit. Fir d'éischt Kéier lieft hien dauerhaft mam Edith an engem eegenen Haus zesummen, a säi Beruff reegt hien intellektuell un. Spéider wäert hien iwwer déi zwee Joer wou hien un der Produktioun vum Wierderbuch bedeelegt ass, soen, en hätt zu kenger Zäit vu sengem Liewe méi geléiert. Seng Aarbecht fëllt awer net säi ganzen Dag, soudatt hien niewebäi nach Zäit fënnt, als Privatprofesser Studenten z'ënnerriichten. Dës Aarbecht ass lukrativ genuch, soudatt hien 1920 beim ''New English Dictionary'' ophale kann.
Mä och wa seng finanziell Situatioun akzeptabel ass, huet den Tolkien säi Wonsch, eng akadeemesch Carrière unzetrieden, net opginn. Do ergëtt sech iwwerraschend am Summer [[1920]] eng Méiglechkeet: Zu [[Leeds]] ass eng Plaz fir e »Reader« um Institut fir englesch Sprooch fräi ginn. Obschonn hien am Ufank skeptesch iwwer seng Chancen nodenkt, kritt hien d'Plaz. Dat bedeit awer och eng weider Trennung vum Edith, déi mat den elo zwéi Bouwen zu Oxford bleift, bis si 1921 noplënnere kënnen.
Vu sengem Virgesetzte gëtt hie fir d'éischt mat der Organisatioun vum Studieplang fir Al- a Mëttelenglesch beopdraagt. Donieft schafft hien zesumme mat sengem Kolleeg Eric V. Gordon un enger Neieditioun vum mëttelenglesche Gedicht ''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'', déi no hirer Verëffentlechung 1925 séier als erausragende Bäitrag fir d'mëttelenglesch [[Philologie]] gëllt.
Och privat komme sech déi zwéi Kolleege méi no a grënne mat Studenten de Viking-Club, an deem ausser enger gudder Portioun Béier alnordesch Drénklidder mat deelweis nawell raue Gesäng an alenglescher Sprooch am Mëttelpunkt stinn. Dëst dréit wuel zu enger gudder Partie zu der Beléiftheet vum Tolkien bei senge Studente bäi. No véier Joer zu Leeds avancéiert den Tolkien 1924 zum [[Professer]].
An de Gedichter aus där Zäit fanne sech déi éischt Hiweiser op Kreaturen, déi spéider a senger Middle-earth-Mythologie hir Plaz fanne wäerten: D'Gedicht ''Glib'' zum Beispill beschreift e schläimegt Wiese mat Aen déi schwaach liichten, a wat an enger Hiel lieft, an erënnert domat un d'Figur vum [[Figuren aus Middle-earth|Gollum]]. Seng »seriéis« Mythologie, haut am ''Book of Lost Tales'' ze fannen, ass bal fäerdeg. Zwou vun de Soen, d'Geschicht vum Turin Turambar an d'Erzielung vum Lúthien a Bere wielt hien aus, fir si an eng ausféierlech Gedichtsform z'iwwersetzen.
1925 gëtt op eemol d'Plaz vum Rawlinson a Bosworth Léierstull fir Angelsächsesch zu Oxford fräi. Den Tolkien mellt sech a kritt, wuel ënner anerem duerch d'Reputatioun vu senger ''Sir Gawain''-Iwwersetzung, d'Plaz zougesot.
Déi nächst Jore verlafen no baussen hin ouni bedeitend Evenementer: 1926 grënnt den Tolkien am Kolleegekrees d'''Kolbitar'' ([[Islännesch]] fir ''Kuelebäisser''), eng informell Ronn, déi sech reegelméisseg gesäit, fir d'[[Mëttelalterlech islännesch Literatur|islännesch Sagas]] an der alnordescher Originalsprooch ze liesen. Zanter 1927 gehéiert zu dëser Grupp och de [[Clive Staples Lewis]], zanter 1926 e Kolleeg vum Tolkien, dee geschwë säin enkste Frënd gëtt. De Lewis ënnerstëtzt hien och bei enger Léierplangreform, déi méi e staarkt Gewiicht op d'Verbanne vu Sprooch- a Literaturwëssenschaft leet, an déi, vum Tolkien initiéiert, 1931 vun der Fakultéit ugeholl gëtt.
Mä et sollt net säi beruffleche Succès sinn, deen den Tolkien berüümt gemaach huet. Seng zwee Haaptwierker, den ''Hobbit'' an de ''Lord of the Rings'' hunn hir Wuerzel am Familiekrees, an der Roll vum Papp, déi den Tolkien virbildlech géintiwwer vu senger Kanner ausfëllt.
=== ''The Hobbit'' an ''The Lord of the Rings'' ===
An de fréien [[1920]]er an [[1930]]er Jore fänkt den Tolkien un, senge Kanner reegelméisseg fantasievoll Geschichten z'erzielen, déi allerdéngs meeschtens baussent der Mythewelt spillen, un där hien zu dëser Zäit schonn eescht schafft. Aus där Zäit stamen ënner anerem d'[[Erzielung]] ''[[Roverandom]]'', déi op d'Verschwanne vun engem Spillhond vu sengem zweete Jong Michael zeréckgeet. Wärend sech an där Erzielung nëmmen een oder zwee kryptesch, deemools nëmme fir hie verständlech Bezuchnamen op d'gréisser Mythologie fannen, verweist d'Geschicht ''[[The Hobbit: or There and Back Again]]'' déi hien 1930 ufänkt schonn op méi Evenementer aus senger eeschter [[Mythologie]], an den Allusiounen op d'Elbestad [[Gondolin]] an d'Figur vum [[Figuren aus Middle-earth|Nekromant]], déi zu där Zäit schonn en Deel vu senger am [[Dem Tolkien seng Welt|éischten Zäitalter vu Middle-earth]] ugesidelt Soewelt ass. Duerch Vermëttlung vun enger fréierer Studentin gëtt de [[Verlag]] Allen&Unwin op seng [[Erzielung]] opmierksam, an no enger begeeschterter Rezensioun duerch de Jong vum Editeur, de Rayner Unwin, gëtt si am Joer [[1937]] verëffentlecht. Op den dréngende Wonsch vu sengem Verlag fänkt den Tolkien mat der Aarbecht vun enger Suite un, déi am Ufank, genee wéi den ''Hobbit'', als [[Kannerbuch]] ugeluecht ass.
Um Enn vun den drësseger Joren, an no enger Inspiratioun duerch de Clive Staples Lewis, dee mat him elo am literaresche Krees vun den »[[Inklings]]« verbonnen ass, enger Grupp, zu där nieft Lewis an Tolkien och den [[Charles Williams]], den [[Owen Barfield]], den [[Hugo Dyson]] an den [[Adam Fox]] gehéieren, hält hien de Virtrag ''On Fairy-Stories'', dee vill Beuechtung kritt, an an deem hien d'Grondsätz vum spéidere Fantasy-Genre beschreift, a sech energesch géint Virwërf vun [[Eskapismus]] (Realitéitsflucht) verdeedegt.
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] zitt sech d'Aarbecht u sengem Nofollgerprojet fir den ''Hobbit'' hin, deen elo den Numm ''The Lord of the Rings'' huet, mä e gëtt awer ëmmer nees duerch aner Aufgaben ënnerbrach.
[[1945]] wiesselt hien, ëmmer nach zu Oxford, op d'Professur fir [[Anglistik]]. Eréischt am Joer [[1954]] gëtt de ''Lord of the Rings'' endlech verëffentlecht. D'Verzögerung hat engersäits mam Tolkien sengem Perfektionismus, an anerersäits och mat sengem Wonsch vun engem Wiessel vum Verlag ze dinn, den duerch d'vermeitlech Ofso vu sengem eeschte Mythewierk ''[[The Silmarillion]]'' motivéiert war.
Wéi säin alen Editeur Allen&Unwin en Ultimatum fir d'Verëffentlechung vu senger Gesamtmythologie (''The Lord of the Rings'' an ''The Silmarillion'') ouni Méiglechkeet zur Usiicht vum [[Manuskript]] ofleent, wennt sech den Tolkien un d'Verlagshaus Collins.
Obschonn déi am Ufank nach enthusiastesch sinn, bestinn si op grouss Kierzungen, zu deenen den Tolkien net bereet ass, a sou geet hien nees zeréck zu sengem ale Verlag. De Rayner Unwin, den als Kand den ''Hobbit'' gelies hat, ass mëttlerweil Junior-Editeur, an hëlt d'Buch ouni weider Korrekturen un.
Nodeem d'Präisser fir Pabéier nom Krich an England extreem an d'Luucht gaange waren, gëtt d'Wierk an dräi Bänn erausbruecht (''The Fellowship of the Ring'', ''The Two Towers'', ''The Return of the King''), soudatt all Eenzelband zu raisonnable Präisser konnt ugebuede ginn. Doduerch gëtt och haut nach fälschlerweis vun enger Trilogie geschwat, eng Bezeechnung déi den Tolkien säi Liewe laang ofgeleent huet, well hien d'Wierk a sechs Bicher ënnerdeelt hat.
Um Ufank vun den [[1960]]er kënnt an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] eng net autoriséiert Kopie vum ''The Lord of the Rings'' eraus, a léist eng Kultbeweegung ënner de Studenten aus, déi den Tolkien séier zu enger Berüümtheet mécht.
=== Lescht Joren ===
[[Fichier:Tolkiengrab.jpg|thumb|D'Graf vum Edith a J.R.R. Tolkien zu Oxford]]
Säi weidert Liewe verbréngt hie mam Ausaarbechte vum [[The Silmarillion|''Silmarillion'']], wat hien awer bis zu sengem Liewensenn net méi fäerdeg kritt, a wat säi Jong [[Christopher Tolkien]] no sengem Doud erausbrénge wäert.
Fir e puer Joer plënneren hien a seng Fra an d'englesch Séibad Bournemouth. Do stierft d'Edith am Joer [[1971]], wouropshin den Tolkien zeréck op [[Oxford]] geet. Zwee Joer méi spéit stierft och hien am Alter vun 81 Joer no kuerzer Krankheet an engem private Spidol zu Bournemouth, wou hie fir eng kuerz Vakanz zeréckgefuer war. D'Graf vun deenen zwee läit um kathouleschen Deel vum ''Jordan Hill Cemetery'' zu [[Oxford]]; op hire Grafsteng stinn, nieft hiren Nimm, och d'Nimm [[Figuren aus Middle-earth#Beren|Beren]] a [[Figuren aus Middle-earth#L.C3.BAthien Tin.C3.BAviel|Lúthien]].
Scho virum Doud vu sengem Papp hat de Christopher Tolkien d'Schrëftstécker vu sengem Papp beaarbecht an huet zanter [[1977]] ënner anerem de [[The Silmarillion|''Silmarillion'']] a vun [[1983]] bis [[1996]] och eng ''History of Middle-Earth'' erausbruecht.
== Säi Wierk ==
=== Akadeemesch Wierker ===
* ''A Middle English Vocabulary'' [[1922]]
* ''Some Contributions to Middle-English Lexicography'' [[1925]]
* ''The Devil's Coach Horses'' [[1925]]
* Editioun vun ''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'' [[1925]]
* ''[[Ancrene Wisse and Hali Meiðhad]]'' [[1929]]
* ''[[Sigelwara Land]]'' Deeler I/II [[1932]]/[[1934]]
* ''Chaucer as a Philologist: The Reeve's Tale'' [[1935]]
* ''Beowulf: The Monsters and the Critics'' [[1936]]
* ''Sir Orfeo'' [[1944]]
* ''"Iþþlen" in Sawles Warde'' [[1947]]
* ''On Fairy-Stories'' [[1947]]
* ''The Homecoming of Beorhtnoth, Beorhthelm's Son'' [[1953]]
* ''Middle English »Losenger«'' [[1953]]
* ''Ancrene Wisse: The English Text of the Ancrene Riwle'' [[1962]]
* ''English and Welsh'' [[1963]]
* Iwwersetzunge vu ''[[Pearl]]'' a ''[[Sir Orfeo]]'' posthum [[1975]]
* ''The Old English Exodus'' Text, Iwwersetzung, Kommentar vum alengl. Gedicht ''Exodus'' posthum [[1981]]
* ''[[Finn and Hengest]]: The Fragment and the Episode'' posthum [[1982]], Iwwersetzung a Kommentar
* ''Beowulf and the Critics'' posthum [[2002]]
* ''[[Beowulf]]'' (Iwwersetzung) bis elo net verëffentlecht
=== Prosawierker ===
* ''[[The Hobbit: or There and Back Again]]'', [[1937]]
* ''[[Leaf by Niggle]]'', 1945
* ''[[Farmer Giles of Ham]]'', 1949
* ''[[The Lord of the Rings]]'', [[1969]]/[[1970]], an dräi Bänn erauskomm als
** ''The Fellowship of the Ring: being the first part of The Lord of the Rings'' [[1954]],
** ''The Two Towers: being the second part of The Lord of the Rings'' [[1954]],
** ''The Return of the King: being the third part of The Lord of the Rings'' [[1955]]
* ''Smith of Wootton Major'', 1967
* ''Guide to the Names in »The Lord of the Rings«, A Tolkien Compass'', [[posthum]] 1975
* ''[[The Letters of Father Christmas]]'', posthum 1976
* ''[[The Silmarillion]]'', posthum 1977, dt. 1978
* ''[[Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth]]'', posthum 1980
* ''Mr Bliss'' posthum 1982
* ''The History of Middle Earth'' posthum 1983-1996, erauskomm an zwielef Bänn als
** ''The Book of Lost Tales, Part I'' posthum 1983
** ''The Book of Lost Tales, Part II'' posthum 1984
** ''The Lays of Beleriand'' posthum 1985
** ''The Shaping of Middle-earth'' posthum 1986
** ''The Lost Road and Other Writings'' posthum 1987
** ''The Return of the Shadow'' posthum 1988
** ''The Treason of Isengard'' posthum 1989
** ''The War of the Ring'' posthum 1990
** ''Sauron Defeated'' posthum 1992
** ''Morgoth's Ring'' posthum 1993
** ''The War of the Jewels'' posthum 1994
** ''The Peoples of Middle-earth'' posthum 1996
* ''[[Roverandom]]'' posthum 1998
=== Lyrik ===
* Gedicht ''The Battle of the Eastern Field'' 1911
* Gedicht ''From the many-willow'd margin of the immemorial Thames'' [[1913]]
* Gedicht ''You & me and the Cottage of Lost Play'' [[1915]]
* Gedicht ''Kortirion among the trees'' 1915
* Gedicht ''Goblin Feet'' 1915
* Gedicht ''The Happy Mariners'' 1920
* Gedicht ''The Clerke's Compleinte'' 1922
* Gedicht ''Iumonna Gold Galdre Bewunden'' 1923
* Gedicht ''The City of the Gods'' 1923
* Gedicht ''The Eadigan Saelidan'' 1923
* Gedicht ''Why the Man in the Moon Came Down Too Soon'' 1923
* Gedicht ''Enigmala Saxonic – a Nuper Inventa Duo'' 1923
* Gedicht ''The Cat and the Fiddle: A Nursery-Rhyme Undone and its Scandalous secret Unlocked'' [[1923]]
* Gedicht ''An Evening in Tavrobel'' [[1924]]
* Gedicht ''The Lonely Isle'' [[1924]]
* Gedicht ''The Princess Ni'' [[1924]]
* Gedicht ''Light as Leaf on Lindentree'' [[1925]]
* Gedicht ''The Nameless Land'' [[1926]]
* Gedicht ''Adventures in Unnatural History and Medieval Metres, being the Freaks of Fisiologus'' [[1927]]
* Gedicht ''Progress in Bimble Town'' [[1931]]
* Gedicht ''Errantry'' [[1933]]
* Gedicht ''Firiel'' 1934
* Gedicht ''[[The Adventures of Tom Bombadil]]'' 1934
* Gedichtersammlung ''Songs for the Philologists'', zesumme mam E.V. Gordon a. a. [[1936]]
* Gedicht ''The Dragon's Visit'' [[1937]]
* Gedicht ''Knocking at the Door: Lines induced by sensations when waiting for an answer a the door of an Exalted Academic Person'' [[1937]]
* Gedicht ''The Lay of Aotrou and Itroun'' [[1945]]
* Gedicht ''Imram'' [[1955]]
* Gedichtsammlung ''The Adventures of Tom Bombadil and other verses from The Red Book'' [[1962]]
* Gedicht ''Once upon a time'' [[1965]]
* Gedicht ''For W. H. A.'' [[1967]]
* Gedichtzyklus ''The Road Goes Ever On: A Song Cycle'' [[1967]], vertount vum Donald Swann
* Gedicht ''[[Bilbo's Last Song]]'' posthum [[1974]]
* Ballad ''[[The Lay of Leithian]]'' posthum [[1985]] in: ''The History of Middle Earth, Bd. 3: The Lays of Beleriand''
* Ballad ''[[The Lay of the children of Húrin]]'' posthum [[1985]] in: ''The History of Middle Earth, Bd. 3: The Lays of Beleriand''
=== Verschiddenes ===
* Autobiographesche Bericht ''Tolkien on Tolkien'' [[1966]]
* LP ''Poems and Songs of Middle-Earth'' [[1968]]
* LPs ''The Hobbit'' an ''The Lord of the Rings'' posthum [[1975]]
* Bildband ''Pictures by J. R. R. Tolkien'' posthum [[1979]]
* Bréiwer ''Letters of J. R. R. Tolkien'' posthum [[1981]]
== Literatur zum Theema ==
* Humphrey Carpenter, ''J. R. R. Tolkien. Eine Biographie.'' Klett-Cotta, Stuttgart 2001, ISBN 3-608-93431-6
* John Garth, ''Tolkien and the Great War. The Threshold of Middle-Earth.'' Houghton Mifflin, Boston 2003, ISBN 0-618-33129-8, Täschenbucheditioun 2005: ISBN 0-618-57481-6
* Tom A. Shippey, ''J. R. R. Tolkien. Autor des Jahrhunderts.'' Klett-Cotta, Stuttgart 2002, ISBN 3-608-93432-4
* Wayne G. Hammond, Christina Scull, ''J. R. R. Tolkien. Der Künstler.'' Klett-Cotta, Stuttgart 1996, ISBN 3-608-93409-X
* Ariel Pytrell, ''El Profesor de los Anillos'' Mondragón Ediciones, Buenos Aires 2003, ISBN 987-20607-0-3
== Kuckt och ==
* ''[[The Lord of the Rings]]''
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|John Ronald Reuel Tolkien|J. R. R. Tolkien }}
{{Wikiquote|:en:J._R._R._Tolkien|J. R. R. Tolkien {{En}}}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
* {{en}} [http://www.tolkiensociety.org/index.html The Tolkien Society]
* {{de}} [http://www.ardapedia.de Ardapedia – Eng Tolkien-Enzyklopedie am Wiki-Format]
* {{lb}} [https://web.archive.org/web/20060709171847/http://www.den-hobbit.com/ Den Hobbit]
{{LinkPortalMiddle-earth}}
{{DEFAULTSORT:Tolkien J RR}}
[[Kategorie:Middle-earth| ]]
[[Kategorie:Philologen]]
[[Kategorie:Englesch Auteuren]]
[[Kategorie:Engleschsproocheg Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1892]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1973]]
facal2sn40ekwe086ftg8ryag541eoj
Demy Schlechter
0
20460
2687110
2627538
2026-07-22T10:40:40Z
~2026-40914-24
72286
/* Famill */
2687110
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Papp=Jaen-Baptiste Schlechter
|Mamm=Caroline Wolter
}}
Den '''Demy''' '''Schlechter''', gebuer als '''Dominique''' '''Schlechter''' de [[16. Februar]] [[1884]] zu [[Donkels]]<ref>{{Citation|URL=https://www.familysearch.org/ark:/61903/1:1:6LLD-6R17|Titel=Luxembourg, Church and Civil Registration, 1601-1923|Gekuckt=25.09.2024|Datum=17.02.1884|Editeur=FamilySearch, Entry for Dominique Schlechter and Jean-Baptiste Schlechter|Sprooch=de}}</ref><ref>deels ass an der Literatur och e falsche Gebuertsdatum (12.02.21884) ze fannen</ref> a gestuerwen den [[13. Juni]] [[1923]] um [[Lampertsbierg]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/vp80w7/pages/4/articles/DTL177?search=Schlechter Doudesannonce] am [[Luxemburger Wort]] vum 14. Juni 1923</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Schrëftsteller]].
== Liewen ==
Dem Demy Schlechter seng Eltere waren de Jean-Baptiste Schlechter (1852-1944) an d'Caroline Wolter (1860-1922). De Papp war [[Administration des douanes et accises (Lëtzebuerg)|Douanier]] zu [[Ënnereesbech]], wat erkläert firwat den Demy zu Donkels gebuer an och déi éischt Joren do gewunnt huet.
No der Primärschoul ass hien ass zu [[Dikrech]] an de Kolléisch gaangen, dat awer just zwee Joer, well seng Elteren e Geschäftsmann aus him maache wollten. Hie gouf deemno an d'Stad an e Buttek an d'Léier geschéckt. Hien huet sech awer éischter fir d'[[Literatur]] an d'[[Konscht]] interesséiert, huet sech niewelaanscht dodra virugebilt a mat dichten ugefaangen, zu där Zäit nach op Däitsch. Hien huet seng éischt Lidder op de Veranstaltunge vun der ''Union des employés de commerce'' virgedroen.
Nodeem hien dem [[Willy Goergen]] seng ''Heemechtstéin'' (original: ''Hêmechts-Tên'') gelies hat, huet en decidéiert, just nach op [[Lëtzebuergesch]] ze schreiwen. Säin éischt Gedicht, „Fir déi Aarm“ (original: ''Fir de' Arem''), gouf 1908 an [[Hémecht|Ons Hémecht]] publizéiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/cgp8td2r7/pages/3/articles/DTL276|Titel=Fir de' Arem|Gekuckt=25.09.2024|Datum=01.10.1908|Editeur=Ons Hémecht, 14. Jg., nº 10, p. 361|Sprooch=lb}}</ref>. Hien huet zu där Zäit an der Stad am [[Fënsterschlass]] gewunnt, wou séi Papp eng Wiertschaft hat.
1911 ass säin éischt Kaméidistéck, en Eenakter, mam Titel „Sou sinn s'all“ (''So' sin s'all'') erauskomm; d'Stéck war vum [[Pol Albrecht]] vertount ginn. Et war e Stéck ouni ze vill Uspréch, an awer ass dem Schlechter säin Numm an den interesséierte Kreesser bekannt ginn. Zu deene Kreesser huet ë. a. och e Grupp vu Literaten, Kënschtler a Politiker gehéiert, dee vum Professer [[Lucien Koenig]], besser bekannt als ''Siggy vu Lëtzebuerg'', an d'Liewe geruff gouf. Den Demy Schlechter huet sech gutt an deem literareschen a politeschen (also nationalisteschen) Grupp erëmfonnt an hie blouf dem Grupp bis zu sengem Doud trei. Aus deem Grupp ass méi spéit déi [[Nationalismus|nationalistesch]] [[Lëtzebuerger Nationalunioun]] (original: ''Letzeburger Nationalunio'n'') entstanen. De Schlechter huet eng Zäit laang d'Redaktioun vun der [[D'Natio'n]] geleet, dem Organ vun der Letzeburger Nationalunio'n.
De Schlechter war och den Auteur vun den Texter fir d'Revue „Lëtzebuerger Flautrereien“ déi am Joer 1912 vun der ''Société royale grand-ducale harmonie'' opgefouert gouf, huet se awer net a sengem Numm erausginn, mä am Programmheft stoung: „Revue vum Joer a 5 Biller mat Ballet an aner Gedengs vun dém an dém“.
Duerno huet en zwee Stécker geschriwwen, déi awer net gedréckt goufen: ''Wat de Villche vum Chrëschtkëndche krut'' a ''Wat den Himmel huet gebonnen''. Duerno huet den Demy Schlechter e Gedichtsband publizéiert, ''Vioulen'', an en Eenakter, ''Et woren zwee Kinnekskanner''. E weidere Gedichtsbändchen ''Nei Vioulen'' koum net méi eraus, an en Theaterstéck a 4 Akten, ''Déi helleg Äerd'', ass net méi fäerdeg ginn, wéi de Schlechter, deen um Enn vu sengem Liewe selbstännege Reesender war, gestuerwen ass.
== Famill ==
Den Demy Schlechter huet sech de 5. Oktober 1909 mat der Anne Muller (1880-1962) bestuet; d'Koppel krut fënnef Kanner<ref>« Tableau synoptique: Descendants de Dominique Schlechter » als Annex an „Literarescht Wierk“ (kuckt: Literatur)</ref>:
* Anne Marie Caroline, genannt Anny (1913-1994)
* Robert Marie J.B., genannt Röbchen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qpd4zt5d/pages/9/articles/DIVL1247|Titel=Avis de décès|Gekuckt=25.09.2024|Datum=23.03.1977|Editeur=Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 68, p. 9.|Sprooch=fr}}</ref> (1913-1978)
* Gérard Marie Lucien, genannt [[Ger Schlechter|Ger]] (1915-2002)
* Victor Marie Pierre (1917-?)
* Paul Marie J.-P., genannt [[Péil Schlechter|Pe'l]] (*1921)
Si hunn alleguer hirem Papp seng Léift fir d'Lëtzebuergescht geierft.
Den Demy Schlechter war de Grousspapp vun der Schauspillerin [[Annette Schlechter]], der Molerin [[Lysiane Schlechter]] an de Schrëftsteller [[Lambert Schlechter|Lambert]] a [[Pit Schlechter (Auteur)|Pit Schlechter]].
== Éierung ==
Fir un den Demy Schlechter z'erënnere gouf zu [[Bouneweg]] an der Stad Lëtzebuerg eng Strooss no him genannt: d'[[Rue Demy-Schlechter|Rue Demy Schlechter]]
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Schrëftsteller]]
== Literatur ==
* Schlechter, Demy, Evy Friedrich, and Pe’l Schlechter. ''Literarescht Wierk''. Krëschtnech: Émile Borschette, 1988. Print.
== Um Spaweck ==
{{Wikisource|:lb:Author:Demy_Schlechter|{{PAGENAME}}}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Schlechter Demy}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1884]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1923]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
pakmgghbxi6rinj457zgovypo8cqdqa
Natura 2000
0
21375
2687190
2664260
2026-07-22T18:46:19Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2687190
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
'''Natura 2000''' ass en Netz vun Naturschutzgebidder an der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] fir d'Erhale vu bedreete, wëllen, heemesche [[Planzen]]- an [[Déieren]]aarten an hire [[Liewensraum|Liewensraim]].
D'Natura-2000-Gebidder ginn op der Basis vun zwou [[Europäesch Direktiv|Direktive]] vun der Europäescher Unioun ausgewisen:
* der [[Habitatdirektiv]] (Directive Habitats, 92/43/CEE) vun [[1992]] an
* der [[Vulleschutzdirektiv]] (Directive Oiseaux, 79/409/CEE) vun [[1979]].
== Grondsätzleches ==
D'Natura-2000-Schutzgebidder gi vun de Memberlänner aus der Europäescher Unioun mat Hëllef vun de Krittäre vun der [[Directive Habitats]] vun 1992 erausgesicht a bei der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] nomméiert.
Op Basis vun dëse Nominatioune stellt d'Kommissioun eng Lëscht vu sougenannte [[Sites d'intérêt communautaire]] op. Déi betreffend Gebidder ginn da vun deenen eenzele Länner ënner nationalem Recht geschützt.
D'Vulleschutzgebidder, déi ënner der ''Directive Oiseaux'' vun 1979 ausgewise waren, goufen an d'Natura-2000-Netz integréiert.
Enn 2009 waren an der EU 23.810 Zonen als Natura-2000-Gebidder ausgewisen, mat enger Gesamtfläch vu 716.992 km², dovun
* 585.533 km² um Land (13,5 % vun der EU-Landfläch) an
* 131.459 km² Mieresfläch.
Jiddwer Natura-2000-Gebitt kritt eng europäesch Identifikatiounsnummer, z. B. LU0001022 fir de [[Gréngewald]] zu Lëtzebuerg.<ref>[http://environnement.public.lu/fr/natur/biodiversite/mesure_3_zones_especes_proteges/natura_2000.html Websäit vum Ministère du développement durable et de l'infrastructure]</ref>
== Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg ==
Dee [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Deel vum Natura-2000-Netz besteet aus 48 Habitat- an 12 Vulleschutzgebidder (13.900 ha)<ref name="E et F">Administration des eaux et forêts, 2008</ref>, mat zesumme 46.200 ha, wat ronn 18 % vun der Gesamtfläch vum Land ausmécht. (Stand 2010)<ref>Ministère du développement durable et des infrastructures, 2010: S. 5.</ref> Dee gréissten Deel vun den Natura-2000-Gebidder besteet aus Bësch.<ref name="E et F"/>
{{Méi Info 1|Lëscht vun den Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg}}
== Literatur ==
* Ministère du développement durable et des infrastructures. Département de l'environnement, 2010. ''Ein Netz für Natur und Mensch. Un réseau pour la diversité. Natura 2000 in Luxemburg. Natura 2000 à Luxembourg.'' 167 S. Dréckerei Snel. Ouni ISBN.
* Administration des eaux et forêts, 2008. ''Sentier didactique Natura 2000, Esch/Alzette''. 88 S. Imprimerie Centrale. Ouni ISBN. (De Léierpad gouf vum Tania Simon, Professesch am [[Lycée Josy-Barthel Mamer]] als Travail de candidature am Kader vun hirem Stage pédagogique ausgeschafft).
== Kuckt och ==
* [[Ramsar-Konventioun]] fir de weltwäite Schutz vu Fiichtgebidder
* [[Heck vun hei]], e Label fir Traisch aus der Géigend
* [[natur&ëmwelt]]
* [[Stëftung Hëllef fir d'Natur]]
* [[Société des naturalistes luxembourgeois]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* Lëscht vun den Natura-2000-Schutzgebidder zu Lëtzebuerg op der Websäit vum Ministère du développement durable et des infrastructures [http://www.environnement.public.lu/conserv_nature/dossiers/Natura_2000/Liste_nationale_des_Zones_Habitats/index.html]
* Europäesch Direktiven a lëtzebuergesch Gesetzestexter (zesummegestallt vum [[Edgar Arendt]] op der Websäit vum Observatoire juridique Natura 2000, Stand 2005) [https://web.archive.org/web/20081005154342/http://www.cidce.org/observatoire/Natura%202000/Luxembourg/luxembourg.htm]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Natura 2000| ]]
cm0dopynug8ku2fr7w63xhltgr8yaaq
2687191
2687190
2026-07-22T18:46:35Z
Mobby 12
60927
2687191
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
'''Natura 2000''' ass en Netz vun Naturschutzgebidder an der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] fir d'Erhale vu bedreete, wëllen, heemesche [[Planzen]]- an [[Déieren]]aarten an hire [[Liewensraum|Liewensraim]].
D'Natura-2000-Gebidder ginn op der Basis vun zwou [[Europäesch Direktiv|Direktive]] vun der Europäescher Unioun ausgewisen:
* der [[Habitatdirektiv]] (Directive Habitats, 92/43/CEE) vun [[1992]] an
* der [[Vulleschutzdirektiv]] (Directive Oiseaux, 79/409/CEE) vun [[1979]].
== Grondsätzleches ==
D'Natura-2000-Schutzgebidder gi vun de Memberlänner aus der Europäescher Unioun mat Hëllef vun de Krittäre vun der [[Directive Habitats]] vun 1992 erausgesicht a bei der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] nomméiert.
Op Basis vun dëse Nominatioune stellt d'Kommissioun eng Lëscht vu sougenannte [[Sites d'intérêt communautaire]] op. Déi betreffend Gebidder ginn da vun deenen eenzele Länner ënner nationalem Recht geschützt.
D'Vulleschutzgebidder, déi ënner der ''Directive Oiseaux'' vun 1979 ausgewise waren, goufen an d'Natura-2000-Netz integréiert.
Enn 2009 waren an der EU 23.810 Zonen als Natura-2000-Gebidder ausgewisen, mat enger Gesamtfläch vu 716.992 km², dovun
* 585.533 km² um Land (13,5 % vun der EU-Landfläch) an
* 131.459 km² Mieresfläch.
Jiddwer Natura-2000-Gebitt kritt eng europäesch Identifikatiounsnummer, z. B. LU0001022 fir de [[Gréngewald]] zu Lëtzebuerg.<ref>[http://environnement.public.lu/fr/natur/biodiversite/mesure_3_zones_especes_proteges/natura_2000.html Websäit vum Ministère du développement durable et de l'infrastructure]</ref>
== Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg ==
Dee [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Deel vum Natura-2000-Netz besteet aus 48 Habitat- an 12 Vulleschutzgebidder (13.900 ha)<ref name="E et F">Administration des eaux et forêts, 2008</ref>, mat zesumme 46.200 ha, wat ronn 18 % vun der Gesamtfläch vum Land ausmécht. (Stand 2010)<ref>Ministère du développement durable et des infrastructures, 2010: S. 5.</ref> Dee gréissten Deel vun den Natura-2000-Gebidder besteet aus Bësch.<ref name="E et F"/>
{{Méi Info 1|Lëscht vun den Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg}}
== Literatur ==
* Ministère du développement durable et des infrastructures. Département de l'environnement, 2010. ''Ein Netz für Natur und Mensch. Un réseau pour la diversité. Natura 2000 in Luxemburg. Natura 2000 à Luxembourg.'' 167 S. Dréckerei Snel. Ouni ISBN.
* Administration des eaux et forêts, 2008. ''Sentier didactique Natura 2000, Esch/Alzette''. 88 S. Imprimerie Centrale. Ouni ISBN. (De Léierpad gouf vum Tania Simon, Professesch am [[Lycée Josy-Barthel Mamer]] als Travail de candidature am Kader vun hirem Stage pédagogique ausgeschafft).
== Kuckt och ==
* [[Ramsar-Konventioun]] fir de weltwäite Schutz vu Fiichtgebidder
* [[Heck vun hei]], e Label fir Traisch aus der Géigend
* [[natur&ëmwelt]]
* [[Stëftung Hëllef fir d'Natur]]
* [[Société des naturalistes luxembourgeois]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* Lëscht vun den Natura-2000-Schutzgebidder zu Lëtzebuerg op der Websäit vum Ministère du développement durable et des infrastructures [http://www.environnement.public.lu/conserv_nature/dossiers/Natura_2000/Liste_nationale_des_Zones_Habitats/index.html]
* Europäesch Direktiven a lëtzebuergesch Gesetzestexter (zesummegestallt vum [[Edgar Arendt]] op der Websäit vum Observatoire juridique Natura 2000, Stand 2005) [https://web.archive.org/web/20081005154342/http://www.cidce.org/observatoire/Natura%202000/Luxembourg/luxembourg.htm]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Natura 2000| ]]
123wmxl3a1433ab5plj2zc9673x972p
Schabloun:Infobox Hellegen
10
21698
2687071
2545432
2026-07-21T21:00:20Z
GilPe
14980
+Alter
2687071
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
|bodyclass = vcard
|name =
|bodystyle =
|titlestyle = background:#FFDD00;
|abovestyle = background:#FFDD00;
|subheaderstyle = background:#FFDD00;
|title = <!--title = Titel iwwert der Këscht (optional)-->
|above = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAME}}}} <!--above = Haaptiwwerschrëft an der Këscht (normalerweis Numm vun der Säit)}-->
|subheader = {{If empty|{{wikidata|property|P1559}}|{{{Ënnertitel1|}}}}} <!--subheader = 1. Ënnertitel an der Këscht (optional)-->
|subheader2 = <!--subheader2 = 2. Ënnertitel an der Këscht (optional)-->
|image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|maxsize=250px|alt={{{alt|}}}}}
|caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
|autoheaders = y
|headerstyle = background:#FFDD44;
|labelstyle = background:#EEFFAA;
|datastyle =
|header5 = Titel
<!--| label6 = Relioun
| data6 = {{If empty|{{{Relioun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P140}}}}-->
| label11 = Titel
| data11 = {{If empty|{{wikidata|properties|P39}}|{{{Fonctioun|}}}}} {{If empty|{{wikidata|qualifier|P39|P708}}|{{{Fonctioun-Detail|}}}}}
| label12 = Consecrateur
| data12 = {{If empty|{{wikidata|property|qualifier|P1598}}|{{{Consecrateur|}}}}}
|header15 = Biographie
| label16 = Reliéisen Numm
| data16 = {{If empty|{{{Reliéisen Numm|}}}|{{wikidata|properties|linked|P1635}}}}
| label20 = Gebuertsnumm
| data20 = {{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}|{{PAGENAMEBASE}}||{{If empty|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label21 = Gebuer
| data21 = {{If empty|{{{Gebuertsdatum|}}}|{{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}}|{{wikidata|property|linked|P19}}}}}}
| label22 = Gestuerwen
| data22 = {{If empty|{{{Gestuerwen|}}}|{{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}}}
| label23 = Alter
| data23 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label24 = Doudesursaach
| data24 = {{wikidata|property|linked|P509}}
| label25 = Graf
| data25 = {{wikidata|property|linked|P119}}
| label26 = Nationalitéit
| data26 = {{If empty|{{{Nationalitéit|}}}|{{wikidata|properties|short|linked|P27}}}}
| label27 = Papp
| data27 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P22}}|{{{Papp|}}}}}
| label28 = Mamm
| data28 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P25}}|{{{Mamm|}}}}}
| label29 = Geschwëster
| data29 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P3373}}|{{{Geschwëster|}}}}}
| label30 = Kanner
| data30 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P40}}|{{{Kanner|}}}}}
| label31 = Aktivitéit
| data31 = {{wikidata|properties|linked|P106|sep=<br>}}
|header40 = Aner Informatiounen
| label41 = Reliéisen Uerden
| data41 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P611}}|{{{Reliéisen Uerden|}}}}}
| label42 = Statut
| data42 = {{If empty|{{wikidata|property|qualifier|P411|P585}}|{{{Statut|}}}}}
| label43 = Ënner dem
| data43 = {{If empty|{{wikidata|qualifier|P411|Q43115|P1027}}|{{{Ënner dem|}}}}}
| label44 = Gedenkdag
| data44 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P841}}|{{{Gedenkdag|}}}}}
| below = {{Infobox| subbox = yes
| child = yes
| above = {{#if:{{If empty|{{{Bild vum Graf|}}}|{{wikidata|property|raw|P1442}}}}|{{small| Bild vum Graf}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild vum Graf|}}}|{{wikidata|property|raw|P1442}}}}|size={{{Bildgréisst|}}}|alt={{{Grafbild_alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{wikidata|qualifier|P1442|P2096}}|{{{Graftext|}}}}}
| belowstyle = background:# FFDD00;
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}
}}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
fanujvyfhh1ma7vylgz9tvl31gzy418
Robert Baden-Powell
0
21812
2687125
2607122
2026-07-22T12:13:59Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687125
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Baden-Powell ggbain-39190 (cropped).png|thumb|300px|Robert Baden-Powell]]
De '''Robert Stephenson Smyth Baden-Powell''', gebuer den [[22. Februar]] [[1857]] zu [[London]], a gestuerwen den [[8. Januar]] [[1941]] zu [[Nyeri]] am [[Kenia]], war de Grënner vum [[Scoutissem]].
Fir seng Verdéngschter an der Arméi an doriwwer eraus krut hien, nieft senger Ernennung als [[Adel|Barong]] 1929, vill brittesch an international Auszeechnungen, dorënner den ''Order of Merit'' (OM), ''Order of St. Michael and St. George'' (GCMG), ''Royal Victorian Order'' (GCVO) an den ''Order of the Bath'' (KCB).
== Liewen ==
=== Kandheet ===
De Robert Stephenson Smyth gouf als siwente vun aacht Jongen ënner zéng Kanner gebuer. Säi Papp hat ausserdeem nach véier Kanner aus engem éischte Bestietnes. Hie gouf praktesch nëmme vu senger Mamm opgezunn, well säi Papp, dee Professer fir Theologie a Geometrie op der Universitéit Oxford war, a gestuerwen ass wéi hien dräi Joer hat. Säin aussergewéinleche Virnumm setzt sech zesummen aus Deeler vun Nimm vu senge Virfaren: [[Robert Stephenson]], Jong vum [[George Stephenson]] an och Eisebunnspionnéier, an John Smyth, e Kapitän, deen am Déngscht vun der Kinnigin [[Elisabeth I. vun England]] stoung. Spéider, bei de Scouten, gouf hie Bi-Pi genannt.
De Grousspapp huet dem jonke Robert d'Loscht um Abenteuer an d'Freed an der Natur bäibruecht. Si sinn dacks zesummen an den [[Hyde Park]] gaangen, wou de Robert aussergewéinlech prezis Landkaarte gezeechent huet. Wéi säi Grousspapp gestuerwe war ass de Baden-Powell dacks duerch d'Aarmevéierel vu London gezunn an huet doduerch de Misär an d'Leed kenne geléiert. Schonn deemools war hien iwwerzeegt eppes dorun änneren ze missen. Den deemools aachtjärege Bouf huet gemierkt datt een d'Awunner vun aarme Quartieren un der aarmséileger Kleedung konnt erkennen. Hien huet sech iwwerluecht datt een déi Aarm net vun deene Räiche kéint ënnerscheede wa se all d'selwecht gekleet wieren. Dat war ee vun de Facteure firwat hie méi spéit bei de Scouten eng Uniform agefouert huet. Wärend senger Schoulzäit huet de Baden-Powell all fräi Minutt profitéiert fir de Bësch an d'Spuere vun den Déiere kennen ze léieren. An der Vakanz goung hien dacks mat senge Frënn campéieren oder en ass mat senge Bridder en Tour maache gaangen. Hien huet mat hinnen Erfarunge gesammelt déi duerno a sengem Liewen eng grouss Roll spille sollten.
Mat 13 Joer koum hien an d'[[Charterhouse School]] wou hien nei Aktivitéitsfelder entdeckt huet. Am grousse Schoulpark huet hie geléiert sech erunzeschläichen ouni datt de Surveillant et gemierkt huet an hie konnt Feier maache wat net gedämpt huet. De B.P. war en duerchschnëttleche Schüler dee sech net all ze vill fir d'Schoul intresséiert huet. Hien ass gutt matkomm, huet awer néierens besonnesch ervirgestach, ofgesi vun zwee Gebidder: Hie war en ausgezeechente Schauspiller an am [[Foussball]] e souveräne Golkipp. Et ass opgefall datt hie grad sou gutt mat der rietser wéi mat der lénkser Hand zeechnen a schreiwe konnt.
No der Schoul sollt hien op d'[[Universitéit|Uni]] goen, huet awer den Opnamexame fir d'Universitéit Oxford net gepackt. Hien huet sech du bei der [[Royal Military Academy Sandhurst|Militärakademie Sandhurst]] gemellt. Den Opnamexame fir d'[[Kavallerie]] huet en als zweetbeschten an dee fir d'[[Infanterie]] als véiertbeschte bestanen.
=== Militärcarrière ===
==== Indien ====
1876 gouf en an [[Indien]] versat, wou hien a senger Fräizäit meeschtens am Dschungel war a wëll Déieren observéiert huet. An der Garnisoun huet hien Theateropféierungen organiséiert an en huet éischt Erfarunge mat Jugendgruppe gesammelt. Hien huet och scho fréi d'Feeler vun der brittescher Kolonialherrschaft erkannt, déi d'Inder wéi „ënnerentwéckelt Britten“ behandelt huet an net wéi Mënsche mat enger anerer, awer grousser, Kultur. Nodeem hie privat [[Hindi]] geléiert hat ass en och do duerch d'Aarmequartiere gaangen. Hien huet do säi System vun de klenge Gruppen entwéckelt: Hien huet d'Zaldoten a Patrulle vu 5 bis 8 Mann opgedeelt. Déi hunn ënner sech e Patrullechef gewielt. Doduerch huet en d'Responsabilitéitsgefill an d'eegestännegt Denke vun den Zaldote motivéiert.
1880 gouf hien ugestallt fir d'Schluechtfeld vu [[Maiwand]], wou d'Britten am Krich géint d'[[Afghanistan|Afghane]] geschloe goufen, ze kartographéieren. Op där grujeleger Plaz, tëscht Kadavere vu Mënschen a Päerd, huet hie fir d'éischt um Sënn vum Krich gezweiwelt. Wéinst senge Kompetenzen am Spuereliese gouf hien ugestallt Spuerelieser (en: Scouts) auszebilden.
==== Afrika ====
Wéinst der explosiver Situatioun a [[Südafrika]] gouf hie mat sengem Regiment, den 13. Husaren, dohi versat. Duerch säi Buch „Reconnaissance and Scouting“, dat hie schonn 1884 an Indie geschriwwen hat, war hien do scho berüümt. Seng éischt Missioun war, fir, als Reporter verkleet, d'Drakensbierger auszespionéieren.
Hien huet d'[[Zulu (Vollek)|Zulue]]n an d'[[Buren]] an hire Siidlunge besicht an hie koum mat prezise Kaarten a mat der Hoffnung op eng friddlech Léisung zeréck. 1885, nodeem d'Situatioun sech berouegt hat, gouf de Baden-Powell mat sengem Regiment zeréck an England versat. Mä geschwë koumen erëm schlecht Nouvellen aus Südafrika. Den Zulukinnek [[Dinizulu]] huet ëmmer méi Leit ëm sech gesammelt a mat ongeféier 16.000 Zuluen en Zweefrontekrich géint d'Britten an d'Buren ugefaangen. Goldgriewer a Sklavenhändler hunn d'Situatioun ausgenotzt an d'Regioun ass ëmmer méi onroueg ginn. Et soll awer och ernimmt ginn datt 2.000 Zuluen, déi de [[Schottland|Schott]] [[John Dunn]] zu hirem Häuptling gewielt haten, op der englescher Säit gekämpft hunn.
Well hie sou gutt kënneg war, a vläicht och well säi Monni Chef vum État-major war, gouf de Baden-Powell erëm an Afrika geschéckt. Nodeem hien do Schreckleches erlieft hat, huet hie mat Erfolleg eng 1. Hëllef-Ausbildung fir d'Zaldote gefuerdert. Et ass him gelongen den Dinizulu a senger Stopp opzedreiwen a gefaangen ze huelen. De B.P. gouf doropshi fréizäiteg zum Majouer ernannt. Duerno war en ee Joer op [[Malta]] an zwee Joer als Geheimagent um [[Balkan]], wou hien Zeechnunge vu Befestegungsanlage gemaach huet. Op säi perséinleche Wonsch hi gouf hien dunn erëm an England zeréckversat.
1895 war hien, wéinst dem Krich mat dem Vollek vun den [[Ashanti (Vollek)|Ashanti]] erëm an Afrika. Hie war dobäi wéi dee leschte souveräne Kinnek vun den Ashanti de [[Prempeh I]], deen deemools eréischt fofzéng Joer hat, gefaange geholl gouf.
Knapps war de Baden-Powell nees an England, do huet e schonn erëm missen an Afrika. Am [[Matabele]]-Land, nërdlech vu [[Transvaal]], war eng Revolt ausgebrach an d'Britten, déi do gelieft hunn, entweeder doutgeschloe goufen, oder si waren an d'Provënzhaaptstad [[Bulawayo]] geflücht. Mä och do ware si net sécher well ongeféier 10.000 Matabele-Kämpfer sech an de Bierger ronderëm verschanzt haten an d'Stad wollten ugräifen. De Baden-Powell war géint eng militäresch Léisung, wat e Massaker bedeit hätt, an huet den Haaptmann vun der Revolt, e [[Medezinmann]] deen [[Uwini]] geheescht huet, gefaange geholl. Deen huet gegleeft, hie wier onstierflech an e misst déi Wäiss all doutmaachen. Do krut de Baden-Powell vun de Matabele säi Spëtznumm "Impesa" (de Wollef deen ni schléift). Well déi Einheimesch un dem Uwini seng Onstierflechkeet gegleeft hunn, hu se viru gekämpft. Eréischt wéi de Baden-Powell den Urwini doutmaache gelooss huet gouf et roueg. Déi Decisioun war, no der Ausso vum B.P., "eng vun de schwéierste vu sengem Liewen".
==== Zweete Burekrich ====
De 14. Juni 1899 war de Baden-Powell schonn erëm an Afrika: Den [[Zweete Burekrich]] war ausgebrach. Et ass him gelongen d'Stad [[Mafeking]] 217 Deeg laang mat nëmme 700 Zaldote géint 9.000 Buren ze halen. Dobäi huet hien d'Bouwe vu Mafeking als Buet an als Spioun agesat. An England gouf hien als Krichsheld gefeiert, obschonn hie sech géint déi Éier gewiert huet.
Duerch d'Grënnung vun der [[South African Constabulary]] (SAC), enger brittesch-burescher [[Police]]trupp, huet hie vill zum Friddensprozess a Südafrika bäigedroen. Als Generolmajouer sollt hien dunn déi ganz brittesch [[Kavallerie]] nom Virbild vun der SAC ëmorganiséieren an e gouf zum Generalinspekter vun der Kavallerie ernannt. De 7. Mee 1910 ass en offiziell a Pensioun gaangen.
== De Scoutissem, säi Wierk ==
[[Fichier:BP1907Brownsea.jpg|thumb|Robert Baden-Powell 1907 op Brownsea Island]]
[[Fichier:Scout stone Brownsea.jpg|thumb|Gedenksteen op [[Brownsea Island]], do wou deen 1. Scoutscamp war]]
Eréischt 1907 hat de Baden-Powell genuch Zäit fir seng Iddi, déi scho laang virdru gebuer war, ze realiséieren: Hien huet vum 25. Juli bis den 9. August 1907 mat 22 Bouwen aus alle soziale Schichten op [[Brownsea Island]] an [[England]] deen éischte Scoutscamp organiséiert<ref>{{Citation|URL=http://www.scoutingmilestones.co.uk/chronology |Titel=Scouting milestones |Gekuckt=25.10.2013 |Archiv-Datum=07.12.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20131207001418/http://www.scoutingmilestones.co.uk/chronology }}</ref>. Hien huet d'Bouwen a Patrullen agedeelt an d'[[Soutsgesetz]] geschriwwen.
* 1908 koum säi Buch „[[Scouting for Boys]]“ eraus, dat als eent vun de bedeitendste pedagogesche Wierker vum 20. Joerhonnert gëllt. Doran huet hie fir d'éischt Kéier de Grondsaz „Learning by doing“ (Léieren duerch Maachen) formuléiert.
* 1909 huet den englesche Kinnek [[Edward VII.]] d'Patronat vun de Scouten iwwerholl an am [[Chile]] gouf déi éischt Scoutstrupp baussent England gegrënnt.
* Den 30. Oktober 1912 huet de B.P. d'[[Olave Baden-Powell|Olave St Clair Soames]] bestuet, déi en op enger Weltrees kenne geléiert hat. Si kruten dräi Kanner: Peter, Hather a Betty.
*Vun 1918 un gouf de Familljesëtz [[Pax Hill]] bei [[Bentley (Hampshire)|Bentley]] (England) d'Koordinatiounszentral vun der Scoutsbeweegung, déi ëmmer weider gewuess ass. Méi spéit gouf den haitege [[World Scout Bureau]] geschaf.
*1920 war zu London den éischten [[Jamboree]], en Treffe vu Scouten aus der ganzer Welt. 8 000 Scouten aus 34 Natioune waren dobäi.
*1929 gouf de Baden-Powell geadelt an e krut den Titel „Lord of Gilwell“.
*beim Jamboree 1929 goufe scho 50 000 Scouten aus 72 Länner gezielt<ref>E. E. Reynolds: ''BiPi'', 1. Oplo. 1954, J. P. Himmer KG, Augsburg, S.137</ref>.
*1935 gouf dem Baden-Powell, als éischte Scout, déi héchst Auszeechnung, de „Bronze Wollef“, eestëmmeg vum Internationale Comité zu [[Stockholm]] iwwerrécht.
Den 8. Januar 1941 ass de Baden-Powell am Alter vu bal 84 Joer zu [[Nyeri]] ([[Kenia]]) gestuerwen. A sengem leschte Bréif huet hien dem Scoutissem seng zwéi wichtegst Sätz hannerlooss:
*“ Probéiert fir d'Welt e bësse besser ze verloosse wéi dir se virfonnt hutt.“
*“De richtege Wee fir glécklech ze ginn ass deen, aner Mënsche glécklech ze maachen.“
==De Robert Baden-Powell zu Lëtzebuerg==
{{Kapitel Info feelt}}
De Baden-Powell huet vum 12. - 14. Abrëll 1929 mat sengem Jong Peter Lëtzebuerg besicht.
== Literatur ==
* Walter Hansen: ''Der Wolf, der nie schläft. Das abenteuerliche Leben des Lord Baden-Powell.'' Neuss-Holzheim: Georgs-Verlag, 1997<sup>3</sup>, ISBN 3-927349-17-8
* Tim Jeal: ''Baden-Powell, Founder of the Boy Scouts.'' Yale University Press, 2001, ISBN 0-300-09103-6
* William Hillcourt with Olave, Lady Baden-Powell: ''Baden-Powell – The Two Lives Of A Hero.'' Heinemann, London 1964
* Robert Baden-Powell: ''Scouting for Boys''
* Tim Jeal: ''"Baden-Powell - Gründer der Pfadfinderbewegung"'', däitsch Iwwersetzung vum Cornelius Hartz, vdL: Verlag, Wesel 2007, ISBN 978-3-926308-11-5
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Robert Baden-Powell}}
* [http://www.fnel.lu/ Offiziell Säit vun der FNEL (Fedération Nationale des Eclaireurs et Eclaireuses du Luxembourg)]
* [https://web.archive.org/web/20120215105804/http://lgs.lu/ Offiziell Säit vun der LGS (Lëtzebuerger Guiden a Scouten]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baden-Powell Robert}}
[[Kategorie:Gebuer 1857]]
[[Kategorie:Scoutissem]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1941]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
pmrkp02vrmstqw6s46he36ibeouf2e5
Babenberger
0
21845
2687097
2487648
2026-07-22T10:03:18Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687097
wikitext
text/x-wiki
D''''Babenberger''' stamen ursprénglech vu [[Bamberg]] a [[Franken (Land)|Franken]], wat elo en Deel vu [[Bayern]] ass. Si ware vun [[976]] bis [[1246]] - virum Opstig vum Haus [[Habsburg]] - als [[Maarkgrofschaft|Markgrof]]en an Herzogen an [[Éisträich]] un der Muecht.
Den Numm ''Babenberger'' souwéi d'Ofleedung vu Franke staamt vum Geschichtsschreiwer [[Otto vu Freising]], dee selwer e Member vun dëser Famill war. All Bäinimm vun de Babenberger ginn op de [[Ladislaus Sunthaym]] zeréck, dee si a senger Genealogie vun de Babenberger géint Enn vum [[15. Joerhonnert]] erfonnt oder zougeuerdent huet. Kee vun de Babenberger hat säi Bäinumm schonn zu Liefzäiten.
==D'fränkesch Babenberger==
Den eelste bekannte Virgänger vun de Babenberger war de [[Poppo]], nom d'Geschlecht och '''Poppone''' genannt gëtt. De Poppo war am fréien [[9. Joerhonnert]] Grof vu [[Grabfeld]], wat an der Géigend vum haitegen [[Hessen]] an [[Thüringen]] läit. Ee vu senge Bouwen, den [[Heinrich (princeps militiae)|Heinrich]], de ''princeps militiae'' vum [[Ludwig III. vum Ostfrankeräich|Ludwigs dem Jonken]], an, géint Enn vu sengem Liewen, ënner dem [[Charles III. vu Frankräich|Karel dem Décken]], ''marchio francorum'' (Markgrof vun de Franken) an ''[[dux]] Austrasiorum'' (Herzog vun den Austrasier), ass [[886]] an enger Schluecht géint d'[[Normannen|Normanne]] gefall. En anere Jong, de [[Poppo vun Thüringen|Poppo II.]], Markgrof vun [[Thüringen]] vun [[880]] bis [[892]], krut vum [[Ostfrankeräich|ostfränkesche]] [[Karolenger]] [[Kinnek]] [[Arnulf vu Kärnten]] säin Amt ewechgeholl. D'Famill gouf vum [[Keeser]] [[Charles III. vu Frankräich|Karel den Décken]] bevirzugt. Den Arnulf huet awer dës Leitlinn verännert, an de [[Konradiner]] de Virzug ginn, déi mat senger Fra Oda famill waren.
D'Rivalitéit tëscht den zwéi fränkesche Grofegeschlechter vun de Konradiner a Babenberger gouf vun hire Beméiunge verstäerkt, hir jeeweileg Autoritéit am mëttlere [[Main]]gebitt ze verstäerken. Dëse Sträit, bekannt als ''[[Babenberger Fehde]]'', huet hiren Héichpunkt um Ufank vum [[10. Joerhonnert]] wärend der onroueger Regierungszäit vum Ostfrankekinnek [[Ludwig IV. vum Ostfrankeräich|Ludwig IV.]] (''Ludwig d'Kand'') erreecht. Leader vun de Babenberger waren déi dräi Bouwe vum Herzog Heinrich - Adalbert, Adalhard an Heinrich - déi sech no hirer Buerg Babenberg um [[Main|Uewermain]] benannt hunn, well do hir Territoire louchen.
[[Fichier:Konrad I.png|thumb|250px|Konrad I.]]
Wéi d'Babenberger am Joer [[902]] Deeler vum Gebitt vum Bistum [[Würzburg]] an hiren Herrschaftsberäich erageholl hunn, huet hinnen de Kinnek Ludwig IV. am Géigenzug een Deel aner Lännereien ewechgeholl, a si dem Bëschof Rudolf vu Würzburg, engem Konradiner, ginn. Dëst huet zu engem jorelaange Sträit tëscht den zwéi Grofegeschlechter gefouert. Fir d'éischt huet de Grof Adalbert de Bëschof Rudolf aus Würzburg verdriwwen, wouropshin dem Bëschof seng Bridder Konrad, Gebehard und Eberhard zu Hëllef koumen, an de Sträit sech bis an Hessen ausgebreet huet. [[906]] schliisslech, bei engem Iwwerfall vun de Babenberger op d'Konradiner bei [[Fritzlar]], si souwuel de [[Konrad den Eeleren (Konradiner)|Konrad den Eeleren]] wéi och den Heinrich vu Babenberg am Kampf gefall. Den Adalhard gouf doropshi vum Gebehard als ''Bluttrache'' fir den Doud vu sengem Brudder Eberhard ëmbruecht.
Den eenzege Babenberger Brudder deen iwwerlieft hat, den [[Adalbert vu Babenberg|Adalbert]], gouf vum Kanzler a Régent [[Hatto I.]], Äerzbëschof vu Mainz, engem Fërderer vun de Konradiner, un de kinneklechen Haff geruff. Hie wollt net dohi goen, a konnt fir eng Zäit seng Buerg Theres (haut Obertheres bei [[Hassfurt]]) géint d'kinneklech Arméi halen, huet sech awer [[906]] erginn, a gouf, trotz dem Hatto sengem Verspriechen datt e fräi kéint passéieren, verurteelt a gekäppt. De Konrad de Jonke gouf Herzog vu Franken ouni datt een him dës Muecht streideg gemaach hätt (an am Joer [[911]] als [[Konrad I. vum Ostfrankeräich)|Konrad I.]] Kinnek vum ostfränkesche Räich), wärend d'Babenberger all hire Besëtz an hir Ämter a Franke verluer hunn. Bamberg gouf Kinneksland, bis et [[973]] u [[Bayern]] ugeschloss gouf.
Dem Adalbert säi Jong Heinrich vu Babenberg huet d'Fehd iwwerlieft a gouf Stammpapp vun de Schweinfurter Grofen an der jonker Babenberger Linn.
==D'éisträichesch Babenberger==
[[Fichier:Babenberger Stammbaum.jpg|thumb|300px|Stammbaam vun de Babenberger]]
Den Zesummenhang vun den [[éisträich]]eschen a fränkesche Babenberger gouf zanter dem [[Mëttelalter]] ëmmer nees behaapt, mä ni wierklech opgekläert. Well d'éisträichesch Babenberger awer aus dem [[Bayern|bayereschen]] Héichadel stamen, läit eng Verwandtschaft no.
[[976]] gouf de [[Leopold I. vun Éisträich|Liutpold]], Grof vum [[Donau]]gau als Grof vun der Mark ''Marchia Orientalis'' ernannt, e Gebitt vu knapps 100 km Breed op der Ostgrenz vu [[Bayern]], aus deem sech d'Herzogtum [[Éisträich]] entwéckelt huet. De Luitpold, deen d'Mark warscheinlech als Belounung vum Keeser [[Otto II. (HRR)|Otto II.]] krut, well hien him wärend dem bayereschen Opstand [[976]] trei bliwwe war, huet säin Herrschaftsberäich op Käschte vun [[Ungarn]] weider ausgedeent, a gouf [[994]] vu sengem Jong [[Heinrich I. vun Éisträich|Heinrich I.]] bëierft. Nom Heinrich, deen d'Politik vu sengem Papp weidergefouert huet, koum [[1018]] säi Brudder [[Adalbert de Victoriéisen|Adalbert]] an [[1055]] säin [[Neveu]] [[Ernst vun Éisträich|Ernst]] un d'Muecht, dee vun de Keeseren [[Heinrich II. (HRR)|Heinrich II.]] an [[Heinrich III. (HRR)|Heinrich III.]] belount gouf, well hie bemierkenswäert trei war. Ënner dem Adalbert goufe [[Leitha]], [[March (Floss)|March]] an [[Thaya]] als Grenzflëss etabléiert.
Den Nofollger a Markgrof [[Leopold II. vun Éisträich|Leopold II.]] huet zwar am [[Investitursträit]] geschwant, mä huet sech awer schlussendlech ënner dem Afloss vum Bëschof [[Altmann vu Passau]] op d'Säit vum [[Poopst]] gestallt. Dem [[Heinrich IV. (HRR)|Heinrich IV.]] war et allerdéngs trotz der Néierlag vum Leopold bei [[Mailberg]] [[1082]] onméiglech, hien aus der Mark ze verdreiwen, oder d'Nofolleg duerch säi Jong [[Leopold III. vun Éisträich|Leopold III.]] am Joer [[1096]] ze verhënneren. Am Sträit tëscht dem Heinrich IV. a sengem Jong [[Heinrich V. (HRR)|Heinrich V.]] huet sech de Leopold III. op d'Säit vum Jong gestallt, mä gouf awer op d'Säit vum Keeser gezunn an huet [[1106]] dësem seng Duechter Agnes, Wittfra vum Herzog [[Friedrich I. vu Schwaben|Friedrich I. vu Schwabe]] bestuet. [[1125]] huet hien d'Keeserkroun net ugeholl. Säin Äifer bei der Grënnung vu Kléischter (virun allem [[Klosterneuburg]]) huet him de Bäinumm ''"de Frommen"'' abruecht, an hie gouf [[1485]] vum Poopst [[Innozenz VIII.]] helleggesprach. Hie gëllt als Landespatréiner vun [[Nidderéisträich]].
De fënnefte Jong vum Leopold war den [[Otto vu Freising|Otto]], Bëschof vu [[Freising]]. Säin eelste Jong, de [[Leopold IV. vun Éisträich|Leopold IV.]] gouf [[1136]] Markgrof an [[1139]] krut hie vum Kinnek [[Konrad III. (HRR)|Konrad III.]] d'Herzogtum [[Bayern]], wat dem Heinrich dem Houfregen entzu gi war. Dem Leopold säi Brudder [[Heinrich Jasomirgott|Heinrich]] (säi Spëtznumm ''"Jasomirgott"'' soll dohier kommen, datt den Heinrich bei all sengen Entscheedungen de Saz "Ja so mir Gott helfe..." soll gesot hunn) gouf [[1140]] Pfalzgrof um [[Rhäinpfalz|Rhäin]] an nom Doud vum Leopold am Joer [[1141]] Markgrof vun Éisträich. No sengem Bestietnes mat der Gertrude, der Wittfra vum Heinrich dem Houfrege gouf hien [[1143]] mat dem Herzogtum Bayern belehnt an ass vu sengem Amt als Pfalzgrof zeréckgetrueden. [[1147]] huet hie beim [[Kräizzich|Kräizzuch]] matgemaach, a wéi hien heemkomm ass, huet hien op Bayern verzicht. Als Ersatz dofir krut hien Éisträich, deem seng Haaptstad [[1146]] op [[Wien]] verluecht gi war, a wat zu engem Herzogtum erhuewe gouf ([[Privilegium Minus]] [[1156]]).
Den zweeten Herzog war dem Heinrich säi Jong [[Leopold V. vun Éisträich|Leopold V.]], deen [[1177]] no him koum, a bei de Kräizzich vun [[1182]] an [[1190]] dobäi war. A [[Palestina]] krut hie sech mam Kinnek [[Richard I. vun England|Richard Lionheart]] an d'Hoer; hien huet de Richard um Wee fir heem gefaange geholl, an huet hien dem Keeser [[Heinrich V. (HRR)|Heirich V.]] iwwerginn. De Leopold huet d'Territoire vun de Babenberger vergréissert, duerch en Ierfkontrakt, déi sougenannt [[Georgenberger Handfeste]], deen hie mat dem [[Ottokar IV. vun der Steiermark|Ottokar IV.]] de [[17. August]] [[1186]] um Georgenberg zu [[Enns]] gemaach hat. Hien ass [[1194]] gestuerwen; Éisträich goung u säi Jong Friedrich an d'Steiermark u säin anere Jong Leopold. Nom Doud vum Friedrich [[1198]] goufe si vum [[Leopold VI. vun Éisträich|Leopold VI.]] "dem Glorräichen" nees vereenegt.
Den neien Herzog huet a [[Spuenien]], [[Egypten]] a [[Palestina]] géint d'[[Moslem]]s gekämpft, ass awer haut éischter als Gesetzgeber, Fërderer vun der [[Literatur]] a Stadgrënner bekannt. Ënner him gouf Wien en Zentrum vun der Kultur an [[Däitschland]] a vun der grousser Schoul vun de [[Minnesänger]]. Seng méi spéit Joren huet hien am Sträit mat sengem Jong Friedrich verbruecht. Hien ass [[1230]] zu [[San Germano]] gestuerwen, wou hien higaange war, fir tëscht dem Keeser [[Friedrich II. (HRR)|Friedrich II.]] an dem Poopst [[Gregor IX.]] Fridden ze stëften.
Säi Jong [[Friedrich II. vun Éisträich|Friedrich II.]] gouf säin Nofollger als Herzog a krut de Bäinumm ''"de Sträitbaren"'' duerch seng andauernd Kämpf mat de Kinneke vun [[Ungarn]] a [[Béimen]] souwéi mam Keeser. Hien huet senger Mamm a senger Schwëster hir Besëtzer geholl, war bei senge Sujete wéinst senger Ënnerdréckungspolitik verhaasst, an [[1236]] koum hien ënner [[Reichsacht]] a gouf aus Éisträich verdriwwen. No der Exkommunikatioun vum Keeser huet hien ouni Erfolleg mam [[Friedrich II. (HRR)|Keeser Friedrich II.]] vun [[Staufer|Hohenstaufen]] fir d'Erhiewung vun Éisträich zu engem Kinnekräich verhandelt. Hien ass [[1246]] um Schluechtfeld ëm d'Liewe komm, an domat waren d'Babenberger an der männlecher Linn ausgestuerwen.
''{{small|Dësen Text baséiert op engem Artikel vun der [[Encyclopedia Britannica]] [[1911]]}}''
==Genealogie vun de fränkesche Babenberger==
# Heim(e)rich (Heimo), † [[5. Mee]] [[795]] bei [[Lüne]] op der [[Elbe]], [[764]] Matstëfter vum [[Klouschter Lorsch]], ëm 771/785 Grof an der [[Wetterau]], 772/782 Grof am [[Uewerrhäingau]], 777 Grof am [[Saalgau]], 778 Grof am [[Lahngau]], [[784]] Abt vu [[Mosbach]] – '''Virfare kuckt [[Robertiner]]'''
## Ruadbert (Robert), † wuel 805, Grof 780/781
### Cancor, Grof 812
### Ruadbert (Robert), 817 Grof am [[Saalgau]], [[Uewerrhäingau]] a [[Wormsgau]]
## Heimerich (Heinrich), Grof 750/802-812; ∞ Hadaburg
### Poppo (I.), 819/839 Grof am [[Saalgau]]
#### [[Heinrich (princeps militiae)|Heinrich]], 860 bezien, † [[28. August]] [[886]] viru [[Paräis]], [[866]] ''princeps militiae'', [[Markgrof]] (''marchio'') vun de Franken, ''[[Dux]] Austrasiorum'', begruewen zu St. Médard zu [[Soissons]]
##### [[Adalbert vu Babenberg|Adalbert]], higeriicht [[9. Juni]] [[906]], Grof 888
##### [[Adalhard vu Babenberg|Adalhard]], higeriicht [[902]], Grof 888
##### Heinrich, † 902/903, Grof 888
###### ? Heinrich, wuel Jong vum Adalbert, Adalhard oder Heinrich, † wuel 935, Grof 912/934 – Den Heinrich war wuel de Papp vum Heinrich vun Tréier, Poppo vu Würzburg an dem Grof Bertold; sécher ass awer nëmmen, datt den Heinrich an de Poppo Bridder waren
####### ? [[Heinrich I. vun Tréier|Heinrich I.]], † [[3. Juli]] [[964]] zu [[Roum]], [[956]] [[Äerzbëschof vun Tréier]]
####### ? [[Poppo I. vu Würzburg|Poppo I.]], † 14./15. Februar [[961]], [[931]]-[[940]] kinnekleche Kanzler, [[941]]-[[961]] [[Bëschof vu Würzburg]]
####### ? [[Berthold vu Schweinfurt|Berthold]], † [[15. Januar]] [[980]], 941 Grof, [[960]] Grof am [[Radenzgau]], [[961]] Grof op der ënneschter [[Naab]], [[973]] Grof am [[Volkfeld]], [[976]] [[Markgrof]], [[980]] Grof am ëstleche [[Franken (Herzogtum)|Franken]]; ∞ 942/943 Eiliswintha (Eila) vu [[Grofschaft Walbeck|Walbeck]], † [[19. August]] [[1015]], Duechter vum Grof Lothar II., Grënnerin vum Klouschter [[Schweinfurt]] – '''Nofollger kuckt [[Schweinfurt (Adelsgeschlecht)]]'''
##### Hadui(ch), † [[24. Dezember]] [[903]]; ∞ ëm 869/870 [[Otto I. vu Sachsen]], [[Herzog vu Sachsen]], † [[30. November]] [[912]] ([[Liudolfinger]])
#### [[Poppo vun Thüringen|Poppo (II.)]], 878/880-906 bezien, [[Markgrof]] (''marchio''), ''[[dux]]'', [[892]] Markgrof vun der [[Sorbenmark]], [[903]] Markgrof am bayereschen [[Nordgau]], [[906]] Grof am [[Volkfeld]]
##### Adalbert, 898/915 Grof am [[Grabfeld]]
##### Poppo (III.), † [[945]], Grof am [[Grabfeld]] an [[Tullifeld]]
###### ? Poppo (IV.), Grof 951/956
###### ? Otto (I.), Grof 951/955-982
####### Otto (II.), Grof 999/1008
######## Poppo (V.), 1006-1014/18 Abt vu [[Klouschter Lorsch|Lorsch]] a [[Klouschter Fulda|Fulda]]
######## Otto (III.), Grof 1031/49
######### Poppo I., † [[7. August]] [[1078]] an der [[Schluecht vu Mellrichstadt]], [[Grof vun Henneberg]] wuel 1037, 1049, 1057; ∞ Hildegard vun [[Thüringen]], Duechter vum Landgrof [[Ludwig mam Baart]], bestuet an 2. Bestietnes mam Thimo vun [[Nordeck]] ([[Ludowinger]])
######### Godebold, † nonach 1100, 1057 [[Buerggrof vu Würzburg]]
########## Godebold II, † [[1144]], [[Buerggrof vu Würzburg]]
########### Poppo II., † 9. Mee/18. Juni 1155/1156, [[Grof vun Henneberg]], [[1132]] Vogt vum [[Klouschter Lorsch]]; ∞ Irmgard vu [[Grofschaft Stade|Stade]], Duechter vum Grof Lothar Udo, [[Markgrof vun der Nordmark]] ([[Udonen]])
########### [[Gebhard vun Henneberg|Gebhard]], † [[17. Mäerz]] [[1159]], 1122/27 Elekt, [[1150]] [[Bëschof vu Würzburg]],
########### [[Günther vun Henneberg|Günther]], † [[1161]], [[1146]] [[Bëschof vu Speyer]]
########### Berthold, † [[1157]], [[Buerggrof vu Würzburg]] – '''Nokomme sinn d'[[Grofe vun Henneberg]]'''
######## Gerberga; ∞ [[Heinrich vu Schweinfurt]], † [[18. September]] [[1017]], Grof am bayereschen [[Nordgau]] ([[Schweinfurt (Adelsgeschlecht)]])
##### ? ''Duechter''; ∞ Grof Wilhelm, wuel [[Wilhelm I. vu Weimar|Wilhelm I.]] [[Grof vu Weimar]]-Orlamünde
### Heimerich, † 836, Grof
#### ? Ratolf, wuel 838 Grof am [[Grabfeld]], 874 Grof ([[Dux]]) vun der [[Sorbenmark]]
== Literatur zum Theema ==
* Detlev Schwennicke, ''Europäische Stammtafeln'', III.1, T. 54, 1984
dora benotzt:
* Wolfgang Metz, ''Babenberger und Rupertiner in Ostfranken'', in: ''Jahrbuch für fränkische Landesforschung'' 18, 1958
* Ferdinand Geldner, ''Neue Beiträge zur Geschichte der älteren Babenberger'', Bamberg 1971
* Alfred Friese, ''Studien zur Herrschaftsgeschichte der fränkischen Adels'', Stuttgart 1979 (Geschichte und Gesellschaft, Bochumer historische Studien 18)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|House of Babenberg}}
*[http://www.apfelweibla.de/10__jahrhundert_bamberg_902.htm D'Babenberger Fehden an déi éischt Ernimmung vu Bamberg an engem Dokument]
[[Kategorie:Babenberger]]
fckuybzb1d9d3jsp6bz083bcrxmrbjp
Lëscht vun den Nationalfändelen
0
22115
2687021
2682578
2026-07-21T07:25:56Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Cape_Verde.svg]] gouf duerch [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government sta
2687021
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vun den Nationalfändelen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
{{AbcIndex}}
== A ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse; margin:0 auto; text-align:center;width:100%;" border="1"
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Taliban.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Afghanistan|Fändel vum]] [[Afghanistan]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Albania.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Albanien|Fändel vun]] [[Albanien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Algeria.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Algerien|Fändel vun]] [[Algerien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Andorra.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Andorra|Fändel vun]] [[Andorra]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Angola.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Angola|Fändel vum]] [[Angola]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Antigua and Barbuda.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Antigua a Barbuda|Fändel vun]] [[Antigua a Barbuda]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Argentina.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Argentinien|Fändel vun]] [[Argentinien]]
| align="center" style="width:25%;"| <br>[[Fichier:Flag of Armenia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Armenien|Fändel vun]] [[Armenien]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| <br>[[Fichier:Flag of Azerbaijan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Azerbaidjan|Fändel vum]] [[Aserbaidjan]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Australia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Australien|Fändel vun]] [[Australien]]
|}
== B ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Bahamas.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Bahamas|Fändel vun]] de [[Bahamas]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Bahrain.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Bahrain|Fändel vu]] [[Bahrain]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Bangladesh.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Bangladesch|Fändel vum]] [[Bangladesch]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Barbados.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Barbados|Fändel vu]] [[Barbados]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Belize.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Belize|Fändel vu]] [[Belize]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Belgium.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Belsch|Fändel vun der]] [[Belsch]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Benin.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Benin|Fändel vu]] [[Benin]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Bhutan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Bhutan|Fändel vu]] [[Bhutan]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Bolivia (state).svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Bolivia|Fändel vu]] [[Bolivien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Bosnien an Herzegowina|Fändel vu]] [[Bosnien an Herzegowina]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Botswana.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Botswana|Fändel vu]] [[Botswana]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Brazil.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Brasilien|Fändel vu]] [[Brasilien]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Brunei.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Brunei|Fändel vu]] [[Brunei]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Bulgaria.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Bulgaria|Fändel vu]] [[Bulgarien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Burkina Faso.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Burkina Faso|Fändel vu]] [[Burkina Faso]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Burundi.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Burundi|Fändel vu]] [[Burundi]]
|}
== C ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse; margin:0 auto; text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Chile.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Chile|Fändel vum]] [[Chile]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the People's Republic of China.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Volleksrepublik China|Fändel vun]] der [[Volleksrepublik China]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Costa Rica (state).svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Costa Rica|Fändel vu]] [[Costa Rica]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Cote d'Ivoire.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Côte d'Ivoire|Fändel vun der]] [[Côte d'Ivoire]]
|}
== D ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse; margin:0 auto; text-align:center;width:100%;" border="1"
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Germany.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Däitschland|Fändel vun]] [[Däitschland]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Denmark.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Dänemark|Fändel vun]] [[Dänemark]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Dominican Republic.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Dominikanescher Republik|Fändel vun der]] [[Dominikanesch Republik|Dominikanescher Republik]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Dominica.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Dominica|Fändel vun]] [[Dominica]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Djibouti.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Djibouti|Fändel vun]] [[Dschibuti]]
| colspan="3" |
|}
== E ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse; margin:0 auto; text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Ecuador.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Ecuador|Fändel vun]] [[Ecuador]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Egypt.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Egypten|Fändel vun]] [[Egypten]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Austria.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Éisträich|Fändel vun]] [[Éisträich]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of El Salvador.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun El Salvador|Fändel vun]] [[El Salvador]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Equatorial Guinea.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Equatorial Guinea|Fändel vun]] [[Equatorialguinea]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Eritrea.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Eritrea|Fändel vun]] [[Eritrea]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Estonia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Estland|Fändel vun]] [[Estland]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Swaziland.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Swasiland|Fändel vum]] [[Eswatini]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Ethiopia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Ethiopien|Fändel vun]] [[Ethiopien]]
|}
== F ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Fiji.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Fidschi|Fändel vu]] [[Fidschi]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Finland.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Finnland|Fändel vu]] [[Finnland]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of France.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Frankräich|Fändel vu]] [[Frankräich]]
|}
== G ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Gabon.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Gabun|Fändel vu]] [[Gabun]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of The Gambia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Gambia|Fändel vu]] [[Gambia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Georgia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Georgien|Fändel vu]] [[Georgien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Ghana.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Ghana|Fändel vu]] [[Ghana]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Greece.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Griicheland|Fändel vu]] [[Griicheland]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Grenada.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Grenada|Fändel vu]] [[Grenada]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the United Kingdom.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Groussbritannien|Fändel vu]] [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Guatemala.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Guatemala|Fändel vu]] [[Guatemala]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Guinea.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Guinea|Fändel vu]] [[Guinea]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Guinea-Bissau.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Guinea-Bissau|Fändel vu]] [[Guinea-Bissau]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Guyana.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Guyana|Fändel vu]] [[Guyana]]
|
|}
== H ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Haiti.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Haiti|Fändel vun]] [[Haiti]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Netherlands.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Holland|Fändel vun]] [[Holland]]
| align="center" width="25%" |[[Fichier:Flag of Honduras (2022–present).svg|500x80px|border]] <br>[[Fändel vum Honduras|Fändel vun]] [[Honduras]]
|}
== I ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Iceland.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Island|Fändel vun]] [[Island]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of India.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Indien|Fändel vun]] [[Indien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Indonesia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Indonesien|Fändel vun]] [[Indonesien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Iran.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Iran|Fändel vum]] [[Iran]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Iraq.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Irak|Fändel vun]] [[Irak]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Ireland.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Irland|Fändel vun]] [[Irland]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Israel.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Israel|Fändel vun]] [[Israel]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Italy.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Italien|Fändel vun]] [[Italien]]
|}
== J ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Jamaica.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Jamaika|Fändel vu]] [[Jamaika]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Japan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Japan|Fändel vu]] [[Japan]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Jordan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Jordanien|Fändel vu]] [[Jordanien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Yemen.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Jemen|Fändel vum]] [[Jemen]]
|}
== K ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Cambodia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kambodja|Fändel vum]] [[Kambodja]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Cameroon.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kamerun|Fändel vum]] [[Kamerun]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Canada.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Kanada|Fändel vu]] [[Kanada]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Cape Verde (10-17).svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Kap Verde|Fändel vu]] [[Kap Verde]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Kazakhstan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kasachstan|Fändel vum]] [[Kasachstan]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Kenya.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kenia|Fändel vum]] [[Kenia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Kiribati.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Kiribati|Fändel vu]] [[Kiribati]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of North Korea.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Nordkorea|Fändel vun]] [[Nordkorea]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Colombia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Kolumbien|Fändel vu]] [[Kolumbien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Comoros.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Komoren|Fändel vun de]] [[Komoren]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Demokratescher Republik Kongo|Fändel vun]] der [[Demokratesch Republik Kongo|Demokratescher Republik Kongo]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Republic of the Congo.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Republik Kongo|Fändel vun]] der [[Republik Kongo]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of South Korea.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Südkorea|Fändel vu]] [[Südkorea]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Kosovo.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kosovo|Fändel vum]] [[Kosovo]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Kuwait.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kuwait|Fändel vum]] [[Kuwait]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Kyrgyzstan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Kirgisistan|Fändel vum]] [[Kirgisistan]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Croatia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Kroatien|Fändel vu]] [[Kroatien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Cuba.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Kuba|Fändel vu]] [[Kuba]]
| colspan="3" |
|}
== L ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Laos.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Laos|Fändel vum]] [[Laos]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Lesotho.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Lesotho|Fändel vum]] [[Lesotho]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Latvia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Lettland|Fändel vu]] [[Lettland]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Lebanon.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Libanon|Fändel vum]] [[Libanon]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Luxembourg.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Lëtzebuerg|Fändel vu]] [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Liberia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Liberia|Fändel vu]] [[Liberia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Libya.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Libyen|Fändel vu]] [[Libyen]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Liechtenstein.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Liechtenstein|Fändel vu]] [[Liechtenstein]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Lithuania.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Litauen|Fändel vu]] [[Litauen]]
| colspan="3" |
|}
== M ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Madagascar.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Madagaskar|Fändel vu]] [[Madagaskar]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Malawi.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Malawi|Fändel vu]] [[Malawi]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Malaysia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Malaysien|Fändel vu]] [[Malaysia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Maldives.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Malediven|Fändel vun de]] [[Malediven]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Mali.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Mali|Fändel vu]] [[Mali]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Malta.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Malta|Fändel vu]] [[Malta]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Morocco.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Marokko|Fändel vu]] [[Marokko]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Marshall Islands.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Marshallinselen|Fändel vun de]] [[Marshallinselen]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Mauritania.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Mauretanien|Fändel vu]] [[Mauretanien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Mauritius.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Mauritius|Fändel vu]] [[Mauritius]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Mexico.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Mexico|Fändel vu]] [[Mexiko]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Federated States of Micronesia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Federéiert Staate vu Mikronesien|Fändel vun]] de [[Federéiert Staate vu Mikronesien]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Moldova.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Moldawien|Fändel vu]] [[Moldawien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Monaco.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Monaco|Fändel vu]] [[Monaco]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Mongolia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Mongolei|Fändel vun der]] [[Mongolei]]
| align="center" widht="25%" | [[Fichier:Flag of Montenegro.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Montenegro|Fändel vu]] [[Montenegro]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Mozambique.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Mozambik|Fändel vu]] [[Mosambik]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Myanmar.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Myanmar|Fändel vu]] [[Myanmar]]
| colspan="2" |
|}
== N ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Namibia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Namibien|Fändel vun]] [[Namibia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Nauru.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Nauru|Fändel vun]] [[Nauru]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Nepal.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Nepal|Fändel vun]] [[Nepal]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of New Zealand.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Neiséiland|Fändel vun]] [[Neiséiland]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Nicaragua.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Nicaragua|Fändel vun]] [[Nicaragua]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Niger.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Niger|Fändel vum]] [[Niger]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Nigeria.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Nigeria|Fändel vun]] [[Nigeria]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Republic of Macedonia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Nordmazedonien|Fändel vun]] [[Nordmazedonien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Norway.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Norwegen|Fändel vun]] [[Norwegen]]
|}
== O ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Oman.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Oman|Fändel vum]] [[Oman]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of East Timor.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Osttimor|Fändel vun]] [[Osttimor]]
|}
== P ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Pakistan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Pakistan|Fändel vu]] [[Pakistan]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Palau.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Palau|Fändel vu]] [[Palau (Ozeanien)|Palau]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Palestine.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Palestina|Fändel vu]] [[Palestina]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Panama.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Panama|Fändel vu]] [[Panama]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Papua New Guinea.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Papua Neiguinea|Fändel vu]] [[Papua Neiguinea]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Paraguay.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Paraguay|Fändel vu]] [[Paraguay]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:War flag of Peru.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Peru|Fändel vu]] [[Peru]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Philippines.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Philippinnen|Fändel vu]] den [[Philippinnen]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Portugal.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Portugal|Fändel vu]] [[Portugal]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Poland.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Polen|Fändel vu]] [[Polen]]
| colspan="3" |
|}
== Q ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Qatar.svg|9999999999x80px|border]]<br>[[Fändel vum Katar|Fändel vum]] [[Katar]]
|}
== R ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Republic of China.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Republik China (Taiwan)|Fändel vu]] [[Republik China (Taiwan)]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Romania.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Rumänien|Fändel vu]] [[Rumänien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Russia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Russland|Fändel vu]] [[Russland]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Rwanda.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Ruanda|Fändel vu]] [[Ruanda]]
|}
== S ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Saint Kitts an Nevis|Fändel vu]] [[Saint Kitts an Nevis]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Saint Vincent an d'Grenadinnen|Fändel vu]] [[Saint Vincent an d'Grenadinnen]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Zambia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Sambia|Fändel vu]] [[Sambia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Samoa.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Samoa|Fändel vu]] [[Samoa]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of San Marino.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu San Marino|Fändel vu]] [[San Marino]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Saint Lucia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Saint Lucia|Fändel vun]] [[Santa Lucia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Sao Tome and Principe.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu São Tomé a Príncipe|Fändel vu]] [[São Tomé a Príncipe]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Saudi Arabia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Saudi-Arabien|Fändel vu]] [[Saudi-Arabien]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Senegal.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Senegal|Fändel vum]] [[Senegal]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Serbia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Serbien|Fändel vu]] [[Serbien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Seychelles.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Seychellen|Fändel vu]] [[Seychellen]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Sierra Leone.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Sierra Leone|Fändel vu]] [[Sierra Leone]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Zimbabwe.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Simbabwe|Fändel vu]] [[Simbabwe]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Singapore.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Singapur|Fändel vu]] [[Singapur]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Slovakia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Slowakei|Fändel vun der]] [[Slowakei]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Slovenia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Slowenien|Fändel vu]] [[Slowenien]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Solomon Islands.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Salomon Iselen|Fändel vun de]] [[Salomon Inselen]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Somalia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Somalia|Fändel vu]] [[Somalia]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of South Africa.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Südafrika|Fändel vu]] [[Südafrika]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of South Sudan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Südsudan|Fändel vu]] [[Südsudan]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Spain.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Spuenien|Fändel vu]] [[Spuenien]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Sri Lanka.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Sri Lanka|Fändel vu]] [[Sri Lanka]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Sudan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Sudan|Fändel vum]] [[Sudan]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Suriname.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Surinam|Fändel vu]] [[Surinam]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Sweden.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Schweden|Fändel vu]] [[Schweden]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Switzerland.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Schwäiz|Fändel vun der]] [[Schwäiz]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Syrian revolution.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Syrien|Fändel vu]] [[Syrien]]
|
|}
== T ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Tajikistan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Tadjikistan|Fändel vun]] [[Tadschikistan]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Tanzania.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Tansania|Fändel vun]] [[Tansania]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Thailand.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Thailand|Fändel vun]] [[Thailand]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Togo (3-2).svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Togo|Fändel vun]] [[Togo]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Tonga.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Tonga|Fändel vun]] [[Tonga]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Trinidad and Tobago.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Trinidad an Tobago|Fändel vun]] [[Trinidad an Tobago]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Tunisia.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Tunesien|Fändel vun]] [[Tunesien]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Chad.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Tschad|Fändel vum]] [[Tschad]]
|-
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Czech Republic.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Tschecher Republik|Fändel vun der]] [[Tschechesch Republik|Tschechescher Republik]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Turkey.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Tierkei|Fändel vun der]] [[Tierkei]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Turkmenistan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Turkmenistan|Fändel vun]] [[Turkmenistan]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Tuvalu.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Tuvalu|Fändel vun]] [[Tuvalu]]
|}
== U ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Uganda.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Uganda|Fändel vun]] [[Uganda]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Ukraine.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Ukrain|Fändel vun]] der [[Ukrain]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Hungary.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Ungarn|Fändel vun]] [[Ungarn]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Uruguay.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Uruguay|Fändel vun]] [[Uruguay]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Uzbekistan.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Usbekistan|Fändel vun]] [[Usbekistan]]
| colspan="3" |
|}
== V ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Vanuatu.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Vanuatu|Fändel vu]] [[Vanuatu]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the Vatican City.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun der Vatikanstad|Fändel vun der]] [[Vatikanstad]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Venezuela (state).svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Venezuela|Fändel vu]] [[Venezuela]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the United Arab Emirates.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Vereenegten Arabeschen Emirater|Fändel vun de]] [[Vereenegt Arabesch Emirater|Vereenegten Arabeschen Emirater]]
|-
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of the United States.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun de Vereenegte Staate vun Amerika|Fändel vun de]] [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate vun Amerika]]
| align="center" width="25%" | [[Fichier:Flag of Vietnam.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vum Vietnam|Fändel vum]] [[Vietnam]]
| colspan="2"|
|}
== W ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
|align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Belarus.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vu Belarus|Fändel vu]] [[Wäissrussland]]
| colspan="3" |
|}
== Z ==
{| cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;margin:0 auto;text-align:center;width:100%;" border="1"
|-
|align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of the Central African Republic.svg|500x80px|border|Fändel vun der Zentralafrikanescher Republik]]<br>[[Fändel vun der Zentralafrikanescher Republik|Fändel vun der]] [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]]
| align="center" style="width:25%;"| [[Fichier:Flag of Cyprus.svg|500x80px|border]]<br>[[Fändel vun Zypern|Fändel vun]] [[Zypern]]
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|National insignia|Nationalfändelen}}
{{AbcIndex}}
[[Kategorie:Nationalfändelen|!]]
[[Kategorie:Lëschten (Politik)|N]]
6lrk2bn4tong4t327gzpsa3scx2h5nl
Schabloun:CPV
10
23351
2687023
2147608
2026-07-21T07:34:36Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Cape_Verde.svg]] gouf duerch [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government sta
2687023
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px|border]] [[Cap Vert]]<noinclude>
[[Kategorie:Schabloune vu Länner mat Fändelen|CPV]]
[[Kategorie:Cap Vert| ]]
</noinclude>
ryso93ortffaz0xdy3wvzzhi4qdl25d
Diskussioun:Sudoku
1
24662
2687201
2645642
2026-07-22T19:43:06Z
Volvox
4050
Neien Abschnitt /* Linken op Sudoku-Websäiten */
2687201
wikitext
text/x-wiki
Et ass jo flott dass mer wëssen waatereng Däitsch Zeitung daat mecht. Et wier jo och schéin ze wëssen waatereng lëtzebuergesch Zeitung daat mecht [[User:Les Meloures|Les Meloures]] 23:18, 5 August 2006 (UTC)
:Praktesch all Lëtzebuerger Zeitungen maachen daat. --[[User:Pecalux|Pecalux]] 08:28, 6 August 2006 (UTC)
== Linken op Sudoku-Websäiten ==
Solle mer wierklech Linken op Websäiten hei stoen hunn, wou ee keng Informatiounen iwwer Sudokue fënnt, mee se just léise kann? Mengem Gefill no passt dat net ganz op Wikipedia, mee ech wollt net ouni nozefroen hei Saache läsche goen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:43, 22. Jul. 2026 (UTC)
0y6r74cj871x3jo41sd2t9t6dq778ql
2687204
2687201
2026-07-22T20:13:04Z
GilPe
14980
/* Linken op Sudoku-Websäiten */ Äntweren
2687204
wikitext
text/x-wiki
Et ass jo flott dass mer wëssen waatereng Däitsch Zeitung daat mecht. Et wier jo och schéin ze wëssen waatereng lëtzebuergesch Zeitung daat mecht [[User:Les Meloures|Les Meloures]] 23:18, 5 August 2006 (UTC)
:Praktesch all Lëtzebuerger Zeitungen maachen daat. --[[User:Pecalux|Pecalux]] 08:28, 6 August 2006 (UTC)
== Linken op Sudoku-Websäiten ==
Solle mer wierklech Linken op Websäiten hei stoen hunn, wou ee keng Informatiounen iwwer Sudokue fënnt, mee se just léise kann? Mengem Gefill no passt dat net ganz op Wikipedia, mee ech wollt net ouni nozefroen hei Saache läsche goen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:43, 22. Jul. 2026 (UTC)
:Déi kënne fort! | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:13, 22. Jul. 2026 (UTC)
j5ks4kqsj04nua4t9z3ohko8edyp333
2687206
2687204
2026-07-22T20:16:43Z
Volvox
4050
/* Linken op Sudoku-Websäiten */ Äntweren
2687206
wikitext
text/x-wiki
Et ass jo flott dass mer wëssen waatereng Däitsch Zeitung daat mecht. Et wier jo och schéin ze wëssen waatereng lëtzebuergesch Zeitung daat mecht [[User:Les Meloures|Les Meloures]] 23:18, 5 August 2006 (UTC)
:Praktesch all Lëtzebuerger Zeitungen maachen daat. --[[User:Pecalux|Pecalux]] 08:28, 6 August 2006 (UTC)
== Linken op Sudoku-Websäiten ==
Solle mer wierklech Linken op Websäiten hei stoen hunn, wou ee keng Informatiounen iwwer Sudokue fënnt, mee se just léise kann? Mengem Gefill no passt dat net ganz op Wikipedia, mee ech wollt net ouni nozefroen hei Saache läsche goen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:43, 22. Jul. 2026 (UTC)
:Déi kënne fort! | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:13, 22. Jul. 2026 (UTC)
::A fort se sinn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:16, 22. Jul. 2026 (UTC)
rd04u82xbjhnb2r7pc0ciils3as4fot
Ben Fayot
0
26591
2686912
2686392
2026-07-20T13:20:50Z
Robby
393
/* Gielercher */ + Ordre de mérite mat Quell + Kategorie
2686912
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bild=Ben Fayot, «D’Konsequenze vun Antisemitismus a Juddeverfolgung am politischen Discours zu Lëtzebuerg, 1945-2014»-101.jpg
|Bildbeschreiwung=am Joer 2014}}
De '''Bernard Willibrord Venand ("Ben") Fayot''', gebuer de [[25. Juni]] [[1937]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]],<ref>{{Citation|Titel=Etat Civil de la Ville de Luxembourg du 15 au 30 juin 1937|Datum=1937-08-05|URL=https://persist.lu/ark:70795/x4rnms/pages/9/articles/DTL109?search=Fayot|Gekuckt=2026-07-16|Wierk=[[Tageblatt|Escher Tageblatt]]}}</ref> ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] pensionéierte Secondairesprofessser, Historiker an [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-[[Politiker]].
De Ben Fayot huet zu [[Paräis]] op der [[Université Paris-Sorbonne|Sorbonne]] an duerno um [[Institut d'Etudes politiques]] studéiert. Bis [[1984]] war hie Sproocheprofesser am ''[[Athénée de Luxembourg]]'' an um [[Institut supérieur d'études et de recherches pédagogiques|ISERP]].
== Politiker ==
Politesch huet hie sech an der LSAP engagéiert. Hie war Member vun hirem Comité-directeur [[1978]] bis [[1997]], a vun [[1985]] bis 1997 hire President.
[[1981]] ass hien an de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]erot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt ginn, a gouf duer all Kéier nees erëmgewielt. [[1984]] bis [[1989]] war de Ben Fayot Deputéierten an der [[Chamber]]. Vun 1999 bis 2013 ([[2004]] an [[2009]] erëmgewielt) war hien nees Member vun der Chamber.
Hie war vum 25. Juli 1989 bis den 19. Juli 1999 Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]].<ref>[http://www.europarl.europa.eu/luxembourg/fr/deputeseuropeens/anciensdeputes.html Les anciens Députés luxembourgeois] op der Websäit vum Europaparlament</ref><ref>[http://www.europarl.europa.eu/parlArchives/mepArch/alphaOrder/view.do?language=FR&id=1154 Portrait vum Ben Fayot op der Websäit vum Europaparlament]</ref>
De Ben Fayot war ee vun de lëtzebuergesche Membere vun der [[Europäesch Konventioun|Europäescher Konventioun]] déi vum fréiere President vun der [[Frankräich|franséischer Republik]] [[Valéry Giscard d'Estaing]] geféiert gouf.
== Auteur ==
Hien ass Coauteur vu Franséisch-Bicher fir d'Klasse VIIe bis Ve, mä virun allem den Auteur vum Standardwierk iwwer d'Geschicht vum [[Sozialismus]] zu Lëtzebuerg an 2 Bänn (1979 an 1989). Soss huet hien eng sëllegen historesch Studie publizéiert, an hien ass reegelméissege Mataarbechter vum ''[[Tageblatt]]'' a vun aneren Zeitungen an Zäitschrëften.
De Ben Fayot ass bestuet a Papp vun 3 Kanner, dorënner de [[Franz Fayot]].
=== Publikatiounen (Auswiel) ===
* ''Sozialismus in Luxemburg''; 1. Band (bis 1940), Lëtzebuerg, 1979 & 2. Band (bis am Ufank vun den 80er Joren), Lëtzebuerg, 1989.
* (mat den Historikerkolleegen [[Serge Hoffmann]], [[Jacques Maas]] a [[Raymond Steil]]), ''100 Joër sozialistesch Deputéiert an der lëtzebuerger Châmber: Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés''; Lëtzebuerg (Édition La Mémoire Socialiste), 1997; 171 S. (ill.); ISBN 2-919908-00-6
* ''100 Joër sozialistesch Partei zu Lëtzebuerg''; Lëtzebuerg, 2003.
* ''Langues, nationalité et identité nationale au Luxembourg''; in: ''400 Joer Kolléisch'', Band IV ("Hommage à l'Athénée"); Lëtzebuerg (Saint-Paul), 2003; Ss. 73-83.
* (ënner dem Pseudonym Le Huron), ''Chroniques d'une élection annoncée''; Lëtzebuerg (d'Lëtzebuerger Land), 2004.
* (mam [[Alex Bodry]]), ''120 Jor sozialistesch Députéiert an der Lëtzebuerger Chamber - Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés''; ergänzt Neiausgab vum Buch ''100 Joër sozialistesch Députéiert (...)''; Lëtzebuerg (LSAP-Fraktioun), 2016.
* ''Toute la vie pour apprendre - Histoire de l'éducation des adultes au Luxembourg''; Lëtzebuerg (Édition Chambre des Salariés), 2016; 349 S. (ill.); ISBN 978-2-919888-63-4
* ''Andrée Mayrisch et l'éducation des jeunes ouvriers''; in: ''Galerie - Revue culturelle et pédagogique'' 34 (2016), Nr. 3; Ss. 361-388 (ill.).
* ''Des "Associations pour l'Éducation Populaire" aux "Centres Culturels et d'Éducation Populaire"''; in: ''[[Galerie (Zäitschrëft)|Galerie]] - Revue culturelle et pédagogique'', 36 (2018), Nr. 1; Ss. 9-30.
* ''Jeux de pouvoir autour de l'Institut d'histoire du temps présent''; in: Luxemburger Wort, Ausgab vum 21. Mäerz 2015; S. 19 (Rubrik "Analyse und Meinung").
* ''De l'ancien au nouvel Athénée'' (Erënnerungen); in: (kollektiv), ''De Kolléisch 2017'', Festschrëft (...); 2 Bänn; Lëtzebuerg (Éditions de l'Athénée & Print Solutions), 2018; hei, Bd. I, Ss. 158-161.
* ''Il y a cinquante ans: La fin de la [[collation des grades]]''; in: ''Galerie'' 36 (2018), Nr. 2; Ss. 192-224.
== Literatur ==
* [[Germaine Goetzinger]] & [[Claude D. Conter]] (+ 6 Mataarbechter), ''Luxemburger Autorenlexikon''; Miersch (''Centre national de Littérature''), 2007; S. 161 (1 Photo).
==Interviewen==
* (Interview mam [[Maryse Lanners]]), ''Ben Fayot, LSAP-Abgeordneter - Vom Spezialisten zum Generalisten''; in: ''Lëtzebuerger REVUE'', Ausgab vum 5. Dezember 2001, S. 19 (1 Photo).
* (Interview mam [[Pol Schock]]), [https://web.archive.org/web/20171020113441/https://www.wort.lu/de/politik/ben-fayot-im-gespraech-es-fehlt-leider-an-politischer-courage-59e866ea56202b51b13c57ad Ben Fayot im Gespräch - „Es fehlt leider an politischer Courage“] op wort.lu den 19. Oktober 2017
== Gielercher ==
* {{OCCGO|(Promotioun 2014)<ref>{{Citation|Titel=Compte-rendu des séances publiques n°7 - Séance extraordinaire 2013-2014|URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/migration/ComptesRendusSeances-ListePresence/CR/Chamber_0714_internet0026.pdf|Editeur=https://www.chd.lu/|Gekuckt=14.06.2020}}</ref>}}
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/p9d44c6knr/pages/20/articles/DIVL1792?search=%22Ben+Fayot%22|Titel=A l'occasion de la Fête nationale Remise de médailles au ministère de l'Etat|Gekuckt=2026-07-20|Datum=1999-06-22|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}}
* De Ben Fayot gouf de 26. November 2010 Laureat vum [[Prix René-Oppenheimer|René-Oppenheimer-Präis]].
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]]
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Fayot Ben}}
[[Kategorie:Gebuer 1937]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
1rqplxuadsmzkx90h2gvzhsrt5e3vpi
Dennis Hastert
0
27739
2687098
2654084
2026-07-22T10:03:26Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687098
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''John Dennis "Denny" Hastert''', gebuer den [[2. Januar]] [[1942]] zu [[Auroa (Illinois)|Aurora]] am [[Bundesstaat vun den USA|US-Bundesstaat]] [[Illinois]], ass en US-amerikanesche Politiker mat [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Originnen. Seng Virfare sinn an der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] vun [[Uesweller]] op [[Aurora, Illinois]] ausgewandert.
Vun [[1999]] bis [[2006]] war den Hastert ''Speaker'' (d. h. President) vum [[Representantenhaus (USA)|Representantenhaus]], an anere Wierder, der amerikanescher Deputéierte-Chamber.
==Geriichtsaffairen==
Den 28. Mee 2015 gouf den Dennis Hastert viru Geriicht wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz a Beléie vum [[FBI]] ugeklot. Hien huet zouginn 1 Millioun [[Dollar]] vu sengem Bankkonto opgehuewen ze hunn, ouni dat, wéi d'Gesetz géint d'[[Geldwäschen]] et verlaangt, ze mellen.<ref name="L Land Sept. 2015">R. Hilgert, 2015. Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.</ref>
D'Enquête huet gewisen, datt den Dennis Hastert zënter 2010 vun engem vu senge fréiere Studenten erpresst gouf, dat wéinst engem joerzéngtenale 'sexuelle Feelverhalen' wärend senger Zäit als Ringer-Trainer. Am Ganze sollt hien 3,5 Milliounen Dollar fir d'Stëllhale bezuelen.<ref name="L Land Sept. 2015"/> De Procureur huet em virgeworf, tëscht 1965 an 1981 fënnef Jongen tëscht 14 a 17 Joer sexuell mëssbraucht ze hunn. De 27. Abrëll 2016 huet den Hastert zouginn, sech "falsch beholl" ze hunn. Déi Dote ware mëttlerweil verjäert, ma hie gouf de selwechten Dag wéinst dem Verstouss géint d'Bankegesetz zu 39 Méint Prisong, dovun der 24 mat Surcis, verurteelt.<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/dennis-hastert-15-monate-haft-fuer-ex-chef-des-us-repraesentantenhauses-a-1089673.html "Ex-Chef des US-Repräsentantenhauses: Dennis Hastert zu 15 Monaten Haft verurteilt."] spiegel.de, 27.04.2016 – 20:33.</ref><ref>[http://www.nytimes.com/2016/04/28/us/dennis-hastert-sentencing.html?_r=0 "Dennis Hastert Is Sentenced to 15 Months, and Apologizes for Sex Abuse."] nytimes.com, 27.4.2016.</ref>
Zu Ueswëller war 2005 de Pompjeesbau no him benannt ginn.<ref>[http://radio.rtl.lu/emissiounen/commentaire/13441.html "Den Dennis Hastert: ee lëtzebuerger Jong! Commentaire."] rtl.lu, 23.09.2005, 08:28 - Fir d'lescht aktualiséiert: 26.11.2013, 10:29.</ref> 2011 gouf hien zum Éierebierger vun do ernannt. No senger Verurteelung gouf him dësen Titel duerch e Vote vum Rousperter Gemengerot nees oferkannt, an och d'Plack um Sprëtzenhaus gouf ewechgemaach.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/909242.html "Dennis Hastert ass net méi Éierebierger vu Rouspert."] rtl.lu, 13.05.2016, 06:16:01.</ref><ref>Hatto, L., 2016. ''Aus dem Gemeinderat Rosport. Ratsmitglieder erkennen US-Politiker Dennis Hastert Ehrenbürgerschaft ab.'' [[Luxemburger Wort]] vum 13. Mee 2016, S. 29.</ref>
== Literatur ==
* Hastert, Denny; ''Speaker - Lessons from Forty Years of Coaching and Politics''; Regnery Publishing, Inc.; 2004; ISBN 0-89526126-X
* Hilgert, R., 2015. ''Aufstieg und Fall eines großen Urenkels der Heimat. Der drittwichtigste Mann Amerikas.'' [[d'Lëtzebuerger Land]], Nr. 36 vum 4. September 2015, S. 6.
== Gielercher ==
* {{OCCGC| (14. September 2004)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/download/BID_0304.pdf Remise vum Gielchen op der Säit 28 vum Bulletin d'information et de Documentation vum Gouvernement juillet - août - septembre N°3/2004]</ref>}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Hastert Dennis}}
[[Kategorie:Politiker (USA)]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
gd4aolyoragu17mod1cp10tio2bdbht
Nikolaus Hein
0
28160
2687103
2686739
2026-07-22T10:04:09Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687103
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bild= Nikolaus Hein.jpg}}
[[Fichier:Monument Nikolaus Hein in Ehnen 01.jpg|thumb|upright|D'Monument fir den Nicolas Hein zu Éinen]]
Den '''Nicolas Hein'''<ref>Virnumm am Gebuertsregëster</ref>, och '''Nikolaus, Nic oder Nik''', gebuer de [[17. Juni]] [[1889]] zu [[Éinen]], a gestuerwen de [[7. Oktober]] [[1969]] zu [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]], war e lëtzebuergesche Professer fir Däitsch, Griichesch a Geschicht an Auteur. Säint am beschte bekannt Wierk ass de Roman ''Der Verräter'', deen 1989 ënner dem Titel ''[[De falschen Hond]]'' verfilmt gouf.
== Liewen a Wierk ==
Hie staamt aus enger Wënzerfamill vun Éinen, wou en och seng Kandheet verbruecht huet. No sengem Secondaire vun 1901 bis 1908 um [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]] huet e bis 1909 d'[[Cours supérieurs]] gemaach, duerno huet e vun 1909 bis 1912 Germanistik, Geschicht a klassesch Philologie op der [[Universitéit vu München]] studéiert. Zwëschenduerch war e fir d'akadeemescht Joer 1910/11 och op der [[Paräis]]ser [[Sorbonne]] an um ''Institut catholique de Paris'' ageschriwwen.
Vun 1913 un huet e seng éischt Gedichter verëffentlecht, haaptsächlech an de Publikatioune vum kathouleschen Akademikerverband, deen en 1910 zu [[Iechternach]] matgegrënnt hat. No Ofschloss vu sengem Studium huet en ufangs Schoul zu Iechternach gehalen, vun 1915 un dann op der [[Lycée de garçons de Luxembourg|Industrieschoul]] an der Stad. Parallel dozou war en 1914-15 och um nei gegrënnte [[Lycée Robert-Schuman|Meedercheslycée]] täteg.
Nodeem en zum Professer um Stater Kolléisch ernannt gouf huet e sech am August 1915 mat der Marie Rosalie Becker vun Éinen bestuet, der Duechter vum Wënzer Jean Becker, dee vun 1912 bis 1917 och [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Wuermer]] war.
Bei engem Optrëtt um ''Grand Concert Patriotique'' den 12. Mäerz 1916 a Presenz vun der [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Marie-Adelheid]] hat e groussen Erfolleg mat sengem vum [[Fernand Mertens]] vertounte Gedicht ''In fluctibus'', an deem en d'Groussherzogin reegelrecht hymnesch besong huet. Dësen Erfolleg huet e wuel encouragéiert fir seng lyresch Gedichter 1917 an engem Sammelband mam Titel ''Lichter und Funken'' erauszeginn. E krut awer wéineg Opmierksamkeet fir dëst Wierk a war dowéinst esou blesséiert datt e jorelaang mat engem lyresche Réckzuch reagéiert huet.<ref>Jeff Baden: ''Eine längst überfällige Hein-Monografie: „Wo die Mosel ist, da bin ich immer zu Hause“ - Ausgewählte Texte von Nikolaus Hein, herausgegeben und kommentiert von Joseph Groben'' an [[Die Warte]] vum 24. November 2016</ref>
1918 gouf e Schrëftleeder an Iwwersetzer vum Chambersrapport, an enger Zesummenaarbecht mam [[Batty Weber]], an ass dat bliwwe bis 1965. Vun 1924 bis 1949 huet e Literatur un de Cours supérieurs geléiert a vun 1932 bis 1939 huet en dem deemolegen [[Jean vu Lëtzebuerg|Ierfgroussherzog Jean]] Privatstonne ginn.
Dem Nicolas Hein seng wëssenschaftlech Dissertatioun ''Das Kunsterlebnis Goethes und Taines in Italien'' huet hien als Goethefuerscher predestinéiert an 1925 huet e säi Wierk ''1792, Goethe in Luxemburg'' verëffentlecht. A senge pilologeschen Aarbechten huet en déi grouss politesch a kulturell Bedeitung vum [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]] ëmmer betount. Aus Ulass vun de Gedenkfeierlechkeeten zum 100. Doudesdag vum Goethe ass en 1932 zesumme mam [[Nikolaus Welter]] op [[Weimar]] gereest, wou en och zwéi Fest-Virträg fir de ''Südwestdeutschen Rundfunk'' gehalen huet.
Seng Dichtunge ronderëm déi heemesch, naturidyllesch Musellandschafte si gepräägt vun impressionistescher an antimodernistescher Nationalidentitéit wéi och vu Respekt virun der Natur an där hirer Bedreeung duerch d'Zivilisatioun. E gouf och vum Wënzerberuff vu senge Virfare gepräägt. Als Ausdrock vu senger déiwer Verbonnenheet mat der Musel an de Wënzer a Fëscher huet en dës traditionell Handwierker wärend sengem ganze Liewen och selwer ausgefouert a se dichteresch verkläert, wat eng eenzegaarteg schëpferesch Leeschtung ass am Beräich vun der Lëtzebuerger Literatur.
Aus Ulass vu béide Weltkricher huet hie sech mat der nationaler Eegestännegkeet a Politik a Kultur beschäftegt. Hien huet d'lëtzebuergesch Natioun als Vermëttlerin tëscht Däitschland a Frankräich begraff, woubäi e Lëtzebuerg éischter als eng politesch an historesch gewuesse Noutcommunautéit ouni eege Kulturleeschtung gesinn huet. Dofir huet en dem Däitschen als Schrëftsprooch d'Virrecht virum Lëtzebuergesche ginn. Hie war Éieremember vun der [[Luxemburger Gesellschaft für Deutsche Literatur und Kunst|GEDELIT]], déi 1934 gegrënnt gouf. Eréischt no 1945 huet e wéi an der Erzielung ''De Bannen Theis'' eng op der Sprooch baséiert national Identitéit konstruéiert an huet de [[Michel Lentz]] a [[Michel Rodange]] als Nationaldichter gefeiert. Seng lëtzebuergesch Gedichter huet en an den Zäitschrëften [[D'Natioun]] an [[D'Hémecht-La Patrie]] verëffentlecht.
Mat sengem Wierk ''Der Verräter'' huet hie Bilanz gezu vun de revolutionären Ëmbréch zu Lëtzebuerg tëscht 1831 an 1839. Hie probéiert doran, d'Gebuert vu Lëtzebuerg a senge politeschen a soziale Prozesser um Beispill vun engem Eenzelschicksal an engem klengen Duerf opzeweisen. Dës Erzielung gouf 1947 mat dem lëtzebuergesche ''Prix de littérature'' ausgezeechent an 1989 vum [[Marc Olinger]] ënner dem Titel ''De falschen Hond'' verfilmt.
1949 huet en aus gesondheetleche Grënn seng Demissioun als Professer ginn. Säi Liewe laang hat e mat Ufäll vu staarker Migrän, déi sech mam Alter nach verschlëmmert hunn, ze kämpfen.
An den 1950er Jore war e bei villen internationale Schrëftstellerkongresser derbäi. Virum Hannergrond vu senger klassizistescher Ästheetikvirstellung huet en déi realistesch a politesch Literatur vum deemolege literareschen Diskussiounskrees [[Gruppe 47]] verurteelt. Hien huet sech méi dem [[Jakob Kneip]], [[Stefan Andres]], [[Hermann Kasack]] oder dem [[Paul Noesen]], [[Nicolas Margue]] a [[Max Goergen]] verflicht gefillt.
D'[[Kanaliséierung vun der Musel|Kanaliséierung vu senger geléifter Musel]] Ufank den 1960er Joren huet den héichsensibelen Hein a senge leschte Liewensjoren an eng déif Verzweiwlung gestierzt well en d'Auswierkunge vum moderne Fortschrëtt op déi joerdausenden al Kulturlandschaft virausgesinn huet. Hien ass am Hierscht 1969 no engem dräideejegen Openthalt am Spidol gestuerwen an zu Éinen begruewen.
Zu Éinen steet e Monument zu sengen Éieren op der Kräizung vun der {{N10}} (Wäistrooss) mam [[CR134]] (Neie Wee). De Wengert vum Nicolas Hein um Flouer "Am Aker/Wousselt" gouf den 8. Abrëll 2016 ënner Denkmalschutz gesat.
== Der Brunnen ==
Den Nicolas Hein huet vun 1925 un dat däitscht Schoulbuch "Deutsches Lesebuch für höhere Schulen" erausginn, dat vun 1955 un ënner dem Titel "Der Brunnen" publizéiert gouf an ë. a. vu sengem Eedem [[Joseph Groben]] iwwerschafft an ongeféier bis d'Joer 2000 weidergefouert gouf.
== Säi Wierk ==
* ''Lichter und Funken'', 1917, Gedichter
* ''1792, Goethe in Luxemburg: eine philologische und geschichtliche Studie'', 1925 Verlag V. Bück, 240 S.
* ''Unterwegs. Gesammelte Prosa'', 1939, Verlag "Der Freundeskreis", Lëtzebuerg
* ''Der Verräter'', 1948, Hofdruckerei P. Linden, Lëtzebuerg
* ''Das Nikolausbuch. Nikolausgeschichten aus aller Welt, gesammelt von N. Hein'', 1961, St.-Paulus-Druckerei, Lëtzebuerg
* ''Gertrud. Ein Moselroman'', 1999, posthum erausgi vum Joseph Groben an illustréiert vum [[Nico Klopp]]
== Gielercher ==
* {{OCCC| (Promotioun 1958)<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1958/0012/a012.pdf |Titel=Odre de la Couronne de chêne Auszeechnungen 1958 Memorial A N° 12 vun 1958 |Gekuckt=06.01.2013|Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305202306/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1958/0012/a012.pdf }}</ref>}}
== Literatur ==
* Joseph Groben: ''Der Moseldichter Nikolaus Hein (1889-1969)'' ; in: ''{{nos cahiers}}'', 20. Joer, 1999, Heft 3 (<<Kanton Gréiwemaacher>>); Ss. 9-45.
* Edouard Marc Kayser: ''Nicolas Hein 1889-1969''; in: ''400 Joer Kolléisch'', Band II, S. 361-362; Sankt-Paulus Verlag, Lëtzebuerg, 2003. ISBN 2-87963-419-9.
== Nom Nicolas Hein benannt ==
* eng Strooss ''rue Nicolas Hein'' zu Éinen (PLZ 5417)
* eng Strooss ''rue Nicolas Hein'' an der Stad Lëtzebuerg (PLZ 1721)
== Kuckt och ==
* [[De falschen Hond]] e Film vum [[Menn Bodson]], [[Marc Olinger]] a [[Gaston Rollinger]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.autorenlexikon.lu/page/author/154/1542/DEU/index.html Den Nicolas Hein am Autorenlexikon]
* [https://web.archive.org/web/20141105102734/http://www.cna.public.lu/fr/film-tv/productions-nationales/filmographie/fictions-long/falschen-hond/index.html Film: De falschen Hond]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Hein Nikolaus}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Gebuer 1889]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1969]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
71lvy0q13yudwj2kl8sj2bvfp3zayw0
Chile
0
28407
2687114
2645454
2026-07-22T12:12:13Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687114
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = República de Chile
| Fändel = Flag of Chile.svg{{!}}border
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vum Chile
| Wopen = Coat of arms of Chile.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vum Chile
| National Devise = Por la Razón o la Fuerza<br>([[Spuenesch|sp. fir]]: "Duerch Verstennegsinn oder Kraaft")
| Kaart= Chile in its region.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Spuenesch]]
| Haaptstad = [[Santiago de Chile]]
| Haaptstad Awunner = 6 254 314 <small>(2017)</small>
| Haaptstad Koordinaten = 33° 26′ 16′′ S 70° 39′ 01′′ W
| Staatsform = [[Presidentielle Regierungssystem|Presidentiell]] [[Republik]]
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel = President
| Regierungschef = {{wikidata|property|linked|P35}}
| Total Fläch= 756 950
| Fläch Plaz = 37
| Waasserfläch = 1,07%
| Bevëlkerung = 19 678 310 <small>(2021, geschat)</small>
| Bevëlkerung Plaz = 60
| Bevëlkerungsdicht = 26
| Onofhängegkeet = vu Spuenien<br> [[12. Februar]] [[1825]] unerkannt
| Nationalfeierdag = 18. September
| Nationalhymn = [[Puro, Chile]]
| Wärung = [[Peso chileno]] (CLP)
| Zäitzon = -4, -3
| Internet TLD = [[.cl]]
| Telefonsprefix = +56
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
D''''Republik Chile''' (''República de Chile'') ass en onofhängege [[Staat]] am Südweste vu [[Südamerika]]. D'Haaptstad ass [[Santiago de Chile]].
D'Land grenzt am Norden un de [[Peru]], am Westen un de [[Pazifik]], am Süden un de [[Paso Drake]], am Nordosten u [[Bolivien]] an am Osten un [[Argentinien]]. Zum Chile gehéieren nach verschidden Inselen am Pazifik, wéi den [[Archipel Juan Fernández]] an d'[[Ouschterinsel]] (''Isla de Pascua''), déi geographesch a [[Polinesien|Polinesie]] läit.
De Chile huet eng Fläch vu 756.950 km². Dozou kënnt nach eng Zon an der [[Antarktis]] vun 1.250.000 km², den [[Antarktesche Chileeneschen Territoire]] (''Territorio Chileno Antártico'').
Chile konsidéierert sech als en Dräikontinentalland.
== Geschicht ==
''Kuckt heizou och den Haaptartikel: [[Geschicht vum Chile]]''
Scho virun 15.000 Joer hunn déi éischt Mënschen am haitege Chile gewunnt. Bis datt d'Spuenier d'Land eruerwert haten huet et zum [[Inka]]räich gehéiert.
[[1520]] huet de Portugis [[Ferdinand Magellan]] d'[[Magallanstrooss]], déi op der Südspëtz vum Chile läit, entdeckt.
[[1535]] koumen déi éischt Europäer an de Chile fir no [[Gold]] ze sichen. Déi éischt gegrënnt Siidlung war Santiago am Joer [[1541]]. Zanter [[1542]] huet de Chile dunn zum [[Spuenien|spuenesche]] Vizekinnekräich Peru gehéiert.
Südlech vum [[Río Bío Bío]] hunn allerdéngs d'[[Mapuchen]], en indigene Vollekstamm, sech géint déi spuenesch Eruewerung gewiert. Am Ufank hate si Erfolleg an hunn nach nom Friddenskontrakt mat Spuenien vu [[1647]] vill Stied vun de Spuenier zerstéiert.
Am [[16. Joerhonnert]] hunn och vill [[Äerdbiewen]], [[Vulkan]]ausbréch an [[Tsunami]]en d'Entwécklung vum Land staark behënnert. Ausserdeem waren d'Küstestied och permanent dem Ugrëff vu [[Pirat]]en ausgesat.
[[1609]] gouf d'Generalkapitanat Chile gegrënnt, war awer ofhängeg vum Vizekinnekräich Peru. [[1778]] gouf de Chile dunn en eegestännegt Generalkapitanat mat Handelsfräiheet bannent dem spuenesche Kinnekräich.
Wéi dem [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] säi Brudder [[Joseph Bonaparte|Joseph]] a Spuenien [[1808]] regéiert huet, gouf den Drang no Onofhännegkeet ëmmer méi grouss.
Den [[18. September]] [[1810]] gouf eng Junta an d'Liewe geruff, duerch déi de Chile eng autonom Provënz am spuenesche Kinnekräich ginn ass. Dësen Datum gëtt am Chile als den Ufank vun der Onofhängegkeet gefeiert. E besse méi spéit erkläert de Chile seng total Eegestännegkeet.
[[1814]], nom spueneschen Onofhängefkeetskrich, huet Spuenien erëm d'Muecht am Chile iwwerholl.
No sëllege Schluechten, huet de Chile de [[17. September]] [[1865]] Spuenien de Krich erkläert. Dat war de [[Spuenesch-Südamerikanesche Krich]].
De [[5. Dezember]] [[1865]] huet de Peru sech mam Chile géint déi gemeinsam Feinden zesummegedoen.
Déi spuenesch Herrschaft goung [[1866]] praktesch op en Enn. De Konflikt mat Spuenie konnt awer eréischt an de Kontrakter vun [[1871]] an [[1883]] definitiv geléist ginn.
== Geographie ==
''Kuckt dozou och den Haaptartikel: [[Geographie vum Chile]]''
[[Fichier:Chile topo es.jpg|thumb|left|200px|Topographesch Kaart vum Chile]]
=== Physesch Geographie ===
De Chile läit um südamerikanesche [[Kontinent]] an erstreckt sech iwwer eng Längt vu 4.200 [[Kilometer]] vun Norden no Süde laanscht de Pazifik op der enger an den [[Anden]] op der anerer Säit. D'Breet vum Land huet nëmmen zirka 180 km. Déi schmuelst Plaz huet 90 km, an déi breetst 240 km.
De Chile léisst sech an dräi Regiounen andeelen: am Osten d'Anden, den Iwwergangsberäich mat der [[Pampa del Tamarugal]] an der [[Valle Longitudinal]] an d'Küsteregioun [[Cordillera de la Costa]].
D'chileenesch Ande bilden eng vun den héchste Biergkette vun der Welt. Eng sëllege Bierger sinn iwwer 6.000 m héich. Den héchste Bierg vum Land ass den [[Ojos del Salado]] mat 6.880 m. En ass gläichzäiteg den héchste Vulkan op der Welt. Duerch déi besonnesch Struktur vum Land gëtt et keng ganz laang Flëss. De längsten huet 443 km.
Déi grouss a landschaftlech schéinst Séien am Chile erstrecke sech südëstlech vun der Stadt [[Temuco]] bis op [[Puerto Montt]]. De bekanntste [[Salzséi]] ass de [[Salar de Atacama]] (3.000 km²).
=== Klima ===
De Chile huet vill verschidde Klima- a Vegetatiounszonen. Dat ass wéinst den 39 Breetegraden iwwer déi d'Land sech erstreckt an zwar vu 17° 3' S bis 56° 30' S.
D'Land léisst sech klimatesch an dräi Zonen andeelen: Nord-, Mëttel- a Südchile. De gréissten Deel vum Norde läit an der Wüst. Am Mëttelchile ass e Klima wéi um Mëttelmier. Am Süden dogéint fält ganz vill Reen.
Am grousse Ganze gëtt d'Klima staark vum [[Humboldt-Mieresstroum]] laanscht d'Küst beaflosst. Dee fléisst vu Süden no Norden an transportéiert kaalt Mierwaasser aus der Antarktis.
Ongeféier all 7 Joer schléit hei och den [[El-Niño]] zou a bréngt vill Nidderschléi.
== Bevëlkerung ==
D'Hallschent vun der Bevëlkerung lieft am Groussraum Santiago de Chile, dorënner een Drëttel, also ongeféier 5,5 Milliounen, an der Haaptstad selwer. 100 km westlech vu Santiago läit d'Stad Valparaíso mat zirka 1 Millioun Awunner.
A de Gebidder Richtung Norden a Richtung Süde wunnen ëmmer manner Leit. Dat ass wéinst den ongënschtege Klimabedéngungen.
90 % vun de Chileenen hunn europäesch Virfaren oder si [[Mestizen]], woubäi bei de leschten, 50 % vun de Mapuchen ofstamen.
=== Relioun ===
Zanter [[1925]] ass d'Kierch an de Staat getrennt.
Déi gréisst Relioun ass déi réimesch-kathoulesch Kierch mat 70 % vun de Leit. Déi 920 [[Par]]e ginn a 5 Kiercheprovënze mat 26 [[Bistum|Bistümer]] agedeelt.
Ronn 10 % vun de Chileene si protestantesch. De Rescht verdeelt sech op indianesche [[Schamanismus]], [[Mormonen]] an aner Minoritéiten.
=== Sprooch ===
D'[[offiziell Sprooch]] ass [[spuenesch|Kastellanesch]]. Aner international Sprooche gi ganz wéineg geschwat.
Déi bekanntst indigen Sprooch ass [[Mapudungun]]. Déi Sprooch gëtt haaptsächlech vun de Mapuchen am Süde geschwat. Donieft ass och nach [[Quechua]] an [[Aymara]] am Nordchile a [[Rapa Nui]] op der Ouschterinsel verbreet.
== Ekonomie ==
== Politik ==
[[Fichier:Mapa administrativo de Chile.png|thumb]]
[[Fichier:Pueblo de San Pedro de Atacama 2013-09-21 11-52-31.jpg|thumb|Atacama]]
''Kuckt heizou och den Haaptartikel: [[Politik am Chile]]''
D'Republik Chile ass eng [[Presidialrepublik]] mat verschiddenen autonomen Institutiounen.
D'[[Constitutioun]] gouf [[1980]] vun der Militärregierung ënner dem [[Augusto Pinochet]] ausgeschafft an duerno mat engem Referendum, ënner groussem Drock an ouni demokratesch Krittäre mat 67 % ugeholl.
De President, an zugläich och Regierungschef, gëtt fir eng Period vu 6 Joer gewielt. Dësen ernennt d'Ministeren, d'Subsekretären an Regionalintendanten.
''Kuckt och d'[[Lëscht vun de Presidente vum Chile]].''
D'Legislative ([[Congreso Nacional]]) besteet aus zwou Chamberen: d'Chamber des Députés (''Cámara de Diputados'') an de Senat (''Senado'').
Déi héchst richterlech Kraaft am Chile ass den ieweschte Gerichtshaff (''Corte Suprema de Justicia''). Et ass e Kolleegialgericht mit 21 Richteren.
== Kultur ==
=== Weltierwe vun der UNESCO am Chile ===
D'[[UNESCO]] huet bis elo 3 Plazen am Chile op d'Lëscht vum [[Weltkulturierwen|Weltkulturierwe]] gesat.
* [[2000]]: den [[Nationalpark Chiloé]] an en Deel vun de Kierchen aus Holz,
* [[2003]]: den historeschen Deel vun der Hafestad [[Valparaíso]],
* [[2005]]: d'[[Humberstone- a Santa-Laura-Salpéiterwierker]] an der [[Atacama]]-Wüst am Norde vum Chile.
Zum [[Weltnaturierwen|Weltnaturierwe]] goufen erkläert:
* [[1978]] den [[Nationalpark Torres del Paine]],
* [[1995]] den [[Nationalpark Rapa Nui]] op der Ouschterinsel.
== Fauna a Flora ==
=== Biosphärereservater am Chile ===
D'[[UNESCO]] erkläert am Ganzen 8 Gebidder am Chile zu [[Biosphärenreservat]]er.
* [[Nationalpark Bosque de Fray Jorge]] (1977)
* [[Juan-Fernández-Inseln]] (1977)
* [[Nationalpark Torres del Paine]] (1978)
* [[Nationalpark Laguna San Rafael]] (1979)
* [[Nationalpark Lauca]] (1981)
* [[Araucarias]] (1984)
* [[Nationalpark La Campana]] a [[Lago Peñuelas (Nationales Reservat)]] (1984)
* [[Nationalpark Kap Hoorn]] (2005)
== Infrastruktur ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Chile}}
* [https://web.archive.org/web/20110113010706/http://www.gobiernodechile.cl/ Site vun der Regierung vum Chile]
{{CSN-Staaten}}
[[Kategorie:Chile| ]]
[[Kategorie:Republicken]]
m0zr8nmeltz94hc3ydiewrrpvca0kcv
Historiographie
0
28822
2686966
2666357
2026-07-20T18:52:53Z
~2026-40524-90
72258
/* Geschichtsschreiwung a Frankräich */
2686966
wikitext
text/x-wiki
D''''Historiographie''' ass d'''Geschicht vun der [[Geschicht]]''. D'Historiographie beschäftegt sech mat der Geschichtsschreiwung iwwer eng bestëmmt [[Epoch]] (zum Beispill d'"Historiographie vun der Franséischer Revolutioun") awer och mat der Entwécklung vun der Geschichtsschreiwung selwer, déi jee no Land oder Milieu ganz verschidde ka sinn.
Nieft der Historiographiegeschicht am méi enke Sënn, déi net op d'Geschicht vun der Geschichtswëssenschaft reduzéiert ka ginn, ginn heefeg och Diskussioune vun der [[Theorie]] vun der Geschichtsschreiwung zu der Historiographie gezielt. Et gëtt deemno och eng [[Philosophie vun der Geschicht]].
D'Historiographie benotzt fir d'Analys vun de Quellen Erkenntnesser ënner anerem aus der [[Literatur]]wëssenschaft an der [[Philosophie]]. [[Historiker]] léieren duerch d'Historiographie déi methodologesch Kontroversen a politesch Streidereie kennen, ouni déi si d'historesch [[Fachliteratur]] net verstoe kéinten.
:''Als Wissenschaftsgeschichte ist die Historiografiegeschichte jedoch mehr: Mit Hilfe sozial- und kulturgeschichtlicher Methoden versucht sie, die Institutionen des Faches, sowie die politischen, sozialen und kulturellen Voraussetzungen der früheren Berufspraxis von Historikern zu analysieren. Indem sie kollektive Traditionsmuster, Konfliktfelder, aber auch fächerübergreifende Konjunkturen herausarbeitet, legt sie die unbewussten, d. h. verkannten Erbschaften respektiv nicht reflektierten Aspekte des eigenen wissenschaftlichen Tuns respektiv der eigenen beruflichen Position und Situation offen. So kann sie etwa offenlegen, wie die soziale Dominanz von Männern in diesem Beruf lange Zeit mit einem dezidiert 'männlichen' Blick auf Staat, Gesellschaft und Kultur früherer Zeiten verbunden war und zum Teil noch heute ist.'' ([[Lutz Raphael]])<ref>Lutz Raphael: ''Geschichtswissenschaft im Zeitalter der Extreme, Theorien, Methoden, Tendenzen von 1900 bis zur Gegenwart''. Beck'sche Reihe, München 2003, S. 14.</ref>
Doduerch datt d'Historiographie d'Produktiouns- an och d'Receptiounsbedingunge vum historesche Wësse kritesch ënnersicht, ass si vu groussem Interessi - net nëmme fir Historiker - fir d'Géigewaart mam historesche Wëssen ze verstoen.
==Literatur zum Theema ==
=== Allgemeng Literatur===
*Charles-Olivier Carbonell, ''L'historiographie'' ; Paräis (Presses universitaires de France, Collection "Que sais-je?"), 1981; 128 Säiten.
*Michael Bentley (Ersg.), ''Companion to Historiography'', Routledge, 1997.
*Horst W. Blanke, "Zum Verhältnis von Historiographiegeschichte und Historik. Eine Analyse der Tagungsbände "Theorie der Geschichte" und "Geschichtsdiskurs"". in: ''Tel Aviver Jahrbuch für deutsche Geschichte'', 29, 2000, S.55-84.
*[[Michel de Certeau]], ''Das Schreiben der Geschichte'', Campus, Frankfurt, 1991.
*[[Benedetto Croce]], ''Theorie und Geschichte der Historiographie und Betrachtungen zur Philosophie der Politik'', Mohr, Tübingen, 1930.
*[[Eduard Fueter]], ''Geschichte der neueren Historiographie'', Zürich, 1985.
*Daniel Fulda, "Erschrieben oder aufgeschrieben? Zu einigen Problemen der aktuellen Historiographieforschung" in: ''Historisches Jahrbuch'', 120, 2000, S.301-316
*Paul Harsin (Uni Léck), ''Comment on écrit l'histoire'' ; Léck (Georges Thone, éd.), 1964 (= 7. Oplo); 170 Säiten.- N.B.: Déi éischt Oplo koum 1933 eraus.
*[[Paul Veyne]], ''Comment on écrit l'histoire'', Points Histoire, Seuil, 1996.
*Philippe Tétart, ''Petite histoire des historiens'' ; Paräis (Arm. Colin / Masson), 1998; 96 Säiten. ISBN 2-200-01853-3
===Aféierungen===
*Andrea Giesebner, ''Feministische Geschichtswissenschaft. Eine Einführung'', Löcker, Wien, 2005. {{small|(ISBN 3-85409-410-8)}}
*Hans-Werner Goetz, ''Moderne [[Mediävistik]]. Stand und Perspektiven der Mittelalterforschung'', Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt, 1999.
*Peter Lambert a Phillip Schofield (Ersg.),''Making History: An Introduction to the History and Practices of a Discipline'', Routledge , 2004. {{small|(ISBN 041524255X)}}
*Otto Lendle, ''Einführung in die griechische Geschichtsschreibung: von Hekataios bis Zosimos'', Wiss. Buchges., Darmstadt, 1992.
*Andreas Mehl, ''Römische Geschichtsschreibung: Grundlagen und Entwicklungen. Eine Einführung'', Kohlhammer, Stuttgart, 2001.
*Lutz Raphael, ''Geschichtswissenschaft im Zeitalter der Extreme. Theorien, Methoden, Tendenzen von 1900 bis zur Gegenwart'', C.H. Beck, München, 2003.
*Bernd Roeck, ''Das historische Auge. Kunstwerke als Zeugen ihrer Zeit. Von der Renaissance zur Revolution'', Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen, 2004.
*Christian Simon, ''Historiographie'', UTB, Stuttgart, 1996.
=== Geschichtswëssenschaft an de verschiddene Länner ===
==== Geschichtsschreiwung an der [[Belsch]] ====
*Kollektiv (Victor Tourneur, Camille Gaspar, Auguste Vincent), ''L'historiographie en Belgique du XIIe siècle au premier tiers du XIXe'' ; wëssenschaftlechen Ausstellungskatalog; Bréissel, Bibliothèque royale de Belgique, 1935; 75 S. (ill.).
*Maurice-A. Arnould, ''Historiographie de la Belgique - Des origines à 1830'' ; Bréissel (Office de Publicité, Collection nationale), 1947; 77 Säiten.
*[[Edouard Marc Kayser|Edouard M. Kayser]], ''Un esprit libre au "siècle de l'histoire": le Luxembourgeois Jean-Jacques Altmeyer (1804-1877), promoteur de l'ULB, de l'école historique belge et du progrès social''; in: ''récré / Ausbléck'' 29 (Lëtzebuerg, APESS-Verlag, 2016), Ss. 151-209 (Bibliogr., Ill.).
*Georges Despy (Éditeur & Auteur vun der Introductioun, Ss. 5-11), ''La fortune historiographique des thèses d'Henri Pirenne'' ; Bréissel (Institut des Hautes Études de Belgique - Colloques d'histoire), 1986; 187 Säiten.
*Hervé Hasquin, ''Historiographie et politique en Belgique'' ; Bréissel (Éditions de l'Université de Bruxelles) & Charleroi (Institut Jules Destrée), 1996 (= 3., erweidert Oplo); 222 Säiten. ISBN 2-8004-1141-4
*Kollektiv (H. Hasquin, J.-J. Hoebanx, J. Stengers, [[Gilbert Trausch]], Éliane Gubin, Ginette Kurgan, J. Puissant, asw.), ''Histoire et historiens depuis 1830 en Belgique'' ; in: ''Revue de l'Université de Bruxelles'' (Éditions de l'Université de Bruxelles), 1981, Nr. 1-2; 234 Säiten.
*Jean-Jacques Heirwegh, ''Pour une histoire de Belgique sans mythes nationalistes et sans parcellisations dissolvantes'' ; in: ''Cahiers marxistes'' , 12. Joer - nei Série, Nr. 90 - Januar 1981; Ss. 19-31.
*José Fontaine, ''Wallons et Belges: pourquoi l'histoire?'' ; in: ''La Revue nouvelle'' , Nr. 1 (= Spezialnummer), Januar 1981; Ss. 97-105.
*André Segal, ''Existe-t-il un espace historique belge?'' ; in: ''Historiens & Géographes'' , Nr. 345 (Oktober 1994); Ss. 143-153 (mat Kaarten a bibliographesch Angaben).
*Anne Morelli (Erausg.), ''Les grands mythes de l'histoire de Belgique, de Flandre et de Wallonie'' ; Bréissel (Éditions Vie Ouvrière), 1995; 312 Säiten (ill.). ISBN 2-87003-301-X
==== Geschichtsschreiwung an [[Däitschland]] ====
*Nicolas Berg, ''Der Holocaust und die westdeutschen Historiker. Erforschung und Erinnerung'', Wallstein Verlag, Göttingen, 2003.
*[[Karl Christ]], ''Hellas: griechische Geschichte und deutsche Geschichtswissenschaft'', Beck, München, 1999.
*Ulrich Enderwitz, ''Kritik der Geschichtswissenschaft. Der historische Relativismus, die Kategorie der Quelle und das Problem der Zukunft in der Geschichte'', R. Matzker, Berlin, 1988.
*Daniel Fulda, ''Wissenschaft aus Kunst. Die Entstehung der modernen deutschen Geschichtsschreibung 1760-1860'', De Gruyter, Berlin/New York, 1996.
*[[Imanuel Geiss]], ''Deutsche Geschichtswissenschaft. Eine Kritik der traditionellen Geschichtsauffassung von Herder bis zur Gegenwart'', Böhlau, Wien, Köln, Weimar, 1997.
*Sebastian Haffner, ''Geschichte eines Deutschen - Die Erinnerungen 1914-1933''; Stuttgart & München (Deutsche Verlags-Anstalt), 2000. - Am Täschebuch, 2002 nei opgeluecht (DTV), ISBN 3-423-30848-6
*Winfried Schulze (Ersg.), ''Deutsche Historiker im Nationalsozialismus'', Fischer-Taschenbuch-Verlag, Frankfurt, 2000.
*Winfried Schulze, ''Deutsche Geschichtswissenschaft nach 1945'', Oldenbourg, München, 1989.
*Wolfgang Weber, ''Priester der Klio: histor.-sozialwiss. Studien zu Herkunft u. Carrière dt. Historiker u. zur Geschichte der Geschichtswissenschaft 1800 - 1970'', Lang, Frankfurt, 1987.
==== Geschichtsschreiwung a [[Frankräich]] ====
*Marie-Paule Caire-Jabinet, ''L'Histoire en France du Moyen Âge à nos jours - Introduction à l'historiographie'' ; Paräis (Flammarion - Champs Université), 2002.
*Georges Lefebvre, ''Réflexions sur l'histoire'' ; mat engem Virwuert vum Albert Soboul; Paräis (François Maspéro, édit.; Collection Textes à l'appui), 1978; 282 Säiten. ISBN 2-7071-0960-6
*Jean Ehrard & Guy Palmade, ''L'histoire'' ; Paräis (Armand Colin, Collection U), 1965 (3., verbessert Editioun); 406 Säiten.
*François Dosse, ''L'histoire en miettes - Des 'Annales' à la "nouvelle histoire" '' ; Paräis (La Découverte), 1987; 280 Säiten. ISBN 2-7071-4590-4
*Gabriele Lingelbach, ''Klio macht Carrière. Die Institutionalisierung der Geschichtswissenschaft in Frankreich und in den USA in der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts'', Göttingen, 2003.
*Lutz Raphael, ''Die Erben von Bloch und Febvre: Annales-Geschichtsschreibung und nouvelle histoire in Frankreich. 1945 - 1980'', Klett-Cotta, Stuttgart, 1994.
*[[Edouard Marc Kayser]], ''L'historien Pierre Nora (1931-2025), un "marginal central" en son siècle'', in: Ausbléck/récré 34 (2026), Éditions de l'APESS, Lëtzebuerg, 2026, Ss. 75-91.
*Philippe Poirrier, ''Aborder l'histoire'', Seuil, Paräis, 2000.
*Philippe Poirrier, ''Les enjeux de l'histoire culturelle'', Seuil, Paräis, 2004.
*François Hartog, ''Évidence de l'histoire: Ce que voient les historiens''; Paräis (EHESS), 2005; rééditéiert am Täscheformat (Gallimard / folio histoire).
*Pierre Nora, ''Présent, nation, mémoire'' ; Paräis (Gallimard, Bibliothèque des histoires), 2011.
*François Hartog, ''Croire en l'histoire''; Paräis (Flammarion), 2013.
*Ivan Jablonka, ''L'histoire est une littérature contemporaine''; Paräis (Seuil), 2014.
==== Geschichtsschreiwung a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] ====
*Roger Charles Richardson, ''The debate on the English Revolution'', Manchester Univ. Press, Manchester, 1998.
==== Geschichtsschreiwung zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ====
*[[Frank Wilhelm]], ''Historiographie''; in: ''La francophonie du Grand-Duché de Luxembourg''; Pécs & Wien (''Cahiers francophones d'Europe centre-orientale'', hors série), 1999; S. 148; ISBN 963-037-490-0 ; ISSN 1215-7279
*[[Joseph Goedert]], ''De la Société archéologique à la [[Section historique (Institut grand-ducal)|Section historique]] de l'[[Institut grand-ducal]] - Tendances, méthodes et résultats du travail historique de 1845 à 1985'' ; in: ''[[PSH]] / [[Publications de la Section historique]] de l'Institut grand-ducal de Luxembourg'' , Bd. CI (1987); Lëtzebuerg (Drock: Impr. Joseph Beffort); 540 S. (ill.).
*[[Michel Margue]] & [[Michel Pauly]], ''Saint-Michel et le premier siècle de la Ville de Luxembourg'' ; Artikel iwwer d'Toschdokument, dat op 963 datéiert ass; in: ''Hémecht'' , 1987, Nr. 1.
*[[Gilbert Trausch]], ''La signification historique de la date de 1839 - Essai d'interprétation'' ; Broschür (ill., Bibliogr.), erausgi vum [[Ministère d'État|Staatsministère]]; Lëtzebuerg, 1989; 36 Säiten.
*[[Pierre Hamer (Auteur)|Pierre Hamer]], ''Es gibt keine Luxemburger Geschichte'' ; Essai iwwer d'Interdependenz an Europa a fir eng ent-nationaliséiert Geschichtsschreiwung, mat engem Virwuert vum [[Pierre Grégoire]]; Lëtzebuerg (Drock: St-Paulus), 1990; 52 Säiten.
*[[Edouard Marc Kayser|Edouard M. Kayser]], ''De la <<civilisation>> luxembourgeoise en général et de son enseignement en particulier'' ; in: ''récré'' 13; Dikrech ([[APESS]]-Verlag), 1997; Ss. 149-158.
*Edouard M. Kayser, ''Le Luxembourg en Europe: une histoire d'heurs et de malheurs, de risques encourus, de paradoxes et d'occasions saisies''; in: ''récré'' 32, 2022; Ss. 73-103 (ill.).
*Michel Margue & Michel Pauly (wëssenschaftlech Leedung), ''Premières assises de l'historiographie luxembourgeoise à l'occasion du quatrième centenaire de la parution de l' 'Historia luxemburgensis' de [[Jean Bertels]]'' ; organiséiert vum Geschichtsdepartement vun der [[Universitéit Lëtzebuerg]], den 9. an den 10. Dezember 2005. D'Akte vun deem Colloque goufen an der Revue ''Hémecht'' , Joergang 58 (2006), Heft Nr. 4 publizéiert; ~150 Säiten.
*Michel Margue, ''Nationale Identitätskonstruktionen durch fiktive Kontinuität - Einige Bemerkungen zum "nationalen" Vergangenheitsbild'' ; in: ''[[forum]]'', Nr. 271 (November 2007), Ss. 33-37.
*"Laboratoire de recherche en histoire" vun der Uni Lëtzebuerg, ''Deuxièmes assises de l'historiographie luxembourgeoise'' ; organiséiert an der Stad Lëtzebuerg, den 23. & 24. November 2007. D'Akte vun deem Colloque (éditéiert vun der Mme [[Sonja Kmec]]) goufen an der Revue ''Hémecht'' , Joergang 60 (2008), Heft Nr. 3/4 publizéiert; ~190 Säiten.
* ''Actes des Troisièmes Assises de l'historiographie luxembourgeoise - Histoire locale: Bilan et perspectives'' ; dëse Colloque gouf den 20. an den 21. November 2009 op der Universitéit Lëtzebuerg organiséiert; responsabelen Éditeur ass d'Mme Sonja Kmec, in: ''Hémecht'', 2 / 2011; ~105 Säiten.
*[[Pit Péporté]], Sonja Kmec, [[Benoît Majerus]] & Michel Margue, ''Inventing Luxembourg - Representations of the Past, Space and Language from the Nineteenth to the Twenty-First Century'' ; Leiden - Boston - Tokyo (Brill Academic Publishers), 2010; 388 Säiten, http://hdl.handle.net/10993/2052. - Vgl. dozou: [[Joseph Reisdoerfer]], ''Imagined Luxembourg - Réflexions critiques sur 'Inventing Luxembourg (...)' '' , in: [[nos cahiers]], Nr.2 / 2012.
*[[Joseph Reisdoerfer]], ''Imagined Luxembourg - Réflexions critiques sur 'Inventing Luxembourg' (...)'' ; in: [[nos cahiers]] 33, Nr. 2 /2012, Ss. 9-26.
==== Geschichtsschreiwung an der [[Schwäiz]] ====
*Boris Schneider (Ersg.), ''Geschichtsforschung in der Schweiz: Bilanz und Perspektiven'', Schwabe, Basel, 1992.
*Pietro Boschetti, ''Les Suisses et les nazis - Le rapport Bergier pour tous'' ; mat engem Virwuert vum Jean-François Bergier; Carouge-Genève (Éditions Zoé - Poche), 2010 (2004 fir d'Originaleditioun); 223 Säiten. ISBN 978-2-88182-678-8
*Frank Bridel, ''Pour en finir avec le rapport Bergier'' ; Genf (Éditions Slatkine), 2009; 149 Säiten. ISBN 978-2-8321-0337-1
==== Geschichtsschreiwung an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] ====
*Peter Novick, ''That Noble Dream: The "Objectivity Question" and the American Historical Profession''. Cambridge University Press, Cambridge, 1988.
*Melvyn Stokes (Ersg.) ''The state of U.S. history'', Berg, Oxford, 2002.
*Eric Foner, ''Who owns history?: rethinking the past in a changing world'', Hill and Wang, New York, 2002.
*Dirk Hoerder, "From National History to Many Texts: Deprovinialized / Transcultural / Internationalized Historiographies of the United States" in: ''Amerikastudien /American Studies'' (48.1, 2003)
*Michael Wachholz, ''Entgrenzung der Geschichte: eine Untersuchung zum historischen Denken der amerikanischen Postmoderne'', Winter, Heidelberg, 2005.
=== Zäitschrëften ===
*{{en}} [http://www.cromohs.unifi.it/index.html Cromohs]
*''History and Theory''
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20151216001544/http://www.cisi.unito.it/stor/home.htm History of Historiography]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Historiography|{{PAGENAME}}}}
* {{fr}} [http://www.canal-u.education.fr/canalu/affiche_programme.php?vHtml=1&programme_id=95 Konferenz zu der Geschicht] vum [[Jacques Le Goff]].
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Historiographie| ]]
9j9jnqnbzv4q1k9gwflkz0dkw8wwetf
Adel
0
29703
2687112
2619386
2026-07-22T12:12:00Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687112
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Gentelon-1568.png|thumb|Illustratioun vun zwéin Adlegen aus:''Eygentliche Beschreibung aller Stände auff Erden, hoher und nidriger, geistlicher und weltlicher, aller Künsten, Handwercken und Händeln'' vum [[Jost Amman]] an [[Hans Sachs]] ([[1568]])]]
Den '''Adel''' oder d''''Nobless''' ass eng sozial Grupp vu Leit, déi um [[Ierfschaft]]srecht opgebaut ass, an där hir d'Memberen (oder hir Virfaren) hire Wäert bewisen hunn. A premodernen Zäite ware si déi Grupp, déi an der Gesellschaft déi héchst Plaz hat. Am [[Feudalismus|feudale System]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]] an och soss an der Welt waren d'Adeleg déi, déi e [[Fief]]<ref>E Fief konnt e Stéck Land an/oder eng Charge sinn.</ref> als [[Vasall]] haten, an als Konterpartie dem Kinnek trei waren, a fir hien zum Beispill an de [[Krich]] gezu sinn. Zimmlech séier war domat verbonnen, e gewëssen [[Adelstitel|Titel]] ze droen, deen ee sengen Nokomme veriewe konnt. Am [[Frankräich]] vum [[Ancien Régime]] haten déi Adeleg och verschidde steierlech an aner Virdeeler a Virrechter<ref>Sou waren zum Beispill verschidde Steieren nëmme vum [[Drëtte Stand]] ze bezuelen, Adel a [[Klerus]] waren als "privilegéiert Gruppen" dovun ausgeschloss.</ref>. Hautdesdaags huet en Adelstitel gréisstendeels nëmmen nach e representative Wäert, ouni datt si eng speziell Muecht hätten, wéi dat virun e puer Joerhonnerten nach de Fall war.
Adel ass e [[geschicht]]lechen, [[Gesellschaft (Soziologie)|sozialen]] a [[Droit|rechtleche]] Begrëff, deen näischt mam sozio-wirtschaftleche Status ze dinn hat. Well ee räich war, war een net automatesch adeleg an et war och net seelen, datt verschidden Händlerfamillje bei wäitem méi Suen am Tresor haten, wéi de Grof aus der Noperschaft.
D'Wuert ''Adel'' kënnt aus dem [[Germanen|germaneschen]] ''odal'' wat ee mat "onbeweegleche Besëtz" oder "Immobilien" iwwersetze kann.
== Westlechen Adel ==
Déi [[Indoeuropäer|indoeuropäesch]] Vëlker hunn hiert Liewen op enger Gesellschaft opgebaut, déi an dräi opgedeelt war. Déi Andeelung an eng Grupp ''déi biet'' ([[Klerus]]), eng Grupp ''déi kämpft'' (Adel) an an eng Grupp ''déi produzéiert'' ([[Drëtte Stand]]), gouf vun der [[Réimesch-Kathoulesch Kierch|Kierch]] ënnerstëtzt.
Den [[Europa (Kontinent)|europäeschen]] Adel hat säin Ursprong am [[Héichmëttelalter]]. Déi fréimëttelalterlech germanesch Herrscher hunn nach gréisstendeels mat Stammesstrukturen a Verbänn regéiert. Wéi am [[Karolenger|karolengesche]] Räich an an der Zäit duerno Strukture geschaf goufen, déi iwwer d'Stämm erausgaange sinn, huet den Herrscher nieft de Stammesféierer ([[Herzog]]en) onofhängeg Fonctionnaire missen installéieren (Déngschtadel, [[Ministerialis|Ministeriales]]). D'Denke vun där Zäit huet sech awer weiderhin a Stammes- an a Familljestrukture beweegt, a sou koum et zu enger Tendenz, déi Funktioune weider ze verierwen. Well d'"Bezuele" vun dëse Fonctionnairen an enger Gesellschaft, déi nach keng entwéckelt [[Geldwirtschaft]] kannt huet, meeschtes a Form vu Lännereie gemaach gouf, ass d'[[Lehenswiesen]] entstanen, an an der Folleg och d'Ierflechkeet vum Land zesumme mat der Funktioun. [[877]] gouf bei de [[Frankräich|Franken]] d'Recht, seng Charge a säi Land sou ze verierwen am [[Kapitular vu Quierzy-sur-Oise]] festgehalen.
[[Fichier:Italian Nobleman of the Fifteenth Century From a Playing card engraved on Copper about 1460 Cabinet des Estampes National Library of Paris.png|thumb|Italieeneschen Adlegen aus dem [[15. Joerhonnert]]]]
Am [[11. Joerhonnert]] gouf et ëmmer méi ''[[Ministerialis|Ministeriales]]'' (also ofhängeg Adelsfamillen), well d'Kinneken ëmmer méi Verwalter vun hirem Besëtz gebraucht hunn. Mat der Ausdifferenzéierung vun dësem System sinn ënnerschiddlech [[Adelstitel]]en entstanen, e Prozess dee säin Ofschloss am [[14. Joerhonnert]] hat. Duerno koum et zu enger Phas an där den héijen Adel ëmmer méi versicht huet sech géintiwwer vun der [[Monarchie|kinneklecher]] oder keeserlecher Gewalt z'[[Emanzipatioun|emanzipéieren]]. An [[Däitschland]] an an [[Italien]] ass dat gréisstendeels gelongen an et koum zu enger Staatebildung vun [[Herzogtum|Herzogtemer]] a [[Grofschaft]]en. An [[England]] a virun allem a [[Frankräich]] ass de Prozess net sou wäit gaangen, an et hu sech éischter zentral organiséiert Staate gebilt<ref>Dobäi däerf een awer net vergiessen, datt et och an deene Länner net ëmmer einfach war, fir sech als Kinnek ze behaapten. E leschte grousse Versuch d'Muecht u sech ze rappe war a [[Frankräich]] zum Beispill d'[[Fronde]] wärend der Minoritéit vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]]</ref>.
Am Verlaf vun de Kricher (wéi zum Beispill dem [[Honnertjärege Krich]]) koum et op franséischer Säit zu Kriticken um Adel, dee jo eigentlech déi Grupp sollt sinn, ''déi Waffen dréit'' an déi awer wichteg Schluechte verluer hat. Sou koum et zu Beweegunge wéi der [[Jacquerie]]. De Krich gouf ëmmer méi eng Affär vu Professionellen a vu Söldner, wärend den adelege [[Ritter]] sech manner um Schluechtfeld weist, a wann, da gëtt hie meeschtens verschount, well e méi Sue bréngt, wann en nach um Liewen ass. Am [[15. Joerhonnert]] gouf d'[[Arméi]] weider moderniséiert a vill Adleger hu sech als [[Gentilhomme]] op d'Land zeréckgezunn. Dëse Liewensstil gouf vum [[Gilles vu Gouberville]] a sengem Journal beschriwwen.
Wann een net adeleg gebuer war, dann huet dat net bedeit datt een et net konnt ginn. A [[Frankräich]] war et net seelen, datt een duerch gewësse Funktioune fir de Kinnek en Adelstitel krut. Zwar hat ee selwer meeschtens net méi vill dovun, mä spéider Generatiounen hunn dovu profitéiert. Dës Zort vun Adeleger krut den Numm ''Noblesse de Robe''<ref>''Robe'': de Rack war eng Allusioun op de Fait datt et meeschtens [[Magistrat]]e waren, déi duerch hir Funktioun adeleg gi sinn</ref>.
Mä geneesou wéi ee konnt adeleg ginn, konnt ee säin Titel och verléieren. A [[Frankräich]] war et zum Beispill den Adelege verbueden, manuell Aarbechten ze maachen, well dat ''net nobel'' war. Wéi wäit ee konnt goen, konnt sech awer vu Land zu Land ënnerscheeden.
Den Néiergang vum Adel koum am [[18. Joerhonnert]]. Am [[Zäitalter vun der Opklärung]] war keng Plaz méi fir eng Grupp an der Gesellschaft, déi eemol eng Berechtegung hat als ''Grupp déi kämpft'' mä awer scho laang net méi selwer um Schluechtfeld stoung. Dëst war och e grousse Kritikpunkt an der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] well d'Leit net méi agesinn hunn, wéisou eng Grupp, déi hir eigentlech Aufgab scho laang net méi erfëllt, speziell Privileegie sollt hunn. An [[Däitschland]] gouf den Adel mat der [[Weimarer Constitutioun]] [[1919]] ofgeschaf.
== Adel soss an der Welt ==
[[Fichier:A Daimio paying a state visit-J. M. W. Silver.jpg|thumb|E [[japan]]eschen [[Daimyō]] op Staatsvisite]]
Bis am [[5. Joerhonnert]] war den Adel a [[Japan]] nëmmen e labbere Verband vu Sippen. Am [[6. Joerhonnert]] huet d'keeserlech Zentralmuecht ierflech Standestitel an d'Liewe geruff a si u verschidde Cheffe vun de Sippschaften iwwerginn an huet si domat staatlech delegéiert an hir Muecht legitiméiert.
Am [[7. Joerhonnert]] gouf den Adelskrittär bei der Gebuert duerch d'Verwaltungsfäegkeet ersat. Duerch e Landesgesetz aus dem Joer [[701]] gouf de Gebuertsadel duerch e Verdéngschtadel vun Zivilbeamten ersat. Ënner der Leedung vun dësem Verdéngschtadel, dee sech ëmmer méi an der Haaptstad [[Heian]] (haut [[Kyoto]]) konzentréiert huet, gouf den Zivil-Adel aus de Provënze bis zirka [[1200]] vun der Muecht verdriwwen. Bis am Joer [[1868]] war de sougenannte [[Schwäert]]-Adel (''[[Samurai]]'', ''[[Daimyō]]'', ''[[Shōgun]]'') un der Muecht. Dem Keeser (''[[Tennō]]'') si gréisstendeels nëmmen nach kulturell Aufgabe bliwwen. [[1884]] gouf am Kader vun der [[Meiji-Restauratioun]] den Zivil-Adel an de Schwäert-Adel zu engem eenzegen Adel (''[[Kazoku]]'') zesummegefaasst, an d'Samurai goufen ofgeschaf. Duerch e Gesetz vum [[7. Juli]] [[1884]] gouf den Adel nom [[China|chineesesche]] Muster a fënnef Klassen agestuuft, mä war awer am Géigesaz zu China onbegrenzt ierflech nom Grondsaz vun der Éischtgebuert. Nom [[Zweete Weltkrich]] gouf den Adel als Institutioun duerch d'Constitutioun vun [[1946]] ofgeschaf. Nëmmen d'keeserlech Famill selwer ass bestoe bliwwen.
[[Fichier:Manchuguard.jpg|thumb|upright|E Mandschu]]
Bis zu der Ofschafung vum Keesertum am Joer [[1912]] gouf et a [[China]] en Héichadel, deen éischtens aus de Membere vun der [[Mandschu]]-Dynastie bestanen huet, an zweetens aus dem enke Krees vun zéng Haiser, déi den ierflechen Adel vu fréiere Keeser kritt haten, ë. a. d'Nokomme vum [[Konfuzius]], d'Famill Kong, an d'Nokomme vum Krichshär vu [[Formosa]] am [[17. Joerhonnert]], dem [[Koxinga]].
Bei den aneren Adelegen huet d'Generatioun drop ëmmer e méi niddrege Stand geierft, soudatt den Adelstitel no fënnef Generatiounen nees verschwonne war. Adeleger hate Virrechter fir Funktioune beim Haff. An der Arméi waren awer déi [[Literatur|literaresch]] a [[Arméi|militäresch]] Prüfunge méi wichteg wéi en Titel. An der biergerlecher a spéider [[Kommunismus|kommunistescher]] [[Republik]] ass den Adel verschwonnen. Vill Adeleger sinn ausgewandert, op [[Hong Kong]], an [[Taiwan]] oder an d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]].
== Literatur zum Theema ==
* Martin Aurell, ''La noblesse au Moyen Âge'', Armand Colin, Paräis, 1996.
* Christophe Badel, ''La Noblesse de l'empire romain. Les masques et la vertu'', Seyssel, Champ Valon, 2005 {{small|(ISBN 287673415)}}
* Eckart Conze (Ersg.), ''Kleines Lexikon des Adels. Titel, Throne, Traditionen'', C.H. Beck, München, 2005. {{small|(ISBN 3-406-51070-1)}}
* Walter Demel, ''Der europäische Adel. Vom Mittelalter bis zur Gegenwart'', C.H. Beck, München, 2005. {{small|(ISBN 3-406-50879-0)}}
* Georges Duby, ''Les trois ordres ou l'imaginaire du féodalisme'', Gallimard, Paräis, 1978. {{small|(ASIN 2070286045)}}
* Dominic Lieven, ''Abschied von Macht und Würden. Der Europäische Adel 1815-1914'', S. Fischer, Frankfurt, 1995. {{small|(ISBN 3-10-044804-9)}}
* Arno J. Mayer, ''Adelsmacht und Bürgertum. Die Krise in der europäischen Gesellschaft 1848-1914'', dtv, München, 1988. {{small|(ISBN 3-406-09749-9)}}
* H.M. Scott (Ersg.), ''The European Nobilities in the Seventeenth and Eighteens Centuries'', London 1985. {{small|(ISBN 0-582-08070-3)}}
== Kuckt och ==
* Den Adel an de verschiddene Länner: [[Franséischen Adel]], [[Däitschen Adel]], [[Britteschen Adel]]
* [[Generalstänn]]
* [[Feudalismus]]
* ''[[Nobilitas]]''
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Nobility|Adel}}
* {{de}} [http://www.adelsrecht.de/Lexikon/lexikon.html Adelslexikon]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Adel| ]]
ozt4v3pc2pnodyow6uyeeg7zqkkvfxb
Staatsrot (Lëtzebuerg)
0
30883
2687239
2666974
2026-07-23T09:36:34Z
GilPe
14980
/* Literatur */ +Les origines du Conseil d'État
2687239
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Staatsrot2008.JPG|thumb|D'[[Staatsrot (Gebai)|Gebai vum Staatsrot]] um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]].]]
[[Fichier:Luxembourg-ville Rempart Conseil d'Etat.jpg|thumb|D'Gebai vum Staatsrot (mam ronnen Tuerm) vum Rempart aus gesinn. Lénks de Boulevard Victor-Thorn.]]
[[Fichier:Conseil d'Etat.jpg|alternativtext=5, Rue Sigefroi|thumb|Plack beim Agank vum Staatsrot]]
De '''Staatsrot''' ass e consultatiivt Organ am [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Politesche System vu Lëtzebuerg|politesche System]]. Seng Kreatioun geet zeréck op d'[[Lëtzebuerger Constitutioun#D'Constitutioun vun 1856|Constitutioun vum 27. November 1856]].
E setzt sech zesummen aus 21 Memberen (vun deenen der op d'mannst 11 musse Juriste sinn), déi formell vum [[Groussherzog]] ernannt an entlooss ginn, an dat op d'Propos hi vun (een nom aneren) der Regierung, der [[Chamber]] an dem Staatsrot selwer. Dobäi kënnt nach den [[Ierfgroussherzog]], soubal dësem den Titel zougestane gouf a soulaang bis en als [[Lieutenant-Représentant]] vereedegt gouf. Den Ierfgroussherzog gëtt direkt vum Grand-Duc ernannt.
De Staatsrot erfëllt sou ze soen d'Roll vun enger zweeter Chamber, ouni awer eng ze sinn. Hien huet just d'Funktioun fir säin Avis ze ginn: Hie muss iwwer all Gesetzesvirschlag oder -projet consultéiert ginn, ier d'Chamber doriwwer kann ofstëmmen. Dobäi muss en iwwerpréiwen, ob d'Virschléi an d'Propositiounen a Konformitéit mat der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Constitutioun]] sinn, international Konventiounen, dorënner och d'[[Europäesch Unioun|EU]]-Recht respektéieren an och soss näischt Onrechtméisseges dra steet.
Och groussherzoglech Reglementer (also Beschlëss vun der Regierung) kënnen dem Staatsrot virgeluecht ginn. Schliisslech decidéiert de Staatsrot, ob d'Chamber eng zweet Kéier muss ofstëmmen (de sougenannte ''Vote constitutionnel''). Dëst ass eng Zort suspensive Veto, d. h. am Endeffekt kann d'Chamber sech driwwer ewechsetzen.
Bis [[1994]] war de Staatsrot och nach eppes wéi en iewescht Geriicht, mä en Urteel vum [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] an der [[Affär Procola]] huet festgestallt, datt dëst net mat den [[Demokratie|demokratesche]] Prinzippie vun der [[Gewaltentrennung]] kompatibel wier.
Am Abrëll [[2005]] huet d'Regierung e Gesetzesentworf virgeluecht, dee virgesäit, d'Zuel vun de Membere vun 21 op 27 ze héijen<ref>[https://chd.lu/wps/PA_RoleDesAffaires/FTSByteServingServletImpl?path=F924116AC866E2EF7068E77834AF21872A517F2BE8DB77401EF8E3EB89D9F3A4F8F68F937BC2E2560096DA9A65250DA8$2E056E0801F2D4CDD8E39D631C482EA3 Projet de Loi N° 5458. Websäit vun der Chamber:]</ref>. Zu enger Ofstëmmung iwwer dëse Gesetzesentworf koum et allerdéngs net. De [[Projet de loi]] ass am Ganzen dräimol zeréck an d'Institutiounekommissioun gaangen, bis en dunn am Mäerz 2016 offiziell zeréckgezu gouf.<ref>[https://chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/SeancesPubliques/ComptesRendusSeances&id=5458 Websäit vun der Chamber:]</ref>
Den 1. Juni 2017 gouf an der [[Chamber]] dann en neit Gesetz gestëmmt, dat virgesäit, datt an Zukunft op d'mannst een Drëttel vun de Membere vum Staatsrot musse Frae sinn. Dës Weidere gouf d'Amtszäit vun de Memberen op 12 Joer begrenzt.<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/06/16/a592/jo Gesetz vum 16 Juni 2017. Legilux:]</ref><ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1041858.html Artikel bei RTL]</ref> Nodeems am Mee 2018 d'[[Sam Tanson]] (Déi Gréng) vun hirer Plaz am Staatsrot zeréckgetrueden ass, fir op d'Plaz vum [[Claude Adam]] an der Chamber nozeréckelen, koum et am Staatsrot zum Eclat. Déi Gréng haten d'Affekotin [[Joëlle Christen]] fir de vakante Sëtz proposéiert. Amplaz vun der Joëlle Christen gouf allerdéngs déi onofhängeg Affekotin [[Martine Lamesch]] fir déi Plaz nominéiert.<ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/headlines/staatsrat-antwortet-auf-offenen-brief-der-gruenen/|Titel=Staatsrat antwortet auf offenen Brief der Grünen|Gekuckt=08.10.2024|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/ueberraschung-im-staatsrat/942651.html|Titel=Überraschung im Staatsrat|Gekuckt=08.10.2024|Datum=|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>
De Staatsrot huet säi Sëtz an engem Gebai um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]].
{{Méi Info 1|Staatsrot (Gebai)}}
==Aktuell Memberen==
Membere vum Staatsrot sinn:<ref>[https://web.archive.org/web/20241008154943/https://conseil-etat.public.lu/content/dam/conseil_etat/fr/membresactuels/composition-16092024.pdf Lëscht vum 16. September 2024] op der Internetsäit vum Staatsrot</ref><span style="display:none"></span>
{| class="wikitable sortable"
|-
!
! Positioun
! Numm
! Proposéiert vun<ref>{{Citation|URL=http://www.forum.lu/pdf/artikel/5930_261_Klein.pdf |Titel="On achève bien les chevaux". ''Forum'' 261, 10. November 2006 |Gekuckt=30.04.2009 |Archiv-Datum=18.02.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120218122356/http://www.forum.lu/pdf/artikel/5930_261_Klein.pdf }}</ref>
!Beruff
! Nominatioun<br>als Member<ref>{{Citation|URL=http://www.conseil-etat.public.lu/fr/composition/anciensmembres/membresdepuis1857/index.html |Titel=''Membres depuis 1857'' - Websäit vum Staatsrot |Gekuckt=30.04.2009 |Archiv-Datum=03.11.2009 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20091103102814/http://www.conseil-etat.public.lu/fr/composition/anciensmembres/membresdepuis1857/index.html }}</ref>
|-
|1
|[[Staatsrot (Lëtzebuerg)#Presidente vum Staatsrot|President]]||data-sort-value="Thewes, Marc" |[[Marc Thewes]]||CSV
|Affekot||data-sort-value="2015 02 04|4. Februar 2015
|-
|2
|Vizepresident||data-sort-value="Kinsch, Alain" |[[Alain Kinsch]] || DP
|Wirtschaftspréifer||data-sort-value="2015 02 04" |4. Februar 2015
|-
|3
|Vizepresident||data-sort-value="Bodry, Alex"| [[Alex Bodry]]
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|Affekot
|data-sort-value="2020 01 21" |21. Januar 2020
|-
|
|Conseiller
(Ierfgroussherzog)<ref>Den Ierfgroussherzog Guillaume war vum 10. Juni 2005 bis den 8. Oktober 2024 (Nominatioun als Lieutenant-Représentant) Conseiller am Staatsrot.</ref>
| ||
| ||
|-
|4
|Conseiller||data-sort-value="Lux, Lucien" |[[Lucien Lux]] ||LSAP
|Politiker||data-sort-value="2013 12 24" |24. Dezember 2013
|-
|5
|Conseiller||data-sort-value="Nies, Jeannot" |[[Jeannot Nies]]|| CSV
|fréiere Magistrat||data-sort-value="2015 05 11" |11. Mee 2015
|-
|6
|Conseiller ||data-sort-value="Theisen, Dan" |[[Dan Theisen]]
|DP
|Conseiller de Gouvernement
|data-sort-value="2015 06 10" |10. Juni 2015
|-
|7
|Conseillère||data-sort-value="Bock, Heloise" | [[Héloïse Bock]] || DP
|Affekotin||data-sort-value="2015 07 25" |25. Juli 2015
|-
|8
|Conseiller ||data-sort-value="Colas, Marc" | [[Marc Colas]]
|CSV
|Ekonomist
|data-sort-value="2015 11 27" |27. November 2015
|-
|9
|Conseillère || data-sort-value="Schlesser, Isabelle" |[[Isabelle Schlesser]]
|
|Juristin
|data-sort-value="2016 07 01" |1. Juli 2016
|-
|10
|Conseillère || data-sort-value="Stoffel, Veronique" |[[Véronique Stoffel]]
| ADR
|Affekotin
|data-sort-value="2018 03 05" |5. Mäerz 2018
|-
|11
|Conseiller || data-sort-value="Wagner, Yves" |[[Yves Wagener]]
|[[Déi Gréng]]
|Affekot
|data-sort-value="2019 02 01" |1. Februar 2019
|-
|12
|Conseillère || data-sort-value="Dubois Deidre" |[[Deidre Du Bois]]
|Déi Gréng
|Affekotin
|data-sort-value="2019 12 10" |10. Dezember 2019
|-
|13
|Conseiller || data-sort-value="Meyers, Marc" | [[Marc Meyers]]
|DP
|Museksproff
| data-sort-value="2021 04 07" |7. Abrëll 2021
|-
|14
|Conseillère ||data-sort-value="Pauly, Josiane" | [[Josiane Pauly]]
|
|Juristin
| data-sort-value="2021 10 20" |20. Oktober 2021
|-
|15
|Conseillère || data-sort-value="Adams, Monique" | [[Monique Adams]]
|
|Juristin
|data-sort-value="2022 01 28" | 28. Januar 2022
|-
|16
|Conseiller || data-sort-value="Wierten, Paul" | [[Paul Wirtgen]]
|
|Dokter
| data-sort-value="2022 03 14" |14. Mäerz 2022
|-
|17
|Conseiller ||data-sort-value="Feller, Luc" | [[Luc Feller]]
|CSV
|Conseiller de Gouvernement
| data-sort-value="2024 03 13" |13. Mäerz 2024
|-
|18
|Conseiller || data-sort-value="Penning, Alex" |[[Alex Penning]]
|
|Affekot
|data-sort-value="2024 03 21" |21. Mäerz 2024
|-
|19
|Conseiller ||data-sort-value="Schuman Thierry" |[[Thierry Schuman]]
|
|Psycholog
| data-sort-value="2024 07 24" |24. Juli 2024
|-
|20
|Conseiller || data-sort-value="Kohn, Georges" |[[Georges Kohn]]
|
|Affekot
|data-sort-value="2024 11 11 " |12. November 2024
|-
|21
|Conseillère||data-sort-value="Frank, Lynn"| [[Lynn Frank]]||
|Affekotin||data-sort-value="2025 05 07" |7. Mee 2025
|}
''Fir eng komplett Lëscht vun all de Memberen zanter der Grënnung, 1857, kuckt:'' '''[[Lëscht vun de Membere vum Lëtzebuerger Staatsrot]]'''.
== Presidente vum Staatsrot ==
{| {{Prettytable}}
| width="50%" bgcolor="#eeeeee" |'''President vum Staatsrot'''
| width="25%" bgcolor="#eeeeee" |'''Ufank vun der Funktioun'''
| width="25%" bgcolor="#eeeeee" |'''Enn vun der Funktioun'''
|-
|[[Gaspard Théodore Ignace de la Fontaine]]||[[28. November]] [[1857]]||[[10. Abrëll]] [[1868]]
|-
|[[Charles-Mathias Simons]]||[[5. Januar]] [[1869]]||[[5. Januar]] [[1870]]
|-
|[[François-Xavier Wurth-Paquet]]||[[16. Februar]] [[1870]]||[[16. Februar]] [[1871]]
|-
|[[Vendelin Jurion]]||[[15. Mäerz]] [[1871]]||[[15. Mäerz]] [[1872]]
|-
|[[Édouard Thilges]]||[[25. Juli]] [[1872]]||[[29. Juli]] [[1874]]
|-
|[[Emmanuel Servais]]||[[27. Dezember]] [[1874]]||[[8. November]] [[1887]]
|-
|[[Henri Vannerus]]||[[15. Februar]] [[1888]]||[[15. Februar]] [[1889]]
|-
|[[Édouard Thilges]]||[[15. Februar]] [[1889]]||[[23. Mee]] [[1895]]
|-
|[[Henri Vannerus]]||[[23. Mee]] [[1895]]||[[28. Dezember]] [[1914]]
|-
|[[Victor Thorn]]||[[28. Dezember]] [[1914]]||[[3. Mäerz]] [[1915]]
|-
|[[Victor Thorn]]||[[6. November]] [[1915]]||[[24. Februar]] [[1916]]
|-
|[[Mathias Mongenast]]||[[1. Abrëll]] [[1916]]||[[19. Juni]] [[1917]]
|-
|[[Victor Thorn]]||[[19. Juni]] [[1917]]||[[15. September]] [[1930]]
|-
|[[Joseph Steichen]]||[[27. Februar]] [[1931]]||[[20. Februar]] [[1932]]
|-
|[[Ernest Hamélius]]||[[10. Juni]] [[1932]]||[[16. November]] [[1945]]
|-
|[[Léon Kauffman]]||[[14. Dezember]] [[1945]]||[[14. Februar]] [[1952]]
|-
|[[Félix Welter]]||[[14. Februar]] [[1952]]||[[30. Juni]] [[1969]]
|-
|[[Maurice Sevenig]] ||[[1. Juli]] [[1969]]||[[26. Juni]] [[1975]]
|-
|[[Emile Raus]]||[[26. Juni]] [[1975]]||[[25. Juni]] [[1976]]
|-
|[[Albert Goldmann]]||[[26. Juni]] [[1976]]||[[4. Dezember]] [[1976]]
|-
|[[Ferdinand Wirtgen]]||[[20. Dezember]] [[1976]]||[[30. September]] [[1978]]
|-
|[[Roger Maul]]||[[1. Oktober]] [[1978]]||[[16. September]] [[1979]]
|-
|[[Alex Bonn]]||[[21. September]] [[1979]]||[[18. Juni]] [[1980]]
|-
|[[François Goerens]]||[[20. Juni]] [[1980]]||[[2. August]] [[1987]]
|-
|[[Ernest Arendt (Affekot)|Ernest Arendt]]||[[6. August]] [[1987]]||[[6. August]] [[1988]]
|-
|[[Georges Thorn]]||[[6. August]] [[1988]]||[[30. Oktober]] [[1991]]
|-
|[[Jean Dupong]]||[[1. November]] [[1991]]||[[18. Mee]] [[1994]]
|-
|[[Paul Beghin]]||[[19. Mee]] [[1994]]||[[31. Dezember]] [[1999]]
|-
|[[Raymond Kirsch]]||[[14. Abrëll]] [[2000]]||[[13. Januar]] [[2001]]
|-
|[[Marcel Sauber]]||[[15. Januar]] [[2001]]||[[11. Mäerz]] [[2003]]
|-
|[[Pierre Mores]]||[[29. Abrëll]] [[2003]]||[[30. September]] [[2007]]
|-
|[[Alain Meyer]]||[[1. Oktober]] [[2007]]||[[14. November]] [[2009]]
|-
|[[Georges Schroeder]]||[[17. November]] [[2009]]|| [[7. Juni]] [[2012]]
|-
|[[Victor Gillen]]||[[7. August]] [[2012]]||[[20. Dezember]] [[2014]]
|-
| [[Viviane Ecker]] || [[23. Dezember]] [[2014]] ||[[28. Mäerz]] [[2016]]
|-
| [[Georges Wivenes]] ||[[30. Mäerz]] 2016 ||[[31. Mäerz]] [[2019]]
|-
|[[Agnès Durdu]] || |[[1. Abrëll]] 2019 || 1. Abrëll 2021
|-
|[[Christophe Schiltz]] || 7. Abrëll 2021 || 6. Abrëll 2024
|-
|[[Marc Thewes]] || zanter 7. Abrëll 2024 ||
|-
|}
== Literatur ==
* Marc Besch. (2026). ''Les origines du Conseil d’État du Luxembourg'', 2 vol. (349, 445 p.), T. 1: 1815 – 1856, T. 2 : 1857 – 1878, ISBN 978-99987-806-7-5
* ''Le Conseil d'Etat, gardien de la Constitution et des Droits et Libertés fondamentaux'', 2006, ISBN 2-9599724-1-4
* ''Le Conseil d'Etat face à l'évolution de la société luxembourgeoise'', 2006, ISBN 2-9599724-0-6
== Kuckt och ==
* [[Staatsstreech vun 1856]]
* [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)]]
* [[Politesche System vu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Conseil d'État (Luxembourg)|{{PAGENAME}}}}
*[https://web.archive.org/web/20061210035904/http://www.ce.etat.lu/ Offiziell Säit vum Staatsrot]
*Conseil d'État: [http://www.gouvernement.lu/3300352/Conseil-d_Etat-2012-FR.pdf ''Le Conseil d'État du Grand-Duché de Luxembourg''](PDF). Luxembourg: Service information et presse du gouvernement, sept. 2013, 40 S. (de.: ISBN 978-2-87999-221-1; fr: ISBN 978-2-87999-222-8; en.: ISBN 978-2-87999-223-5)
* Romain Hilgert: [http://www.land.lu/page/article/215/334215/FRE/index.html "Die Schattenkammer."] in: ''d'Lëtzebuerger Land'', 18.05.2018. (Geschicht vum Entstoe vum Staatsrot).
* ''[https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202607220832/episode/Les-origines-du-Conseil-d-Etat-du-Luxembourg Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]'', Interview mam [[Marc Besch]], dem Generalsekretär vum Staatsrot, iwwer säi Buch an d'Originne vum Staatsrot, Radio 100,7 (22.07.2026)
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Staatsrot zu Lëtzebuerg| ]]
28p6cr3fp1xvxam4hflyr0d1vwnslg0
2687248
2687239
2026-07-23T10:42:13Z
GilPe
14980
2687248
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Staatsrot2008.JPG|thumb|D'[[Staatsrot (Gebai)|Gebai vum Staatsrot]] um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]].]]
[[Fichier:Luxembourg-ville Rempart Conseil d'Etat.jpg|thumb|D'Gebai vum Staatsrot (mam ronnen Tuerm) vum Rempart aus gesinn. Lénks de Boulevard Victor-Thorn.]]
[[Fichier:Conseil d'Etat.jpg|alternativtext=5, Rue Sigefroi|thumb|Plack beim Agank vum Staatsrot]]
De '''Staatsrot''' ass e consultatiivt Organ am [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Politesche System vu Lëtzebuerg|politesche System]]. Seng Kreatioun geet zeréck op d'[[Lëtzebuerger Constitutioun#D'Constitutioun vun 1856|Constitutioun vum 27. November 1856]].
E setzt sech zesummen aus 21 Memberen (vun deenen der op d'mannst 11 musse Juriste sinn), déi formell vum [[Groussherzog]] ernannt an entlooss ginn, an dat op d'Propos hi vun (een nom aneren) der Regierung, der [[Chamber]] an dem Staatsrot selwer. Dobäi kënnt nach den [[Ierfgroussherzog]], soubal dësem den Titel zougestane gouf a soulaang bis en als [[Lieutenant-Représentant]] vereedegt gouf. Den Ierfgroussherzog gëtt direkt vum Grand-Duc ernannt.
De Staatsrot erfëllt sou ze soen d'Roll vun enger zweeter Chamber, ouni awer eng ze sinn. Hien huet just d'Funktioun fir säin Avis ze ginn: Hie muss iwwer all Gesetzesvirschlag oder -projet consultéiert ginn, ier d'Chamber doriwwer kann ofstëmmen. Dobäi muss en iwwerpréiwen, ob d'Virschléi an d'Propositiounen a Konformitéit mat der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Constitutioun]] sinn, international Konventiounen, dorënner och d'[[Europäesch Unioun|EU]]-Recht respektéieren an och soss näischt Onrechtméisseges dra steet.
Och groussherzoglech Reglementer (also Beschlëss vun der Regierung) kënnen dem Staatsrot virgeluecht ginn. Schliisslech decidéiert de Staatsrot, ob d'Chamber eng zweet Kéier muss ofstëmmen (de sougenannte ''Vote constitutionnel''). Dëst ass eng Zort suspensive Veto, d. h. am Endeffekt kann d'Chamber sech driwwer ewechsetzen.
Bis [[1994]] war de Staatsrot och nach eppes wéi en iewescht Geriicht, mä en Urteel vum [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] an der [[Affär Procola]] huet festgestallt, datt dëst net mat den [[Demokratie|demokratesche]] Prinzippie vun der [[Gewaltentrennung]] kompatibel wier.
Am Abrëll [[2005]] huet d'Regierung e Gesetzesentworf virgeluecht, dee virgesäit, d'Zuel vun de Membere vun 21 op 27 ze héijen<ref>[https://chd.lu/wps/PA_RoleDesAffaires/FTSByteServingServletImpl?path=F924116AC866E2EF7068E77834AF21872A517F2BE8DB77401EF8E3EB89D9F3A4F8F68F937BC2E2560096DA9A65250DA8$2E056E0801F2D4CDD8E39D631C482EA3 Projet de Loi N° 5458. Websäit vun der Chamber:]</ref>. Zu enger Ofstëmmung iwwer dëse Gesetzesentworf koum et allerdéngs net. De [[Projet de loi]] ass am Ganzen dräimol zeréck an d'Institutiounekommissioun gaangen, bis en dunn am Mäerz 2016 offiziell zeréckgezu gouf.<ref>[https://chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/SeancesPubliques/ComptesRendusSeances&id=5458 Websäit vun der Chamber:]</ref>
Den 1. Juni 2017 gouf an der [[Chamber]] dann en neit Gesetz gestëmmt, dat virgesäit, datt an Zukunft op d'mannst een Drëttel vun de Membere vum Staatsrot musse Frae sinn. Dës Weidere gouf d'Amtszäit vun de Memberen op 12 Joer begrenzt.<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/06/16/a592/jo Gesetz vum 16 Juni 2017. Legilux:]</ref><ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1041858.html Artikel bei RTL]</ref> Nodeems am Mee 2018 d'[[Sam Tanson]] (Déi Gréng) vun hirer Plaz am Staatsrot zeréckgetrueden ass, fir op d'Plaz vum [[Claude Adam]] an der Chamber nozeréckelen, koum et am Staatsrot zum Eclat. Déi Gréng haten d'Affekotin [[Joëlle Christen]] fir de vakante Sëtz proposéiert. Amplaz vun der Joëlle Christen gouf allerdéngs déi onofhängeg Affekotin [[Martine Lamesch]] fir déi Plaz nominéiert.<ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/headlines/staatsrat-antwortet-auf-offenen-brief-der-gruenen/|Titel=Staatsrat antwortet auf offenen Brief der Grünen|Gekuckt=08.10.2024|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/ueberraschung-im-staatsrat/942651.html|Titel=Überraschung im Staatsrat|Gekuckt=08.10.2024|Datum=|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>
De Staatsrot huet säi Sëtz an engem Gebai um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]].
{{Méi Info 1|Staatsrot (Gebai)}}
==Aktuell Memberen==
Membere vum Staatsrot sinn:<ref>[https://web.archive.org/web/20241008154943/https://conseil-etat.public.lu/content/dam/conseil_etat/fr/membresactuels/composition-16092024.pdf Lëscht vum 16. September 2024] op der Internetsäit vum Staatsrot</ref><span style="display:none"></span>
{| class="wikitable sortable"
|-
!
! Positioun
! Numm
! Proposéiert vun<ref>{{Citation|URL=http://www.forum.lu/pdf/artikel/5930_261_Klein.pdf |Titel="On achève bien les chevaux". ''Forum'' 261, 10. November 2006 |Gekuckt=30.04.2009 |Archiv-Datum=18.02.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120218122356/http://www.forum.lu/pdf/artikel/5930_261_Klein.pdf }}</ref>
!Beruff
! Nominatioun<br>als Member<ref>{{Citation|URL=http://www.conseil-etat.public.lu/fr/composition/anciensmembres/membresdepuis1857/index.html |Titel=''Membres depuis 1857'' - Websäit vum Staatsrot |Gekuckt=30.04.2009 |Archiv-Datum=03.11.2009 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20091103102814/http://www.conseil-etat.public.lu/fr/composition/anciensmembres/membresdepuis1857/index.html }}</ref>
|-
|1
|[[Staatsrot (Lëtzebuerg)#Presidente vum Staatsrot|President]]||data-sort-value="Thewes, Marc" |[[Marc Thewes]]||CSV
|Affekot||data-sort-value="2015 02 04|4. Februar 2015
|-
|2
|Vizepresident||data-sort-value="Kinsch, Alain" |[[Alain Kinsch]] || DP
|Wirtschaftspréifer||data-sort-value="2015 02 04" |4. Februar 2015
|-
|3
|Vizepresident||data-sort-value="Bodry, Alex"| [[Alex Bodry]]
|[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|Affekot
|data-sort-value="2020 01 21" |21. Januar 2020
|-
|
|Conseiller
(Ierfgroussherzog)<ref>Den Ierfgroussherzog Guillaume war vum 10. Juni 2005 bis den 8. Oktober 2024 (Nominatioun als Lieutenant-Représentant) Conseiller am Staatsrot.</ref>
| ||
| ||
|-
|4
|Conseiller||data-sort-value="Lux, Lucien" |[[Lucien Lux]] ||LSAP
|Politiker||data-sort-value="2013 12 24" |24. Dezember 2013
|-
|5
|Conseiller||data-sort-value="Nies, Jeannot" |[[Jeannot Nies]]|| CSV
|fréiere Magistrat||data-sort-value="2015 05 11" |11. Mee 2015
|-
|6
|Conseiller ||data-sort-value="Theisen, Dan" |[[Dan Theisen]]
|DP
|Conseiller de Gouvernement
|data-sort-value="2015 06 10" |10. Juni 2015
|-
|7
|Conseillère||data-sort-value="Bock, Heloise" | [[Héloïse Bock]] || DP
|Affekotin||data-sort-value="2015 07 25" |25. Juli 2015
|-
|8
|Conseiller ||data-sort-value="Colas, Marc" | [[Marc Colas]]
|CSV
|Ekonomist
|data-sort-value="2015 11 27" |27. November 2015
|-
|9
|Conseillère || data-sort-value="Schlesser, Isabelle" |[[Isabelle Schlesser]]
|
|Juristin
|data-sort-value="2016 07 01" |1. Juli 2016
|-
|10
|Conseillère || data-sort-value="Stoffel, Veronique" |[[Véronique Stoffel]]
| ADR
|Affekotin
|data-sort-value="2018 03 05" |5. Mäerz 2018
|-
|11
|Conseiller || data-sort-value="Wagner, Yves" |[[Yves Wagener]]
|[[Déi Gréng]]
|Affekot
|data-sort-value="2019 02 01" |1. Februar 2019
|-
|12
|Conseillère || data-sort-value="Dubois Deidre" |[[Deidre Du Bois]]
|Déi Gréng
|Affekotin
|data-sort-value="2019 12 10" |10. Dezember 2019
|-
|13
|Conseiller || data-sort-value="Meyers, Marc" | [[Marc Meyers]]
|DP
|Museksproff
| data-sort-value="2021 04 07" |7. Abrëll 2021
|-
|14
|Conseillère ||data-sort-value="Pauly, Josiane" | [[Josiane Pauly]]
|
|Juristin
| data-sort-value="2021 10 20" |20. Oktober 2021
|-
|15
|Conseillère || data-sort-value="Adams, Monique" | [[Monique Adams]]
|
|Juristin
|data-sort-value="2022 01 28" | 28. Januar 2022
|-
|16
|Conseiller || data-sort-value="Wierten, Paul" | [[Paul Wirtgen]]
|
|Dokter
| data-sort-value="2022 03 14" |14. Mäerz 2022
|-
|17
|Conseiller ||data-sort-value="Feller, Luc" | [[Luc Feller]]
|CSV
|Conseiller de Gouvernement
| data-sort-value="2024 03 13" |13. Mäerz 2024
|-
|18
|Conseiller || data-sort-value="Penning, Alex" |[[Alex Penning]]
|
|Affekot
|data-sort-value="2024 03 21" |21. Mäerz 2024
|-
|19
|Conseiller ||data-sort-value="Schuman Thierry" |[[Thierry Schuman]]
|
|Psycholog
| data-sort-value="2024 07 24" |24. Juli 2024
|-
|20
|Conseiller || data-sort-value="Kohn, Georges" |[[Georges Kohn]]
|
|Affekot
|data-sort-value="2024 11 11 " |12. November 2024
|-
|21
|Conseillère||data-sort-value="Frank, Lynn"| [[Lynn Frank]]||
|Affekotin||data-sort-value="2025 05 07" |7. Mee 2025
|}
''Fir eng komplett Lëscht vun all de Memberen zanter der Grënnung, 1857, kuckt:'' '''[[Lëscht vun de Membere vum Lëtzebuerger Staatsrot]]'''.
== Presidente vum Staatsrot ==
{| {{Prettytable}}
| width="50%" bgcolor="#eeeeee" |'''President vum Staatsrot'''
| width="25%" bgcolor="#eeeeee" |'''Ufank vun der Funktioun'''
| width="25%" bgcolor="#eeeeee" |'''Enn vun der Funktioun'''
|-
|[[Gaspard Théodore Ignace de la Fontaine]]||[[28. November]] [[1857]]||[[10. Abrëll]] [[1868]]
|-
|[[Charles-Mathias Simons]]||[[5. Januar]] [[1869]]||[[5. Januar]] [[1870]]
|-
|[[François-Xavier Wurth-Paquet]]||[[16. Februar]] [[1870]]||[[16. Februar]] [[1871]]
|-
|[[Vendelin Jurion]]||[[15. Mäerz]] [[1871]]||[[15. Mäerz]] [[1872]]
|-
|[[Édouard Thilges]]||[[25. Juli]] [[1872]]||[[29. Juli]] [[1874]]
|-
|[[Emmanuel Servais]]||[[27. Dezember]] [[1874]]||[[8. November]] [[1887]]
|-
|[[Henri Vannerus]]||[[15. Februar]] [[1888]]||[[15. Februar]] [[1889]]
|-
|[[Édouard Thilges]]||[[15. Februar]] [[1889]]||[[23. Mee]] [[1895]]
|-
|[[Henri Vannerus]]||[[23. Mee]] [[1895]]||[[28. Dezember]] [[1914]]
|-
|[[Victor Thorn]]||[[28. Dezember]] [[1914]]||[[3. Mäerz]] [[1915]]
|-
|[[Victor Thorn]]||[[6. November]] [[1915]]||[[24. Februar]] [[1916]]
|-
|[[Mathias Mongenast]]||[[1. Abrëll]] [[1916]]||[[19. Juni]] [[1917]]
|-
|[[Victor Thorn]]||[[19. Juni]] [[1917]]||[[15. September]] [[1930]]
|-
|[[Joseph Steichen]]||[[27. Februar]] [[1931]]||[[20. Februar]] [[1932]]
|-
|[[Ernest Hamélius]]||[[10. Juni]] [[1932]]||[[16. November]] [[1945]]
|-
|[[Léon Kauffman]]||[[14. Dezember]] [[1945]]||[[14. Februar]] [[1952]]
|-
|[[Félix Welter]]||[[14. Februar]] [[1952]]||[[30. Juni]] [[1969]]
|-
|[[Maurice Sevenig]] ||[[1. Juli]] [[1969]]||[[26. Juni]] [[1975]]
|-
|[[Emile Raus]]||[[26. Juni]] [[1975]]||[[25. Juni]] [[1976]]
|-
|[[Albert Goldmann]]||[[26. Juni]] [[1976]]||[[4. Dezember]] [[1976]]
|-
|[[Ferdinand Wirtgen]]||[[20. Dezember]] [[1976]]||[[30. September]] [[1978]]
|-
|[[Roger Maul]]||[[1. Oktober]] [[1978]]||[[16. September]] [[1979]]
|-
|[[Alex Bonn]]||[[21. September]] [[1979]]||[[18. Juni]] [[1980]]
|-
|[[François Goerens]]||[[20. Juni]] [[1980]]||[[2. August]] [[1987]]
|-
|[[Ernest Arendt (Affekot)|Ernest Arendt]]||[[6. August]] [[1987]]||[[6. August]] [[1988]]
|-
|[[Georges Thorn]]||[[6. August]] [[1988]]||[[30. Oktober]] [[1991]]
|-
|[[Jean Dupong]]||[[1. November]] [[1991]]||[[18. Mee]] [[1994]]
|-
|[[Paul Beghin]]||[[19. Mee]] [[1994]]||[[31. Dezember]] [[1999]]
|-
|[[Raymond Kirsch]]||[[14. Abrëll]] [[2000]]||[[13. Januar]] [[2001]]
|-
|[[Marcel Sauber]]||[[15. Januar]] [[2001]]||[[11. Mäerz]] [[2003]]
|-
|[[Pierre Mores]]||[[29. Abrëll]] [[2003]]||[[30. September]] [[2007]]
|-
|[[Alain Meyer]]||[[1. Oktober]] [[2007]]||[[14. November]] [[2009]]
|-
|[[Georges Schroeder]]||[[17. November]] [[2009]]|| [[7. Juni]] [[2012]]
|-
|[[Victor Gillen]]||[[7. August]] [[2012]]||[[20. Dezember]] [[2014]]
|-
| [[Viviane Ecker]] || [[23. Dezember]] [[2014]] ||[[28. Mäerz]] [[2016]]
|-
| [[Georges Wivenes]] ||[[30. Mäerz]] 2016 ||[[31. Mäerz]] [[2019]]
|-
|[[Agnès Durdu]] || |[[1. Abrëll]] 2019 || 1. Abrëll 2021
|-
|[[Christophe Schiltz]] || 7. Abrëll 2021 || 6. Abrëll 2024
|-
|[[Marc Thewes]] || zanter 7. Abrëll 2024 ||
|-
|}
== Literatur ==
* Marc Besch. (2026). ''[[Les origines du Conseil d'État du Luxembourg]]'', 2 vol. (349, 445 p.), T. 1: 1815 – 1856, T. 2 : 1857 – 1878, ISBN 978-99987-806-7-5
* ''Le Conseil d'Etat, gardien de la Constitution et des Droits et Libertés fondamentaux'', 2006, ISBN 2-9599724-1-4
* ''Le Conseil d'Etat face à l'évolution de la société luxembourgeoise'', 2006, ISBN 2-9599724-0-6
== Kuckt och ==
* [[Staatsstreech vun 1856]]
* [[Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)]]
* [[Politesche System vu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Conseil d'État (Luxembourg)|{{PAGENAME}}}}
*[https://web.archive.org/web/20061210035904/http://www.ce.etat.lu/ Offiziell Säit vum Staatsrot]
*Conseil d'État: [http://www.gouvernement.lu/3300352/Conseil-d_Etat-2012-FR.pdf ''Le Conseil d'État du Grand-Duché de Luxembourg''](PDF). Luxembourg: Service information et presse du gouvernement, sept. 2013, 40 S. (de.: ISBN 978-2-87999-221-1; fr: ISBN 978-2-87999-222-8; en.: ISBN 978-2-87999-223-5)
* Romain Hilgert: [http://www.land.lu/page/article/215/334215/FRE/index.html "Die Schattenkammer."] in: ''d'Lëtzebuerger Land'', 18.05.2018. (Geschicht vum Entstoe vum Staatsrot).
* ''[https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202607220832/episode/Les-origines-du-Conseil-d-Etat-du-Luxembourg Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]'', Interview mam [[Marc Besch]], dem Generalsekretär vum Staatsrot, iwwer säi Buch an d'Originne vum Staatsrot, Radio 100,7 (22.07.2026)
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Staatsrot zu Lëtzebuerg| ]]
4yghe35o3rs7c88selgobj7ggd8jfh1
Liberal Democrats (Vereenegt Kinnekräich)
0
32378
2686906
2440851
2026-07-20T12:11:50Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2686906
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Liberal Democrats
| Logo = Liberal Democrats logo (wordmark).svg
| Faarfcode = #FAA61A
| Leeder1_Titel = Leader of the Liberal Democrats (UK)
| Leeder1_Numm = [[Edward Davey]]
| Gegrënnt = 3. Mäerz 1988
| Land = {{GBR}}
| Memberszuel = 107.000
| Memberszuel_Stand = August 2019
| International Affiliatioun = Liberale Internationale
| Europäesch Affiliatioun = [[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa|Allianz vun de Liberalen]]<br>[[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa|an Demokrate fir Europa]]
| Politesch Positioun = [[Zentrum (Politik)|Mëtt]]
| Ideologie = [[Liberalismus]]<br>[[Sozialliberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| Faarf = Orange
| Slogan = Britain's future / Let's get Britain's future back (2024)
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|71|650|hex=#FAA61A}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|74|783|hex=#FAA61A}}
| Websäit = [http://www.libdems.org.uk/ www.libdems.org.uk]
}}
'''Liberal Democrats''' ass den Numm vun denger [[Politesch Partei|politescher Partei]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. Si ass [[1988]] aus dem Zesummeschloss vun der ''Liberal Party'' mat der ''Social-Democratic Party'' (déi sech kuerz vierdru vun der [[Labour Partei (Groussbritannien)|Labour Party]] lassgesot haten) entstanen. Si vertrëtt am Allgemenge sozial-liberal a pro-europäesch Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Liberaldemokratescher Partei leien a [[Schottland]] an a Südwest-[[England]].
Bei de Parlamentswalen 2010 haten d'Liberal Democrats 57 Sëtz kritt a waren domat déi drëttgréisste Partei am House of Commons. Si war doropshinn mat der [[Conservative Party (Groussbritannien)|Conservative Party]] un enger Koalitiounsregierung bedeelegt. Bei de Walen 2015 krute si awer just nach aacht Sëtz an hire Leader, den [[Nick Clegg]], ass zeréckgetrueden.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.libdems.org.uk Websäit vun der Liberaldemokratescher Partei] (en)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Liberal politesch Parteien]]
4f57z3mkg1fxl0hltssu2z45dt2ddhf
Labour Party (Vereenegt Kinnekräich)
0
32382
2686903
2686284
2026-07-20T12:00:57Z
Mobby 12
60927
Update
2686903
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Labour Party
| Logo = Labour Party Wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #DC241F
| Leeder1_Titel = Leader of the Labour Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Andy Burnham]]
| Generalsekretär = [[David Evans]]
| Gegrënnt = 27.02.1900 (als ''Labour Representation Committee'')
| Websäit = [https://labour.org.uk/ labour.org.uk]
| Land = {{GBR}}
| Memberszuel = 366.604
| Memberszuel_Stand = Mäerz 2024
| International Affiliatioun = Alliance progressiste<br>Internationale socialiste
| Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-lénks
| Faarf = Rout
| Slogan = Britain's future / Let's get Britain's future back (2024)
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|412|650|hex=#DC241F}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|216|783|hex=#DC241F}}
}}
D''''Labour Party''' ass eng [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] [[politesch Partei]]. Si ass um Enn vum [[19. Joerhonnert]] aus dem Zesummeschloss vun enger Rei lénksgeriichte politeschen a gewerkschaftleche Beweegungen entstanen. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge sozialdemokratesch Standpunkten. Allerdéngs ass si, zanter den [[Tony Blair]] 1994 ''Party Leader'' ginn ass, méi no un de politeschen Zentrum geréckelt. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Labour Partei leien a Groussstied an den industrielle Regiounen an Nord-[[England]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Labour Party tëscht 1997 an 2010 de Premierminister gestallt a war duerno an der Oppositioun. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale gewonnen a stellt zanterhier nees de Premierminister.
== Premierministere vun der Labour Party ==
* [[Ramsay MacDonald]] (1924; 1929-1931)
* [[Clement Attlee]] (1945-1950, 1950-1951)
* [[Harold Wilson]] (1964-1966; 1966-1970; 1974; 1974-1976)
* [[James Callaghan]] (1976-1979)
* [[Tony Blair]] (1997-2001; 2001-2005; 2005-2007)
* [[Gordon Brown]] (2007-2010)
* [[Keir Starmer]] (2024-2026)
* [[Andy Burnham]] (zanter 2026)
== Kuckt och ==
* [[Conservative Party (Groussbritannien)|Conservative Party]]
* [[Liberal Democrats (Groussbritannien)|Liberal Democrats]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[http://www.labour.org.uk Websäit vun der Labour Partei] (en)
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Sozialistesch a sozialdemokratesch Parteien]]
1uh4yzoieb7afdavkvhixynxv24olsv
2686905
2686903
2026-07-20T12:03:09Z
Mobby 12
60927
k
2686905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Labour Party
| Logo = Labour Party Wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #DC241F
| Leeder1_Titel = Leader of the Labour Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Andy Burnham]]
| Generalsekretär = [[David Evans]]
| Gegrënnt = 27.02.1900 (als ''Labour Representation Committee'')
| Websäit = [https://labour.org.uk/ labour.org.uk]
| Land = {{GBR}}
| Memberszuel = 366.604
| Memberszuel_Stand = Mäerz 2024
| International Affiliatioun = Alliance progressiste<br>Internationale socialiste
| Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-lénks
| Faarf = Rout
| Slogan = Britain's future / Let's get Britain's future back (2024)
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|412|650|hex=#DC241F}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|216|783|hex=#DC241F}}
}}
D''''Labour Party''' ass eng [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] [[politesch Partei]]. Si ass um Enn vum [[19. Joerhonnert]] aus dem Zesummeschloss vun enger Rei lénksgeriichte politeschen a gewerkschaftleche Beweegungen entstanen. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge sozialdemokratesch Standpunkten. Allerdéngs ass si, zanter den [[Tony Blair]] 1994 ''Party Leader'' ginn ass, méi no un de politeschen Zentrum geréckelt. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Labour Partei leien a Groussstied an den industrielle Regiounen an Nord-[[England]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Labour Party tëscht 1997 an 2010 de Premierminister gestallt a war duerno an der Oppositioun. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale gewonnen a stellt zanterhier nees de Premierminister.
== Premierministere vun der Labour Party ==
* [[Ramsay MacDonald]] (1924; 1929-1931)
* [[Clement Attlee]] (1945-1950, 1950-1951)
* [[Harold Wilson]] (1964-1966; 1966-1970; 1974; 1974-1976)
* [[James Callaghan]] (1976-1979)
* [[Tony Blair]] (1997-2001; 2001-2005; 2005-2007)
* [[Gordon Brown]] (2007-2010)
* [[Keir Starmer]] (2024-2026)
* [[Andy Burnham]] (zanter 2026)
== Kuckt och ==
* [[Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)|Conservative Party]]
* [[Liberal Democrats (Vereenegt Kinnekräich)|Liberal Democrats]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[http://www.labour.org.uk Websäit vun der Labour Partei] (en)
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Sozialistesch a sozialdemokratesch Parteien]]
0murmfyq5gqzmeigk8e40srrbbag44v
2686907
2686905
2026-07-20T12:14:09Z
Mobby 12
60927
ginn nach aner Parteien
2686907
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Labour Party
| Logo = Labour Party Wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #DC241F
| Leeder1_Titel = Leader of the Labour Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Andy Burnham]]
| Generalsekretär = [[David Evans]]
| Gegrënnt = 27.02.1900 (als ''Labour Representation Committee'')
| Land = {{GBR}}
| Memberszuel = 366.604
| Memberszuel_Stand = Mäerz 2024
| International Affiliatioun = Alliance progressiste<br>Internationale socialiste
| Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-lénks
| Ideologie = [[Sozialdemokratie]]<br>[[Zentrismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| Faarf = Rout
| Slogan = Britain's future / Let's get Britain's future back (2024)
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|412|650|hex=#DC241F}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|216|783|hex=#DC241F}}
| Websäit = [https://labour.org.uk/ labour.org.uk]
}}
D''''Labour Party''' ass eng [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]] [[politesch Partei]]. Si ass um Enn vum [[19. Joerhonnert]] aus dem Zesummeschloss vun enger Rei lénksgeriichte politeschen a gewerkschaftleche Beweegungen entstanen. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge sozialdemokratesch Standpunkten. Allerdéngs ass si, zanter den [[Tony Blair]] 1994 ''Party Leader'' ginn ass, méi no un de politeschen Zentrum geréckelt. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Labour Partei leien a Groussstied an den industrielle Regiounen an Nord-[[England]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Labour Party tëscht 1997 an 2010 de Premierminister gestallt a war duerno an der Oppositioun. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale gewonnen a stellt zanterhier nees de Premierminister.
== Premierministere vun der Labour Party ==
* [[Ramsay MacDonald]] (1924; 1929-1931)
* [[Clement Attlee]] (1945-1950, 1950-1951)
* [[Harold Wilson]] (1964-1966; 1966-1970; 1974; 1974-1976)
* [[James Callaghan]] (1976-1979)
* [[Tony Blair]] (1997-2001; 2001-2005; 2005-2007)
* [[Gordon Brown]] (2007-2010)
* [[Keir Starmer]] (2024-2026)
* [[Andy Burnham]] (zanter 2026)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[http://www.labour.org.uk Websäit vun der Labour Partei] (en)
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Sozialistesch a sozialdemokratesch Parteien]]
kwyzjel59cszgx4gp2q86z9dq5zwrqm
Conservative Party (Vereenegt Kinnekräich)
0
32385
2686904
2644259
2026-07-20T12:02:35Z
Mobby 12
60927
Update
2686904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Conservative and Unionist Party
| Logo = Conservative Party wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #B2FFFF
| Ofkierzung =
| Leeder1_Titel = Leader of the Conservative Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Kemi Badenoch]]
| Gegrënnt = 1834
| Fusioun vun = Conservative Party, Liberal Unionist Party
| Ideologien = [[Konservatismus]]<br>Wirtschaftsliberalismus<br>Zesummenhalt vun der Unioun<br>[[Euroskeptizismus]]
| International Affiliatiounen =
| Websäit = [https://www.conservatives.com/ www.conservatives.com]
| Land = {{GBR}}
| Fraenorganisatioun = Conservative Women's Organisation
| Jugendorganisatioun = Young Conservatives
| Memberszuel = 172.437
| Memberszuel_Stand = 2022
| International Affiliatioun = International Democracy Union
| Europäesch Affiliatioun = [[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Allianz vun den Europäesche]]<br>[[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Konservativen a Reformisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-riets bis riets
| Europäesch Parlamentsgrupp =
| Faarf = Himmelblo
| Slogan = Secure Britain's Future
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|121|650|hex=#B2FFFF}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|246|783|hex=#B2FFFF}}
}}
D''''Conservative Party''' (offiziell ''Conservative and Unionist Party'', och nach '''Tories''' genannt) ass eng [[politesch Partei]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Conservative Party tëscht 1990 an 1997 an duerno vun 2010 bis 2024 de brittesche Premierminister gestallt. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale verluer an ass zanterhier nees an der Oppositioun.
== Allgemenges ==
D'Originne vun der Konservativer Partei ginn zeréck op d'''Tories'', enger Grupp vun [[England|engleschen]] Aristokraten aus dem [[17. Joerhonnert]]. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge konservativ Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Konservativer Partei leien an de ländleche Regioune vun [[England]]. ''Party Leader'' ass de [[Rishi Sunak]] (bis Oktober 2024).
== Premierministere vun der Conservative Party ==
=== ''Tories'' ===
* 1762-1763: John Stuart, Grof vu Bute
* 1770-1782: Frederick North
* 1783: William Cavendish, Herzog vu Portland
* 1783-1801: William Pitt
* 1801-1804: Henry Addington, Vicomte vu Sidmouth
* 1804-1806: William Pitt
* 1807-1809: William Cavendish, Herzog de Portland
* 1809-1812: Spencer Perceval
* 1812-1827: Robert Jenkinson, Grof vu Liverpool
* 1827: George Canning
* 1827-1828: Frederick Robinson, Vicomte vu Goderich
* 1828-1830 an 1834: Arthur Wellesley vu Wellington
* 1834-1846: Robert Peel
* 1852 an 1858-1868: Edward Stanley, Grof vun Derby
* 1868 an 1874-1880: Benjamin Disraeli
* 1885-1886, 1886-1892 an 1895-1902: Robert Cecil, Marquis vu Salisbury
=== Konservativ ===
* 1902-1905: Arthur Balfour
* 1922-1923: Andrew Bonar Law
* 1923-1924, 1924-1929 an 1935-1937: Stanley Baldwin
* 1937-1940: Neville Chamberlain
* 1940-1945 an 1951-1955: [[Winston Churchill]]
* 1955-1957: Anthony Eden
* 1957-1963: Harold Macmillan
* 1963-1964: Alec Douglas-Home
* 1970-1974: Edward Heath
* 1979-1990: [[Margaret Thatcher]]
* 1990-1997: [[John Major]]
* 2010-2016: [[David Cameron]]
* 2016-2019: [[Theresa May]]
* 2019-2022: [[Boris Johnson]]
* 2022: [[Liz Truss]]
* 2022-2024: [[Rishi Sunak]]
== Kuckt och ==
* [[Labour Party (Vereenegt Kinnekräich)|Labour Party]]
* [[Liberal Democrats (Vereenegt Kinnekräich)|Liberal Democrats]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]]
94uu8pncpvmdujx4nmdazdvg0m09wv6
2686908
2686904
2026-07-20T12:15:56Z
Mobby 12
60927
k
2686908
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Conservative and Unionist Party
| Logo = Conservative Party wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #B2FFFF
| Ofkierzung =
| Leeder1_Titel = Leader of the Conservative Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Kemi Badenoch]]
| Gegrënnt = 1834
| Fusioun vun = Conservative Party, Liberal Unionist Party
| Ideologien = [[Konservatismus]]<br>Wirtschaftsliberalismus<br>Zesummenhalt vun der Unioun<br>[[Euroskeptizismus]]
| International Affiliatiounen =
| Websäit = [https://www.conservatives.com/ www.conservatives.com]
| Land = {{GBR}}
| Fraenorganisatioun = Conservative Women's Organisation
| Jugendorganisatioun = Young Conservatives
| Memberszuel = 172.437
| Memberszuel_Stand = 2022
| International Affiliatioun = International Democracy Union
| Europäesch Affiliatioun = [[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Allianz vun den Europäesche]]<br>[[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Konservativen a Reformisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-riets bis [[Riets (Politik)|Riets]]
| Ideologie = [[Konservatismus]]<br>[[Neoliberalismus]]<br>[[Wirtschaftsliberalismus]]<br>[[EU-Skepsis]]
| Europäesch Parlamentsgrupp =
| Faarf = Himmelblo
| Slogan = Secure Britain's Future
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|121|650|hex=#B2FFFF}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|246|783|hex=#B2FFFF}}
}}
D''''Conservative Party''' (offiziell ''Conservative and Unionist Party'', och nach '''Tories''' genannt) ass eng [[politesch Partei]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Conservative Party tëscht 1990 an 1997 an duerno vun 2010 bis 2024 de brittesche Premierminister gestallt. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale verluer an ass zanterhier nees an der Oppositioun.
== Allgemenges ==
D'Originne vun der Konservativer Partei ginn zeréck op d'''Tories'', enger Grupp vun [[England|engleschen]] Aristokraten aus dem [[17. Joerhonnert]]. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge konservativ Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Konservativer Partei leien an de ländleche Regioune vun [[England]]. ''Party Leader'' ass de [[Rishi Sunak]] (bis Oktober 2024).
== Premierministere vun der Conservative Party ==
=== ''Tories'' ===
* 1762-1763: John Stuart, Grof vu Bute
* 1770-1782: Frederick North
* 1783: William Cavendish, Herzog vu Portland
* 1783-1801: William Pitt
* 1801-1804: Henry Addington, Vicomte vu Sidmouth
* 1804-1806: William Pitt
* 1807-1809: William Cavendish, Herzog de Portland
* 1809-1812: Spencer Perceval
* 1812-1827: Robert Jenkinson, Grof vu Liverpool
* 1827: George Canning
* 1827-1828: Frederick Robinson, Vicomte vu Goderich
* 1828-1830 an 1834: Arthur Wellesley vu Wellington
* 1834-1846: Robert Peel
* 1852 an 1858-1868: Edward Stanley, Grof vun Derby
* 1868 an 1874-1880: Benjamin Disraeli
* 1885-1886, 1886-1892 an 1895-1902: Robert Cecil, Marquis vu Salisbury
=== Konservativ ===
* 1902-1905: Arthur Balfour
* 1922-1923: Andrew Bonar Law
* 1923-1924, 1924-1929 an 1935-1937: Stanley Baldwin
* 1937-1940: Neville Chamberlain
* 1940-1945 an 1951-1955: [[Winston Churchill]]
* 1955-1957: Anthony Eden
* 1957-1963: Harold Macmillan
* 1963-1964: Alec Douglas-Home
* 1970-1974: Edward Heath
* 1979-1990: [[Margaret Thatcher]]
* 1990-1997: [[John Major]]
* 2010-2016: [[David Cameron]]
* 2016-2019: [[Theresa May]]
* 2019-2022: [[Boris Johnson]]
* 2022: [[Liz Truss]]
* 2022-2024: [[Rishi Sunak]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]]
8px291v2uc6str1refhejrv0pvyj2fx
2686909
2686908
2026-07-20T12:16:57Z
Mobby 12
60927
k
2686909
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Conservative and Unionist Party
| Logo = Conservative Party wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #B2FFFF
| Ofkierzung =
| Leeder1_Titel = Leader of the Conservative Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Kemi Badenoch]]
| Gegrënnt = 1834
| Fusioun vun = Conservative Party, Liberal Unionist Party
| International Affiliatiounen =
| Land = {{GBR}}
| Fraenorganisatioun = Conservative Women's Organisation
| Jugendorganisatioun = Young Conservatives
| Memberszuel = 172.437
| Memberszuel_Stand = 2022
| International Affiliatioun = International Democracy Union
| Europäesch Affiliatioun = [[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Allianz vun den Europäesche]]<br>[[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Konservativen a Reformisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-riets bis [[Riets (Politik)|Riets]]
| Ideologie = [[Konservatismus]]<br>[[Neoliberalismus]]<br>[[Wirtschaftsliberalismus]]<br>Britteschen Unionismus<br>[[EU-Skepsis]]
| Europäesch Parlamentsgrupp =
| Faarf = Himmelblo
| Slogan = Secure Britain's Future
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|121|650|hex=#B2FFFF}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|246|783|hex=#B2FFFF}}
| Websäit = [https://www.conservatives.com/ www.conservatives.com]
}}
D''''Conservative Party''' (offiziell ''Conservative and Unionist Party'', och nach '''Tories''' genannt) ass eng [[politesch Partei]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Conservative Party tëscht 1990 an 1997 an duerno vun 2010 bis 2024 de brittesche Premierminister gestallt. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale verluer an ass zanterhier nees an der Oppositioun.
== Allgemenges ==
D'Originne vun der Konservativer Partei ginn zeréck op d'''Tories'', enger Grupp vun [[England|engleschen]] Aristokraten aus dem [[17. Joerhonnert]]. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge konservativ Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Konservativer Partei leien an de ländleche Regioune vun [[England]]. ''Party Leader'' ass de [[Rishi Sunak]] (bis Oktober 2024).
== Premierministere vun der Conservative Party ==
=== ''Tories'' ===
* 1762-1763: John Stuart, Grof vu Bute
* 1770-1782: Frederick North
* 1783: William Cavendish, Herzog vu Portland
* 1783-1801: William Pitt
* 1801-1804: Henry Addington, Vicomte vu Sidmouth
* 1804-1806: William Pitt
* 1807-1809: William Cavendish, Herzog de Portland
* 1809-1812: Spencer Perceval
* 1812-1827: Robert Jenkinson, Grof vu Liverpool
* 1827: George Canning
* 1827-1828: Frederick Robinson, Vicomte vu Goderich
* 1828-1830 an 1834: Arthur Wellesley vu Wellington
* 1834-1846: Robert Peel
* 1852 an 1858-1868: Edward Stanley, Grof vun Derby
* 1868 an 1874-1880: Benjamin Disraeli
* 1885-1886, 1886-1892 an 1895-1902: Robert Cecil, Marquis vu Salisbury
=== Konservativ ===
* 1902-1905: Arthur Balfour
* 1922-1923: Andrew Bonar Law
* 1923-1924, 1924-1929 an 1935-1937: Stanley Baldwin
* 1937-1940: Neville Chamberlain
* 1940-1945 an 1951-1955: [[Winston Churchill]]
* 1955-1957: Anthony Eden
* 1957-1963: Harold Macmillan
* 1963-1964: Alec Douglas-Home
* 1970-1974: Edward Heath
* 1979-1990: [[Margaret Thatcher]]
* 1990-1997: [[John Major]]
* 2010-2016: [[David Cameron]]
* 2016-2019: [[Theresa May]]
* 2019-2022: [[Boris Johnson]]
* 2022: [[Liz Truss]]
* 2022-2024: [[Rishi Sunak]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]]
keabxzad4abyzaf526o1zfgjal89z5h
2686910
2686909
2026-07-20T12:17:27Z
Mobby 12
60927
besser
2686910
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
| Numm = Conservative and Unionist Party
| Logo = Conservative Party wordmark.svg
| Logobeschreiwung =
| Faarfcode = #B2FFFF
| Ofkierzung =
| Leeder1_Titel = Leader of the Conservative Party (UK)
| Leeder1_Numm = [[Kemi Badenoch]]
| Gegrënnt = 1834
| Fusioun vun = Conservative Party, Liberal Unionist Party
| International Affiliatiounen =
| Land = {{GBR}}
| Fraenorganisatioun = Conservative Women's Organisation
| Jugendorganisatioun = Young Conservatives
| Memberszuel = 172.437
| Memberszuel_Stand = 2022
| International Affiliatioun = International Democracy Union
| Europäesch Affiliatioun = [[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Allianz vun den Europäesche]]<br>[[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|Konservativen a Reformisten]]
| Politesch Positioun = Mëtt-riets bis [[Riets (Politik)|Riets]]
| Ideologie = [[Konservatismus]]<br>[[Neoliberalismus]]<br>[[Wirtschaftsliberalismus]]<br>Britteschen Unionismus<br>[[Euroskeptizismus]]
| Europäesch Parlamentsgrupp =
| Faarf = Himmelblo
| Slogan = Secure Britain's Future
| Sëtz1_Titel = House of Commons
| Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|121|650|hex=#B2FFFF}}
| Sëtz2_Titel = House of Lords
| Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|246|783|hex=#B2FFFF}}
| Websäit = [https://www.conservatives.com/ www.conservatives.com]
}}
D''''Conservative Party''' (offiziell ''Conservative and Unionist Party'', och nach '''Tories''' genannt) ass eng [[politesch Partei]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]].
An der rezenter Vergaangenheet huet d'Conservative Party tëscht 1990 an 1997 an duerno vun 2010 bis 2024 de brittesche Premierminister gestallt. D'Partei huet dunn de 4. Juli 2024 d'Parlamentswale verluer an ass zanterhier nees an der Oppositioun.
== Allgemenges ==
D'Originne vun der Konservativer Partei ginn zeréck op d'''Tories'', enger Grupp vun [[England|engleschen]] Aristokraten aus dem [[17. Joerhonnert]]. Traditionell vertrëtt si am Allgemenge konservativ Standpunkten. Traditionell geographesch Schwéierpunkte vun der Konservativer Partei leien an de ländleche Regioune vun [[England]]. ''Party Leader'' ass de [[Rishi Sunak]] (bis Oktober 2024).
== Premierministere vun der Conservative Party ==
=== ''Tories'' ===
* 1762-1763: John Stuart, Grof vu Bute
* 1770-1782: Frederick North
* 1783: William Cavendish, Herzog vu Portland
* 1783-1801: William Pitt
* 1801-1804: Henry Addington, Vicomte vu Sidmouth
* 1804-1806: William Pitt
* 1807-1809: William Cavendish, Herzog de Portland
* 1809-1812: Spencer Perceval
* 1812-1827: Robert Jenkinson, Grof vu Liverpool
* 1827: George Canning
* 1827-1828: Frederick Robinson, Vicomte vu Goderich
* 1828-1830 an 1834: Arthur Wellesley vu Wellington
* 1834-1846: Robert Peel
* 1852 an 1858-1868: Edward Stanley, Grof vun Derby
* 1868 an 1874-1880: Benjamin Disraeli
* 1885-1886, 1886-1892 an 1895-1902: Robert Cecil, Marquis vu Salisbury
=== Konservativ ===
* 1902-1905: Arthur Balfour
* 1922-1923: Andrew Bonar Law
* 1923-1924, 1924-1929 an 1935-1937: Stanley Baldwin
* 1937-1940: Neville Chamberlain
* 1940-1945 an 1951-1955: [[Winston Churchill]]
* 1955-1957: Anthony Eden
* 1957-1963: Harold Macmillan
* 1963-1964: Alec Douglas-Home
* 1970-1974: Edward Heath
* 1979-1990: [[Margaret Thatcher]]
* 1990-1997: [[John Major]]
* 2010-2016: [[David Cameron]]
* 2016-2019: [[Theresa May]]
* 2019-2022: [[Boris Johnson]]
* 2022: [[Liz Truss]]
* 2022-2024: [[Rishi Sunak]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Politesch Parteien am Vereenegte Kinnekräich]]
[[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]]
1l105d5vpubrofqvxc449bkphfpyv8p
Jup Weber
0
32405
2686917
2613067
2026-07-20T13:35:10Z
Robby
393
/* Gielercher */ elo mat Schabloun a geflécktem Referenzlink
2686917
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph''' ("'''Jup'''('''p''')") '''Weber''', gebuer de [[15. Juni]] [[1950]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen ëm den 8. [[Oktober]] [[2021]] an der [[Belsch]]<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1799190.html|Titel=RIP: Doud vum fréiere gréngen Deputéierte Jup Weber|Gekuckt=09.10.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/politik/greng-mitgruender-yup-weber-ist-tot-616083c2de135b9236c26003|Titel=Gréng-Mitgründer Jup Weber ist tot|Gekuckt=09.10.2021|Datum=08.10.2021|Wierk=Luxemburger Wort - Deutsche Ausgabe|Sprooch=de|archivedate=2021-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211009135819/https://www.wort.lu/de/politik/greng-mitgruender-yup-weber-ist-tot-616083c2de135b9236c26003}}</ref>, war e [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] geléierte Forstingenieur a fréiere Politiker ([[déi gréng|GAP]], [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ|GLEI]], [[Gréng a Liberal Allianz|GLA]]).
De Jup Weber ass zu [[Stroossen]] grouss ginn an huet no sengem Secondairesstudium am [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] e Studium fir Forstingenieur op der [[Universität für Bodenkultur Wien]] gemaach. Duerno huet hien e Stage an der [[Natur- a Bëschverwaltung|Forstverwaltung]] zu Lëtzebuerg gemaach an ass duerno bei eng Lëtzebuerger Bank schaffe gaangen. Fir méi Zäit ze hu fir seng politesch Aktivitéit huet en déi Plaz awer kuerz duerno erëm opginn. [[2000]] huet hien eng Léier als Schëffbauer gemaach.
De Jup Weber war [[1983]] e Matgrënner vun der [[Gréng Alternativ Partei]] (GAP)<ref name=":0" />, aus där méi spéit ''[[Déi Gréng|Déi gréng]]'' entstanen ass. Virdru war en ee vun den Animateure vum [[Radio Grénge Fluessfénkelchen]], engem "Pirateradio" vun [[Arel]] (zu där Zäit hat [[RTL]] de [[Monopol]] fir Radiosprogrammer zu Lëtzebuerg).
De Jup Weber huet och de Verband fir Folklor [[Vun Tuten a Blosen|Vun Tuten a Blose]] matgegrënnt a war ganz aktiv an der Anti-Nuklear-Beweegung.
Wéinst interne Konflikter an der Partei ass hien [[1985]] mat Aneren aus ''Déi Gréng'' ausgetrueden an huet eng eege Lëscht, d'[[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] (GLEI) gegrënnt. [[1989]] hunn déi zwou Parteien awer nees zesummefonnt. [[1994]] gouf de Jup Weber fir ''Déi Gréng'' an d'[[Europäescht Parlament]] gewielt; [[1995]] huet en déi Gréng Fraktioun verlooss an ass der [[Europäesch Radikal Allianz|Europäescher Radikaler Allianz]] bäigetrueden.
[[1999]] koum et och zu Lëtzebuerg nees zu enger Ofspléckung: de Jup Weber huet d'[[Gréng a Liberal Allianz]] gegrënnt, déi bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 1999|Chamberwale]] kee Sëtz am Lëtzebuerger Parlament krut.
== Gielercher ==
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>[https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/adm/memorial/1999/b58/fr/pdf/eli-etat-adm-memorial-1999-b58-fr-pdf.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.europarl.europa.eu/parlArchives/mepArch/term4/view.do?language=FR&id=2200 De Jup Weber op der Websäit vum Europaparlament]
* 2013: [http://www.youtube.com/results?search_query=%22Jup+Weber%22&search_sort=video_date_uploaded De Jup Weber op youtube.com]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Weber Jup}}
[[Kategorie:Gebuer 1950]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2021]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
d4s66ysdvvco4ilhm9j3v4ydfu98h4v
Peter Schroeder
0
35801
2687105
2534570
2026-07-22T10:04:20Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687105
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Peter Schroeder''', '''''Peter von der Mosel''''' genannt, gebuer de [[14. August]] [[1875]] zu [[Mehring (Musel)|Mehring]] op der [[Musel]], a gestuerwen den [[29. November]] [[1935]] zu [[Tréier]], war en däitsche Sproochfuerscher, Schrëftsteller an ''Heimatdichter''.
[[Fichier:Peter Schroeder.jpg|thumb|upright|Peter Schroeder]]
De Peter Schroeder war aus enger aler Famill aus der Tréierer-lëtzebuergescher Regioun. Seng Virfare koume vu [[Ralingen]] a [[Kersch]]. Nom [[Drëssegjärege Krich]] hu se sech zu [[Rouspert]] an op der [[Giischterklaus]] néiergelooss. De Johann Peter (oder Jean Pierre) Schroeder, den Urgrousspapp vum Peter Schroeder, war Zaldot an der Arméi vun de franséische [[Franséisch Revolutioun|Revolutiounstruppen]] an duerno an där vum [[Napoleon Bonaparte]]. [[1815]] huet hie sech op der Musel, no bei Tréier, néiergelooss. Säin Enkel Georg hat zu Mehring e [[Wéngert]].
Do ass de "Peter von der Mosel" 1875 gebuer an an d'Schoul gaangen. Fir kënne [[Schoulmeeschter]] ze ginn, ass hien an d'''Präparandenanstalt'' zu Tréier an duerno op de ''Lehrerseminar'' zu [[Prüm]] gaangen. Seng éischt Plaz als [[Schoulmeeschter]] krut de Peter Schroeder zu [[Holz (Saarland)|Holz]] am [[Saarland]], a kuerz duerno, [[1902]], seng zweet zu [[Fell (Rheinland-Pfalz)|Fell]], no bei senger Heemecht. [[1911]] gouf e Pedagog an der St.-Markus-Schoul zu Tréier.
Nom [[Éischte Weltkrich]], wou en als Zaldot an de [[Vogesen]] huet missen d'Stellung halen, ass hien nees an d'St.-Markus-Schoul enseignéiere gaangen. 1935 gouf hien Direkter vun der [[Pallien]]er Schoul.
Den 29. November 1935 ass hien zu Pallien un enger [[Longenentzündung]] gestuerwen.
De Peter Schroeder huet schonn als jonke Mann ugefaange mat schreiwen an huet déi Tréierer a lëtzebuergesch [[Dialekt]]er studéiert. Hien huet 30 Joer laang um ''[[Rheinisches Mundartwörterbuch]]'' matgeschafft, dat vum Prof. Peter Christa erausgi gouf an aus enger Sammlung vun 20.000 Wierder, [[Spréchwuert|Spréchwierder]] a [[Riedensaart]]en op [[Muselfränkesch]] besteet.
Hien huet Riedensaarten, Spréchwierder, [[Kannerreim]]er, typesche Kascht aus der Géigend, Hellegelegende vun Tréier, Lidder, [[Märchen|Märercher]] a [[Seechen|Seeërcher]] festgehalen an opgeschriwwen. Hien huet och [[Weekräiz]]er a Billerstäck gemoolt a beschriwwen. Ausserdeem war hie Matgrënner (a vun 1924-1931 Sekretär) vun der ''Trierische Heimat'', an och am ''Verein Trierisch'' aktiv.
Dem Peter Schröder säi bekanntst a beléiftst Wierk ass ''Der Gehlhänschesbaum'' (1933).
== Wierker ==
* ''Aus stillem Tal. Gedichte'', Pierson Verlag, Dresden 1909; 2. Oplo 1912
Ënner dem Pseudonym Peter von der Mosel:
* ''Ons Moddersproch'', Tréier 1924
* ''Der Gehlhänschesbaum'', Tréier 1933
* ''Mei Bruder on eich. Moselländische Dorfgeschichten und Gedichte'', 2. Oplo 1975, Spee-Verlag, Tréier
== Literatur ==
* Michael Schroeder: ''"Unser Großvater Peter von der Mosel" Peter Schroeder 1875-1935'', an: Neues Trierisches Jahrbuch 2007, S. 243 ff.
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Schroeder Peter}}
[[Kategorie:Däitsch Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1875]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1935]]
t8pydn1gdo7w43pkw3rm4hcewez8au2
Habsburg
0
35882
2687118
2615090
2026-07-22T12:12:43Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687118
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem '''Haus Habsburg'''}}
[[Fichier:Habsburger Pfau 1555.jpg|thumb|450px|Den "Habsburger Pouhunn" mat de Wope vun den Herrschafte vum Haus Habsburg (Augsburg, [[1555]]).]]
D''''Haus Habsburg''' oder d''''Habsburger''' sinn e grousst [[Europa (Kontinent)|europäescht]] [[Adel]]sgeschlecht, den Numm kënnt vun der Buerg [[Habsburg (Buerg)|Habsburg]] am [[Aargau]] ([[Schwäiz]]).
D'Membere vun dëser Dynastie hunn iwwer Joerhonnerte laang iwwer [[Éisträich]], [[Béimen]] an [[Ungarn]] geherrscht. Vu [[1438]] bis [[1740]] koumen all d'Keeser vum [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]] aus dem Haus Habsburg. Am [[16. Joerhonnert|16.]] a [[17. Joerhonnert]] huet d'Adelsgeschlecht och iwwer d'Kinnekräicher vu [[Spuenien]] a [[Portugal]] mat hire Besëtzer an [[Amerika (Kontinent)|Amerika]], [[Afrika]] an [[Asien]] regéiert.
Nom Doud vum leschte männlechen Habsburger, dem Keeser [[Karl VI. (HRR)|Karl VI.]], huet seng Duechter [[Maria Theresia vun Éisträich|Maria Theresia]] zesumme mat hirem Mann [[Franz I. Stephan (HRR)|François III. vu Loutrengen]] d'Nofolleg iwwerholl, dëst war den Ufank vun der Dynastie vun '''Habsburg-Loutrengen'''. Weider Keeser koume vu [[1745]] bis zum Ënnergang vum Hellege Réimesche Räich [[1806]] nees aus dësem Haus; de leschte réimesch-däitsche Keeser, de [[Franz II. (HRR)|Franz II.]], huet [[1804]] d'ierflecht [[Keesertum Éisträich]] gegrënnt, wat bis [[1918]] Bestand hat. Niewelinne vun der Dynastie Habsburg-Loutrengen hunn an der [[Toskana]], [[Modena]] a [[Parma]] souwéi kuerzzäiteg a [[Mexiko]] regéiert. Ëmgangssproochlech steet den Numm "Habsburg" och nach haut fir d'Dynastie Habsburg-Loutrengen.
== Fréi Habsburger (bis 1273) ==
Déi fréi Generatioune vun den Habsburger loosse sech engersäits nëmmen op Grond vu genealogeschen Opzeechnunge rekonstruéieren, déi [[1160]] erstallt goufen, an anerersäits op Grond vun engem gefälschten Testament vun engem [[Werner I. vun Habsburg|Werner I.]] ([[1030]]-[[1096]]). Gefälscht ass d'Testament doduerch, datt d'Testament op [[1027]] datéiert ass, warscheinlech awer eréischt ëm [[1085]] geschriwwe ginn ass. Habsburgesch Stammbamfuerscher hu schonn ëm [[1500]] komplett Stammbeem vun hirem Geschlecht ausgeschafft. Dës fréi Genealogie féieren ë. a. réimesch Adeleger, de [[Priamos]] vun Troja (Jong vum [[Jupiter (Mythologie)|Jupiter]]) an de Kinnek [[Artus]] als direkt Virfaren un. Historesch fundéiert Resultater iwwer d'Stammbamverhältnisser gëtt et keng. Eenzeg an eleng d'Nimm loosse sech beleeën.
[[Fichier:stammbaum habsburger1.jpg|thumb|350px|left|Stammbam vun den Habsburger]]
De [[Guntram de Räichen]] († [[973]]) soll nom Stammbam vun der ''Acta Murensia'' aus dem Joer [[1160]] de Stammpapp sinn. Eng aner Quell ernimmt e Guntram, dee Grof um [[Rhäin|Uewerrhäin]] gewiescht soll sinn. Wann et déi selwecht Persoun ass, da kéinten d'Habsburger aus dem [[Elsass|elsässeschen]] Herzogsgeschlecht vun den [[Etichonen]] mat Besëtzer am Elsass an am [[Breisgau]] kommen.
Vum Guntram dem Räichen ass dokumentéiert, datt hien e Jong mam Numm [[Lanzelin]] oder Kanzelin hat, dee Grof vun [[Altenburg bei Brugg|Altenburg]] (am haitege Kanton [[Aargau]]) war. Hie gëtt mat engem Landolt, Grof am [[Thurgau]], a Verbindung gesat. A leschter Zäit gëtt awer ëmmer méi gezweiwelt, op dëst déi selwecht Persoun ass.
Ëm [[1027]] huet en Enkel vum Guntram, de [[Radbot vun Habsburg|Radbot]] ([[985]]-[[1045]]) d'[[Klouschter Muri|Benediktinerklouschter Muri]] gegrënnt, a säi Brudder Rudolf d'[[Abteikierch Ottmarsheim|Klouschter Ottmarsheim]] am [[Elsass|Uewerelsass]]. Als Herrschaftsmëttelpunkt gouf ëm [[1020]] vum Radbot d'[[Habsburg (Buerg)|Buerg Habsburg]] baue gelooss, déi haut an der [[Schwäiz]]er Gemeng [[Habsburg AG|Habsburg]] am [[Aargau]] steet. D'Habsburger hunn nach weider Buerge baue gelooss. Den [[Otto vun Habsburg]] († [[1111]]) war den éischten aus der Famill, dee sech ''vun Habsburg'' genannt huet. Am [[11. Joerhonnert|11.]] an [[12. Joerhonnert]] hunn d'Habsburger hiren Territoire weider ausgebaut, Vogteien a Grofschaftsrechter kaaft. Si goufen zu Landgrofen am Uewerelsass, a Vogte vum [[Stroossbuerg]]er Héichstëft. Si hunn och Usproch op d'Ierfschaft vun de [[Grofschaft Kyburg|Kyburger]] erhuewen, soudatt si Lännereien am [[Zürigau]], an der [[Schwyz]], [[Unterwalden]], am [[Aargau]] an am [[Uri]] eruewere konnten.
Zu enger éischter Deelung vum Haus koum et am fréien [[13. Joerhonnert]]. Den [[Albrecht IV. vun Habsburg|Albrecht IV.]] war de Grënner vun der eelerer Linn an de [[Rudolf III. vun Habsburg|Rudolf III.]] vun der Linn Habsburg-Laufenburg. Duerch d'Konkurrenz ass eng raimlech Trennung entstanen. Obschonn de Rudolf III. net zu enger Nieweroll verdaamt gi war, ass et him net gelongen, en eegent Herrschaftszentrum an der [[Zentralschwäiz]] opzebauen. Spéider Versich goufen heefeg vun der eelerer Linn duerchkräizt.
De Jong vum Albrechts IV., de ''Rudolf IV.'' dogéint, konnt säi Räich systematesch ausbauen. Hie konnt seng Herrschaft op de [[Schwarzwald]] ausdehnen. Duerch d'Kyburger Ierfschaft konnt hien ausserdeem d'Ost- an d'Nordostschwäiz fir sech beusprochen. Hie gouf zu engem mächtegen Här a Südschwaben. Seng Wiel zum réimesch-däitsche Kinnek [[1273]] als [[Rudolf I. (HRR)|Rudolf I.]] war d'Kréinung vu sengem Erfolleg.
== D'Habsburger un der Spëtzt vum Hellege Réimesche Räich ==
[[Fichier:Habsburg Map 1547.jpg|thumb|450px|right|D'Lännereie vun den Habsburger [[1547]].]]
No der Wiel vum Rudolf I. zum réimesch-däitsche Kinnek hu sech d'Habsburger mat dem Kaf vun den Herzogtemer [[Herzogtum Éisträich|Éisträich]] a [[Herzogtum Steiermark|Steiermark]] zu enger wichteger Hausmuecht entwéckelt. Mat weidere Gebidder am Osten an dem Verloscht vum alhabsburgesche Besëtz an der Schwäiz am [[14. Joerhonnert|14.]] a [[15. Joerhonnert]] huet sech d'Muechtzentrum entgülteg an d'Ostalpegebitt verlagert. D'Habsburg selwer ass [[1415]] un d'Eidgenosse gaangen. D'Bezéiunge vun den Habsburger zu hirem fréiere Käerland sinn awer enk bliwwen. Dëst huet sech ënner anerem um [[Klouschter Muri]] an un der Abtei [[Königsfelden]] gewisen.
Well d'Habsburger an der [[Gëlle Bulle|Gëllener Bulle]] net am Krees vun de [[Kurfürst]]e berécksichteg goufen, huet den Herzog [[Rudolf IV. vun Éisträich|Rudolf IV.]] [[1358]]/[[1359|59]] eng Fälschung an Optrag ginn, de ''[[Privilegium Maius]]'', an deem hien den Äerzherzogstitel, dee spéider fir d'Habsburger charakteristesch gouf, fir sech beusprocht huet.
No der Wal vum [[Albrecht II. (HRR)|Albrecht II.]] [[1438]] hunn d'Habsburger - mat der Ausnam vum Keeser [[Karl VII. (HRR)|Karl VII.]] ([[1742]]–[[1745]]) - ''all'' Keeser vum [[Hellegt Réimescht Räich|Hellege Réimesche Räich]] bis zum Enn [[1806]] gestallt.
Glécklech Familljeverbindungen an Doudesfäll hunn den Habsburger um Enn vum [[15. Joerhonnert]] d'[[Herzogtum Bourgogne]] an duerno d'Kroune vu [[Spuenien]], [[Béimen]] an [[Ungarn]] bruecht. Mat den Nofollger vum Keeser [[Karl V. (HRR)|Karel V.]] hu sech d'Habsburger an eng spuenesch an an eng éisträichesch Linn gedeelt. Nodeem d'spuenesch Linn op en Enn gaange war, konnten d'éisträichesch Habsburger nëmmen e klengen Deel vun der spuenescher Ierfschaft gewannen.
[[1740]] sinn och d'éisträichesch Habsburger am Mannesstamm ausgestuerwen. Nodeem d'Ierfduechter [[Maria Theresia vun Éisträich|Maria Theresia]], der hir Herrscherrechter de [[Karl VI. (HRR)|Karel VI.]] mat der [[Pragmatesch Sanktioun (1713)|Pragmatescher Sanktioun]] geséchert hat, sech mam [[Franz I. Stephan (HRR)|François III. vu Loutrengen]] bestuet hat, huet sech d'Dynastie [[Habsburg-Loutrengen]] genannt. Si huet vu [[1765]] bis [[1806]] d'Keeser vum Hellege Réimesche Räich gestallt.
[[1806]] huet de [[Franz II. (HRR)|Franz II.]] am Kader vun de [[Koalitiounskricher|Napoleonesche Kricher]] ofgedankt, an d'Hellegt Réimescht Räich ass op en Enn gaangen.
== D'Haus Habsburg an der Zäitgeschicht ==
=== Keesertum Éisträich ===
[[Fichier:Otto Habsburg 001.jpg|left|thumb|300px|Den [[Otto von Habsburg]] († 2011), eelste Jong vum leschte Keeser Karl.]]
Am Joer [[1804]] hat de Keeser Franz II. dat ierflecht [[Keesertum Éisträich]] proklaméiert, fir eng Ranggläichheet mam [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] oprecht z'erhalen, deen am selwechte Joer zum [[Premier Empire|Keeser vun de Fransouse]] proklaméiert gi war. D'Keesertum Éisträich huet all habsburgesch Ierflänner ëmfaasst. [[1867]] gouf d'Räich zu der [[Éisträich-Ungarn|Éisträichesch-Ungarescher Monarchie]] ëmgewandelt; dës ass um Enn vum [[Éischte Weltkrich]] [[1918]] zerfall.
{{Méi Info 1|Keesertum Éisträich}}
=== D'Habsburger no 1918 ===
Den [[11. November]] [[1918]] huet de leschte Keeser [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl I.]] op all Undeel un de Staatsgeschäfter an Éisträich verzicht, den [[13. November]] och an Ungarn.
Opgrond vum ''Habsburgergesetz'' vum [[3. Abrëll]] [[1919]] goufen all Habsburger, déi net op hir Zougehéieregkeet zum Haus Habsburg-Loutrengen (also zu der Dynastie mat hiren Herrschaftsuspréch) verzichte wollten, a sech als "''getreue Staatsbürger der Republik''" bekenne wollten, aus dem Land ausgewisen. Ausserdeem goufen d'habsburgesch Familljefonge geplëmmt (net awer perséinlecht Privatverméigen). D'Membere vum Haus hu sech zum Deel fir dat republikanescht Éisträich entscheet, sinn zum Deel awer och an den Exil gaangen.
No zwéi Restauratiounsversich vum [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Kinnek Karl]] an Ungarn huet d'ungarescht Parlament de [[6. November]] [[1921]] d'Dethronisatioun vum Haus Habsburg-Loutrengen gestëmmt. Ungarn ass bis [[1944]] e Kinnekräich ouni Kinnek bliwwen.
Familljechef ass zanter [[2007]] de [[Karl Habsburg-Lothringen]], Jong vum [[Otto von Habsburg]].
== Herrscherlëschten ==
{| width="100%" border=0
|- valign=top
| width="50%" |
=== Réimesch-däitsch Kinneken a Keeser (Habsburg) ===
* [[Rudolf I. (HRR)|Rudolf I.]], Kinnek [[1273]], † [[1291]]
* [[Albrecht I. (HRR)|Albrecht I.]], Kinnek [[1298]], † [[1308]]
* [[Friedrich de Schéinen]], Kinnek [[1314]], † [[1330]]
* [[Albrecht II. (HRR)|Albrecht II.]], Kinnek [[1438]], † [[1439]]
* [[Friedrich III. (HRR)|Friedrich III.]], Kinnek [[1440]], Keeser [[1452]], † [[1493]]
* [[Maximilian I. (HRR)|Maximilian I.]], Kinnek [[1486]], Keeser [[1508]], † [[1519]]
* [[Karl V. (HRR)|Karl V.]], Kinnek [[1519]], Keeser [[1520]], ofgedankt [[1556]], † [[1558]]
* [[Ferdinand I. (HRR)|Ferdinand I.]], Kinnek [[1531]], Keeser [[1558]], † [[1564]]
* [[Maximilian II. (HRR)|Maximilian II.]], Kinnek [[1562]], Keeser [[1564]], † [[1576]]
* [[Rudolf II. (HRR)|Rudolf II.]], Kinnek [[1575]], Keeser [[1576]], † [[1612]]
* [[Matthias (HRR)|Matthias]], Kinnek a Keeser [[1612]], † [[1619]]
* [[Ferdinand II. (HRR)|Ferdinand II.]], Kinnek a Keeser [[1619]], † [[1637]]
* [[Ferdinand III. (HRR)|Ferdinand III.]], Kinnek [[1636]], Keeser [[1637]], † [[1657]]
* [[Ferdinand IV. (HRR)|Ferdinand IV.]], Kinnek [[1653]], † [[1654]]
* [[Leopold I. (HRR)|Leopold I.]], Kinnek a Keeser [[1658]], † [[1705]]
* [[Joseph I. (HRR)|Joseph I.]], Kinnek [[1690]], Keeser [[1705]], † [[1711]]
* [[Karl VI. (HRR)|Karl VI.]], Kinnek a Keeser [[1711]], † [[1740]]
=== Réimesch-däitsch Kinneken a Keeser (Habsburg-Loutrengen) ===
* [[Franz I. Stephan (HRR)|Franz I. Stephan]], Kinnek a Keeser [[1745]], † [[1765]]
* [[Joseph II. (HRR)|Joseph II.]], Kinnek [[1764]], Keeser [[1765]], † [[1790]]
* [[Leopold II. (HRR)|Leopold II.]], Kinnek a Keeser [[1790]], † [[1792]]
* [[Franz II. (HRR)|Franz II.]],Kinnek a Keeser [[1792]], ofgedankt [[1806]], † [[1835]]
=== Éisträichesch Keeser (Habsburg-Loutrengen) ===
* [[Franz II. (HRR)|Franz I.]], Keeser [[1804]], † [[1835]]
* [[Ferdinand I. vun Éisträich|Ferdinand I.]], Keeser [[1835]], ofgedankt [[1848]], † [[1875]]
* [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn|Franz Joseph I.]], Keeser [[1848]], † [[1916]]
* [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl I.]], Keeser [[1916]]–[[1918]] (Republik), † [[1922]]
=== Keeser vu Mexiko (Habsburg-Loutrengen respektiv Habsburg-Iturbide) ===
* [[Ferdinand Maximilian vun Éisträich|Maximilian I.]], [[1864]] – [[1867]]
=== Kinneke vu Spuenien a Portugal (Casa de Austria) ===
* [[Felipe I. vu Kastilien|Felipe I.]] [[1504]]–[[1506]] (Kinnek vu Kastilien)
* [[Karel V. (HRR)|Karel I.]] [[1516]]–[[1556]]
* [[Felipe II. vu Spuenien|Felipe II.]] (a Portugal: Felipe I.) [[1556]]/[[1580]]–[[1598]]
* [[Felipe III. vu Spuenien|Felipe III.]] (a Portugal: Felipe II.) [[1598]]–[[1621]]
* [[Felipe IV. vu Spuenien|Felipe IV.]] (a Portugal: Felipe III.) [[1621]]–[[1640]]/[[1665]]
* [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] [[1665]]–[[1700]]
|width="3" bgcolor="#FFFFFF" |
| width="50%" |
=== Kinneke vun Ungarn (Habsburg an Habsburg-Loutrengen) ===
* [[Albrecht II. (HRR)|Albrecht]] [[1438]]-[[1439]]
* [[Ladislaus Postumus|Ladislaus V. Postumus]] [[1440]]-[[1457]]
* [[Ferdinand I. (HRR)|Ferdinand I.]] [[1527]]-[[1564]]
* [[Maximilian II. (HRR)|Maximilian]] [[1564]]-[[1576]]
* [[Rudolf II. (HRR)|Rudolf]] [[1576]]-[[1608]]
* [[Matthias (HRR)|Matthias]] [[1608]]-[[1619]]
* [[Ferdinand II. (HRR)|Ferdinand II.]] [[1619]]-[[1637]]
* [[Ferdinand III. (HRR)|Ferdinand III.]] [[1637]]-[[1657]]
* [[Ferdinand IV. (HRR)|Ferdinand IV.]]
* [[Leopold I. (HRR)|Leopold I.]] [[1657]]-[[1705]]
* [[Joseph I. (HRR)|Joseph I.]] [[1705]]-[[1711]]
* [[Karl VI. (HRR)|Karl III.]] [[1711]]-[[1740]]
* [[Maria Theresia vun Éisträich|Maria Theresia]] [[1740]]-[[1780]]
* [[Joseph II. (HRR)|Joseph II.]] [[1780]]-[[1790]]
* [[Leopold II. (HRR)|Leopold II.]] [[1790]]-[[1792]]
* [[Franz II. (HRR)|Franz I.]] [[1792]]-[[1835]]
* [[Ferdinand I. vun Éisträich|Ferdinand V.]] [[1835]]-[[1848]]
* [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn|Franz Joseph I.]] [[1848]]-[[1916]]
* [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl IV.]] [[1916]]-[[1918]]
=== Herzoge vun Éisträich (Habsburg an Habsburg-Loutrengen) ===
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Markgrofen an Herzogen an Éisträich am Mëttelalter}}
=== Groussherzoge vun der Toskana (Habsburg-Loutrengen) ===
* [[Franz I. Stephan (HRR)|Franz Stephan]] [[1737]]–[[1765]]
* [[Leopold II. (HRR)|Leopold]] [[1765]]–[[1790]]
* [[Ferdinand III. vun der Toskana|Ferdinand III.]] [[1790]]–[[1800]], [[1814]]–[[1824]]
* [[Leopold II. vun der Toskana|Leopold II.]] [[1824]]–[[1849]], [[1849]]–[[1859]]
* [[Ferdinand IV. vun der Toskana|Ferdinand IV.]] [[1859]]
=== Herzoge vu Modena (Habsbourg-Loutrengen an Habsburg-Este) ===
* [[Franz IV. vu Modena|Franz IV.]] [[1814]]–[[1831]], [[1831]]–[[1846]]
* [[Franz V. vu Modena|Franz V.]] [[1846]]–[[1848]], [[1849]]–[[1859]]
=== Herzogin vu Parma (Habsburg-Loutrengen) ===
* [[Marie-Louise vun Éisträich|Marie-Louise]] [[1814]]–[[1847]]
|}
== Literatur zum Theema ==
* Henry Bogdan, ''Histoire des Habsbourg: des origines à nos jours''. Perrin, Paräis, 2005. {{small|(ISBN 2-262-02376-X)}}
* Jean des Cars, ''La saga des Habsbourg. Du Saint Empire à l'Union européenne''. Perrin, 2010. {{small|(ISBN 978-2-262-02692-9)}}
* Dorothy Gies McGuigan, ''Familie Habsburg 1273 bis 1918: Glanz und Elend eines Herrscherhauses'', Berlin, 2003. {{small|(ISBN 3-548-33173-4)}}
* Brigitte Hamann (Ersg.), ''Die Habsburger. Ein biographisches Lexikon'', Wien/München, 1996.
* Heinz-Dieter Heimann, ''Die Habsburger - Dynastie und Kaiserreiche'', München, 2004.
* Thomas Lau (Ersg.), ''Österreichische Familien. Machthaber, Mimen und Magnaten'', Böhlau, Wien, 2006. {{small|(ISBN 978-3-205-77543-0)}}
* Richard Reifenscheid, ''Die Habsburger in Lebensbildern. Von Rudolf I. bis Karl I.'', Wien, 1990.
* Karl Vocelka a Lyenne Heller, ''Die Lebenswelt der Habsburger, Kultur- und Mentalitätsgeschichte einer Familie'', Graz/Wien/Köln, 1997.
* Karl Vocelka a Lyenne Heller, ''Die private Welt der Habsburger. Leben und Alltag einer Familie'', Graz/Wien/Köln, 1998.
* Brigitte Vacha (Ersg.), ''Die Habsburger. Eine Europäische Familiengeschichte'', Graz/Wien/Köln, 1992. {{small|(ISBN 3-222-12107-9)}}
* Adam Wandruszka, ''Das Haus Habsburg. Die Geschichte einer europäischen Dynastie'', Wien, 1989.
== Um Spaweck ==
* {{de}} [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D19506.php "Habsburg" am ''Historesche Lexikon vun der Schwäiz'']
* {{de}} [http://otto.twschwarzer.de/ Autoriséiert Éieresäit vum Otto von Habsburg]
* {{fr}} [http://www.clio.fr/BIBLIOTHEQUE/les_habsbourg_une_famille_pour_un_empire.asp Georges Castellan: ''Les Habsbourg, une famille pour un empire'']
{{Commonscat|House of Habsburg}}
[[Kategorie:Habsburger| ]]
0imnbl7i2pxmqw6xp0xhtmcsv7vz9nh
Pippin den Eeleren
0
38065
2687124
2662857
2026-07-22T12:13:51Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687124
wikitext
text/x-wiki
De '''Pippin den Eeleren''' oder '''Pippin vu [[Landen (Belsch)|Landen]]''', gebuer géint 580, a gestuerwen [[640]] war vu 615/625 un [[Franken (Vollek)|fränkeschen]] [[Hausmeier]] an [[Austrien]] ënner dräi [[Merowenger]]-Kinneken. Hie gëllt als de Grënner vun der Famill vun de [[Karolenger]], resp. de [[Pippiniden]].
== Säi Liewen ==
Mer wësse souzesoen näischt iwwer dem Pippin seng Virfaren.
[[613]] huet hien zeumme mam [[Bëschof]] [[Arnulf vu Metz]] an aneren [[Austrasien|austraseschen]] [[Adel|Adlegen]] an e Muechtkampf ënner de Merowenger agegraff, andeems en den [[Neustrien|neustresche]] Kinnek [[Chlothar II.]] géint d'Wittfra vum Kinnek [[Sigibert I.]], d'[[Brunichild]], déi an [[Austrasien]] an an der [[Bourgogne]] geherrscht huet, zu Hëllef geruff huet. Nodeem se ofgesat gi war, huet de Chlothar am ganze [[Frankeräich]] geherrscht, huet awer missen, am [[Edictum Chlotharii]] d'Muechtpositioun vum austraseschen Adel unerkennen.
[[623]] ass dem Chlothar säi 15-järege Jong [[Dagobert I.]] zum Ënnerkinnek an Austrasien ernannt ginn. De Pippin gouf e wichtege Conseiller an huet spéitstens [[625]] formell den Titel vum [[Hausmeier]] ugeholl.
Mä de Chlothar II. ass [[629]] gestuerwen, a säi Jong Dagobert I. ass an [[Neustrien]] gaange fir d'Herrschaft iwwer d'Gesamträich z'iwwerhuelen. De Pippin huet zwar den Titel als austraseschen Hausmeier gehalen, mä konnt dës Funktioun net op Dauer ausfëllen. [[635]] huet e seng Duechter [[Begga]] mam Arnulf vu Metz sengem Jong [[Ansegisel]] bestuet, a sou d'Unioun mam Arnulf verstäerkt.
Wéi dann den Dagobert I. [[638]] oder [[639]] gestuerwen ass, ouni Jongen zu hunn, déi scho fäeg gewiescht wieren, ze regéieren, konnt de Pippin, mat Hëllef vum austraseschen Adel, seng Uspréch op seng héich Plaz nees stellen.
Mä schonn 640 ass de Pippin den Eelere gestuerwen.
De Pippin war mat enger Itta oder Iduberga bestuet, (gebuer [[592]], gstuerwen [[652]]) déi 640 d'Klouschter [[Andenne]] gestëft huet. D'Koppel hat 4 Kanner:
* De [[Bavo]], och Grof Allowin vum [[Haspengau]] genannt,
* D'[[Begga]] (* 620, † 692/693/695), déi géint 635 den [[Arnulfinger]] [[Ansegisel]] bestuet huet, an domat d'Muecht vun de Pippinide mat där vun den [[Arnulfinger]] verbonnen huet,
* De [[Grimoald den Eeleren]] oder I. (* 616, † 656/657 oder géint 662 zu Paräis exekutéiert); hie war dem Pippin säin Nofollger als Hauseier.
* D'[[Helleg Gertrud]] (Gertrude/Geretrudis) (* 626, † [[17. Mäerz]] [[659]]), déi géint 644 Äbtissin vum Klouschter [[Nivelles]] gouf. Si ass d'Patréinesch vu [[Landen (Belsch)|Landen]].
== Kuckt och ==
* [[Tumulus vum Pippin vu Landen]]
[[Kategorie:Pippiniden]]
[[Kategorie:Karolenger]]
[[Kategorie:Fränkescht Räich]]
[[Kategorie:Gestuerwen 640]]
mykml6m2l3j4exc1od18cphwfnf42tc
Jules de Polignac (1746-1817)
0
38446
2687102
2591471
2026-07-22T10:04:03Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687102
wikitext
text/x-wiki
{| cellspacing="8" cellpadding="0" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="width: 100%; font-size: 95%; border-bottom-style: solid; margin-bottom: 1em; position:relative;"
| style="width: 25px; vertical-align: middle;" | [[Fichier:Disambig.svg|25px]]
| Dësen Artikel beschäftegt sech mat Kapitän vum ''Royal-Dragon'' '''Jules de Polignac'''. Fir aner Persoune mat dësem Numm, kuckt wgl.. [[Jules de Polignac]].
|}
De '''Jules de Polignac''', gebuer [[1746]], a gestuerwen [[1817]], war de Kapitän vum ''[[Dragoner|Régiment de Royal-Dragons]]''. Hie war de Jong vum [[Héracle-Louis de Polignac]] (†[[1802]]) an der [[Diane de Mazarin]] (†[[1755]]).
[[1776]] huet sech de Jules de Polignac mat der [[Yolande de Polastron]] bestuet, Frëndin vun der [[Marie-Antoinette vun Éisträich|Marie-Antoinette]] a Gouvernante vun de Prënzekanner.
== Nokommen ==
* [[Aglaé de Polignac]] ([[1768]]-[[1803]]) bestuet mam [[Antoine VIII. vu Gramont]];
* [[Armand de Polignac]], ([[1771]]-[[1847]]);
* [[Jules de Polignac (1780-1847)|Jules Auguste Armand Marie de Polignac]] ([[1780]]-[[1847]]), franséische Politiker a Premierminister vum [[8. August]] [[1829]] bis [[30. Juli]] [[1830]];
* [[Melchior de Polignac (1781-1855)|Melchior de Polignac]] ([[1781]]-[[1855]]), Virfare vum [[Rainier III. vu Monaco]].
{{DEFAULTSORT:Polignac, Jules de}}
[[Kategorie:Haus Chalençon]]
[[Kategorie:Franséisch Offizéier]]
[[Kategorie:Capitainen]]
[[Kategorie:Gebuer 1746]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1817]]
nedcju929rysl2m9mpckbm9jnbp6gln
Goes
0
38857
2686981
2623463
2026-07-20T20:59:51Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686981
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Holland}}
'''Goes''' <nowiki>[xu:s]</nowiki> ass eng Stad a Gemeng am Südweste vun [[Holland]], op der fréierer Insel [[Zuid-Beveland]], an der [[Provënz Zeeland]]. D'Gemeng hat ufanks 2023 ronn 39.000 Awunner, wouvun der ronn 30.000 an der Stad selwer liewen.
==Uertschaften an der Gemeng==
Uertschafte mat iwwer 1.000 Awunner an der Gemeng sinn: Kloetinge, Wolphaartsdijk, 's- Heer Arendskerke, 's- Heer Hendrikskinderen. Ausserdeem gëtt et nach eng Rëtsch méi klenger.
== Geschicht ==
Goes ass am [[10. Joerhonnert]] entstanen. Schonn am [[12. Joerhonnert]] goufe Mäert do ofgehalen. [[1405]] krut Goes d'Recht op eng eege Jurisdiktioun. [[1417]] huet d'[[Jakobäa vu Bayern]] Goes d'Recht ginn, eng Stadmauer ze bauen. [[1554]] ass d'Stad mat hiren Holzhaiser verbrannt a gouf duerno nees opgebaut. Am [[Achtzegjärege Krich]] ass Goes [[1577]] an d'Hänn vun den Hollänner gefall. Dës hunn d'Stad befestegt. [[1868]] gouf d'[[Eisebunn]] gebaut, an [[1980]] gouf eng Zone industrielle amenagéiert (ë. a. eng grouss [[Fritten|Frittefabréck]]).
== Demographesch Entwécklung ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
|daten =
1942 = 11215
1950 = 13073
1960 = 14987
1970 = 25822
1980 = 30193
1990 = 32034
2000 = 35768
2010 = 36605
2020 = 38082
2022 = 38950
1910 = 10981
1920 = 11098
1930 = 10840
1947 = 12223
1961 = 13465
1970 = 15156
1977 = 16965
1980 = 17105
1990 = 18084
2000 = 18838
2006 = 19453
}}<br>
<small>Quell: [https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/en/dataset/37259eng/table?ts=1706253766174 Statline]</small>
== Kuckeswäertes==
*D'Alstad mat schéinen Haiser aus dem 17. an 18. Joerhonnert; d'Kierch an d'Stadhaus.
* De Musée HMDB (Historisch Museum der Bevelanden).
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.goes.nl/ Gemeng Goes]
* [https://allecijfers.nl/gemeente/goes/ Statistik vun der Gemeng Goes]
* [https://web.archive.org/web/20070504105304/http://www.hmdb.nl/ Historesche Musée Bevelanden]
{{Gemengen an der Provënz Zeeland}}
[[Kategorie:Gemengen an der Provënz Zeeland]]
[[Kategorie:Stied an der Provënz Zeeland]]
esih4fa55nufml183ont1kk8d1v911r
Paris-Bourges
0
41303
2687240
2591293
2026-07-23T09:40:20Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687240
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}
'''Paris-Bourges''' ass eng Vëloscourse, déi a [[Frankräich]] gefuer gëtt. Et ass eng Course vun engem Dag, gouf awer vun [[1980]] bis [[1992]] an Etappe gefuer.
Zanter [[2005]] gehéiert dës Course zum ''[[UCI Europe Tour]]'' an ass zanterhier an der Kategorie 1.1 klasséiert.
== D'Gewënner ==
{{cycling race/listofwinners|Q1754568
|above row 2:1914-1916 ''Net gefuer''
|above row 3:1918-1921 ''Net gefuer''
|above row 7:1926-1927 ''Net gefuer''
|above row 9:1930-1931 ''Net gefuer''
|above row 11:1934-1946 ''Net gefuer''
|above row 22:1958-1970 ''Net gefuer''
|above row 40:1989 ''Net gefuer''
}}
{{clearleft}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20180809104726/http://parisbourges.fr/ Offiziell Websäit vu ''Paris-Bourges'']
* [https://web.archive.org/web/20160317113129/http://www.memoire-du-cyclisme.eu/ligne/cla_paris_bourges.php Resultater vu ''Paris-Bourges'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme'']
[[Kategorie:Vëlossport a Frankräich]]
[[Kategorie:UCI Europe Tour]]
[[Kategorie:Paris-Bourges| ]]
5jdgeppltzwc3ajg15e6wre5s9se50w
Hellenismus
0
41901
2687099
2680361
2026-07-22T10:03:44Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687099
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:NAMA Galate.jpg|thumb|380px|Blesséierte [[Galater|galatesche]] Kriger, e [[Griicheland|griichescht]] Statuenthema wat no der Victoire vum [[Attalos I. vu Pergamon|Attalos I.]] vu [[Pergamon]] iwwer d'[[Gallier]] ëm [[237 v. Chr.]] opkomm ass.]]
Den '''Hellenismus''' oder den '''Hellenisteschen Zäitalter''' ([[4. Joerhonnert v. Chr.|4.]]-[[1. Joerhonnert v. Chr.]]) ass eng [[Geschicht]]speriod a [[Griicheland]], déi bis op d'grouss Figure wéi den [[Alexander de Groussen]] oder d'[[Kleopatra VII.|Kleopatra]] relativ mëssverstane gëtt. Den Hellenismus gëtt dacks als eng Transitiounsperiod, a souguer Dekadenz, tëscht dem Glanz vum [[Klasseschen Zäitalter]] an der Muecht vum ''[[Réimescht Räich|Imperium Romanum]]'' ugesinn. Allerdéngs hunn de Glanz vun de Stied wéi [[Alexandria]], [[Antiochia]] a [[Pergamon]], d'[[Ekonomie]], d'Mëschung vun de Kulturen, d'dominant Roll von der [[griichesch|griichescher Sprooch]] an hir Diffusioun d'Bild vum anticken [[Noen Osten|Noen Oste]] verännert.
Den Hellenismus gouf duerch [[Geschicht|Historiker]] aus dem [[19. Joerhonnert]] definéiert. De Begrëff "hellenistesch" gouf fir d'éischt Kéier vum [[Däitschland|däitschen]] Historiker [[Johann Gustav Droysen]] benotzt<ref>[[Johann Gustav Droysen]], ''Geschichte des Hellenismus'' ([[1836]] an [[1843]]).</ref> a koum duerch de [[Linguistik|linguisteschen]] a kulturelle Krittär, der spektakulärer Erweiderung vun de Regiounen, wou griichesch geschwat ginn ass ([[Griichesch|gr.]]: ἑλληνίζειν / ''hellênízein'') an domat duerch de Phenomeen vun der Expansioun vum Hellenismus. Dëse Phenomeen vun enger Hellenisatioun an dem Kontakt tëscht den alen [[Noen Osten|orientaleschen]] Zivilisatiounen an de Griichen ass ënner der [[Réimescht Griicheland|réimescher Dominatioun]] weidergaangen<ref>De [[Paul Veyne]] schwätzt vun engem ''Empire gréco-romain''.</ref>. D'[[Chronologie vum ale Griicheland|chronologesch]] Grenze vum hellenisteschen Zäitalter si konventionell a [[Politik|politesch]]: si fänke mam Doud vum [[Alexander de Groussen|Alexander dem Groussen]] un, an halen op, wéi sech de leschte groussen hellenisteschen Herrscher, d'[[Kleopatra VII.|Kleopatra]] vun [[Egypten]], d'Liewe geholl huet, an der [[Réimescht Räich|réimescher]] Dominanz d'Plaz iwwerlooss huet.
D'rezent [[Archeologie|archeologesch]] an [[Geschicht|historesch]] Aarbechte ginn an d'Richtung, dës Period no zwéin Aspekter nei ze bewäerten: d'Existenz an d'Gewiicht vun de grousse Kinnekräicher mat ursprénglech griicheschen oder [[Kinnekräich Makedonien|makedoneschen]] Dynastien<ref>[[Ptolemäer|Lagiden]], [[Seleukideräich|Seleukiden]], [[Antigoniden]], [[Attaliden]] asw.</ref> mä och d'Roll vun de ville Stied, deenen hir Wichtegkeet net ofgeholl huet, och wann dës Meenung laang Zäit vertruede war.
== Politesch Evolutioun vun der hellenistescher Welt ==
=== D'Eruewerunge vum Alexander ===
[[Fichier:MakedonischesReich.jpg|thumb|380px|D'hellenistesch Welt nom Doud vum [[Alexander de Groussen|Alexander]].]]
Am Alter vum 20 Joer war den [[Alexander de Groussen]] Kinnek vu [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]], zwee Joer drop Meeschter iwwer dat antikt [[Griichland]], an huet a senger kuerzer Zäit um Troun — knapps 13 Joer vun [[336 v. Chr.|336]] bis [[323 v. Chr.]] — déi spektakulärsten a séiersten Eruewerung vun der [[Antiquitéit]] fäerdegbruecht. E klengt Kinnekräich, wat sech mat verschiddene griichesche [[Polis|Poleis]] zesummegedo hat, huet dat gréisst Räich vun dëser Zäit an d'Knéie gezwongen, d'[[Perserräich]] vum [[Dareios III. vu Persien|Dareios III.]] Den [[Achämenideräich|achämenideschen]] Herrscher gouf bannent véier Joer ([[334 v. Chr.|334]]-[[330 v. Chr.|330]]) an dräi Schluechte geschloen, um [[Schluecht um Granikos|Granikos]], zu [[Schluecht vun Issos|Issos]] a [[Schluecht vu Gaugamela|Gaugamela]]. Déi dräi Joer drop, bis [[327 v. Chr.|327]], goufe lues awer sécher d'[[Satrapie]]n an [[Asien|Zentralasien]] ageholl, a bis [[325 v. Chr.|325]] huet den Alexander d'makedonesch Dominatioun iwwer den Nordoste vun [[Indien]] geséchert. Hei huet den Alexander ënner dem Drock vu sengen Truppe missen ophalen, an ass zeréck a [[Mesopotamien]] gaangen, dem Häerz vu sengem Räich.
Fir seng Muecht op laang Zäit ze halen, huet hie versicht d'[[Achämenideräich|achämenidesch]] Herrscherklass vum ale Räich mat der Administratioun vu sengem Räich zesummenzebréngen. Hien huet op dësem Wee versicht, eng [[Monarchie]] ze grënnen, déi engersäits op der [[Kinnekräich Makedonien|makedonesch]]-[[Griicheland|griichescher]] Traditioun baséiert huet, an anerersäits och d'[[Perserräich|persesch]] Ierfschaft net vergiess huet. De plëtzlechen Doud vum Kinnek am Alter vun 33 Joer huet dësem originelle Versuch en Enn gesat, dee vu sengem Entourage allerdéngs och kritiséiert ginn ass.
=== D'Period vun den Diadochen ([[323 v. Chr.|323]]-[[281 v. Chr.]]) ===
[[Fichier:Ptolemy I Soter Louvre Ma849.jpg|thumb|left|200px|Büst vum [[Ptolemaios I.|Ptolemaios I. Soter]], ee vun den [[Diadochen]].]]
Den [[Alexander de Groussen]] hat kee wierklechen Nofollger hannerlooss, dee seng Plaz konnt anhuelen, a virun allem keen, dee sech géint d'[[Diadochen|Diadoche]] behaapte konnt, Offizéier vu senge Campagnen déi sech 40 Joer laang ëm d'Ierfschaft gestridden hunn. D'Kricher tëscht dem [[Perdikkas (Diadoch)|Perdikkas]], dem [[Ptolemaios I.|Ptolemaios]], dem [[Kassander vu Makedonien|Kassander]], dem [[Lysimachos vu Makedonien|Lysimachos]], dem [[Antigonos I. Monophthalmos|Antigonos]] an dem [[Seleukos I. vum Seleukideräich|Seleukos]], fir nëmmen déi wichtegst z'ernimmen, déi bis [[281 v. Chr.]] gedauert hunn, hunn d'Famill vum Alexander verschwanne gelooss, an d'Räich gesprengt. Den [[Antigonos I. Monophthalmos|Antigonos]], alen Offizéier dee vague mat der kinneklecher makedonescher Famill verwandt war, hat et bal geschafft, d'Räich nees opzebauen, mä eng Koalitioun vu senge Rivalen huet hie bei der [[Schluecht vun Ipsos]] [[301 v. Chr.]] geschloen.
[[Griicheland]], [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]] a [[Klengasien]] goufe vun de militäresche Campagne vun den [[Diadochen|Diadoche]] markéiert, wärend sech den ëstlechen Deel vum Räich séier emanzipéiert huet, an zum [[Griichesch-Baktrescht Kinnekräich|griichesche Räich vu Baktrien]] ginn ass. Dëse Genereel war et egal, iwwer wéi eng Partie vum Räich si d'Soen haten, d'Haaptsaach war, si haten en Troun. Den [[Demetrios I. Poliorketes|Demetrios Poliorketes]], Jong vum [[Antigonos I. Monophthalmos|Antigonos]], huet zesumme mat sengem Papp iwwer de gréissten Deel vun [[Asien]] geherrscht, an nom Doud vu sengem Papp huet hie versicht, Makedonien anzehuelen, wat him provisoresch och gelongen ass. Schlussendlech huet hie sech awer misse geschloe ginn, an ass miserabel gestuerwen. Den eelste Jong vum [[Ptolemaios I.|Ptolemaios]], de [[Ptolemaios Keraunos]], gouf vu sengem Papp aus [[Egypten]] verdriwwen, an huet sech beim [[Lysimachos vu Makedonien|Lysimachos]] an [[Thrakien]] opgehalen. De Ptolemaios Keraunos huet Thrakien souwéi Makedonien besat, an de Seleukos ëmbrénge gelooss, dee géint hie virgoe wollt. Den [[Noen Osten|Noen Oste]] war vun den Ambitioune vun dëse Genereel dominéiert, déi sech séier de Kinnekstitel ginn hunn, hir Truppen hunn aus griicheschen a makedonesche [[Sëldner]] bestanen.
Am beschte geschloen huet sech de [[Ptolemaios I.]], e Kandheetsfrënd vum Alexander, aus deem verschidden Auteuren och de Baaschtert vum [[Philippe II. vu Makedonien|Philippe II.]] gemaach hunn. Hie konnt sech séier [[Egypten]] ënner den Nol rappen, an huet versicht, hei en dauerhafte Staat opzebauen. Domat huet hien imperial Ambitiounen opginn, déi hie selwer fir wéineg realistesch gehalen huet. Domat war hien zwar ee vun deenen, déi mat "Schold" dru waren, datt aus der imperialer Iddi näischt ginn ass, mä anerersäits war hien och e Grënner vun der hellenistescher Welt.
=== D'Gläichgewiicht vum 3. Joerhonnert ===
[[Fichier:Seleucus I Louvre.jpg|thumb|200px|De [[Seleukos I. vum Seleukideräich|Seleukos I. Nikator]], Grënner vun der Dynastie vun de [[Seleukideräich|Seleukiden]].]]
Am [[3. Joerhonnert v. Chr.]] koum et zu engem kuerze Gläichgewiicht tëscht den dräi Dynastien, déi aus den [[Diadochen]] ervirgaange waren. [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]] gouf vun den Nofollger vum [[Antigonos I. Monophthalmos|Antigonos]] regéiert<ref>Vgl. [[Antigoniden]].</ref>, [[Egypten]] vun de [[Ptolemäer|Lagiden]], an e grousst Räich, wat net homoge war<ref>[[Klengasien]], [[Syrien]], [[Mesopotamien]].</ref> vun de [[Seleukideräich|Seleukiden]]. Allerdéngs gouf et nach méi Divisiounen an der hellenistescher Welt. Nieft den dräi grousse Monarchië gouf et eng Partie kleng Kinnekräicher, déi keng sou grouss Roll gespillt hunn. Sou hunn d'[[Attaliden]] hiert Kinnekräich ronderëm [[Pergamon]] opgebaut, an et goufe Kinnekräicher um [[Kinnekräich Pontos|Pontos]] an a [[Bithynien]]. Den [[Hieron II. vu Syrakus|Hieron II.]] huet a [[Magna Graecia|Grouss-Griicheland]] e Kinnekräich zu [[Syrakus]] op d'Bee gestallt.
Zu dëse ville klenge Monarchie kommen ausserdeem nach d'Konfederatioune vun de [[Polis|Poleis]], déi sech zum Deel mat Erfolleg, géint d'Ambitioune vun den hellenistesche Kinnekräicher - virun allem Makedonien - duerchgesat hunn. Zwee vun dëse federale Staaten, d'[[Achaiiesch Liga]] ënner dem [[Aratos vu Sikyon|Aratos]] an d'[[Aitolesch Liga]] hunn eng grouss Roll bis zu der [[Réimescht Räich|réimescher]] Eruewerung gespillt. Verschidde [[Polis|Poleis]] konnte souguer hir Onofhängegkeet behalen, a ware mat de Kinnekräicher gläichgestallt. Dat bescht Beispill heifir ass [[Rhodos]].
=== D'Réimer an d'politescht Enn vun der hellenistescher Welt ===
Um Enn vum [[3. Joerhonnert v. Chr.|3. Joerhonnert]] ass d'''[[Magna Graecia]]'' - [[Italien|Süditalien]] a [[Sizilien]] - no bal engem Joerhonnert vu Kämpf, sief et duerch de [[Pyrrhos vu Makedonien|Pyrrhos]] oder duerch d'[[Punesch Kricher]], ënner [[Réimescht Räich|réimesch]] Dominatioun gefall. Et huet allerdéngs nach bis zum Ufank vum [[2. Joerhonnert v. Chr.|2. Joerhonnert]] gedauert, bis [[Roum]] wierklech am [[Orient]] agegraff huet. An enger éischter Zäit hunn d'Réimer militäresch d'[[Antigoniden]] a virun allem den [[Antiochos III. vum Seleukideräich|Antiochos III.]] - déi lescht grouss politesch Figur ënner den hellenisteschen Herrscher virum [[Mithridates VI. vu Pontos|Mithridates VI.]] an der [[Kleopatra VII.|Kleopatra]] - ënner hir Fuchtel bruecht. An engem laangen a luese Prozess, dee bal zwee Joerhonnerte laang gedauert huet, konnt [[Roum]] mat der Hëllef vun de [[Polis|Poleis]] an dem Kinnekräich vu [[Pergamon]] d'ëstlecht [[Mëttelmier]] u sech rappen. Dëse leschten Akt bei der Eruewerung war de Sträit tëscht dem [[Augustus|Octavian]] an dem [[Marcus Antonius]], dee mat der leschter Herrscherin vun [[Egypten]], der [[Kleopatra VII.]], alliéiert war, a geschloe gouf. D'Kleopatra huet sech [[30 v. Chr.]] d'Liewe geholl.
Allerdéngs sinn d'Réimer am Orient och op Resistenze gestouss, an et huet dräi Kricher gebraucht, fir de Kinnek vu [[Kinnekräich Pontos|Pontos]], de [[Mithridates VI. vu Pontos|Mithridates VI.]], am [[1. Joerhonnert v. Chr.|1. Joerhonnert]] ze schloen. De [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeius]] huet [[63 v. Chr.]] d'[[Seleukideräich]] ofgeschaf, an den Orient no réimeschem Modell nei organiséiert. D'hellenistesch Welt gouf zu engem Terrain fir d'Ambitioune vun de verschiddene Genereel vun der [[Réimesch Republik|réimescher Republik]]<ref>Schluechte vu [[Schluecht vu Pharsalos|Pharsalos]], [[Schluecht vu Philippi|Philippi]] a [[Schluecht vun Actium|Actium]].</ref> bis zu der entgülteger Victoire vum [[Augustus|Octavian]].
Parallel dozou ass de politeschen Afloss vun de [[Seleukideräich|Seleukiden]] an [[Asien|Zentralasien]], [[Persien]] a [[Mesopotamien]] no der Herrschaft vum [[Antiochos III. vum Seleukideräich|Antiochos III.]] ([[223 v. Chr.|223]]-[[187 v. Chr.]]) brutal gefall. Dësen hat nach d'Mëttel, eng Expeditioun bis un d'Grenze vun [[Indien]] op d'Been ze stellen. Ënner der Herrschaft vu sengem Jong konnten d'Seleukiden emol net méi den Opstand vun de [[Makkabäer]] a [[Palestina]] zeréckgeschloen. D'[[Parther]] déi agefall sinn, hunn dës politesch Dekompositioun beschleunegt an um Ufank vum [[1. Joerhonnert v. Chr.]] hunn d'Seleukiden nëmmen nach [[Syrien]] iwwereg gehat.
== De permanente politesche Kader: Kinnekräicher a Poleis ==
=== D'hellenistescht Kinnekräich, eng absolut Monarchie ===
[[Fichier:Lagid queen Isis Ma3546.jpg|thumb|230px|right|[[Ptolemäer|Lagidesch]] Kinnigin (vläicht d'[[Kleopatra II.]] oder d'[[Kleopatra III.]]) als [[Isis (Mythologie)|Isis]].]]
D'hellenistesch [[Monarchie]] war perséinlech. Dat heescht datt de Kinnek dee war, deen duerch seng eege Leeschtungen, déi meeschtens militäresch waren, a säi Behuelen, un den Titel ''[[Basileus]]'' ("Kinnek") komm ass. Sou war eng militäresch Victoiren dacks de legitimen Akt, fir op den Troun ze kommen, an iwwer eng Provënz oder e Staat ze herrschen. D'[[Seleukideräich|Seleukiden]] hunn d'Eruewerung vu [[Babylon]] duerch de [[Seleukos I. vum Seleukideräich|Seleukos I.]] am Joer [[312 v. Chr.|312]] benotzt, fir hir Presenz a [[Mesopotamien]] ze legitiméieren, oder och d'Victoire iwwer de [[Lysimachos vu Makedonien|Lysimachos]] [[281 v. Chr.|281]] fir hir Revendikatiounen op [[Thrakien]] ze rechtfertegen. D'Kinneke vu [[Bithynien]] hunn aus der Pseudo-Victoire vum [[Nikomedes I. vu Bithynien|Nikomedes I.]] aus dem Joer [[277 v. Chr.|277]] profitéiert, fir vis-à-vis vun de [[Galater]] hir Herrschaft ze legitiméieren<ref>"Pseudo-Victoire" dowéinst, well den Nikomedes seng Géigner eigentlech net um Schluechtfeld geklappt huet, mä duerch eng Konzessioun vun aneren Territoiren eng Allianz agaangen ass.</ref>.
An dëser Monarchie gouf et keng kloer Ierfschaftsreegelen, a sou koum et dacks zu Streidereien an Ermuerdungen, wa méi wéi een Ierwen a Fro komm ass. Et gouf och keng fundamental Gesetzer oder Texter, déi d'Muecht vum Kinnek reglementéiert hunn. Alles koum vum Kinnek, a besonnesch d'Gesetzer huet hie selwer opgestallt. Dësen [[Absolutismus|absolutten]] a perséinleche Charakter vun der hellenistescher Monarchie war gläichzäiteg d'Stäerkt an d'Schwächt vun dëse Kinnekräicher, well et extreem vun der Perséinlechkeet vum Herrscher selwer ofgehaangen huet. Sou war et och wichteg, bis op [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]], wou d'Monarchie eng al Institutioun war, fir sech [[Ideologie]]n opzebauen, fir d'Dominatioun vu makedoneschen a [[griicheland|griicheschen]] Dynastien iwwer Vëlker, déi näischt mat dëser Zivilisatioun ze dinn haten, ze rechtfertegen. D'[[Ptolemäer|Lagide]] goufen zu [[Pharao]]nen an den [[A (Sënnesorgan)|Ae]] vun den [[Egypten|Egypter]], a ware sou gescheit, sech mam [[Klerus]] duerch grouss Spenden un d'[[Tempel]]e guttzehalen.
Déi Kinneken haten d'[[Absolutismus|absolut Muecht]] mä haten doduerch och vill Flichten, wéi sech Kollaborateuren ze sichen, d'Feinden ze schloen, hir kinneklech Natur duerch hiert Behuelen ze beweisen, an hir Funktioun duerch eng Divinatioun vun hirer Persoun ze legitiméieren. Am [[klasseschen Zäitalter]], war de Modell vun der Monarchie, dee vun de [[Philosophie|Philosophe]] verworf gouf [[Asien|asiatesch]] ; am hellenisteschen Zäitalter war de Modell [[Griicheland|griichesch]].
{{Méi Info 1|Hellenistesch Monarchie}}
=== E gëllenen Zäitalter fir d'Polis ?===
Am Verglach mam [[klasseschen Zäitalter]] gëtt gär vun engem Néiergang vun der [[Polis]] an der hellenistescher Period geschwat. Allerdéngs ass et besser, dëst net ze verallgemengeren. [[Sparta]], [[Athen]] an [[Theben (Griicheland)|Theben]] waren Eenzelfäll vun imperialistesche [[Polis|Poleis]], mä d'grouss Majoritéit vun de griichesche Poleis am [[5. Joerhonnert v. Chr.|5.]]-[[4. Joerhonnert v. Chr.]] huet sech hirer oder der Autoritéit vun den [[Achämenideräich|Achämenide]] misse fügen.
[[Fichier:Modell Pergamonmuseum.jpg|thumb|left|Maquette vu [[Pergamon]], Pergamon-Museum, Staatliche Museen zu [[Berlin]].]]
Dës Situatioun war identesch am hellenisteschen Zäitalter, och wann d'imperialistesch Muecht vun de Stied net méi existéiert huet ([[Athen]]) oder definitiv gebrach gouf wéi fir [[Sparta]] [[222 v. Chr.]]<ref>Néierlag vum Kinnek vu [[Sparta]], [[Kleomenes III. vu Sparta|Kleomenes III.]], géint d'[[Kinnekräich Makedonien|Makedonier]] an d'[[Achaiiesch Liga]].</ref>. Eng Partie Poleis hu sech a grousse Federatiounen zesummegedo, wéi d'[[Achaiiesch Liga|Achaiiaesch]] oder [[Aitolesch Liga]]. Anerer konnten iwwer eng laang Zäit hir Onofhängegkeet behalen, wéi [[Rhodos]]. Vill Poleis hunn och mat de Konflikter ënner den Herrscher gespillt, fir - och wann et nëmme provisoresch war - hir Onofhängegkeet ze behalen, déi fir si ganz wichteg war.
An der Realitéit huet d'Unzuel vun de Poleis an dëser Period souguer däitlech zougeholl. D'[[Hellenistesch Monarchie|hellenistesch Monarchen]] hu vill Stied an hire Kinnekräicher gegrënnt, ugefaange mat hiren Haaptstied<ref>[[Alexandria]], [[Antiochia]], [[Seleukia]] oder och [[Pergamon]].</ref>. D'Seleukiden hu Stied um [[iran]]esche Plateau gegrënnt<ref>[[Apameia um Orontes|Apameia]], [[Laodikeia]].</ref>, a [[Mesopotamien]]<ref>[[Neapolis]].</ref> a verschidde Stied mam Numm [[Seleukia]] a [[Syrien]]. D'[[Ptolemäer|Lagide]] waren [[Zypern]] aktiv<ref>[[Neapaphos]], [[Arsinoe]].</ref> souwéi a [[Klengasien]]. Deelweis goufe griichesch Stied duerch e Monarch och einfach nei gegrënnt<ref>[[Sikyon]] gouf vum [[Demetrios I. Poliorketes]] an [[Demetrias]] nei gegrënnt.</ref>, oder och eenheimesch Stied a griichesch Stied transforméiert<ref>[[Damaskus]] gouf zu ''Arsinoeia''.</ref>. Wéineg Stied goufe wierklech ''ex nihilo'' gegrënnt, bei de meeschten neie [[Polis|Poleis]] gouf einfach eng eenheimesch Plaz geholl, oder sech an dëser Géigend installéiert.
Déi meescht Grënnunge goufen um Ufank vun der hellenistescher Period tëscht den Eruewerunge vum [[Alexander de Groussen|Alexander]] an der Mëtt vum [[3. Joerhonnert v. Chr.|3. Joerhonnert]] gemaach, zu de gréisste Baumeeschter hunn d'[[Seleukideräich|Seleukide]] gezielt. Dat éischt Zil wat net d'Hellenisatioun, wat éischter eng Konsequenz war, mä e militärescht a strategescht Zil: an de Stied gouf eng Garnisoun installéiert, fir den Territoire oder eng Handelsstrooss ze kontrolléieren. A [[Griicheland]] koum ausserdeem dobäi, datt sech déi kleng Stied zesumme wollte setzen, fir eng méi zolidd Eenheet duerzestellen. Natierlech gouf et och e politesche Wëlle vun den Herrscher, fir duerch hir Haaptstied hir Muecht an de Lännereien ze festegen. Manner wichteg waren natierlech och d'[[Ekonomie|Wirtschaftsbezéiungen]].
[[Fichier:Attica 06-13 Athens 22 View from Acropolis Hill - Museum of Ancient Agora.jpg|thumb|300px|[[Stoa vum Attalos]] op der ëstlecher Säit vun der [[Agora (Athen)|Agora]] zu [[Athen]].]]
Verschidde Stied hate vun Ufank un eng zolidd Gréisst<ref>[[Antiochia]], [[Alexandria]], [[Pergamon]], [[Seleukia um Tigris]] oder och [[Ai Khanoum]] an [[Asien|Zentralasien]].</ref>, mä vill Stied waren einfach militäresch Befestungen, a sinn eréischt am [[2. Joerhonnert v. Chr.]] zu richtege Stied ginn<ref>[[Dura Europos]] oder [[Seleukia]] um [[Euphrat]].</ref>. Net all Grënnung war erfollegräich, a verschidde Plaze goufen och nees verlooss.
D'Kinneken hu keng einfach Stied gegrënnt, mä wierklech ''[[polis|Poleis]]'' nom klassesche griichesche Modell. Dëse Modell huet sech an de Communautéite vun [[Asien|Zentralasien]] a [[Phenizien]] verbreet, déi helleniséiert goufen. D'Liewen, iwwer dat duerch vill Texter e groussen Deel bekannt ass, war räich. Et schéngt es, wéi wann d'[[Oligarchie]] ëmmer méi ofgeholl huet, wouvun d'[[Demokratie]] profitéiert huet, déi zu enger Norm an der hellenistescher Welt ginn ass. E globale Konsens, deen heiansdo vu [[Biergerkrich]]er ënnerbrach gouf, ass zustan komm. D'Bindung zu der Polis war nach ëmmer ganz staark, a vill Bierger hunn net gezéckt, zu de Waffen ze gräifen, fir hir Onofhängegkeet ze verdeedegen.
=== Komplex Bezéiungen tëscht Kinneken a Poleis ===
[[Fichier:Dedication Ptolemy VI Louvre Ma4977.jpg|thumb|300px|left|Widmung un de [[Ptolemaios VI. vun Egypten|Ptolemaios VI. Philometor]], Mëtt vum [[2. Joerhonnert v. Chr.]]]]
D'Bezéiungen tëscht den hellenistesche Kinneken an de [[Polis|Poleis]], déi si dominéiert hunn, oder versicht hunn ze dominéieren, ware komplex. Generell hu sech d'Poleis géint d'[[Absolutismus|absolut]] Autoritéit vun de Kinneke gewiert. Allerdéngs huet dëst dacks vum och dovun ofgehaangen, wéi de Muechtrapport tëscht deenen zwee war. Generell hat e Kinnek d'Recht, eng Polis déi hien eruewert hat, ze zerstéieren, mä meeschtens gouf eng Eenegung fonnt, an d'Polis gouf méi oder manner gewollt zu enger Alliéierter vum Kinnek. Et muss een tëscht ville klenge Poleis ënnerscheeden, iwwer déi de Kinnek eng grouss Kontroll hat<ref>Presenz vu kinneklechen Truppen a Fonctionnairen, en [[Tribut]] huet misse bezuelt ginn asw.</ref>, an déi och als Deel vum kinneklechen Territoire konnte weidergi ginn, an anere Stied, déi zwar dem Kinnek ënnerstallt waren, awer eng grouss Autonomie behalen hunn. Dëst war meeschtens de Fall fir d'Poleis aus der [[Egäescht Mier|Egäis]], déi dacks laang virun den hellenistesche Kinnekräicher gegrënnt gi waren.
D'Rapporten tëscht Kinnek a Polis waren duerch e politesche Modell dominéiert, deen [[Euergetismus|euergeteschen Handel]] genannt gëtt: e wohltätege Kinnek géint Éieren, déi d'Stad him bruecht huet. Dëse Modell gouf zur Norm fir d'Bezéiungen tëscht [[Monarchie|Monarch]] a [[Polis]]. De Kinnek gouf als mächtegen Herrscher duergestallt, dee wohltäteg fir d'Stad war, d'Stad beschützt huet an e Garant vun hirer Properitéit war. D'Polis huet hiren Devouement proklaméiert, wat fir de Kinnek e Mëttel war, seng Legitimitéit ze stäerken, him Statue gebaut an zum Deel och [[Heroekult|kultesch Éiere]] bruecht. Den [[Euergetismus]] war sou den ideologeschen Haaptkader an de politesche Bezéiungen tëscht Kinneken a Poleis. Et koum och fir, datt sech den Euergetismus a Stied manifestéiert huet, déi net zu der Aflosszon vum Kinnek gehéiert hunn. Sou gouf [[Rhodos]] vun allen hellenistesche Monarchen nom schlëmmen [[Äerdbiewen|Äerdbiewe]] vun [[227 v. Chr.]] ënnerstëtzt. D'[[Attaliden]] hunn eng Partie Monumenter zu [[Athen]] finanzéiert<ref>Duerch eng gutt [[Diplomatie]] an de Prestige vun der Stad konnten d'Athener hir Stad wärend dem Hellenismus verschéineren.</ref>, dorënner déi berüümte [[Stoa vum Attalos]], déi am [[19. Joerhonnert]] duerch d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikanesch]] [[Archeologie|archeologesch]] Schoul vun Athen nees opgebaut ginn ass.
D'Poleis stounge seelen an der éischter Rei, mä hunn an der hellenistescher Welt - wat e weideren Unitéitsfakteur war - hir Identitéit an hir Traditioune vis-à-vis vun de Kinneken erhalen.
== Unitéit an Diversitéit an der hellenistescher Zivilisatioun ==
=== Hellenisatioun: Sproochen a Koexistenz vun de Kulturen ===
==== D'Koiné ====
[[Fichier:Stèle cintrée en grec - Cléopâtre VII et Isis - Musée du Louvre (E 27113).jpg|miniatur|370x370px|D'[[Kleopatra VII.]] am Kleed vum [[Pharao]] op enger griichescher Sail, [[51 v. Chr.]]]]
D'Fro no de Rapporten tëscht [[Griicheland|Griichen]] a [[Kinnekräich Makedonien|Makedonier]] op der enger Säit a mat den netgriichesche Vëlker op der anerer Säit huet sech a [[Griicheland]] oder a [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]] ënner der Dominatioun vun den [[Antigoniden]] natierlech net gestallt. Mä an [[Asien]], an de [[Seleukideräich|seleukideschen]] Territoiren oder an [[Egypten]] war déi breet mass vun den Awunner net griichesch. Dës [[heemesch]] Bauere ware gréisstendeels fräi, mä ënnerstoungen awer der kinneklecher a steierlecher Administratioun. An dësem Punkt waren d'hellenistesch Kinnekräicher net vill anescht wéi hir Virgänger am [[Noen Osten]], bis op ee Punkt: dës Dynastie ware Friemherrschaften duerch hiren Ursprong, hir Liewensart a virun allem hir Sprooch.
Sou hunn d'griichesch Besatzer refuséiert, déi lokal Sproochen ze léieren, an hunn d'griichesch Sprooch als Kommunikatiounsmëttel fir d'Steieren, d'Administratioun, d'Militär an d'Politik gefuerdert. D'[[Kleopatra VII.]], déi vill Sprooche geschwat huet, schéngt hei eng Ausnam bei de [[Ptolemäer|Lagiden]] gewiescht ze sinn. D'[[Egypten|egyptesch]] an d'[[Juddentum|jiddesch]] Elite souwéi déi grouss Notabelen a [[Klengasien]] hunn ugefaangen, griichesch ze schwätzen<ref>D'''[[Koiné]]'', d'gemeinsam griichesch Sprooch.</ref>. Dëse Phenomeen hat am [[4. Joerhonnert v. Chr.|4. Joerhonnert]] a [[Klengasien]] scho virun den Eruewerunge vum [[Alexander de Groussen|Alexander]] ugefaangen. An de Kinnekräicher ronderëm d'hellenistesch Welt<ref>[[Kappadokien]], [[Kinnekräich Pontos|Pontos]], [[Kommagene]], [[Parthia]].</ref> hunn d'Herrscher heefeg versicht, hire Philhellenismus ënner Beweis ze stellen, a mat hire Sujeten op [[griichesch]] kommunizéiert. Verschidden [[Anatolien|anatolesch]] Sprooche si verschwonnen, op d'mannst an de schrëftlechen Dokumenter. D'Griichescht gouf lues awer sécher d'Sprooch vun der [[Politik]], der Administratioun, der [[Diplomatik]] an der [[Kultur]].
[[Fichier:BuddhaHead.JPG|thumb|left|200px|Representatioun vum [[Buddha]], e Beispill fir d'[[griichesch-buddhistesch Konscht]] vum [[Gandhara]], [[2. Joerhonnert v. Chr.|2.]]-[[1. Joerhonnert v. Chr.]]]]
D'griichesch Sprooch konnt sech souguer nach eng Zäitchen duerchsetzen, wéi d'politesch Dominatioun vun der hellenistescher Welt net méi wéi e Souvenir war, sou zum Beispill am Nordweste vun [[Indien]] an an [[Asien|Zentralasien]]. Um Site vun [[Ai Khanoum]] um [[Amudarja|Oxus]] a [[Baktrien]] goufen Iwwerreschter vun enger kinneklecher Trésorerie fonnt, mat Archiver op griichesch. En anert Beispill war d'Stad [[Kandahar|Alexandria an Arachosia]], wou eng kosmopolitesch Bevëlkerung gelieft huet, an déi am [[4. Joerhonnert v. Chr.|4. Joerhonnert]] ënner d'Dominatioun vun de [[Maurya-Räich|Maurya]] gefall ass. De berüümtsten Herrscher vun dëser Dynastie, den [[Ashoka]], huet Edikter a sengem ganze Räich gravéiere gelooss. Eng grouss Partie dovu goufen zu [[Kandahar|Alexandria an Arachosia]] erëmfonnt, a waren deels op [[aramäesch]] a virun allem op griichesch. An engem vun dësen Edikter huet de Keeser d'[[Buddhismus|buddhistesch]] Prinzipien opgeschriwwen<ref>M. Clair, ''Comptes rendus des séances de l'Académie des inscriptions et Belles Lettres'', 1964, S. 140-141.</ref>.
Och wann d'Adaptatioun vun den Edikter vum Ashoka fir d'Griichen a sengem Räich geduecht war, sou waren aner Texter, déi op griichesch iwwersat goufen, fir Net-Griiche geduecht. Sou zum Beispill d'[[Tora]]<ref>Och als ''[[Septuaginta]]'' bekannt, well d'Iwwersetzung 70 Leit zougeschriwwe ginn ass.</ref> déi aus dem [[hebräesch]]en an d'griichescht am [[3. Joerhonnert v. Chr.|3. Joerhonnert]] iwwersat ginn ass, eng Initiativ déi dem Kinnek [[Ptolemaios III. vun Egypten|Ptolemaios III.]] zougeschriwwe gëtt<ref>M. Sartre, ''D'Alexandre à Zénobie. Histoire du Levant antique'', Fayard, 2001.</ref>, dee wollt datt seng Geriichter e Code op griichesch hätten, fir de [[Juddentum|Judden]] eng Justiz no hirem Gesetz ze bidden. D'Tora gouf an de [[Synagog]]en och op griichesch gelies, wat en Indiz vun der Penetratioun vun dëser Sprooch bei de Judde vun der [[Diaspora]] ass.
Am [[klasseschen Zäitalter]] war d'griichesch Sprooch a vill Dialekter ënnerdeelt, déi enger Regioun hir Identitéit ginn hunn<ref>[[Böotien|böotesch]], [[Ionien|ionesch]], [[Arkadien|arkadesch]] asw.</ref>. Am hellenisteschen Zäitalter huet sech vum [[Mëttelmier]] bis zum [[Indus]] d''Koiné'' duerchgesat, déi aus dem [[Algriichesch Dialekter|ionesch-atteschen]] entstanen ass. Déi al Dialekter sinn a [[Griicheland]] och an den offiziellen Dokumenter weider benotzt ginn, mä iwwerall soss huet sech d'''Koiné'' duerchgesat. An dëser Sprooch goufe och d'Wierker vun den hellenisteschen Auteure geschriwwen, ob si griichesch waren oder net. Dat "klassescht" algriichesch war eng Kreatioun vum Hellenismus, déi sech op d'athenesch Ierfschaft vum klasseschen Zäitalter baséiert huet.
==== Eng Mëschung vun de Kulturen ? ====
[[Fichier:Serapis Pio-Clementino Inv689 n2.jpg|thumb|250px|De [[Serapis]] mam ''Modius'' um Kapp, Kopie vun der Büst vum [[Bryaxis]] fir de Serapeion vun [[Alexandria]].]]
Wa sech d'Sprooch verbreet huet, wéi war et mat der griichescher Liewensart ? Wéi hu sech d'Griiche vis-à-vis vun de Kulture beholl, déi si gouvernéiert hunn ?
Fir dat aalt [[Egypten]] gëtt et eng prezis Äntwert, hir Zivilisatioun war souguer an den Ae vun de Griiche prestigiéis. D'egyptesch Kulten hu sech am [[Mëttelmier]]raum an dëser Period verbreet. De Kult vun der [[Isis (Mythologie)|Isis]] am [[1. Joerhonnert v. Chr.]] konnt a [[Phönikien]], [[Klengasien]], [[Griicheland]], [[Kyrenaika]], [[Sizilien]] a bis op [[Roum]] nogewise ginn. Am Joer [[70|70 n. Chr.]] ass den Isiskult och bis a [[Gallien]] an a [[Baetica]] komm<ref>Laurent Bricault, ''Atlas de la diffusion des cultes isiaques. Mémoires de l'Académie des Belles Lettres'', De Boccard, 2001.</ref>. Dës Diffusioun vun den [[Mysteriekult|orientalesche Kulten]], meeschtens och griichesch Adaptatioune vun orientalesche Gottheeten<ref>De [[Serapis]] zum Beispill war de Gott [[Osiris|Oser]]-[[Apis|Api]] vun den Egypter.</ref>, ass vun den egyptesche Griichen a vun den Egypter ronderëm d'Mëttelmier ausgaangen.
Et schéngt es allerdéngs, wéi wann d'Egypter net vun der hellenescher Liewensart begeeschtert waren. Natierlech hunn d'egyptesch Eliten, virun allem d'Paschtéier, nieft der Sprooch och e griicheschen Numm ugeholl, souwéi d'griichesch Gouvernements-Praktiken. Deelweis hu si och um griichesche Kult deelgeholl, opmaannst un deem fir den Herrscher. Mä déi grouss Mass vun der Bevëlkerung huet sech net mat der griichescher Kultur a [[Relioun]] befaasst. D'[[Ptolemäer|Lagiden]] hunn d'Privileegie vun den Tempelen an d'heemesch Kulte respektéiert, a goufe sou an den Ae vun hire Sujeten Herrscher, déi de [[pharao]]nesche Modell vun der [[Monarchie]] ugeholl hunn. Et schéngt es och, wéi wann eng Partie Griichen, déi an Egypte gewunnt hunn, verschidden egyptesch Kulten ugeholl hunn, wéi zum Beispill Begriefnesritualer. Gemëscht Hochzäite waren net seelen (ausser an der kinneklecher Dynastie), a vill Leit haten en duebelen Numm, en egyteschen an e griicheschen. Sou gouf et zu [[Edfu]] en Offizéier, dee bei de Griichen ''Apollonios'' genannt gouf, bei den Egypter ''Pashou''<ref>Pierre Frohlich, ''Les Grecs en Orient, l'héritage d'Alexandre'', Documentation photographique, Dossier 8040, 2004, S. 9-14.</ref>. An engem Land wou d'ethnesch Identitéit schwéier z'etabléiere war, an dacks duerch d'Sprooch bestëmmt war, war d'duebel Kultur staark verbreet, op jiddwer Fall an de méi héije soziale Klassen. D'Geriichter vun egypteschem a griicheschem Recht hunn zesummegeschafft, an u wéiee Geriicht ee geschriwwen huet, huet eigentlech nëmmen dovun ofgehaangen, a wéi enger Sprooch de Kontrakt war, ëm dee gestridde gouf (Handelsvertrag, Hochzäitsvertrag asw.). Global huet d'Identitéit virun allem dovun ofgehaangen, wéi sech den Eenzele beholl huet, wat seng reliéis, politesch a kulturell Praktike waren, a wéi e vun den anere Leit gesi gouf: Griich war een, wann ee vun de Griiche sou ugesi ginn ass. D'[[Juddentum|Judden]], déi an Egypte gelieft hunn, a griichesch geschwat hunn, goufe mat den Hellenen an een Dëppe gehäit.
Iwwer [[Phönikien]], [[Syrien]], [[Mesopotamien]] an [[Asien|Zentralasien]] ass manner gewosst. Och wann eng Partie heemesch Sproochen op d'mannst aus de schrëftlechen Dokumenter verschwonne sinn, sou huet d'[[aramäesch|aramäesch Sprooch]] sech awer behaapt. D'[[Seleukideräich|Seleukiden]] hunn allgemeng déi lokal Relioune respektéiert<ref>Eng Ausnam war hei den [[Antiochos IV. vum Seleukideräich|Antiochos IV.]] mat de Judden aus [[Palestina]].</ref>, souwéi och déi lokal politesch Konzepter, wéi dee vun der [[Monarchie]] a [[Mesopotamien]]. Et ass gutt méiglech, wéi zum Beispill zu [[Ai Khanoum]] a [[Baktrien]], datt et an de Stied eng gemëschte Kultur gouf, virun allem an der Relioun an an der [[Architektur]]. A [[Palestina]] huet d'Hellenisatioun zu Spannungen an der Bevëlkerung gefouert, ënner anerem am [[2. Joerhonnert v. Chr.]] ënner den [[Hasmonäer]].
[[Fichier:Harpocratic Eros Louvre Myr805.jpg|thumb|320px|left|Den [[Eros]] als [[Harpokrates]], [[Myrina (Mysien)|Myrina]], Ufank vum [[1. Joerhonnert v. Chr.]]]]
D'griichesch Liewensart huet sech mat der Entwécklung vun de [[Polis|Poleis]] wäit verbreet. Déi al Handelsrivalitéit tëscht Griichen a Phönikier war zwar net aus der Welt geschaf, mä de politeschen a kulturellen Hegemonismus vun de Griiche war sou staark, datt verschidde Phönikier hir Kanner als [[Ephebos|Epheben]] op [[Athen]] geschéckt hunn, an u Concoursen a Griicheland deelgeholl hunn. Dëst seet aus, datt si wéi Griichen ugesi goufen. Vill Phönikier mat griichescher Kultur, oder Griichen déi zu [[Sidon]] gewunnt hunn, hunn op d'[[Griichesch Mythologie|mythologesch]] Bezéiungen tëscht [[Sidon]], [[Argos]] an [[Theben (Griicheland)|Theben]] opmierksam gemaach. A Syrien huet de Bau vun der grousser Metropol vun de Seleukiden, [[Antiochia]], zu der Hellenisatioun vun dëser Regioun bäigedroen, a war och déi lescht Bastioun vun der Dynastie am [[1. Joerhonnert v. Chr.]]
A [[Klengasien]] huet d'Entwécklung vun de Poleis a [[Karien]] an a [[Lykien]] am [[4. Joerhonnert v. Chr.]] huet de ganze westlechen Deel vun [[Anatolien]] betraff, mä ni wierklech d'Banneland. Net-griichesch Vëlker hunn dacks spontan d'Herrscher gefrot, fir kënne an enger Polis ze wunnen. Dëst setzt nieft der Sprooch och eng Gewunnecht mat der griichescher Politik an der Educatioun viraus, et goufen och vill [[Gymnasion|Gymnase]] gebaut. Mä och wann d'Stied a Klengasien Tempelen, [[Agora]]en an Theateren haten, sou sinn awer hir Traditiounen net verschwonnen. A Phönikien konnt dat selwecht festgestallt ginn. Sou ass de Fall vun engem Awunner vu Sidon bekannt, den ''Diotimos'', deen zu [[Argos]] d'Concourse gewonnen hat, an de [[phönizesch]]en Titel ''Sophet'' ("Riichter") hat<ref name="Pierre Frohlich, op.cit">Pierre Frohlich, op.cit.</ref>. Ënner dem griichesche Lack si lokal Funktiounen a Gewunnechte weiderhi bäibehale ginn.
Et ass schwéier, d'Realitéit an d'Déift vun der Hellenisatioun ze generaliséieren. D'Situatioune ware verschidde jee no Kinnekräich, no Provënz an deelweis och no den Eenzelpersounen. Deelweis gouf et och staark helleniséiert Regiounen (virun allem d'Stied), déi direkt u Regioune louchen, an deenen de Phenomeen nëmmen uewerflächlech war. Déi grouss Diversitéit bei de Quelle féiert zu enger grousser Virsiicht, wann ee vun Hellenisatioun oder [[Akkulturatioun]] schwätzt. D'griichesch Kultur war allerdéngs zimmlech dominant, an dësen Aspekt huet och nach no der [[Réimescht Räich|réimescher]] Eruewerung Bestand gehat.
=== Zirkulatioun vun Iddien a vu Leit ===
Wärend der hellenistescher Period koum et zu engem Accroissement vun der Zirkulatioun vu Wueren, vun Iddien a vu Leit, déi an dëser Regioun sou nach net do war.
Un éischter Linn stoungen d'Zaldoten, déi sech iwwer Dausende Kilometer deplazéiert hunn. An dëser Zäit koum et och zu enger Entwécklung vum [[Sëldner]]tum. Sou hunn d'Awunner vu [[Sagalassos]] a [[Pisidien]] laang Zäit Sëldner gestallt, virun allem fir d'[[Ptolemäer|Lagiden]]. Mä och d'Artisten an d'[[Philophie|Philosophe]] si wäit gereest, sou zum Beispill de [[Klearchos vu Soloi]], e Schüler vum [[Aristoteles]], deem seng Presenz zu [[Ai Khanoum]] attestéiert ass. D'Kanner vun Notabele goufen dacks an déi grouss griichesch Stied geschéckt ([[Athen]], [[Delphi]] asw.) fir hei en Enseignement an der [[Rhetorik]] ze kréien, déi fir eng politesch oder diplomatesch Carrière noutwenneg war. E gewëssene ''Moschiôn'', Bierger vu [[Priene]], huet seng Stad an de Concourse vun de Stied ronderëm vertrueden, a gouf duerno [[Ambassade]]ur bei de [[Seleukideräich|Seleukiden]], an [[Egypten]] a spéider zu [[Roum]]. Et schéngt es, wéi wann hie bis op [[Petra (Stad)|Petra]] an [[Arabien]] komm wier<ref name="Pierre Frohlich, op.cit"/>. Identesch Carrière waren näischt aussergewéinleches, a sinn dacks virkomm.
Och d'Dokteren, Artisten a Magistrate si gereest. Verschidde Stied haten et souguer léiwer, wann e Riichter aus enger anerer Stad de Fall iwwerholl huet, well dës zum Deel manner virageholl waren, oder manner ënner Drock gesat goufen. Heiduerch ass et och sécher zu engem Rapprochement tëscht de juristesche Praktiken tëscht de Stied komm. Aus wéi engem Grond och ëmmer e Griich an enger anerer Stad wéi senger eegener war, wann hie seng Saach hei gutt gemaach huet, gouf seng Presenz mat engem Dekreet geéiert. Dacks goufen dës diplomatesch Relatiounen duerch d'[[Griichesch Mythologie|Mythologie]] verstäerkt. Well all Stad behaapt huet, vun engem mythologeschen [[Heros]] ofzestamen, an d'griichesch Mythologie immens komplex ass, war et net schwéier, gemeinsam Virfaren ze fannen. Wéi déi kleng Stad [[Kytenion]] ([[Dorier]]) eng [[Ambassade]] an d'Haaptstad vu [[Lykien]], [[Xanthos (Stad)|Xanthos]], geschéckt huet, hu si sech Méi ginn, e gemeinsame Virfaren ze fannen: den [[Apollo (Mythologie)|Apollo]] soll zu Xanthos op d'Welt komm sinn, an zu gläicher Zäit de mythesche Virfare vun de Kytenier gewiescht sinn<ref name="Pierre Frohlich, op.cit"/>. Dës Praktike goufen immens eescht geholl an enger Zäit wou [[Griichesch Mythologie|Mythos]] a [[Geschicht]] net ënnerscheet goufen, an et wichteg war ze beweisen, datt een en [[homer]]eschen [[Heros]] als Virfaren hat. De Geste vum [[Alexander de Groussen|Alexander]], deen, wéi e knapps an [[Asien]] ukomm war, den [[Apollo (Mythologie)|Apollo]] an de [[Patrokles]] geéiert huet, ass e weideren Zeie vun deem Gedanken.
=== Den Handel ===
[[Fichier:Nike of Samothrake Louvre Ma2369 n4.jpg|thumb|250px|[[Nike vu Samothrake]], [[Rhodos]], [[2. Joerhonnert v. Chr.]]]]
Wat d'[[Ekonomie]] ugeet, sou goufen an der hellenistescher Period d'Suen ëmmer méi benotzt, besonnesch d'[[Sëlwer]]mënzen. D'[[Diadochen]] hunn d'Sëlwermënzen, déi den [[Alexander de Groussen|Alexander]] agefouert hat, iwwerholl, an hunn doraus d'Währung vun der hellenistescher Welt gemaach. All Herrscher huet zwar seng eege Mënze gedréckt, mä si haten all dat selwecht Gewiicht, an hu sech vun engem Territoire an den nächste verbreet, ouni datt een huet misse Sue wiesselen. Dëst huet den Handel natierlech vereinfacht. Am [[2. Joerhonnert v. Chr.]] hunn d'[[Ptolemäer|Lagiden]] an d'[[Attaliden]] allerdéngs op hirem Territoire verlaangt, datt nëmmen nach hir Mënze géife benotzt ginn. Duerch de Geldwiessel konnte si e grousse Gewënn maachen, well getosch gouf 1 zu 1, obschonn hir Mënze manner Gewiicht haten, wéi déi aner Mënze vun dëser Zäit. Fir d'alldeeglech Akeef hunn d'Herrscher eng Mënz aus [[Bronze]] drécke gelooss, déi eng reng lokal Roll gespillt huet.
Am internationalen Handel koum et zu wichtegen Erneierungen. Och wann d'Produiten net wierklech changéiert hunn ([[Weess]], [[Wäin]], [[Ueleg]], [[Sklaverei|Sklaven]]), sou hunn d'Distanze staark zougeholl, d'hellenistesch Gesellschaften, déi hu misse versuergt ginn, si bis un d'Diere vun [[Indien]] gaangen. [[Egypten]] huet Wäi vu [[Gaza]], [[Chios]], [[Thasos (Insel)|Thasos]] oder [[Knidos]] importéiert, éier si eng eege Wäikultur opgebaut ginn ass. [[Olivenueleg]] gouf bis an [[Asien|Zentralasien]] exportéiert, wou keen Ueleg produzéiert ginn ass.
D'Zentre vum hellenisteschen Handel hu sech verännert. [[Alexandria]] war en enormt Lager fir d'egyptesch Wueren, mä och d'Entrée fir déi ander Staate vum egyptesche Maart. Bis [[168 v. Chr.]] war [[Rhodos]] den Haapthafen an der [[Egäescht Mier|Egäis]] an e wichtegen Zentrum fir d'Redistributioun vum [[Weess]]. Politesch komplett onofhängeg huet Rhodos och net gezéckt, seng Handelsfräiheet mat de Waffen ze verdeedegen. Sou huet sech d'Insel géint d'[[Piraterie]] gewiert, a sech [[220 v. Chr.]] souguer mat [[Byzanz]] ugeluecht. Fir Rhodos fir seng Neutralitéit ze bestrofen, huet [[Roum]], wat am Konflikt mat [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]] war, aus [[Delos]] e [[Fräihafen|Fräihafe]] gemaach. Sou gouf aus Delos den Haaptpunkt vum ägäeschen Handel, an och den Haaptsklavemaart vun der Regioun bis zu der Zerstéierung duerch de [[Mithridates VI. vu Pontos|Mithridates]] am Joer [[88 v. Chr.]] Kontinentalgriicheland war an enger déiwer [[Ekonomie|wirtschaftlecher]] Kris baussent der ägäescher Welt. Déi verschidden hellenistesch Räicher hu gréisstendeels hir Produite selwer produzéiert. Griicheland huet nach ëmmer vill [[Kärenzorten|Fruucht]] gebraucht, an d'Präisser sinn an d'Luucht gaangen. Ausserdeem gouf nëmme wéineg [[Wäin]] an [[Ueleg]] exportéiert, souwéi Luxusproduiten, déi d'Handwierk zu [[Athen]] a [[Korinth]] um Liewe gehalen hunn. Sou koum et zu enger konstanter Aarmut vun der Bevëlkerung, an d'Léin si gefall. Fir vill fräi Leit war et schwéier eng Aarbecht ze fannen, déi eenzeg Léisung war d'[[Sëldner]]tum<ref>Pierre Lévêque, ''Le Monde hellénistique'', Armand Colin, 1969, S. 21-22.</ref>.
Wat den Handel am [[Persesche Golf]], am [[Rout Mier|Roude Mier]] oder an [[Asien|Zentralasien]] ugeet, sou ass duerch e Manktem un Dokumenter nëmme wéineg iwwer den Handel an dëse Regioune bekannt. D'[[Geschicht|Historiker]] hunn d'Tendenz de groussen internationalen Handel ze minimiséieren, a virun allem op eng Opdeelung vun de Mäert opmierksam ze maachen (Delos huet bal nëmmen Handel mat der [[Egäescht Mier|Egäis]] bedriwwen, an nëmme wéineg mam [[Orient]]) souwéi d'Wichtegkeet vum regionalen Handel z'ënnersträichen.
=== Hellenistesch Konscht ===
[[Fichier:Greek diadem Louvre Bj119.jpg|thumb|left|300px|Elementer vun engem [[Diadem]] aus dem [[3. Joerhonnert v. Chr.]]]]
Laang Zäit gouf d'[[hellenistesch Konscht]] als mannerwäerteg am Verglach mam klasseschen Zäitalter ugesinn, dës Meenung huet sech hautdesdaags allerdéngs verännert. D'Multiplikatioun vun hellenistesche Kinnekräicher huet zu enger Diffusioun vun artistesche Praktiken an Techniken an der [[Architektur]], der [[Skulptur]] an an der Wandmolerei gefouert.
Artistesch Erfindunge goufen och net méi exklusiv a Kontinentalgriicheland gemaach: sou ass zu [[Pergamon]] den "hellenistesche Barock" opkomm, wouvun zum Beispill de monumentale [[Pergamonaltor]]. Rezent [[Archeologie|archeologesch]] Entdeckungen hu Wandmolereien zu [[Vergina]] ([[Aigai]]) a [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]] gewisen, souwéi och a [[Bulgarien]].
An dëser Period gouf och ëmmer manner op Vase gemoolt, an et gouf méi an der "klenger" Konscht geschafft: [[Metall]]aarbechten, [[Elfebeen]] oder och [[Glas (Matière)|Glas]], [[Mosaik]] asw. D'Tounfiguren hunn de reliéise Kader verlooss, an et goufen éischter Zeenen aus dem alldeegleche Liewe representéiert, allerdéngs och "Groteske" wéi zu [[Smyrna]] oder [[Alexandria]], déi d'"klassesch griichesch Schéinheet" a Fro gestallt hunn.
{{Méi Info 1|Hellenistesch Konscht}}
== Bilan ==
D'Enn vum [[Ptolemäer|lagidesche]] Räich vun [[Egypten]] duerch de Selbstmuerd vun der leschter Herrscherin [[Kleopatra VII.|Kleopatra]] [[30 v. Chr.]] huet de [[Réimescht Räich|Réimer]] erlaabt, d'ganzt [[Mëttelmier]] ze kontrolléieren, a war domat och d'Enn vun der hellenistescher Period. D'Réimer hunn d'hellenistesch Ierfschaft fir sech benotzt. Sou huet sech de Modell vun der [[Polis]] weider entwéckelt, och wann eng [[Politik|politesch]] Onofhängegkeet net méi méiglech war, an d'[[griichesch|griichesch Sprooch]] ass déi dominant Sprooch am ëstlechen Deel vum [[Réimescht Räich|Réimesche Räich]] bliwwen. D'griichesch Kutur huet sech bei der réimescher Elite sou verbreet, datt et zu enger gemeinsamer Kultur komm ass, déi aus der hellenistescher Welt eraus entstanen ass, an déi sech am Räich duerchgesat huet. Aneschters war et baussent den ëstleche Grenze vum Réimesche Räich. Nodeem d'[[Parther]] [[Mesopotamien]] am [[1. Joerhonnert v. Chr.|1. Joerhonnert]] eruewert haten, an d'[[Griichesch-Baktrescht Kinnekräich]] gefall war, ass och d'politesch, d'kulturell an d'wirtschaftlech Dominatioun vun der griichescher Welt op en Enn gaangen. D'hellenistesch Ierfschaft ass zwar nach an der [[Hellenistesch Konscht|Konscht]] bestoe bliwwen, allerdéngs war dëst nëmmen nach e klengen Deel an enger Kultur wou d'[[Asien|asiatesch]] an [[Indien|indesch]] Elementer nees méi wichteg gi sinn.
== Literatur zum Theema ==
* Pierre Cabanes, ''Le Monde hellénistique de la mort d'Alexandre à la paix d'Apamée'', Éd. du Seuil, Paräis, 1995. {{small|(ISBN 2-02-013130-7)}}
* Andrew Erskine (Ersg.), ''Le Monde hellénistique'', Presses universitaires de Rennes, Rennes, 2004. {{small|(ISBN 2868478751)}}
* Édouard Will, ''Histoire politique du monde hellénistique 323-30 av. J.-C.'', Éd. du Seuil, Paräis, 2003. {{small|(ISBN 202060387X)}}
* Pierre Fröhlich, ''Les Grecs en Orient'', Documentation photographique, N. 8040, 2004.
* Pierre Lévêque, ''Le Monde hellénistique'', Pocket, Paräis, 2003. {{small|(ISBN 2266101404)}}
* Francis Prost, ''L'Orient méditerranéen de la mort d'Alexandre aux campagnes de Pompée. Cités et royaumes à l'époque hellénistique'', PUR-Pallas, Rennes, 2003 {{small|(ISBN 2868478409)}}
* Michel Rostovtseff, ''Histoire économique et sociale du monde hellénistique'', Robert Laffont, Paräis, 1989.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20080531071923/http://www.insecula.com/salle/EP0052.html Hellenistescht Griicheland an de Muséeen.]
* {{fr}} [http://www.clio.fr/BIBLIOTHEQUE/le_monde_hellenistique_belliqueux_et_novateur.asp André Bernand, ''Le monde hellénistique, belliqueux et novateur.'']
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20170223163031/http://www.yrub.com/histoire/athenes.htm Atrium: Hellenistescht Athen.]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20051204015952/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/asbook08.html#Art%20and%20Architecture Linksammlung zu der hellenistescher Welt.]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20120905141006/http://www.historians.org/pubs/Free/BURSTEIN.HTM Stanley M. Burstein, ''The Hellenistic Period in World History.'']
* {{en}} [http://ark.cdlib.org/ark:/13030/ft0000035f/ Peter Green, ''Hellenistic History and Culture'']
{{Navigatioun Geschicht vu Griicheland}}
{{LinkPortalHellenopedia}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Hellenismus| ]]
iv7to819xojv4p44hlfpdwvp5l4kyc2
Lëscht vun de Kinneke vu Makedonien
0
42130
2687095
2118498
2026-07-22T10:02:25Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687095
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vun de [[Kinnekräich Makedonien|Kinneke vu Makedonien]]''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. D'Lëscht ass net ganz vollstänneg, an iwwer verschidden Datumer gëtt nach haut diskutéiert. D'[[Argeaden]]-Dynastie huet sech den [[Herakles]] als [[Mythologie|mythesche]] Virfar erausgesicht.
{{Haaptartikel|Kinnekräich Makedonien}}
== D'Dynastie vun den [[Argeaden]] ==
<!-- Full-width tables -->
{| width = "50%" border = 1 border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
|-
!width = "25%" bgcolor = "#FFDEAD"|Numm
!width = "25%" bgcolor = "#FFDEAD"|Herrschaft
|-
|[[Karanos vu Makedonien|Karanos]]
|[[778 v. Chr.|778]] – [[750 v. Chr.]]
|-
|[[Koinos vu Makedonien|Koinos]]
|[[750 v. Chr.|750]] – [[738 v. Chr.]]
|-
|[[Tyrimmas]]
|[[738 v. Chr.|738]] – [[700 v. Chr.]]
|-
|[[Perdikkas I. vu Makedonien|Perdikkas I.]]
|[[700 v. Chr.|700]] – [[678 v. Chr.]]
|-
|[[Argaios vu Makedonien|Argaios]]
|[[678 v. Chr.|678]] – [[640 v. Chr.]]
|-
|[[Philippe I. vu Makedonien|Philippe I.]]
|[[640 v. Chr.|640]] – [[602 v. Chr.]]
|-
|[[Aeropos I. vu Makedonien|Aeropos I.]]
|[[602 v. Chr.|602]] – [[576 v. Chr.]]
|-
|[[Alketas I. vu Makedonien|Alketas I.]]
|[[576 v. Chr.|576]] – [[547 v. Chr.]]
|-
|[[Amyntas I. vu Makedonien|Amyntas I.]]
|[[547 v. Chr.|547]] – [[498 v. Chr.]]
|-
|[[Alexander I. vu Makedonien|Alexander I.]]
|[[498 v. Chr.|498]] – [[454 v. Chr.]]
|-
|[[Alketas II. vu Makedonien|Alketas II.]]
|[[454 v. Chr.|454]] – [[448 v. Chr.]]
|-
|[[Perdikkas II. vu Makedonien|Perdikkas II.]]
|[[448 v. Chr.|448]] – [[413 v. Chr.]]
|-
|[[Archelaos I. vu Makedonien|Archelaos I.]]
|[[413 v. Chr.|413]] – [[399 v. Chr.]]
|-
|[[Krateros vu Makedonien|Krateros]]
|[[399 v. Chr.]]
|-
|[[Orestes vu Makedonien|Orestes]]
|[[399 v. Chr.|399]] – [[396 v. Chr.]]
|-
|[[Aeropos II. vu Makedonien|Aeropos II.]]
|[[399 v. Chr.|399]] – [[396 v. Chr.]]
|-
|[[Archelaos II. vu Makedonien|Archelaos II.]]
|[[396 v. Chr.|396]] – [[393 v. Chr.]]
|-
|[[Pausanias vu Makedonien|Pausanias]]
|[[393 v. Chr.]]
|-
|[[Amyntas II. vu Makedonien|Amyntas II.]], ''de Klengen''
|[[393 v. Chr.]]
|-
|[[Amyntas III. vu Makedonien|Amyntas III.]]
|[[393 v. Chr.]]
|-
|[[Argaios II. vu Makedonien|Argaios II.]]
|[[393 v. Chr.|393]] – [[392 v. Chr.]]
|-
|colspan = "2" bgcolor = "silver" align="center"|'''Festegung vu [[Kinnekräich Makedonien|Makedonien]]'''
|-
|[[Amyntas III. vu Makedonien|Amytas III.]] (2. Regierungsperiod)
|[[392 v. Chr.|392]] – [[370 v. Chr.]]
|-
|[[Alexander II. vu Makedonien|Alexander II.]]
|[[370 v. Chr.|370]] – [[368 v. Chr.]]
|-
|[[Ptolemaios vun Aloros]]
|[[368 v. Chr.|368]] – [[365 v. Chr.]]
|-
|[[Perdikkas III. vu Makedonien|Perdikkas III.]]
|[[365 v. Chr.|365]] – [[359 v. Chr.]]
|-
|[[Amyntas IV. vu Makedonien|Amyntas IV.]]
|[[359 v. Chr.|359]] – [[356 v. Chr.]]
|-
|[[Philippe II. vu Makedonien|Philippe II.]]
|[[359 v. Chr.|359]] – [[336 v. Chr.]]
|-
|[[Alexander de Groussen|Alexander III. de Groussen]]
|[[336 v. Chr.|336]] – [[323 v. Chr.]]
|-
|'''Regente''' vu Makedonien<br>(fir d'Zäit vun der Ofwiesenheet vum Alexander)
|
|-
| - [[Antipatros (Generol)|Antipatros]]
|[[334 v. Chr.|334]] – [[323 v. Chr.]]
|-
|colspan = "2" bgcolor = "silver" align="center"|'''[[Diadochekricher]] (323 – [[281 v. Chr.]])'''
|-
|[[Philippe III. vu Makedonien|Philipp III. Arrhidaios]]
|[[323 v. Chr.|323]] – [[317 v. Chr.]]
|-
|[[Alexander IV. Aigos vu Makedonien|Alexander IV. Aigos]]
|[[323 v. Chr.|323]] – [[309 v. Chr.]]
|-
|'''Regenten:'''
|
|-
| - [[Perdikkas (Diadoch)|Perdikkas]]
|[[323 v. Chr.|323]] – [[321 v. Chr.]]
|-
| - [[Arrhidaios (Generol)|Arrhidaios]] a [[Peithon (Jong vum Krateas)|Peithon]]
|[[321 v. Chr.|321]] – [[320 v. Chr.]]
|-
| - [[Antipatros vu Makedonien|Antipatros]]
|[[323 v. Chr.|323]] – [[320 v. Chr.]] vu Makedonien<br>[[320 v. Chr.|320]] – [[319 v. Chr.]] ganzt Räich
|-
| - [[Polyperchon vu Makedonien|Polyperchon]]
|[[319 v. Chr.|319]] – [[317 v. Chr.]]
|-
| - [[Kassander vu Makedonien|Kassander]]
|[[317 v. Chr.|317]] – [[306 v. Chr.]]
|-
|}
== Dynastie vun den [[Antipatriden]] ==
<!-- Full-width tables -->
{| width = "50%" border = 1 border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
|-
!width = "25%" bgcolor = "#FFDEAD"|Numm
!width = "25%" bgcolor = "#FFDEAD"|Herrschaft
|-
|[[Kassander vu Makedonien|Kassander]]
|[[306 v. Chr.|306]] - [[297 v. Chr.]]
|-
|[[Philippe IV. vu Makedonien|Philippe IV.]]
|[[297 v. Chr.|297]] – [[296 v. Chr.]]
|-
|[[Alexander V. vu Makedonien|Alexander V.]]
|[[297 v. Chr.|297]] – [[294 v. Chr.]]
|-
|[[Antipatros II. vu Makedonien|Antipatros II.]]
|[[297 v. Chr.|297]] – [[294 v. Chr.]]
|-
|}
== Verschidden Dynastien ==
<!-- Full-width tables -->
{| width = "50%" border = 1 border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
|-
|[[Demetrios I. Poliorketes vu Makedonien|Demetrios I. Poliorkretes]]
|[[294 v. Chr.|294]] – [[287 v. Chr.]]
|-
|[[Pyrrhos I. vu Makedonien|Pyrrhos I.]]
|[[287 v. Chr.|287]] – [[285 v. Chr.]]
|-
|[[Lysimachos vu Makedonien|Lysimachos]]
|[[285 v. Chr.|285]] – [[281 v. Chr.]]
|-
|[[Ptolemaios Keraunos vu Makedonien|Ptolemaios Keraunos]]
|[[281 v. Chr.|281]] – [[279 v. Chr.]]
|-
|[[Meleagros vu Makedonien|Meleagros]]
|[[279 v. Chr.]]
|-
|[[Antipatros II. vu Makedonien|Antipatros II.]]
|[[279 v. Chr.]]
|-
|[[Sosthenes vu Makedonien|Sosthenes]]
|[[279 v. Chr.|279]] – [[277 v. Chr.]]
|-
|}
== Dynastie vun den [[Antigoniden]] ==
<!-- Full-width tables -->
{| width = "50%" border = 1 border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
|-
!width = "25%" bgcolor = "#FFDEAD"|Numm
!width = "25%" bgcolor = "#FFDEAD"|Herrschaft
|-
|[[Antigonos II. Gonatas vu Makedonien|Antigonos II. Gonatas]]
|[[277 v. Chr.|277]] – [[239 v. Chr.]]
|-
|[[Demetrios II. vu Makedonien|Demetrios II.]]
|[[239 v. Chr.|239]] – [[229 v. Chr.]]
|-
|[[Antigonos III. Doson vu Makedonien|Antigonos III. Doson]]
|[[227 v. Chr.|227]] – [[221 v. Chr.]]
|-
|colspan = "2" bgcolor = "silver" align="center"|'''[[Makedonesch-Réimesch Kricher]] ([[215 v. Chr.|215]] – [[148 v. Chr.]])'''
|-
|[[Philippe V. vu Makedonien|Philippe V.]]
|[[221 v. Chr.|221]] – [[179 v. Chr.]]
|-
|[[Perseus vu Makedonien|Perseus]]
|[[179 v. Chr.|179]] – [[168 v. Chr.]]
|-
|}
{{LinkPortalHellenopedia}}
[[Kategorie:Kinneke vu Makedonien| ]]
[[Kategorie:Lëschten (Geschicht)|Kinneken Makedonien]]
gxllsui8jbwlusmrcupai3nfhefyw7b
Gatteo
0
42573
2686982
2248391
2026-07-20T21:03:03Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686982
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Italien
| Lëtzebuergeschen Numm = Gatteo
| Numm an der Landessprooch =
| Wopen = GatteoWopen.gif
|lat_deg= 44|lat_min= 06|lat_sec= 0
|lon_deg= 12|lon_min= 23|lon_sec= 0
| Regioun = Emilia-Romagna
| Provënz = Forlì-Cesena
| Provënzkennzeechen = FC
| Fläch = 14.1
| Héicht = 20
| istat = 040016
}}
[[Fichier:Gatteo-Gemeng-w.jpg|thumb|D'Gemengenhaus zu Gatteo]]
'''Gatteo''' ass eng [[Gemeng]] an der [[Provënz Forlì-Cesena]] an der Regioun [[Emilia-Romagna]] ([[Italien]]).
Gatteo läit ongeféier 90 km südëstlech vun der Stad [[Bologna]] a ronn 30 km südëstlech vu [[Forlì]]. Den 31. Dezember 2004 goufen an der Gemeng 7.252 Awunner gezielt. D'Gemeng huet eng Fläch vu 14.1 km².
=== Uertschaften an der Gemeng ===
Gatteo - Fiumicino - Gatteo a Mare - Sant'Angelo
Gatteo grenzt un déi follgend Gemengen: [[Cesenatico]], [[Gambettola]], [[Longiano]], [[Savignano sul Rubicone]].
D'Gemeng Gatteo gouf populär duerch [[Gatteo a Mare]], dat ongeféier 3 km vum Zentrum vu Gatteo ewech läit.
== Demographesch Evolutioun ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
|daten =
1861 = 2943
1871 = 3110
1881 = 3313
1901 = 3638
1911 = 3692
1921 = 3796
1931 = 3773
1936 = 3853
1951 = 3943
1961 = 4072
1971 = 5020
1981 = 5431
1991 = 5879
2001 = 6799
}}<br>{{small|Date vum ISTAT}}
== Um Spaweck ==
* [http://www.comune.gatteo.fo.it/ Offiziell Säit vun der Gemeng]
[[Kategorie:Gemengen an der Regioun Emilia-Romagna]]
73huykxjlfzm00ub7m8wq3budkj4l40
Louheck
0
43180
2686967
2651874
2026-07-20T18:55:17Z
Dewilda
51264
/* Bewirtschaftung a Louschläissen */ Jéngt
2686967
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Lohhecken auf dem Penzebierg.jpg|thumb|Louhecken um Pënzebierg]]
D''''Louheck''' ass zu Lëtzebuerg an a verschiddene Géigenden an Däitschland d'Bezeechnung fir d'[[Bësch]]form vun niddregen [[Eechen|Eechebëscher]] mat kuerzen Ëmdriffszäiten (20 bis 25 Joer), déi laang Zäit fir d'Produktioun vun der [[Lou]] ugeluecht goufen, an hautdesdaags nach d'Landschaftsbild am mëttleren a südlechen Deel vum [[Éislek]] markéiert.
==Geschichtleches a Bedeitung==
Déi éischt Louhecke sinn am Éislek virun zirka 300 Joer ugeluecht ginn. Bis dohin hunn haaptsächlech [[Bich]]en an op waarme Südhäng och [[Drauweneech]]e gestanen. Obwuel d'Schiferbiedem am Éislek sech net ganz gutt gëeegent hunn, sinn dach déi meescht Louhecken am Norde vum Grand-Duché entstanen. Vereenzelt gouf et der awer och op der [[Musel]] a bei [[Iechternach]], déi allerdéngs schonn [[1903]] erëm verschwonne waren.
Wéi am Ufank vum [[18. Joerhonnert]] d'[[Lou]] aus den Eecheschuelen als [[Gierfstoff]] entdeckt gouf, kruten d'[[Eechen]] eng grouss wirtschaftlech Bedeitung. Sou koum et, datt ëm [[1830]] am Grand-Duché eng 100 Gierwereien implantéiert waren, déi haaptsächlech am Éislek louchen (eng 16 eleng zu [[Wolz]]). Den Héichpunkt vun de Louhecken huet mat der Ubannung vu Lëtzebuerg un den [[däitschen Zollveräin]] [[1842]] ugefaangen. Vun deem Zäitpunkt u war déi [[preisen|preisesch]] Arméi den Haaptclient vun der lëtzebuergescher Liederindustrie. Mat der grousser Nofro no Eecheschuele si schliisslech vill Bichebëscher mat Louhecken ersat ginn. Dobäi sinn haaptsächlech [[Stilleech]]en ugeplanzt ginn, déi bis dohin am Éislek kaum virkomm sinn. D'Louhecken hunn de Baueren an den [[Doléiner]] eng zousätzlech Akommesquell ginn, a schliisslech hunn déi vill [[Loumillen]] a [[Gierwerei]]en nei Aarbechtsplazen an der Regioun geschaf.
Zanter [[1870]] ass et lues mat der wirtschaftlecher Bedeitung vun de Louhecke biergof gaangen. Vun do u si Gierfstoffer aus dem Ausland importéiert ginn, déi méi bëlleg waren, an de Virgank vum Gierwe verkierzt hunn. Kuerz Zäit drop sinn déi [[Chimie|cheemesch]] Gierfstoffer op de Marché komm, déi an der Liederfabrikatioun benotzt ginn. Sou koum et, datt zanter dem [[Zweete Weltkrich]] am Grand-Duché kaum nach Lou gewonne gëtt.
==Bewirtschaftung a Louschläissen==
D'Louhecke goufen all 20-30 Joer, well dann de Gehalt un Tanin am héchsten ass, fir de Gebrauch vun der Schuel a vum Holz ëmgehaen (''op de Stack gesat''). D'Eeche kënne gutt aus dem Wuerzelstack nees nei ausschéissen, sou datt dat typescht Bild vun de Louhecke mat méi Stämm aus engem Wuerzelstack entsteet. Vun Zäit zu Zäit hunn déi al Wuerzelstäck mat neien Eeche missen ersat ginn.
[[Fichier:Schleissen 2.jpg|thumb|E Stamm gëtt geschlass.]]
Virum Ëmhae vun den Eeche si schonn am Februar-Mäerz an de Louhecke Beem an Traisch mat Ausnam vun den Eeche geraumt an zu [[Brennholz]] verschafft ginn. Am Mee-Juni, mam Ausschloe vun de Knospen, wann d'Schuel sech am beschte vum Stamm erofhuele léisst, ass mam Schläisse vun der [[Lou]] ugefaange ginn. Dobäi ass fir d'éischt dat klengt Geäscht mat der [[Kromm]] erofgeschloe ginn a schliisslech op Maanshéicht d'Schuel ronderëm de Stamm ageschnidde ginn a mam [[Rësser]] zwee- bis dräimol an der Längt opgeschlitzt ginn. Mam [[Louschlëssel]] ass de Stamm geschielt ginn a schliisslech e Meter iwwer dem Buedem ugeseet ginn, sou datt de Stamm nach um Stomp hänke bliwwen ass an een en op Aarbechtshéicht beim Schläissen hat. D'Ofräissen vu [[Markstrahlen]], déi vum Muerch vum Stamm bis a Schuel ginn, verursaacht dat markant Kraachen beim Schielen.<ref>Johann Georg Neubrand, Die Gerbrinde mit besonderer Beziehung auf die Eichenschälwald-Wirtschaft, ISBN 978-3-846014-51-6</ref> All zwéi Meter gouf de Bamstamm nees ronderëm ageschnidden a geschielt. An der Héichzäit vun de Louhecke goufen och dënn Staangen an Äscht (''Louklëppelen'') geschielt. Déi Aarbecht, bei där d'Äscht mat engem [[Louhummer]] op engem [[Stack]] geklappt goufe bis d'Schuel sech geléist huet, ass haaptsächlech vu Kanner oder eelere Leit gemaach ginn. D'Lousträife sinn am Bësch virgedréchent ginn, dann zu ongeféier 25 kg schwéiere [[Loubierd]]e gebëndelt an heembruecht ginn, fir se do schliisslech ganz ze dréchnen. D'Holz ass zu Brennholz zougeschnidde ginn.
Nom Ofholze vun den Eechen an ier sech en neie Bësch nees forméiere konnt, sinn d'Flächen dacks fir eng Tëschenzäit landwirtschaftlech benotzt ginn. Dobäi si fir d'éischt d'Laf an d'Holzreschter gesaangt ginn. Dat éischt Joer am Hierscht gouf [[Kar (Planz)|Kar]] geséit, deen dat zweet Joer recoltéiert gouf a schliisslech am drëtte Joer ass [[Wëllkar]] ugeséit a recoltéiert ginn.
{{Anker|Jengt}}
Sou eng nei ausschloend Heck gëtt Jéngt genannt an ass meeschtens, mat [[Gënz]], [[Hielenter]] an [[Schwaarzbier]] duerchwuess, esou dat et e komplett onduerchdrénglecht Gestrëpp ass.
==Liewensraum Louhecken==
Grad well d'Louhecke kënschtlech entstane sinn, si s'en ofwiesslungsräiche [[Liewensraum]]. Jee no Alter bidden d'Louhecke verschiddenen Déieren- a Planzenaarten e Liewensraum. Well de gréissten Deel vun de Louhecken a Privatbesëtz ass a kleng Parzelle sinn, ass och nëmmen all Joer e klengen Deel op de Stack gesat ginn, sou datt e Mosaik aus Fläche vun ënnerschiddlechem Alter a Struktur entstanen ass.
Als charakteristesch Déierenaart, déi vum Strukturräichtum vun de Louhecke profitéiert, ass d'[[Bëschhong]] (''Tetrastes bonasia''). De scheie Bëschvull brauch Bëscher mat vill Traisch, déi him Deckung a Fudder bidden. Wann d'Louhecken net méi bewirtschaft ginn, da gëtt de Liewensraum Louheck fir d'Bëschhong oninteressant an et verschwënnt. En anert Déier wat Virdeeler aus de Louhecken zitt ass d'[[wëll Kaz]] (''Felis silvestris'').
==Zukunft vun de Louhecken==
==Loufest am Kiischpelt==
D'Loufest gëtt zanter [[1995]] all Joer um [[Pënzebierg]] bei [[Lellgen]] vun der [[Gemeng Kiischpelt]] an Zesummenaarbecht mam [[Nationalmusée fir Naturgeschicht|Naturmusée]], der [[Forstverwaltung]], der [[Akerbauschoul]] an enger Rei lokale Veräiner organiséiert.
D'Uleies vum "Loufest" ass, déi al Traditioun vum "Louschläissen" um Liewen z'erhalen an engem breede Publikum erëm bekannt ze maachen. Et ass déi eenzeg reegelméisseg organiséiert Manifestatioun zum Theema ''Louwirtschaft'' a ganz Europa.
Um Loufest gëtt d'Schläisse selwer, awer och aner Saache wéi forstlech Alternativen zur "Niederwaldbewirtschaftung", d'Schleefe mam Päerd, Holzschnëtzaarbechten, vill Informatiounen iwwer d'Geschicht, d'Traditiounen an d'Produkter vun der Louheck gewisen, net nëmmen um Pënzebierg, mä och op geféierte Wanderungen oder am [[Musée-Bus]].<ref>Cf. d'Loufest op der [http://www.sik.lu/index.php?article_id=43&clang=0 Websäit vum Syndicat d'initiative Kiischpelt]</ref>
==Literatur==
* Anonym, 2006. ''D'Louhecken zu Lëtzebuerg''. Broschure, 19 S. 2. Oplo. Administration des eaux et forêts. Graphic Press, Mamer.
* Alwin Geimer, 2007. ''Lohheckenland''. [[De Cliärrwer Kanton (Revue)|De Cliärrwer Kanton]] 1/2007: 29-36.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Tanbark|{{PAGENAME}}}}
* [https://web.archive.org/web/20100505035007/http://www.webwalking.lu/de/projects/oekologie Louhecken a Schläissen am Kiischpelt]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Forstwirtschaft]]
[[Kategorie:Gierwen]]
bjvs9ydpl2ak4nteax367vr6wq56we4
Cap Vert
0
45825
2687024
2521502
2026-07-21T07:37:06Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Cape_Verde.svg]] gouf duerch [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government sta
2687024
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = República de Cabo Verde<br>Republik Cap Vert
| Fändel = Flag of Cape Verde (10-17).svg
| Fändel Bildbreet= 150px
| Fändel Artikel = Fändel vum Cap Vert
| Wopen = Coat of arms of Cape Verde.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vum Cap Vert
| National Devise = "Paz, Trabalho, Pátria"<br>{{small|([[Lëtzebuergesch|lëtz.]]: Fridden, Aarbecht, Heemecht)}}
| Kaart = Location Cape Verde AU Africa.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Portugisesch]]
| Haaptstad = [[Praia]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Republik]]
| Landeschef Titel = President
| Landeschef = [[José Maria Neves]]
| Regierungschef Titel = Premierminister
| Regierungschef = [[Ulisses Correia e Silva]]
| Total Fläch= 4.033
| Fläch Plaz =
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 512.096
| Bevëlkerung Plaz = 167
| Bevëlkerungsdicht = 123,7
| Onofhängegkeet = [[5. Juli]] [[1975]] (vu [[Portugal]])
| Nationalfeierdag =
| Nationalhymn = ''Cântico da Liberdade''
| Wärung = [[Kapverdianeschen Escudo]]
| Zäitzon = -1h
| Internet TLD = [[.cv]]
| Telefonsprefix = +238
| Notizen =
| Extra Bild = Cv-map.png
| Extra Bild2 =
}}
De '''Cap Vert''' (op [[Portugisesch]]: ''República de Cabo Verde'') ass en [[Archipel]] an Inselstaat op der Westküst vun [[Afrika]], 570 Kilometer westlech vum [[Senegal]] an zirka 1300 Kilometer südlech vun de [[Kanaresch Inselen|Kanareschen Inselen]]. Déi 10 Inselen hunn zesumme 4.036 Quadratkilometer an et gëtt tëscht zwou Gruppen ënnerscheet:
* d'Inselen iwwer dem Wand ''(ilhas barlavento)'' [[Santo Antão (Cap Vert)|Santo Antāo]], [[São Vicente (Cap Vert)|Sāo Vicente]], São Nicolau, [[Sal (Cap Vert)|Sal]], [[Boa Vista]] an déi onbewunnt Santa Luzia;
* d'Inselen ënner dem Wand ''(ilhas sotavento)'' Maio, [[Santiago (Cap Vert)|Santiago]], [[Fogo]] a Brava.
Vun den zéng Insele sinn der néng bewunnt. Haaptstad ass [[Praia]] op der Insel Santiago mat zirka 114.000 Awunner. Op d'Insele kënnt een iwwer d'Waasser vu portugiseschen a senegaleeseschen Häfen aus, oder mam Fliger iwwer ee vun de véier internationale Fluchhäfen, zu Praia, São Vicente (Mindelo), Boa Vista oder Sal.
== Den Numm ==
Den Numm ''Cap Vert'' ass streng geholl dee vun engem [[Kap (Geographie)|Kap]] op der Westküst vu [[Senegal]], dem [[Cap Vert (Kap)|Cap Vert]] (haut en Deel vun der Haaptstad [[Dakar]]). D'Inselen, déi do virdru leien, goufen deemno d'''Insele vum Cap Vert'' genannt. Well den Zousaz "Insele vum" aus Kommoditéitsgrënn gär ewechgelooss gëtt, huet sech den Numm ''Cap Vert'' op d'Insele selwer iwwerdroen.
==Geschicht==
=== Entdeckung ===
[[1460]] goufen d'Insele fir d'éischt Kéier op offiziellen Optrag hi gesicht an ugefuer. Bekannt ware se awer scho laang virum 15. Jh., well den [[Herodot]] an de [[Plinius]] den Eelere se schonn an hire Schrëften ernimmt haten. Mat grousser Warscheinlechkeet si se vum Karthager [[Hanno]] ëm 400 virun eiser Zäitrechnung erëm entdeckt ginn, wéi hien eng Séiexpeditioun ënnerholl huet fir d'Konsolidéierung vum phoenizeschen a karthageschen Afrikahandel baussenzeg vun de [[Strooss vu Gibraltar|Saile vum Herakles]] ze kontrolléieren. A sengem gutt erhalenen a minutiéis geféierte [[Logbuch|Schëffsjournal]] si [[Maark|Landmaarken]] a Lokalitéiten ze fannen, déi drop hiweisen, datt hie kuerz nodeem e laanscht eng Inselgrupp war, e grousse Floss entdeckt huet, deen d'Fuerscher méi spéit als de [[Senegal (Floss)|Senegal]] identifizéiert hunn.
[[1445]] ass de portugiseschen Entdecker [[Antònio Fernandes]] an den Archipel gefuer. Wien elo 1456 oder 1460 déi kapverdesch Insel Santiago fir d'éischt "entdeckt" an e Fouss drop gesat huet, ass nach ëmmer ëmstridden, well déi entscheedent Dokumenter, déi et beweise kéinten, feelen. A Fro kommen de Genueser [[Antonio di Noli]] (1415/19-1491/97) oder de Venezianer Alvise Cadamosto 1432-1488/1510, déi béid zu där Zäit an der selwechter Géigend um Atlantik gekräizt sinn. Et ass awer erwisen, datt déi zwéin an den zéng Joer no der Entdeckung vun der Insel Santiago nach de Rescht vum Archipel erschloss hunn. Den di Noli sengersäits gouf vum portugisesche Prënz [[Henri de Séifuerer]] [[1461]] als éischte Gouverneur vum Archipel ernannt a mat der Besiidlung vu Santiago beopdraagt.
D'Portugisen an d'Castellaner haten deemools grad grouss Expansiounsprojeten, an hunn an der geostrategescher Lag vum Archipel eng Base gesinn, fir den transatlateschen Handel besser ënner Kontroll ze kréien. Scho 1461 hu si de groussen an deiere Projet ugefaangen, nämlech e grousst Konzentratiounslager a gläichzäiteg internationale Verdeelerzentrum fir Planzen, Déieren a Mënschen opzebauen, wéi et an den tropesche Géigende bis dohin nach kee gouf. De Prënz Henri gesouch an der Lag vum Archipel en Dréipunkt tëscht den dräi Kontinenter Europa, Afrika a [[Südamerika]], eng Tëschestatioun fir den Iwwerséihandel.
Nach am selwechte Joer sinn déi éischt [[sklaverei|Sklaven]] aus Afrika agefouert ginn, wou si an der Noperschaft vun der haiteger Haaptstad Praia mat der Urbaniséirung vun der Südspëtzt vun der Insel ugefaangen hunn, an och dat éischt [[Konzentratiounslager]] an donieft déi éischt Stad Ribeira Grande (grousse Floss) gebaut hunn, déi iwwer Joerzéngten ee vun de weltwäit gréisste Sklaven- a Wueremäert war. Haut heescht se net méi Ribeira Grande, mä [[Cidade Velha]], ''al Stad'', wou nach e puer Gebailechkeeten an Ariichtungen, wéi eng ganz Strooss mat Haiser, d'Iwerreschter vum Konzentratiounslager, eng [[Sail]] aus wäissem Marber un déi d'Sklaven ugebonne goufen, an dem Philippe II. seng Buerg, un d'Zäit vum Sklavenhandel erënneren.
===Portugisesch Kolonie===
{{Kapitel Info feelt}}
===Eegestännege Staat===
{{Kapitel Info feelt}}
==Politik==
{{Kapitel Info feelt}}
==Ekonomie==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Cape Verde|Cap Vert}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Länner an Afrika}}
{{Navigatioun Memberstaaten AU}}
== Quellen ==
* Daniel A Preira: ''A importância Històrica da Cidade Velha'', Instituto da Biblioteca Nacional et do livro 2004.
* Maitland A. Edey: ''Anfänge des Seehandels'', TimeLife 1974.
* John Iliffe: ''Geschichte Afrikas'',CH Beck 2003.
[[Kategorie:Cap Vert| ]]
[[Kategorie:Westafrika]]
b7yaifn04v6i9clca1ke595m6wm5pnv
Samoa
0
46382
2687031
2632012
2026-07-21T08:55:22Z
CommonsDelinker
925
[[File:Coat_of_arms_of_Samoa.svg]] gouf duerch [[File:Public_Seal_of_Samoa.svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Not a coat of arm
2687031
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Staat an Ozeanien|aner Bedeitungen|Samoa (Homonymie)}}
{{skizzGeo}}
{{Infobox Land
| Numm = Mālō Saʻoloto Tūtoʻatasi o Sāmoa<br>Independent State of Samoa
| Fändel = Flag of Samoa.svg
| Fändel Bildbreet =
| Fändel Artikel = Fändel vu Somoa
| Wopen = Public Seal of Samoa.svg
| Wope Breet =
| Wopen Artikel = Wope vu Samoa
| National Devise =
| Kaart = Samoa in its region.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Samoanesch]] an [[Englesch]]
| Haaptstad = [[Apia]]
| Haaptstad Awunner = {{wikidata|eid=Q683|property|P1082}} {{small|({{wikidata|eid=Q683|qualifier|P1082|P585}})}}
| Haaptstad Koordinaten=
| Staatsform = [[Parlamentaresch Republik]]
| Landeschef Titel = O le Ao o le Malo
| Landeschef = {{wikidata|property|linked|P35}}
| Regierungschef Titel = Premierminister
| Regierungschef = {{wikidata|property|linked|P6}}
| Total Fläch = 2.842
| Fläch Plaz =
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = {{wikidata|eid=Q683|property|P1082}} {{small|({{wikidata|eid=Q683|qualifier|P1082|P585}})}}
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 72
| Onofhängegkeet = [[1. Januar]] [[1962]] vun [[Neiséiland]]
| Nationalfeierdag = [[1. Juni]]
| Nationalhymn = [[Sāmoa Tūlaʻi]]
| Wärung = [[Tālā]] (WST)
| Zäitzon = +13
| Internet TLD = [[.ws]]
| Telefonsprefix = +685
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
'''Samoa''', op [[Samoanesch]] ''Malo Tuto'atasi o Samoa-i-Sisifo'', ass e Staat an [[Ozeanien]].
D'Haaptstad vun Samoa ass [[Apia]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Commonwealth of Nations}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Samoa| ]]
7a46mgewhdylakfvh8rknumt5ac9r0b
(134340) Pluto
0
47750
2687178
2678320
2026-07-22T18:13:45Z
Melouresbot
1237
., replaced: .<ref → <ref using [[Project:AWB|AWB]]
2687178
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FFA0AA;"
! colspan="2" | (134340) Pluto
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:Pluto in True Color - High-Res.jpg|300px|center|Pluto]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Orbittyp || [[Kuiperceinture]]
|- bgcolor="#8AD0FF"
| align="center" colspan="2" | Eegenschafte vum Orbit ([[Equinoxe]]: [[J2000.0]])
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Hallefachs vun der Ellips|Grouss Hallefachs]] || 39.482 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Perihel]] – [[Aphel]] || 29,658 – 49,305AE
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Exzentrizitéit (Astronomie)|Exzentrizitéit]] || 0,2488
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Inklinatioun (Astronomie)|Inklinatioun]] || 17,16Grad
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Sideresch Ëmlafzäit]] || 247,68 Joer
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Synodesch Ëmlafzäit || 366,73 d
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Mëttel [[Bunnvitess (Astronomie)|Bunnvitess]] || 4,72 km/s
|- bgcolor="#8AD0FF"
| align="center" colspan="2" | Physikalesch Eegenschafte
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Equatorduerchmiesser || 2390 km
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Mass (Physik)|Mass]] || 1,25 × 10<sup>22</sup>
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Albedo]] || 0,6
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Mëttel Dicht|| 1,75 g/cm3
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Rotatiounsperiod]] || −6 d 9 h 17 min 34 s
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Absolut Hellegkeet || +13,65
|- bgcolor="#8AD0FF"
| align="center" colspan="2" | Eegenschafte vun der Atmosphär
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Drock|| ≈ 3 • 10<sup>−6</sup>
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Minimal Temperatur || 33 [[Kelvin|K]] (−240 [[Grad Celsius|°C]])
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Mëttel Temperatur || 44 K (−229 °C)
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Maximal Temperatur || 55 K (−218 °C)
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Haaptbestanddeeler || [[Stéckstoff]], [[Kuelestoffmonoxid]], [[Methan]]
|- bgcolor="#8AD0FF"
| align="center" colspan="2" | Entdeckung
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Entdecker || [[Clyde William Tombaugh|C. Tombaugh]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Datum || 18. Februar 1930
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Diverses || De Pluto huet 4 Mounden
|}
Den '''(134340) Pluto''' ([[Astronomesch Symboler|Symboler]]: [[File:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]]<ref>{{Citation|URL= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |Auteur= JPL/NASA |Datum= 22.04.2015 |Editeur= Jet Propulsion Laboratory |Titel= What is a Dwarf Planet? |Gekuckt= 19.01.2022}}</ref> oder [[File:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]<ref>John Lewis; Physics and chemistry of the solar system</ref>) ass en [[Zwergplanéit]] an de prominentsten Objet vun der [[Kuiperceinture]]. En ass nom réimesche [[Pluton|Gott vun der Ënnerwelt]] genannt. D'[[Astronomesch Symboler|astronomescht Symbol]] vum Pluto ass [[Fichier:Pluto monogram (fixed width).svg|15px]].
De Pluto ass méi kleng wéi eisen [[Äerdmound]] a beweegt sech op enger elliptescher Bunn ëm d'Sonn. D'Form vun der Bunn wäicht däitlech vun de Planéitebunnen of. Vu senger Entdeckung den [[18. Februar]] [[1930]] bis zu senger Neidefinitioun de [[24. August]] [[2006]] ass de Pluto vun der [[International Astronomesch Unioun|IAU]] vum néngten a leschte Planéit vun eisem [[Sonnesystem]] zum Klengplanéit mat der Nummer 134340 zeréckklasséiert ginn. Déi nei vollstänneg offiziell Bezeechnung ass elo '''(134340) Pluto'''. Weider goufen nom Pluto déi nei definéiert Klasse vu [[Plutoid]]en a [[Plutino]]e genannt.
Am Januar [[2006]] gouf mat [[New Horizons]] fir d'éischt eng [[Raumsond]] op de Pluto geschéckt. Si ass am Juli [[2015]] op 9600 Kilometer Distanz laanscht de Pluto an dann op enger Distanz vun 27.000 Kilometer laanscht säi Mound [[Charon (Mound)|Charon]] geflunn.
== Ëmlafbunn a Rotatioun ==
=== Bunn ===
De Pluto brauch fir eng Ëmdréiung ronderëm d'Sonn 247,68 Joer. Am Verglach zu de Planéiten ass seng [[Ëmlafbunn]] däitlech méi [[Exzentrizitéit (Astronomie)|exzentresch]], mat enger numerescher Exzentrizitéit vun 0,2488. Dat heescht, den Ofstand zu der Sonn ass bis zu 24,88 Prozent méi kleng oder méi grouss wéi d'[[Hallefachs vun der Ellips|grouss Hallefachs]]. D'Bunneform wäicht manner wéi 3,2 Prozent vun engem Krees of.
De sonnewäitste Punkt vun der Plutobunn, den [[Aphel]], läit bei 49,305 [[Astronomesch Eenheet|AE]], wärend de sonnennooste Punkt, de [[Perihel]], mat 29,658 [[Astronomesch Eenheet|AE]] méi no bei der Sonn läit wéi déi wéineg exzentresch Bunn vum [[Neptun (Planéit)|Neptun]]. Déi lescht Kéier wéi de Pluto dëse Beräich duerchlaf hat, an deem hie méi no bei der Sonn war wéi d'Neptunbunn, war vum [[7. Februar]] [[1979]] bis den [[11. Februar]] [[1999]]. En hat de Perihel [[1989]] passéiert. Säin Aphel erreecht en am Joer [[2113]]. Do ass d'[[Sonnestralung]] nëmmen nach ongeféier 0,563 W/m². Op der [[Äerd]] ass si 2430-mol méi héich. Fir en Observateur um Pluto wier de visuellen Duerchmiesser vun der Sonn nëmme ronn 1/50 vum Sonnenduerchmiesser, dee mir op der Äerd gesinn. D'Sonn géif also éischter wéi en extreem helle Stär ausgesinn.
Wéinst der grousser Distanz zu eiser Äerd ënnerscheet sech déi visuell Hellegkeet tëscht Oppositioun a Konjunktioun nëmmen ëm 0,1 mag. Dogéint verännert déi exzentresch Bunn déi visuell Hellegkeet tëscht 13,65 mag a 16,3 mag, wat eng Differenz vun 2,65 mag ausmécht.
[[Fichier:TheKuiperBelt Orbits Pluto Polar.svg|thumb|links|D'Bunn vum Pluto (rout) am Verglach zu der Neptunbunn (blo), Objetgréisste sinn net moossstafgerecht]]
Opfälleg ass, datt de Pluto nëmmen zweemol ëm d'Sonn leeft an derselwecher Zäit, an där sech den Neptun dräimol ëm d'Sonn beweegt. Et schwätzt een dofir vun enger 3:2-[[Bunnresonanz]].
Vill Objeten aus der Kuiperceinture si wéi de Pluto an enger 3:2-Bunnresonanz mam Neptun a ginn als [[Plutino]]s bezeechent. Si sinn an där Bunnresonanz mat dem Gasris anscheinend „agefaange“ ginn. Mat Methode vun der [[Himmelsmechanik]] kann ee weisen, datt hir typescherweis exzentresch Ëmlafbunnen iwwer Joermillioune stabil sinn.
=== Rotatioun ===
De Pluto rotéiert a 6,387 Deeg eemol ëm seng eegen Achs<ref>http://www.raumfahrer.net/news/astronomie/08022010190641.shtml</ref>. D'[[Rotatiounsachs]] ass ëm 122,53° géint d'[[Orbitalplang|Bunnfläch]] gebéit, sou rotéiert de Pluto [[Rechtleefeg a réckleefeg|réckleefeg]]. Seng Dréiachs ass domat nach méi staark gebéit wéi déi vum [[Uranus (Planéit)|Uranus]], awer am Ënnerscheed zum Uranus an zu der [[Venus (Planéit)|Venus]] ass de Grond dofir allgemeng ze gesinn, genee wéi d'Ursaach fir déi grouss [[Rotatiounsperiod]] vum Pluto, well d'Eegendréiung vum Zwergplanéit ass duerch d'[[Gezäitekraft]] un d'Ëmlafbeweegung vu sengem grousse [[Mound]] [[Charon (Mound)|Charon]] gebonnen. Domat si Pluto a Charon déi eenzeg bis elo bekannt Kierper am Sonnesystem mat enger duebel [[Gebonne Rotatioun|gebonnener Rotatioun]].
== Opbau ==
=== Physikaleschen Opbau ===
Iwwer de Pluto ass nëmme wéineg bekannt, well et vun him nach keng Fotoen aus kuerzer Distanz gëtt. Mat engem [[Duerchmiesser]] vu ronn 2390 Kilometer ass hien däitlech méi kleng wéi déi gréisst siwe [[Mound]]en an eisem Sonnesystem. Seng mëttel [[Dicht]] vu ronn 2 g/cm³ schwätzt fir eng Zesummesetzung aus 70 % Gestengs an 30 % [[Waasser]]äis.
De Pluto gläicht vum Opbau hier warscheinlech dem méi groussen an nach méi kalen [[Triton (Mound)|Triton]]. En huet déi selwecht Dicht an eng ganz dënn [[Atmosphär]] aus [[Stéckstoff]], ass och vun enger éischter roudelzeger Faarf, huet warscheinlech [[Äiskap|Polkapen]] an a Richtung vum [[Equator]] si méi donkel Gebidder. Seng Uewerfläch weist no där vum Saturnmound [[Iapetus (Mound)|Iapetus]] ënner allen iwwerege Kierper vum Sonnesystem déi gréisst Kontraster. Dat erkläert déi ausgeprägte Hellegkeetsschwankungen, déi scho vun [[1985]] bis [[1990]] bei [[Verdäischterung]]en duerch säi grousse Mound [[#Charon|Charon]] gemooss goufen.
Déi baussenzeg Schichte besti méiglecherweis aus lassenem Gestengs mat vill un Äis. De Pluto huet warscheinlech e Gestengskär mat engem Äismantel, deen ongeféier 70 Prozent vun der Gesamtmass ausmécht.
Am Juli [[2005]] konnt fir d'éischt déi [[Emissioun (Physik)|thermesch Emissioun]] vum Pluto a sengem groussen an noe Mound getrennt gemooss ginn. Dobäi huet sech gewisen, datt d'Uewerfläch vum Pluto mat −230 °C ëm 10 °C méi kal ass, wéi et engem renge [[Stralungsgläichgewiicht]] entsprieche géif. De Grond dofir ass d'Ausbildung vun der Atmosphär, duerch där hir [[Sublimatioun (Physik)|Sublimatioun]] aus dem festen an de gasfërmegen Zoustand [[Verdonschtungskeelt]] entsteet.
=== Atmosphär ===
Dem Pluto seng dënn Atmosphär besteet zum gréissten Deel aus [[Stéckstoff]], ongeféier ee Prozent [[Kuelemonoxid]] a ronn 0,5 Prozent [[Methan]]. No Miessunge um [[James Clerk Maxwell Teleskop]] ass d'Atmosphär am Joer [[2011]] 3000 km héich an dat an hir enthalent [[Kuelestoffmonoxid]] −220 °C kal. Virdrun hat een ugeholl, d'Atmosphär wier 100 km héich<ref>[https://web.archive.org/web/20120122033953/http://www.astronomynow.com/news/n1104/19pluto/ DR EMILY BALDWIN: ''Carbon monoxide discovered in Pluto's atmosphere'' in Astronomy Now], Datum: 19. April 2011, Abgerufen: 27. April 2011</ref><ref>Bild der Wissenschaft: [http://www.wissenschaft.de/wissenschaft/news/313381.html Plutos giftiger Atem – Forscher weisen Kohlenmonoxid in der Atmosphäre des Zwergplaneten nach] (19. April 2011)</ref>.
Wéi d'ESO den [[2. Mäerz]] [[2009]] matgedeelt hat, herrscht op Pluto gréisstendeels eng duerch d'[[Methan]] an der Atmosphär verursacht [[Inversiounswiederlag]], wouduerch d'Temperatur ëm 3 bis 15 Grad jee Héichtekilometer zouhëllt. An der ënneschter Atmosphär ass d'Temperatur −180 °C an an der ieweschter Atmosphär −170 °C, wärend si um Buedem nëmme ronn −220 °C ass. Et gëtt ugeholl, datt zu dësem niddrege Wäert vun der Buedemtemperatur Verdonschtungskeelt duerch Methan bäidréit, vum festen an de gasfërmegen Zoustand iwwergeet<ref>{{Citation|URL=http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2009/pr-08-09.html |Titel=The lower atmosphere of Pluto revealed |Gekuckt=26.01.2012 |Archiv-Datum=03.06.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130603011714/http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2009/pr-08-09.html }}</ref><ref>[http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/0,1518,611231,00.html Treibhausgas heizt Pluto-Atmosphäre auf]</ref>.
== Mounden ==
Vum Pluto si fënnef Mounde bekannt. Hir Ëmlafbunne si bal kreesfërmeg an zuenee [[Koplanaritéit|koplanar]]. Si leien um Equatorplang vum Pluto, awer net op sengem [[Orbitalplang]]. Mat der Sond [[New Horizons]] gouf – aus Sécherheetsgrënn – virum Laanschtfluch nach eng Kéier intensiv no Mounden a Stëbsréng gesicht; et konnten awer keng weider Plutomounden entdeckt ginn. Sollt et si trotzdeem ginn, dann hätte si héchstens ongeféier e Véirel vun der Hellegkeet vum klengen, donkle [[Kerberos (Mound)|Kerberos]].
{| class="wikitable" style="float:left; text-align: center;"
|- style="background:#efefef;"
! colspan="2" | Numm<br>
! Bild
! Duerchschnëttlechen<br>Duerchmiesser (km)
! Mass (•10<sup>19</sup> kg)
! Grouss<br>Hallefachs (km)
! Ëmlafzäit<br>(Deeg)
! Ëmlafzäit<br>{{small|(relativ zum Charon)}}
! Exzentrizitéit
! Inklinatioun<br>{{small|(zum Equator vum Pluto)}}
! Moyenne<br>Magnitud
! Entdeckungs-<br>datum
|- style="text-align: center; background: #ccf;"
| colspan="2" | Pluto
| style="background: Black;" | [[Fichier:Pluto-11jul-color.jpg|57px|center]]
| (2370 ± 20)
| 1303
| 2.035
| 6,387230
| 1 : 1
| 0,0022
| 0,001°
| 15,1
| 1930
|- style="background: #ddddff;"
| Pluto I
| [[Charon (Mound)|Charon]]
| style="background:#000000;" | [[Fichier:Charon by New Horizons on 13 July 2015.png|50px|center]]
| 1.208
| 159
| 17.536 ± 3*
| 6,387230
| 1 : 1
| 0,0022
| 0,001°
| 16,8
| 1978
|-
| Pluto II
| [[Nix (Mound)|Nix]]
| style="background:#000000;" | [[Fichier:Nix viewed from New Horizons 2015-07-14.jpg|50px|center]]
| ca. 42 × 36
| max. 0,009
| 48.690
| 24,8548
| 1 : 3,89
| 0,00000
| 0,0°
| 23,7
| 2005
|-
| Pluto III
| [[Hydra (Mound)|Hydra]]
| style="background:#000000;" | [[Fichier:Hydra imaged by LORRI from 231 000 kilometres.jpg|50px|center]]
| ca. 55 × 40
| max. 0,009
| 64.721
| 38,2021
| 1 : 5,98
| 0,00554
| 0,3°
| 23,3
| 2005
|-
| Pluto IV
| [[Kerberos (Mound)|Kerberos]]
|
| 13–34
| max. 0,003
| 57.750
| 32,1679
| 1 : 5,04
| 0,00000
| 0,4°
| 26
| 2011
|-
| Pluto V
| [[Styx (Mound)|Styx]]
|
| 10 bis 25
|
| 42.413
| 20,1617
| 1 : 3,16
| 0,00001
| 0,0°
| 27
| 2012
|}
[[Fichier:Pluto Moons Orbit Distance 2015.svg|thumb|left|upright=4.8|Pluto a seng Mounde moossstafgerecht mat [[Baryzentrum]]]]
<gallery widths="260" heights="200" perrow="3">
Fichier:Pluto system de.svg|D'Bunne vum Pluto, Charon, Nix an Hydra ëm de Baryzentrum vum System
Fichier:Pluto system 2006.jpg|Pluto, säi Mound Charon an déi béid kleng Trabanten Nix an Hydra
Fichier:Moons of Pluto.png|D'Bunne vun de fënnef entdeckte Mounde ëm de Pluto
</gallery>
=== Charon ===
De gréisste Begleeder vum Pluto, de [[Charon (Mound)|Charon]] huet en Duerchmiesser vun 1207 Kilometer an ass domat am Verglach zum Pluto ganz grouss. D'System Pluto-Charon gouf fréier wéinst dësem ongewéinleche Gréissteverhältnes vu ronn 2:1 och als [[Duebelplanéit]] bezeechent. Bedéngt duerch d'Masseverhältnes vu gutt 8:1 an engem hiräichend groussen Ofstand läit de kollektive [[Massemëttelpunkt|Schwéierpunkt]], d'[[Baryzentrum]] vum System, ''baussent'' dem Haaptkierper. Domat ëmkreese sech de Charon an de Pluto souzesoe géigesäiteg.
Déi [[Hallefachs vun der Ellips|grouss Hallefachs]] vun der Charon-Ëmlafbunn, also de mëttlere Bunnradius vum Massenzentrum vum kollektive Schwéierpunkt, ass 19.405 Kilometer. Entspriechend der Mass vum Pluto huet säin analogen Ofstand zum Baryzentrum ëmgekéiert proportionell gutt en Aachtel dovun, also ongeféier 2360 Kilometer. Domat ass d'Distanz vun der Pluto-Uewerfläch zum Baryzentrum mat ronn 1200 Kilometer ongeféier sou grouss wéi säi Kierperradius. D'Satellittebunn vum Charon ass bal kreesronn a läit warscheinlech genee um [[Equator]]plang vum Pluto. Am Verglach dozou hunn d'Äerd an den Äerdmound e Masseverhältnes vun 81:1 an de kollektive [[Äerd-Äerdmound-Schwéierpunkt]] ass 4700 Kilometer vum [[Geozentrum|Äerdzentrum]] ewech respektiv ongeféier 1650 Kilometer ënner der Äerduewerfläch.
Och de Charon huet eng – fir e Mound typesch – [[gebonne Rotatioun]], där hir Period senger Ëmlafperiod gläichkënnt. Déi géigesäiteg gebonne Rotatioun vum Satellit a sengem Haaptkierper gëtt och Hantelrotatioun genannt an ass am Sonnesystem bis elo nëmmen tëscht Pluto a Charon erwisen. D'Kierper hunn hir Eegerotatioun wéinst de [[Gezäitekraft|Gezäitekräfte]] géigesäiteg sou wäit ofgebremst, datt sech déi béid wärend engem Ëmlaf ëmeneen och genee eemol ëm hir eegen Achs dréinen. Si dréine sech doduerch ëmmer déi selwecht Säit zou. Ënner Koppele vu bal gläich groussen [[Asteroid]]en ass sou eng Synchronrotatioun warscheinlech relativ heefeg.
=== Nix an Hydra ===
D'Duerchmiesser vun de Mounden [[Nix (Mound)|Nix]] an [[Hydra (Mound)|Hydra]] konnte bis elo nëmmen unhand vun de gemoossenen Hellegkeete geschat ginn. Jee no ugehollener [[Albedo]] ergi sech Wäerter tëscht ronn 40 an 160 Kilometer. Si lafen op enger bal kreesfërmeger Bunn ronderëm de Pluto an op engem kollektive Bunneplang mam Charon op enger Distanz vu ronn 65.000 resp. 50.000 Kilometer. Hir Ëmlafzäite sinn zu där vum grousse Mound bal [[Bunnresonanz|resonant]]. Wärend de Charon de Pluto 12-mol ëmronnt, gëtt de Pluto vum Hydra an der selwechter Zäit zimmlech genee zweemol a vum Nix ongeféier dräimol ëmkreest. Am Ënnerscheed zum roudelzege Pluto hunn déi kleng Trabanten anscheinend déi selwecht neutral gro Faarf wéi de Charon.
Déi béid [[Mound|Trabante]] goufen duerch Observatioune mam [[Hubble-Weltraumteleskop]] am Joer [[2005]] entdeckt. Duerch nei Hubble-Observatiounen am Februar [[2006]] gouf d'Entdeckung bestätegt. Déi virleefeg Bezeechnunge waren S/2005 P1 an S/2005 P2, bis si am Juni [[2006]] vun der [[International Astronomesch Unioun|IAU]] d'Nimm [[Hydra (Mound)|Hydra]] an [[Nix (Mound)|Nix]] kruten.
No der Entdeckung vun de Klengtrabante gëtt d'Genesis vum Charon elo zesumme mat dëse béide verstäerkt duerch eng Kollisioun vum Pluto mat engem anere plutogrousse Kuiperceintureobjet diskutéiert. Fir eng kollektiv Entwécklung vun de Plutomounde schwätzen d'Bunne mat de resonanten Ëmlafzäiten déi sech gläichen an déi eenheetlech gefierft Uewerflächen. Bei engem Afank wier éischter eng ënnerschiddlech Fierwung z'erwaarden.
De Pluto a seng Mounde sinn an der [[Kuiperceinture]] engem stännege Bombardement vu [[Meteorit|Minimeteoritten]] ausgesat, déi Stëbs- an Äispartikel aus den Uewerflächen erausschloen. Wärend d'[[Gravitatioun]] vum Pluto a vum [[Charon (Mound)|Charon]] dofir suergt, datt all Gestengsstécker op d'Himmelskierper zeréckfalen, ass d'Unzéiungskraaft vun den nei entdeckte Mounden ze kleng.
D'Entdeckung vu weidere Plutomounde koum onerwaart, well bis dohi keen Himmelskierper mat méi wéi engem Satellit déi Säit vum Neptun observéiert gi war, awer schonn e Mount méi spéit gouf och beim [[(136108) Haumea]] en zweete [[2003 EL61|Mound]] fonnt.
=== Kerberos ===
Den [[20. Juli]] [[2011]] huet d'NASA d'Entdeckung vun engem véierte Plutomound bekannt ginn. De virleefegen Numm war S/2011 (134340) 1|S/2011 (134340) 1. E gouf mat Hëllef vum [[Hubble-Weltraumteleskop]] bei der Sich no engem eventuelle [[Planéiterank]] beim Pluto entdeckt. Mat enger geschater Gréisst vun 13 bis 34 km ass et dee klengste Mound vum Pluto. De Mound war op enger Foto den [[28. Juni]] [[2011]] mam »Hubble's Wide Field Camera 3« opgeholl<ref>STSci News Release: [http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2011/23 NASA's Hubble Discovers Another Moon Around Pluto]</ref> an entdeckt ginn a konnt op weidere Fotoe vum 3. an 18. Juli 2011 bestätegt ginn. Op fréiere Fotoe war den Himmelskierper net ze gesinn, well déi mat kurze Belichtungszäiten opgeholl goufen<ref>NASA: [http://www.nasa.gov/home/hqnews/2011/jul/HQ_11-234_HST_Pluto_Moon.html NASA'S Hubble Discovers Another Moon Around Pluto]</ref><ref>IAU Electronic Telegram No. 2769: [http://www.cbat.eps.harvard.edu/cbet/cbet002769.txt NEW SATELLITE OF (134340) PLUTO: S/2011 (134340) 1]</ref>. Am Juni 2013 gouf de Mound vun der [[International Astronomesch Unioun|Internationaler astronomescher Unioun]] op den Numm Kerberos gedeeft.
=== Styx ===
De [[Styx (Mound)|Styx]] huet eng onreegelméisseg Form a seng Gréisst gëtt op 10 bis 25 km geschat. Seng Entdeckung gouf den 11. Juli 2012 bekannt gemaach. E gouf och mat Hëllef vum [[Hubble-Weltraumteleskop]] entdeckt an de virleefegen Numm war „S/2012 (134340) 1“.
== Fuerschung ==
=== Äerdgebonne Fuerschung ===
D'Entdeckungsgeschicht vum Pluto gläicht a gewësser Weis där vum viru gutt 83 Joer virdrun entdecktem Neptun. Béid Himmelskierper goufe wéinst [[Bunnstéierung]]e vun Nopeschplanéite rechneresch virausgesot an dann no de Bunnpositioune gesicht. Den hypotheteschen néngte Planéit gouf fir kleng Bunnofwäichunge vun de Planéiten Neptun an [[Uranus (Planéit)|Uranus]] verantwortlech gemaach.
De Pluto gouf den [[18. Februar]] [[1930]] um [[Lowell-Observatoire]] zu [[Flagstaff]], [[Arizona]] duerch Vergläicher vun Himmelsfotoen um [[Blinkkomparater]] no ronn 25-järeger Sich entdeckt, allerdéngs net op der virausgesoter Positioun. De jonken Entdecker [[Clyde Tombaugh]] war eréischt kuerz virdru fir d'[[Fotografie|fotografesch]] Sich nom legendären [[Transneptuneschen Objet|Transneptun]] engagéiert ginn. De Marsfuerscher [[Percival Lowell]] hat zanter [[1905]] selwer no sou engem Himmelskierper gesicht an de [[Lowell-Observatoire]] op engem Bierg bei [[Flagstaff]] finanzéiert. Wéi sech spéider erausgestallt hat, war op zwou vun de fotografesche Placken, déi de Lowell [[1915]] gemaach hat, de Pluto schonn z'erkennen. Well de Lowell awer no engem méi hellem Objet gekuckt hat, war him déi Entdeckung entgaangen.
D'Entdeckung gouf der Ëffentlechkeet den [[13. Mäerz]] [[1930]] matgedeelt, dem 149. Joresdag vun der [[Uranus (Planéit)|Uranus]]-Entdeckung vum de [[Wilhelm Herschel]] [[1781]] an dem 75. Gebuertsdag vum Percival Lowell, dee schonn [[1916]] gestuerwe war.
Du gouf no engem passenden Numm gesicht. D'Virrecht fir den Numm ze gi louch beim Lowell-Observatoire. Nom Reglement vun der IAU huet den Numm missen aus der Mythologie kommen.
Sou gouf den Numm ''Pluto'' fir den néngte Planéit zeréckbehalen. Deen Numm war schonn [[1919]] vum franséischen Astronom [[P. Reynaud]] virgeschloe ginn, awer doru konnt sech [[1930]] kee méi erënnern. Bei där Nummwiel däerft och d'Tatsaach, datt sech dat astronomescht Symbol aus den Initiale vum Lowell zesummesetze gelooss huet, eng Roll gespillt hunn. No dem Planéit Pluto gouf och der [[Micky Maus]] hiren Haushond [[Pluto (Disney)|Pluto]] genannt, deen am August [[1930]] säin éischten Optrëtt hat<ref>[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=Amurtiger&lang=de&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=noredirects&getall=1 Deutschlandradio Kalenderblatt am 18. Februar 2010]</ref>.
[[1941]] gouf a Folleg vun der mat de cheemeschen Elementer [[Uran]] an [[Neptunium]] ugefaangener Rei dat 94. an deemools lescht bekannt Element no deem zu dëser Zäit leschte Planéit als [[Plutonium]] genannt.
[[Fichier:Surface Map of Pluto.jpg|thumb|Eng éischt Kaart vum Pluto]]
Aus der observéierter [[Visuell Magnitude|visueller Magnitude]] vum Pluto (15 mag) an enger plausibler Vermuddung fir seng [[Albedo]], säi Réckstralungsverméigen, gouf ugeholl datt den neien Himmelskierper ongeféier Äerdgréisst hätt. Et war awer ufanks net méiglech och a groussen [[Teleskop]]en, fir säin Duerchmiesser ''direkt'' [[mikrometresch]] ze miessen. Et si geschwënn Zweiwel opgedaucht, ob seng [[Gravitatioun]]swierkung fir d'[[Bunnstéierung]]e verantwortlech kéint sinn.
Also gouf mat Nofuerschungen no deem „[[Transpluto|Planéit X]]“ de stéiert scho bal nees weidergefuer. Mat der Entwécklung vu leeschtungsstaarken [[Teleskop]]en hunn den Duerchmiesser an d'Mass vum Pluto stänneg no ënne misse revidéiert ginn, ufanks ëm [[1950]] no Miessunge vum [[Palomar-Observatoire]] op hallef Äerdgréisst. Den Astronom [[Fred Whipple]] huet als éischten eng genee Ëmlafbunn berechent. Dofir goufe Fotoplacke gebraucht, op deene sech de Pluto bis an d'Joer [[1908]] zeréckverfollege gelooss huet. D'Entdeckung vum Mound Charon am Joer [[1978]] huet et dann erméiglecht eng genee Massebestëmmung mat Hëllef vun der Gravitatiounsdynamik vum System ze maachen. Vun [[1985]] bis [[1990]] koum et zu wiesselsäitege Bedeckungen tëscht de béiden Himmelskierper, mat deenen den Duerchmiesser vum Pluto op 2390 Kilometer bestëmmt konnt ginn.
Jéngst Miessunge mat adaptiver Optik, mat dem Hubble-Teleskop a bei Observatioune vu Stären hu Wäerter vu ronn 2280 bis 2320 Kilometer erginn. Méi genee Date sinn net z'erwaarden, soulaang nach keng Sond bei de Pluto komm ass.
Duerch seng Hellegkeet gouf de Pluto ëm iwwer 60 Joer méi fréi entdeckt wéi aner, donkel [[Transneptuneschen Objet|Transneptuner]]. Nodeem déi genee Mass vum Neptun, nom [[Laanschtfluch]] vun [[Voyager 2]] bekannt ass, kënnen d'Bunne vun de baussenzege Planéite gutt erkläert ginn. Et besteet keng Noutwendegkeet, fir no nach engem Planéit X ze sichen.
Kombinatioune vu Fotoe vum [[Hubble-Weltraumteleskop]] hu gewisen, datt d'Nordhemisphär vum Pluto an de Joren [[2002]] an [[2003]] méi hell gi war an den Zwergplanéit allgemeng méi roudelzeg wierkt<ref>http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/0,1518,676107,00.html Ofgeruff den 10. Februar 2010</ref>.
=== Erfuerschung mat Raumsonden ===
[[Fichier:New Horizons launch.jpg|thumb|upright|[[New Horizons]] war den [[19. Januar]] [[2006]] ëm 20:00 Auer [[Mëtteleuropäesch Zäit|MEZ]] op de Pluto gestart.]]
[[Fichier:New Horizons 1.jpg|thumb|D'Pluto-Sond [[New Horizons]] bei de Startvirbereedungen]]
[[Fichier:New Horizons Full Trajectory.svg|thumb|''Ankunft Juli 2015''; Überblick, z. B. Verhältnes zum [[Perihel]] 1989]]
{{Haaptartikel|New Horizons}}
D'[[NASA]] hat schonn Ufank vun den [[1990]]er-Joren ënner dem Numm ''[[Pluto Fast Flyby]]'', spéider ''[[Pluto Kuiper Express]]'', eng Missioun op de Pluto geplangt. Dëst sollt ënner der Leedung vum [[Southwest Research Institute]] duerchgefouert ginn. Dobäi gouf betount, datt d'Missioun méiglech séier gestart sollt ginn, fir de Pluto mat Zäiten z'erreechen, ir seng dënn [[Atmosphär]] ausfréiert. Dat hänkt domat zesummen, datt seng Ëmlafbunn staark elliptesch ass an hie zanter dem Passage vu sengem [[Perihel|sonnenächstn Bunnpunkt]] am Joer [[1989]] nees vun der Sonn ewechleeft. Eréischt am Joer [[2247]] kënnt de Pluto nees méi no bei d'Sonn. Déi éischt Konzepter vun dëser Missioun hate wéinst technesche Schwieregkeeten a wéinst der Finanzéierung versot.
Am Joer [[2000]] gouf dann un der Missioun geplangt an den [[29. November]] [[2001]] gouf d'Ëmsetzung am Kader vum [[New-Frontiers-Programm]] akzeptéiert. De Start war den [[19. Januar]] [[2006]]. D'Fluchdauer vun der New Horizons-Sond huet bal genee 9,5 Joer gedauert. De [[Laanschtfluch]] beim Pluto a Charon war de [[14. Juli]] [[2015]]. D'Observatioune vum Pluto-Charon-System hunn 150 Deeg virun der kierzter Distanz ugefaangen. D'Fotoe vun der Sond am Abrëll hunn d'Biller vum [[Hubble-Weltraumteleskop]] iwwertraff.<br>Elo ginn a kommender Zäit:
* global Kaarte vum Zwergplanéit a sengem Mound verfaasst,
* Héichopléisungsfotoe mat bis zu 25 m pro Pixel Opléisung gemaach,
* d'Temperaturverdeelung gemooss an
* d'Atmosphär vum Pluto studéiert.
D'Sond war de selwechten Dag um 13:50 MESZ op enger Distanz vun 12.500 km laanscht de Pluto an um 14:04 MESZ 28.800 km laanscht de Charon geflunn. Zwou Wochen no der nooster Distanz goufen d'Observatiounen ofgebrach. Duerno huet d'Sond déi gesammelt Daten op d'Äerd gesent. Well d'Iwwerdroungsquote iwwer dës Distanz zimmlech kleng ass, sinn en ettlech Méint vergaange bis all Daten op der Äerd agetraff waren.
Eng mat [[Plutoniumdioxid]] (deem säi [[Plutonium]]undeel haaptsächlech aus dem Isotop <sup>238</sup>Pu besteet) gefëllt [[Radionuklidbatterie]] déngt dozou, d'Sond an hir siwen Instrumenter op hirer laanger Rees an der Miessphas beim Pluto mat genuch Energie ze versuergen.
== Debatt iwwer de Planéitestatus an Oferkennung ==
D'Diskussioun driwwer, ob de Pluto iwwerhaapt d'Bezeechnung „Planéit“ verdéngt, war schonn ugefaangen, wéi seng staark elliptesch a schréi Ëmlafbunn souwéi seng kleng Gréisst erkannt gouf. Nodeem am September [[1992]] mat [[1992 QB1|1992 QB1]] nom Pluto an dem Charon den drëtten [[transneptuneschen Objet]] fonnt gouf, hunn d'Astronomen ee Joer méi spéit banne véier Deeg och véier weider [[Plutino]]s entdeckt. Dorop huet sech d'Debatt ëm de Status vum Pluto erweidert. De Virschlag vum [[Brian Marsden]] vum [[Minor Planet Center|MPC]] aus dem Joer [[1998]], dem Pluto en Duebelstatus ze ginn an hien zousätzlech als [[Asteroid]] mat der spezieller Nummer 10000 ze versinn, hat keng Zoustëmmung fonnt.
Am Laf vun der Zäit goufen Honnerte weider Objete vun der [[Kuiperceinture]] entdeckt, dorënner och verschiddener vu plutoänlecher Gréisst. Sou Entdeckunge wéi virun allem den [[(136199) Eris]], dee souguer méi grouss ass, goufe vun de Medien dacks als „[[Transpluto|Zéngte Planéit]]“ genannt. D'[[International Astronomesch Unioun|IAU]] huet am Joer [[2006]] beschloss, änleche Kierper eng nei Klass, d'[[Zwergplanéit]]en zouzeschreiwen. An Hisiicht op de Pluto, deen iwwer Joerzéngten den néngte Planéit war, hunn d'Kontroversen ënner den Astronome weider ugehalen.
[[Fichier:Planet Voting IAU2006GA.jpg|thumb|D'Ofstëmmung vun der IAU iwwer d'Planéitendefinitioun den [[23. August]] [[2006]]]]
Déi beschlossen [[Planéit#Definitioun|Definitioun]] mat dem Zousaz, no deem e Kierper nëmmen dann e Planéit ass, wa seng Mass och d'total Mass vun allen anere Kierper a sengem Bunnberäich iwwertrëfft, berücksichtegt datt de Pluto säi Bunnberäich net an der Mooss vun aneren Objete gebotzt huet. Als de gréissten Objet vun de [[Plutino]]s entsprécht hien éischter der Roll vum [[Asteroid]] [[(153) Hilda|Hilda]], dem gréisste Member vun der [[Hilda-Famill]]. Den Hilda a op d'mannst nach 56 Objete beweege sech ee Stéck baussenzeg vun der [[Haaptasteroidenceinture]] tëscht [[Mars (Planéit)|Mars]] a [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]] analog an engem 2:3-Verhältnes zu der an dësem Fall méi laanger Ëmlafzäit vum Nopeschriseplanéit.
Op der 26. Generalversammlung vun der [[International Astronomesch Unioun|Internationaler Astronomescher Unioun]] am August [[2006]] zu [[Prag]] gouf virdrun eng aner Definitioun ouni Zousaz virgeschloen. En Himmelkierper wier deemno schonn e Planéit, wa seng Mass duergeet, fir duerch seng Eegegravitatioun eng hydrostatesch Gläichgewiichtsform (''bal ronn'', d. h. eng [[Rotatiounsellipsoid|sphäroidal]] Form) unzehuelen an deen op enger Bunn ëm e Stär ass, selwer awer kee Stär oder Mound vun engem Planéit ass<ref>[https://web.archive.org/web/20130203062709/http://www.iau.org/public_press/news/detail/iau0601/ Pressemitteilung] der IAU</ref>. Deemno wier net nëmmen de Pluto e Planéit gewiescht, mä och den [[(1) Ceres|Ceres]], [[Charon (Mound)|Charon]] an [[(136199) Eris|Eris]]. De Charon koum duerch eng Ergänzung mat derbäi, no där et sech ëm en Duebelplanéit handele soll, wann de kollektive Schwéierpunkt baussenzeg vum Haaptkierper läit<ref>[https://web.archive.org/web/20090620102000/http://www.iau.org/static/resolutions/Resolution_GA26-5-6.pdf Resolution 5 for GA-XXVI (92 kB pdf)] Die gültige Planetendefinition laut Resolution B5</ref>. Gläichzäiteg gouf d'Definitioun vun enger neier Klass vu Planéite virgeschloen, de sougenannte ''Plutonen'', zu där Planéite gehéiert hätten, déi fir en Ëmlaf ëm de Stär méi laang wéi 200 Joer brauchen an zu där dann och de Pluto gehéiert hätt. Dëse Virschlag fir d'Planéitendefinitioun konnt sech op der Generalversammlung net duerchsetzen, soudatt de [[24. August]] [[2006]] duerch Ofstëmmung d'Entscheedung agedroe gouf, datt de Pluto säi Planéitestatus oferkannt krut an an der neidefinéierter Klass vun den Zwergplanéiten ass. D'Klass vun de Plutone gouf zwar definéiert (als Klass, fir déi de Pluto de Prototyp duerstellt), war awer am Ufank ouni Numm, well den Numm Plutone wéi och aner Virschléi vun Nimm net ugeholl goufen<ref>[http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/0,1518,433425,00.html SPIEGEL ONLINE] Überraschende Entscheidung: Pluto ist kein Planet mehr</ref>.
Am Juni [[2008]] gouf vun der [[International Astronomesch Unioun|IAU]] dës Ënnerklass vun Zwergplanéite mat Plutoide bezeechent, zu deenen, nieft dem Pluto vun deem den Numm kënnt, och den Eris zielt.
Zanter September [[2006]] huet de Pluto d'[[Benennung vun Asteroiden a Koméiten|Asteroidenummer]] (134340)<ref>[http://cfa-www.harvard.edu/iau/special/08747.pdf IAU Circular 8747] (91 kB pdf)</ref><ref>[http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs130001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (130001)–(135000)]</ref>.
== Literatur ==
* Alan Stern, Jaqueline Mitton: ''Pluto and Charon.'' Univ. of Arizona, Tucson 1997, Wiley-VCH, Weinheim [[2005]] (2. erw. Aufl.). ISBN 0-8165-1840-8, ISBN 3-527-40556-9.
* J. L. Elliot (unter anderem): ''The recent expansion of Pluto's atmosphere.'' In: ''[[Nature]].'' London [[2003]], 424 (10. Juli), S. 165–168.
* David A. Weintraub: ''Is Pluto a Planet? A Historical Journey through the Solar System.'' Princeton UP, Princeton [[2007]]. ISBN 0-691-12348-9.
* Leif Allendorf: ''Planet Pluto. Die Geheimnisse des äußeren Sonnensystems.'' Avinus-Verlag, Berlin [[2007]]. ISBN 978-3-930064-76-2.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Pluto}}
* [http://www.manfredholl.de/pluto.htm Manfred Holl: Entdeckung vum Planéit Pluto]
* {{en}} [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Pluto;orb=1;view=far Orbit-Simulation]
* {{en}} [http://pluto.jhuapl.edu/ Mission der Nasa zu Pluto]
;Theema Planéitestatus:
* [http://www.faz.net/s/Rub6E2D1F09C983403B8EC7549AB44FA0EF/Doc~E4FA7D9E65D284FF6B5556AEDD00EA0C6~ATpl~Ecommon~Scontent.html Degradéierung vum Pluto]
* [https://web.archive.org/web/20061023173319/http://science.orf.at/science/news/145509 science.orf.at iwwer de Planéitestatus vum 24. August 2006]
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Sonnesystem}}
{{DEFAULTSORT:134340 Pluto}}
[[Kategorie:Sonnesystem]]
[[Kategorie:Transneptunesch Objeten]]
[[Kategorie:Zwergplanéiten]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Clyde William Tombaugh]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Lowell-Observatoire]]
1oh9k5kulw07ndhfqkwxm9d2whzuc9a
René Pizzaferri
0
50100
2686921
2681978
2026-07-20T13:56:37Z
Robby
393
/* Gielercher */ + Ordre de mérite mat Quell + Kategorie
2686921
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''René Pizzaferri''', [[1948]] zu [[Rëmeleng]] gebuer, ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gewerkschaft]]ler ([[OGBL]]) an Expert fir Gesondheets- a Rentefroen.
De René Pizzaferri ass zanter [[1969]] haaptberuffleche Gewerkschaftssekretär, fir d'éischt beim [[Lëtzebuerger Arbechter Verband]] (LAV) a vun [[1979]] un beim [[Onofhängege Gewerkschaftsbond Lëtzebuerg]] (OGBL). Zanter [[1984]] ass hie Member vum Exekutivbüro vum OGBL.
Hien huet sech op Sozialfroe spezialiséiert a gëllt als Expert fir alles wat de Krankekeesen- a Pensiounskeesesystem zu Lëtzebuerg ugeet. Hien ass als gewielte Gewerkschaftsvertrieder Member vun de wichtegste Gremie vun der lëtzebuergescher Sécurité sociale.
De René Pizzaferri ass zanter 1995 och Grënnungspresident vun der [[A.s.b.l.]] [[Patiente Vertriedung]], déi sech fir d'Interessi vun de Patienten asetzt. Seng verschidde Kapen, als Gewerkschaftler dee sech fir d'Salariéen an de Klinicken asetzt an als President vun der Patiente Vertriedung, ginn ënner anerem vun de Patronatsvertrieder kritiséiert.
== Gielercher ==
* {{OCCC|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-18|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}}
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>[https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/adm/memorial/1999/b58/fr/pdf/eli-etat-adm-memorial-1999-b58-fr-pdf.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
== Um Spaweck ==
* [http://www.patientevertriedung.lu/ patientevertriedung.lu]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Pizzaferri Rene}}
[[Kategorie:Gebuer 1948]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
7k9bbd4s0kyurdjid1263s5pmwjssv2
Police grand-ducale
0
51844
2687058
2684380
2026-07-21T15:27:59Z
GilPe
14980
/* Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten */ Update amgaang
2687058
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>.
D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Missiounen ==
=== Missioune vun der administrativer Police ===
Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>.
=== Missioune vun der Police judiciaire ===
Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>:
* Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn;
* Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren;
* déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn;
* Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn;
* de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn.
=== Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> ===
* D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft;
* se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten;
* s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben;
* se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen;
* Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren;
* D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen;
* Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn.
=== Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung ===
Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>.
== Organisatioun vun der Police ==
=== Direktioun ===
D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt.
{| class="wikitable"
!vu(n)
!bis
!Generaldirekter
!Adjoint
|-
|2000
|2001
|[[Charles Bourg]]
|
|-
|2001
|2008
|[[Pierre Reuland]]
|
|-
|2008
|2015
|[[Romain Nettgen]]
|
|-
|2015
|2024
|[[Philippe Schrantz]]
|[[Donat Donven]]
|-
|01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|
|[[Pascal Peters]]
|[[Alain Engelhardt]]
|}
=== Servicer an Unitéiten ===
{{Tree list}}
* Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren
** Direktioun Kommunikatioun
** Direktioun International Relatiounen
** Juristesche Service
** Psychologesche Service
** Service vum Finanzaudit
** Generalsekretariat
* 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'')
**'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))'''
***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'')
***4 National Unitéiten
****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]]
****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]]
****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]]
****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]]
***4 Policeregiounen
****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
**'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))'''
***Direktioun
***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn
***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost
**'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))'''
***Direktioun Ressources humaines
***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul
***Direktioun Finanzen
***Direktioun Logistik
***Direktioun polizeilech Technologien
**'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))'''
***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf
***Direktioun Organisatioun a Verbesserung
***Direktioun Informatiounsveraarbechtung
***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun
{{Tree list/end}}
=== Territorial Opdeelung ===
[[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]]
{| class="wikitable"
|+
Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art. 1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref>
! Regioun !! zoustänneg fir
|-
|style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad
|Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]]
|-
|style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost
|[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]]
|-
|style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord
|[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|-
|style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West
|[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]]
|}
== Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten ==
D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten.
=== Gemengen ===
==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ====
An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë. a. follgend Punkte begräifen:
* Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen;
* allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen;
==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ====
Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten.
==== Lokal Police ====
[[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]]
Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>.
Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>
=== Justiz ===
==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ====
Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns:
* d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën;
* d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen;
* déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen;
* déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren.
=== Militär ===
Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref>
{{EnCours|GilPe}}
=== International Zesummenaarbecht ===
Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref>.
Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]]
== Personalkader ==
Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}}
== Uniform ==
D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}}
== Billergalerie ==
<gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…">
Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo,
Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad,
Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto,
Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot,
Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier
Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee.
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Police (Lëtzebuerg)]]
* [[Gendarmerie grand-ducale]]
* [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale]
* [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]]
mn6kv42dxpm0kmaddiwevfht75fwv8j
2687059
2687058
2026-07-21T15:39:44Z
GilPe
14980
/* Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten */
2687059
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>.
D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Missiounen ==
=== Missioune vun der administrativer Police ===
Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>.
=== Missioune vun der Police judiciaire ===
Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>:
* Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn;
* Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren;
* déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn;
* Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn;
* de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn.
=== Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> ===
* D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft;
* se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten;
* s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben;
* se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen;
* Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren;
* D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen;
* Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn.
=== Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung ===
Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>.
== Organisatioun vun der Police ==
=== Direktioun ===
D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt.
{| class="wikitable"
!vu(n)
!bis
!Generaldirekter
!Adjoint
|-
|2000
|2001
|[[Charles Bourg]]
|
|-
|2001
|2008
|[[Pierre Reuland]]
|
|-
|2008
|2015
|[[Romain Nettgen]]
|
|-
|2015
|2024
|[[Philippe Schrantz]]
|[[Donat Donven]]
|-
|01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|
|[[Pascal Peters]]
|[[Alain Engelhardt]]
|}
=== Servicer an Unitéiten ===
{{Tree list}}
* Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren
** Direktioun Kommunikatioun
** Direktioun International Relatiounen
** Juristesche Service
** Psychologesche Service
** Service vum Finanzaudit
** Generalsekretariat
* 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'')
**'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))'''
***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'')
***4 National Unitéiten
****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]]
****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]]
****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]]
****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]]
***4 Policeregiounen
****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
**'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))'''
***Direktioun
***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn
***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost
**'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))'''
***Direktioun Ressources humaines
***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul
***Direktioun Finanzen
***Direktioun Logistik
***Direktioun polizeilech Technologien
**'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))'''
***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf
***Direktioun Organisatioun a Verbesserung
***Direktioun Informatiounsveraarbechtung
***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun
{{Tree list/end}}
=== Territorial Opdeelung ===
[[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]]
{| class="wikitable"
|+
Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art. 1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref>
! Regioun !! zoustänneg fir
|-
|style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad
|Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]]
|-
|style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost
|[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]]
|-
|style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord
|[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|-
|style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West
|[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]]
|}
== Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten ==
D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten.
=== Gemengen ===
==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ====
An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë. a. follgend Punkte begräifen:
* Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen;
* allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen;
==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ====
Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten.
==== Lokal Police ====
[[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]]
Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>.
Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>
=== Justiz ===
==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ====
Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns:
* d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën;
* d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen;
* déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen;
* déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren.
=== Militär ===
Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref>
{{EnCours|GilPe}}
=== International Zesummenaarbecht ===
Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/2142|Titel=Des patrouilles de police mixtes françaises et luxembourgeoises {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Am Mäerz 2026 huet Lëtzebuerg en administratiivt Ofkommes mat [[Rumänien]] ënnerschriwwen, op Basis vun deem rumänesch Polizisten hir lëtzebuergesch Kolleegen absënns am Kampf géint [[Mënschenhandel]] an dat organiséiert [[Heeschen]] ënnerstëtzen. Dës Zesummenaarbecht ass provisoresch op sechs Méint ausgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://police.public.lu/fr/actualites/2026/05/semaine-19/patrouilles-conjointes-lux-rou.html|Titel=Patrouilles policières conjointes luxembourgeoises et roumaines|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-05-08|Wierk=police.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+03-mars+05-collaboration-police-maint.html|Titel=Signature d'un arrangement de coopération policière entre le Luxembourg et la Roumanie|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-03-05|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]] deen ë. a. zoustänneg ass fir Informatiounen ze sammelen, z'analyséieren an auszetauschen an d'Missioune vun der Police an der Douane déi iwwer d'Grenzen erausginn, ze koordinéieren an ze vereinfachen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/gouvernement/luc-frieden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2008+10-octobre+24-frieden.html|Titel=Signature d'un Accord de coopération policière et douanière entre l'Allemagne, la Belgique, la France et le Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2008-10-23|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Personalkader ==
Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}}
== Uniform ==
D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}}
== Billergalerie ==
<gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…">
Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo,
Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad,
Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto,
Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot,
Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier
Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee.
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Police (Lëtzebuerg)]]
* [[Gendarmerie grand-ducale]]
* [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale]
* [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]]
c25rwbq5qlzhxzf5avif8coxdy7kijg
2687060
2687059
2026-07-21T15:51:46Z
GilPe
14980
+International Zesummenaarbecht
2687060
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
[[Fichier:Logo de la Police grand-ducal.svg|thumb|De Logo vun der Police, deen am Oktober 2017 agefouert gouf.|298x298px]]D''''Police grand-ducale''', gemenkerhand just '''Police''' (deels och '''Polizei''') genannt, ass den nationale [[Police]]déngscht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deen ënnert der Autoritéit vum [[Ministère des Affaires intérieures|Ministère fir bannenzeg Affäre]] steet an deem seng Aufgab et ass, fir d'intern Sécherheet ze garantéieren. Am Kader vun hire Missioune suergt d'Police fir de Respekt an dréit zum Schutz vun den individuelle Fräiheeten a Rechter bäi. D'Police ass no bei der Bevëlkerung, berot se an hëlleft hir. Si schafft preventiv, proaktiv, dissuasiv a repressiv<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale – Art. 1 an 2</ref>.
D'Police grand-ducale ass den [[1. August]] [[2018]] op Basis vum Gesetz vum [[18. Juli]] [[2018]]<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale</ref> reforméiert ginn an huet virdru schonn zanter dem [[1. Januar]] [[2000]] bestanen, wéi s'op Basis vum Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] déi zwéi fréier Corpse vun der '''[[Gendarmerie grand-ducale]]''' an der '''[[Police (Lëtzebuerg)|Police]]''' ersat huet<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n7/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un corps de police grand-ducale et d'une inspection générale de la police et modifiant (…)|Gekuckt=29.06.2024|Datum=31.05.1999|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Missiounen ==
=== Missioune vun der administrativer Police ===
Bei der Ausübung vun hiren administrative Policemissioune suergt d'Police dofir, datt d'ëffentlech Uerdnung agehale gëtt, datt d'Gesetzer, d'Police- a Gemengereglementer ausgeféiert an agehale ginn, datt Infraktioune verhënnert an d'Mënsche beschützt ginn<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 3</ref>.
=== Missioune vun der Police judiciaire ===
Bei der Ausféierung vun hire Missiounen huet d'Police judiciaire ({{de}} ''Kriminalpolizei'') déi follgend Aufgaben<ref>idem, Art. 18</ref>:
* Verbriechen, Delikter a Verstéiss ënnersichen a se feststellen, Beweiser sammelen an d'Justizautoritéiten doriwwer informéieren, d'Täter sichen, se festhuelen, verhaften an se – an de Formen déi vum Gesetz festgeluecht sinn – de Justizautoritéiten iwwerginn;
* Enquêtë maachen an d'Uweisunge vun de Justizautoritéiten exekutéieren;
* déi Leit sichen, deenen hir Verhaftung vum Gesetz virgesinn ass, se festhuelen an se de Justizautoritéiten iwwerginn;
* Objeten, deenen hir Saisie virgeschriwwen ass, sichen, saiséieren an se de Justizautoritéiten iwwerginn;
* de Justizautoritéiten e Rapport maache vun hire Missiounen an den Informatiounen déi se an deem Kader kritt hunn.
=== Aner Missiounen<ref>idem, Art. 20-26</ref> ===
* D'Police ënnerstëtzt d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] an allem wat d'Sécherheet vun der Arméi, d'Disziplin an d'Militärpolice betrëfft;
* se hëlt déi fest, déi hinne gemellt goufe well s'aus engem psychiatresche Service, engem Spidol oder engem spezialiséierte psychiatreschen Etablissement fortgelaf sinn, an iwwergëtt se den zoustännegen Autoritéiten;
* s'ënnerstëtzt d'Geriichter an Tribunaler an de Policeaufgaben;
* se hëlt all néideg Moossnamen a Bezuch op geféierlech Déieren oder Déieren déi um Stierwe leien, fir hiert Leiden op en Enn ze bréngen;
* Bei ëffentlechen Zeremonië kann d'Police – mam Accord vun den zoustännegen Autoritéiten – protokollaresch Missiounen ausféieren;
* D'Police hëlt d'Hëllefsuriff un an ënnerhëlt déi néideg Policemoossnamen;
* Op Ufro vun Institutiounen, Organer an Agencë vun der Europäescher Unioun, kann d'Police Sécherheetsiwwerpréiwunge vum Personal vun Déngschtleeschter maachen, déi kontraktuell Relatioune mat der Institutioun hunn.
=== Sécherung vun der ëffentlecher Uerdnung ===
Wann d'ëffentlech Uerdnung a Gefor ass, kuckt d'Police zesumme mat der zoustänneger Autoritéit fir Moossnamen ze huelen an d'Duerchféierung virzebereeden. Déi zoustänneg Autoritéit däerf d'Police nëmmen opgrond vun enger Requisitioun, ënner de Konditiounen déi vum Gesetz virgesi sinn, froe fir d'ëffentlech Uerdnung nees hierzestellen<ref>idem, Art. 30</ref>.
== Organisatioun vun der Police ==
=== Direktioun ===
D'Police gëtt vun engem Generaldirekter geleet, dee vun engem Adjoint assistéiert gëtt. Béid Persoune ginn op Recommandatioun vum Minister vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Grand-Duc]] ernannt.
{| class="wikitable"
!vu(n)
!bis
!Generaldirekter
!Adjoint
|-
|2000
|2001
|[[Charles Bourg]]
|
|-
|2001
|2008
|[[Pierre Reuland]]
|
|-
|2008
|2015
|[[Romain Nettgen]]
|
|-
|2015
|2024
|[[Philippe Schrantz]]
|[[Donat Donven]]
|-
|01.05.2024<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/pascal-peters-wird-neuer-polizeichef/9287176.html|Titel=Pascal Peters wird neuer Polizeichef|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2024/03-mars/13-conseil-gouvernement.html|Titel=Résumé des travaux du 13 mars 2024|Gekuckt=13.03.2024|Datum=13.03.2024|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|
|[[Pascal Peters]]
|[[Alain Engelhardt]]
|}
=== Servicer an Unitéiten ===
{{Tree list}}
* Direktiounscomité (''Comité de direction''), besteet aus dem Generaldirekter, sengem Adjoint an de véier Zentraldirekeren
** Direktioun Kommunikatioun
** Direktioun International Relatiounen
** Juristesche Service
** Psychologesche Service
** Service vum Finanzaudit
** Generalsekretariat
* 4 Zentraldirektiounen (''Directions centrales'')
**'''Zentraldirektioun vun der administrativer Police (''Direction centrale police administrative'' (DCPA))'''
***Operatiounsdirektioun (''Direction des opérations'')
***4 National Unitéiten
****[[Unité de la police de l'aéroport|Unitéit vun der Fluchhafepolice]]
****[[Unité de la police de la route|Unitéit vun der Verkéierspolice]]
****[[Unité de garde et d'appui opérationnel|Bereetschaftspolice]]
****[[Unité spéciale de la police|Spezialunitéit vun der Police]]
***4 Policeregiounen
****Regioun Haaptstad mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Zentrum-Ost mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Nord mat Sëtz zu [[Dikrech]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
****Regioun Süd-West mat Sëtz zu [[Esch-Uelzecht|Esch/Uelzecht]]
*****Direktioun
*****Kommissariater
*****Regional Verkéierspolice
*****Regional Spezialunitéit
**'''Zentraldirektioun vun der Police judiciaire (''Direction centrale police judiciaire'' (DCPJ))'''
***Direktioun
***Departementer, déi a Sektiounen ënnerdeelt sinn
***Dezentraliséiert Servicer an de Regiounen Nord, Süd-West an Zentrum-Ost
**'''Zentraldirektioun vun de Ressourcen a Kompetenzen (''Direction centrale ressources et compétences'' (DCRC))'''
***Direktioun Ressources humaines
***Direktioun Formatioun mat enger Policeschoul
***Direktioun Finanzen
***Direktioun Logistik
***Direktioun polizeilech Technologien
**'''Zentraldirektioun Strategie a Leeschtung (''Direction centrale stratégie et performance'' (DCSP))'''
***Direktioun Planung a strateegesche Verlaf
***Direktioun Organisatioun a Verbesserung
***Direktioun Informatiounsveraarbechtung
***Zell Strategie vun den Informatiounstechnologien a vun der Kommunikatioun
{{Tree list/end}}
=== Territorial Opdeelung ===
[[Fichier:Luxembourg policezones map.svg|thumb|Déi véier Policeregiounen]]
{| class="wikitable"
|+
Zoustännegkeet vun de Regiounen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a624|Titel=Règlement grand-ducal du 25 juillet 2018 portant délimitation des régions de Police|Gekuckt=25.07.2018|Datum=25.07.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>An der Kaart déi am Memorial publizéiert ass an op déi sech am Art. 1 vum Groussherzogleche Reglement bezu gëtt, ass d'Gemeng Käerch vun der Regioun Süd-West net agezeechent</ref>
! Regioun !! zoustänneg fir
|-
|style="background:#aa4400; color:#FFFFFF;" |Haaptstad
|Gemenge [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]]
|-
|style="background:#0088aa; color:#FFFFFF;" |Zentrum-Ost
|[[Kanton Miersch|Kantone Miersch]], [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] a [[Kanton Réimech|Réimech]]
|-
|style="background:#d4aa00; color:#FFFFFF;" |Nord
|[[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk Dikrech]]: [[Kanton Réiden|Kantone Réiden]], [[Kanton Wolz|Wolz]], [[Kanton Clierf|Clierf]], [[Kanton Veianen|Veianen]], [[Kanton Dikrech|Dikrech]] an [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|-
|style="background:#88aa00; color:#FFFFFF;" |Süd-West
|[[Kanton Esch-Uelzecht|Kantonen Esch-Uelzecht]] a [[Kanton Capellen|Capellen]] + [[Gemeng Bartreng|Gemenge Bartreng]], [[Stroossen]] a [[Weiler zum Tuer]]
|}
== Zesummenaarbecht mat aneren Autoritéiten ==
D'Direktere vun de Policeregiounen an d'Cheffe vun de Kommissariater hunn e reegelméissegen Austausch mat de [[Buergermeeschter]]en, absënns och am Fall vun Evenementer déi d'ëffentlech Uerdnung stéiere kéinten.
=== Gemengen ===
==== Comité de concertation régional<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 37</ref> ====
An all Policeregioun gëtt et e regionale Concertatiounskommitee deem seng Aufgaben ë. a. follgend Punkte begräifen:
* Etüden an Analyse vun de verschiddene Forme vun der Delinquenz, de Belästegungen a Stéierunge vun der ëffentlecher Uerdnung maache gradewéi hir Perceptioun vun der Bevëlkerung préiwen;
* allgemeng politesch Virschléi am Beräich vun der Kriminalitéitspreventioun an dem Erhale vun der ëffentlecher Uerdnung ausschaffen;
==== Comité de prévention communal<ref>idem, Art. 38</ref> ====
Fir de Kompetenzberäich vun all Kommissariat<ref>Wa verschidde Kommissariater an enger Gemeng sinn, gëtt awer just ee kommunale Preventiounskommitee ageriicht</ref> besteet e kommunale Preventiounskommitee ënnert der Presidence vum Buergermeeschter. Deem Kommitee seng Aufgabe gläichen deene vum Concertatiounskommitee, sinn awer kommunal an net regional ze betruechten.
==== Lokal Police ====
[[File:Luxembourg, brassard police locale.jpg|thumb|200px|Aarmband vun den Agente vun der « Police locale »]]
Am Koalitiounsprogramm vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] war festgehale ginn, eng lokal Policeunitéit bannent der Police grand-ducale ze schafen. D'Unitéit soll a méi engem direkte Kontakt mat de Bierger stoen an haaptsächlech eng Preventiounsmissioun um Terrain erfëllen. Am Kader vu senge Missiounen am Beräich vun der ëffentlecher Rou, der Sécherheet an der Gesondheet ass virgesinn, datt de Buergermeeschter eng gewëssen Autoritéit iwwer d'Unitéit kritt<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/dossier/formation-gouvernement-2023/accord-coalition.pdf|Titel=Accord de coalition 2023-2028, S. 112|Gekuckt=06.07.2024|Datum=2023|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr|Zitat=Police locale – La proximité de la police avec les citoyens sera renforcée dans le but d’assurer un travail de prévention sur le terrain. Dans ce sens, une unité de police locale sera constituée au sein du corps actuel de la PGD, sur laquelle le bourgmestre aura un pouvoir de direction dans le cadre de ses missions d'ordre public (tranquillité publique, sécurité publique et salubrité publique).}}</ref>.
Den 1. Juli 2024 ass et an zwou Gemenge mam Pilotprojet vun der ''Police locale'' lassgaangen: an enger éischter Phas sinn 20 Polizisten an der Stad Lëtzebuerg (an de Quartiere Gare, Uewerstad a Bouneweg) an der véier zu Esch-Uelzecht (Gare an Zentrum) am Asaz. D'Poliziste solle sech op déi Aufgabe konzentréieren, déi vun de Regionaldirekteren an Zesummenhang mat de Buergermeeschteren definéiert goufen. D'Poliziste vun der neier provisorescher Unitéit hunn déi selwecht Uniform wéi hir Kolleegen, zousätzlech awer e blo-wäisse Bändchen „Police locale“ um Aarm. No sechs Méint gëtt de Bilan vum Pilotprojet gezunn.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/die-police-locale-soll-mit-praesenz-fuer-sicherheit-sorgen/15017246.html|Titel=Die Police locale soll mit Präsenz für Sicherheit sorgen|Gekuckt=06.07.2024|Datum=06.07.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>
=== Justiz ===
==== Comité d'accompagnement des missions de police judiciaire<ref>Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale, Art. 40</ref> ====
Zu den Aufgabe vum Ënnerstëtzungskommitee fir d'Missioune vun der Police judiciaire, dee vum [[Procureur général d'État]] geleet gëtt, zielen absënns:
* d'allgemeng Orientatioun vun der Aarbecht vun de Servicer vun der Police judiciaire festleeën;
* d'Konzept vun der Police judiciaire, inklusiv de Missioune vun den Departementer a Sektioune vun der Police judiciaire, opstellen;
* déi proaktiv Aarbecht vun der Police judiciaire bewäerten an iwwerwaachen;
* déi strateegesch Prioritéiten am Zesummenhang mat de Missioune vun der Police judiciaire definéieren.
=== Militär ===
Op Ufro vun den zoustännegen Autoritéiten an an de Fäll, déi vum Gesetz virgesi sinn, intervenéiert d'Arméi fir der Police bei hire Missiounen eng Hand unzepaken. De Kommandant vun all Detachement deen der Police hëlleft, muss der Requisitioun nokommen.<ref>idem, Art. 42</ref>
=== International Zesummenaarbecht ===
[[File:Luxembourg, Knuedler - police patrouille conjointe LUX-ROU.jpg|thumb|260px|Eng lëtzebuergesch-rumänesch Patrull um Knuedler (Juli 2026)]]
Zënter dem Ufank vun den 2000er Jore gëtt et eng méi enk Zesummenaarbecht mat de Policen aus den Nopeschlänner an et sinn och gemëscht Patrullen (lëtzebuergesch an auslännesch Policebeamten) ënnerwee, sief et bei Manifestatiounen (z. B. op der [[Schueberfouer]]), am Vakanzentrafick op den Autobunnen oder an der Iwwerwaachung vum Grenzverkéier<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/les-polices-luxembourgeoise-et-allemande-vont-patrouiller-ensemble/|Titel=Les polices luxembourgeoise et allemande vont patrouiller ensemble {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-07-21|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/2142|Titel=Des patrouilles de police mixtes françaises et luxembourgeoises {{!}} Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Am Mäerz 2026 huet Lëtzebuerg en administratiivt Ofkommes mat [[Rumänien]] ënnerschriwwen, op Basis vun deem rumänesch Polizisten hir lëtzebuergesch Kolleegen absënns am Kampf géint [[Mënschenhandel]] an dat organiséiert [[Heeschen]] ënnerstëtzen. Dës Zesummenaarbecht ass provisoresch op sechs Méint ausgeluecht<ref>{{Citation|URL=http://police.public.lu/fr/actualites/2026/05/semaine-19/patrouilles-conjointes-lux-rou.html|Titel=Patrouilles policières conjointes luxembourgeoises et roumaines|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-05-08|Wierk=police.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+03-mars+05-collaboration-police-maint.html|Titel=Signature d'un arrangement de coopération policière entre le Luxembourg et la Roumanie|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2026-03-05|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Zu Lëtzebuerg ass och de Sëtz vum [[Centre de coopération policière et douanière]] deen ë. a. zoustänneg ass fir Informatiounen ze sammelen, z'analyséieren an auszetauschen an d'Missioune vun der Police an der Douane déi iwwer d'Grenzen erausginn, ze koordinéieren an ze vereinfachen<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/gouvernement/luc-frieden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+communiques+2008+10-octobre+24-frieden.html|Titel=Signature d'un Accord de coopération policière et douanière entre l'Allemagne, la Belgique, la France et le Luxembourg|Gekuckt=2026-07-21|Datum=2008-10-23|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Personalkader ==
Op den 1. Januar 2025 bestoung den Effektiv vun der Police aus 3.241 Beamten, dovun 2.505 uniforméiert a 736 zivil Beamten.<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/exped/2025/03/QP_58192_1742831895953.pdf|Titel=Question Parlementaire n°1974 – Effectifs de la police|Gekuckt=28.03.2025|Auteur=Marc Goergen, Léon Gloden|Datum=24.03.2025|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Karriären an der Police grand-ducale}}
== Uniform ==
D'Uniform vun der Police besteet aus Gezei an Accessoiren déi an engem [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] festgeluecht sinn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/08/17/a730|Titel=Règlement grand-ducal du 17 août 2018 portant 1° détermination de l'emblème, de l'uniforme et de la carte de service de la Police (…)|Gekuckt=06.07.2024|Datum=17.08.2018|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{{Méi Info 1|Uniform vun der Police grand-ducale}}
== Billergalerie ==
<gallery widths="250" perrow="3" caption="D'Police ass…">
Fichier:2019 Luxembourg National Day vehicles (122).jpg|um Vëlo,
Fichier:Luxembourg, BMW police motorcycle 10-2021 (102).jpg|um Motorrad,
Fichier:Luxembourg, opposition aux mesures sanitaires 12.02.22 (109).jpg|mam Auto,
Echternach Journée CGDIS 2024 - Golf 70 (101).jpg|mam Boot,
Echternach Journée CGDIS - Lenco BearCat G3 - AA5177 (101).jpg|mat engem gepanzerte Gefier
Fichier:Police Luxembourg - LX-FAA - Airbus Helicopters H145 (chd.lu).jpg|a mam Helikopter ënnerwee.
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Police (Lëtzebuerg)]]
* [[Gendarmerie grand-ducale]]
* [[Lëscht vun de Gendaarmen a Polizisten, déi am Déngscht gestuerwe sinn]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20080731090625/http://www.police.public.lu/ Websäit vun der Police grand-ducale]
* [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/07/18/a621 Loi du 18 juillet 2018 sur la Police grand-ducale]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Police zu Lëtzebuerg]]
fp5iyratfhhhjrq5opib85oz4je41ti
Piano
0
54361
2687096
2405446
2026-07-22T10:02:32Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687096
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMusek}}
{{Infobox Museksinstrument
| Instrument =
| Synonymen = Fligel, Pianoforte
| Breet =
| Bild = [[Fichier:Steinway Vienna 011.JPG|300px]]
| Bildtext = E Steinway-Fligel
| Klassifikatioun = [[Chordophon]]<br>[[:Kategorie:Tasteninstrumenter|Tasteninstrumenter]]
| Bild-Tounëmfank = [[Fichier:Range of piano.svg|120px]]
| Klangbeispill = Beethoven Moonlight sonata sequenced.ogg
| Änlech Instrumenter = [[Clavichord]], [[Uergel]],<br>[[Celesta]], [[Hackbriet]]
| Museker = [[:Kategorie:Pianisten|Pianisten]], [[:Kategorie:Jazzpianisten|Jazzpianisten]]
}}
[[Fichier:Pierre-Auguste Renoir 158.jpg|thumb|upright|"Zwee jonk Meedercher um Piano" vum [[Pierre-Auguste Renoir]]]]
De '''Piano''' ass e [[Museksinstrument]] aus der Grupp vun de Säiteninstrumenter ([[Chordophon]]en), bei deem d'[[Säit (Instrument)|Säiten]] iwwer eng [[Klaviatur]] ugeschloe ginn. Wéinst der Spillweis iwwer d'Klaviatur gëtt de Piano och zu de [[Perkussiounsinstrumenter]] gezielt.
Säin Numm ass eng Ofkierzung vun der [[italieenesch]]er Bezeechnung "pianoforte", den Numm vu sengem Virfar aus dem [[17. Joerhonnert]]. Et konnt een dat Instrument vu lues respektiv nuancéiert ("piano") bis haart ("forte") spillen. A munneche Länner heescht de Piano haut nach "pianoforte" (z. B. an Italien) oder "fortepiano" (z. B. "fortepian" a Polen).
D'Klaviatur vu moderne Pianoen huet an der Reegel 88 [[Tast]]en, 52 wäisser a 36 schwaarzer.
Den eenzege lëtzebuergesche [[Pianosfabrikanten|Pianosfabrikant]] ass [[Pianos Elsen]] zu [[Colmer-Bierg]].
Nieft enger Hellewull vu spezielle Modeller a Moosse gëtt et der zwéin, déi gewéinlech liicht z'ënnerscheede sinn:
* De '''riichte Piano''', dee méi kompakt gebaut ass, well d'Säite vertikal opgespaant sinn.
* De '''Fligel''', bei deem d'Säiten horizontal opgespaant sinn.
{{Méi Info 1|Fligel (Piano)}}
[[Fichier:Grand piano tuning 01.jpg|thumb|All Säiteninstrument muss reegelméisseg gestëmmt ginn]]{{clearleft}}
== Schemateschen Opbau vun engem Concertsfligel ==
[[Fichier:Fortepian - schemat.svg|thumb|left]]{{clearleft}}
1 Gosse Rumm <br>
2 Viischten Deckel <br>
3 Kapodaster <br>
4 Dämpfer
== Englesche Mechanissem vun engem Concertsfligel ==
[[Fichier:Fortepian - mechanizm angielski.svg|thumb|left|400px]]{{clearleft}}
== Wiener Mechanissem vun engem Concertsfligel ==
[[Fichier:Fortepian - mechanizm wiedeński.svg|thumb|left|400px]]{{clearleft}}
== Mechanissem vun engem riichte Piano ==
[[Fichier:Pianino - mechanizm angielski.svg|thumb|left|300px]]{{clearleft}}
19. de Konterfänkert
== Kuckt och ==
* [[Pianosfabrikanten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Pianos|Pianoen}}
[[Kategorie:Pianoen| ]]
bmqv97uen0j9uilpldhfi385scjot6u
Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg
0
54994
2686990
2680344
2026-07-20T22:27:59Z
Mobby 12
60927
/* */ k
2686990
wikitext
text/x-wiki
Zu '''[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' sinn dës '''[[politesch Partei]]en''' aktiv:
* Zuel vun Deputéierten no de [[Chamberwalen 2023]];
* Zuel vun Europadeputéierten no den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]];
* Zuel vu Gemengeréit no de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 - nëmme Proporzgemengen.<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/lb/elections-communales/2023/resultats.html|Titel=Gemengewalen 2023 - Inoffiziell Resultater|Gekuckt=2026-05-30|Datum=2023-06-14|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=lb}}</ref>
==Mat Mandat an der Chamber==
{| width=100% class="wikitable sortable"
! colspan=3| Numm
! Ofkierzung
! Ideologie
! Deputéiert
! Europadeputéiert
! Gemengeréit
|-
! style=background:#00ADDC |
| class=unsortable|[[Fichier:Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg|50px]]
| [[Alternativ Demokratesch Reformpartei]]
| ADR
| [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|9|722|hex=#00ADDC}}
|-
! style=background:#F7911D |
| [[Fichier:CSV2022-Logo-CMYK.png|50px]]
| [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]]
| CSV
| [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#F7911D}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|192|722|hex=#F7911D}}
|-
! style=background:#24C000 |
| [[Fichier:Déi_Gréng_Logo.svg|50px]]
| [[Déi Gréng]]
| DG
| [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|64|722|hex=#24C000}}
|-
! style=background:#E00732 |
| [[Fichier:Logo Déi Lénk.svg|50px]]
| [[Déi Lénk]]
| DL
| [[Antikapitalismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Feminismus]]<br>[[Ekosozialismus]]<br>[[Republikanismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#E00732}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#E00732}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|6|722|hex=#E00732}}
|-
! style=background:#004A90 |
| [[Fichier:Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg{{!}}class=skin-invert|50px]]
| [[Demokratesch Partei]]
| DP
| [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|134|722|hex=#004A90}}
|-
! style=background:#FF0000 |
| [[Fichier:Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg|50px]]
| [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]]
| LSAP
| [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#FF0000}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|154|722|hex=#FF0000}}
|-
! style=background:#AA2AFF |
|[[Fichier:Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png|50px]]
|[[Piratepartei Lëtzebuerg]]
| PPLU
| [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}}
| {{Infobox Partei/Sëtz|13|722|hex=#AA2AFF}}
|}
== Ouni Mandat an der Chamber ==
{| width=100% class="wikitable sortable"
! colspan=3| Numm
! Ofkierzung
! Ideologie
! Gemengeréit
|-
! style=background:#FFD200 |
| [[Fichier:LOgo Biergerpartei.jpg|50px]]
| [[Biergerpartei Lëtzebuerg]]
| -
| [[Sozial Gerechtegkeet]]<br>[[Ekonomesch Verantwortung]]<br>[[National Identitéit]]<br>[[Euroskeptizismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFD200}}
|-
! style=background:#87CEFA |
| [[Fichier:Logo deikonservativ.png|50px]]
| [[Déi Konservativ]]
| DK
| [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#87CEFA}}
|-
! style=background:#1E5AA8 |
| [[Fichier:Dei-liberal-logo-01.png|50px]]
| [[Déi Liberal]]
| -
| Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#1E5AA8}}
|-
! style=background:#63C7C7 |
| [[Fichier:Logo of the Fokus (Luxembourg).png|50px]]
| [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
| -
| [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#63C7C7}}
|-
! style=background:red |
| [[Fichier:Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg|50px]]
| [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]]
| KPL
| [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen Euroskeptizismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|1|722|hex=#red}}
|-
! style=background:#FFFFFF |
| [[Fichier:Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg|50px]]
| [[Liberté - Fräiheet!]]
| -
| [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFFFFF}}
|-
! style=background:#205DAA |
| [[Fichier:Mirdvollek logo.jpg|50px]]
| [[Mir d'Vollek (Lëtzebuergesch Partei)|Mir d'Vollek]]
| MV
| [[Transparenz]]<br>[[Direktdemokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#205DAA}}
|-
! style=background:#00A3DF |
| [[Fichier:D'PARTEI.png|50px]]
| [[Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ]]
| d'PARTEI
| [[Satir]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00A3DF}}
|-
! style=background:#FFAA00 |
| [[Fichier:PID Logo.jpg|50px]]
| [[Partei fir Integral Demokratie]]
| PID
| [[Zentrismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFAA00}}
|-
! style=background:#00BECEFF |
| [[Fichier:SLP Logo.png|50px]]
| [[Sozialliberal Partei Lëtzebuerg]]
| SLP
| [[Liberalismus|Liberal Politik]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00BECEFF}}
|-
! style=background:#512479 |
| [[Fichier:Logo of Volt.svg|50px]]
| [[Volt Lëtzebuerg]]
| -
| [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]]
| {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#512479}}
|}
== Zuel vun de politesche Mandater pro Partei ==
''Stand: Mee 2026''
Nott: Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn.
{| border="2" class="wikitable centre"
|-align="center"
! rowspan=1 scope=col | Fonction
! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]]
! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]]
! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]]
! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]]
! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]
! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]]
! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
! scope=col | Onofhäng.
|-
| Premierminister<br>''' /1'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | '''1'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
|-
| Ministeren<br>''' /14'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | '''7'''
| align=center | '''7'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
|-
| Deputéiert<br>''' /60'''
| align=center | -
| align=center | 2
| align=center | 12
| align=center | 4
| align=center | 2
| align=center | 14
| align=center | '''21'''
| align=center | 5
| align=center | -
| align=center | -
|-
| Europadeputéiert<br>''' /6'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | 1
| align=center | 1
| align=center | -
| align=center | 1
| align=center | '''2'''
| align=center | 1
| align=center | -
| align=center | -
|-
| Buergermeeschteren<br>''' /100'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | 15
| align=center | 1
| align=center | 1
| align=center | 14
| align=center | 25
| align=center | -
| align=center | 1
| align=center | '''43'''
|-
| Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722'''
| align=center | 1
| align=center | 6
| align=center | 156
| align=center | 64
| align=center | 9
| align=center | 134
| align=center | '''192'''
| align=center | 9
| align=center | -
| align=center | 151
|-
| Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412'''
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | -
| align=center | '''412'''
|}
== Fréier Parteien ==
''A Klameren: Grënnungsjoer, resp. Joer, wou déi Partei bei de Chamberwale kandidéiert huet.''
* [[Association luxembourgeoise pour un futur amélioré]] (1994)
* [[Baueren- a Mëttelstandspartei]] (1930er)
* [[Biergerlëscht]] (2009)
* [[D'Biergerpartei]] (1989)
* [[De Steierzueler]] (1999)
* [[Demokratesch Lëscht]] (1937)
* [[Ekologisten fir den Norden]] (1989)
* [[Enrôlés de force]] (1979)
* [[Firwat net]] (1989)
* [[Fortschrëttlech-demokratesch Partei]] (1930er)
* [[Fräi Partei Lëtzebuerg]] (2004)
* [[Fräi Sozial Alternativ]] (FSA)
* [[Fräi Vollekspartei]] (och ''Onofhängeg Vollekspartei'', nom 1. Weltkrich)
* [[Gauche libérale]] (1924)
* [[Gréng Alternativ Allianz]] (1969)
* [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]]
* [[Gréng Liberal Allianz]]
* [[GREng National Bewegung]]
* [[Groupement fir d'Lëtzebuerger Souveränitéit]] (1994)
* [[Lëscht fir de moderéierte Lëtzebuerger - Krëschtlech Volléksdemokraten]] (1989)
* [[Lëscht fir den Éislécker an eng regional Politik]] (1989)
* [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] (LBP)
* [[Liberal Partei (1937)|Liberal Partei]] (1937)
* [[Liberal Partei (1974)|Liberal Partei]] (1974, 1979)
* [[Liberal Liga]] (1904-1925)
* [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Ligue communiste révolutionnaire]] (1970)
* [[Mouvement indépendant populaire]] (1964)
* [[Neutral an onofhängeg Mënschrechterpartei]] (1994)
* [[Onofhängeg Lénkspartei]] (och nach ''Kartelllëscht'' a ''Parti des Indépendants de l'Est'', 1919-?)
* [[Onofhängeg National Vereenegung]] (1920er)
* [[Onofhängeg Nationalpartei]] (1918-?)
* [[Partei fir regional a réel Politik]] (1994)
* [[Partei vum Drëtten Alter]] (1999)
* [[Partei vun de Baueren, dem Mëttelstand an den Aarbechter]] (1937)
* [[Partei vun der nationaler Solidaritéit]] (1968)
* [[Parti socialiste indépendant]]
* [[Radikal Partei]] (1928-32)
* [[Radikal-Liberal Partei]] (1932-1945)
* [[Radikal-Sozialistesch Partei]] (1925-1932)
* [[Republikanesch Partei]] (1989)
* [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Revolutionär Sozialistesch Partei]] (1985)
* [[Rietspartei]] (1914)
* [[Schummer-Partei]] (1945)
* [[Solidarité nationale]] (1959)
* [[Sozialdemokratesch Partei (1903)]]
* [[Sozialdemokratesch Partei (1970)]]
* [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] (SDV)
* [[Vox Populi - d'Fräiheetspartei]] (VP)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Political parties in Luxembourg|Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]]
m5tlg48ozndimj7908hdrh1o3lmsqjs
Avro York
0
56541
2686962
2231415
2026-07-20T17:50:32Z
Volvox
4050
2686962
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}
[[Fichier:Avro York.jpg|right|thumb|400px|Avro York]]
Den '''Avro York''' war e [[Vereenegt Kinnekräich|britteschen]] Transportfliger, dee vun deem am [[Zweete Weltkrich]] mat Erfolleg agesaten [[Avro Lancaster]] ofgeleet gouf.
Hien ass tëscht 1943 a 1964 souwuel fir militäresch wéi och zivil Zwecker gebaut ginn.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Militärfligeren]]
[[Kategorie:Militärfligeren am Zweete Weltkrich]]
6ximi9jftbe3s6nwtzbaf37ih5mvwk5
Entwécklungsland
0
58658
2687025
2668642
2026-07-21T07:48:28Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Cape_Verde.svg]] gouf duerch [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government sta
2687025
wikitext
text/x-wiki
{{skizzGeo}}
[[Fichier:IMF advanced economies and UN least developed countries.svg|thumb|450px|D'Entwécklungslänner sinn a [[rout]] ofgebilt.]]
En '''Entwécklungsland''' ass nom allgemenge Sproochgebrauch eng eegestänneg national Communautéit, där hir Bevëlkerung an der Majoritéit als [[aarmut|aarm]] betruecht gëtt an e Liewensstandard huet, deen ënner enger international unerkannter Aarmutsgrenz läit. Wéi e Land als Entwécklungsland ze betruechten ass, hänkt vun den applizéierte Krittären of. De Begrëff gëtt meeschtens am Zesummenhank mat der Entwécklungspolitik gebraucht an ass net ëmmer riguros festgeluecht.
== Lëscht vun den Entwécklungslänner ==
Follgend Länner ginn als ''Emerging and Developing Economies'' (Entwécklungslänner) vum [[Fonds monétaire international]] a sengem ''Economic Outlook Report'' (Abrëll 2008) betruecht:<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/groups.htm#oem IMF Emerging and Developing Economies List. World Economic Outlook Database, April 2008.]</ref>
{|
|valign="top"|
* {{flagicon|Afghanistan}}[[Afghanistan]]
* {{flagicon|Albania}}[[Albanien]]
* {{flagicon|Algeria}}[[Algerien]]
* {{flagicon|Angola}}[[Angola]]
* {{flagicon|Antigua and Barbuda}}[[Antigua a Barbuda]]
* {{flagicon|Argentina}}[[Argentinien]]
* {{flagicon|Armenia}}[[Armenien]]
* {{flagicon|Azerbaijan}}[[Aserbaidjan]]
* {{flagicon|Barbados}}[[Barbados]]
* {{flagicon|Belarus}}[[Wäissrussland]]
* {{flagicon|Benin}}[[Benin]]
* {{flagicon|Bhutan}}[[Bhutan]]
* {{flagicon|Bolivia}}[[Bolivien]]
* {{flagicon|Botswana}}[[Botswana]]
* {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[Bosnien an Herzegowina]]
* {{flagicon|Brazil}}[[Brasilien]]
* [[Fichier:Flag of Brunei.svg|20px|Brunei]][[Brunei]]
* {{flagicon|Bulgaria}}[[Bulgarien]]
* {{flagicon|Burkina Faso}}[[Burkina Faso]]
* {{flagicon|Cameroon}}[[Kamerun]]
* [[Fichier:Flag of Cape Verde (10-17).svg|Cape Verde|20px]][[Kap Verde]]
* [[Fichier:Flag of the Central African Republic.svg|20px|Zentralafrikanesch Republik]][[Zentralafrikanesch Republik]]
* {{flagicon|Chad}}[[Tschad]]
* {{flagicon|Chile}}[[Chile]]
* {{flagicon|China}}[[China]]
* {{flagicon|Colombia}}[[Kolumbien]]
* [[Fichier:Flag of the Comoros.svg|20px|Komoren]][[Komoren]]
* [[Fichier:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px|Demokratesch Republik Congo]][[Demokratesch Republik Kongo]]
* [[Fichier:Flag of the Republic of the Congo.svg|20px|Republik Congo]][[Republik Kongo]]
* {{flagicon|Costa Rica}}[[Costa Rica]]
* [[Fichier:Flag of Cote d'Ivoire.svg|20px]][[Côte d'Ivoire]]
* {{flagicon|Croatia}}[[Kroatien]]
* [[Fichier:Flag of the Czech Republic.svg|20px|Tschechesch Republik]][[Tschechesch Republik]]
* {{flagicon|Djibouti}}[[Dschibuti]]
* [[Fichier:Flag of Dominica.svg|20px|Dominica]][[Dominica]]
* [[Fichier:Flag of the Dominican Republic.svg|20px|Dominikanesch Republik]][[Dominikanesch Republik]]
|valign="top"|
* {{flagicon|Ecuador}}[[Ecuador]]
* {{flagicon|Egypt}}[[Egypten]]
* {{flagicon|El Salvador}}[[El Salvador]]
* {{flagicon|Equatorial Guinea}}[[Equatorialguinea]]
* {{flagicon|Estonia}}[[Estland]]
* {{flagicon|Eritrea}}[[Eritrea]]
* [[Fichier:Flag of Ethiopia.svg|20px|Ethiopien]][[Ethiopien]]
* [[Fichier:Flag of Fiji.svg|20px|Fidschi]][[Fidschi]]
* [[Fichier:Flag of Gabon.svg|20px|Gabun]][[Gabun]]
* [[Fichier:Flag of The Gambia.svg|20px|Gambia]][[Gambia]]
* {{flagicon|Georgia}}[[Georgien]]
* {{flagicon|Ghana}}[[Ghana]]
* {{flagicon|Grenada}}[[Granada]]
* {{flagicon|Guatemala}}[[Guatemala]]
* {{flagicon|Guinea}}[[Guinea]][[Guinea]]
* {{flagicon|Guinea-Bissau}}[[Guinea-Bissau]]
* {{flagicon|Guyana}}[[Guyana]]
* {{flagicon|Haiti}}[[Haiti]]
* {{flagicon|Honduras}}[[Honduras]]
* {{flagicon|Hungary}}[[Ungarn]]
* {{flagicon|India}}[[Indien]]
* {{flagicon|Indonesia}}[[Indonesien]]
* {{flagicon|Iran}}[[Iran]]
* {{flagicon|Iraq}}[[Irak]]
* {{flagicon|Jamaica}}[[Jamaika]]
* {{flagicon|Jordan}}[[Jordanien]]
* {{flagicon|Kazakhstan}}[[Kasachstan]]
* {{flagicon|Kenya}}[[Kenia]]
* {{flagicon|Kiribati}}[[Kiribati]]
* {{flagicon|Kuwait}}[[Kuwait]]
* {{flagicon|Kyrgyzstan}}[[Kirgisistan]]
* {{flagicon|Laos}}[[Laos]]
* {{flagicon|Latvia}}[[Lettland]]
* {{flagicon|Lebanon}}[[Libanon]]
* {{flagicon|Lesotho}}[[Lesotho]]
* {{flagicon|Liberia}}[[Liberia]]
* {{flagicon|Libya}}[[Libyen]]
* {{flagicon|Lithuania}}[[Litauen]]
* [[Fichier:Flag of the Republic of Macedonia.svg|20px|North Macedonia]][[Nordmazedonien]]
|valign="top"|
* [[Fichier:Flag of Madagascar.svg|20px|Madagascar]][[Madagaskar]]
* {{flagicon|Malawi}}[[Malawi]]
* {{flagicon|Maldives}}[[Malediven]]
* {{flagicon|Mali}}[[Mali]]
* {{flagicon|Mauritania}}[[Mauretanien]]
* {{flagicon|Mauritius}}[[Mauritius]]
* {{flagicon|Mexico}}[[Mexiko]]
* [[Fichier:Flag of Moldova.svg|20px|Moldova]][[Moldova]]
* {{flagicon|Mongolia}}[[Mongolei]]
* {{flagicon|Montenegro}}[[Montenegro]]
* {{flagicon|Morocco}}[[Marokko]]
* [[Fichier:Flag of Mozambique.svg|20px|Mosambik]][[Mosambik]]
* {{flagicon|Myanmar}}[[Myanmar]]
* {{flagicon|Namibia}}[[Namibien]]
* {{flagicon|Nepal}}[[Nepal]][[Nepal]]
* {{flagicon|Nicaragua}}[[Nicaragua]]
* {{flagicon|Niger}}[[Niger]]
* {{flagicon|Nigeria}}[[Nigeria]]
* {{flagicon|Oman}}[[Oman]]
* {{flagicon|Pakistan}}[[Pakistan]]
* {{flagicon|Panama}}[[Panama]]
* {{flagicon|Papua New Guinea}}[[Papua Neiguinea]]
* {{flagicon|Paraguay}}[[Paraguay]]
* {{flagicon|Peru}}[[Peru]]
* {{flagicon|Philippines}}[[Philippinnen]]
* {{flagicon|Poland}}[[Polen]]
* {{flagicon|Qatar}}[[Katar]]
* {{flagicon|Romania}}[[Rumänien]]
* {{flagicon|Rwanda}}[[Ruanda]]
* {{flagicon|Samoa}}[[Samoa]]
* [[Fichier:Flag of Sao Tome and Principe.svg|20px|São Tomé and Príncipe]][[São Tomé a Príncipe]]
* [[Fichier:Flag of Saudi Arabia.svg|20px|Saudi-Arabien]][[Saudi-Arabien]]
* {{flagicon|Senegal}}[[Senegal]]
* {{flagicon|Serbia}}[[Serbien]]
* [[Fichier:Flag of the Seychelles.svg|20px|Seychellen]][[Seychellen]]
* {{flagicon|Sierra Leone}}[[Sierra Leone]]
* {{flagicon|Slovakia}}[[Slowakei]]
* [[Fichier:Flag of the Solomon Islands.svg|20px|Solomon Islands]][[Salomonen]]
|valign="top"|
* {{flagicon|Somalia}}[[Somalia]]
* {{flagicon|South Africa}}[[Südafrika]]
* {{flagicon|Sri Lanka}} [[Sri Lanka]]
* {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}[[Saint Kitts an Nevis]]
* {{flagicon|Saint Lucia}}[[Santa Lucia]]
* {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}[[Saint Vincent an d'Grenadinnen]]
* {{flagicon|Sudan}}[[Sudan]]
* {{flagicon|Surinam}} [[Surinam]]
* {{flagicon|Swaziland}}[[Swasiland]]
* {{flagicon|Syria}}[[Syrien]]
* {{flagicon|Tajikistan}}[[Tadjikistan]]
* [[Fichier:Flag of Tanzania.svg|20px|Tanzania]][[Tansania]]
* {{flagicon|Thailand}}[[Thailand]]
* [[Fichier:Flag of East Timor.svg|20px|East Timor]][[Timor]]
* {{flagicon|Togo}}[[Togo]]
* {{flagicon|Tonga}}[[Tonga]]
* {{flagicon|Tunisia}}[[Tunesien]]
* {{flagicon|Turkmenistan}}[[Turkmenistan]]
* {{flagicon|Uganda}}[[Uganda]]
* {{flagicon|Ukraine}}[[Ukrain]]
* [[Fichier:Flag of the United Arab Emirates.svg|20px|Vereenegt Arabesch Emirater]][[Vereenegt Arabesch Emirater]]
* {{flagicon|Uruguay}}[[Uruguay]]
* [[Fichier:Flag of Uzbekistan.svg|20px|Uzbekistan]][[Usbekistan]]
* {{flagicon|Vanuatu}}[[Vanuatu]]
* {{flagicon|Venezuela}}[[Venezuela]]
* {{flagicon|Vietnam}}[[Vietnam]]
|}
== Allgemenge Sproochgebrauch ==
=== Fundamental Virbemierkungen ===
Fir de Begrëff „Entwécklungsland“ gëtt et eng Rei vu [[Synonym]]en, wéi '''Drëtt Welt''' oder '''Véiert Welt'''. Dës Begrëffer sinn - gradewéi „Entwécklungsland“ - zum Deel ëmstridden a gi vu verschiddenen Experte kontestéiert. D'Kritiker vum Begrëff „Entwécklungsland“ soen z. B. datt en eppes ënnerstellt, dat net passéiert: nämlech ''Entwécklung''. Ee vun de prominentste Kritiker vun dësem Begrëff ass de [[Schweden|schweedeschen]] Ekonom [[Gunnar Myrdal]].
Net méi gebraucht ginn: „ënnerentwéckelt Länner“ (''underdeveloped countries''), oder „réckstänneg Länner“ (''backward countries''), well se pejorativ sinn.
=== International an national Sproochreegelungen ===
International gëtt et keng eendeiteg Sproochreegelung. Sou gouf zum Beispill opgrond vun enger [[UN-Vollversammlung]] am Joer [[1971]] tëscht [[Least Developed Countries]] (LLDC) a [[Less Developed Countries]] (LDC) ënnerscheet. Net all UN-Organisatiounen ënnerscheeden awer tëscht dëse béide Gruppen.
=== Den Ausdrock Nord-Süd ===
Den Ausdrock „Nord-Süd“ gëtt ëmmer manner vun den Entwécklungslänner selwer benotzt.
=== Industriestaaten an Net-Industriestaaten ===
Mat „[[Industriestaat]]en“ gëtt versicht, industrialiséiert Staate sproochlech vun den Entwécklungslänner ofzegrenzen, dat zu engem Zäitpunkt wou net méi d'Industrie, mä d'Déngschtleeschtungen déi dreiwend Kraaft vun der wirtschaftlecher Weiderentwécklung sinn.
=== De Begrëff Drëtt Welt ===
De Begrëff „Drëtt Welt“ staamt aus den 1950er Joren an hat dunn e politeschen Nogeschmaach, well en op d'blockfräi Staaten, déi weeder dem kommunisteschen nach dem kapitalistesche Block zougeuerdent konnte ginn, higewisen huet.
== Kuckt och ==
* [[Entwécklungshëllef]]
== Um Spaweck ==
* [http://siteresources.worldbank.org/DATASTATISTICS/Resources/CLASS.XLS Lëscht vun Entwécklungslänner sou wéi d'Weltbank se klasséiert huet]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Liewensqualitéit]]
[[Kategorie:Wirtschaftsgeographie]]
m29tlddsan87rt2doymq7f4a9m91jxp
Europäescht Amt fir humanitär Hëllef
0
58794
2686999
2622366
2026-07-21T02:37:23Z
CommonsDelinker
925
De Link op "EU_Emergency_Response_Coordination_Centre_in_Brussels.jpg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Wdwd geläscht, de Grond ass: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]].
2686999
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
D''''Europäescht Amt fir humanitär Hëllef''' ([[Englesch|engl.]] ''European Commission Humanitarian Office''; kuerz: '''ECHO'''), ass deen Departement vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]], dee sech mat der [[Humanitär Hëllef|humanitärer Hëllef]] an dem Schutz vun der ziviller Bevëlkerung an Drëttlänner befaasst. 2013 huet d'EU iwwer ECHO 1,35 Milliarden Euro fir Nouthëllefsmoossnahmen zur Verfügung gestallt.<ref name=Humanitarianaid>http://www.ec.europa.eu/echo: [https://ec.europa.eu/echo/what/humanitarian-aid_en ''Humanitarian aid'']</ref> 2020 waren dat schonn 2,14 Milliarden Euro.<ref name=Bericht2020>: [https://ec.europa.eu/info/system/files/annual-activity-report-2020-echo_en.pdf ''Annual Activity Report 2020'']</ref>
Am Kader vu sengen humanitären Interventioune setzt ECHO selwer keng Hëllefsprogrammer ëm, mä finanzéiert Operatiounen iwwert en Netzwierk vun iwwer Partner ([[Netregierungsorganisatioun|ONG]]en, [[Lëscht vun den UNO-Organer|UN-Agencen]] an international Organisatioune wéi d'Rout-Kräiz-Beweegung).<ref name=Humanitarianaid/> 2020 hat ECHO 51 lokal Büroen an 40 Länner, mat 455 Mataarbechter.<ref name=Bericht2020/> Déi lokal Büroen analyséieren déi aktuell a zukünfteg Besoinen a bestëmmte Länner oder Regiounen, droen zu der Entwécklung vun den Interventiounsstrategien an der Politik bäi, bidden technesche Support fir d'Aktiounen, déi vun ECHO finanzéiert ginn, suerge fir eng adequat Iwwerwaachung vun dësen Interventiounen a facilitéieren dem Donateur seng Koordinatioun op der Plaz.<ref name=Bericht2020/>
==Geschichtlech Entwécklung==
De "Büro fir Humanitär Hëllef vun der Europäescher Communautéit" (ECHO) gouf 1992 vun der zweeter [[Jacques Delors|Delors]]-Kommissioun gegrënnt. No der Ofschafung vun der [[Europäesch Communautéit|Europäescher Communautéit]] am Joer 2009 gouf de Büro ënner dem Numm "Departement fir Humanitär Hëllef" vun der Europäescher Kommissioun oder Europäescher Unioun bekannt, huet seng Ofkierzung ECHO awer bäibehalen.
D'Ernennung, am Joer 2010, vun engem neie Kommissär fir de Ressort International Zesummenaarbecht, Humanitär Hëllef a Krisenhëllef berout op den Artikelen 214 an 196 vum [[Vertrag vu Lissabon]], an deem d'humanitär Hëllef an den Zivilschutz eng zentral Roll spillen. Den offiziellen Numm ECHO gouf ëmgeännert a "Generaldirektioun fir Humanitär Hëllef an Zivilschutz". Bei dësem Changement ass och d'Unitéit Zivilschutz vun der GD Ëmwelt an d'GD ECHO verluecht ginn. All dës Ännerunge gëllen als e Schratt an d'Richtung vun enger besserer Zesummenaarbecht a méi schnellen Decisiounen an engem Beräich an deem rapid Reaktioune Liewe rette kënnen.
Am Kader vum EU Zivilschutz-Mechanismus gouf och deen neien ''Emergency Response Coordination Centre'' (ERCC) (Koordinatiounszentrum fir de Katastropheschutz) opgemaach, en Zivilschutz-Hub deen et erlaabt, Katastrophen ze suivéieren a Länner, déi heefeg Katastrophen ausgesat sinn, besser ze preparéieren a méi widderstandsfäeg ze maachen. E kënnt zum Beispill bei [[Iwwerschwemmung]]en, [[Bëschbrand|Bëschbränn]] an [[Äerdbiewen]] zum Asaz.
==Missioun a Grondsätz==
Am Beräich vun der humanitärer Hëllef besteet d'Missioun vun ECHO doran, den Affer vu Konflikter an Natur- oder vum Mënsch verursaacht Katastrophen ausserhalb vun der EU Nouthëllef an Ënnerstëtzung ze bidden. Dës Missioun ëmfaasst och d'Preventioun vu Katastrophen an Hëllefsmoossnamen no der Kris.
Déi europäesch humanitär Hëllef baséiert op de véier humanitäre Grondsätz vu Mënschlechkeet, Neutralitéit, Onparteilechkeet an Onofhängegkeet, déi sougenannt [[humanitär Prinzippien]]:
* '''Mënschlechkeet''' bedeit, datt mënschlecht Leed iwwerall do, wou et optrëtt, ze bekämpfen ass, woubäi deene Schwächsten an eiser Gesellschaft déi gréisst Opmierksamkeet zousteet.
* '''Neutralitéit''' bedeit, datt humanitär Hëllef an engem arméierte Konflikt oder aneren Ausenanersetzungen net Partei fir eng Säit ergräifen däerf.
* '''Onparteilechkeet''' bedeit, datt humanitär Hëllef nëmmen nom Krittär vun der Bedierftegkeet, ouni Diskriminatioun, zougestanen däerf ginn.
* '''Onofhängegkeet''' bedeit d'Autonomie vun den humanitären Ziler par rapport zu politeschen, wirtschaftlechen, militäreschen oder aneren Ziler.
Hir Ëmsetzung hänkt deemno vun der Uwendung vum [[Humanitärt Vëlkerrecht|humanitäre Vëlkerrecht]] of.<ref>[http://europa.eu/legislation_summaries/glossary/humanitarian_aid_en.htm Summaries of the EU legislation]</ref>
2007 huet d'Europäesch Kommissioun, op Initiativ vum Kommissär [[Louis Michel]], en "Europäesche Konsens iwwer d'humanitär Hëllef" ugeholl, an dat war den éischten europäesche politesche Referenztext zum Theema humanitär Hëllef.<ref>http://www.ec.europa.eu/echo: [https://ec.europa.eu/echo/who/humanitarian-aid-and-civil-protection/european-consensus_en ''European Consensus on Humanitarian Aid''] (12. Juli 2021)</ref> D'ONGe waren aktiv um Ausschaffe vum Europäesche Konsens bedeelegt, an dëst Dokument kann als deen Text betruecht ginn, "deen am vollstännegsten ass an deen déi gemeinsam Positioun erëmspigelt, déi am nooste bei den ONGen ass".<ref>Pierre Salignon, [http://humanitaire.revues.org/index573.html "L'Europe humanitaire en question(s)"], Humanitaire, 19, Été 2008. 23.10.2009. Gekuckt de 16.01.2012</ref> Den Europäesche Konsens reaffirméiert d'humanitär Grondsätz vu Mënschlechkeet, Onparteilechkeet, Neutralitéit an Onofhängegkeet. E leet och fest, datt d'humanitär Hëllef kee Gestiounsinstrument fir Krisemanagement ass.
2012 huet ECHO de Konsens fir d'éischt Kéier iwwerschafft an dobäi ënnerstrach, datt méi staark Partenariater duerch eng qualitativ besser Selektioun vun de Partner gebraucht ginn. D'Rechenschaftsflicht vis-à-vis vun de Bierger an de Stakeholdere soll och verbessert ginn.<ref>ec.europa.eu: [https://ec.europa.eu/echo/files/policies/consensus/2012_Consensus_Annual_Report.pdf ''Annual Report on the Implementation of the European Consensus on Humanitarian Aid - 2012'']</ref>
2012 hunn ECHO an aner Donateuren och mam [[Inter-Agency Standing Committee]] (IASC) zesummegeschafft, engem permanente Comité vun UN-Agence an ONGen, déi an der humanitärer Hëllef schaffen, fir den Transformatiounsprogramm (''Transformation Agenda'') op d'Been ze stellen. Et gouf sech dobäi gëeenegt op d'Grondsätz vun humanitärem Leadership, Rechenschaftspflicht a Koordinatioun, fir d'Rapiditéit, d'Efficacitéit an d'Wierksamkeet vun humanitären Hëllefsmoossnahmen ze verbesseren. Ausserdeem gouf festgeluecht, datt den Zivilschutz zu de Missioune vun ECHO gehéiert, fir eng besser Koordinatioun an e bessere Schutz wärend der Katastroph tëscht Drëttlänner, de regionale Länner an den internationalen Organisatioune sécherzestellen.
ECHO huet als Missioun, an Noutsituatiounen an direkt duerno Liewen ze retten an ze schützen, egal ob et sech ëm Naturkatastrophen oder ëm Katastrophen, déi de Mënsch verursaacht huet, handelt. Dëse Grondsätz no huet d'Kommissioun sech engagéiert, all Joer e Strategiedokument auszeschaffen, fir d'Aktivitéiten effikass an adequat ze koordinéieren an ze plangen, an dat mat enger onparteilecher a besoinsorientéierter Approche.<ref>http://www.ec.europa.eu/echo: [https://ec.europa.eu/echo/who/accountability/strategy_en ''Strategy'']</ref>
==Legislatioun==
Zanter datt de [[Vertrag vu Lissabon]] a Kraaft getrueden ass, ënnerläit d'humanitär Hëllef vun der Europäescher Unioun dem Artikel 214 vum Vertrag iwwer de Fonctionnement vun der Europäescher Unioun.<ref>Treaty on the functioning of the European Union [http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:C2012/326/01&qid=1404402714885&from=EN], Official Journal of the European Union, 30.03.2010</ref> Humanitär Hëllef ass eng gedeelten a parallel Kompetenz: dat heescht, datt d'Unioun eng autonom Politik féiert, déi weeder d'Memberstaaten dovun ofhält, hir Kompetenzen auszeüben nach d'Politik vun der Unioun zu enger renger „Komplementär-Politik“ par rapport zu där vun de Memberstaate mécht.<ref>[http://europa.eu/lisbon_treaty/faq/index_en.htm#13 Treaty of Lisbon: questions and answers]</ref>
Bis dohin huet d'humanitär Hëllef sech – par défaut – op Artikel 179 vum Vertrag vun der EC (Entwécklungspolitik) baséiert. Et wor en Deel vum Ressort vum Kommissär fir Entwécklung, fir d'éischt de Louis Michel an duerno de [[Karel de Gucht]] wärend der [[Kommissioun Barroso I]]. De Vertrag vu Lissabon huet fir d'éischt Kéier humanitär Hëllef als eegestänneg Politik am EU-Vertrag verankert.
Den Artikel 214 leet fest, datt d'Moossname vun der EU am Beräich vun der humanitärer Hëllef dozou bestëmmt sinn, Leit aus Drëttlänner, déi Affer vun Natur- oder duerch de Mënsch verursaacht Katastrophe gi sinn, ad hoc-Hëllef an Ënnerstëtzung ze bidden. Den Artikel 214 widderhëlt och d'Grondsätz vun der humanitärer Hëllef, d. h. de Respekt vum internationale Recht an d'Grondsätz vun der Mënschlechkeet, Onparteilechkeet, Neutralitéit an Net-Diskriminatioun.<ref name=Humanitarianaid/>
D'Kommissioun huet 2013 eng nei Gesetzgebung iwwer den EU Zivilschutz-Mechanismus (''EU Civil Protection Mechanism'') verabschit, déi iwwer de Wee vu méi Koordinatioun an Ënnerstëtzung d'Effikassitéit vun der Preventioun a der Virbereedung souwéi vun den Hëllefssystemer wärend de Katastrophe verbessere soll. Duerch dës Gesetzgebung gouf e fräiwëllege Pool vun zougesoten Hëllefskapazitéiten a –material, e Formatiounsnetzwierk fir Éischtversuerger an eng nei Approche fir de Katastrophen-Risk Management ageriicht.<ref>trend.az: [https://en.trend.az/azerbaijan/2283352.html ''Eastern Partnership countries to gather for civil protection meeting''] (10. Juni 2014)</ref> 2021 hunn nieft de 27 EU-Memberstaaten och nach Island, Montenegro, Nordmazedonien, Norwegen, Serbien an d'[[Tierkei]] un deem Mechanismus deelgeholl.<ref name=CivilP>http://www.ec.europa.eu/echo: [https://ec.europa.eu/echo/what/civil-protection/mechanism_en ''EU Civil Protection Mechanism''] (27. Abrëll 2021)</ref> Tëscht 2001 an 2021 gouf den EU Zivilschutz-Mechanismus méi wéi 420 Mol aktivéiert.<ref name=CivilP/> Am Mee 2021 gouf den EU Zivilschutz-Mechanismus reforméiert a gestäerkt.<ref>euractiv.com: [https://www.euractiv.com/section/eu-council-presidency/news/eu-approves-strengthened-civil-protection-mechanism/ ''EU approves strengthened civil protection mechanism''] (11. Mee 2021)</ref>
De Vertrag vu Lissabon huet och en Europäesche Fräiwëllegekorps fir humanitär Hëllef ageriicht (Artikel 214 vum Vertrag iwwer de Fonctionnement vun der EU), deen et den Europäer, déi sech direkt un humanitären Aktioune bedeelege wëllen, erlaabt, matzemaachen. Dee Korps ass haut Deel vum Europäesche Solidaritéitskorps (''European Solidarity Corps'').
==Budget==
De Budget vun der EU gëtt an engem Finanzkader vu 7 Joer festgeluecht. Fir d'Period 2014-2021 hat ECHO e Budget vu 7,1 Milliarden Euro, also e bësse méi wéi 1 Milliard pro Joer.<ref name=funding>http://www.ec.europa.eu: [https://ec.europa.eu/echo/funding-evaluations/funding-humanitarian-aid_en ''Funding for humanitarian aid''] (26. November 2020)</ref>
De Gesamtbudget vun ECHO, also fir béid humanitär Hëllef an den ziville Katastropheschutz, louch am Joer 2020 2,14 Milliarden Euro.<ref name=Bericht2020/>
2021 louch de Budget eleng fir humanitär Hëllef bei ronn 1,4 Milliarden Euro.<ref>http://www.ec.europa.eu/echo: [https://ec.europa.eu/echo/news/eu-boosts-humanitarian-aid-budget-2021-needs-rise_en ''EU boosts humanitarian aid budget for 2021 as needs rise''] (26. Januar 2021</ref>
Fir d'Period 2021-2027 ass eleng fir den Zivilschutz-Mechanismus e Budget vun 3,3 Milliarden Euro virgesinn.<ref>ec.europa.eu/echo: [https://ec.europa.eu/echo/funding-evaluations/financing-civil-protection_en ''Financing civil protection''] (31. August 2021)</ref>
Zousätzlech zu dem Haaptbudget gëtt et och nach e Reservefong (''EU Emergency Aid Reserve''), déi bei grousse Krisen an onerwaarten Eventer ka gebraucht ginn, haaptsächlech bei humanitärem ziville Krisemanagement a Schutzoperatioune baussent der EU. Donieft kënnen och aner net-benotzten EU-Gelder an de Budget fir humanitär Hëllef fléissen.<ref name=funding/>
==Ëffentlech Meenung==
Eng speziell Eurobarometer-Ëmfro zum Theema humanitär Hëllef, déi 2012 duerchgefouert gouf, weist dat grousst Solidaritéitsgefill vun europäesche Bierger fir Affer vu Konflikter an Naturkatastrophe baussent hire Grenzen, woubäi 9 vun 10 Bierger mengen datt et „wichteg ass, datt d'EU humanitär Hëllef ausserhalb vun hire Grenze finanzéiert“, an 8 vun 10 mengen datt „eng koordinéiert EU-Aktioun am Beräich vum Zivilschutz méi effikass ass, wéi Aktioune vun eenzele Länner“.<ref>ec.europa.eu: [http://ec.europa.eu/echo/sites/echo-site/files/HA.pdf ''Special Eurobarometer 384: Humanitarian Aid, Report''] (Juni2012)</ref> 2020 huet eng änlech Enquête déi selwecht Resultater bei der éischter Fro gewisen, a 7 vun 10 Persoune waren nach ëmmer der Meenung waren, datt eng koordinéiert EU-Aktioun am Beräich vum Zivilschutz méi effikass ass.<ref>europa.eu: [https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2265 ''Eurobarometer EU Humanitarian Aid''] (November-Dezember 2020)</ref>
== Um Spaweck ==
* [https://ec.europa.eu/echo www.ec.europa.eu/echo]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Europäesch Kommissioun]]
[[Kategorie:Humanitär Hëllef]]
[[Kategorie:Katastropheschutz]]
i39p948h8bya3evwegfjpq6rld88kni
Oliver Kayser (Musikant)
0
59480
2687104
2332770
2026-07-22T10:04:17Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687104
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Oliver Kayser vun de Lompekréimer, Niederanven.jpg|thumb|upright|Den Oliver Kayser bei engem Optrëtt vun de Lompekréimer zu Nidderaanwen (2012)]]
Den '''Oliver Kayser''' ass e jéineschen [[Duddelsak]]spiller vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]].
Hie spillt ënner anerem [[Poppentheater]] a setzt sech mat der Kultur, der Geschicht an dem Brauchtem vu Lëtzebuerg ausernaner, wouriwwer hien och Virträg hält.
Hien ass ee vun de Grënner vun der Folk Grupp [[D'Lompekréimer]] a spillt als Duddelsak- an [[Dullemajik (Instrument)|Dréileierspiller]]. Hie bedreift e klengen ambulanten Zauberkonscht Theater, den Teatro Lompazi wou hien als Täschespiller an Illusionist optrëtt.
Seng Virfare waren ënner aanerem fuehrend Händler a Musikanten déi sech zu de [[Jéiner|Lakerten]] zielen.
Hien ass ee vun de Grënner vum Kochemer Loschen, dem Landesbüro fir Lëtzebuerg vum Jéinesche Bond Däitschland, a setzt sech fir seng Lakerkultur, fir d'jéinesch Sprooch, Bräich an Traditiounen an.
{{DEFAULTSORT:Kayser Oliver}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Museker]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Jéiner]]
4d5nyo21astf09p9nph6fok36lznhrh
(1) Ceres
0
59929
2687176
2607842
2026-07-22T18:06:55Z
Melouresbot
1237
., replaced: .<ref → <ref (2) using [[Project:AWB|AWB]]
2687176
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture|Haaptceintureasteroid]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,6467 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 2,546 – 2,987 AE
| Exzentrizitéit = 0,0796
| Inklinatioun = 10,59 Grad
| Ëmlafzäit = 4,602 Joer
| Bunnvitess = 17,909 km/s
| Duerchmiesser = 975 km
| Mass = 9,35 kg
| Albedo = 0,09
| Dicht = 2,077 g/cm<sup>3</sup>
| Rotatiounsperiod = 9 h 44 min 0 s
| Absolut Hellegkeet = 6,7<sup>''M''</sup>
| Spektralklass = C
| Entdecker = [[Giuseppe Piazzi]]
| Datum = 1. Januar1801
| Aner Bezeechnungen = 1943 XB = A899 OF
}}
[[Fichier:Piazzi Cerere.jpg|thumb|upright|Dem Piazzi säi Buch ''„Della scoperta del nuovo pianeta Cerere Ferdinandea“'' (1802)]]
Den Asteroid '''Ceres''' oder an der [[Benennung vun Asteroiden a Koméiten|Nomenklatur fir Asteroiden]], '''(1) Ceres''' ass en [[Zwergplanéit]] a mat engem [[Equator]]duerchmiesser vun 975 km de gréissten [[Himmelskierper|Objet]] an der [[Haaptasteroidenceinture]]. Den Ceres gouf den 1. Januar 1801 vum [[Giuseppe Piazzi]] als éischte Klengplanéit entdeckt, a gouf laang als [[Asteroid]] gefouert. Zanter 2006 gehéiert de Ceres zu der Grupp vun den Zwergplanéiten. Hien ass no der réimescher Baueregëttin [[Ceres (Mythologie)|Ceres]] benannt. D'[[Astronomesch Symboler|astronomescht Symbol]] ass eng stiliséiert [[Séchel]]: [[Fichier:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]<ref>{{Citation|URL= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |Auteur= JPL/NASA |Datum= 22.04.2015 |Editeur= Jet Propulsion Laboratory |Titel= What is a Dwarf Planet? |Gekuckt= 19.01.2022}}</ref>.
== Entdeckung ==
Schonn de [[Johannes Kepler]] huet gemengt, datt tëscht den Ëmlafbunne vu [[Mars (Planéit)|Mars]] a [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]] nach ee [[Planéit]] wier. D'Entdeckung vun der [[Titius-Bode-Rei]] ëm 1770 huet déi Theorie verstäerkt. Astronome ronderëm d'Welt hu vun 1800 un no dësem Planéit gesicht.
Nodeem den Entdecker Piazzi den neien [[Himmelskierper]] wéinst enger Krankheet aus den Ae verluer hat, ass et dem [[Carl Friedrich Gauß]] mat Hëllef vun enger neientwéckelter Method fir d'[[Bunnbestëmmung]], gelongen, eng nei Positioun vum Zwergplanéit ze bestëmmen. Sou konnt de Ceres de 7. Dezember 1801 vum [[Franz Xaver von Zach|Zach]] zeréckfonnt ginn<ref name="brosche">P. Brosche: ''Die Wiederauffindung der Ceres im Jahre 1801'', in ''Acta Historica Astronomiae'', Vol. 14, Seiten 80–88 (2002) [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002AcHA...14...80B&]</ref>.
Wéi sech erausgestallt huet, beweegt sech de Ceres tatsächlech tëscht Mars a Jupiter, genee an deem vum Titius-Bode-Rei virausgesotem Ofstand, ëm d'Sonn. Den Ceres gouf dofir, wéi dee 1781 entdeckten [[Uranus (Planéit)|Uranus]], fir ee Planéit gehalen, woumat sech d'Zuel vun de Planéiten am [[Sonnesysteem]] op aacht vergréissert hat. Eréischt wéi d'Zuel vun den Himmelskierper tëscht Mars a Jupiter ëm 1850 geklommen ass, huet sech fir déi Objeten d'Bezeechnung „Klengplanéiten“, „Planetoiden“ oder „Asteroiden“ duerchgesat. Domat huet och de Ceres säi Status als Planéit verluer. Eng Neifassung vum Planéitebegrëff duerch d'[[International Astronomesch Unioun|IAU]], déi op Grond vu weideren Himmelskierperentdeckungen an der Gréissteklass vum [[(134340) Pluto|Pluto]] néideg waren, gouf de Ceres, zesumme mam Pluto, [[(136199) Eris|Eris]], [[Makemake (Zwergplanéit)|Makemake]] an [[Haumea (Zwergplanéit)|Haumea]] elo als Zwergplanéit klassifizéiert<ref>IAU: [https://web.archive.org/web/20061107022302/http://www.iau2006.org/mirror/www.iau.org/iau0603/index.html IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes]</ref><ref>[http://www.astronews.com/news/artikel/2008/07/0807-030.shtml IAU de véierten Zwergplanéit heescht Makemake]</ref>.
Am Joer [[1803]], also zwee Joer no der Entdeckung vum Ceres, gouf dat [[Element (Chimie)|cheemescht Element]] [[Cer]] entdeckt an no dësem Asteroid benannt.
== Ëmlafbunn ==
[[Fichier:ThePlanets Orbits Ceres Mars PolarView.svg|thumb|D'Bunn vum Ceres (giel) am Verglach zu der Bunn vum Mars (rout), d'Gréisste sinn net moossstafsgerecht.]]
Den Ceres beweegt sech op enger [[Ellips]] an der Mëtt vun der Haaptasteroidenceinture an engem mëttlerem Ofstand vun 2,77 [[Astronomesch Eenheet|AE]], a 1682 Deeg ëm d'[[Sonn]]. D'[[Perihel]]distanz ass 2,54 AE, d'[[Aphel]]distanz huet 2,99 AE. D'[[Ëmlafbunn]] läit 10,6° schréi zu der [[Ekliptik]], d'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,080.
D'[[synodesch Period]] vum Ceres läit bei 467 Deeg. Bei der [[Oppositioun (Astronomie)|Oppositioun]] ass si tëscht 1,59 AE an 2,00 AE vun der [[Äerd]] ewech an erreecht eng [[visuell Magnitude]] vu bis zu 6,7 mag. Den Ceres kann dofir scho mat engem klengen [[Teleskop]] fonnt ginn.
=== Gréisst a Mass ===
Den Ceres ass dee gréissten a masseräichste Kierper vun der [[Haaptasteroidenceinture]] am bannenzege [[Sonnesysteem]]. Fir d'Mass gëtt e Wäert vun 9,35 × 10<sup>20</sup> [[Kilogramm|kg]], dat entsprécht dem 6390-ten Deel vun der [[Äerdmass]], uginn. Den Ceres huet domat ongeféier déi 2,8-fach Mass vum schwéiersten Asteroid, [[(2) Pallas]], dat mécht ronn 30 % vun der totaler Mass vun der Haaptasteroidenceinture aus.
Observatioune mat dem Weltraumteleskop [[Hubble-Weltraumteleskop|Hubble]] hu gewisen, datt de Ceres ee liicht ofgeplatte Rotatiounsellipsoid ass, mat engem Equatorduerchmiesser vun 975 (±3) km an engem Polarduerchmiesser vun 909 (±3) km<ref>J. W. Parker, P. C. Thomas, E. F. Young, M. R. Sykes, L. A. McFadden, C. T. Russell, S. A. Stern: ''Ceres Observations with HST: First Results'' in ''American Astronomical Society, DPS meeting #36, #28.01'' (11/2004) [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2004DPS....36.2801P&]</ref>. D'[[Rotatiounsperiod]] dauert 9,075 Stonnen, déi mëttelst [[Dicht]] gëtt mat 2,077 ± 0,036 [[Gramm|g]]/[[Kubikzentimeter|cm<sup>3</sup>]] uginn.
=== Uewerfläch ===
Den Ceres huet eng donkel [[kuelestoff]]räich Uewerfläch mat enger [[Albedo]] vun 0,09. Speziell oder isoléiert Uewerflächenännnerunge goufen eréischt am Joer 2001 no Observatioune mam Hubble Space Telescope festgestallt: Et weist sech en donkele Fleck mat engem Duerchmiesser vu ronn 250 km, deen zu Éiere vu sengem Ceres-Entdecker „Piazzi“ genannt gouf<ref>J. W. Parker, S. A. Stern, P. C. Thomas, M. C. Festou, W. J. Merline, E. F. Young, R. P. Binzel, L. A. Lebofsky: ''Analysis of the First Disk-resolved Images of Ceres from Ultraviolet Observations with the Hubble Space Telescope'' in ''The Astronomical Journal'', Vol. 123, Issue 1, Seiten 549–557 (01/2002)</ref>. Weider Observatioune mam Hubble an de Joren 2003 an 2004 hunn et erméiglecht eng Kaart ze maachen, déi nieft dem „Piazzi“ an engem opfällegen, helle Fleck mat ronn 400 km Duerchmiesser vill kleng Eenzelheete weist, deenen hiren Urspronk nach net bekannt ass<ref>J.-Y. Li, L. A. McFadden, J. W. Parker, E. F. Young, P. C. Thomas, C. T. Russell, S. A. Stern, M. V. Sykes: ''HST Photometry and Surface Mapping of Asteroid 1 Ceres'' in ''36th Annual Lunar and Planetary Science Conference'', Abstract No.1345 (03/2005) [http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2005/pdf/1345.pdf]</ref>.
=== Zesummesetzung ===
D'Miessunge vum Weltraumteleskop Hubble loossen och Réckschlëss op d'Zesummesetzung vum Ceres zou: Et geet een dovun aus, datt et sech ëm en [[Differenzéierung (Planetologie)|differenzéierten]] Zwergplanéit mat engem stengege Kär souwéi engem Mantel an enger Kuuscht aus liichte [[Mineral]]ien a [[Waasseräis]] handelt. D'Differenzéierung geet méiglecherweis op déi beim [[radioaktiv]]en Zerfall vum [[Aluminium]]-[[Isotop]] <sup>26</sup>Al fräigesaten [[Hëtzt]] zeréck, wouduerch sech schonn an der Fréizäit vum Sonnesysteem ee Mantel aus [[flësseg]]em [[Waasser]] gebilt huet. Déi baussenzeg 10 Kilometer sinn net geschmolt, mä hunn eng fest Kuuscht aus Äis gemaach, wärend sech schwéier Material ([[Silikat]]e, [[Metall]]er) am Kär sammelten. Zesummen däerft de Ceres zu 17 bis 27 [[Gewiichtsprozent]] aus Waasser bestoen<ref name="mccord">T. B. McCord, C. Sotin: ''Ceres: Evolution and current state'' in ''Journal of Geophysical Research'', Vol. 110, Issue E5 (5/2005)</ref>. D'[[Séisswaasser]]quantitéit um Ceres gëtt op ongeféier dat 5facht vu Séisswaasserreserven déi op eiser Äerd sinn, geschat.
== Aspekt ==
An dëser Tabell ass d'Observatiounsméiglechkeet vum Ceres bis an d'Joer 2017 uginn. Déi visuell Magnituden an d'Distanz zu eiser Äerd bezéie sech dobäi op den Zäitpunkt vun der Oppositioun, wann den Zwergplanéit der Äerd am noosten ass an domat och am hellste Liicht.
{| class="prettytable" style="width:100%;"
|- style="background:BurlyWood"
! colspan = 3 | Oppositioun
! rowspan = 2 | Stationär, da [[rechtleefeg]]
! rowspan = 2 | Konjunktioun zu der Sonn
! rowspan = 2 | Stationär, da réckleefeg
|- style="background:BurlyWood"
! Datum
! Distanz
! Hellegkeet
|-
| 25. Juli 2015 || 1,943 AE || 7,5<sup>''M''</sup> || 16. September 2015 || 3. Mäerz 2016 || 1. September 2016
|-
| 20. Oktober 2016 || 1,908 AE || 7,4<sup>''M''</sup> || 15. Dezember 2016 || 5. Juni 2017 || 21. Dezember 2017
|}
[[Fichier:Dawn Flight Configuration 2.jpg|thumb|Raumsond Dawn an der Haaptasteroidenceinture tëscht [[(4) Vesta|Vesta]] (l.) an Ceres (r.)]]
== Dawn-Missioun ==
D'NASA-Raumsond [[Dawn (Raumsond)|Dawn]] hat de Ceres de [[6. Mäerz]] [[2015]] erreecht<ref>[[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]]-Portal: ''[https://web.archive.org/web/20170407062716/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10522 Dawn – Mission zu Vesta und Ceres.]'' Op: ''dlr.de'' ; gekuckt den [[12. September]] [[2015]].</ref><ref>DLR: ''[https://web.archive.org/web/20170317031052/http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10080/150_read-12970/ Im Bann der eisigen Ceres].'' Op: ''dlr.de'' vum [[6. Mäerz]] [[2015]]; gekuckt den [[12. September]] [[2015]].</ref>. D'Primärmissioun bestoung an der Kartographéierung vun der Uewerfläch aus engem héijen Ceres-Orbit a war am Juli 2015 föerdeg. Vu Juli bis Dezember 2015 hat sech d'Sond Dawn an der Sekundärmissioun an ettleche Schrëtt spiralfërmeg bis op 380 km erugemaach; dat eng Opléisung vu 40 Meter pro Bildpunkt erméiglecht huet. D'Sekundärmissioun soll och zu der detailléierter Erfaassung vun der Buedemchemie déngen a sollt Enn Juni 2016 ofgeschloss sinn<ref name="dawnblog.jpl.nasa.gov">{{Citation|URL=http://dawnblog.jpl.nasa.gov/2016/02/29/dawn-journal-february-29/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=03.04.2017 |Archiv-Datum=18.11.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20161118000246/http://dawnblog.jpl.nasa.gov/2016/02/29/dawn-journal-february-29/ }}</ref>. D'NASA huet Ufank Juli 2016 d'Finanzéierung vun der Uschlossmissioun fir fortgesaten Observatioun akzeptéiert. Et wënscht ee sech dofir weider Informatiounen iwwer den Opbau an d'Entwécklung vum Ceres. Den Ceres kënnt am Ament sengem Perihel entgéint an et versprécht ee sech nei Kenntnesser an Entdeckungen duerch Laangzäitobservatioun<ref>[https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/07/05/nasas-new-horizons-probe-gets-green-light-to-visit-mysterious-object-in-the-outer-solar-system/ NASA's New Horizons probe to visit mysterious object in outer solar system] Artikel vun der Rachel Feltman in der Washington Post 5. Juli 2016, gekuckt den [[8. Juli]] [[2016]].</ref>. De Rescht vun der [[Hydrazin]]reserv geet viraussiichtlech net iwwer d'Joer 2017 eraus<ref name="dawnblog.jpl.nasa.gov" />.
Eng international Fuerschergrupp vum italieeneschen Institut fir Astrophysik [[Istituto Nazionale di Astrofisica|INAF]] hat am Februar 2017 bekannt ginn, datt si mat Hëllef vun der Raumsond Dawn [[Aliphatesch Kuelewaasserstoffer|aliphatesch]] organesch Kuelestoffverbindungen um Ceres fonnt hunn<ref>[http://www.n-tv.de/wissen/Organische-Verbindungen-auf-Ceres-article19705842.html Organische Verbindungen auf „Ceres“], auf [[n-tv.de]] vom 16. Februar 2017; gekuckt de [[16. Februar]] [[2017]]</ref>.
{|
|[[Fichier:PIA18920-Ceres-DawnSpacecraft-Animation-20150219.gif|thumb|200px|Ceres-Rotatioun<br>46.000 km Distanz<br>19. Februar 2015]]
|[[Fichier:PIA18923-Ceres-DwarfPlanet-CrateredSurface-20150219.jpg|thumb|200px|Zylinderprojektioun vun der Ceres-Uewerfläch<br>46.000 km Distanz<br>19. Februar 2015]]
|[[Fichier:PIA19310-Ceres-DwarfPlanet-20150225.jpg|thumb|200px|Ceres-Hallefphas<br>40.000 km Distanz<br>25. Februar 2015]]
|[[Fichier:Occator crater.jpg|thumb|200px|Hell Flecke<br>4.400 km Distanz<br>6. Juni 2015]]
|}
== Literatur ==
* Thorsten Dambeck: ''Vagabunden im Sonnensystem''. [[Bild der Wissenschaft]], Mäerz 2008, Säit 56 - 61
[[Fichier:Moon and Asteroids 1 to 10.svg|thumb|upright|Déi éischt 10 Asteroide profiléiert géintiwwer dem [[Äerdmound]]. Den Ceres ass deen éischte vu lénks.]]
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|(1) Ceres|Ceres}}
* [http://www.wissenschaft.de/wissen/news/257399.html Informatiounen iwwer den Opbau (2005)]
* {{en}}[http://www.swri.org/9what/releases/2001/ceres.htm Hubble-Observatiounen (2001)]
* {{en}} [http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/2005/27/ Nei Hubble-Observatiounen (2003/04)]
* {{en}}[http://hamilton.dm.unipi.it/cgi-bin/astdys/astibo?objects:Ceres;main Bunndonnéë vum Ceres]
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1 JPL Datebank: (1) Ceres]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Ceres}}
[[Kategorie:Asteroiden 1 - 1000|1/0001]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ G]]
[[Kategorie:Zwergplanéiten]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1801 entdeckt goufen]]
d0rs39trftmcnvolubewxyzuzlyxlze
Miriam Makeba
0
60251
2687120
2676750
2026-07-22T12:12:57Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687120
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}[[Fichier:Miriam Makeba (1969).jpg|thumb|D'Miriam Makeba (1969)]]
D''''Miriam Makeba''', gebuer de [[4. Mäerz]] [[1932]] zu [[Johannesburg]], a gestuerwen den [[10. November]] [[2008]] zu [[Castel Volturno]], an [[Italien]], war eng [[südafrika]]nesch Sängerin a Biergerrechtlerin. Si war och als '''Mama Afrika''' bekannt a war eng vun den éischte Persounen, déi an den 1960er Joren d'afrikanesch Musek weltwäit populär gemaach huet.
== Liewen a Karriär==
Hir Mamm war eng [[Swazi]] an hire Papp, dee gestuerwe war, wéi si 6 Joer hat, e [[Xhosa]]. Hire ganzen Numm besteet der Traditioun no aus de Virnimm vun hire männleche Virfaren an enger Beschreiwung vun een, zwee Wierder, vun deenen hirem Charakter: Zensile Makeba Qgwashu Nguvama Yiketheli Nxgowa Bantana Balomzi Xa Ufnu Ubajabulisa Ubaphekeli Mbiza Yotshwala Sithi Xa Saku Qgiba Ukutja Sithathe Izitsha Sizi Khabe Singama Lawu Singama Qgwashu Singama Nqamla Nqgithi.
Si huet schonn als Kand gesongen, an huet hir professionell Karriär an den 1950er Joren an der Band ''Manhattan Brothers'' ugefaangen, ier se dann hir eege Grupp, ''The Skylarks'', forméiert huet.
Hir Lidder waren dacks eng Mëschung aus [[Jazz]] an traditionelle südafrikanesche Melodien. Zu hire bekanntste Stécker ziele ''Pata Pata'', ''The Click Song'' (''Qongqothwane'' op [[Xhosa Sprooch|Xhosa]]) an ''Malaika''. Si huet zesumme mam [[Harry Belafonte]] [[1966]] e [[Grammy Award]] fir hir Plack ''An Evening With Belafonte/Makeba'' kritt.
D'Miriam Makeba huet sech géint d'[[Apartheid]] a Südafrika engagéiert. Dowéinst krut si 1960 hire [[Pass (Dokument)|Pass]] annuléiert a krut verbueden, an hiert Land hannescht ze reesen. 9 Länner hunn hir dofir e Pass vu sech ausgestallt a si zur Éierebiergerin gemaach.
1968 huet si sech mam Chef vun de [[Black Panthers]], dem [[Stokely Carmichael]] bestuet, wat zu Kontroversen an den USA an der Annulatioun vu Plackekontrakter an Tournéeë gefouert huet. D'Koppel ass a [[Guinea]] geplënnert, gouf awer 1973 gescheet.
Nom Doud vun hirer eenzeger Duechter, 1985, ass si op [[Bréissel]] wunne gaangen. Den [[Nelson Mandela]] huet se 1990 iwwerzeegt, nees a Südafrika wunnen ze goen.
2005 huet si eng ''Tournée d'adieu'' an all Länner gemaach, wou se virdrun opgetruede war.
Si ass am November 2008 un engem Häerzschlag gestuerwen, nodeem s'an Italie bei engem Concert opgetrueden ass, fir den Auteur [[Roberto Saviano]] z'ënnerstëtzen, dee vun der [[Camorra]] mam Doud bedreet gëtt.
== Discographie ==
=== Albumen ===
* 1960: ''Miriam Makeba''
* 1960: ''The Many Voices of Miriam Makeba''
* 1962: ''The World of Miriam Makeba''
* 1963: ''Makeba''
* 1965: ''Makeba Sings''
* 1965: ''An Evening With Belafonte/Makeba'' {{small|(mam [[Harry Belafonte]])}}
* 1965: ''The Click Song''
* 1966: ''All About Makeba''
* 1966: ''Malaisha''
* 1967: ''Miriam Makeba in Concert!''
* 1967: ''Pata Pata''
* 1968: ''Makeba!''
* 1974: ''The Promise''
* 1975: ''Country Girl''
* 1977: ''Pata Pata''
* 1988: ''Sangoma''
* 1989: ''Welela''
* 1991: ''Eyes on Tomorrow''
* 1993: ''Sing Me a Song''
* 1994: ''A Promise''
* 1998: ''Live From Paris & Conakry''
* 2000: ''Homeland''
* 2002: ''Keep Me in Mind''
* 2003: ''Live at Berns Salonger, Stockholm, Sweden, 1966''
* 2004: ''Reflections''
* 2006: ''Makeba Forever''
== Autobiographie ==
* ''Makeba: My Story''. ISBN 0-453-00561-6.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{wikiquote|:en:Miriam Makeba|Miriam Makeba}}
* [https://web.archive.org/web/20110301192522/http://www.miriammakeba.co.za/ Offiziell Säit]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Makeba Miriam}}
[[Kategorie:Gebuer 1932]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2008]]
[[Kategorie:Südafrikanesch Sänger]]
[[Kategorie:Grammy-Gewënner]]
[[Kategorie:Biergerrechtler]]
eofkpgfjupnhfcwfuaw46otgu5mub28
Benotzer:Eino81/Ecser
2
60835
2687039
2074355
2026-07-21T12:33:02Z
CommonsDelinker
925
[[File:Ecseri_166.jpg]] gouf duerch [[File:Széchenyi_utca,_Ecseri_166.jpg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: bad name).
<!--Dës Säit w.e.g. net änneren / gëtt als Hëllef gebraucht
2687039
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{| align="right" border="0" rules="all" width="300px" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #fff"
! colspan="2" style="background-color: #ff9045" |'''Ecser'''
|-
| align="center" width="140px" style="border-bottom:3px solid gray;" | [[Image:Ecseri 168.jpg|130px]]
| align="center" width="140px" style="border-bottom:3px solid gray;" | [[Image:BudapestMap23.png|140px]]
|-
| valign="top"| '''[[Lëscht vun de Länner vun der Welt|Land]]''' || [[Image:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Ungarn]]
|-
| valign="top"| '''Koordinaten''': || 47° 44' n. B.; <br> 19° 32' ë. L.
|-
| valign="top"| '''Fläch''': || 13,1 km²
|-
| valign="top"| '''Awunner''': || 3534 <small>([[2008]])</small>
|-
| valign="top"| '''Buergermeeschter''': || István Harazin
|}
'''Ecser''' ([[slowakesch]]: ''Ečer'') ass en Duerf vun 13,1 km<sup>2</sup> am [[Ungarn]]. Et huet 3534 Awunner ([[2008]]). D'Ecser grenzt am Westen un d'[[Vecsés]], am Norden u [[Budapest]], am Osten un d'[[Maglód]] an am Süden un [[Üllő]].
Vun [[1541]] bis [[1699]] Ecser war eidel, während den [[Ottomanesche Räich]].
D'kathoulesch Kierch ass vum [[1740]]. Ecser huet eng slowakesch Minoritéit an et ass bekannt vun in Vollekdanz, d'''Ecseri lakodalmas'' ("Hochzäit am Ecser").
==Um Spaweck==
* [http://www.ecser.hu Offiziell Säit vun Ecser]
==Biller==
<div align="center">
<gallery>
Image:Ecseri 151.jpg|Kathoulesch Kierch
Image:Ecseri 154.jpg|Zweesproochegt Uertschaftsschëld
Image:Ecseri 158.jpg|Slowakesch Kapell virum Gemengenhaus
Image:Ecseri 171.jpg|Monument, dat un den [[Zweete Weltkrich]] erënnert
Image:Ecseri 159.jpg|Duerfhaus
Image:Ecseri 156.jpg|Haff virun engem alen Haus
Image:Ecseri 168.jpg|Kierch an Park
Image:Ecseri 175.jpg|Stroosseschëld zu Ecser
Image:Ecseri 178.jpg|"Schlass" vun Ecser
Image:Ecseri 180.jpg|Modernt Haus
Image:Ecseri 173.jpg|Kálvária-Hiwwel
Image:Széchenyi utca, Ecseri 166.jpg|Haaptstrooss vun Ecser
</gallery>
</div>
[[en:Ecser]]
[[fr:Ecser]]
[[hu:Ecser]]
[[nl:Ecser]]
cligqm9xm5kb9bvnc2z7621prw9l217
Ecser
0
60840
2687040
2677451
2026-07-21T12:35:38Z
CommonsDelinker
925
[[File:Ecseri_166.jpg]] gouf duerch [[File:Széchenyi_utca,_Ecseri_166.jpg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: bad name).
<!--Dës Säit w.e.g. net änneren / gëtt als Hëllef gebraucht
2687040
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft}}
'''Ecser''', op [[Slowakesch]]: ''Ečer'', ass en Duerf vun 13,1 km<sup>2</sup> an [[Ungarn]]. Et huet 3.534 Awunner ([[2008]]). Ecser grenzt am Südwesten u [[Vecsés]], am Norden u [[Budapest]], am Osten u [[Maglód]] an am Süden un [[Üllő]].
== Geschicht ==
Déi éischt Mentioun vum Duerf ass vun [[1315]] (ënner dem Numm ''Echer''). Vun [[1541]] bis [[1699]], an der Zäit vum [[Ottomanescht Räich|ottomanesche Räich]], hu keng Leit zu Ecser gewunnt.
== Kuckeswäertes a Kuriositéits ==
Déi kathoulesch Kierch ass vun [[1740]]. Ecser huet eng slowakesch Minoritéit an et ass bekannt wéinst sengem Volleksfest, '''Ecseri lakodalmas'' ("Hochzäit zu Ecser"), dat all Februar gefeiert gëtt.
== Partnerschafte mat auslännesche Stied ==
* [[Zlaté Klasy]] ''([[Slowakei]])''
* [[Kumbağ]] ''([[Tierkei]])''
== Biller ==
<div align="center">
<gallery>
Fichier:Ecseri 151.jpg|Kathoulesch Kierch am [[Barock]]stil
Fichier:Ecseri 154.jpg|Zweesproochegt Uertschaftsschëld
Fichier:Ecseri 158.jpg|Slowakesch Kapell virum Gemengenhaus
Fichier:Ecseri 171.jpg|Monument, dat un den [[Zweete Weltkrich]] erënnert, an 1996 ageweit gouf
Fichier:Ecseri 159.jpg|Duerfhaus
Fichier:Ecseri 156.jpg|Haff virun engem alen Haus
Fichier:Ecseri 168.jpg|Kierch a Park
Fichier:Ecseri 175.jpg|Stroosseschëld zu Ecser
Fichier:Ecseri 178.jpg|"Schlass" vun Ecser
Fichier:Ecseri 180.jpg|Modernt Haus
Fichier:Ecseri 173.jpg|Kálvária-Hiwwel
Fichier:Széchenyi utca, Ecseri 166.jpg|Haaptstrooss vun Ecser
</gallery>
</div>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20080602083930/http://ecser.hu/indexuk.php Offiziell Säit vun Ecser] {{en}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vun Ungarn]]
cptrwurzh2dunee0f24ju1s3jvi3n14
René Kollwelter
0
64135
2686915
2528491
2026-07-20T13:30:27Z
Robby
393
/* Gielercher */ elo mat Schabloun a geflécktem Referenzlink
2686915
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie (Sportler)|Bild=RKollwelter.jpg|Bildbeschreiwung=De René Kollwelter an der Provence}}
De '''René Kollwelter''', gebuer den [[10. Juli]] [[1949]] zu [[Weimeschkierch]], ass ee lëtzebuergesche Politiker, Auteur a fréiere Foussballspiller<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.rene.kollwelter.104106.fr.html De René Kollwelter op der Websäit vun der Football Database]</ref>. Vu Beruff war hie Franséisch-Professer am Secondaire.
==Liewen a Karriär==
Hien ass de Fils vum fréieren Europadeputéierten [[Nicolas Kollwelter]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]) an de Brudder vum [[Serge Kollwelter]], dem President vun der [[ASTI]]. No senger Première am [[Lycée de garçons de Luxembourg|Lycée de garçons]] um [[Lampertsbierg]], [[1970]], studéiert de René Kollwelter "Lettres Modernes" fir d'éischt zu [[Aix-en-Provence]] op der Université de Provence an duerno zu [[Paräis]]. Hien huet säi Studium [[1975]] mat enger Maîtrise ofgeschloss, an dunn eng Formatioun als Professer zu Lëtzebuerg gemaach.
Tëscht dem 10. Oktober 1971 am 7. Oktober 1973 huet de René Kollwelter siwemol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=10912 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum René Kollwelter op der Websäit vun European Football]</ref>
[[1977]] ass hien an d'Politik gaangen. Hie gouf [[1981]] op der Lëscht vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] an de [[Gemengerot]] vun der Stad Lëtzebuerg gewielt. [[1984]] koum hien och an d'[[Chamber]] an ass duer [[1989]] a [[1994]] erëmgewielt ginn. Hie war vun 1991 bis 1994 Vizepresident vun der Chamber a Member vum [[Europarot]] vun 1989 bis 1991 an erëm vun 1994 bis 1999.
1999 huet hien der lëtzebuergescher Lokal- a Landespolitik de Réck gedréit an ass an d'[[Provence-Alpes-Côte d'Azur|Provence]] geplënnert. Do huet hien eng "chambre d'hôtes" opgemaach, a war vun 1999 bis 2004 Direkter vun der "École de la deuxième chance" zu [[Marseille]].
Zeréck zu Lëtzebuerg, gouf hien 2005 nees an de Stater Gemengerot gewielt an dat selwecht Joer och an de [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] ernannt.
De René Kollwelter ass Grënner a President vun der reformistescher Denkfabrik ''[[générations-europe.lu]]'', déi fir ee soziaalt Europa antrëtt. D'[[asbl]] [[Kockelarena]] gouf och vun him an d'Liewe geruff. Hien ass Member vum franséische [[Sozialistesch Partei (Frankräich)|Parti socialiste]], vum Parti socialiste européen an och vun der LSAP fir déi hie bei den Europawalen 2009 Kandidat war.
== Publikatiounen ==
* ''Le nouveau modèle luxembourgeois'', zesumme mam [[Dulli Frühauf]], Éditions Le Maisnil, 1983
* ''Ëmweltatlas fir Lëtzebuerg'', zesumme mam Dulli Frühauf, [[RTL-Éditions]], 1987
* ''Toute la vie pour se former et pour apprendre'', zesumme mam [[Marc Zanussi]], [[Éditions Le Phare]], 2004
* ''L'École de la deuxième chance de Luxembourg'', MEN, 2005
* ''Livre blanc sur les infrastructures sportives au Luxembourg'', Éditions Le Maisnil, 2008
* ''L'Europe que nous voulons'', Éditions Le Phare / générations-europe.lu, Mäerz 2009, ISBN 978-2-87964-143-0
* ''Voyage au bout des jours. Bribes de la vie de Nicolas.'' Esch-sur-Alz., Éditions Schortgen, 2019
== Gielercher ==
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>[https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/adm/memorial/1999/b58/fr/pdf/eli-etat-adm-memorial-1999-b58-fr-pdf.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
==Literatur==
* [[Romain Hilgert]]: "Point de chute. Ein Schelmenroman aus dem Leben eines sozialdemokratischen Berufspolitikers." In: ''[[d'Lëtzebuerger Land]]'', 21. Juni 2019, Nr.25,.6.
== Um Spaweck ==
* [http://www.generations-europe.lu/home/ générations-europe.lu]
* [https://web.archive.org/web/20091016041250/http://www.kockelarena.lu/ Kockelarena]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kollwelter Rene}}
[[Kategorie:Gebuer 1949]]
[[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lycéesprofesseren]]
83wd8g0ex6x099x9v4n5xgvlnh5mmpj
Fiicht
0
64643
2687116
2515654
2026-07-22T12:12:26Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687116
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Fiicht
| An anere Sproochen =
| Bild =Picea_abies_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-105.jpg
| Bildtext = Eng Fiicht
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Nolholzplanzen]]
| Uerdnung = [[Pinales]]
| Famill = [[Pinaceae]]
| Gattung = [[Fiichten]]
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Picea abies
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|(L.)]]}} - {{Kapitälchen|[[Gustav Karl Wilhelm Hermann Karsten|H.Karst]]}}
}}
D''''Fiicht''' oder '''Ficht''' (''Picea abies'') ass en Nolebam aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Pinacea]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Fiichten|Picea]]'' (Fiichten).
Fiichte gi gewéinlech 35-40 Meter héich, méi seele bis zu 60 m. De Stamm huet en Duerchmiesser vu gewéinlech net méi wéi 1.5 m. Si kënnen 300-400 Joer al ginn, méi rar bis zu 500 Joer. 2008 gouf a Schweden allerdéngs eng Fiicht entdeckt, déi ëm déi 8.000 Joer al ass<ref>[http://news.nationalgeographic.com/news/2008/04/080414-oldest-tree.html Oldest Living Tree Found in Sweden]; [http://www.futura-sciences.com/fr/sinformer/actualites/news/t/botanique-1/d/le-doyen-des-arbres-un-epicea-vieux-de-pres-de-8000-ans_15254/ Actualité > Le doyen des arbres: un épicéa vieux de près de 8000 ans]</ref>.
D'Fiicht kënnt praktesch a ganz Europa vir, vun den [[Alpen|Alpe]] bis a [[Lappland]], am [[Balkan]], an a Russland. Am Oste geet se lues a lues an déi sibiresch Fiicht (''Picea obovata'') iwwer.
Se wiisst als jonke Bam zimmlech séier, dacks mat Schëtz vun iwwer engem Meter, bis op eng Héicht vun ongeféier 20 Meter. Duerno geet de Wuesstem méi lues. Wéinst hirer gudder Masseleeschtung, plazeweis dräimol méi wéi d'[[Bichen]], a well d'Holz fir vill Zwecker gebraucht ka ginn, gouf s'am Laf vun der Zäit wäit iwwer déi Gebidder, an deene se natierlech virkënnt ugebaut. Dat ass de Fall fir West- an Nordwestdäitschland, zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] virun allem am [[Éislek]], an an der Belsch an a Frankräich an den [[Ardennen]]. Do huet se op ville Plazen déi Holzaarten, déi natierlech do wuesse verdriwwen.
D'iewescht Bamgrenz vun der Fiicht, läit am [[Schwarzwald]] bei 1.400 m, am [[Bayerischer Wald|bayeresche Wald]] bei 1.300, an an den Alpen tëscht 1.600 an 1.800 m.
== D'Fiicht zu Lëtzebuerg ==
Zu Lëtzebuerg goufen déi éischt Fiichte 1772 an der "Schälheck" (Gemeng [[Biissen]]) ugeplanzt. Si goufen 1877 ëmgehaen.<ref>Modert, Paul (1982): ''Von der Nadelholz-Kultur im Luxemburger Land.'' Letzeburger Bauerekalenner, 34: 143-153.</ref> Aner fréi Uplanzunge gouf et zu [[Holzem]] (1825), [[Reisduerf]] (1827) an [[Holz (Rammerech)|Holz]] (1831.)<ref>[[Jean-Henri-Guillaume Krombach|J.H.G. Krombach]] (1875): ''Flore du Grand-Duché de Luxembourg. Plantes phanérogames.'' Luxembourg, J. Joris, 564 p. (cf. S. 423).</ref>
Eis Virfaren hunn d'Fiicht (op Däitsch: "Fichte") mat der "Tanne", déi hinne grad sou onbekannt war wéi d'Fiicht, verwiesselt a si deemno op Lëtzebuergesch "[[Dänn]]" oder "Dännebam" genannt. D'Fiicht dréit dann och logescherweis "Dännenzapen".<ref>Klees, Henri (1994): ''Luxemburger Pflanzennamen, 3. Auflage.'' Institut grand-ducal, Section linguistique: XIV, 182 p. (cf. S. 24).</ref>
D'Fiicht war an der Zäit den typesche lëtzebuergesche [[Chrëschtbeemchen]]. Fiichtenholz ass an de Minettsgalerië fir ofzestäipe benotzt ginn, nieft anerem "Dännenholz": [[Bësch-Kifer]], [[Wäiss Dänn]] oder [[Bichen-Dänn]] (Weißtanne, Edeltanne, Silbertanne), [[Europäesch Meläs]] (Lärche).<ref>Lenz, Louis (1997): ''Der Luxemburger Bergmann in seiner Arbeitswelt im lothringisch-luxemburgischen Minettegebiet.'' De Minettsdapp, Kultur am Süden, a.s.b.l., 153 p. (cf. S. 86).</ref>
<gallery>
Fichier:Spruce twig with water drops.jpg|Schëtz
Fichier:Picea abies female green.jpg|Weiblech Bléi
Fichier:Picea-Abies-Zapfen.jpg|Fiichtenzap
Fichier:Picea abies bark.jpg|Schuel
</gallery>
{{Referenzen}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Picea abies}}
[[Kategorie:Fiichten]]
o6c4ir3a6njlcve76efg013ci8bpeld
Récré
0
64647
2686977
2529840
2026-07-20T20:12:24Z
~2026-40524-90
72258
2686977
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:récré}}
'''récré''' ass eng Publikatioun vun den [[Éditions de l'APESS]] [[Association sans but lucratif|a.s.b.l.]], déi zanter [[1986]] erauskënnt. Initiator war de Professer [[Carlo Felten]] vun [[Dikrech]], dee bis zu sengem fréien Doud am Joer 2005 och Haaptmann an der Redaktiounskiche war. Zanter 2005 bekëmmert sech e Redaktiounscomité ëm d'Publikatioun. Zu deem Comité gehéieren de [[Roland Harsch]] (bis 2020), de [[Frank Wilhelm]] (bis 2012), de [[Georges Milmeister]] (President bis 2018), de [[François Thill]] (bis 2015), de [[Paul Kintziger]] (zanter 2007), den [[Edouard Marc Kayser|Edouard Kayser]] (zanter 2012) an de [[Franck Colotte]] (zanter 2016, President zanter 2019).
Déi méi technesch Aarbecht, besonnesch de Layout, louch bis 2009 an den Hänn vun der Monique Felten-Faber a vun hire Jonge Georges an Nicolas. Fir d'Koordinatioun an de Kontakt mat den Auteure war no der Monique Felten-Faber, vun 2009 bis 2017 den [[Daniel Reding]] zoustänneg, a momentan mécht dat de [[Pascal Zeihen]], deen och zanter 2010 d'Éditions de l'APESS administréiert.
Vu récré kënnt am Prinzip all ee bis zwee Joer eng Nummer eraus.
D'Nummer 4, déi am Januar 1989 erauskoum, war eng Spezialnummer ronderëm d'[[Franséisch Revolutioun]]. An d'Nummer 5, déi am Dezember 1989 erauskoum, huet sech exklusiv mam ''Enseignement secondaire 1939-1989'' beschäftegt. D'Nr. 5 hat iwwregens méi e grousst Format wéi déi "normal" Nummeren.
Déi 2 éischt Nummeren hu "'''Récréation'''" geheescht; duerno koume 5 Nummeren ënner dem Numm " '''Ré-Création'''" eraus. Zanter der 8. Ausgab (1992) heescht d'Revue einfach "'''récré'''". Zanter der Nummer 26, déi am Juli 2011 verëffentlecht gouf, hunn d'Bicher den neien Titel '''Ausbléck-RÉCRÉ'''. Déi neist Ausgab ass d'Nummer 34, déi am Juni 2026 verëffentlecht gouf.
== Kuckt och ==
* [[APESS]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.apess.lu/ apess.lu] {{fr}}
[[Kategorie:Zäitschrëften zu Lëtzebuerg]]
hav8oannt2abg5zd1eiy47meumj2axs
Fédération luxembourgeoise des arts de la scène
0
68349
2687233
2681437
2026-07-23T08:08:04Z
Puscas
735
...
2687233
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Veräin
| President = [[Sascha Dahm]]
| Tresorier = [[Christian Kmiotek]]
}}
D''''Fédération luxembourgeoise des arts de la scène''' och '''Theaterfederatioun''' genannt, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]], déi professionell Theaterensembelen an Theaterhaiser zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] regruppéiert.
De Veräin gouf 1996 als '''Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels''', kuerz '''FLTP''', gegrënnt; e krut 2018 den haitegen Numm.
== Ziler vum Veräin ==
D'Haaptziler vum Veräin sinn:
{{Zitat|L'Association a pour objet:
* de représenter et de défendre les intérêts communs des lieux et compagnies de théâtre et de danse luxembourgeois à caractère professionnel, et des professionnels luxembourgeois des arts de la scène.
* d'être l'interlocutrice des institutions privées ou publiques, étatiques et communales, dédiées à des objectifs similaires, et de contribuer à la réflexion et à l'effort de celles-ci pour faire évoluer les politiques culturelles.
* de constituer un lieu de rencontres entre les membres et à ce titre, d'instaurer une dynamique d'échanges professionnels propice à la naissance et à la communication d'idées, de revendications et d'actions communes au secteur luxembourgeois des arts de la scène.
* de prendre, par ailleurs, toute initiative pour promouvoir les arts de la scène au Luxembourg (recherche de nouveaux publics, actions de sensibilisation, etc.) ; pour assurer une meilleure coordination entre ses membres concernant les spectacles produits ;
* pour développer le théâtre en général (aides à l'écriture, actions de formation, soutien aux coproductions et à l'organisation de festivals, etc.) ; et pour développer un travail de diffusion nationale et internationale ainsi que de consolidation des réseaux.
}}
== Memberen ==
=== Stättesch Theateren ===
* [[Les Théâtres de la Ville|D'Theatere vun der Stad]]:
** [[Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Groussen Theater]]
** [[Kapuzinertheater]]
* [[Escher Theater]]
=== Privat Theateren ===
* [[Théâtre ouvert Luxembourg]] (TOL)
* [[Théâtre national du Luxembourg]] (TNL)
* [[Théâtre du Centaure]]
* [[Kasemattentheater]]
=== Regional Kulturzentren ===
* [[ArcA]]
* [[Mierscher Theater]]
* [[Kulturhaus Nidderaanwen]]
* [[Kulturzentrum Kinneksbond|Kinneksbond]]
* [[Cube 521]]
* [[Centre des Arts Pluriels Edouard Juncker|Centre des Arts Pluriels Ettelbréck]] (CAPE)
* [[Kulturzentrum Kulturfabrik|Kulturfabrik]]
=== Kulturzentren a Strukture mat enger spezifescher kënschtlerescher Disziplin ===
* Neimënster - [[Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster]] (CCRN);
* [[Centre culturel Rotondes]]
* [[Trois C-L - Maison pour la danse|Trois C-L | Maison pour la danse]]
=== Onofhängeg Theaterensembelen ===
* [[Bombyx]]
* [[Fundamental (Veräin)|Fundamental]]
* [[Projeten (Veräin)|Projeten]]
* [[MASKéNADA]]
* [[Kaleidoskop-Theater]]
* [[Independent Little Lies]] (ILL) {{small|(Net méi Member zanter ?)}}
* [[La Compagnie du grand boube]]
* [[Cie Eddi van Tsui]]
== Presidenten ==
* 1996 - 2000: [[Philippe Noesen]]
* 2000 - 2008: [[Jemp Schuster]]
* 2008 - 2012: [[Serge Tonnar]]
* 2012 - 2016: [[Christian Kmiotek]]
* 2016 - 2018: [[Carole Lorang]]
* 2018 - 2019: [[Nicolas Steil]]
* 2019 - 2023: [[Claude Mangen (Journalist)|Claude Mangen]]
* Zenter 2024: [[Sascha Dahm]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.theater.lu/ theater.lu] - Websäit vun der ''Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels'' {{fr}}
* [https://web.archive.org/web/20041111050526/http://www.etat.lu/memorial/memorial/1996/C/Pdf/c6672812.pdf#page=2 Statute vun der ''Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels'' am Mémorial C — N° 667 vum 28. Dezember 1996] {{fr}}
{{DEFAULTSORT:Federation luxembourgeoise des des arts de la scene}}
[[Kategorie:Theater zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]]
qh4ktapf5kf1aq0adkxli92gackhtqs
Edouard Marc Kayser
0
71876
2686975
2657239
2026-07-20T20:02:44Z
~2026-40524-90
72258
/* Artikelen (Auswiel) */
2686975
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edouard Marc''' (Ed) '''Kayser''', gebuer de [[14. Februar]] [[1954]] zu [[Fontainebleau]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geschichtsprofesser, [[Geschicht|Historiker]] an Auteur. Hien ënnerschreift meeschtens mat ''Edouard M. Kayser''.
== Formatioun a Karriär==
Den Edouard Marc Kayser ass als Jong vum lëtzebuergeschen [[Offizéier]] [[Robert Kayser]] a vun deem senger [[Frankräich|franséischer]] Fra zu Fontainebleau ([[Seine-et-Marne]]) gebuer. No der Primärschoul zu Fontainebleau an zu [[Dikrech]] huet hie säi Secondaire an der École apostolique de [[Clairefontaine (Arel)|Clairefontaine]] (deemools Gemeng [[Autelbas|Nidderelter]], haut Arel) gemaach, a mat engem lëtzebuergesche Premièresexamen (A classique), deen am [[Lycée Michel-Rodange]] geschriwwe gouf, ofgeschloss.
No engem Ëmwee am Fach [[Droit]] huet den Edouard Marc Kayser op der ''Faculté de Philosophie et Lettres'' vun der [[Université libre de Bruxelles|Université libre vu Bréissel]] Geschicht studéiert. Hien huet sech staark am ''Cercle d'Histoire'' vun der [[ULB]] engagéiert an ass reegelméisseg a Virliesungen am [[Institut des Hautes Études de Belgique]] an am [[Institut Martin Buber]] gaangen. Seng Diplomaarbecht (Spezialitéit [[Mëttelalter]]) huet hien iwwer d'Uertschaft [[Gréiwemaacher]] (vun der Virgeschicht bis an d'14. Joerhonnert) geschriwwen. Am Kader vum dräijärege ''Stage pédagogique'' fir Geschichtsprofesser ze ginn, huet hien eng Thees iwwer d'[[18. Joerhonnert]] am Herzogtum Lëtzebuerg (sozio-ekonomesch, sanitär an administrativ Aspekter) verdeedegt an e pedagogesche Mémoire iwwer d'Vermëttlung vun der politesch-diplomatescher Evolutioun vum Groussherzogtum tëscht 1814/15 an 1867 am klasseschen Unterrecht geschriwwen.
No enger éischter Ustellung am [[Lycée technique d'Ettelbruck]], huet hie sech der Rei no an de [[Lycée Nic-Biever|Lycée technique Nic-Biever]] zu Diddeléng, an de [[Lycée Hubert-Clément]] zu Esch-Uelzecht an an de [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] um [[Geesseknäppchen|Geesseknäppche]] versetze gelooss. Tëscht 2014 a 2017 war e President vun der nationaler Kommissioun fir d'Programmer an der Éducation civique. Zanter dem 1. Oktober [[2017]] ass en Éiereprofesser vum Kolléisch.
Den Edouard Marc Kayser ass zanter Abrëll 2000 ''Membre correspondant'' vun der [[Section historique (Institut grand-ducal)|Section historique]] vum [[Institut grand-ducal]]; an zanter [[2012]] ass hien am Redaktiounscomité vun der Kulturzäitschrëft [[récré|récré - Ausbléck]].
Hie wunnt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass bestuet a Papp vun zwee Kanner.
== Publikatiounen ==
Den Edouard Marc Kayser intresséiert sech allgemeng fir d'Evolutioun vu Lëtzebuerg am geschichtlech gewuessene Raum tëscht [[Meuse (Floss)|Meuse]] a [[Musel]], speziell am [[Mëttelalter]], am spéiden [[Ancien Régime]] an am [[19. Joerhonnert]], awer och fir d'[[Historiographie]], fir d'Vergaangenheet vum haitege [[Benelux]], besonnesch vun de [[Éisträichesch Nidderlanden|südlechen Nidderlanden]] (''Pays-Bas méridionaux'' -> [[Belsch]]), a fir d'Geschicht vun der [[Europa (Kontinent)|europäescher]] Integratioun. Donieft probéiert hien d'Aarbecht vun de [[Archeologie|lëtzebuergeschen Archeologen]], speziell am gallo-réimesche Beräich, am A ze behalen. Och d'[[Literatur]] an d'Bildungspolitik gehéieren zu sengen Intressegebidder.
===Artikelen (Auswiel)===
* ''Un aspect méconnu de la réalité linguistique belge: la région d'Arlon (Areler Land)''; in: ''Eis Sprooch iwert all Grenzen'' ; Broschür vun [[Areler Land]] a Sprooch; Diddebuerg/Thiaumont & Heeschtert/Heinstert, Oktober 1979. = Neioplo vum Artikel, dee schonn am Abrëll 1979 an der Nr. 4 / 1978-1979 vum ''Bulletin du Cercle d'Histoire de l'[[ULB]]'' publizéiert gi war.
* ''Quousque tandem Belgica...? Ou: Peut-on encore en rire dans la conjoncture actuelle?'' In: ''Die Warte - Perspectives'' Nr. 9 / 1283, ''Luxemburger Wort'' vum 11. Mäerz 1982; vgl. dozou: ''Eis Sprooch'', erausgi vun der [[Actioun Lëtzebuergesch]], Nr. 14 / Nei Folleg / XX. Joer / 1982, S. 48.
* ''Le dénombrement général de 1784 dans les Pays-Bas autrichiens et l'état de la population luxembourgeoise à la fin de l'Ancien Régime (1766-1784)''; in: ''Hémecht'', Jg. 36 (1984), Heft 1; Ss. 79-93.
* ''Notre président d'honneur, [[Émile Krieps]], ancien agent parachutiste''; Interview in: ''20 ans Cercle Para Luxembourg (1965-1985)'' ; Broschür fir den 20. Anniversaire vum Lëtzebuerger Fallschiirmveräin; Lëtzebuerg, Drock: rapid press, 1985; Ss. 16-20, Bibliographie.
* ''Nippon 85 - Mon opinion sur le Japon''; in: ''Annuaire de l'ALUC 1986'' = Nr. 4/1986 vun ''nos cahiers, Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur'' (Supplément de l'ALUC); Ss. 161-165 [= Text vum Essay, deen en am Kader vun engem Concours, dee vum japaneschen Ausseministère an den deemolegen EG-Länner organiséiert war, presentéiert huet, a mat deem hie lëtzebuergesche Laureat gouf, wat himm eng Studiërees a Japan abruecht huet.]
* ''1910, année zéro de notre lycée - En feuilletant les gazettes...''; in: ''Lycée Hubert-Clément 1911-1986; Broschür fir de 75. Anniversaire'' ; Esch-Uelzecht, 1986; Ss. 41-46.
* ''La réforme des usages en matière de sépulture dans le Duché de Luxembourg, en particulier dans la capitale-forteresse (1770-1784)''; in: ''Châteaux-forts, Ville et Forteresse, recueil édité en l'honneur de Jean-Pierre ("Jemmy") Koltz''; Les Amis de l'Histoire, Luxembourg et Jeunes et Patrimoine, Luxembourg, 1986; Ss. 59-67.
* ''État, Nation, indépendance, dynastie... Les prétextes aux fêtes commémoratives de 1989 dans leur perspective historique''; in: ''Ré-Création'' 4; Dikrech, APESS-Verlag, 1988; Ss. 5-10.
* ''Le développement du quartier <<Insel>> - Un aspect de la croissance d'[[Esch-Uelzecht|Esch-sur-Alzette]]''; in: ''Galerie'', Joergang 6 (Déifferdeng, 1988), Heft Nr. 1; Ss. 51-56.
* ''Quand les jeunes filles en fleurs sortaient de l'ombre - Coups de projecteur sur une époque''; in: ''Lycée de Jeunes Filles - Lycée Robert Schuman (1909-1989)''; Broschür fir den 80. Anniversaire vun der Grënnung vum Stadter Meedercheslycée; Lëtzebuerg, 1989; Ss. 61-66 (Bibliogr.).
* ''Le phénomène épidémique dans le duché de Luxembourg à la fin du régime autrichien''; in: ''Medizinhistorisches Journal - Internationale Vierteljahresschrift für Wissenschaftsgeschichte'' ; Band 24 (1989), Heft 1/2; Gustav Fischer Verlag, Stuttgart & New York, 1989; Ss. 65-78.
* (zesumme mam [[Roger Petit (Historiker)|Roger Petit]]) ''La Révolution belge: la dernière tentation de l'intégration''; in: livre-catalogue de l'exposition ''De l'État à la Nation - 1839-1989'' ; Lëtzebuerg, 1989; Ss. 71-77.
* ''Grandeur et décadence du Pont d'Oye (XVIIe et XVIIIe siècles) - Note d'histoire socio-économique et littéraire''; in: ''Ré-Création'' 7; Dikrech, APESS-Verlag, 1991; Ss. 107-132.
* ''En marge d'un centenaire: [[Sherlock Holmes]] au Luxembourg; ou: Quand la fiction bouscule l'histoire''; in: ''Reflets du Lycée Hubert-Clément - 1991''; Esch-Uelzecht, 1991; Ss. 201-206. - Betrëfft dem [[Charles Hamer]] säi Krimi ''Sherlock Holmes au Luxembourg'' (Sankt-Paulus, 1983).
* ''Qui a peur des Saxons? Note à propos du toponyme Sassenheim ([[Suessem]]) / Sanem''; in: ''Galerie'', Jg. 10 (Déifferdeng, 1992), Heft Nr.1; Ss. 41-43.
* ''La petite cour littéraire de la marquise du [[Pont d'Oye]]. Un aspect méconnu de la vie culturelle dans le Duché de Luxembourg au Siècle des Lumières''; in: ''Revue luxembourgeoise de Littérature générale et comparée'', Lëtzebuerg, 1992; Ss. 67-77.
* ''De la <<curtis Machera>> à la ville-marché de Grevenmacher. Un exemple particulier de développement urbain dans le Luxembourg médiéval (XIIe-XIVe siècles)''; in: ''Hémecht'', Jg. 45 (1993); Ss. 5-30.
* ''Du Grand-Duché de Belgique mort-né [1790] au Grand-Duché de Luxembourg partagé [1839/'43] - Aspects méconnus du passé belgo-luxembourgeois de la fin de l'Ancien Régime au milieu du XIXe siècle''; in: ''récré'' 10; Dikrech, APESS-Verlag, 1994; Ss. 169-188.
* ''Europe chez le généalogiste - Réflexions et références à propos de la dimension européenne dans l'enseignement''; in: ''récré'' 11; Dikrech, APESS-Verlag, 1995; Ss. 163-175.
* ''Note sur la valeur d'usage du dénombrement thérésien pour l'étude des catégories socio-professionnelles dans le duché de Luxembourg. Le cas des professions médicales et paramédicales vers 1770''; in: ''récré'' 12; Dikrech, APESS-Verlag, 1996; Ss. 99-106.
* ''Entre Trèves et Luxembourg: [[Gréiwemaacher|(Greven-)Macher]] - De la 'curtis' archiépiscopale à la ville-neuve comtale''; in: ''Actes des 7es Journées archéologiques de Luxembourg (juillet 1995)'' ; ''Bulletin des Antiquités luxembourgeoises'' 26, Ss. 6-36; Lëtzebuerg 1997.
* ''Des exclus aux recluses : les origines de [[Bouneweg|Bonnevoie]] revisitées''; in: [[récré]] / Ausbléck, Nr. 33 (2024); Ss. 59-80 (ill., Bibliogr.).
* ''De la <<civilisation>> luxembourgeoise en général et de son enseignement en particulier''; in: ''récré'' 13; Dikrech, APESS-Verlag, 1997; Ss. 149-158.
* ''Abécédaire de pédagogie contemporaine (extraits)'' ; in: ''annALes - d'annALe vum Staadter [sic] Kolléisch'', 04 / 2010-2011; Lëtzebuerg (Drock: Sankt-Paulus), 2011; Ss. 344-349; ISBN 978-99959-631-3-2
* ''Clio, quo vadis? - Quelques considérations sur l'histoire (recherche et enseignement) au Grand-Duché au début du XXIe siècle''; in: ''annALes de l'Athénée de Luxembourg / d'annALe vum Stater Kolléisch'', Nr. 11/2017-2018; Lëtzebuerg (Kolléisch & Print Solutions), erauskomm am Mee 2019; Ss. 404-407 (Ill., Referenzen).
* ''Les Gredt de Luxembourg au XIXe siècle et au début du XXe, une famille en phase avec les évolutions de son temps'' ; in: ''Biografie - Itinerari - Migrazioni / Biographies - Itinéraires - Migrations. Scambi industriali italo-lussemburghesi nelle attività minerarie e siderurgiche in Piemonte e Val d'Aosta tra XIX e XX secolo / Échanges industriels italo-luxembourgeois dans les activités minières et sidérurgiques au Piémont et dans la Vallée d'Aoste entre XIXe et XXe siècle''. [= Actes de la Journée internationale d'études, Luxembourg, 3 décembre 2011]; Torino / Turin (Centro Studi Piemontesi), [Dezember] 2013; Ss. 95-108 (ill., Bibliogr.). - ISBN 978-88-8262-207-7
* ''Le Père [[Joseph Gredt|Joseph (Auguste) Gredt]] (1863-1940), un << learned Benedictine philosopher-scientist >> '' ; in: ''{{Nos cahiers}}'', Nr. 1 / 2013; Ss. 93-104 (ill., Bibliographie).
* ''Les frères Alphonse, [[Paul Gredt|Paul]] et [[Félix Gredt]] - Trois autres anciens de l'Athénée''; in: ''annALes - d'annALe vum Staadter [sic] Kolléisch'', 07 / 2013-2014; Lëtzebuerg (Drock: Sankt-Paulus), 2014; Ss. 384-389 (4 Ill.; Bibliogr.); ISBN 978-99959-631-6-3
* ''Un esprit libre au "siècle de l'histoire": le Luxembourgeois Jean-Jacques Altmeyer (1804-1877), promoteur de l'U.L.B., de l'école historique belge et du progrès social''; in: ''récré / Ausbléck'', Nr. 29; APESS-Verlag, (Mäerz) 2016; Ss. 151-209 (ill., Bibliogr.). ISBN 978-2-87979-129-6
* ''Les comtes de Fels: une famille française aux racines luxembourgeoises?''; in: ''récré / Ausbléck'', Nr. 34; APESS-Verlag, (Juni) 2026; Ss. 49-73 (3 Illustratiounen a bibliographesch Referenzen op de Säite 70-73).
* ''À l'occasion d'un bicentenaire (1817-2017): L'Athénée, établissement phare de la vie éducative et culturelle du Luxembourg''; in: ''[[ons stad]]'', Nr. 116, 2017; Ss. 36-37 (ill.).
* ''1940-1945: "Nous n'avons pas tous été des héros", "Les Luxembourgeois n'ont pas tous été des résistants"... Réflexions à propos d'affirmations dans l'air du temps''; in: ''Récré'', Nr. 30 (Mäerz 2019); Ss. 57-73.
* ''Pour une juste présentation du passé. Réflexions suscitées par la lecture d'articles d'historiens publiés dans la presse''; in: ''Récré'', Nr. 31; APESS-Verlag, (Mä) 2021; Ss. 55-70 (Bibliogr.).
* ''Le Luxembourg en Europe: une histoire d'heurs et de malheurs, de risques encourus, de paradoxes et d'occasions saisies''; in: ''Récré'', Nr. 32; APESS-Verlag, (Juli) 2022; Ss. 73-103 (ill., Bibliogr.).
* ''Frontières et lignes de partage. Une histoire de concepts et de réalité vécue''; in: ''d'Buch - La communauté scolaire et les savoirs à l'Athénée de Luxembourg''; Bd. 3, 2022-2024; Ss. 74-87 (ill.).
* ''L'historien Pierre Nora (1931-2025), un "marginal central" en son siècle''; in: ''Récré / Ausbléck'', Nr. 34; Lëtzebuerg (Éditions de l'APESS), 2026; Ss. 75-91 (ill.).
===Bicher (Auswiel) ===
* ''Gouvernants et gouvernés face aux épidémies dans le Luxembourg au XVIIIe siècle''; (= Band XCI vun der Bichersérie <<Anciens Pays et Assemblées d'États / Standen en Landen>>); B-Heule/Kortrijk (Courtrai), 1990. ISBN 90-6768-161-X. Vgl. dozou: p.c., ''Nos ancêtres au quotidien''; in: ''d'Letzeburger Land'', 37. Jgg., Nr. 27 (6. Juli 1990), S. 13 (Rubrik: Kulturspiegel); an z. B. och Ann F. La Berge, in: ''The American Historical Review'', Vol. 96, No. 5 (Dec., 1991), p. 1562.
* ''Quelque part entre Vienne et Londres... - Le Grand-Duché de Luxembourg de 1815 à 1867''; Sankt-Paulus-Verlag, Lëtzebuerg, 1990. ISBN 2-87963-077-0
* ''Irgendwo zwischen Wien und London... - Das Grossherzogtum Luxemburg von 1815 bis 1867''; (däitsch Iwwersetzung vun der [[Marlyse Pauly]]); Sankt-Paulus-Verlag, Lëtzebuerg, 1990. ISBN 2-87963-076-2
* (Co-Auteur), ''L'Athénée et ses Grands Anciens 1815-1993'' (= ''400 Joer Kolléisch'', Bd. II); Lëtzebuerg (éditions Saint-Paul), 2003. - 18 Kuerzbiographien.
* (Coordinateur vun der Publikatioun & Co-Auteur), ''De Kolléisch 2017'', 2 Bänn (257 + 310 Säiten) an een USB-Stick; Lëtzebuerg (Éditions de l'Athénée & Print Solutions Luxembourg), [Sept.] 2018. - Ee Virwuert an aacht Beiträg, dovun dräi an Zesummenaarbecht.
== Literatur ==
* [[Frank Wilhelm]], ''Grevenmacher vu par des écrivains francophones'' ; in: ''{{nos cahiers}}'', 20. Joer, 1999, Heft 3 (<<[[Kanton Gréiwemaacher]]>>); Ss. 81-111, besonnesch S. 81 & Ss. 109-110.
* Frank Wilhelm, ''La culture au coeur de la réalité luxembourgeoise'' ; Ss. 157-203 vun: [[Gilbert Trausch]] (Direkter vun der Publikatioun), ''Le Luxembourg au tournant du siècle et du millénaire'' ; Esch-Uelzecht, Verlag Schortgen (Drock: Sankt-Paulus, Lëtzebuerg), 1999; ISBN 2-87953-551-4. Vgl. S. 161!
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}{{DEFAULTSORT:Kayser Edouard Marc}}
[[Kategorie:Gebuer 1954]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Historiker]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lycéesprofesseren]]
qrywz7i0yqw5jk9quv0dvsq0vp1xbut
Schabloun:CPV-f
10
74262
2687027
2147609
2026-07-21T08:02:44Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Cape_Verde.svg]] gouf duerch [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government sta
2687027
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px|border]]<noinclude>
[[Kategorie:Schabloune vu Länner mat Fändelen|CPV]]
[[Kategorie:Cap Vert| ]]</noinclude>
84zirzbtzdah5j8tutvfhlqs1wc7tar
Wollef
0
75145
2686968
2686880
2026-07-20T18:57:46Z
Dewilda
51264
/* De Wollef zu Lëtzebuerg */ Jéngt mat link op Louheck
2686968
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Wollef
| An anere Sproochen =
| Bild = Canis lupus.jpg
| Bildtext = E Wollef
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Mamendéieren]]
| Uerdnung = [[Raubdéieren]]
| Famill = [[Hënn]]
| Ënnerfamill = [[Echt Hënn]]
| Gattung = [[Canis]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Canis lupus
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„<span class="Person">Linnaeus</span>“]] 1758
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Gray Wolf Distribution.gif|thumb|300px|D'Verbreedung vum Wollef (Stand 2018)<br><small>(''gréng'' = aktuell, ''rout'' = fréier)</small>]]
De '''Wollef''' (''Canis lupus'') ass e [[Raubdéieren|Raubdéier]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Canis]]'', aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Hënn]] (Canidae).
__TOC__
Wëllef ware fréier a ganz [[Europa (Kontinent)|Europa]] verbreet, goufen awer a West- a Mëtteleuropa sou gutt wéi ausgerott.
Wëllef gläiche grondsätzlech engem groussen [[Haushond]], just datt hiren [[Torso]] méi laang an d'Broscht méi héich ass. De Kapp ass relativ grouss, d'Stier breet, an d'Oueren éischter kuerz. De Schwanz ass buuschteg an ongeféier en Drëttel sou laang wéi de Kierper.<ref>Henryk Okarma: ''Der Wolf. Ökologie, Verhalten, Schutz''. Parey, Berlin 1997, S. 11 ff.</ref> D'Faarf vum Pelz variéiert; et gëtt wäiss, crèmefaarweg, donkel, gielzeg, roudelzeg, gro a schwaarz Wëllef. An den temperéierte Klimazone vun Europa ass déi dominant Faarf gro, méi am Norde gëtt d'Proportioun vun de schwaarzen a wäisse méi grouss. De Bauch, d'Been an d'Maul si méi hell wéi de Rescht vum Kierper. Och Gréisst a Gewiicht ass no de Géigende verschidden: an de Bëschgéigende vu [[Lettland]], [[Wäissrussland]], [[Alaska]] a [[Kanada]] kënne se vu Kapp bis Hënner bis zu 160 cm a vum Buedem bis un d'Schëller 80 cm grouss a bis zu 80 kg schwéier ginn. Am Viischten Orient an op der [[Arabesch Hallefinsel|arabescher Hallefinsel]] gi se just bis zu 80 cm laang a ronn 20 kg schwéier. Déi mëtteleuropäesch Wëllef leien tëscht deenen zwéin Extremer.
Et gëtt dräizéng lieweg an zwou ausgestuerwen Ënneraarten.
Déi normal Sozialuerdnung vun de Wëllef ass de [[Ruddel]]. Dëse besteet an der Reegel aus enger Elterekoppel mat hirem Nowuess. Jonk Wëllef ginn eréischt mat zwee Joer geschlechtsräif a siche sech dann hiert eegent Revéier. Bis dohi këmmere se sech mat ëm hir jonk Gesëschter, déi dat Joer no hinne gebuer goufen. Wollefsruddelen hunn all e fest Revéier, dat se, wann et muss sinn, vehement verdeedegen.
De Wëllef hiren Haaptkascht besteet aus Planzefrësser, déi s'am Ruddel joen. Jee no Géigend kënnen dat [[Elch]]en, [[Ren|Rendéieren]] a soss [[Hirscher|Hirschaarten]], an an de Bierger [[Wëllschwäin]], [[Wëllschof]] a [[Steebéck]] sinn. Dobäi komme méi kleng Mamendéiere wéi [[Huesen]], [[Kanéngchen|Kanéngercher]], [[Wullmais]] a [[Lemmini|Lemmingen]], an, nobäi bei de Mënschen, och alt [[Schof]], [[Ranner|Kaalwer]], [[Haushond|Haushënn]] a [[Hauskaz|-kazen]]. D'Wëllef friessen och Planze wéi [[Molbier]], [[Rout Molbier]], [[Schwaarzbier]], Wëlluebst, [[Spackelter]] a [[Grieser]].
[[Fichier:Howlsnow.jpg|thumb|left|250px| E Wollef, deen huerelt]]
[[Fichier:Wolf howls.ogg|thumb|left|250px|D'Huerelen]]
== De Wollef zu Lëtzebuerg ==
De Wollef ass eent vun den ursprénglech heemesche Wëlldéieren zu Lëtzebuerg a war iwwer Joerhonnerte feste Bestanddeel vun der natierlecher [[Fauna]] am Land.
An der Zäit, wéi d'Bevëlkerung zu Lëtzebuerg gréisstendeels vun der Landwirtschaft gelieft huet, an d'Verméigen an d'Existenzgrondlag vun de Mënschen zu engem groussen Deel vun hirem [[Véi]] ofhängeg waren, gouf de Wollef als eng grouss wirtschaftlech Gefor ugesinn. Zousätzlech gouf en als méiglechen Iwwerdroer vun der [[Tollwut]] gefaart, enger Krankheet, géint déi et bis zur Entwécklung vun der éischter erfollegräicher Post-Expositiounsbehandlung duerch de [[Louis Pasteur]] am Joer 1885 keng wierksam Heelung gouf an déi bal ëmmer zu engem qualvollen Doud gefouert huet. Fir d'Gesondheet an d'Liewensgrondlag vun der Bevëlkerung ze schützen, gouf de Wollef dofir mat de Mëttelen an de Méiglechkeete vun där Zäit konsequent bekämpft. Als Ureiz huet d'Regierung Primme fir all erluechte Wollef ausbezuelt.
Fir d'Primm ausbezuelt ze kréien, huet de Jeeër de Kapp vum erluechte Wollef misste virleeën. Fir Fuddelereien ze verhënneren an auszeschléissen, datt dee selwechte Wollef méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf, goufen d'Oueren nom Kontrolléieren ofgeschnidden. Esou goufen tëscht 1818 an 1821 um Gebitt vum haitege Groussherzogtum am ganzen 211 Déieren dout gemaach, dorënner 75 Wëllefinnen, 76 Wëllef a 60 Jongdéieren.<ref name="Massard">Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987</ref>
Et goufen och nach Wollefskaulen ugeluecht, fir d'Wëllef ze fänken an doutzemaachen. Dës Fale bestoungen aus engem meterdéife Lach, dat virsiichteg mat Äscht a Blieder zougedeckt a mat engem Schof, enger Gees oder anert Fleesch preparéiert gouf, fir de Wollef unzelackelen. Nieft dëse gegruewe Kaulem hunn d'Jeeër awer och d'Topographie vun der Natur fir sech schaffe gelooss: Natierlech Griechten an enk Fielspassagen an der Landschaft goufe strategesch genotzt, fir de Wollef an d'Enk ze dreiwen an emzebréngen.
Datt dës Juegdmethode wäit verbreet waren, gesäit een haut nach ganz kloer un de [[Flouernumm|Flouernimm]]. Wärend Nimm wéi “Wollefsaker” ([[Manternach]], [[Stadbriedemes]]), ”Wollefsbësch” ([[Mäertert]]), ”Wollefsdällt” ([[Clierf]]), ”Wollefsdréisch” ([[Folscht]]), "Wollefsheck" ([[Biebereg]], [[Biissen]]), "Wollefshiel” ([[Weiler zum Tuer]]), “Wollefsho” ([[Bous]]), “Wollefsknupp” (Stadbriedemes), “Wollefsmillen” (Mäertert, [[Munneref]]), “Wollefswee” ([[Konstem]]) oder “Wollefswis” ([[Konsdref]]) éischter op d'Presenz vum Déier hiweisen, zeien aner topographesch Bezeechnungen direkt vun de Juegdfalen. Nimm wéi "Wollefslach" ([[Manternach]], [[Nouspelt]], [[Schweech]], [[Siwwenaler]]), "Wollefskaul" ([[Fluessweiler]], Folscht, [[Garnech]], [[Gréiwemaacher]], [[Lenneng]], Mäertert, [[Rëmerschen]], [[Steesel]], [[Bartreng]], [[Groussbus]] a [[Waldbëlleg]]) oder [[Wollefsgrouf (Biekerech)|“Wollefsgrouf"]] ([[Biekerech]]) beweisen, datt do fréier dës meterdéif Kaulen existéiert hunn.
Och d'Erënnerung un d'Falen an enke Passagen ass erhale bliwwen: De Flouernumm "Wollefsgriecht", ([[Berbuerg]], [[Menster]], [[Miersch]], [[Miesdref]]) erënnert un déi dacks natierlech Engpäss, déi d'Mënschen deemools och als Wollefsfale genotzt hunn.<ref>[https://data.public.lu/en/datasets/lieuxdits/ Lieux dits]</ref><ref name="Massard" />
D'Gesetz vum 8 Januar 1850 setzt eng Primm vu 25 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] fir en erwuesse Wollef oder Wëllefin, a 5 Frang fir e jonke Wollef fest.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1850/01/08/n2|Titel=Loi du 8 janvier 1850, N°69, accordant des primes pour destruction de loups|Gekuckt=12.07.2026|Datum=08.01.1850|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Zum Verglach: 1888 huet e [[Akkord]]aarbechter bei der ''Cerabati'' zu Waasserbëlleg tëscht 3 a 5 Frang den Dag verdéngt. Mat 25 Frang huet d'Primm fir en erwuessene Wollef domat ongeféier dem Akommes vun enger Aarbechtswoch entsprach a war fir déi deemoleg Zäit e bedeitende finanzielle Ureiz.<ref>[https://www.industrie.lu/cerabatiWasserbillig.html Säit vun der Cerabati op industrie.lu]</ref>
Den [[Ernest Nicolas Georges Faber|Ernest Faber]] huet 1908 eng Lescht mat de genauen Detailer iwwert d'Primmen déi vun 1850 un ausbezuelt goufe publizéiert.<ref>[[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 411-419.</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wien
! Wou
! Gemeng <small><small>Gemenge sinn déi vun 2026</small></small>
! Kanton
! style="width: 100px;" data-sort-type="dateIso" | Wéini
!
! Wat
|-
| Reiff Peter in Niedefeulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-01" | 1. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Boos Wilhelm in Hosingen || Housen || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1850-01-03" | 3. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Thom. Adam in Feulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-05" | 5. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Kayser Nik. in Perlé || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1850-01-07" | 7. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Ficcard F. in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1850-01-16" | 16. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Gresch Nik. in Kahler || Koler || Garnech || Capellen || data-sort-value="1850-01-18" | 18. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Fiedler Peter in Ulflingen || Ëlwen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-02-24" | 24. Feb. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Mai Nik. u. Kons. in Obermertzig || Méchelbuch || Viichten || Réiden || data-sort-value="1850-04-12" | 12. April 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Egide C. u. Kons. in Niederbesslingen || Kierchen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-05-07" | 7. Mai 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Meyers Nik. in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1850-05-09" | 9. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Harlé Nik. in Gonderingen || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Munsbach Anton in Mensdorf || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 1 || junger Wolf
|-
| Schiltz Johann, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-01-26" | 26. Jan. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Koch Franz in Konsthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1851-01-28" | 28. Jan. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Haler Michel in Brandenburg || Branebuerg || Tandel || Veianen || data-sort-value="1851-02-14" | 14. Feb. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Scheck Johann in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1851-04-17" | 17. April 1851 || 8 || Nestwölfe
|-
| Schaack El. in Winseler || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-05-30" | 30. Mai 1851 || 7 || Nestwölfe
|-
| Faber-Knepper, Gerber in Wiltz || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-11-20" | 20. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Steffen J.P. in Esch a. d. Alz. || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-11-24" | 24. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. in Petingen || Péiting || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-12-11" | 11. Dez. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Neu Nik. in Buderscheid || Bidscht || Géisdref || Wolz || data-sort-value="1852-05-05" | 5. Mai 1852 || 2 || junge Wölfe
|-
| Gerard J. B. in Cessingen || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1853-02-22" | 22. Feb 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Bertemes Johann, Hirt in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1853-12-28" | 28. Dez. 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Geib Fr. in Harlingen || Harel || Stauséigemeng || Wolz || data-sort-value="1854-12-22" | 22. Dez. 1854 || 1 || Wolf
|-
| Lentz Peter in Weiler z. Th. || Weiler zum Tuer || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1856-12-05" | 5. Dez. 1856 || 1 || Wolf
|-
| Goedert Gust. in Lannen || Lannen || Réiden op der Atert || Réiden || data-sort-value="1857-01-30" | 30. Jan. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Reisdorf Johann in Zolver || Zolwer || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1857-08-06" | 6. Aug. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster (Elgert.) || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1858-02-03" | 3. Feb. 1858 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Jul., Advokat in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1858-03-07" | 7. März 1858 || 1 || Wolf
|-
| Lorang Johann in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1859-03-12" | 12. März 1859 || 1 || Wölfin
|-
| Mayonnette Ph. in Roodt (Ell) || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1860-01-11" | 11. Jan. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Schaul Ph. in Boxhorn || Aasselbuer || Wëntger || Clierf || data-sort-value="1860-02-18" | 18. Feb. 1860 || 1 || Wolf
|-
| Arend G., Grenzaufseher in Wiltz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-08-02" | 2. Aug. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Demuth Bernard in Holtz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-11-19" | 19. Nov. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Delles Ph. In Mensdorf || Menster || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1861-01-21" | 21. Jan. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Diederich Nik. in Frisingen || Fréiseng || Fréiseng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1861-09-21" | 21. Sept. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-01-05" | 5. Jan. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacquant L. Aug. in Foetz || Recken (Essenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1862-01-23" | 23. Jan. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Molitor J. P., Gehilfsförster in Peppingen || Réiser || Réiser || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-05-31" | 31. Mai 1862 || 1 || Wolf
|-
| Schlitz Joh., Vater u. Sohn, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-10-06" | 6. Oktob. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Beissel J., Gastwirt in Oberkerschen || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Werner Peter, Müller in Niederkorn || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dogé Fr., Gutsverwalter in Betzdorf || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-07" | 7. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kinnen Th. in Wydigerhof || Ouljen (Hardt) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-11" | 11. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kayser J. P., Privatförster in Steinbrücken || Monnerech || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-09-15" | 15. Sept. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| Strauss H., Müller in Simmern || Simmer (Hobscheiterheck) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-02" | 2. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Durst Johann, Gehilfsförster in Bissen || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-30" | 30. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1863-01-27" | 27. Jan. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Stomp Th. u. Hansen Jos. in Brouch || Recken (Mandelbach) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1863-05-27" | 27. Mai. 1863 || 8 || Nestwölfe
|-
| Wolff J. P.. Sohn in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1863-10-01" | 1. Okt. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. in Echternach || Uesweller (Grossenbusch) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-11-03" | 3. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Krisch Wilh., Knecht, Wiltzermühle (Mamer) || Mamer (bei d. Mühle) || Mamer || Capellen || data-sort-value="1863-11-15" | 15. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Heiardt Nikolas, Jagdhüter in Bettemburg || Biergem || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1863-11-27" | 27. Nov. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Norbert, Hüttenherr in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1863-12-17" | 17. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H., Kauffmann in Echternach || Hierber (Schlammeweg) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-12-23" | 23. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Durst Math., Privatförster in Bissen || Biissen (Dellenberg) || Biissen || Miersch || data-sort-value="1863-12-31" | 31. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Demuyser J. P., Forstaccessist in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. Kauffmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Nothomb Alf. In Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Nothomb Pol, Sohn, in Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Beissel Joh. in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Schumacher Gust. in Dippach || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Blonding Jak. in Oberkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Franck Wilhelm, Gastwirt in Küntzig || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Praus J. A. Gerichtsschreiber in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1864-11-03" | 3. Nov. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1865-01-18" | 18. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich Nik. Jos. in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-20" | 20. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich J. B, in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-22" | 22. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Beissel J., Gastwirt in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1865-01-25" | 25. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Schroeder Michel in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Hoppesch J. P. in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Metz Norbert u. Emil, Hüttenherren in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1865-11-17" | 17. Nov. 1865 || 3 || Wölfe
|-
| Baron de Tornaco in Sassenheim || Zolwer (Hunnenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1865-12-27" | 27. Dez. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Stoltz Mathias im Kahlochenerhof || Kalscheierhaff || Koplescht || Capellen || data-sort-value="1866-01-04" | 4. Jan. 1866 || 1 || Wolf
|-
| von Heemsheck, Oberst-Kommandant in Echternach || Iechternach (Irreltgen) || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1866-01-10" | 10. Jan. 1866 || 1 || Wölfin
|-
| Wagner Anna, Ehefrau Jak. Tempel in Keispelt || Keespelterbësch || Kielen || Capellen || data-sort-value="1866-05-10" | 10. Mai. 1866 || 6 || Nestwölfe
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem (Grossenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1866-11-19" | 19. Nov. 1866 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Privatförster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-01-01" | 1. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Sëll || Sëll || Réiden || data-sort-value="1867-01-26" | 26. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Namur Ernest Agronom in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-01-21" | 21 u. 22. Jan. 1867 || 2 || Wölfe
|-
| Jacoby Peter, Förster in Senningen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-01-17" | 17 u. 22. Jan. 1867 || 3 || Wölfinnen
|-
| Schmitt Nik., Hirt in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-02-18" | 18. Feb. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Graf von Ansemburg Gaston || Huelmes || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1867-09-05" | 5. Sept. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Keusch Jak. Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1867-10-18" | 18. Okt. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Angelsberg Johann, Notar in Feulen || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Nothumb Alf. in Petingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-09" | 9. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Speller, Leutnant-Adjutant in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-20" | 20. Nov. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hub., Jagdhüter in Ansemburg || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1867-11-29" | 29. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Fuhrmann Ant., Förster in Goetzingen || Käerch || Käerch || Capellen || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Gloutin Melch. in Rodingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Klein Nik. in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1867-12-11" | 11. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Grotia Nik. in Küntzig || Kënzeg || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1867-12-16" | 16. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Jul., Industrielle in Manternach || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-12-30" | 30. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Ury Paul in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-12-31" | 31. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Ellis Eduard auf Höhenhof || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Fischer Ad. Bürgermeister in Cessingen || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Weisgerber Joh. u. Kons. in Holzem || Holzem || Mamer || Capellen || data-sort-value="1868-01-06" | 6. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Klepper Fr., Förster in Düdelingen || Diddeleng || Diddeleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-07" | 7. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. Forstbrigadier in Petingen || Péiting (Kebelzack) || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-08" | 8. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Ury Paul in Syren || Siren (Ahlen Weiher) || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-11" | 11. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Schengen || Wëntreng || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-01-13" | 13. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Keusch Jak., Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1868-01-14" | 14. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-03-05" | 5. März 1868 || 1 || Wolf
|-
| Jeanty Peter in Oberpallen || Biekerech || Biekerech || Réiden || data-sort-value="1868-08-25" | 25. Aug. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-10-04" | 4. Okt. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel. Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Hanff Felix, Agronom in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1869-01-27" | 27. Jan. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hemmer Ed., Notarkandidat in Koerich || Giewel (Scheuerheck) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-03-04" | 4. März 1869 || 1 || Wolf
|-
| Mersch Michel, Sohn, Gerber in Simmern || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-03-16" | 16. März 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Biwer (Senfen) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-02-01" | Februar 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Goschet Michel in Consthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1869-05-06" | 6. Mai 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Manternach (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-08-20" | 20. Aug. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer (Wolfsloch) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-10-28" | 28. Okt. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Lux Peter in Goetzingen || Giewel (Seitert) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-12-06" | 6. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Flammant J. P. in Junglinster || Jonglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-08" | 8. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Baron de Loë || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-12-13" | 13. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Greten Nik. in Reckingen a. d. M. || Recken (Schimberg) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-21" | 21. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-24" | 24. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Raty Narciss in Lasauvage || Nidderkuer || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1869-12-25" | 25. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Dutreux Nik., Geometer in Mersch || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Grün Johann in Canach || Kanech || Lenneng || Réimech || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wolf <br><small>Dieser Wolf wurde mit der Axt erschlagen</small>
|-
| Fischer Aug., Gerber in Luxbg. || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-01-23" | 23. Jan. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Faber Georg, Oberförster in Mersch || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1870-02-08" | 8. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Brimeyer Johann, Privatförster in Schoenfels || Schëndels (Goerensbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Recken (Blumsbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-20" | 20. Febr 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H., Kaufmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Zimmer Nik., Eigent. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Knepper Eug., Tierarzt in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Fürstenberg || Tënten || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1870-02-25" | 25. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco u. Kons. in Sassenheim || Suessem a Nidderkäerjeng || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-12-01" | ? Dez. 1870 || 3 || Wölfe
|-
| Fischer Bernard in Dippach || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1870-12-06" | 6. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Johann in Roedgen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1870-12-09" | 9. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1871-02-08" | 8. Febr. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| Kayser J. B., Förster in Steinbrücken || Biergem (Seitert) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-09-09" | 9. Sept. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacqant in Foetz || Recken (Scheuerbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1871-12-10" | 10. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Tornaco in Sanem || Suessem (Grossenb.) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-12-11" | 11. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Wester J. C., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Kohlen) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-10" | 10. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Schumann Fr., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Jungenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-14" | 14. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Wolff-Fixmer J. u. Kons. in Berburg || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1872-04-05" | 5. April 1872 || 2 || junge Wölfe
|-
| Wolff J. B., Rentner in Luxemburg || Garnech || Garnech || Capellen || data-sort-value="1872-09-11" | 11. Sept. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Hilger Fr. in Bartringen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1872-10-08" | 8. Okt. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Knepper Aug. in Pissingen || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Kettenmeyer J. N. in Reckingen a. d. M. || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Speller, Hauptmann in Luxemburg || Beetebuerg (Wald) || Beetebuerg || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-19" | 19. Nov. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Kerschen Ant. in Hivingen || Scheierbësch || Keel || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Joerg J., Sekretär in Mamer || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-15" | 15. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Kolbach Joh. in Capellen || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-14" | 14. Juli 1873 || 1 || Wolf
|-
| Petry Bern, Schreiner in Olingen || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-21" | 21. Juli 1873 || 1 || junger Wolf
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-11-30" | Ende November 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Seibenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Remerschen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Gloden Nik., Bürgermeister in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hoffmann H. in Betzdorf || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-06" | 6. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Bernard in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-09" | 9. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Leo, Rentner in Luxemburg || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1874-01-13" | 13. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Feipel N. F., Winzer in Wellenstein || Welleschten || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-24" | 24. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Sauer Leo, Einnehmer. in Remerschen || Rëmerschen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-25" | 25. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheuer, Jagdhüter in Münschecker || Lelleg || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-07-13" | 13. Juli 1874 || 2 || junge Wölfe
|-
| Stoffel Peter, Förster in Waldbredimus || Trënteng || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1876-02-07" | 7. Febr. 1876 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1876-02-23" | 23 Febr. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1876-11-04" | 4. Nov. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Peter in Rameldingen || Gréngewald || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-01-31" | 31. Jan. 1877 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Nik. in Rameldingen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-02-21" | 21. Febr. 1877 || 2 || Wölfinnen
|-
| Remesch Fr., Förster in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1877-02-23" | 23. Febr. 1877 || 1 || Wölfin
|-
| de Maringh Gasp., Rentner in Remich || Bous || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1878-01-29" | 29. Jan. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Elvinger Andr., Privatförster in Helmsingen || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1878-12-21" | 21. Dez. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Geyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-01-05" | 5. Jan. 1879 || 1 || Wölfin <br><small>Diese Wölfin wurde in einer Falle gefangen</small>
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-02-06" | 6. u. 21. Febr. 1879 || 2 || Wölfe
|-
| Müller Joh. in Zittig || Bech || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-02-28" | 28. Febr. 1879 || 1 || Wolf
|-
| Metz Em., Hüttenherr in Beggen u. Muller Hub., Hüttenherr in Esch a. d. A. || Betzder a Biwer || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1879-10-23" | 23. Okt. 1879 || 5 || Wölfe
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-12-08" | 8. Dez. 1879 || 1 || Wölfin
|-
| Gretsch Jos. in Remich || Greiweldeng (Mesbusch) || Stadbriedemes || Réimech || data-sort-value="1880-01-08" | 8. Jan. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Müller Hub. Industr. in Esch a. d. A. || Ouljen (Stockbusch) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1880-11-04" | 4. Nov. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Heuschling Nik., Förster in Itzig u. Belgrad Joh., Feldhüter in Itzig || Hesper || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1880-12-22" | 22. Dez. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Bisdorff Joh., Gehilfsförster in Kapenacker || Wuermer (Kreuzbusch) || Wuermer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1881-02-04" | 4. Febr. 1881 || 1 || Wolf
|-
| Schneider Joh. in Alzingen || Alzeng || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1881-09-16" | 16. Sept. 1881 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-11-08" | 8. Nov. 1882 || 2 || Wölfinnen
|-
| Mertzig Johann in Breinert || Biwer (Ronkenberg) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-10" | 10. Dez. 1882 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Eug. in Manternach || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-15" | 15. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Biwer (Frohn) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-23" | 23. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| Witry Michel in Strassen || Rollengergronn (Baumbusch) || Lëtzebuerg || Lëtzebuerg || data-sort-value="1883-03-12" | 12. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Goyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1883-03-16" | 16. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th. in Luxemburg || Biwerbësch || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1883-07-08" | 8. Juli 1883 || 1 || Wölfin
|-
| Wolff Ed., Untersuchungsrichter in Luxemburg || Ouljen (Kiem) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1903-04-24" | 24. April 1903 <small>(sic)</small> || 1 || Wolf
|-
|}
An der Tabell sinn am Ganzen 242 Déieren opgezielt: 121 Wëllef, 72 Wëllefinnen, 20 jonk Wëllef an 29 Naschtwëllef. Ënner engem Naschtwollef huet een e jonke Wollef verstanen, deen nach am Bau gelieft huet an nach net selbststänneg war. Well Naschtwëllef nëmmen do virkommen, wou sech e Ruddel etabléiert an eng Nozuucht huet, gëllt hiren Noweis gläichzäiteg als Beweis dofir, datt sech an där Géigend e Wollefsruddel niddergelooss hat, dat sech reproduzéiert hat.
1893 koum en neit Reglement, dat d'Montanten d'selwecht gelooss huet mä déi administrativ Formalitéiten genee festgeluecht huet. D'Primm gouf nëmmen op Basis vun engem Certificat vum Buergermeeschter ausbezuelt. Dëse Certificat huet misse bestätegen, datt de Wollef an der jeeweileger Gemeng erluecht gouf an datt a Presenz vum Buergermeeschter eng [[Zéif]] vun der rietser viischter Patt ofgeschnidde gouf. Dës Moossnam sollt alt erëm Mëssbrauch verhënneren an ausschléissen, datt dat selwecht Déier méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rmin/1893/08/25/n1/jo|Titel=Règlement du 25 août 1893 pris en exécution de la loi sur la chasse|Gekuckt=12.07.2026|Datum=25.08.1893|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Kanton
! Zuel
|-
| Capellen || 42
|-
| Clierf || 8
|-
| Dikrech || 2
|-
| Esch-Uelzecht || 32
|-
| Gréiwemaacher || 44
|-
| Iechternach || 21
|-
| Lëtzebuerg || 22
|-
| Miersch || 22
|-
| Réiden || 24
|-
| Réimech || 12
|-
| Veianen || 1
|-
| Wolz || 12
|}
Déi regional Opstellung vun de Fäll weist, datt d'Erleeë vun de Wëllef net gläichméisseg iwwer d'Land verdeelt war an datt am [[Éislek]] déi mannst Déieren erluecht goufen. Eng méiglech Erklärung dofir wier, datt am Norden haaptsächlech [[Louheck]]e ugeplanzt waren. Dës [[Bësch zu Lëtzebuerg|Bëscher]] goufen deemools intensiv genotzt an all 20 bis 25 Joer ëmgeschnidden sou datt et am Éislek wéineg al, zoue Bëscher, mee virun allem [[Louheck#Jengt|Jéngt]]e stoungen.
Laang Zäit ass ugeholl ginn, datt de leschte Wollef zu Lëtzebuerg de [[24. Abrëll]] [[1893]] am [[Ouljen|Ouljer]] Bësch beim "[[Kiem]]" vum [[Édouard Wolff (1851)|Édouard Wolff]] erschoss gouf.<ref>Op der Gedenkplack, déi de [[Saint Hubert Club]] am Joer [[1937]] gestëft huet, steet fälschlecherweis, dat wier am Joer 1892 geschitt [http://www.betzdorf.lu Commune de Betzdorf]: Tourisme. Les sentiers. Wollefswee (download: 2.12.2008).</ref> Nei Erkenntnesser weisen, datt och nach méi spéit Wëllef zu Lëtzebuerg opgetruede sinn. Den 20. Februar 1895 gouf e Wollef an der Géigend vu [[Schëndels]], deen an eng Fal gerode war, erschoss. Am Mee 1899 goufen am [[Gréngewald]] an der Ëmgéigend vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] dräi jonk Wëllef fonnt, déi vergëft Fleesch gefriess haten: zwéi waren dout, den drëtte konnt gerett ginn.<ref name ="wollef1893-1920">Massard 2015a.</ref>
Am [[Éischte Weltkrich]] sinn nees Wëllef zu Lëtzebuerg gemellt ginn: am November-Dezember 1914 bei [[Uespelt]] a bei [[Ënsber]], am Januar-Februar 1917 an der [[Dikrech]]er Géigend an dono e bëssen iwwerall am Land. Ob et sech wierklech ëm Wëllef oder nëmmen ëm grouss Hënn gehandelt huet, léisst sech nodréiglech net vu Fall zu Fall klären.<ref name ="wollef1893-1920"/><ref>Massard 2015b.</ref>
Den 28. Februar 1920 gouf am Bësch tëscht [[Bierg (Betzder)|Bierg]] ([[Gemeng Betzder]]) a [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]] ([[Gemeng Fluessweiler]]) e Wollef, deen an eng Fal gerode war, vum Fieschter vum Schlass Bierg, erschoss. Zwee Fachleit aus der Forstverwaltung an de Staatsveterinär [[Emile Moutrier]] hunn d'Déier ënnersicht an et als Wollef identifizéiert.<ref name ="wollef1893-1920"/>
Dono blouf et gutt 90 Joer roueg ëm d'Déier.
=== Nei Presenz vum Wollef zanter den 2010er Joren ===
Am Juli 2011 gouf an der Gemeng [[Gedinne]], an der [[Provënz Namouer]], fir d'éischt zanter 110 Joer, nees e Wollef an der Belsch gesinn.<ref>[http://www.lesoir.be/actualite/belgique/2011-09-22/le-loup-est-de-retour-en-belgique-apres-un-siecle-865135.php "Le loup est de retour en Belgique... après un siècle."] lesoir.be, 22 September 2011, 21:41.</ref> Am Februar 2014 gouf op e puer Plazen am [[Departement Moselle|Museldepartement]], bei [[Lorquin]] respektiv bei [[Walscheid]], een (oder méi) Exemplare gesinn.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/ein-wolf-in-lothringen-5305d38be4b080dc756b9f34 "Ein Wolf in Lothringen?"] wort.lu, 20.02.14, 11:06.</ref> Well net méi auszeschléisse wier, datt en och zu Lëtzebuerg nees opdauche kéint,<ref>Cf. Schley, L. & R. Reding, 2014. Auf dem Weg in die Grossregion: Der Wolf steht vor unserer Haustür. ''Regulus'' 4: 4-7.</ref><ref>[http://chd.lu/wps/portal/public/RoleEtendu?action=doQuestpaDetails&id=12872&backto=/wps/portal/public/FicheDepute?ref=23920# Question écrite n°727 - Sujet: le retour du loup en Europe.] op chd.lu.</ref> huet de Staatssekretär fir Ëmwelt [[Camille Gira]] 2017 en Aktiounsplang virgestallt, wat ze maachen ass, wann et sou wäit wier.<ref>[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktiouns- a Managementsplang fir den Ëmgang mat Wëllef zu Lëtzebuerg]</ref> Doropshi sinn d'Modalitéite vun den Entschiedegunge festgeluecht ginn. Wann e Wollef d'Véi vun engem Bauer blesséiert oder ëmbréngt, iwwerhëlt de Staat d'Käschten. D'Naturverwaltung iwwerpréift d'Situatioun op der Plaz an hëlt DNA-Prouwe fir ze beweisen, ob de Wollef de Schëllege war. Ass dëse Beweis sécher, gëtt de Schued, dee vum ''Service de la production animale'' vun der [[ASTA]] berechent gouf un de Proprietär ausbezuelt. Falls d'Déieren den Ugrëff iwwerlieft hunn awer blesséiert goufen, bezuelt de Staat zousätzlech all d'Käschten déi beim [[Veterinär|Véidokter]] fir d'Behandlung entstinn. Ass de Beweis net sécher, a wann de Wollef awer net als Ursaach ausgeschloss ka ginn, da gëtt de Schued nach zu 75 Prozent rembourséiert. Dat selwecht gëllt och fir den [[Haushond#Hondstyppen|Hierdenhond]] oder de Juegdhond, wann se vun engem Wollef blesséiert oder erbass goufen. Et gëtt och Subventioune fir preventiv Moossnamen, wéi zum Beispill d'Opstelle vun elektreschen [[Zonk|Zénk]], vu Maschendrot oder och d'Uschafe vun engem speziell ausgebilten Hierdenhond.<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/08/30/a569/jo Groussherzoglecht Reglement vum 30. August 2023]</ref>
Am Juli 2017 hat e [[Leideleng]]er Bauer en Déier fotograféiere kënnen, dat mat grousser Warscheinlechkeet e Wollef war.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/wahrscheinlich-ein-wolf/899099.html|Titel=Sichtung in Leudelingen, Wahrscheinlich ein Wolf|Gekuckt=24.5.2024|Datum=7.7.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
Am September 2017 huet eng [[DNA]]-Analys bestätegt, datt et ee Wollef war, deen e puer Woche virdrun aacht Schof tëscht [[Garnech]] an [[Holzem]] gerass hat. Dëse Wollef koum aus enger Populatioun, déi hir Verbreedung an den italieeneschen a franséischen Alpen huet an déi och schonn an de [[Vogesen]], a [[Loutrengen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf.<ref>[http://www.environnement.public.lu/actualites/2017/09/01_le_loup_au_luxembourg/index.html Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren] (sic). Communiqué vum 1. 9. 2017</ref><ref>Schley, L. & J. Herr, 2017. Erster Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren (sic). Cf. Literatur.</ref> Deemno war de Wollef no knapps 100 Joer erëm zu Lëtzebuerg ukomm.
Duerno goufen ëmmer nees Wëllef sporadesch gesinn.
{| class="wikitable mw-collapsible mw-open sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wéini
! Wou
! Originn
! Bemierkung
! Referenzen
|-
| data-sort-value="2018-02-01" | Feb. 2018|| [[Furen]] || || nogewisen ||
|-
| data-sort-value="2017-12" | Dez. 2018|| [[Käerch]]-[[Simmer]]|| ||net sécher ob Wollef ||<ref>[https://gouvernement.lu/de/actualites/toutes_actualites/communiques/2018/12-decembre/19-wolfshinweis-luxemburg.html "Konkreter Wolfshinweis im Westen Luxemburgs."] Presscommuniqué op gouvernement.lu, 19.12.2018.</ref>
|-
| data-sort-value="2020-04" | Abrëll. 2020|| ëm [[Nidderaanwen]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||3 Schof gerass ||<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1517207.html "Et war e Wollef, deen Enn Abrëll 3 Schof am Raum Nidderaanwen gerass huet."] rtl.lu, 13.05.2020.</ref><ref>Hermes, S., 2020. ''Ein Wolf als Täter. Genetische Analysen bestätigen: Raubtier für Schafrisse im Raum Niederanven verantwortlich.'' Luxemburger Wort vum 14. Mai 2020, S. 24.</ref>
|-
| data-sort-value="2021-08" | Summer 2021|| ëm d'Belsch Grenz zu [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || ||1 Schof gerass, am Wanter nogewisen ||<ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/die-sichtung-eines-wolfs-ist-nachgewiesen-61ddcd32de135b923614ddc0 "Die Sichtung eines Wolfs ist nachgewiesen."] wort.lu, 11.01.2022.</ref>
|-
| data-sort-value="2022-12" | Dez. 2022|| Raum [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || ||1 Schof gerass, warscheinlich vun engem Wollef ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417|Titel=Totes Schaf, Mögliche Wolfsanwesenheit bei Ulflingen|Gekuckt=28. 12. 2022|Auteur=wort.lu|archivedate=2022-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228093110/https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.dbb-wolf.de/Wolfsmanagement/monitoring/scalp-kriterien|Titel={{de}} Wolfsmanagement, SCALP-Kriterien|Gekuckt=28. 12. 2022}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-01" | Jan. 2023|| [[Tratten]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun<ref>Där hire Verbreedungsschwéierpunkt erstreckt sech vun der [[Wisła]] am Zentrum vu [[Polen]] bis an [[Niddersachsen]].</ref> ||nogewisen, männlech ||<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2030989.html|Titel=D'Naturverwaltung confirméiert, Am Raum Tratten war e Wollef ënnerwee|Gekuckt=15. 2. 2023|Datum=15.2.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-07" | Juli 2023|| Raum [[Léiler]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||1 Schof gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B01-wolf-lieler.html|Titel=Eindeutiger Wolfsnachweis im Raum Lieler|Gekuckt=2.8.2023|Datum=1.8.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-08" | Mëtt Aug. 2023|| Raum [[Iechternach]] a [[Gemeng Beefort|Beefort]] || || net gewosst ob et dee selwechte war wéi dee vum Juli ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B22-wolf-luxemburg-osten.html|Titel=Eindeutige Wolfsnachweise im Osten Luxemburgs|Gekuckt=22.08.2023|Datum=22.08.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2106420.html|Titel=Wollef am Oste vum Land gefilmt|Gekuckt=24.8.2023|Datum=24.8.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-04" | Abrëll 2024|| [[Bruechtebaach]] || || 1 Kallef gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/der-tag-in-luxemburg-wolfsnachweis-in-brachtenbach/13021761.html|Titel=Wolfsnachweis in Brachtenbach|Gekuckt=24.5.2024|Datum=24.5.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-12" | Mëtt Dez. 2024|| Raum [[Dol]] || || 2 Schof gerass, nogewise vun engem weibliche Wollef, deen an Holland am Ruddel "Zuidwest-Veluwe" gebuer, an am Oktober 2023 fir d'éischt [[Genetik|geneetesch]] erfaasst gouf.||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2025+01-janvier+16-wolf-dahl-informationsabend.html|Titel=Wolfsweibchen im Raum Dahl – Informationsabend am 21. Januar|Gekuckt=16.01.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2025-04" | 11. Abrëll 2025|| Raum [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]-[[Gemeng Clierf|Clierf]] || || 2 x gesinn a fotograféiert ||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2025%2B04-avril%2B15-wolf-sichtung.html|Titel=Wolf im Raum Kiischpelt-Klerf unterwegs gesichtet|Gekuckt=24.04.2025|Datum=15.04.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-02" | Enn Feb. 2026|| [[Gemeng Wëntger]] || || 5 Schof gerass an 2 blesséiert vun enger Wollefsmudder, déi schonn 2025 an [[Thüringen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf. ||<ref>[https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Naturverwaltung-bestaetigt-Wolf-reisst-fuenf-Schafe-auf-einer-Weide-im-Oesling-25645.html Naturverwaltung bestätigt: Wolf reißt fünf Schafe auf einer Weide im Ösling]</ref>
|-
| data-sort-value="2026-03" | Feb.-Mäerz 2026|| [[Hengescht]] || || Eng Rei Schof vun enger anerer Wollefsmudder gerass, déi zu engem Ruddel aus der belscher [[Äifel|Nordäifel]] gehéiert an deels an Däitschland, deels am [[Héicht Venn|Héije Venn]] aktiv ass.||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zweites-wolfsweibchen-im-norden-des-landes-nachgewiesen/144221965.html|Titel=Zwei Vorfälle in wenigen Tagen, Zweites Wolfsweibchen im Norden des Landes nachgewiesen|Gekuckt=23.03.2026|Auteur=Sophie Hermes|Datum=23.03.2026|Editeur=wort.lu [€]}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-00" | || || || ||
|}
== De Wollef a Mythos a Literatur ==
{{Kapitel Info feelt}}
==Kuckt och==
* ''[[De Wëllefchen an de Fiisschen]]''
* [[Wollefsschlucht (Iechternach)]]
* [[Wollefsgrouf (Biekerech)]]
* [[Fleeschwollef]]
== Literatur ==
* Anonym, 1893. [[Luxemburger Zeitung]] Nr. 115 (25. Apr.): 3 (Wolf im Rodenburger Wald von Richter Wolff erlegt).
* Delguste-Van der Kaa, Marie-Hélène, 2003. Histoire des loups dans les deux Luxembourg. Rossignol, 2003.
* [[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 389-394, 411-419.
* [[Romain Hilgert|Hilgert, Romain]], 2013. [https://web.archive.org/web/20130515005010/http://www.land.lu/2013/04/19/vom-ungeziefer-zum-umweltmenetekel%e2%80%a9/ Vom Ungeziefer zum Umweltmenetekel: Vor 120 Jahren verlor der letzte Wolf in Luxemburg das Leben, danach auch den Kopf.] Lëtzebuerger Land Nr. 16: 6 (19. April 2013).
* [[Jos Massard|Massard, Jos. A.]], 1985. [http://massard.info/pdf/pasteur_2.pdf Zum hundertsten Jahrestag der ersten Tollwutimpfung (II): Von Hunden und Wölfen.] Tageblatt 1985, Nr. 159 (13. Jul.): 9.
* Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987, Luxemburg: 353-374.
* Massard, Jos. A., 2015a. [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920_LJ.pdf ''Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf. Eine Aufarbeitung in drei Teilen.''] — Teil I: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 258 (5. November): 19. — Teil II: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 259 (6. November): 19 (''Der Erste Weltkrieg brachte die Wölfe zurück''). — Teil III: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 260 (7. November): 19 (''1920 – Ein Wolf bei Berg''). [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf Erweiterte Online-Version.]
* Massard, Jos. A., 2015b. [https://massard.info/pdf/Massard_Loups1917_ANLux.pdf ''Das Wiederauftauchen der Wölfe im Großherzogtum Luxemburg im Jahr 1917 im Spiegel einer Sammlung von Zeitungsausschnitten aus dem “Fonds Schaack” im Luxemburger Nationalarchiv'']. Published online.
*[[Laurent Schley|Schley, L.]] & J. Herr, 2017. ''Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren.'' [[regulus (Zäitschrëften)|regulus Zäitschrëft fir Natur & Ëmwelt]] 4 2017: 12-15.
*Schley, L., M. Jacobs, S. Collet, A. Kristiansen & J. Herr, 2021. First wolves in Luxembourg since 1893, originating from the Alpine and Central European populations. ''Mammalia''. DOI: https://doi.org/10.1515/mammalia-2020-0119
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canis lupus}}
* [https://web.archive.org/web/20230104201245/http://biodiversite.wallonie.be/fr/le-reseau-loup.html?IDC=6418 Le Réseau Loup], op dem Site ''La biodiversité en Wallonie''
* ''[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktions- und Managementplan für den Umgang mit Wölfen in Luxemburg]'', Technischer Bericht der Naturverwaltung betreffend Wildtiermanagement und Jagd, Nr. 5, 2017, 56 S.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Hënn]]
dshc5ug8ac0q7xvgje8pfl4t2y97u05
2687003
2686968
2026-07-21T04:27:21Z
Puscas
735
Referenz richteggesat
2687003
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Wollef
| An anere Sproochen =
| Bild = Canis lupus.jpg
| Bildtext = E Wollef
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Mamendéieren]]
| Uerdnung = [[Raubdéieren]]
| Famill = [[Hënn]]
| Ënnerfamill = [[Echt Hënn]]
| Gattung = [[Canis]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Canis lupus
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„<span class="Person">Linnaeus</span>“]] 1758
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Gray Wolf Distribution.gif|thumb|300px|D'Verbreedung vum Wollef (Stand 2018)<br><small>(''gréng'' = aktuell, ''rout'' = fréier)</small>]]
De '''Wollef''' (''Canis lupus'') ass e [[Raubdéieren|Raubdéier]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Canis]]'', aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Hënn]] (Canidae).
__TOC__
Wëllef ware fréier a ganz [[Europa (Kontinent)|Europa]] verbreet, goufen awer a West- a Mëtteleuropa sou gutt wéi ausgerott.
Wëllef gläiche grondsätzlech engem groussen [[Haushond]], just datt hiren [[Torso]] méi laang an d'Broscht méi héich ass. De Kapp ass relativ grouss, d'Stier breet, an d'Oueren éischter kuerz. De Schwanz ass buuschteg an ongeféier en Drëttel sou laang wéi de Kierper.<ref>Henryk Okarma: ''Der Wolf. Ökologie, Verhalten, Schutz''. Parey, Berlin 1997, S. 11 ff.</ref> D'Faarf vum Pelz variéiert; et gëtt wäiss, crèmefaarweg, donkel, gielzeg, roudelzeg, gro a schwaarz Wëllef. An den temperéierte Klimazone vun Europa ass déi dominant Faarf gro, méi am Norde gëtt d'Proportioun vun de schwaarzen a wäisse méi grouss. De Bauch, d'Been an d'Maul si méi hell wéi de Rescht vum Kierper. Och Gréisst a Gewiicht ass no de Géigende verschidden: an de Bëschgéigende vu [[Lettland]], [[Wäissrussland]], [[Alaska]] a [[Kanada]] kënne se vu Kapp bis Hënner bis zu 160 cm a vum Buedem bis un d'Schëller 80 cm grouss a bis zu 80 kg schwéier ginn. Am Viischten Orient an op der [[Arabesch Hallefinsel|arabescher Hallefinsel]] gi se just bis zu 80 cm laang a ronn 20 kg schwéier. Déi mëtteleuropäesch Wëllef leien tëscht deenen zwéin Extremer.
Et gëtt dräizéng lieweg an zwou ausgestuerwen Ënneraarten.
Déi normal Sozialuerdnung vun de Wëllef ass de [[Ruddel]]. Dëse besteet an der Reegel aus enger Elterekoppel mat hirem Nowuess. Jonk Wëllef ginn eréischt mat zwee Joer geschlechtsräif a siche sech dann hiert eegent Revéier. Bis dohi këmmere se sech mat ëm hir jonk Gesëschter, déi dat Joer no hinne gebuer goufen. Wollefsruddelen hunn all e fest Revéier, dat se, wann et muss sinn, vehement verdeedegen.
De Wëllef hiren Haaptkascht besteet aus Planzefrësser, déi s'am Ruddel joen. Jee no Géigend kënnen dat [[Elch]]en, [[Ren|Rendéieren]] a soss [[Hirscher|Hirschaarten]], an an de Bierger [[Wëllschwäin]], [[Wëllschof]] a [[Steebéck]] sinn. Dobäi komme méi kleng Mamendéiere wéi [[Huesen]], [[Kanéngchen|Kanéngercher]], [[Wullmais]] a [[Lemmini|Lemmingen]], an, nobäi bei de Mënschen, och alt [[Schof]], [[Ranner|Kaalwer]], [[Haushond|Haushënn]] a [[Hauskaz|-kazen]]. D'Wëllef friessen och Planze wéi [[Molbier]], [[Rout Molbier]], [[Schwaarzbier]], Wëlluebst, [[Spackelter]] a [[Grieser]].
[[Fichier:Howlsnow.jpg|thumb|left|250px| E Wollef, deen huerelt]]
[[Fichier:Wolf howls.ogg|thumb|left|250px|D'Huerelen]]
== De Wollef zu Lëtzebuerg ==
De Wollef ass eent vun den ursprénglech heemesche Wëlldéieren zu Lëtzebuerg a war iwwer Joerhonnerte feste Bestanddeel vun der natierlecher [[Fauna]] am Land.
An der Zäit, wéi d'Bevëlkerung zu Lëtzebuerg gréisstendeels vun der Landwirtschaft gelieft huet, an d'Verméigen an d'Existenzgrondlag vun de Mënschen zu engem groussen Deel vun hirem [[Véi]] ofhängeg waren, gouf de Wollef als eng grouss wirtschaftlech Gefor ugesinn. Zousätzlech gouf en als méiglechen Iwwerdroer vun der [[Tollwut]] gefaart, enger Krankheet, géint déi et bis zur Entwécklung vun der éischter erfollegräicher Post-Expositiounsbehandlung duerch de [[Louis Pasteur]] am Joer 1885 keng wierksam Heelung gouf an déi bal ëmmer zu engem qualvollen Doud gefouert huet. Fir d'Gesondheet an d'Liewensgrondlag vun der Bevëlkerung ze schützen, gouf de Wollef dofir mat de Mëttelen an de Méiglechkeete vun där Zäit konsequent bekämpft. Als Ureiz huet d'Regierung Primme fir all erluechte Wollef ausbezuelt.
Fir d'Primm ausbezuelt ze kréien, huet de Jeeër de Kapp vum erluechte Wollef misste virleeën. Fir Fuddelereien ze verhënneren an auszeschléissen, datt dee selwechte Wollef méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf, goufen d'Oueren nom Kontrolléieren ofgeschnidden. Esou goufen tëscht 1818 an 1821 um Gebitt vum haitege Groussherzogtum am ganzen 211 Déieren dout gemaach, dorënner 75 Wëllefinnen, 76 Wëllef a 60 Jongdéieren.<ref name="Massard">Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987</ref>
Et goufen och nach Wollefskaulen ugeluecht, fir d'Wëllef ze fänken an doutzemaachen. Dës Fale bestoungen aus engem meterdéife Lach, dat virsiichteg mat Äscht a Blieder zougedeckt a mat engem Schof, enger Gees oder anert Fleesch preparéiert gouf, fir de Wollef unzelackelen. Nieft dëse gegruewe Kaulem hunn d'Jeeër awer och d'Topographie vun der Natur fir sech schaffe gelooss: Natierlech Griechten an enk Fielspassagen an der Landschaft goufe strategesch genotzt, fir de Wollef an d'Enk ze dreiwen an emzebréngen.
Datt dës Juegdmethode wäit verbreet waren, gesäit een haut nach ganz kloer un de [[Flouernumm|Flouernimm]]. Wärend Nimm wéi “Wollefsaker” ([[Manternach]], [[Stadbriedemes]]), ”Wollefsbësch” ([[Mäertert]]), ”Wollefsdällt” ([[Clierf]]), ”Wollefsdréisch” ([[Folscht]]), "Wollefsheck" ([[Biebereg]], [[Biissen]]), "Wollefshiel” ([[Weiler zum Tuer]]), “Wollefsho” ([[Bous]]), “Wollefsknupp” (Stadbriedemes), “Wollefsmillen” (Mäertert, [[Munneref]]), “Wollefswee” ([[Konstem]]) oder “Wollefswis” ([[Konsdref]]) éischter op d'Presenz vum Déier hiweisen, zeien aner topographesch Bezeechnungen direkt vun de Juegdfalen. Nimm wéi "Wollefslach" ([[Manternach]], [[Nouspelt]], [[Schweech]], [[Siwwenaler]]), "Wollefskaul" ([[Fluessweiler]], Folscht, [[Garnech]], [[Gréiwemaacher]], [[Lenneng]], Mäertert, [[Rëmerschen]], [[Steesel]], [[Bartreng]], [[Groussbus]] a [[Waldbëlleg]]) oder [[Wollefsgrouf (Biekerech)|“Wollefsgrouf"]] ([[Biekerech]]) beweisen, datt do fréier dës meterdéif Kaulen existéiert hunn.
Och d'Erënnerung un d'Falen an enke Passagen ass erhale bliwwen: De Flouernumm "Wollefsgriecht", ([[Berbuerg]], [[Menster]], [[Miersch]], [[Miesdref]]) erënnert un déi dacks natierlech Engpäss, déi d'Mënschen deemools och als Wollefsfale benotzt hunn.<ref>[https://data.public.lu/en/datasets/lieuxdits/ Lieux dits]</ref><ref>Massard 1995, (an der Literaratur) S. 243f.</ref>
D'Gesetz vum 8 Januar 1850 setzt eng Primm vu 25 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] fir en erwuesse Wollef oder Wëllefin, a 5 Frang fir e jonke Wollef fest.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1850/01/08/n2|Titel=Loi du 8 janvier 1850, N°69, accordant des primes pour destruction de loups|Gekuckt=12.07.2026|Datum=08.01.1850|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Zum Verglach: 1888 huet e [[Akkord]]aarbechter bei der ''Cerabati'' zu Waasserbëlleg tëscht 3 a 5 Frang den Dag verdéngt. Mat 25 Frang huet d'Primm fir en erwuessene Wollef domat ongeféier dem Akommes vun enger Aarbechtswoch entsprach a war fir déi deemoleg Zäit e bedeitende finanzielle Ureiz.<ref>[https://www.industrie.lu/cerabatiWasserbillig.html Säit vun der Cerabati op industrie.lu]</ref>
Den [[Ernest Nicolas Georges Faber|Ernest Faber]] huet 1908 eng Lescht mat de genauen Detailer iwwert d'Primmen déi vun 1850 un ausbezuelt goufe publizéiert.<ref>[[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 411-419.</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wien
! Wou
! Gemeng <small><small>Gemenge sinn déi vun 2026</small></small>
! Kanton
! style="width: 100px;" data-sort-type="dateIso" | Wéini
!
! Wat
|-
| Reiff Peter in Niedefeulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-01" | 1. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Boos Wilhelm in Hosingen || Housen || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1850-01-03" | 3. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Thom. Adam in Feulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-05" | 5. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Kayser Nik. in Perlé || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1850-01-07" | 7. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Ficcard F. in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1850-01-16" | 16. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Gresch Nik. in Kahler || Koler || Garnech || Capellen || data-sort-value="1850-01-18" | 18. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Fiedler Peter in Ulflingen || Ëlwen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-02-24" | 24. Feb. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Mai Nik. u. Kons. in Obermertzig || Méchelbuch || Viichten || Réiden || data-sort-value="1850-04-12" | 12. April 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Egide C. u. Kons. in Niederbesslingen || Kierchen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-05-07" | 7. Mai 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Meyers Nik. in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1850-05-09" | 9. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Harlé Nik. in Gonderingen || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Munsbach Anton in Mensdorf || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 1 || junger Wolf
|-
| Schiltz Johann, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-01-26" | 26. Jan. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Koch Franz in Konsthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1851-01-28" | 28. Jan. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Haler Michel in Brandenburg || Branebuerg || Tandel || Veianen || data-sort-value="1851-02-14" | 14. Feb. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Scheck Johann in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1851-04-17" | 17. April 1851 || 8 || Nestwölfe
|-
| Schaack El. in Winseler || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-05-30" | 30. Mai 1851 || 7 || Nestwölfe
|-
| Faber-Knepper, Gerber in Wiltz || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-11-20" | 20. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Steffen J.P. in Esch a. d. Alz. || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-11-24" | 24. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. in Petingen || Péiting || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-12-11" | 11. Dez. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Neu Nik. in Buderscheid || Bidscht || Géisdref || Wolz || data-sort-value="1852-05-05" | 5. Mai 1852 || 2 || junge Wölfe
|-
| Gerard J. B. in Cessingen || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1853-02-22" | 22. Feb 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Bertemes Johann, Hirt in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1853-12-28" | 28. Dez. 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Geib Fr. in Harlingen || Harel || Stauséigemeng || Wolz || data-sort-value="1854-12-22" | 22. Dez. 1854 || 1 || Wolf
|-
| Lentz Peter in Weiler z. Th. || Weiler zum Tuer || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1856-12-05" | 5. Dez. 1856 || 1 || Wolf
|-
| Goedert Gust. in Lannen || Lannen || Réiden op der Atert || Réiden || data-sort-value="1857-01-30" | 30. Jan. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Reisdorf Johann in Zolver || Zolwer || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1857-08-06" | 6. Aug. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster (Elgert.) || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1858-02-03" | 3. Feb. 1858 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Jul., Advokat in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1858-03-07" | 7. März 1858 || 1 || Wolf
|-
| Lorang Johann in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1859-03-12" | 12. März 1859 || 1 || Wölfin
|-
| Mayonnette Ph. in Roodt (Ell) || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1860-01-11" | 11. Jan. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Schaul Ph. in Boxhorn || Aasselbuer || Wëntger || Clierf || data-sort-value="1860-02-18" | 18. Feb. 1860 || 1 || Wolf
|-
| Arend G., Grenzaufseher in Wiltz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-08-02" | 2. Aug. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Demuth Bernard in Holtz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-11-19" | 19. Nov. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Delles Ph. In Mensdorf || Menster || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1861-01-21" | 21. Jan. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Diederich Nik. in Frisingen || Fréiseng || Fréiseng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1861-09-21" | 21. Sept. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-01-05" | 5. Jan. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacquant L. Aug. in Foetz || Recken (Essenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1862-01-23" | 23. Jan. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Molitor J. P., Gehilfsförster in Peppingen || Réiser || Réiser || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-05-31" | 31. Mai 1862 || 1 || Wolf
|-
| Schlitz Joh., Vater u. Sohn, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-10-06" | 6. Oktob. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Beissel J., Gastwirt in Oberkerschen || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Werner Peter, Müller in Niederkorn || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dogé Fr., Gutsverwalter in Betzdorf || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-07" | 7. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kinnen Th. in Wydigerhof || Ouljen (Hardt) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-11" | 11. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kayser J. P., Privatförster in Steinbrücken || Monnerech || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-09-15" | 15. Sept. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| Strauss H., Müller in Simmern || Simmer (Hobscheiterheck) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-02" | 2. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Durst Johann, Gehilfsförster in Bissen || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-30" | 30. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1863-01-27" | 27. Jan. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Stomp Th. u. Hansen Jos. in Brouch || Recken (Mandelbach) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1863-05-27" | 27. Mai. 1863 || 8 || Nestwölfe
|-
| Wolff J. P.. Sohn in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1863-10-01" | 1. Okt. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. in Echternach || Uesweller (Grossenbusch) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-11-03" | 3. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Krisch Wilh., Knecht, Wiltzermühle (Mamer) || Mamer (bei d. Mühle) || Mamer || Capellen || data-sort-value="1863-11-15" | 15. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Heiardt Nikolas, Jagdhüter in Bettemburg || Biergem || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1863-11-27" | 27. Nov. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Norbert, Hüttenherr in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1863-12-17" | 17. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H., Kauffmann in Echternach || Hierber (Schlammeweg) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-12-23" | 23. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Durst Math., Privatförster in Bissen || Biissen (Dellenberg) || Biissen || Miersch || data-sort-value="1863-12-31" | 31. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Demuyser J. P., Forstaccessist in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. Kauffmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Nothomb Alf. In Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Nothomb Pol, Sohn, in Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Beissel Joh. in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Schumacher Gust. in Dippach || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Blonding Jak. in Oberkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Franck Wilhelm, Gastwirt in Küntzig || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Praus J. A. Gerichtsschreiber in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1864-11-03" | 3. Nov. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1865-01-18" | 18. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich Nik. Jos. in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-20" | 20. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich J. B, in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-22" | 22. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Beissel J., Gastwirt in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1865-01-25" | 25. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Schroeder Michel in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Hoppesch J. P. in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Metz Norbert u. Emil, Hüttenherren in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1865-11-17" | 17. Nov. 1865 || 3 || Wölfe
|-
| Baron de Tornaco in Sassenheim || Zolwer (Hunnenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1865-12-27" | 27. Dez. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Stoltz Mathias im Kahlochenerhof || Kalscheierhaff || Koplescht || Capellen || data-sort-value="1866-01-04" | 4. Jan. 1866 || 1 || Wolf
|-
| von Heemsheck, Oberst-Kommandant in Echternach || Iechternach (Irreltgen) || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1866-01-10" | 10. Jan. 1866 || 1 || Wölfin
|-
| Wagner Anna, Ehefrau Jak. Tempel in Keispelt || Keespelterbësch || Kielen || Capellen || data-sort-value="1866-05-10" | 10. Mai. 1866 || 6 || Nestwölfe
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem (Grossenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1866-11-19" | 19. Nov. 1866 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Privatförster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-01-01" | 1. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Sëll || Sëll || Réiden || data-sort-value="1867-01-26" | 26. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Namur Ernest Agronom in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-01-21" | 21 u. 22. Jan. 1867 || 2 || Wölfe
|-
| Jacoby Peter, Förster in Senningen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-01-17" | 17 u. 22. Jan. 1867 || 3 || Wölfinnen
|-
| Schmitt Nik., Hirt in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-02-18" | 18. Feb. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Graf von Ansemburg Gaston || Huelmes || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1867-09-05" | 5. Sept. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Keusch Jak. Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1867-10-18" | 18. Okt. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Angelsberg Johann, Notar in Feulen || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Nothumb Alf. in Petingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-09" | 9. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Speller, Leutnant-Adjutant in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-20" | 20. Nov. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hub., Jagdhüter in Ansemburg || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1867-11-29" | 29. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Fuhrmann Ant., Förster in Goetzingen || Käerch || Käerch || Capellen || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Gloutin Melch. in Rodingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Klein Nik. in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1867-12-11" | 11. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Grotia Nik. in Küntzig || Kënzeg || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1867-12-16" | 16. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Jul., Industrielle in Manternach || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-12-30" | 30. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Ury Paul in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-12-31" | 31. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Ellis Eduard auf Höhenhof || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Fischer Ad. Bürgermeister in Cessingen || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Weisgerber Joh. u. Kons. in Holzem || Holzem || Mamer || Capellen || data-sort-value="1868-01-06" | 6. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Klepper Fr., Förster in Düdelingen || Diddeleng || Diddeleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-07" | 7. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. Forstbrigadier in Petingen || Péiting (Kebelzack) || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-08" | 8. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Ury Paul in Syren || Siren (Ahlen Weiher) || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-11" | 11. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Schengen || Wëntreng || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-01-13" | 13. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Keusch Jak., Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1868-01-14" | 14. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-03-05" | 5. März 1868 || 1 || Wolf
|-
| Jeanty Peter in Oberpallen || Biekerech || Biekerech || Réiden || data-sort-value="1868-08-25" | 25. Aug. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-10-04" | 4. Okt. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel. Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Hanff Felix, Agronom in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1869-01-27" | 27. Jan. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hemmer Ed., Notarkandidat in Koerich || Giewel (Scheuerheck) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-03-04" | 4. März 1869 || 1 || Wolf
|-
| Mersch Michel, Sohn, Gerber in Simmern || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-03-16" | 16. März 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Biwer (Senfen) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-02-01" | Februar 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Goschet Michel in Consthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1869-05-06" | 6. Mai 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Manternach (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-08-20" | 20. Aug. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer (Wolfsloch) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-10-28" | 28. Okt. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Lux Peter in Goetzingen || Giewel (Seitert) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-12-06" | 6. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Flammant J. P. in Junglinster || Jonglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-08" | 8. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Baron de Loë || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-12-13" | 13. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Greten Nik. in Reckingen a. d. M. || Recken (Schimberg) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-21" | 21. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-24" | 24. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Raty Narciss in Lasauvage || Nidderkuer || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1869-12-25" | 25. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Dutreux Nik., Geometer in Mersch || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Grün Johann in Canach || Kanech || Lenneng || Réimech || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wolf <br><small>Dieser Wolf wurde mit der Axt erschlagen</small>
|-
| Fischer Aug., Gerber in Luxbg. || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-01-23" | 23. Jan. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Faber Georg, Oberförster in Mersch || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1870-02-08" | 8. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Brimeyer Johann, Privatförster in Schoenfels || Schëndels (Goerensbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Recken (Blumsbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-20" | 20. Febr 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H., Kaufmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Zimmer Nik., Eigent. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Knepper Eug., Tierarzt in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Fürstenberg || Tënten || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1870-02-25" | 25. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco u. Kons. in Sassenheim || Suessem a Nidderkäerjeng || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-12-01" | ? Dez. 1870 || 3 || Wölfe
|-
| Fischer Bernard in Dippach || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1870-12-06" | 6. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Johann in Roedgen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1870-12-09" | 9. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1871-02-08" | 8. Febr. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| Kayser J. B., Förster in Steinbrücken || Biergem (Seitert) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-09-09" | 9. Sept. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacqant in Foetz || Recken (Scheuerbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1871-12-10" | 10. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Tornaco in Sanem || Suessem (Grossenb.) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-12-11" | 11. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Wester J. C., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Kohlen) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-10" | 10. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Schumann Fr., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Jungenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-14" | 14. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Wolff-Fixmer J. u. Kons. in Berburg || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1872-04-05" | 5. April 1872 || 2 || junge Wölfe
|-
| Wolff J. B., Rentner in Luxemburg || Garnech || Garnech || Capellen || data-sort-value="1872-09-11" | 11. Sept. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Hilger Fr. in Bartringen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1872-10-08" | 8. Okt. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Knepper Aug. in Pissingen || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Kettenmeyer J. N. in Reckingen a. d. M. || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Speller, Hauptmann in Luxemburg || Beetebuerg (Wald) || Beetebuerg || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-19" | 19. Nov. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Kerschen Ant. in Hivingen || Scheierbësch || Keel || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Joerg J., Sekretär in Mamer || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-15" | 15. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Kolbach Joh. in Capellen || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-14" | 14. Juli 1873 || 1 || Wolf
|-
| Petry Bern, Schreiner in Olingen || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-21" | 21. Juli 1873 || 1 || junger Wolf
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-11-30" | Ende November 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Seibenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Remerschen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Gloden Nik., Bürgermeister in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hoffmann H. in Betzdorf || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-06" | 6. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Bernard in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-09" | 9. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Leo, Rentner in Luxemburg || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1874-01-13" | 13. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Feipel N. F., Winzer in Wellenstein || Welleschten || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-24" | 24. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Sauer Leo, Einnehmer. in Remerschen || Rëmerschen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-25" | 25. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheuer, Jagdhüter in Münschecker || Lelleg || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-07-13" | 13. Juli 1874 || 2 || junge Wölfe
|-
| Stoffel Peter, Förster in Waldbredimus || Trënteng || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1876-02-07" | 7. Febr. 1876 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1876-02-23" | 23 Febr. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1876-11-04" | 4. Nov. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Peter in Rameldingen || Gréngewald || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-01-31" | 31. Jan. 1877 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Nik. in Rameldingen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-02-21" | 21. Febr. 1877 || 2 || Wölfinnen
|-
| Remesch Fr., Förster in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1877-02-23" | 23. Febr. 1877 || 1 || Wölfin
|-
| de Maringh Gasp., Rentner in Remich || Bous || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1878-01-29" | 29. Jan. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Elvinger Andr., Privatförster in Helmsingen || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1878-12-21" | 21. Dez. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Geyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-01-05" | 5. Jan. 1879 || 1 || Wölfin <br><small>Diese Wölfin wurde in einer Falle gefangen</small>
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-02-06" | 6. u. 21. Febr. 1879 || 2 || Wölfe
|-
| Müller Joh. in Zittig || Bech || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-02-28" | 28. Febr. 1879 || 1 || Wolf
|-
| Metz Em., Hüttenherr in Beggen u. Muller Hub., Hüttenherr in Esch a. d. A. || Betzder a Biwer || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1879-10-23" | 23. Okt. 1879 || 5 || Wölfe
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-12-08" | 8. Dez. 1879 || 1 || Wölfin
|-
| Gretsch Jos. in Remich || Greiweldeng (Mesbusch) || Stadbriedemes || Réimech || data-sort-value="1880-01-08" | 8. Jan. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Müller Hub. Industr. in Esch a. d. A. || Ouljen (Stockbusch) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1880-11-04" | 4. Nov. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Heuschling Nik., Förster in Itzig u. Belgrad Joh., Feldhüter in Itzig || Hesper || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1880-12-22" | 22. Dez. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Bisdorff Joh., Gehilfsförster in Kapenacker || Wuermer (Kreuzbusch) || Wuermer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1881-02-04" | 4. Febr. 1881 || 1 || Wolf
|-
| Schneider Joh. in Alzingen || Alzeng || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1881-09-16" | 16. Sept. 1881 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-11-08" | 8. Nov. 1882 || 2 || Wölfinnen
|-
| Mertzig Johann in Breinert || Biwer (Ronkenberg) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-10" | 10. Dez. 1882 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Eug. in Manternach || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-15" | 15. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Biwer (Frohn) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-23" | 23. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| Witry Michel in Strassen || Rollengergronn (Baumbusch) || Lëtzebuerg || Lëtzebuerg || data-sort-value="1883-03-12" | 12. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Goyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1883-03-16" | 16. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th. in Luxemburg || Biwerbësch || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1883-07-08" | 8. Juli 1883 || 1 || Wölfin
|-
| Wolff Ed., Untersuchungsrichter in Luxemburg || Ouljen (Kiem) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1903-04-24" | 24. April 1903 <small>(sic)</small> || 1 || Wolf
|-
|}
An der Tabell sinn am Ganzen 242 Déieren opgezielt: 121 Wëllef, 72 Wëllefinnen, 20 jonk Wëllef an 29 Naschtwëllef. Ënner engem Naschtwollef huet een e jonke Wollef verstanen, deen nach am Bau gelieft huet an nach net selbststänneg war. Well Naschtwëllef nëmmen do virkommen, wou sech e Ruddel etabléiert an eng Nozuucht huet, gëllt hiren Noweis gläichzäiteg als Beweis dofir, datt sech an där Géigend e Wollefsruddel niddergelooss hat, dat sech reproduzéiert hat.
1893 koum en neit Reglement, dat d'Montanten d'selwecht gelooss huet mä déi administrativ Formalitéiten genee festgeluecht huet. D'Primm gouf nëmmen op Basis vun engem Certificat vum Buergermeeschter ausbezuelt. Dëse Certificat huet misse bestätegen, datt de Wollef an der jeeweileger Gemeng erluecht gouf an datt a Presenz vum Buergermeeschter eng [[Zéif]] vun der rietser viischter Patt ofgeschnidde gouf. Dës Moossnam sollt alt erëm Mëssbrauch verhënneren an ausschléissen, datt dat selwecht Déier méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rmin/1893/08/25/n1/jo|Titel=Règlement du 25 août 1893 pris en exécution de la loi sur la chasse|Gekuckt=12.07.2026|Datum=25.08.1893|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Kanton
! Zuel
|-
| Capellen || 42
|-
| Clierf || 8
|-
| Dikrech || 2
|-
| Esch-Uelzecht || 32
|-
| Gréiwemaacher || 44
|-
| Iechternach || 21
|-
| Lëtzebuerg || 22
|-
| Miersch || 22
|-
| Réiden || 24
|-
| Réimech || 12
|-
| Veianen || 1
|-
| Wolz || 12
|}
Déi regional Opstellung vun de Fäll weist, datt d'Erleeë vun de Wëllef net gläichméisseg iwwer d'Land verdeelt war an datt am [[Éislek]] déi mannst Déieren erluecht goufen. Eng méiglech Erklärung dofir wier, datt am Norden haaptsächlech [[Louheck]]e ugeplanzt waren. Dës [[Bësch zu Lëtzebuerg|Bëscher]] goufen deemools intensiv genotzt an all 20 bis 25 Joer ëmgeschnidden sou datt et am Éislek wéineg al, zoue Bëscher, mee virun allem [[Louheck#Jengt|Jéngt]]e stoungen.
Laang Zäit ass ugeholl ginn, datt de leschte Wollef zu Lëtzebuerg de [[24. Abrëll]] [[1893]] am [[Ouljen|Ouljer]] Bësch beim "[[Kiem]]" vum [[Édouard Wolff (1851)|Édouard Wolff]] erschoss gouf.<ref>Op der Gedenkplack, déi de [[Saint Hubert Club]] am Joer [[1937]] gestëft huet, steet fälschlecherweis, dat wier am Joer 1892 geschitt [http://www.betzdorf.lu Commune de Betzdorf]: Tourisme. Les sentiers. Wollefswee (download: 2.12.2008).</ref> Nei Erkenntnesser weisen, datt och nach méi spéit Wëllef zu Lëtzebuerg opgetruede sinn. Den 20. Februar 1895 gouf e Wollef an der Géigend vu [[Schëndels]], deen an eng Fal gerode war, erschoss. Am Mee 1899 goufen am [[Gréngewald]] an der Ëmgéigend vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] dräi jonk Wëllef fonnt, déi vergëft Fleesch gefriess haten: zwéi waren dout, den drëtte konnt gerett ginn.<ref name ="wollef1893-1920">Massard 2015a.</ref>
Am [[Éischte Weltkrich]] sinn nees Wëllef zu Lëtzebuerg gemellt ginn: am November-Dezember 1914 bei [[Uespelt]] a bei [[Ënsber]], am Januar-Februar 1917 an der [[Dikrech]]er Géigend an dono e bëssen iwwerall am Land. Ob et sech wierklech ëm Wëllef oder nëmmen ëm grouss Hënn gehandelt huet, léisst sech nodréiglech net vu Fall zu Fall klären.<ref name ="wollef1893-1920"/><ref>Massard 2015b.</ref>
Den 28. Februar 1920 gouf am Bësch tëscht [[Bierg (Betzder)|Bierg]] ([[Gemeng Betzder]]) a [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]] ([[Gemeng Fluessweiler]]) e Wollef, deen an eng Fal gerode war, vum Fieschter vum Schlass Bierg, erschoss. Zwee Fachleit aus der Forstverwaltung an de Staatsveterinär [[Emile Moutrier]] hunn d'Déier ënnersicht an et als Wollef identifizéiert.<ref name ="wollef1893-1920"/>
Dono blouf et gutt 90 Joer roueg ëm d'Déier.
=== Nei Presenz vum Wollef zanter den 2010er Joren ===
Am Juli 2011 gouf an der Gemeng [[Gedinne]], an der [[Provënz Namouer]], fir d'éischt zanter 110 Joer, nees e Wollef an der Belsch gesinn.<ref>[http://www.lesoir.be/actualite/belgique/2011-09-22/le-loup-est-de-retour-en-belgique-apres-un-siecle-865135.php "Le loup est de retour en Belgique... après un siècle."] lesoir.be, 22 September 2011, 21:41.</ref> Am Februar 2014 gouf op e puer Plazen am [[Departement Moselle|Museldepartement]], bei [[Lorquin]] respektiv bei [[Walscheid]], een (oder méi) Exemplare gesinn.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/ein-wolf-in-lothringen-5305d38be4b080dc756b9f34 "Ein Wolf in Lothringen?"] wort.lu, 20.02.14, 11:06.</ref> Well net méi auszeschléisse wier, datt en och zu Lëtzebuerg nees opdauche kéint,<ref>Cf. Schley, L. & R. Reding, 2014. Auf dem Weg in die Grossregion: Der Wolf steht vor unserer Haustür. ''Regulus'' 4: 4-7.</ref><ref>[http://chd.lu/wps/portal/public/RoleEtendu?action=doQuestpaDetails&id=12872&backto=/wps/portal/public/FicheDepute?ref=23920# Question écrite n°727 - Sujet: le retour du loup en Europe.] op chd.lu.</ref> huet de Staatssekretär fir Ëmwelt [[Camille Gira]] 2017 en Aktiounsplang virgestallt, wat ze maachen ass, wann et sou wäit wier.<ref>[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktiouns- a Managementsplang fir den Ëmgang mat Wëllef zu Lëtzebuerg]</ref> Doropshi sinn d'Modalitéite vun den Entschiedegunge festgeluecht ginn. Wann e Wollef d'Véi vun engem Bauer blesséiert oder ëmbréngt, iwwerhëlt de Staat d'Käschten. D'Naturverwaltung iwwerpréift d'Situatioun op der Plaz an hëlt DNA-Prouwe fir ze beweisen, ob de Wollef de Schëllege war. Ass dëse Beweis sécher, gëtt de Schued, dee vum ''Service de la production animale'' vun der [[ASTA]] berechent gouf un de Proprietär ausbezuelt. Falls d'Déieren den Ugrëff iwwerlieft hunn awer blesséiert goufen, bezuelt de Staat zousätzlech all d'Käschten déi beim [[Veterinär|Véidokter]] fir d'Behandlung entstinn. Ass de Beweis net sécher, a wann de Wollef awer net als Ursaach ausgeschloss ka ginn, da gëtt de Schued nach zu 75 Prozent rembourséiert. Dat selwecht gëllt och fir den [[Haushond#Hondstyppen|Hierdenhond]] oder de Juegdhond, wann se vun engem Wollef blesséiert oder erbass goufen. Et gëtt och Subventioune fir preventiv Moossnamen, wéi zum Beispill d'Opstelle vun elektreschen [[Zonk|Zénk]], vu Maschendrot oder och d'Uschafe vun engem speziell ausgebilten Hierdenhond.<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/08/30/a569/jo Groussherzoglecht Reglement vum 30. August 2023]</ref>
Am Juli 2017 hat e [[Leideleng]]er Bauer en Déier fotograféiere kënnen, dat mat grousser Warscheinlechkeet e Wollef war.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/wahrscheinlich-ein-wolf/899099.html|Titel=Sichtung in Leudelingen, Wahrscheinlich ein Wolf|Gekuckt=24.5.2024|Datum=7.7.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
Am September 2017 huet eng [[DNA]]-Analys bestätegt, datt et ee Wollef war, deen e puer Woche virdrun aacht Schof tëscht [[Garnech]] an [[Holzem]] gerass hat. Dëse Wollef koum aus enger Populatioun, déi hir Verbreedung an den italieeneschen a franséischen Alpen huet an déi och schonn an de [[Vogesen]], a [[Loutrengen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf.<ref>[http://www.environnement.public.lu/actualites/2017/09/01_le_loup_au_luxembourg/index.html Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren] (sic). Communiqué vum 1. 9. 2017</ref><ref>Schley, L. & J. Herr, 2017. Erster Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren (sic). Cf. Literatur.</ref> Deemno war de Wollef no knapps 100 Joer erëm zu Lëtzebuerg ukomm.
Duerno goufen ëmmer nees Wëllef sporadesch gesinn.
{| class="wikitable mw-collapsible mw-open sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wéini
! Wou
! Originn
! Bemierkung
! Referenzen
|-
| data-sort-value="2018-02-01" | Feb. 2018|| [[Furen]] || || nogewisen ||
|-
| data-sort-value="2017-12" | Dez. 2018|| [[Käerch]]-[[Simmer]]|| ||net sécher ob Wollef ||<ref>[https://gouvernement.lu/de/actualites/toutes_actualites/communiques/2018/12-decembre/19-wolfshinweis-luxemburg.html "Konkreter Wolfshinweis im Westen Luxemburgs."] Presscommuniqué op gouvernement.lu, 19.12.2018.</ref>
|-
| data-sort-value="2020-04" | Abrëll. 2020|| ëm [[Nidderaanwen]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||3 Schof gerass ||<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1517207.html "Et war e Wollef, deen Enn Abrëll 3 Schof am Raum Nidderaanwen gerass huet."] rtl.lu, 13.05.2020.</ref><ref>Hermes, S., 2020. ''Ein Wolf als Täter. Genetische Analysen bestätigen: Raubtier für Schafrisse im Raum Niederanven verantwortlich.'' Luxemburger Wort vum 14. Mai 2020, S. 24.</ref>
|-
| data-sort-value="2021-08" | Summer 2021|| ëm d'Belsch Grenz zu [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || ||1 Schof gerass, am Wanter nogewisen ||<ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/die-sichtung-eines-wolfs-ist-nachgewiesen-61ddcd32de135b923614ddc0 "Die Sichtung eines Wolfs ist nachgewiesen."] wort.lu, 11.01.2022.</ref>
|-
| data-sort-value="2022-12" | Dez. 2022|| Raum [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || ||1 Schof gerass, warscheinlich vun engem Wollef ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417|Titel=Totes Schaf, Mögliche Wolfsanwesenheit bei Ulflingen|Gekuckt=28. 12. 2022|Auteur=wort.lu|archivedate=2022-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228093110/https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.dbb-wolf.de/Wolfsmanagement/monitoring/scalp-kriterien|Titel={{de}} Wolfsmanagement, SCALP-Kriterien|Gekuckt=28. 12. 2022}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-01" | Jan. 2023|| [[Tratten]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun<ref>Där hire Verbreedungsschwéierpunkt erstreckt sech vun der [[Wisła]] am Zentrum vu [[Polen]] bis an [[Niddersachsen]].</ref> ||nogewisen, männlech ||<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2030989.html|Titel=D'Naturverwaltung confirméiert, Am Raum Tratten war e Wollef ënnerwee|Gekuckt=15. 2. 2023|Datum=15.2.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-07" | Juli 2023|| Raum [[Léiler]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||1 Schof gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B01-wolf-lieler.html|Titel=Eindeutiger Wolfsnachweis im Raum Lieler|Gekuckt=2.8.2023|Datum=1.8.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-08" | Mëtt Aug. 2023|| Raum [[Iechternach]] a [[Gemeng Beefort|Beefort]] || || net gewosst ob et dee selwechte war wéi dee vum Juli ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B22-wolf-luxemburg-osten.html|Titel=Eindeutige Wolfsnachweise im Osten Luxemburgs|Gekuckt=22.08.2023|Datum=22.08.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2106420.html|Titel=Wollef am Oste vum Land gefilmt|Gekuckt=24.8.2023|Datum=24.8.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-04" | Abrëll 2024|| [[Bruechtebaach]] || || 1 Kallef gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/der-tag-in-luxemburg-wolfsnachweis-in-brachtenbach/13021761.html|Titel=Wolfsnachweis in Brachtenbach|Gekuckt=24.5.2024|Datum=24.5.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-12" | Mëtt Dez. 2024|| Raum [[Dol]] || || 2 Schof gerass, nogewise vun engem weibliche Wollef, deen an Holland am Ruddel "Zuidwest-Veluwe" gebuer, an am Oktober 2023 fir d'éischt [[Genetik|geneetesch]] erfaasst gouf.||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2025+01-janvier+16-wolf-dahl-informationsabend.html|Titel=Wolfsweibchen im Raum Dahl – Informationsabend am 21. Januar|Gekuckt=16.01.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2025-04" | 11. Abrëll 2025|| Raum [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]-[[Gemeng Clierf|Clierf]] || || 2 x gesinn a fotograféiert ||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2025%2B04-avril%2B15-wolf-sichtung.html|Titel=Wolf im Raum Kiischpelt-Klerf unterwegs gesichtet|Gekuckt=24.04.2025|Datum=15.04.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-02" | Enn Feb. 2026|| [[Gemeng Wëntger]] || || 5 Schof gerass an 2 blesséiert vun enger Wollefsmudder, déi schonn 2025 an [[Thüringen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf. ||<ref>[https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Naturverwaltung-bestaetigt-Wolf-reisst-fuenf-Schafe-auf-einer-Weide-im-Oesling-25645.html Naturverwaltung bestätigt: Wolf reißt fünf Schafe auf einer Weide im Ösling]</ref>
|-
| data-sort-value="2026-03" | Feb.-Mäerz 2026|| [[Hengescht]] || || Eng Rei Schof vun enger anerer Wollefsmudder gerass, déi zu engem Ruddel aus der belscher [[Äifel|Nordäifel]] gehéiert an deels an Däitschland, deels am [[Héicht Venn|Héije Venn]] aktiv ass.||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zweites-wolfsweibchen-im-norden-des-landes-nachgewiesen/144221965.html|Titel=Zwei Vorfälle in wenigen Tagen, Zweites Wolfsweibchen im Norden des Landes nachgewiesen|Gekuckt=23.03.2026|Auteur=Sophie Hermes|Datum=23.03.2026|Editeur=wort.lu [€]}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-00" | || || || ||
|}
== De Wollef a Mythos a Literatur ==
{{Kapitel Info feelt}}
==Kuckt och==
* ''[[De Wëllefchen an de Fiisschen]]''
* [[Wollefsschlucht (Iechternach)]]
* [[Wollefsgrouf (Biekerech)]]
* [[Fleeschwollef]]
== Literatur ==
* Anonym, 1893. [[Luxemburger Zeitung]] Nr. 115 (25. Apr.): 3 (Wolf im Rodenburger Wald von Richter Wolff erlegt).
* Delguste-Van der Kaa, Marie-Hélène, 2003. Histoire des loups dans les deux Luxembourg. Rossignol, 2003.
* [[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 389-394, 411-419.
* [[Romain Hilgert|Hilgert, Romain]], 2013. [https://web.archive.org/web/20130515005010/http://www.land.lu/2013/04/19/vom-ungeziefer-zum-umweltmenetekel%e2%80%a9/ Vom Ungeziefer zum Umweltmenetekel: Vor 120 Jahren verlor der letzte Wolf in Luxemburg das Leben, danach auch den Kopf.] Lëtzebuerger Land Nr. 16: 6 (19. April 2013).
* [[Jos Massard|Massard, Jos. A.]], 1985. [http://massard.info/pdf/pasteur_2.pdf Zum hundertsten Jahrestag der ersten Tollwutimpfung (II): Von Hunden und Wölfen.] Tageblatt 1985, Nr. 159 (13. Jul.): 9.
* Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987, Luxemburg: 353-374.
* Massard, J.A., 1995. ''Wolfsschlucht und Wolfsgeschichten: Wölfe im Kanton Echternach.'' In: Annuaire de la Ville d'Echternach 1994, S. 239-272. [http://massard.info/pdf/ann1995_wolf.pdf PDF]
* Massard, Jos. A., 2015a. [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920_LJ.pdf ''Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf. Eine Aufarbeitung in drei Teilen.''] — Teil I: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 258 (5. November): 19. — Teil II: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 259 (6. November): 19 (''Der Erste Weltkrieg brachte die Wölfe zurück''). — Teil III: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 260 (7. November): 19 (''1920 – Ein Wolf bei Berg''). [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf Erweiterte Online-Version.]
* Massard, Jos. A., 2015b. [https://massard.info/pdf/Massard_Loups1917_ANLux.pdf ''Das Wiederauftauchen der Wölfe im Großherzogtum Luxemburg im Jahr 1917 im Spiegel einer Sammlung von Zeitungsausschnitten aus dem “Fonds Schaack” im Luxemburger Nationalarchiv'']. Published online.
*[[Laurent Schley|Schley, L.]] & J. Herr, 2017. ''Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren.'' [[regulus (Zäitschrëften)|regulus Zäitschrëft fir Natur & Ëmwelt]] 4 2017: 12-15.
*Schley, L., M. Jacobs, S. Collet, A. Kristiansen & J. Herr, 2021. First wolves in Luxembourg since 1893, originating from the Alpine and Central European populations. ''Mammalia''. DOI: https://doi.org/10.1515/mammalia-2020-0119
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canis lupus}}
* [https://web.archive.org/web/20230104201245/http://biodiversite.wallonie.be/fr/le-reseau-loup.html?IDC=6418 Le Réseau Loup], op dem Site ''La biodiversité en Wallonie''
* ''[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktions- und Managementplan für den Umgang mit Wölfen in Luxemburg]'', Technischer Bericht der Naturverwaltung betreffend Wildtiermanagement und Jagd, Nr. 5, 2017, 56 S.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Hënn]]
fuj4v1c7tv2ugbqhhovqamrzclub7j5
2687004
2687003
2026-07-21T04:28:46Z
Puscas
735
....
2687004
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Wollef
| An anere Sproochen =
| Bild = Canis lupus.jpg
| Bildtext = E Wollef
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Mamendéieren]]
| Uerdnung = [[Raubdéieren]]
| Famill = [[Hënn]]
| Ënnerfamill = [[Echt Hënn]]
| Gattung = [[Canis]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Canis lupus
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„<span class="Person">Linnaeus</span>“]] 1758
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Gray Wolf Distribution.gif|thumb|300px|D'Verbreedung vum Wollef (Stand 2018)<br><small>(''gréng'' = aktuell, ''rout'' = fréier)</small>]]
De '''Wollef''' (''Canis lupus'') ass e [[Raubdéieren|Raubdéier]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Canis]]'', aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Hënn]] (Canidae).
__TOC__
Wëllef ware fréier a ganz [[Europa (Kontinent)|Europa]] verbreet, goufen awer a West- a Mëtteleuropa sou gutt wéi ausgerott.
Wëllef gläiche grondsätzlech engem groussen [[Haushond]], just datt hiren [[Torso]] méi laang an d'Broscht méi héich ass. De Kapp ass relativ grouss, d'Stier breet, an d'Oueren éischter kuerz. De Schwanz ass buuschteg an ongeféier en Drëttel sou laang wéi de Kierper.<ref>Henryk Okarma: ''Der Wolf. Ökologie, Verhalten, Schutz''. Parey, Berlin 1997, S. 11 ff.</ref> D'Faarf vum Pelz variéiert; et gëtt wäiss, crèmefaarweg, donkel, gielzeg, roudelzeg, gro a schwaarz Wëllef. An den temperéierte Klimazone vun Europa ass déi dominant Faarf gro, méi am Norde gëtt d'Proportioun vun de schwaarzen a wäisse méi grouss. De Bauch, d'Been an d'Maul si méi hell wéi de Rescht vum Kierper. Och Gréisst a Gewiicht ass no de Géigende verschidden: an de Bëschgéigende vu [[Lettland]], [[Wäissrussland]], [[Alaska]] a [[Kanada]] kënne se vu Kapp bis Hënner bis zu 160 cm a vum Buedem bis un d'Schëller 80 cm grouss a bis zu 80 kg schwéier ginn. Am Viischten Orient an op der [[Arabesch Hallefinsel|arabescher Hallefinsel]] gi se just bis zu 80 cm laang a ronn 20 kg schwéier. Déi mëtteleuropäesch Wëllef leien tëscht deenen zwéin Extremer.
Et gëtt dräizéng lieweg an zwou ausgestuerwen Ënneraarten.
Déi normal Sozialuerdnung vun de Wëllef ass de [[Ruddel]]. Dëse besteet an der Reegel aus enger Elterekoppel mat hirem Nowuess. Jonk Wëllef ginn eréischt mat zwee Joer geschlechtsräif a siche sech dann hiert eegent Revéier. Bis dohi këmmere se sech mat ëm hir jonk Gesëschter, déi dat Joer no hinne gebuer goufen. Wollefsruddelen hunn all e fest Revéier, dat se, wann et muss sinn, vehement verdeedegen.
De Wëllef hiren Haaptkascht besteet aus Planzefrësser, déi s'am Ruddel joen. Jee no Géigend kënnen dat [[Elch]]en, [[Ren|Rendéieren]] a soss [[Hirscher|Hirschaarten]], an an de Bierger [[Wëllschwäin]], [[Wëllschof]] a [[Steebéck]] sinn. Dobäi komme méi kleng Mamendéiere wéi [[Huesen]], [[Kanéngchen|Kanéngercher]], [[Wullmais]] a [[Lemmini|Lemmingen]], an, nobäi bei de Mënschen, och alt [[Schof]], [[Ranner|Kaalwer]], [[Haushond|Haushënn]] a [[Hauskaz|-kazen]]. D'Wëllef friessen och Planze wéi [[Molbier]], [[Rout Molbier]], [[Schwaarzbier]], Wëlluebst, [[Spackelter]] a [[Grieser]].
[[Fichier:Howlsnow.jpg|thumb|left|250px| E Wollef, deen huerelt]]
[[Fichier:Wolf howls.ogg|thumb|left|250px|D'Huerelen]]
== De Wollef zu Lëtzebuerg ==
De Wollef ass eent vun den ursprénglech heemesche Wëlldéieren zu Lëtzebuerg a war iwwer Joerhonnerte feste Bestanddeel vun der natierlecher [[Fauna]] am Land.
An der Zäit, wéi d'Bevëlkerung zu Lëtzebuerg gréisstendeels vun der Landwirtschaft gelieft huet, an d'Verméigen an d'Existenzgrondlag vun de Mënschen zu engem groussen Deel vun hirem [[Véi]] ofhängeg waren, gouf de Wollef als eng grouss wirtschaftlech Gefor ugesinn. Zousätzlech gouf en als méiglechen Iwwerdroer vun der [[Tollwut]] gefaart, enger Krankheet, géint déi et bis zur Entwécklung vun der éischter erfollegräicher Post-Expositiounsbehandlung duerch de [[Louis Pasteur]] am Joer 1885 keng wierksam Heelung gouf an déi bal ëmmer zu engem qualvollen Doud gefouert huet. Fir d'Gesondheet an d'Liewensgrondlag vun der Bevëlkerung ze schützen, gouf de Wollef dofir mat de Mëttelen an de Méiglechkeete vun där Zäit konsequent bekämpft. Als Ureiz huet d'Regierung Primme fir all erluechte Wollef ausbezuelt.
Fir d'Primm ausbezuelt ze kréien, huet de Jeeër de Kapp vum erluechte Wollef misste virleeën. Fir Fuddelereien ze verhënneren an auszeschléissen, datt dee selwechte Wollef méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf, goufen d'Oueren nom Kontrolléieren ofgeschnidden. Esou goufen tëscht 1818 an 1821 um Gebitt vum haitege Groussherzogtum am ganzen 211 Déieren dout gemaach, dorënner 75 Wëllefinnen, 76 Wëllef a 60 Jongdéieren.<ref name="Massard">Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987</ref>
Et goufen och nach Wollefskaulen ugeluecht, fir d'Wëllef ze fänken an doutzemaachen. Dës Fale bestoungen aus engem meterdéife Lach, dat virsiichteg mat Äscht a Blieder zougedeckt a mat engem Schof, enger Gees oder anert Fleesch preparéiert gouf, fir de Wollef unzelackelen. Nieft dëse gegruewe Kaulem hunn d'Jeeër awer och d'Topographie vun der Natur fir sech schaffe gelooss: Natierlech Griechten an enk Fielspassagen an der Landschaft goufe strategesch genotzt, fir de Wollef an d'Enk ze dreiwen an emzebréngen.
Datt dës Juegdmethode wäit verbreet waren, gesäit een haut nach ganz kloer un de [[Flouernumm|Flouernimm]]. Wärend Nimm wéi “Wollefsaker” ([[Manternach]], [[Stadbriedemes]]), ”Wollefsbësch” ([[Mäertert]]), ”Wollefsdällt” ([[Clierf]]), ”Wollefsdréisch” ([[Folscht]]), "Wollefsheck" ([[Biebereg]], [[Biissen]]), "Wollefshiel” ([[Weiler zum Tuer]]), “Wollefsho” ([[Bous]]), “Wollefsknupp” (Stadbriedemes), “Wollefsmillen” (Mäertert, [[Munneref]]), “Wollefswee” ([[Konstem]]) oder “Wollefswis” ([[Konsdref]]) éischter op d'Presenz vum Déier hiweisen, zeien aner topographesch Bezeechnungen direkt vun de Juegdfalen. Nimm wéi "Wollefslach" ([[Manternach]], [[Nouspelt]], [[Schweech]], [[Siwwenaler]]), "Wollefskaul" ([[Fluessweiler]], Folscht, [[Garnech]], [[Gréiwemaacher]], [[Lenneng]], Mäertert, [[Rëmerschen]], [[Steesel]], [[Bartreng]], [[Groussbus]] a [[Waldbëlleg]]) oder [[Wollefsgrouf (Biekerech)|“Wollefsgrouf"]] ([[Biekerech]]) beweisen, datt do fréier dës meterdéif Kaulen existéiert hunn.
Och d'Erënnerung un d'Falen an enke Passagen ass erhale bliwwen: De Flouernumm "Wollefsgriecht", ([[Berbuerg]], [[Menster]], [[Miersch]], [[Miesdref]]) erënnert un déi dacks natierlech Engpäss, déi d'Mënschen deemools och als Wollefsfale benotzt hunn.<ref>[https://data.public.lu/en/datasets/lieuxdits/ Lieux dits]</ref><ref>Massard 1995, (an der Literatur) S. 243f.</ref>
D'Gesetz vum 8 Januar 1850 setzt eng Primm vu 25 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] fir en erwuesse Wollef oder Wëllefin, a 5 Frang fir e jonke Wollef fest.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1850/01/08/n2|Titel=Loi du 8 janvier 1850, N°69, accordant des primes pour destruction de loups|Gekuckt=12.07.2026|Datum=08.01.1850|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Zum Verglach: 1888 huet e [[Akkord]]aarbechter bei der ''Cerabati'' zu Waasserbëlleg tëscht 3 a 5 Frang den Dag verdéngt. Mat 25 Frang huet d'Primm fir en erwuessene Wollef domat ongeféier dem Akommes vun enger Aarbechtswoch entsprach a war fir déi deemoleg Zäit e bedeitende finanzielle Ureiz.<ref>[https://www.industrie.lu/cerabatiWasserbillig.html Säit vun der Cerabati op industrie.lu]</ref>
Den [[Ernest Nicolas Georges Faber|Ernest Faber]] huet 1908 eng Lescht mat de genauen Detailer iwwert d'Primmen déi vun 1850 un ausbezuelt goufe publizéiert.<ref>[[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 411-419.</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wien
! Wou
! Gemeng <small><small>Gemenge sinn déi vun 2026</small></small>
! Kanton
! style="width: 100px;" data-sort-type="dateIso" | Wéini
!
! Wat
|-
| Reiff Peter in Niedefeulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-01" | 1. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Boos Wilhelm in Hosingen || Housen || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1850-01-03" | 3. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Thom. Adam in Feulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-05" | 5. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Kayser Nik. in Perlé || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1850-01-07" | 7. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Ficcard F. in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1850-01-16" | 16. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Gresch Nik. in Kahler || Koler || Garnech || Capellen || data-sort-value="1850-01-18" | 18. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Fiedler Peter in Ulflingen || Ëlwen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-02-24" | 24. Feb. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Mai Nik. u. Kons. in Obermertzig || Méchelbuch || Viichten || Réiden || data-sort-value="1850-04-12" | 12. April 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Egide C. u. Kons. in Niederbesslingen || Kierchen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-05-07" | 7. Mai 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Meyers Nik. in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1850-05-09" | 9. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Harlé Nik. in Gonderingen || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Munsbach Anton in Mensdorf || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 1 || junger Wolf
|-
| Schiltz Johann, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-01-26" | 26. Jan. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Koch Franz in Konsthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1851-01-28" | 28. Jan. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Haler Michel in Brandenburg || Branebuerg || Tandel || Veianen || data-sort-value="1851-02-14" | 14. Feb. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Scheck Johann in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1851-04-17" | 17. April 1851 || 8 || Nestwölfe
|-
| Schaack El. in Winseler || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-05-30" | 30. Mai 1851 || 7 || Nestwölfe
|-
| Faber-Knepper, Gerber in Wiltz || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-11-20" | 20. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Steffen J.P. in Esch a. d. Alz. || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-11-24" | 24. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. in Petingen || Péiting || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-12-11" | 11. Dez. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Neu Nik. in Buderscheid || Bidscht || Géisdref || Wolz || data-sort-value="1852-05-05" | 5. Mai 1852 || 2 || junge Wölfe
|-
| Gerard J. B. in Cessingen || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1853-02-22" | 22. Feb 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Bertemes Johann, Hirt in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1853-12-28" | 28. Dez. 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Geib Fr. in Harlingen || Harel || Stauséigemeng || Wolz || data-sort-value="1854-12-22" | 22. Dez. 1854 || 1 || Wolf
|-
| Lentz Peter in Weiler z. Th. || Weiler zum Tuer || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1856-12-05" | 5. Dez. 1856 || 1 || Wolf
|-
| Goedert Gust. in Lannen || Lannen || Réiden op der Atert || Réiden || data-sort-value="1857-01-30" | 30. Jan. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Reisdorf Johann in Zolver || Zolwer || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1857-08-06" | 6. Aug. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster (Elgert.) || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1858-02-03" | 3. Feb. 1858 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Jul., Advokat in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1858-03-07" | 7. März 1858 || 1 || Wolf
|-
| Lorang Johann in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1859-03-12" | 12. März 1859 || 1 || Wölfin
|-
| Mayonnette Ph. in Roodt (Ell) || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1860-01-11" | 11. Jan. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Schaul Ph. in Boxhorn || Aasselbuer || Wëntger || Clierf || data-sort-value="1860-02-18" | 18. Feb. 1860 || 1 || Wolf
|-
| Arend G., Grenzaufseher in Wiltz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-08-02" | 2. Aug. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Demuth Bernard in Holtz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-11-19" | 19. Nov. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Delles Ph. In Mensdorf || Menster || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1861-01-21" | 21. Jan. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Diederich Nik. in Frisingen || Fréiseng || Fréiseng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1861-09-21" | 21. Sept. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-01-05" | 5. Jan. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacquant L. Aug. in Foetz || Recken (Essenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1862-01-23" | 23. Jan. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Molitor J. P., Gehilfsförster in Peppingen || Réiser || Réiser || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-05-31" | 31. Mai 1862 || 1 || Wolf
|-
| Schlitz Joh., Vater u. Sohn, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-10-06" | 6. Oktob. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Beissel J., Gastwirt in Oberkerschen || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Werner Peter, Müller in Niederkorn || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dogé Fr., Gutsverwalter in Betzdorf || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-07" | 7. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kinnen Th. in Wydigerhof || Ouljen (Hardt) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-11" | 11. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kayser J. P., Privatförster in Steinbrücken || Monnerech || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-09-15" | 15. Sept. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| Strauss H., Müller in Simmern || Simmer (Hobscheiterheck) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-02" | 2. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Durst Johann, Gehilfsförster in Bissen || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-30" | 30. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1863-01-27" | 27. Jan. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Stomp Th. u. Hansen Jos. in Brouch || Recken (Mandelbach) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1863-05-27" | 27. Mai. 1863 || 8 || Nestwölfe
|-
| Wolff J. P.. Sohn in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1863-10-01" | 1. Okt. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. in Echternach || Uesweller (Grossenbusch) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-11-03" | 3. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Krisch Wilh., Knecht, Wiltzermühle (Mamer) || Mamer (bei d. Mühle) || Mamer || Capellen || data-sort-value="1863-11-15" | 15. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Heiardt Nikolas, Jagdhüter in Bettemburg || Biergem || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1863-11-27" | 27. Nov. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Norbert, Hüttenherr in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1863-12-17" | 17. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H., Kauffmann in Echternach || Hierber (Schlammeweg) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-12-23" | 23. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Durst Math., Privatförster in Bissen || Biissen (Dellenberg) || Biissen || Miersch || data-sort-value="1863-12-31" | 31. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Demuyser J. P., Forstaccessist in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. Kauffmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Nothomb Alf. In Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Nothomb Pol, Sohn, in Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Beissel Joh. in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Schumacher Gust. in Dippach || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Blonding Jak. in Oberkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Franck Wilhelm, Gastwirt in Küntzig || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Praus J. A. Gerichtsschreiber in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1864-11-03" | 3. Nov. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1865-01-18" | 18. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich Nik. Jos. in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-20" | 20. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich J. B, in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-22" | 22. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Beissel J., Gastwirt in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1865-01-25" | 25. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Schroeder Michel in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Hoppesch J. P. in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Metz Norbert u. Emil, Hüttenherren in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1865-11-17" | 17. Nov. 1865 || 3 || Wölfe
|-
| Baron de Tornaco in Sassenheim || Zolwer (Hunnenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1865-12-27" | 27. Dez. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Stoltz Mathias im Kahlochenerhof || Kalscheierhaff || Koplescht || Capellen || data-sort-value="1866-01-04" | 4. Jan. 1866 || 1 || Wolf
|-
| von Heemsheck, Oberst-Kommandant in Echternach || Iechternach (Irreltgen) || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1866-01-10" | 10. Jan. 1866 || 1 || Wölfin
|-
| Wagner Anna, Ehefrau Jak. Tempel in Keispelt || Keespelterbësch || Kielen || Capellen || data-sort-value="1866-05-10" | 10. Mai. 1866 || 6 || Nestwölfe
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem (Grossenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1866-11-19" | 19. Nov. 1866 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Privatförster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-01-01" | 1. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Sëll || Sëll || Réiden || data-sort-value="1867-01-26" | 26. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Namur Ernest Agronom in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-01-21" | 21 u. 22. Jan. 1867 || 2 || Wölfe
|-
| Jacoby Peter, Förster in Senningen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-01-17" | 17 u. 22. Jan. 1867 || 3 || Wölfinnen
|-
| Schmitt Nik., Hirt in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-02-18" | 18. Feb. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Graf von Ansemburg Gaston || Huelmes || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1867-09-05" | 5. Sept. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Keusch Jak. Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1867-10-18" | 18. Okt. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Angelsberg Johann, Notar in Feulen || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Nothumb Alf. in Petingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-09" | 9. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Speller, Leutnant-Adjutant in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-20" | 20. Nov. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hub., Jagdhüter in Ansemburg || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1867-11-29" | 29. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Fuhrmann Ant., Förster in Goetzingen || Käerch || Käerch || Capellen || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Gloutin Melch. in Rodingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Klein Nik. in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1867-12-11" | 11. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Grotia Nik. in Küntzig || Kënzeg || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1867-12-16" | 16. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Jul., Industrielle in Manternach || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-12-30" | 30. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Ury Paul in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-12-31" | 31. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Ellis Eduard auf Höhenhof || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Fischer Ad. Bürgermeister in Cessingen || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Weisgerber Joh. u. Kons. in Holzem || Holzem || Mamer || Capellen || data-sort-value="1868-01-06" | 6. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Klepper Fr., Förster in Düdelingen || Diddeleng || Diddeleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-07" | 7. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. Forstbrigadier in Petingen || Péiting (Kebelzack) || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-08" | 8. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Ury Paul in Syren || Siren (Ahlen Weiher) || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-11" | 11. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Schengen || Wëntreng || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-01-13" | 13. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Keusch Jak., Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1868-01-14" | 14. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-03-05" | 5. März 1868 || 1 || Wolf
|-
| Jeanty Peter in Oberpallen || Biekerech || Biekerech || Réiden || data-sort-value="1868-08-25" | 25. Aug. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-10-04" | 4. Okt. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel. Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Hanff Felix, Agronom in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1869-01-27" | 27. Jan. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hemmer Ed., Notarkandidat in Koerich || Giewel (Scheuerheck) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-03-04" | 4. März 1869 || 1 || Wolf
|-
| Mersch Michel, Sohn, Gerber in Simmern || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-03-16" | 16. März 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Biwer (Senfen) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-02-01" | Februar 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Goschet Michel in Consthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1869-05-06" | 6. Mai 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Manternach (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-08-20" | 20. Aug. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer (Wolfsloch) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-10-28" | 28. Okt. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Lux Peter in Goetzingen || Giewel (Seitert) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-12-06" | 6. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Flammant J. P. in Junglinster || Jonglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-08" | 8. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Baron de Loë || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-12-13" | 13. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Greten Nik. in Reckingen a. d. M. || Recken (Schimberg) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-21" | 21. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-24" | 24. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Raty Narciss in Lasauvage || Nidderkuer || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1869-12-25" | 25. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Dutreux Nik., Geometer in Mersch || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Grün Johann in Canach || Kanech || Lenneng || Réimech || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wolf <br><small>Dieser Wolf wurde mit der Axt erschlagen</small>
|-
| Fischer Aug., Gerber in Luxbg. || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-01-23" | 23. Jan. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Faber Georg, Oberförster in Mersch || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1870-02-08" | 8. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Brimeyer Johann, Privatförster in Schoenfels || Schëndels (Goerensbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Recken (Blumsbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-20" | 20. Febr 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H., Kaufmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Zimmer Nik., Eigent. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Knepper Eug., Tierarzt in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Fürstenberg || Tënten || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1870-02-25" | 25. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco u. Kons. in Sassenheim || Suessem a Nidderkäerjeng || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-12-01" | ? Dez. 1870 || 3 || Wölfe
|-
| Fischer Bernard in Dippach || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1870-12-06" | 6. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Johann in Roedgen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1870-12-09" | 9. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1871-02-08" | 8. Febr. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| Kayser J. B., Förster in Steinbrücken || Biergem (Seitert) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-09-09" | 9. Sept. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacqant in Foetz || Recken (Scheuerbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1871-12-10" | 10. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Tornaco in Sanem || Suessem (Grossenb.) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-12-11" | 11. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Wester J. C., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Kohlen) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-10" | 10. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Schumann Fr., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Jungenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-14" | 14. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Wolff-Fixmer J. u. Kons. in Berburg || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1872-04-05" | 5. April 1872 || 2 || junge Wölfe
|-
| Wolff J. B., Rentner in Luxemburg || Garnech || Garnech || Capellen || data-sort-value="1872-09-11" | 11. Sept. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Hilger Fr. in Bartringen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1872-10-08" | 8. Okt. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Knepper Aug. in Pissingen || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Kettenmeyer J. N. in Reckingen a. d. M. || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Speller, Hauptmann in Luxemburg || Beetebuerg (Wald) || Beetebuerg || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-19" | 19. Nov. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Kerschen Ant. in Hivingen || Scheierbësch || Keel || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Joerg J., Sekretär in Mamer || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-15" | 15. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Kolbach Joh. in Capellen || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-14" | 14. Juli 1873 || 1 || Wolf
|-
| Petry Bern, Schreiner in Olingen || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-21" | 21. Juli 1873 || 1 || junger Wolf
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-11-30" | Ende November 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Seibenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Remerschen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Gloden Nik., Bürgermeister in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hoffmann H. in Betzdorf || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-06" | 6. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Bernard in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-09" | 9. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Leo, Rentner in Luxemburg || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1874-01-13" | 13. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Feipel N. F., Winzer in Wellenstein || Welleschten || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-24" | 24. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Sauer Leo, Einnehmer. in Remerschen || Rëmerschen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-25" | 25. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheuer, Jagdhüter in Münschecker || Lelleg || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-07-13" | 13. Juli 1874 || 2 || junge Wölfe
|-
| Stoffel Peter, Förster in Waldbredimus || Trënteng || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1876-02-07" | 7. Febr. 1876 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1876-02-23" | 23 Febr. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1876-11-04" | 4. Nov. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Peter in Rameldingen || Gréngewald || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-01-31" | 31. Jan. 1877 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Nik. in Rameldingen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-02-21" | 21. Febr. 1877 || 2 || Wölfinnen
|-
| Remesch Fr., Förster in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1877-02-23" | 23. Febr. 1877 || 1 || Wölfin
|-
| de Maringh Gasp., Rentner in Remich || Bous || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1878-01-29" | 29. Jan. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Elvinger Andr., Privatförster in Helmsingen || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1878-12-21" | 21. Dez. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Geyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-01-05" | 5. Jan. 1879 || 1 || Wölfin <br><small>Diese Wölfin wurde in einer Falle gefangen</small>
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-02-06" | 6. u. 21. Febr. 1879 || 2 || Wölfe
|-
| Müller Joh. in Zittig || Bech || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-02-28" | 28. Febr. 1879 || 1 || Wolf
|-
| Metz Em., Hüttenherr in Beggen u. Muller Hub., Hüttenherr in Esch a. d. A. || Betzder a Biwer || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1879-10-23" | 23. Okt. 1879 || 5 || Wölfe
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-12-08" | 8. Dez. 1879 || 1 || Wölfin
|-
| Gretsch Jos. in Remich || Greiweldeng (Mesbusch) || Stadbriedemes || Réimech || data-sort-value="1880-01-08" | 8. Jan. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Müller Hub. Industr. in Esch a. d. A. || Ouljen (Stockbusch) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1880-11-04" | 4. Nov. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Heuschling Nik., Förster in Itzig u. Belgrad Joh., Feldhüter in Itzig || Hesper || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1880-12-22" | 22. Dez. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Bisdorff Joh., Gehilfsförster in Kapenacker || Wuermer (Kreuzbusch) || Wuermer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1881-02-04" | 4. Febr. 1881 || 1 || Wolf
|-
| Schneider Joh. in Alzingen || Alzeng || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1881-09-16" | 16. Sept. 1881 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-11-08" | 8. Nov. 1882 || 2 || Wölfinnen
|-
| Mertzig Johann in Breinert || Biwer (Ronkenberg) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-10" | 10. Dez. 1882 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Eug. in Manternach || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-15" | 15. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Biwer (Frohn) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-23" | 23. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| Witry Michel in Strassen || Rollengergronn (Baumbusch) || Lëtzebuerg || Lëtzebuerg || data-sort-value="1883-03-12" | 12. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Goyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1883-03-16" | 16. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th. in Luxemburg || Biwerbësch || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1883-07-08" | 8. Juli 1883 || 1 || Wölfin
|-
| Wolff Ed., Untersuchungsrichter in Luxemburg || Ouljen (Kiem) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1903-04-24" | 24. April 1903 <small>(sic)</small> || 1 || Wolf
|-
|}
An der Tabell sinn am Ganzen 242 Déieren opgezielt: 121 Wëllef, 72 Wëllefinnen, 20 jonk Wëllef an 29 Naschtwëllef. Ënner engem Naschtwollef huet een e jonke Wollef verstanen, deen nach am Bau gelieft huet an nach net selbststänneg war. Well Naschtwëllef nëmmen do virkommen, wou sech e Ruddel etabléiert an eng Nozuucht huet, gëllt hiren Noweis gläichzäiteg als Beweis dofir, datt sech an där Géigend e Wollefsruddel niddergelooss hat, dat sech reproduzéiert hat.
1893 koum en neit Reglement, dat d'Montanten d'selwecht gelooss huet mä déi administrativ Formalitéiten genee festgeluecht huet. D'Primm gouf nëmmen op Basis vun engem Certificat vum Buergermeeschter ausbezuelt. Dëse Certificat huet misse bestätegen, datt de Wollef an der jeeweileger Gemeng erluecht gouf an datt a Presenz vum Buergermeeschter eng [[Zéif]] vun der rietser viischter Patt ofgeschnidde gouf. Dës Moossnam sollt alt erëm Mëssbrauch verhënneren an ausschléissen, datt dat selwecht Déier méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rmin/1893/08/25/n1/jo|Titel=Règlement du 25 août 1893 pris en exécution de la loi sur la chasse|Gekuckt=12.07.2026|Datum=25.08.1893|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Kanton
! Zuel
|-
| Capellen || 42
|-
| Clierf || 8
|-
| Dikrech || 2
|-
| Esch-Uelzecht || 32
|-
| Gréiwemaacher || 44
|-
| Iechternach || 21
|-
| Lëtzebuerg || 22
|-
| Miersch || 22
|-
| Réiden || 24
|-
| Réimech || 12
|-
| Veianen || 1
|-
| Wolz || 12
|}
Déi regional Opstellung vun de Fäll weist, datt d'Erleeë vun de Wëllef net gläichméisseg iwwer d'Land verdeelt war an datt am [[Éislek]] déi mannst Déieren erluecht goufen. Eng méiglech Erklärung dofir wier, datt am Norden haaptsächlech [[Louheck]]e ugeplanzt waren. Dës [[Bësch zu Lëtzebuerg|Bëscher]] goufen deemools intensiv genotzt an all 20 bis 25 Joer ëmgeschnidden sou datt et am Éislek wéineg al, zoue Bëscher, mee virun allem [[Louheck#Jengt|Jéngt]]e stoungen.
Laang Zäit ass ugeholl ginn, datt de leschte Wollef zu Lëtzebuerg de [[24. Abrëll]] [[1893]] am [[Ouljen|Ouljer]] Bësch beim "[[Kiem]]" vum [[Édouard Wolff (1851)|Édouard Wolff]] erschoss gouf.<ref>Op der Gedenkplack, déi de [[Saint Hubert Club]] am Joer [[1937]] gestëft huet, steet fälschlecherweis, dat wier am Joer 1892 geschitt [http://www.betzdorf.lu Commune de Betzdorf]: Tourisme. Les sentiers. Wollefswee (download: 2.12.2008).</ref> Nei Erkenntnesser weisen, datt och nach méi spéit Wëllef zu Lëtzebuerg opgetruede sinn. Den 20. Februar 1895 gouf e Wollef an der Géigend vu [[Schëndels]], deen an eng Fal gerode war, erschoss. Am Mee 1899 goufen am [[Gréngewald]] an der Ëmgéigend vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] dräi jonk Wëllef fonnt, déi vergëft Fleesch gefriess haten: zwéi waren dout, den drëtte konnt gerett ginn.<ref name ="wollef1893-1920">Massard 2015a.</ref>
Am [[Éischte Weltkrich]] sinn nees Wëllef zu Lëtzebuerg gemellt ginn: am November-Dezember 1914 bei [[Uespelt]] a bei [[Ënsber]], am Januar-Februar 1917 an der [[Dikrech]]er Géigend an dono e bëssen iwwerall am Land. Ob et sech wierklech ëm Wëllef oder nëmmen ëm grouss Hënn gehandelt huet, léisst sech nodréiglech net vu Fall zu Fall klären.<ref name ="wollef1893-1920"/><ref>Massard 2015b.</ref>
Den 28. Februar 1920 gouf am Bësch tëscht [[Bierg (Betzder)|Bierg]] ([[Gemeng Betzder]]) a [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]] ([[Gemeng Fluessweiler]]) e Wollef, deen an eng Fal gerode war, vum Fieschter vum Schlass Bierg, erschoss. Zwee Fachleit aus der Forstverwaltung an de Staatsveterinär [[Emile Moutrier]] hunn d'Déier ënnersicht an et als Wollef identifizéiert.<ref name ="wollef1893-1920"/>
Dono blouf et gutt 90 Joer roueg ëm d'Déier.
=== Nei Presenz vum Wollef zanter den 2010er Joren ===
Am Juli 2011 gouf an der Gemeng [[Gedinne]], an der [[Provënz Namouer]], fir d'éischt zanter 110 Joer, nees e Wollef an der Belsch gesinn.<ref>[http://www.lesoir.be/actualite/belgique/2011-09-22/le-loup-est-de-retour-en-belgique-apres-un-siecle-865135.php "Le loup est de retour en Belgique... après un siècle."] lesoir.be, 22 September 2011, 21:41.</ref> Am Februar 2014 gouf op e puer Plazen am [[Departement Moselle|Museldepartement]], bei [[Lorquin]] respektiv bei [[Walscheid]], een (oder méi) Exemplare gesinn.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/ein-wolf-in-lothringen-5305d38be4b080dc756b9f34 "Ein Wolf in Lothringen?"] wort.lu, 20.02.14, 11:06.</ref> Well net méi auszeschléisse wier, datt en och zu Lëtzebuerg nees opdauche kéint,<ref>Cf. Schley, L. & R. Reding, 2014. Auf dem Weg in die Grossregion: Der Wolf steht vor unserer Haustür. ''Regulus'' 4: 4-7.</ref><ref>[http://chd.lu/wps/portal/public/RoleEtendu?action=doQuestpaDetails&id=12872&backto=/wps/portal/public/FicheDepute?ref=23920# Question écrite n°727 - Sujet: le retour du loup en Europe.] op chd.lu.</ref> huet de Staatssekretär fir Ëmwelt [[Camille Gira]] 2017 en Aktiounsplang virgestallt, wat ze maachen ass, wann et sou wäit wier.<ref>[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktiouns- a Managementsplang fir den Ëmgang mat Wëllef zu Lëtzebuerg]</ref> Doropshi sinn d'Modalitéite vun den Entschiedegunge festgeluecht ginn. Wann e Wollef d'Véi vun engem Bauer blesséiert oder ëmbréngt, iwwerhëlt de Staat d'Käschten. D'Naturverwaltung iwwerpréift d'Situatioun op der Plaz an hëlt DNA-Prouwe fir ze beweisen, ob de Wollef de Schëllege war. Ass dëse Beweis sécher, gëtt de Schued, dee vum ''Service de la production animale'' vun der [[ASTA]] berechent gouf un de Proprietär ausbezuelt. Falls d'Déieren den Ugrëff iwwerlieft hunn awer blesséiert goufen, bezuelt de Staat zousätzlech all d'Käschten déi beim [[Veterinär|Véidokter]] fir d'Behandlung entstinn. Ass de Beweis net sécher, a wann de Wollef awer net als Ursaach ausgeschloss ka ginn, da gëtt de Schued nach zu 75 Prozent rembourséiert. Dat selwecht gëllt och fir den [[Haushond#Hondstyppen|Hierdenhond]] oder de Juegdhond, wann se vun engem Wollef blesséiert oder erbass goufen. Et gëtt och Subventioune fir preventiv Moossnamen, wéi zum Beispill d'Opstelle vun elektreschen [[Zonk|Zénk]], vu Maschendrot oder och d'Uschafe vun engem speziell ausgebilten Hierdenhond.<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/08/30/a569/jo Groussherzoglecht Reglement vum 30. August 2023]</ref>
Am Juli 2017 hat e [[Leideleng]]er Bauer en Déier fotograféiere kënnen, dat mat grousser Warscheinlechkeet e Wollef war.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/wahrscheinlich-ein-wolf/899099.html|Titel=Sichtung in Leudelingen, Wahrscheinlich ein Wolf|Gekuckt=24.5.2024|Datum=7.7.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
Am September 2017 huet eng [[DNA]]-Analys bestätegt, datt et ee Wollef war, deen e puer Woche virdrun aacht Schof tëscht [[Garnech]] an [[Holzem]] gerass hat. Dëse Wollef koum aus enger Populatioun, déi hir Verbreedung an den italieeneschen a franséischen Alpen huet an déi och schonn an de [[Vogesen]], a [[Loutrengen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf.<ref>[http://www.environnement.public.lu/actualites/2017/09/01_le_loup_au_luxembourg/index.html Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren] (sic). Communiqué vum 1. 9. 2017</ref><ref>Schley, L. & J. Herr, 2017. Erster Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren (sic). Cf. Literatur.</ref> Deemno war de Wollef no knapps 100 Joer erëm zu Lëtzebuerg ukomm.
Duerno goufen ëmmer nees Wëllef sporadesch gesinn.
{| class="wikitable mw-collapsible mw-open sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wéini
! Wou
! Originn
! Bemierkung
! Referenzen
|-
| data-sort-value="2018-02-01" | Feb. 2018|| [[Furen]] || || nogewisen ||
|-
| data-sort-value="2017-12" | Dez. 2018|| [[Käerch]]-[[Simmer]]|| ||net sécher ob Wollef ||<ref>[https://gouvernement.lu/de/actualites/toutes_actualites/communiques/2018/12-decembre/19-wolfshinweis-luxemburg.html "Konkreter Wolfshinweis im Westen Luxemburgs."] Presscommuniqué op gouvernement.lu, 19.12.2018.</ref>
|-
| data-sort-value="2020-04" | Abrëll. 2020|| ëm [[Nidderaanwen]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||3 Schof gerass ||<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1517207.html "Et war e Wollef, deen Enn Abrëll 3 Schof am Raum Nidderaanwen gerass huet."] rtl.lu, 13.05.2020.</ref><ref>Hermes, S., 2020. ''Ein Wolf als Täter. Genetische Analysen bestätigen: Raubtier für Schafrisse im Raum Niederanven verantwortlich.'' Luxemburger Wort vum 14. Mai 2020, S. 24.</ref>
|-
| data-sort-value="2021-08" | Summer 2021|| ëm d'Belsch Grenz zu [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || ||1 Schof gerass, am Wanter nogewisen ||<ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/die-sichtung-eines-wolfs-ist-nachgewiesen-61ddcd32de135b923614ddc0 "Die Sichtung eines Wolfs ist nachgewiesen."] wort.lu, 11.01.2022.</ref>
|-
| data-sort-value="2022-12" | Dez. 2022|| Raum [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || ||1 Schof gerass, warscheinlich vun engem Wollef ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417|Titel=Totes Schaf, Mögliche Wolfsanwesenheit bei Ulflingen|Gekuckt=28. 12. 2022|Auteur=wort.lu|archivedate=2022-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228093110/https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.dbb-wolf.de/Wolfsmanagement/monitoring/scalp-kriterien|Titel={{de}} Wolfsmanagement, SCALP-Kriterien|Gekuckt=28. 12. 2022}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-01" | Jan. 2023|| [[Tratten]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun<ref>Där hire Verbreedungsschwéierpunkt erstreckt sech vun der [[Wisła]] am Zentrum vu [[Polen]] bis an [[Niddersachsen]].</ref> ||nogewisen, männlech ||<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2030989.html|Titel=D'Naturverwaltung confirméiert, Am Raum Tratten war e Wollef ënnerwee|Gekuckt=15. 2. 2023|Datum=15.2.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-07" | Juli 2023|| Raum [[Léiler]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||1 Schof gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B01-wolf-lieler.html|Titel=Eindeutiger Wolfsnachweis im Raum Lieler|Gekuckt=2.8.2023|Datum=1.8.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-08" | Mëtt Aug. 2023|| Raum [[Iechternach]] a [[Gemeng Beefort|Beefort]] || || net gewosst ob et dee selwechte war wéi dee vum Juli ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B22-wolf-luxemburg-osten.html|Titel=Eindeutige Wolfsnachweise im Osten Luxemburgs|Gekuckt=22.08.2023|Datum=22.08.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2106420.html|Titel=Wollef am Oste vum Land gefilmt|Gekuckt=24.8.2023|Datum=24.8.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-04" | Abrëll 2024|| [[Bruechtebaach]] || || 1 Kallef gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/der-tag-in-luxemburg-wolfsnachweis-in-brachtenbach/13021761.html|Titel=Wolfsnachweis in Brachtenbach|Gekuckt=24.5.2024|Datum=24.5.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-12" | Mëtt Dez. 2024|| Raum [[Dol]] || || 2 Schof gerass, nogewise vun engem weibliche Wollef, deen an Holland am Ruddel "Zuidwest-Veluwe" gebuer, an am Oktober 2023 fir d'éischt [[Genetik|geneetesch]] erfaasst gouf.||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2025+01-janvier+16-wolf-dahl-informationsabend.html|Titel=Wolfsweibchen im Raum Dahl – Informationsabend am 21. Januar|Gekuckt=16.01.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2025-04" | 11. Abrëll 2025|| Raum [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]-[[Gemeng Clierf|Clierf]] || || 2 x gesinn a fotograféiert ||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2025%2B04-avril%2B15-wolf-sichtung.html|Titel=Wolf im Raum Kiischpelt-Klerf unterwegs gesichtet|Gekuckt=24.04.2025|Datum=15.04.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-02" | Enn Feb. 2026|| [[Gemeng Wëntger]] || || 5 Schof gerass an 2 blesséiert vun enger Wollefsmudder, déi schonn 2025 an [[Thüringen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf. ||<ref>[https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Naturverwaltung-bestaetigt-Wolf-reisst-fuenf-Schafe-auf-einer-Weide-im-Oesling-25645.html Naturverwaltung bestätigt: Wolf reißt fünf Schafe auf einer Weide im Ösling]</ref>
|-
| data-sort-value="2026-03" | Feb.-Mäerz 2026|| [[Hengescht]] || || Eng Rei Schof vun enger anerer Wollefsmudder gerass, déi zu engem Ruddel aus der belscher [[Äifel|Nordäifel]] gehéiert an deels an Däitschland, deels am [[Héicht Venn|Héije Venn]] aktiv ass.||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zweites-wolfsweibchen-im-norden-des-landes-nachgewiesen/144221965.html|Titel=Zwei Vorfälle in wenigen Tagen, Zweites Wolfsweibchen im Norden des Landes nachgewiesen|Gekuckt=23.03.2026|Auteur=Sophie Hermes|Datum=23.03.2026|Editeur=wort.lu [€]}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-00" | || || || ||
|}
== De Wollef a Mythos a Literatur ==
{{Kapitel Info feelt}}
==Kuckt och==
* ''[[De Wëllefchen an de Fiisschen]]''
* [[Wollefsschlucht (Iechternach)]]
* [[Wollefsgrouf (Biekerech)]]
* [[Fleeschwollef]]
== Literatur ==
* Anonym, 1893. [[Luxemburger Zeitung]] Nr. 115 (25. Apr.): 3 (Wolf im Rodenburger Wald von Richter Wolff erlegt).
* Delguste-Van der Kaa, Marie-Hélène, 2003. Histoire des loups dans les deux Luxembourg. Rossignol, 2003.
* [[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 389-394, 411-419.
* [[Romain Hilgert|Hilgert, Romain]], 2013. [https://web.archive.org/web/20130515005010/http://www.land.lu/2013/04/19/vom-ungeziefer-zum-umweltmenetekel%e2%80%a9/ Vom Ungeziefer zum Umweltmenetekel: Vor 120 Jahren verlor der letzte Wolf in Luxemburg das Leben, danach auch den Kopf.] Lëtzebuerger Land Nr. 16: 6 (19. April 2013).
* [[Jos Massard|Massard, Jos. A.]], 1985. [http://massard.info/pdf/pasteur_2.pdf Zum hundertsten Jahrestag der ersten Tollwutimpfung (II): Von Hunden und Wölfen.] Tageblatt 1985, Nr. 159 (13. Jul.): 9.
* Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987, Luxemburg: 353-374.
* Massard, J.A., 1995. ''Wolfsschlucht und Wolfsgeschichten: Wölfe im Kanton Echternach.'' In: Annuaire de la Ville d'Echternach 1994, S. 239-272. [http://massard.info/pdf/ann1995_wolf.pdf PDF]
* Massard, Jos. A., 2015a. [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920_LJ.pdf ''Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf. Eine Aufarbeitung in drei Teilen.''] — Teil I: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 258 (5. November): 19. — Teil II: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 259 (6. November): 19 (''Der Erste Weltkrieg brachte die Wölfe zurück''). — Teil III: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 260 (7. November): 19 (''1920 – Ein Wolf bei Berg''). [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf Erweiterte Online-Version.]
* Massard, Jos. A., 2015b. [https://massard.info/pdf/Massard_Loups1917_ANLux.pdf ''Das Wiederauftauchen der Wölfe im Großherzogtum Luxemburg im Jahr 1917 im Spiegel einer Sammlung von Zeitungsausschnitten aus dem “Fonds Schaack” im Luxemburger Nationalarchiv'']. Published online.
*[[Laurent Schley|Schley, L.]] & J. Herr, 2017. ''Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren.'' [[regulus (Zäitschrëften)|regulus Zäitschrëft fir Natur & Ëmwelt]] 4 2017: 12-15.
*Schley, L., M. Jacobs, S. Collet, A. Kristiansen & J. Herr, 2021. First wolves in Luxembourg since 1893, originating from the Alpine and Central European populations. ''Mammalia''. DOI: https://doi.org/10.1515/mammalia-2020-0119
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canis lupus}}
* [https://web.archive.org/web/20230104201245/http://biodiversite.wallonie.be/fr/le-reseau-loup.html?IDC=6418 Le Réseau Loup], op dem Site ''La biodiversité en Wallonie''
* ''[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktions- und Managementplan für den Umgang mit Wölfen in Luxemburg]'', Technischer Bericht der Naturverwaltung betreffend Wildtiermanagement und Jagd, Nr. 5, 2017, 56 S.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Hënn]]
f1twt07gyalytxry1blt0qqtfuvmi60
2687005
2687004
2026-07-21T04:44:16Z
Puscas
735
/* De Wollef zu Lëtzebuerg */ .....
2687005
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Wollef
| An anere Sproochen =
| Bild = Canis lupus.jpg
| Bildtext = E Wollef
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Mamendéieren]]
| Uerdnung = [[Raubdéieren]]
| Famill = [[Hënn]]
| Ënnerfamill = [[Echt Hënn]]
| Gattung = [[Canis]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Canis lupus
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„<span class="Person">Linnaeus</span>“]] 1758
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Gray Wolf Distribution.gif|thumb|300px|D'Verbreedung vum Wollef (Stand 2018)<br><small>(''gréng'' = aktuell, ''rout'' = fréier)</small>]]
De '''Wollef''' (''Canis lupus'') ass e [[Raubdéieren|Raubdéier]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Canis]]'', aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Hënn]] (Canidae).
__TOC__
Wëllef ware fréier a ganz [[Europa (Kontinent)|Europa]] verbreet, goufen awer a West- a Mëtteleuropa sou gutt wéi ausgerott.
Wëllef gläiche grondsätzlech engem groussen [[Haushond]], just datt hiren [[Torso]] méi laang an d'Broscht méi héich ass. De Kapp ass relativ grouss, d'Stier breet, an d'Oueren éischter kuerz. De Schwanz ass buuschteg an ongeféier en Drëttel sou laang wéi de Kierper.<ref>Henryk Okarma: ''Der Wolf. Ökologie, Verhalten, Schutz''. Parey, Berlin 1997, S. 11 ff.</ref> D'Faarf vum Pelz variéiert; et gëtt wäiss, crèmefaarweg, donkel, gielzeg, roudelzeg, gro a schwaarz Wëllef. An den temperéierte Klimazone vun Europa ass déi dominant Faarf gro, méi am Norde gëtt d'Proportioun vun de schwaarzen a wäisse méi grouss. De Bauch, d'Been an d'Maul si méi hell wéi de Rescht vum Kierper. Och Gréisst a Gewiicht ass no de Géigende verschidden: an de Bëschgéigende vu [[Lettland]], [[Wäissrussland]], [[Alaska]] a [[Kanada]] kënne se vu Kapp bis Hënner bis zu 160 cm a vum Buedem bis un d'Schëller 80 cm grouss a bis zu 80 kg schwéier ginn. Am Viischten Orient an op der [[Arabesch Hallefinsel|arabescher Hallefinsel]] gi se just bis zu 80 cm laang a ronn 20 kg schwéier. Déi mëtteleuropäesch Wëllef leien tëscht deenen zwéin Extremer.
Et gëtt dräizéng lieweg an zwou ausgestuerwen Ënneraarten.
Déi normal Sozialuerdnung vun de Wëllef ass de [[Ruddel]]. Dëse besteet an der Reegel aus enger Elterekoppel mat hirem Nowuess. Jonk Wëllef ginn eréischt mat zwee Joer geschlechtsräif a siche sech dann hiert eegent Revéier. Bis dohi këmmere se sech mat ëm hir jonk Gesëschter, déi dat Joer no hinne gebuer goufen. Wollefsruddelen hunn all e fest Revéier, dat se, wann et muss sinn, vehement verdeedegen.
De Wëllef hiren Haaptkascht besteet aus Planzefrësser, déi s'am Ruddel joen. Jee no Géigend kënnen dat [[Elch]]en, [[Ren|Rendéieren]] a soss [[Hirscher|Hirschaarten]], an an de Bierger [[Wëllschwäin]], [[Wëllschof]] a [[Steebéck]] sinn. Dobäi komme méi kleng Mamendéiere wéi [[Huesen]], [[Kanéngchen|Kanéngercher]], [[Wullmais]] a [[Lemmini|Lemmingen]], an, nobäi bei de Mënschen, och alt [[Schof]], [[Ranner|Kaalwer]], [[Haushond|Haushënn]] a [[Hauskaz|-kazen]]. D'Wëllef friessen och Planze wéi [[Molbier]], [[Rout Molbier]], [[Schwaarzbier]], Wëlluebst, [[Spackelter]] a [[Grieser]].
[[Fichier:Howlsnow.jpg|thumb|left|250px| E Wollef, deen huerelt]]
[[Fichier:Wolf howls.ogg|thumb|left|250px|D'Huerelen]]
== De Wollef zu Lëtzebuerg ==
De Wollef ass eent vun den ursprénglech heemesche Wëlldéieren zu Lëtzebuerg a war iwwer Joerhonnerte feste Bestanddeel vun der natierlecher [[Fauna]] am Land.
An der Zäit, wéi d'Bevëlkerung zu Lëtzebuerg gréisstendeels vun der Landwirtschaft gelieft huet, an d'Verméigen an d'Existenzgrondlag vun de Mënschen zu engem groussen Deel vun hirem [[Véi]] ofhängeg waren, gouf de Wollef als eng grouss wirtschaftlech Gefor ugesinn. Zousätzlech gouf en als méiglechen Iwwerdroer vun der [[Tollwut]] gefaart, enger Krankheet, géint déi et bis zur Entwécklung vun der éischter erfollegräicher Post-Expositiounsbehandlung duerch de [[Louis Pasteur]] am Joer 1885 keng wierksam Heelung gouf an déi bal ëmmer zu engem qualvollen Doud gefouert huet. Fir d'Gesondheet an d'Liewensgrondlag vun der Bevëlkerung ze schützen, gouf de Wollef dofir mat de Mëttelen an de Méiglechkeete vun där Zäit konsequent bekämpft. Als Ureiz huet d'Regierung Primme fir all erluechte Wollef ausbezuelt.
Fir d'Primm ausbezuelt ze kréien, huet de Jeeër de Kapp vum erluechte Wollef misste virleeën. Fir Fuddelereien ze verhënneren an auszeschléissen, datt dee selwechte Wollef méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf, goufen d'Oueren nom Kontrolléieren ofgeschnidden. Esou goufen tëscht 1818 an 1821 um Gebitt vum haitege Groussherzogtum am ganzen 211 Déieren dout gemaach, dorënner 75 Wëllefinnen, 76 Wëllef a 60 Jongdéieren.<ref name="Massard">Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987</ref>
Et goufen och nach Wollefskaulen ugeluecht, fir d'Wëllef ze fänken an doutzemaachen. Dës Fale bestoungen aus engem meterdéife Lach, dat virsiichteg mat Äscht a Blieder zougedeckt a mat engem Schof, enger Gees oder anert Fleesch preparéiert gouf, fir de Wollef unzelackelen. Nieft dëse gegruewe Kaulem hunn d'Jeeër awer och d'Topographie vun der Natur fir sech schaffe gelooss: Natierlech Griechten an enk Fielspassagen an der Landschaft goufe strategesch ausgenotzt, fir de Wollef an d'Enkt ze dreiwen an emzebréngen.
Datt dës Juegdmethode wäit verbreet waren, gesäit een haut nach ganz kloer un de [[Flouernumm|Flouernimm]]. Wärend Nimm wéi “Wollefsaker” ([[Manternach]], [[Stadbriedemes]]), ”Wollefsbësch” ([[Mäertert]]), ”Wollefsdällt” ([[Clierf]]), ”Wollefsdréisch” ([[Folscht]]), "Wollefsheck" ([[Biebereg]], [[Biissen]]), "Wollefshiel” ([[Weiler zum Tuer]]), “Wollefsho” ([[Bous]]), “Wollefsknupp” (Stadbriedemes), “Wollefsmillen” (Mäertert, [[Munneref]]), “Wollefswee” ([[Konstem]]) oder “Wollefswis” ([[Konsdref]]) éischter op d'Presenz vum Déier hiweisen, zeien aner topographesch Bezeechnungen direkt vun de Juegdfalen. Nimm wéi "Wollefslach" ([[Manternach]], [[Nouspelt]], [[Schweech]], [[Siwwenaler]]), "Wollefskaul" ([[Fluessweiler]], Folscht, [[Garnech]], [[Gréiwemaacher]], [[Lenneng]], Mäertert, [[Rëmerschen]], [[Steesel]], [[Bartreng]], [[Groussbus]] a [[Waldbëlleg]]) oder [[Wollefsgrouf (Biekerech)|“Wollefsgrouf"]] ([[Biekerech]]) beweisen, datt do fréier dës meterdéif Kaulen existéiert hunn.
Och d'Erënnerung un d'Falen an enke Passagen ass erhale bliwwen: De Flouernumm "Wollefsgriecht", ([[Berbuerg]], [[Menster]], [[Miersch]], [[Miesdref]]) erënnert un déi dacks natierlech Engpäss, déi d'Mënschen deemools och als Wollefsfale benotzt hunn.<ref>[https://data.public.lu/en/datasets/lieuxdits/ Lieux dits]</ref><ref>Massard 1995, (an der Literatur) S. 243f.</ref>
D'Gesetz vum 8 Januar 1850 setzt eng Primm vu 25 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] fir en erwuesse Wollef oder Wëllefin, a 5 Frang fir e jonke Wollef fest.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1850/01/08/n2|Titel=Loi du 8 janvier 1850, N°69, accordant des primes pour destruction de loups|Gekuckt=12.07.2026|Datum=08.01.1850|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> Zum Verglach: 1888 huet e [[Akkord]]aarbechter bei der ''Cerabati'' zu Waasserbëlleg tëscht 3 a 5 Frang den Dag verdéngt. Mat 25 Frang huet d'Primm fir en erwuessene Wollef domat ongeféier dem Akommes vun enger Aarbechtswoch entsprach a war fir déi deemoleg Zäit e bedeitende finanzielle Ureiz.<ref>[https://www.industrie.lu/cerabatiWasserbillig.html Säit vun der Cerabati op industrie.lu]</ref>
Den [[Ernest Nicolas Georges Faber|Ernest Faber]] huet 1908 eng Lescht mat de genauen Detailer iwwert d'Primmen déi vun 1850 un ausbezuelt goufe publizéiert.<ref>[[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 411-419.</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wien
! Wou
! Gemeng <small><small>Gemenge sinn déi vun 2026</small></small>
! Kanton
! style="width: 100px;" data-sort-type="dateIso" | Wéini
!
! Wat
|-
| Reiff Peter in Niedefeulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-01" | 1. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Boos Wilhelm in Hosingen || Housen || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1850-01-03" | 3. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Thom. Adam in Feulen || Feelen || Feelen || Dikrech || data-sort-value="1850-01-05" | 5. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Kayser Nik. in Perlé || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1850-01-07" | 7. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Ficcard F. in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1850-01-16" | 16. Jan. 1850 || 1 || Wölfin
|-
| Gresch Nik. in Kahler || Koler || Garnech || Capellen || data-sort-value="1850-01-18" | 18. Jan. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Fiedler Peter in Ulflingen || Ëlwen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-02-24" | 24. Feb. 1850 || 1 || Wolf
|-
| Mai Nik. u. Kons. in Obermertzig || Méchelbuch || Viichten || Réiden || data-sort-value="1850-04-12" | 12. April 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Egide C. u. Kons. in Niederbesslingen || Kierchen || Ëlwen || Clierf || data-sort-value="1850-05-07" | 7. Mai 1850 || 3 || junge Wölfe
|-
| Meyers Nik. in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1850-05-09" | 9. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Harlé Nik. in Gonderingen || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 2 || junge Wölfe
|-
| Munsbach Anton in Mensdorf || Roudemer || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1850-05-13" | 13. Mai 1850 || 1 || junger Wolf
|-
| Schiltz Johann, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-01-26" | 26. Jan. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Koch Franz in Konsthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1851-01-28" | 28. Jan. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Haler Michel in Brandenburg || Branebuerg || Tandel || Veianen || data-sort-value="1851-02-14" | 14. Feb. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Scheck Johann in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1851-04-17" | 17. April 1851 || 8 || Nestwölfe
|-
| Schaack El. in Winseler || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-05-30" | 30. Mai 1851 || 7 || Nestwölfe
|-
| Faber-Knepper, Gerber in Wiltz || Wanseler || Wanseler || Wolz || data-sort-value="1851-11-20" | 20. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Steffen J.P. in Esch a. d. Alz. || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-11-24" | 24. Nov. 1851 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. in Petingen || Péiting || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1851-12-11" | 11. Dez. 1851 || 1 || Wölfin
|-
| Neu Nik. in Buderscheid || Bidscht || Géisdref || Wolz || data-sort-value="1852-05-05" | 5. Mai 1852 || 2 || junge Wölfe
|-
| Gerard J. B. in Cessingen || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1853-02-22" | 22. Feb 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Bertemes Johann, Hirt in Perlé || Pärel || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1853-12-28" | 28. Dez. 1853 || 1 || Wölfin
|-
| Geib Fr. in Harlingen || Harel || Stauséigemeng || Wolz || data-sort-value="1854-12-22" | 22. Dez. 1854 || 1 || Wolf
|-
| Lentz Peter in Weiler z. Th. || Weiler zum Tuer || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1856-12-05" | 5. Dez. 1856 || 1 || Wolf
|-
| Goedert Gust. in Lannen || Lannen || Réiden op der Atert || Réiden || data-sort-value="1857-01-30" | 30. Jan. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Reisdorf Johann in Zolver || Zolwer || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1857-08-06" | 6. Aug. 1857 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster (Elgert.) || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1858-02-03" | 3. Feb. 1858 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Jul., Advokat in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1858-03-07" | 7. März 1858 || 1 || Wolf
|-
| Lorang Johann in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1859-03-12" | 12. März 1859 || 1 || Wölfin
|-
| Mayonnette Ph. in Roodt (Ell) || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1860-01-11" | 11. Jan. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Schaul Ph. in Boxhorn || Aasselbuer || Wëntger || Clierf || data-sort-value="1860-02-18" | 18. Feb. 1860 || 1 || Wolf
|-
| Arend G., Grenzaufseher in Wiltz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-08-02" | 2. Aug. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Demuth Bernard in Holtz || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1860-11-19" | 19. Nov. 1860 || 1 || Wölfin
|-
| Delles Ph. In Mensdorf || Menster || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1861-01-21" | 21. Jan. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Diederich Nik. in Frisingen || Fréiseng || Fréiseng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1861-09-21" | 21. Sept. 1861 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Förster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-01-05" | 5. Jan. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacquant L. Aug. in Foetz || Recken (Essenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1862-01-23" | 23. Jan. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Molitor J. P., Gehilfsförster in Peppingen || Réiser || Réiser || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-05-31" | 31. Mai 1862 || 1 || Wolf
|-
| Schlitz Joh., Vater u. Sohn, Privatförster in Oberkerschen || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-10-06" | 6. Oktob. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Beissel J., Gastwirt in Oberkerschen || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 2 || Wölfe
|-
| Werner Peter, Müller in Niederkorn || Uewerkäerjeng (Köppchen) || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1862-11-03" | 3. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dogé Fr., Gutsverwalter in Betzdorf || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-07" | 7. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kinnen Th. in Wydigerhof || Ouljen (Hardt) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1862-11-11" | 11. Nov. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Kayser J. P., Privatförster in Steinbrücken || Monnerech || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1862-09-15" | 15. Sept. 1862 || 1 || Wölfin
|-
| Strauss H., Müller in Simmern || Simmer (Hobscheiterheck) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-02" | 2. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Durst Johann, Gehilfsförster in Bissen || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1862-12-30" | 30. Dez. 1862 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1863-01-27" | 27. Jan. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Stomp Th. u. Hansen Jos. in Brouch || Recken (Mandelbach) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1863-05-27" | 27. Mai. 1863 || 8 || Nestwölfe
|-
| Wolff J. P.. Sohn in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1863-10-01" | 1. Okt. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. in Echternach || Uesweller (Grossenbusch) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-11-03" | 3. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Krisch Wilh., Knecht, Wiltzermühle (Mamer) || Mamer (bei d. Mühle) || Mamer || Capellen || data-sort-value="1863-11-15" | 15. Nov. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Heiardt Nikolas, Jagdhüter in Bettemburg || Biergem || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1863-11-27" | 27. Nov. 1863 || 1 || Wölfin
|-
| Metz Norbert, Hüttenherr in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1863-12-17" | 17. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H., Kauffmann in Echternach || Hierber (Schlammeweg) || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1863-12-23" | 23. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Durst Math., Privatförster in Bissen || Biissen (Dellenberg) || Biissen || Miersch || data-sort-value="1863-12-31" | 31. Dez. 1863 || 1 || Wolf
|-
| Demuyser J. P., Forstaccessist in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H. Kauffmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1864-01-31" | 31. Jan. 1864 || 1 || Wölfin
|-
| Nothomb Alf. In Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Nothomb Pol, Sohn, in Petingen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Beissel Joh. in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Schumacher Gust. in Dippach || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-09-26" | 26. Sept. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Blonding Jak. in Oberkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Franck Wilhelm, Gastwirt in Küntzig || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1864-10-07" | 7. Okt. 1864 || 2 || Wölfe
|-
| Praus J. A. Gerichtsschreiber in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1864-11-03" | 3. Nov. 1864 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Jos., Gastwirt in Lintgen || Lëntgen || Lëntgen || Miersch || data-sort-value="1865-01-18" | 18. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich Nik. Jos. in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-20" | 20. Jan. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Schleich J. B, in Dahlem || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1865-01-22" | 22. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Beissel J., Gastwirt in Niederkerschen || Uewerkäerjeng || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1865-01-25" | 25. Jan. 1865 || 1 || Wolf
|-
| Schroeder Michel in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Hoppesch J. P. in Rambrouch || Holz || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1865-06-20" | 20. Juni 1865 || 1 || junger Wolf
|-
| Metz Norbert u. Emil, Hüttenherren in Eich || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1865-11-17" | 17. Nov. 1865 || 3 || Wölfe
|-
| Baron de Tornaco in Sassenheim || Zolwer (Hunnenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1865-12-27" | 27. Dez. 1865 || 1 || Wölfin
|-
| Stoltz Mathias im Kahlochenerhof || Kalscheierhaff || Koplescht || Capellen || data-sort-value="1866-01-04" | 4. Jan. 1866 || 1 || Wolf
|-
| von Heemsheck, Oberst-Kommandant in Echternach || Iechternach (Irreltgen) || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1866-01-10" | 10. Jan. 1866 || 1 || Wölfin
|-
| Wagner Anna, Ehefrau Jak. Tempel in Keispelt || Keespelterbësch || Kielen || Capellen || data-sort-value="1866-05-10" | 10. Mai. 1866 || 6 || Nestwölfe
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem (Grossenbusch) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1866-11-19" | 19. Nov. 1866 || 1 || Wolf
|-
| Kraus Joh., Privatförster in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-01-01" | 1. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Sëll || Sëll || Réiden || data-sort-value="1867-01-26" | 26. Jan. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Namur Ernest Agronom in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-01-21" | 21 u. 22. Jan. 1867 || 2 || Wölfe
|-
| Jacoby Peter, Förster in Senningen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-01-17" | 17 u. 22. Jan. 1867 || 3 || Wölfinnen
|-
| Schmitt Nik., Hirt in Burglinster || Buerglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-02-18" | 18. Feb. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Graf von Ansemburg Gaston || Huelmes || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1867-09-05" | 5. Sept. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Keusch Jak. Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1867-10-18" | 18. Okt. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Angelsberg Johann, Notar in Feulen || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1867-11-03" | 3. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Nothumb Alf. in Petingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-09" | 9. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Speller, Leutnant-Adjutant in Luxemburg || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-11-20" | 20. Nov. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hub., Jagdhüter in Ansemburg || Rued || Ell || Réiden || data-sort-value="1867-11-29" | 29. Nov. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Fuhrmann Ant., Förster in Goetzingen || Käerch || Käerch || Capellen || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Gloutin Melch. in Rodingen || Rodange || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1867-12-07" | 7. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Klein Nik. in Sprinkingen || Sprénkeng || Dippech || Capellen || data-sort-value="1867-12-11" | 11. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Grotia Nik. in Küntzig || Kënzeg || Käerjeng || Capellen || data-sort-value="1867-12-16" | 16. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Jul., Industrielle in Manternach || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1867-12-30" | 30. Dez. 1867 || 1 || Wölfin
|-
| Ury Paul in Syren || Siren || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1867-12-31" | 31. Dez. 1867 || 1 || Wolf
|-
| Ellis Eduard auf Höhenhof || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Fischer Ad. Bürgermeister in Cessingen || Mutfert || Conter || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-05" | 5. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Weisgerber Joh. u. Kons. in Holzem || Holzem || Mamer || Capellen || data-sort-value="1868-01-06" | 6. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Klepper Fr., Förster in Düdelingen || Diddeleng || Diddeleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-07" | 7. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Heinrich Fr. Forstbrigadier in Petingen || Péiting (Kebelzack) || Péiteng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-01-08" | 8. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Ury Paul in Syren || Siren (Ahlen Weiher) || Weiler zum Tuer || Lëtzebuerg || data-sort-value="1868-01-11" | 11. Jan. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Schengen || Wëntreng || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-01-13" | 13. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Keusch Jak., Privatförster in Simmern || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1868-01-14" | 14. Jan. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1868-03-05" | 5. März 1868 || 1 || Wolf
|-
| Jeanty Peter in Oberpallen || Biekerech || Biekerech || Réiden || data-sort-value="1868-08-25" | 25. Aug. 1868 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco in Sassenheim || Suessem || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1868-10-04" | 4. Okt. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel. Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Hanff Felix, Agronom in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1868-12-10" | 10. Dez. 1868 || 1 || Wolf
|-
| Baldauff H. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1869-01-27" | 27. Jan. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hemmer Ed., Notarkandidat in Koerich || Giewel (Scheuerheck) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-03-04" | 4. März 1869 || 1 || Wolf
|-
| Mersch Michel, Sohn, Gerber in Simmern || Simmer (Grossenbusch) || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-03-16" | 16. März 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Biwer (Senfen) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-02-01" | Februar 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Goschet Michel in Consthum || Konstem || Parc Housen || Clierf || data-sort-value="1869-05-06" | 6. Mai 1869 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Manternach (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-08-20" | 20. Aug. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer (Wolfsloch) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-10-28" | 28. Okt. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Lux Peter in Goetzingen || Giewel (Seitert) || Käerch || Capellen || data-sort-value="1869-12-06" | 6. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Flammant J. P. in Junglinster || Jonglënster || Jonglënster || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-08" | 8. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Baron de Loë || Simmer || Habscht || Capellen || data-sort-value="1869-12-13" | 13. Dez. 1869 || 1 || Wolf
|-
| Greten Nik. in Reckingen a. d. M. || Recken (Schimberg) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-21" | 21. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1869-12-24" | 24. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Raty Narciss in Lasauvage || Nidderkuer || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1869-12-25" | 25. Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Dutreux Nik., Geometer in Mersch || Recken || Miersch || Miersch || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wölfin
|-
| Grün Johann in Canach || Kanech || Lenneng || Réimech || data-sort-value="1869-12-01" | Dez. 1869 || 1 || Wolf <br><small>Dieser Wolf wurde mit der Axt erschlagen</small>
|-
| Fischer Aug., Gerber in Luxbg. || Leideleng || Leideleng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-01-23" | 23. Jan. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Faber Georg, Oberförster in Mersch || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1870-02-08" | 8. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Peter, Verwalter in Berburg || Berbuerg (Grossenbusch) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Brimeyer Johann, Privatförster in Schoenfels || Schëndels (Goerensbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-09" | 9. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Röhling Hubert, Jagdhüter in Ansemburg || Recken (Blumsbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-15" | 15. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Bouchet Jakob, Privatförster in Differdingen || Déifferdeng || Déifferdeng || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-02-20" | 20. Febr 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baldauff H., Kaufmann in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Zimmer Nik., Eigent. in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Knepper Eug., Tierarzt in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1870-02-23" | 23. Febr. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Fürstenberg || Tënten || Helperknapp || Miersch || data-sort-value="1870-02-25" | 25. Febr. 1870 || 1 || Wölfin
|-
| Baron von Tornaco u. Kons. in Sassenheim || Suessem a Nidderkäerjeng || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1870-12-01" | ? Dez. 1870 || 3 || Wölfe
|-
| Fischer Bernard in Dippach || Dippech || Dippech || Capellen || data-sort-value="1870-12-06" | 6. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Johann in Roedgen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1870-12-09" | 9. Dez. 1870 || 1 || Wolf
|-
| Dondelinger Michel, Bauconducteur in Echternach || Iechternach || Iechternach || Iechternach || data-sort-value="1871-02-08" | 8. Febr. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| Kayser J. B., Förster in Steinbrücken || Biergem (Seitert) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-09-09" | 9. Sept. 1871 || 1 || Wölfin
|-
| de Wacqant in Foetz || Recken (Scheuerbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1871-12-10" | 10. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Baron von Tornaco in Sanem || Suessem (Grossenb.) || Suessem || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1871-12-11" | 11. Dez. 1871 || 1 || Wolf
|-
| Wester J. C., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Kohlen) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-10" | 10. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Schumann Fr., Gerber in Reckingen a. d. M. || Recken (Jungenbusch) || Miersch || Miersch || data-sort-value="1872-01-14" | 14. Jan. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Wolff-Fixmer J. u. Kons. in Berburg || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1872-04-05" | 5. April 1872 || 2 || junge Wölfe
|-
| Wolff J. B., Rentner in Luxemburg || Garnech || Garnech || Capellen || data-sort-value="1872-09-11" | 11. Sept. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Hilger Fr. in Bartringen || Bartreng || Bartreng || Lëtzebuerg || data-sort-value="1872-10-08" | 8. Okt. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Knepper Aug. in Pissingen || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Kettenmeyer J. N. in Reckingen a. d. M. || Biergem (Scheuerbach) || Monnerech || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-16" | 16. Nov. 1872 || 1 || Wölfin
|-
| Speller, Hauptmann in Luxemburg || Beetebuerg (Wald) || Beetebuerg || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1872-11-19" | 19. Nov. 1872 || 1 || Wolf
|-
| Kerschen Ant. in Hivingen || Scheierbësch || Keel || Esch-Uelzecht || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Joerg J., Sekretär in Mamer || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-15" | 15. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Kolbach Joh. in Capellen || Mamer || Mamer || Capellen || data-sort-value="1873-02-13" | 13. Febr. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hans Ernst, Förster in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-14" | 14. Juli 1873 || 1 || Wolf
|-
| Petry Bern, Schreiner in Olingen || Ouljen || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1873-07-21" | 21. Juli 1873 || 1 || junger Wolf
|-
| Siebenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-11-30" | Ende November 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Seibenberger Joh., Gärtner in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Koch J. P. in Remerschen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wölfin
|-
| Gloden Nik., Bürgermeister in Schengen || Schengen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1873-12-30" | 30. Dez. 1873 || 1 || Wolf
|-
| Hoffmann H. in Betzdorf || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-06" | 6. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Kremer Bernard in Biwer || Biwer || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-01-09" | 9. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Leo, Rentner in Luxemburg || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1874-01-13" | 13. Jan. 1874 || 1 || Wolf
|-
| Feipel N. F., Winzer in Wellenstein || Welleschten || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-24" | 24. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Sauer Leo, Einnehmer. in Remerschen || Rëmerschen || Schengen || Réimech || data-sort-value="1874-02-25" | 25. Febr. 1874 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheuer, Jagdhüter in Münschecker || Lelleg || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1874-07-13" | 13. Juli 1874 || 2 || junge Wölfe
|-
| Stoffel Peter, Förster in Waldbredimus || Trënteng || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1876-02-07" | 7. Febr. 1876 || 1 || Wölfin
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1876-02-23" | 23 Febr. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Ungeheur Mich., Jagdhüter in Münschecker || Hierber || Rouspert-Mompech || Iechternach || data-sort-value="1876-11-04" | 4. Nov. 1876 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Peter in Rameldingen || Gréngewald || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-01-31" | 31. Jan. 1877 || 1 || Wolf
|-
| Jungblut Nik. in Rameldingen || Nidderaanwen || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1877-02-21" | 21. Febr. 1877 || 2 || Wölfinnen
|-
| Remesch Fr., Förster in Bondorf || Bungeref || Rammerech || Réiden || data-sort-value="1877-02-23" | 23. Febr. 1877 || 1 || Wölfin
|-
| de Maringh Gasp., Rentner in Remich || Bous || Bous-Waldbriedemes || Réimech || data-sort-value="1878-01-29" | 29. Jan. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Elvinger Andr., Privatförster in Helmsingen || Heeschdref (Grünewald) || Steesel || Lëtzebuerg || data-sort-value="1878-12-21" | 21. Dez. 1878 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Geyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-01-05" | 5. Jan. 1879 || 1 || Wölfin <br><small>Diese Wölfin wurde in einer Falle gefangen</small>
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-02-06" | 6. u. 21. Febr. 1879 || 2 || Wölfe
|-
| Müller Joh. in Zittig || Bech || Bech || Iechternach || data-sort-value="1879-02-28" | 28. Febr. 1879 || 1 || Wolf
|-
| Metz Em., Hüttenherr in Beggen u. Muller Hub., Hüttenherr in Esch a. d. A. || Betzder a Biwer || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1879-10-23" | 23. Okt. 1879 || 5 || Wölfe
|-
| Jungblut Peter, Privatförster in Rameldingen || Nidderaanwen (Grünewald) || Nidderaanwen || Lëtzebuerg || data-sort-value="1879-12-08" | 8. Dez. 1879 || 1 || Wölfin
|-
| Gretsch Jos. in Remich || Greiweldeng (Mesbusch) || Stadbriedemes || Réimech || data-sort-value="1880-01-08" | 8. Jan. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Müller Hub. Industr. in Esch a. d. A. || Ouljen (Stockbusch) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1880-11-04" | 4. Nov. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Heuschling Nik., Förster in Itzig u. Belgrad Joh., Feldhüter in Itzig || Hesper || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1880-12-22" | 22. Dez. 1880 || 1 || Wölfin
|-
| Bisdorff Joh., Gehilfsförster in Kapenacker || Wuermer (Kreuzbusch) || Wuermer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1881-02-04" | 4. Febr. 1881 || 1 || Wolf
|-
| Schneider Joh. in Alzingen || Alzeng || Hesper || Lëtzebuerg || data-sort-value="1881-09-16" | 16. Sept. 1881 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Betzder || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-11-08" | 8. Nov. 1882 || 2 || Wölfinnen
|-
| Mertzig Johann in Breinert || Biwer (Ronkenberg) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-10" | 10. Dez. 1882 || 1 || Wolf
|-
| Lamort Eug. in Manternach || Berbuerg (Grossenb.) || Manternach || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-15" | 15. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| de la Fontaine Th., Rentner in Luxemburg || Biwer (Frohn) || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1882-12-23" | 23. Dez. 1882 || 1 || Wölfin
|-
| Witry Michel in Strassen || Rollengergronn (Baumbusch) || Lëtzebuerg || Lëtzebuerg || data-sort-value="1883-03-12" | 12. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| Sauber Math., Hirt in Goyershof (Bech) || Geyershaff || Bech || Iechternach || data-sort-value="1883-03-16" | 16. März 1883 || 1 || Wolf
|-
| de la Fontaine Th. in Luxemburg || Biwerbësch || Biwer || Gréiwemaacher || data-sort-value="1883-07-08" | 8. Juli 1883 || 1 || Wölfin
|-
| Wolff Ed., Untersuchungsrichter in Luxemburg || Ouljen (Kiem) || Betzder || Gréiwemaacher || data-sort-value="1903-04-24" | 24. April 1903 <small>(sic)</small> || 1 || Wolf
|-
|}
An der Tabell sinn am Ganzen 242 Déieren opgezielt: 121 Wëllef, 72 Wëllefinnen, 20 jonk Wëllef an 29 Naschtwëllef. Ënner engem Naschtwollef huet een e jonke Wollef verstanen, deen nach am Bau gelieft huet an nach net selbststänneg war. Well Naschtwëllef nëmmen do virkommen, wou sech e Ruddel etabléiert an eng Nozuucht huet, gëllt hiren Noweis gläichzäiteg als Beweis dofir, datt sech an där Géigend e Wollefsruddel niddergelooss hat, dat sech reproduzéiert hat.
1893 koum en neit Reglement, dat d'Montanten d'selwecht gelooss huet mä déi administrativ Formalitéiten genee festgeluecht huet. D'Primm gouf nëmmen op Basis vun engem Certificat vum Buergermeeschter ausbezuelt. Dëse Certificat huet misse bestätegen, datt de Wollef an der jeeweileger Gemeng erluecht gouf an datt a Presenz vum Buergermeeschter eng [[Zéif]] vun der rietser viischter Patt ofgeschnidde gouf. Dës Moossnam sollt alt erëm Mëssbrauch verhënneren an ausschléissen, datt dat selwecht Déier méi wéi eng Kéier fir eng Primm presentéiert gouf.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rmin/1893/08/25/n1/jo|Titel=Règlement du 25 août 1893 pris en exécution de la loi sur la chasse|Gekuckt=12.07.2026|Datum=25.08.1893|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Kanton
! Zuel
|-
| Capellen || 42
|-
| Clierf || 8
|-
| Dikrech || 2
|-
| Esch-Uelzecht || 32
|-
| Gréiwemaacher || 44
|-
| Iechternach || 21
|-
| Lëtzebuerg || 22
|-
| Miersch || 22
|-
| Réiden || 24
|-
| Réimech || 12
|-
| Veianen || 1
|-
| Wolz || 12
|}
Déi regional Opstellung vun de Fäll weist, datt d'Erleeë vun de Wëllef net gläichméisseg iwwer d'Land verdeelt war an datt am [[Éislek]] déi mannst Déieren erluecht goufen. Eng méiglech Erklärung dofir wier, datt am Norden haaptsächlech [[Louheck]]e ugeplanzt waren. Dës [[Bësch zu Lëtzebuerg|Bëscher]] goufen deemools intensiv genotzt an all 20 bis 25 Joer ëmgeschnidden sou datt et am Éislek wéineg al, zoue Bëscher, mee virun allem [[Louheck#Jengt|Jéngt]]e stoungen.
Laang Zäit ass ugeholl ginn, datt de leschte Wollef zu Lëtzebuerg de [[24. Abrëll]] [[1893]] am [[Ouljen|Ouljer]] Bësch beim "[[Kiem]]" vum [[Édouard Wolff (1851)|Édouard Wolff]] erschoss gouf.<ref>Op der Gedenkplack, déi de [[Saint Hubert Club]] am Joer [[1937]] gestëft huet, steet fälschlecherweis, dat wier am Joer 1892 geschitt [http://www.betzdorf.lu Commune de Betzdorf]: Tourisme. Les sentiers. Wollefswee (download: 2.12.2008).</ref> Nei Erkenntnesser weisen, datt och nach méi spéit Wëllef zu Lëtzebuerg opgetruede sinn. Den 20. Februar 1895 gouf e Wollef an der Géigend vu [[Schëndels]], deen an eng Fal gerode war, erschoss. Am Mee 1899 goufen am [[Gréngewald]] an der Ëmgéigend vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] dräi jonk Wëllef fonnt, déi vergëft Fleesch gefriess haten: zwéi waren dout, den drëtte konnt gerett ginn.<ref name ="wollef1893-1920">Massard 2015a.</ref>
Am [[Éischte Weltkrich]] sinn nees Wëllef zu Lëtzebuerg gemellt ginn: am November-Dezember 1914 bei [[Uespelt]] a bei [[Ënsber]], am Januar-Februar 1917 an der [[Dikrech]]er Géigend an dono e bëssen iwwerall am Land. Ob et sech wierklech ëm Wëllef oder nëmmen ëm grouss Hënn gehandelt huet, léisst sech nodréiglech net vu Fall zu Fall klären.<ref name ="wollef1893-1920"/><ref>Massard 2015b.</ref>
Den 28. Februar 1920 gouf am Bësch tëscht [[Bierg (Betzder)|Bierg]] ([[Gemeng Betzder]]) a [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]] ([[Gemeng Fluessweiler]]) e Wollef, deen an eng Fal gerode war, vum Fieschter vum Schlass Bierg, erschoss. Zwee Fachleit aus der Forstverwaltung an de Staatsveterinär [[Emile Moutrier]] hunn d'Déier ënnersicht an et als Wollef identifizéiert.<ref name ="wollef1893-1920"/>
Dono blouf et gutt 90 Joer roueg ëm d'Déier.
=== Nei Presenz vum Wollef zanter den 2010er Joren ===
Am Juli 2011 gouf an der Gemeng [[Gedinne]], an der [[Provënz Namouer]], fir d'éischt zanter 110 Joer, nees e Wollef an der Belsch gesinn.<ref>[http://www.lesoir.be/actualite/belgique/2011-09-22/le-loup-est-de-retour-en-belgique-apres-un-siecle-865135.php "Le loup est de retour en Belgique... après un siècle."] lesoir.be, 22 September 2011, 21:41.</ref> Am Februar 2014 gouf op e puer Plazen am [[Departement Moselle|Museldepartement]], bei [[Lorquin]] respektiv bei [[Walscheid]], een (oder méi) Exemplare gesinn.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/ein-wolf-in-lothringen-5305d38be4b080dc756b9f34 "Ein Wolf in Lothringen?"] wort.lu, 20.02.14, 11:06.</ref> Well net méi auszeschléisse wier, datt en och zu Lëtzebuerg nees opdauche kéint,<ref>Cf. Schley, L. & R. Reding, 2014. Auf dem Weg in die Grossregion: Der Wolf steht vor unserer Haustür. ''Regulus'' 4: 4-7.</ref><ref>[http://chd.lu/wps/portal/public/RoleEtendu?action=doQuestpaDetails&id=12872&backto=/wps/portal/public/FicheDepute?ref=23920# Question écrite n°727 - Sujet: le retour du loup en Europe.] op chd.lu.</ref> huet de Staatssekretär fir Ëmwelt [[Camille Gira]] 2017 en Aktiounsplang virgestallt, wat ze maachen ass, wann et sou wäit wier.<ref>[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktiouns- a Managementsplang fir den Ëmgang mat Wëllef zu Lëtzebuerg]</ref> Doropshi sinn d'Modalitéite vun den Entschiedegunge festgeluecht ginn. Wann e Wollef d'Véi vun engem Bauer blesséiert oder ëmbréngt, iwwerhëlt de Staat d'Käschten. D'Naturverwaltung iwwerpréift d'Situatioun op der Plaz an hëlt DNA-Prouwe fir ze beweisen, ob de Wollef de Schëllege war. Ass dëse Beweis sécher, gëtt de Schued, dee vum ''Service de la production animale'' vun der [[ASTA]] berechent gouf un de Proprietär ausbezuelt. Falls d'Déieren den Ugrëff iwwerlieft hunn awer blesséiert goufen, bezuelt de Staat zousätzlech all d'Käschten déi beim [[Veterinär|Véidokter]] fir d'Behandlung entstinn. Ass de Beweis net sécher, a wann de Wollef awer net als Ursaach ausgeschloss ka ginn, da gëtt de Schued nach zu 75 Prozent rembourséiert. Dat selwecht gëllt och fir den [[Haushond#Hondstyppen|Hierdenhond]] oder de Juegdhond, wann se vun engem Wollef blesséiert oder erbass goufen. Et gëtt och Subventioune fir preventiv Moossnamen, wéi zum Beispill d'Opstelle vun elektreschen [[Zonk|Zénk]], vu Maschendrot oder och d'Uschafe vun engem speziell ausgebilten Hierdenhond.<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/08/30/a569/jo Groussherzoglecht Reglement vum 30. August 2023]</ref>
Am Juli 2017 hat e [[Leideleng]]er Bauer en Déier fotograféiere kënnen, dat mat grousser Warscheinlechkeet e Wollef war.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/wahrscheinlich-ein-wolf/899099.html|Titel=Sichtung in Leudelingen, Wahrscheinlich ein Wolf|Gekuckt=24.5.2024|Datum=7.7.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
Am September 2017 huet eng [[DNA]]-Analys bestätegt, datt et ee Wollef war, deen e puer Woche virdrun aacht Schof tëscht [[Garnech]] an [[Holzem]] gerass hat. Dëse Wollef koum aus enger Populatioun, déi hir Verbreedung an den italieeneschen a franséischen Alpen huet an déi och schonn an de [[Vogesen]], a [[Loutrengen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf.<ref>[http://www.environnement.public.lu/actualites/2017/09/01_le_loup_au_luxembourg/index.html Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren] (sic). Communiqué vum 1. 9. 2017</ref><ref>Schley, L. & J. Herr, 2017. Erster Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren (sic). Cf. Literatur.</ref> Deemno war de Wollef no knapps 100 Joer erëm zu Lëtzebuerg ukomm.
Duerno goufen ëmmer nees Wëllef sporadesch gesinn.
{| class="wikitable mw-collapsible mw-open sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccccff;"
! Wéini
! Wou
! Originn
! Bemierkung
! Referenzen
|-
| data-sort-value="2018-02-01" | Feb. 2018|| [[Furen]] || || nogewisen ||
|-
| data-sort-value="2017-12" | Dez. 2018|| [[Käerch]]-[[Simmer]]|| ||net sécher ob Wollef ||<ref>[https://gouvernement.lu/de/actualites/toutes_actualites/communiques/2018/12-decembre/19-wolfshinweis-luxemburg.html "Konkreter Wolfshinweis im Westen Luxemburgs."] Presscommuniqué op gouvernement.lu, 19.12.2018.</ref>
|-
| data-sort-value="2020-04" | Abrëll. 2020|| ëm [[Nidderaanwen]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||3 Schof gerass ||<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1517207.html "Et war e Wollef, deen Enn Abrëll 3 Schof am Raum Nidderaanwen gerass huet."] rtl.lu, 13.05.2020.</ref><ref>Hermes, S., 2020. ''Ein Wolf als Täter. Genetische Analysen bestätigen: Raubtier für Schafrisse im Raum Niederanven verantwortlich.'' Luxemburger Wort vum 14. Mai 2020, S. 24.</ref>
|-
| data-sort-value="2021-08" | Summer 2021|| ëm d'Belsch Grenz zu [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || ||1 Schof gerass, am Wanter nogewisen ||<ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/die-sichtung-eines-wolfs-ist-nachgewiesen-61ddcd32de135b923614ddc0 "Die Sichtung eines Wolfs ist nachgewiesen."] wort.lu, 11.01.2022.</ref>
|-
| data-sort-value="2022-12" | Dez. 2022|| Raum [[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] || ||1 Schof gerass, warscheinlich vun engem Wollef ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417|Titel=Totes Schaf, Mögliche Wolfsanwesenheit bei Ulflingen|Gekuckt=28. 12. 2022|Auteur=wort.lu|archivedate=2022-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228093110/https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.dbb-wolf.de/Wolfsmanagement/monitoring/scalp-kriterien|Titel={{de}} Wolfsmanagement, SCALP-Kriterien|Gekuckt=28. 12. 2022}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-01" | Jan. 2023|| [[Tratten]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun<ref>Där hire Verbreedungsschwéierpunkt erstreckt sech vun der [[Wisła]] am Zentrum vu [[Polen]] bis an [[Niddersachsen]].</ref> ||nogewisen, männlech ||<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2030989.html|Titel=D'Naturverwaltung confirméiert, Am Raum Tratten war e Wollef ënnerwee|Gekuckt=15. 2. 2023|Datum=15.2.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-07" | Juli 2023|| Raum [[Léiler]] ||mëtteleuropäesch Flaachlandpopulatioun ||1 Schof gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B01-wolf-lieler.html|Titel=Eindeutiger Wolfsnachweis im Raum Lieler|Gekuckt=2.8.2023|Datum=1.8.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref>
|-
| data-sort-value="2023-08" | Mëtt Aug. 2023|| Raum [[Iechternach]] a [[Gemeng Beefort|Beefort]] || || net gewosst ob et dee selwechte war wéi dee vum Juli ||<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B22-wolf-luxemburg-osten.html|Titel=Eindeutige Wolfsnachweise im Osten Luxemburgs|Gekuckt=22.08.2023|Datum=22.08.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2106420.html|Titel=Wollef am Oste vum Land gefilmt|Gekuckt=24.8.2023|Datum=24.8.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-04" | Abrëll 2024|| [[Bruechtebaach]] || || 1 Kallef gerass, nogewisen ||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/der-tag-in-luxemburg-wolfsnachweis-in-brachtenbach/13021761.html|Titel=Wolfsnachweis in Brachtenbach|Gekuckt=24.5.2024|Datum=24.5.2024|Editeur=wort.lu}}</ref>
|-
| data-sort-value="2024-12" | Mëtt Dez. 2024|| Raum [[Dol]] || || 2 Schof gerass, nogewise vun engem weibliche Wollef, deen an Holland am Ruddel "Zuidwest-Veluwe" gebuer, an am Oktober 2023 fir d'éischt [[Genetik|geneetesch]] erfaasst gouf.||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2025+01-janvier+16-wolf-dahl-informationsabend.html|Titel=Wolfsweibchen im Raum Dahl – Informationsabend am 21. Januar|Gekuckt=16.01.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2025-04" | 11. Abrëll 2025|| Raum [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]-[[Gemeng Clierf|Clierf]] || || 2 x gesinn a fotograféiert ||<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2025%2B04-avril%2B15-wolf-sichtung.html|Titel=Wolf im Raum Kiischpelt-Klerf unterwegs gesichtet|Gekuckt=24.04.2025|Datum=15.04.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-02" | Enn Feb. 2026|| [[Gemeng Wëntger]] || || 5 Schof gerass an 2 blesséiert vun enger Wollefsmudder, déi schonn 2025 an [[Thüringen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf. ||<ref>[https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Naturverwaltung-bestaetigt-Wolf-reisst-fuenf-Schafe-auf-einer-Weide-im-Oesling-25645.html Naturverwaltung bestätigt: Wolf reißt fünf Schafe auf einer Weide im Ösling]</ref>
|-
| data-sort-value="2026-03" | Feb.-Mäerz 2026|| [[Hengescht]] || || Eng Rei Schof vun enger anerer Wollefsmudder gerass, déi zu engem Ruddel aus der belscher [[Äifel|Nordäifel]] gehéiert an deels an Däitschland, deels am [[Héicht Venn|Héije Venn]] aktiv ass.||<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zweites-wolfsweibchen-im-norden-des-landes-nachgewiesen/144221965.html|Titel=Zwei Vorfälle in wenigen Tagen, Zweites Wolfsweibchen im Norden des Landes nachgewiesen|Gekuckt=23.03.2026|Auteur=Sophie Hermes|Datum=23.03.2026|Editeur=wort.lu [€]}}</ref>
|-
| data-sort-value="2026-00" | || || || ||
|}
== De Wollef a Mythos a Literatur ==
{{Kapitel Info feelt}}
==Kuckt och==
* ''[[De Wëllefchen an de Fiisschen]]''
* [[Wollefsschlucht (Iechternach)]]
* [[Wollefsgrouf (Biekerech)]]
* [[Fleeschwollef]]
== Literatur ==
* Anonym, 1893. [[Luxemburger Zeitung]] Nr. 115 (25. Apr.): 3 (Wolf im Rodenburger Wald von Richter Wolff erlegt).
* Delguste-Van der Kaa, Marie-Hélène, 2003. Histoire des loups dans les deux Luxembourg. Rossignol, 2003.
* [[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 389-394, 411-419.
* [[Romain Hilgert|Hilgert, Romain]], 2013. [https://web.archive.org/web/20130515005010/http://www.land.lu/2013/04/19/vom-ungeziefer-zum-umweltmenetekel%e2%80%a9/ Vom Ungeziefer zum Umweltmenetekel: Vor 120 Jahren verlor der letzte Wolf in Luxemburg das Leben, danach auch den Kopf.] Lëtzebuerger Land Nr. 16: 6 (19. April 2013).
* [[Jos Massard|Massard, Jos. A.]], 1985. [http://massard.info/pdf/pasteur_2.pdf Zum hundertsten Jahrestag der ersten Tollwutimpfung (II): Von Hunden und Wölfen.] Tageblatt 1985, Nr. 159 (13. Jul.): 9.
* Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987, Luxemburg: 353-374.
* Massard, J.A., 1995. ''Wolfsschlucht und Wolfsgeschichten: Wölfe im Kanton Echternach.'' In: Annuaire de la Ville d'Echternach 1994, S. 239-272. [http://massard.info/pdf/ann1995_wolf.pdf PDF]
* Massard, Jos. A., 2015a. [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920_LJ.pdf ''Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf. Eine Aufarbeitung in drei Teilen.''] — Teil I: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 258 (5. November): 19. — Teil II: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 259 (6. November): 19 (''Der Erste Weltkrieg brachte die Wölfe zurück''). — Teil III: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 260 (7. November): 19 (''1920 – Ein Wolf bei Berg''). [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf Erweiterte Online-Version.]
* Massard, Jos. A., 2015b. [https://massard.info/pdf/Massard_Loups1917_ANLux.pdf ''Das Wiederauftauchen der Wölfe im Großherzogtum Luxemburg im Jahr 1917 im Spiegel einer Sammlung von Zeitungsausschnitten aus dem “Fonds Schaack” im Luxemburger Nationalarchiv'']. Published online.
*[[Laurent Schley|Schley, L.]] & J. Herr, 2017. ''Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren.'' [[regulus (Zäitschrëften)|regulus Zäitschrëft fir Natur & Ëmwelt]] 4 2017: 12-15.
*Schley, L., M. Jacobs, S. Collet, A. Kristiansen & J. Herr, 2021. First wolves in Luxembourg since 1893, originating from the Alpine and Central European populations. ''Mammalia''. DOI: https://doi.org/10.1515/mammalia-2020-0119
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Canis lupus}}
* [https://web.archive.org/web/20230104201245/http://biodiversite.wallonie.be/fr/le-reseau-loup.html?IDC=6418 Le Réseau Loup], op dem Site ''La biodiversité en Wallonie''
* ''[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktions- und Managementplan für den Umgang mit Wölfen in Luxemburg]'', Technischer Bericht der Naturverwaltung betreffend Wildtiermanagement und Jagd, Nr. 5, 2017, 56 S.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Hënn]]
63dsuh11ys8ir618xt18tbld2ecye1c
Raymond Schaack
0
75384
2686976
2611454
2026-07-20T20:09:04Z
~2026-40524-90
72258
/* Literatur */
2686976
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Raymond Schaack''', gebuer den [[30. September]] [[1936]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], a gestuerwen den [[28. Abrëll]] [[2025]]<ref>Familljenanonce am Luxemburger Wort, 29.04.2025, S. 24</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Schrëftsteller]] a pensionéierte Lycéesprofesser.
== Formatioun a Karriär ==
No sengem Secondairesstudium am [[Lycée de garçons de Luxembourg|Stater Jongelycée]] (LGL) huet de Raymond Schaack - ënner anerem - [[Geschicht]], [[Franséisch]] a [[Latäin]] zu Lëtzebuerg op de ''[[Cours supérieurs]]'' (1955/56), a vun 1956 bis 1959 zu [[Paräis]] op der [[Université de Paris|Sorbonne]] an e wéineg och op der [[École nationale des chartes|École des chartes]] studéiert. Nom Doktorat (am System vun der deemoleger [[Collation des grades]]) huet en als ''non armé'', a sengem Fall als ''aide-infirmier'', seng néng Méint Militärdéngscht gemaach. Am Summer duerno konnt e mat enger Bourse ee Mount zu [[Perugia]] an zu [[Roum]] verbréngen an do säin [[Italieenesch]] oppoléieren.
Duerno huet hien am LGL säi ''Stage pédagogique'' gemaach, woubäi hien eng Thees iwwer ''Le tribunal criminel du [[Département des Forêts]] pendant les années IV à VII de la République'' verfaasst huet (1963; ~285 Säiten). Säi Mémoire pédagogique huet en iwwer ''Les instituts psycho-médico-pédagogiques dans la lutte contre l'échec'' geschriwwen. Vun 1963 bis 1965 war hie Repetent, respektiv Professer am [[Escher Jongelycée]] (LGE), a vun 1965 bis zu senger Pensioun am Joer 2000 war hien erëm am Stater Jongelycée. Hien huet haaptsächlech Geschicht a Franséisch ginn. Hien huet eng Zäit och Stonnen an der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Sainte-Sophie]] gehalen an Owescoursë souwuel bei der [[CECA]] (''Conversation française'') wéi am Kader vum staatlechen ''Enseignement pour adultes'' ginn.
Vun 1969 bis 1974 war de Raymond Schaack President vun der [[Association des professeurs de l'enseignement secondaire et supérieur|APESS]], an zanter 2002 war hien effektive Member vun der [[Section des arts et lettres (Institut grand-ducal)|''Section des arts et lettres'']] vum [[Institut grand-ducal]].
De Raymond Schaack huet Gedichter, Erënnerungen, Essaien, sprooch- a kulturkritesch Iwwerleeungen a, mat sengem Jong [[Luc Schaack|Luc]], Kriminalgeschichte geschriwwen a publizéiert. Hie schreift an den dräi Sproochen, déi zu Lëtzebuerg geleefeg sinn. Zesumme mam [[Félix Molitor]] huet hien ''D'[[Psalm]]en'' op [[Lëtzebuergesch]] iwwersat (1996). De Raymond Schaack ass och bekannt fir seng kritesch Lieserbréiwer, an deenen hien, meeschtens am ''[[Luxemburger Wort]]'', alles ënner d'Lupp hëlt, wat senger Meenung no géint de gesonde Mënscheverstand verstéisst.
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''Le Luxembourg'' ; mat Fotoe vum Marcel Schroeder, Benoît Roland, Jean-Charles Pinheira a Jean-Pierre Duval; Virwuert vum [[Victor Hugo]] (!); Paräis, Romain Pages Éditions (collection "Intime Europe"), 1991; 127 Säiten. ISBN 2-908878-11-9
* ''Blieder'' ; Gedichter; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus Verlag, 1993.
* ''Onyx'' ; Gedichter a franséischer Sprooch; Lëtzebuerg, Eegeverlag (Drock & Diffusioun: St.-Paulus), 1996; 166 Säiten.
* ''Runen'' ; Gedichter an däitscher Sprooch; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 1998.
* ''Verwonsche Welten'' ; Geschichten op Lëtzebuergesch; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 1998. ISBN 2-87963-287-0
* Eng autobiographesch Trilogie; Lëtzebuerg, Sankt-Paulus Verlag:
# ''Éislécker Erënnerungen'' ; 1990.
# ''Stater Stëbs'' ; 1995; 296 Säiten. ISBN 2-87963-222-6
# ''Studente, Spunten a Stagiären'' ; 1999; 381 Säiten. ISBN 2-87963-320-6
* ''L'ABC en vadrouille'' ; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 2003; 463 Säiten. ISBN 2-87963-450-4
* ''Das Atmen des Steins'' ; Gedichter an däitscher Sprooch; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 2006; 110 Säiten. ISBN 2-87963-607-8
* (mam [[Luc Schaack]]) ''E Fall fir de Charel - Kriminalgeschichten'' ; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 2001; 203 Säiten. ISBN 2-87963-380-X
* ''Le cimetière Notre-Dame: Rites et monuments funéraires - Vandalisme public au Luxembourg'' ; in: ''Die Warte / Perspectives'', Nr. 24|2229, Ss. 5-6 (ill.); = Kulturbäilag vum ''Luxemburger Wort'', Ausgab vum 18. September 2008.
* (mam Luc Schaack) ''Nei Fäll fir de Charel - Kriminalgeschichten'' ; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 2010; 328 Säiten. ISBN 978-2-87963-771-6
* ''Voyages dans l'imaginaire'' ; 21 Texter, mat Illustratioune vum [[Pierre Schumacher]]; Lëtzebuerg, St.-Paulus Verlag, 2011; 288 Säiten. ISBN 978-2-919903-98-6
* ''Déclin et mort des religions''; in: ''Ausbléck - récré'', Nr. 33/2024; Ss. 51-57.
== Literatur ==
[[André Bauler]], 2025. ''Erënnerungen un de Raymond Schaack.'' [[Luxemburger Wort]], 8. Mai 2025, S. 36.
[[Edouard Marc Kayser]], 2026. ''Raymond Schaack (1936-2025) - In memoriam''; in: ''Ausbléck / [[récré]]'' 34 (2026), Ss. 11-14 (Foto).
==Um Spaweck==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Schaack Raymond}}
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lycéesprofesseren]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2025]]
ahixgxmwxx05jrjawk5sj4pe0o293ve
Lëscht vun den Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg
0
76163
2687188
2683832
2026-07-22T18:45:34Z
Mobby 12
60927
+Kaart
2687188
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Carte sites Natura 2000 Luxembourg (haché).png|thumb|Kaart vun den Natura-Gebidder zu Lëtzebuerg]]
[[Europäesch Unioun|Europawäit]] besteet d'[[Natura 2000|Natura-2000-Netz]] aus zwou Kategorië vun Naturschutzgebidder:
* Gebidder, déi op der [[Habitatdirektiv]] vun 1992 baséieren (Habitatgebidder);
* Gebidder, déi op der [[Vulleschutzdirektiv]] vun 1979 baséieren (Vulleschutzgebidder).
Territorial iwwerschneide sech verschidde Gebidder an deenen zwou Kategorien.
Mëtt [[2022]] gëtt et zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] 67 [[Natura 2000|Natura-2000-Gebidder]], dovun 49 [[Habitat-Direktiv|Habitat-]] an 18 [[Vulleschutzdirektiv|Vulleschutzgebidder]], mat zesumme ronn 46.200 ha, wat ronn 18 % vun der Gesamtfläch vum Land ausmécht.<ref>Ministère du développement durable et des infrastructures, 2010: S. 5.</ref><ref>Administration de la nature et des forêts, 2011. ''Zone naturelle Dumontshaff'', S. 7.</ref>
Jiddwer Natura-2000-Gebitt kritt eng europäesch Identifikatiounsnummer, z. B. LU0001022 fir de [[Gréngewald]] zu Lëtzebuerg.
==Habitatgebidder zu Lëtzebuerg<ref name="Websäit">Les zones Natura 2000 au Grand-Duché de Luxembourg op der Websäit vum Ministère du développement durable et de l'infrastructure [https://environnement.public.lu/fr/natur/biodiversite/mesure_3_zones_especes_proteges/natura_2000.html Websäit] gekuckt den 11. September 2020</ref>==
{| class="wikitable sortable"
|-
! !!Euro-Code !! Numm !! Fläch (ha)!!Koordinaten
|-
| 1 || LU0001002 || Dall vun der [[Our (Sauer)|Our]] tëscht [[Ouren]] a [[Wallenduerfer Bréck]] || style="text-align:right"| 5676,00 || {{Coor dms1|49|57|03|N|06|10|36|O}}
|-
| 2 || LU0001003 || Dall vun der [[Trëtterbaach]] || style="text-align:right"| 435,65 || {{Coor dms1|50|05|45|N|05|56|37|O}}
|-
| 3 || LU0001004 || [[Wäicherdang]] - Bréichen || style="text-align:right"| 57,60 || {{Coor dms1|50|02|55|N|05|59|42|O}}
|-
| 4 || LU0001005 || Ieweschten Dall vun der [[Wolz (Sauer)|Wolz]] || style="text-align:right"| 187,00 || {{Coor dms1|49|58|51.9|N|05|51|45.7|O}}
|-
| 5 || LU0001006 || Däller vun der [[Sauer]], der [[Wolz (Sauer)|Wolz]], der [[Klierf (Baach)|Klierf]] an der [[Lellgerbaach]] || style="text-align:right"| 503,74 || {{Coor dms1|49|56|52.1|N|06|01|49.1|O}}
|-
| 6 || LU0001007 || Dall vun der [[Sauer|Uewersauer]] a [[Stauséi Uewersauer]] || style="text-align:right"| 4363,00 ||
|-
| 7 || LU0001008 || Dall vun der [[Sauer|Mëttelsauer]] vun [[Esch-Sauer]] bis [[Dierbech]] || style="text-align:right"| 399,00 ||
|-
| 8 || LU0001010 || [[Groussbus]] - Neibruch || style="text-align:right"| 18,60 ||
|-
| 9 || LU0001011 || Dall vun der [[Schwaarz Iernz|Schwaarzer Iernz]] / [[Beefort]] / [[Bäerdref]] || style="text-align:right"| 4195,00 ||
|-
| 10 || LU0001013 || Dall vun der [[Atert (Floss)|Atert]], vun der [[belsch]]er Grenz bis op [[Useldeng]] || style="text-align:right"| 818,51 ||
|-
| 11 || LU0001014 || Fiichtgebidder vu [[Biissen]] an dem [[Fënsterdall]] || style="text-align:right"| 44,46 ||
|-
| 12 || LU0001015 || Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Iernz]] || style="text-align:right"| 2014,00 ||
|-
| 13 || LU0001016 || Dall vun der [[Sauer|Ënnersauer]] || style="text-align:right"| 1178,00 ||
|-
| 14 || LU0001017 || Dall vun der Ënnersauer || style="text-align:right"| 1527,00 ||
|-
| 15 || LU0001018 || [[Mamer (Baach)|Mamer]]- an [[Äisch]]dall || style="text-align:right"| 6799,00 ||
|-
| 16 || LU0001020 || Kallekwise bei [[Jonglënster]] || style="text-align:right"| 1507,12 ||
|-
| 17 || LU0001021 || [[Sir (Baach)|Sir]]dall vu [[Manternach]] bis op [[Fielsmillen (Mäertert)|Fielsmillen]] || style="text-align:right"| 196,00 ||
|-
| 18 || LU0001022 || [[Gréngewald]] || style="text-align:right"| 3158,00 ||
|-
| 19 || LU0001024 || [[Meechtem]]- [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] / [[Froumbierg]] / [[Gréiwemaacher Bierg]] || style="text-align:right"| 400,00 ||
|-
| 20 || LU0001025 || [[Boufferdanger Muer|Asselborner- a Boufferdangermuer]] ([[Uewerkäerjeng]] / [[Duelem (Garnech)|Duelem]]) || style="text-align:right"| 228,00 ||
|-
| 21 || LU0001026 || Bartreng Gréiwelshaff / Bouferterhaff || style="text-align:right"| 701,00 ||
|-
| 22 || LU0001026 || [[Suessem|Suessem-Groussebësch]]- a [[Schuller|Schuller-Bitchenheck]] || style="text-align:right"| 274,00 ||
|-
| 23 || LU0001028 || [[Naturschutzgebitt Prënzebierg|Prënzebierg]] || style="text-align:right"| 1160,00 ||
|-
| 24 || LU0001029 || Dall vun der Uewermusel|| style="text-align:right"| 1675,00 ||
|-
| 25 || LU0001030 || [[Naturschutzgebitt Ellergronn|Ellergronn]] || style="text-align:right"| 1008,00 ||
|-
| 26 || LU0001031 || [[Naturschutzgebitt Haard|Haard (Diddeleng)]] || style="text-align:right"| 660,00 ||
|-
| 27 || LU0001032 || [[Ginzebierg|Ginzebierg / Därebësch]] (Diddeleng) || style="text-align:right"| 273,00 ||
|-
| 28 || LU0001033 || [[Naturschutzgebitt Conzefenn|Conzefenn]] (Wilwerdang) || style="text-align:right"| 135,46 ||
|-
| 29 || LU0001034 || [[Waasserbëlleg]] Dolomitecarrière || style="text-align:right"| 20,80 ||
|-
| 30 || LU0001035 || [[Schëmpech]] / Steekaul || style="text-align:right"| 11,00 ||
|-
| 31 || LU0001037 || [[Schifergrouwen]] vu [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]] || style="text-align:right"| 46,00 ||
|-
| 32 || LU0001038 || [[Fiichtgebitt Cornelysmillen|Cornelysmillen]] ([[Ëlwen]]) || style="text-align:right"| 381,57 ||
|-
| 33 || LU0001042 || [[Kalebur]] ([[Houfelt]]) || style="text-align:right"| 93,00 ||
|-
| 34 || LU0001043 || Sporbaach ([[Tratten]] / [[Houfelt]]) || style="text-align:right"| 74,49 ||
|-
| 35 || LU0001044 || [[Kruuchten]] Doudegen Aarm vun der [[Uelzecht]] || style="text-align:right"| 21,00 ||
|-
| 36 || LU0001045 || [[Faaschtbaach|Faascht]] ([[Gonnereng]]/[[Roudemer]]) || style="text-align:right"| 263,00 ||
|-
| 37 || LU0001051 || [[Waark]] - [[Nidderfeelen]] - [[Waarken]] || style="text-align:right"| 160,60 ||
|-
| 38 || LU0001054 || [[Reifelswinkel]] ([[Féngeg]]) || style="text-align:right"| 85,00 ||
|-
| 39 || LU0001055 || [[Capellen]] Pompelstatioun a Schultzbech || style="text-align:right"| 3,25 ||
|-
| 40 || LU0001066 || [[Seitert (Groussbus)|Seitert]] ([[Groussbus]]) || style="text-align:right"| 21,60 ||
|-
| 41 || LU0001067 || [[Läitreng]] - [[Heischel]] ([[Gemeng Biekerech]]) || style="text-align:right"| 30,00 ||
|-
| 42 || LU0001070 || [[Moukebrill]] ([[Grass]]) || style="text-align:right"| 200,00 ||
|-
| 43 || LU0001072 || Bëschgebitt [[Stiefeschbësch]] ([[Liewel]]) || style="text-align:right"| 39,00 ||
|-
| 44 || LU0001073 || Bëschgebitt [[Ielbësch]] ([[Kielen]]) || style="text-align:right"| 31,00 ||
|-
| 45 || LU0001074 || Bëschgebitt Faascht ([[Stengefort]]) || style="text-align:right"| 46,19 ||
|-
| 46 || LU0001075 || Bëschgebitt Aeséng ([[Gemeng Suessem]]) || style="text-align:right"| 59,00 ||
|-
| 47 || LU0001076 || Bëschgebitt Wal ([[Gemeng Diddeleng]] op der Grenz mat Frankräich) || style="text-align:right"| 66,00 ||
|-
| 48 || LU0001077 || [[Naturschutzgebitt Beetebuerger Bësch|Beetebuerger Bësch]] || style="text-align:right"| 247,00 ||
|-
| 49 || LU0001078 (?) || [[Säitert (Mäerzeg)]] || style="text-align:right"| 45,00 ||
|}
==Vulleschutzgebidder zu Lëtzebuerg<ref name="Websäit"/>==
{| class="wikitable sortable"
|-
! !!Europa-Code !! Numm !! Fläch (ha)!! Koordinaten
|-
| 1 || LU0002001 || Däller vun der [[Wolz (Sauer)|Wolz]] an hiren Nieweflëss vun der Quell bis op [[Ëlwen]] || style="text-align:right"| 1269,00 || {{Coor dms1|50|09|10|N|05|59|03|O}}
|-
| 2 || LU0002002 || Däller vun der [[Trëtterbaach]] an d'Däller vun de Nieweflëss vun der [[belsch]]er Grenz bis op [[Aasselbuer]] || style="text-align:right"| 3146,00 || {{Coor dms1|50|05|07|N|05|54|32|O}}
|-
| 3 || LU0002003 || Ieweschten Deel vum Dall vun der [[Our (Sauer)|Our]] an d'Däller vun de Nieweflëss vu [[Léiler]] bis op [[Doosber Bréck]] || style="text-align:right"| 1740,00 || {{Coor dms1|50|05|04|N|06|06|26|O}}
|-
| 4 || LU0002004 || Dall vun der [[Uewersauer]] vun der belscher Grenz bis op [[Esch-Sauer]] || style="text-align:right"| 3587,00 ||{{Coor dms1|49|53|25|N|05|51|22|O}}
|-
| 5 || LU0002005 || Dall vun der [[Wäiss Iernz|Wäisser Iernz]] vu [[Buerglënster]] bis op [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] || style="text-align:right"| 758,73 || {{Coor dms1|49|43|31|N|06|12|39|O}}
|-
| 6 || LU0002006 || Dall vun der [[Sir (Baach)|Sir]] vu [[Mutfert]] bis op [[Rued-Sir]] || style="text-align:right"| 379,52 || {{Coor dms1|49|37|05|N|06|15|59|O}}
|-
| 7 || LU0002007 || Ieweschten Dall vun der [[Uelzecht]] || style="text-align:right"| 1229,71 || {{Coor dms1|49|31|27|N|06|05|48|O}}
|-
| 8 || LU0002008 || [[Giele Botter]], [[Tëtelbierg]], [[Ronnebierg]], [[Metzerbierg]], a [[Gaalgebierg (Esch-Uelzecht)|Gaalgebierg]] || style="text-align:right"| 688,00 ||
|-
| 9 || LU0002009 || [[Naturschutzgebitt Ellergronn|Ellergronn]] || style="text-align:right"| 1077,00 ||
|-
| 10 || LU0002010 || [[Naturschutzgebitt Haard|Haard]] ([[Diddeleng]]) || style="text-align:right"| 660,00 ||
|-
| 11 || LU0002011 || [[Uespelt]], Lannebur, am Kessel ([[Uespelt]]) || style="text-align:right"| 71,00 ||{{Coor dms1|49|31|44|N|06|12|09|O}}
|-
| 12 || LU0002012 || [[Naturschutzgebitt Haff Réimech|Haff Réimech]] || style="text-align:right"| 258,00 ||
|-
| 13 || LU0002013 || [[Kiischpelt]] || style="text-align:right"| 6289,04 ||
|-
| 14 || LU0002014 || Däller vun der [[Atert (Baach)|Atert]], [[Pall]], [[Schweebech (Baach)|Schweebech]], [[Äschbech]] an der [[Wëllerbaach]] || style="text-align:right"| 5722,34 ||
|-
| 15 || LU0002015 || Géigend vu [[Jonglënster]] || style="text-align:right"| 3058,74 ||
|-
| 16 || LU0002016 || Géigend vu [[Mompech]], [[Manternach]], [[Bech]] an [[Uesweller]] || style="text-align:right"| 4962,77 ||
|-
| 17 || LU0002017 || Géigend vum Mëttlere [[Lias]] || style="text-align:right"| 5739,23 ||
|-
| 18 || LU0002018 || Géigend vu [[Schëtter]], [[Kanech]], [[Lenneng]] a [[Gouschteng]] || style="text-align:right"| 1256,33 ||
|-
|}
==Literatur==
* Ministère du développement durable et des infrastructures. Département de l'environnement, 2010. ''Ein Netz für Natur und Mensch. Un réseau pour la diversité. Natura 2000 in Luxemburg. Natura 2000 à Luxembourg.'' 167 S. Dréckerei Snel. Ouni ISBN.
* Administration de la nature et des forêts, 2011. ''Zone naturelle Dumontshaff.'' 115 S. (Cf. S. 7 fir d'Zuel vun den Natura 2000-Gebidder zu Lëtzebuerg).
== Kuckt och ==
* [[Ramsar-Konventioun]] fir de weltwäite Schutz vu Fiichtgebidder
* [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Naturschutzgebidder an Europa]]
[[Kategorie:Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg| Lescht]]
03zbisaqokhf1jkorg8gvqc1mw7u7au
Famill (Homonymie)
0
76394
2687115
2268489
2026-07-22T12:12:18Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687115
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie}}
De Begrëff '''Famill''' (vum lat. ''familia'') steet fir:
* [[Famill]], eng Grupp vu Mënschen, déi matenee Famill sinn.
* [[Famill (Biologie)]], eng Grupp vu [[Gattung (Biologie)|Gattunge]] vu Liewewiesen (Planzen, Déieren, asw), déi vun engem selwechte Virfaren ofstamen
* [[Famill (Astronomie)]], Konzentratioun vun [[Asteroiden]] op änleche Bunnen
* [[Famill (Mathematik)]], Ensembel deen ...
* [[Famill (Chimie)]]: d'Elementer aus enger Kolonn vum [[Periodesystem vun den Elementer]]
* [[Famill (Pharmacologie)]], [[Antibiotikum|Antibiotika]] mat änlechen Eegenschaften
[[no:Familie#Andre betydninger]]
mtc0s8f6kfh4prujp15i9kv0gkxht2z
Rombas
0
77805
2687049
2151953
2026-07-21T14:39:23Z
CommonsDelinker
925
[[File:L'Orne_(rivière)_à_Romba.jpg]] gouf duerch [[File:L'Orne_(rivière)_à_Rombas.jpg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · typo in R
2687049
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Rombas
| Wopen = Blason ville fr Rombas.svg
| Bild = Ancien chateau Rombas.jpg
| Bildtext =
| Regioun = {{Grand Est}}
| Departement = {{Moselle}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Metz|Metz]]
| Kanton = [[Canton de Rombas|Rombas]]
| Insee = 57591
| Plz = 57120
| Koordinaten = {{coor dms|49|15|01|N|06|05|42|O}}
| Fläch = 1.169
| Bevëlkerung = 10.061
| Bevëlkerungsdatum = [[1999]]
}}
'''Rombas''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Moselle|Museldepartement]] an der Regioun [[Grand Est]].
[[Fichier:L'Orne (rivière) à Rombas.jpg|thumb|left]]
{{Kuckt och Moselle}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Metz]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Metz]]
469v8oqouyfezvqc7agv3s8i2w3i0d2
Sang & Klang Pafendall
0
80870
2687009
2684790
2026-07-21T05:54:34Z
~2026-40764-92
72264
/* Literatur */ +Lit
2687009
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg Pafendall Sang a Klang 02.jpg|thumb|380px|De Bau mam Concertssall vum Sang a Klang am Pafendall.]]
De '''Sang & Klang Pafendall''', meeschtens einfach '''Sang a Klang''' genannt, ass e Männerchouer am [[Pafendall]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. De Veräi mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg heescht offiziell '''Société chorale royale grand-ducale Sang a Klang Pfaffenthal''' a gouf ënnert der Nr. F6757 am [[Registre de commerce et des sociétés]] ugemellt.
De Veräin, deen [[1857]] gegrënnt gouf, ass deen eelste Stater Gesangsveräin. En huet zanter [[1922]] säin eegent Haus mat [[Concert]]ssall am Pafendall. D'Gebai gouf den 10. Dezember 2021 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/2#Pafendall|als nationaalt Monument klasséiert]]<ref>{{INPA-JL}}</ref>.
De Sang a Klang ass duerch seng Concerten an [[Theater]]opféierunge landbekannt. Zu senger Renommée dréit och de Matgrënner, éischten [[Dirigent]] a [[Komponist]], de [[Laurent Menager]] (1835-1902) bäi, deen als ''Nationalkomponist'' ugesi gëtt.
2012 huet de Sang a Klang nach 13 Memberen déi als Sänger aktiv sinn.<ref>F.T. ([[Fernand Theato]]), 2012. ''De Chouer wëll sech net ënnerkréie loossen.'' Luxemburger Wort vum 27. Februar 2012, S. 20.</ref>
==De Concertssall==
De Veräinsbau, deen 1922 seng Dieren opgemaach huet, ass um Nr. 1 vun der [[Rue des Trois-Glands|Hiel]] (''Rue des Trois-Glands'') um Eck mat der [[Rue Vauban|Vaubansgaass]] (''Rue Vauban'') am Pafendall. De Sall huet Plaz um Rez-de-chaussée an um Balcon fir zirka 250 Persounen.
Aner Veräiner déi reegelméisseg Concerten am Sall organiséieren:
* de [[Blues-Club Lëtzebuerg]] (zanter 1997)
* de [[Folk-Clupp Lëtzebuerg]] (zanter 1990)
== D'Héijele vum Théiwesbuer ==
Theateropféierunge vum Sang a Klang mat gedréckte Programmer an Invitatioune gouf et zanter dem Ufank vum [[20. Joerhonnert]], dat a verschidde Säll an der Uewerstad, no 1922 och am veräinseegene Sall am Pafendall.
Ëm 1980 huet d'Theatergrupp vum Sang a Klang sech den Numm ''d'Héijele vum Théiwesbuer'' ginn. D'Wuert ''Héijele'' kënnt aus dem ''[[Jéinesch]]en'' (dat ënner anerem och am Pafendall geschwat gouf) a bedeit ''Geck'' oder, am iwwerdroene Sënn, een deen d'Leit mat senge Spiichten a Witzer laachen deet. Den [[Théiwesbuer]] ass e Buer nieft der Kierch am Pafendall.<ref>150 Joer Sang a Klang 2007, S. 58.</ref>
==Audio-CDe vum Sang a Klang==
De Sang a Klang huet dräi Audio-CDe mat Wierker vum Laurent Menager erausginn, dat an de Joren 1997, 1999 an 2002.<ref>E. Plumer, 2007. ''Veräinschronik Sang & Klang 1992 bis haut''. In: Sang & Klang Pafendall 1857-2007, S. 31-37.</ref>
==Veräinsbroschüren==
De Sang a Klang huet bis 2010 sechs Veräinsbroschüren erausginn, an deenen een d'Chronik vun der Gesellschaft, mä awer och lokalhistoresch Artikelen iwwer de Pafendall fënnt. D'Broschüre koumen eraus:
* 1907 fir de 50. Anniversaire
* 1932 fir de 75. Anniversaire
* 1957 fir den 100. Anniversaire
* 1982 fir den 125. Anniversaire
* 1985 fir den 150. Anniversaire vum Laurent Menager
* 2007 fir den 150. Anniversaire
==Bekannt Dirigenten a Presidente vum Veräin==
<gallery align="right">
Laurent Menager 1835-1902 portrait S a Klang 1932.jpg|Laurent Menager
Alfred Kowalsky, by Pierre Blanc (1918) crop.jpg|Alfred Kowalsky
</gallery>
Bekannt Dirigente vum Sang a Klang:
* [[Laurent Menager]] (1857 bis 1866 an 1870 bis 1897);
* [[Alfred Kowalsky]] (1906 bis 1914 an 1916);
* [[Julien Hoffmann]] (vun 1947 bis 1966);
* [[Pierre Nimax Sr.|Pierre Nimax]] (vun 1966 bis 1971);
* [[Nico Hames]] (vun 1971 bis 1976);
* [[René Hornick]] (vun 1977 bis 1990).
Iwwer de Pafendall eraus bekannt Presidente waren de [[Marcel Fischbach]] (1949 – 1966), de [[Jean Goedert (Dokter)|Jean Goedert]] (1966 – 1991) an d'[[Romy Roth]] (1991 – 1994).<ref>Sang a Klang, Buch vum 150. Anniversaire, S. 28 (Presidente vun 1857 bis 2007) a S. 29 (Dirigente vun 1857 bis 2007).</ref>
{{Clearright}}
==Geschicht vum Veräin==
D'Grënnung vum Sang a Klang geet zeréck op eng Initiativ vum [[Schoulmeeschter]] Jean (Johann) Adam Ecker an dem Laurent (Lorenz) Menager, deen deemools 22 Joer al war.
D'Grënnungsversammlung war den [[12. Juli]] [[1857]]. Éischte President gouf de Peter (Pierre) Kirsch, Conseiller am Stater [[Gemengerot]], éischten Dirigent war de Laurent Menager.
De [[14. September]] [[1857]] hunn d'Grënnungsmemberen e Veräinsreglement ënnerschriwwen. De Veräin hat deemools 27 aktiv an 8 inaktiv Memberen.
Fir Member ze ginn, huet ee misse wéinstens 18. Joer al sinn an eng schrëftlech Demande erareechen, iwwer déi an enger Geheimwal, déi Ballotage genannt gouf, ofgestëmmt gouf. Nëmmen d'Stëftungsmemberen hunn däerfe mat ofstëmmen.
1865 krut de Veräi seng éischt [[Statuten]], dat op der Basis vum Veräinsreglement vun 1857.
1870 huet de Laurent Menager, no enger Paus vu 4 Joer, erëm d'Direktioun vum Sang a Klang bis 1897 iwwerholl, wou hie wéinst sengem Gesondheetszoustand den Dirigenteposten definitiv ofginn huet.
Ënner der zweeter Direktioun vum Laurent Menager huet de Sang a Klang eng Héichperiod erlieft, mat eng ganzer Rëtsch vu Concerten an Theateropféierungen an der Uewerstad an och soss am Land. Et huet deemools zum gudden Toun gehéiert, Member vum Sang a Klang ze sinn.
1883 krut de Sang a Klang vum Kinnek-Groussherzog [[Wëllem III. vun Holland|Wëllem III.]] den Éierentitel ''Königlich-Großherzogliche Gesanggesellschaft Sang & Klang Pfaffenthal'' (''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pfaffenthal''). De Sang a Klang ass deen eenzege Chouer zu Lëtzebuerg deen dës Auszeechnung krut.
1897, am Alter vun 62 Joer, huet de Laurent Menager definitiv seng Demissioun als Dirigent eragereecht (hien ass 1902 gestuerwen). Säi Brudder, de Pierre Menager, huet seng Nofolleg iwwerholl.
1905 gouf op Initiativ vum Sang a Klang hin e Monument um Graf vum Laurent Menager um [[Sichenhaff|Kierfecht um Sichenhaff]] opgeriicht. D'Monument ass vum Sculpteur [[Jean Mich]] a baséiert op engem Plang vum Architekt Traus. Et huet 5.967,84 [[Lëtzebuerger Frang]] kascht. D'Monument gouf den [[20. August]] 1905 bei Geleeënheet vun enger grousser ‚patriotescher’ Feier (de Laurent Menager war am ganze Land bekannt a gouf kuerz duerno als Nationalkomponist bezeechent) ageweit. [[1906]] huet d'Stad Lëtzebuerg den Ënnerhalt vum Monument iwwerholl.
1907 huet de Sang a Klang seng 50 Joer ë. a. mat engem [[Fakel]]zuch duerch déi dräi Ënnerstied ([[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Stadgronn]], [[Clausen]] a Pafendall) gefeiert, bei deem all d'Veräiner aus der Stad matgemaach hunn.
Ënner der Presidentschaft vum Michel Bauer an der Direktioun vum Alfred Kowalsky huet de Sang a Klang eng zweet Héichperiod erlieft. Vun 1910 bis 1912 gouf et eng separat Dammegesangssektioun am Veräin.
1921 gouf den Niky-Quartett gegrënnt, dee méi spéit a Soloquartett-L.-Menager ëmbenannt gouf.
[[Fichier:Luxembourg, Sang & Klang plaque Jacques Clement.jpg|thumb|Erënnerungsplack fir de Jacques Clement op der Fassade vum „Sang a Klang“]]
Den 9. Juli 1922 gouf de veräinseegene Bau an der Vaubanstrooss ageweit. D'Gebai, dat ënner der dreiwender Kraaft vum President Jacques Clement, dee vu Beruff [[Cantonnier|Staatscantonnier]] war, gebaut gouf, hat 50.000 Frang kascht, wouvun 30.000 Frang vun de Membere gesammelt goufen, 17.000 Frang goufe bei de Membere geléint an 3000 Frang hat d'Stad Lëtzebuerg bäigeluecht.
1927 huet d'Gesellschaft [[L'art à l'école]] de [[Mammendag]] zu Lëtzebuerg agefouert. Vum éischte Joer u a bis haut huet de Sang a Klang op deem Dag 'Mammeconcerten' am ganze Land ginn.<ref>Mammendag zu Lëtzebuerg, in: Sang & Klang Pafendall 2007 (Buch vum 150. Anniversaire).</ref>
1932, bei der Geleeënheet vum 75. Anniversaire, huet de Sang a Klang eng Broschür erausginn, dat sougenannt ''Gëllent Buch'' (Livre d'or). De Chouer hat ëm déi Zäit 70 Sänger.
1935 huet de Sang a Klang eng grouss 100-Joer-Laurent-Menager-Feier matorganiséiert, déi mat der Publikatioun vun enger Broschür iwwer de Komponist verbonne war.
Am [[Zweete Weltkrich]] (1940-1945) gouf de Bau vum Sang a Klang als Wunneng fir evakuéiert Familljen aus dem [[Minettsgéigend|Minett]] gebraucht, duerno huet déi däitsch Besatzungsmuecht de Bau beluecht. Och Schoulklasse waren zäitweis dran ënnerbruecht. No der [[Liberatioun]] war d'Gebai vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikanesche]] [[Rout Kräiz|Roude Kräiz]] a vun amerikaneschen [[Zaldote]] beluecht.
1966 gouf e Kannerchouer gegrënnt, d'''Chorale enfantine Laurent-Menager'', an dee sech haaptsächlech Meedercher gemellt hunn. Et gouf decidéiert de Männerchouer an e gemëschte Chouer ëmzewandelen, eng Decisioun déi awer ni ëmgesat gouf.
1982, fir den 125. Anniversaire vum Veräin, gouf déi éischt grouss Renovéierung vum Veräinsbau ofgeschloss. Och eng Broschür koum bei där Geleeënheet eraus.
1989, bei Geleeënheet vun der Onofhängegkeetsfeier vu Lëtzebuerg huet de Sang a Klang de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzogsgebuertsdag]] zu [[Weilburg]], vu wou d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] staamt, am Schlass an an der Kierch mat Gesang encadréiert.
1993 hat de Veräin 328 Memberen, dovun 23 Sänger.
2005 huet de Sang a Klang säi ganze Fonds Laurent Menager der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] iwwerlooss.
2007 gouf dem 150. Anniversaire gefeiert, woubäi erëm eng Broschür publizéiert gouf.
2025 goufen d'Statuten nom Veräinsgesetz vum 7. August 2023 ugepasst an den 2. Dezember am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|LBR]] publizéiert.
==Literatur==
* Bley, N. & F. Théato, 2007. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall : 1857 - 2007''. Editioun Sang & Klang Pafendall. 207 S. Dréckerei Victor Buck, Leideleng.
* Plumer, E., 2007. ''Veräinschronik Sang & Klang 1992 bis haut''. In: Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007, S. 31-37.
* Théato, F., 1882. ''Vereinschronik. Eng Seit Pafendaller Geschicht''. In: 125 Joer Sang a Klang Pafendall, S.64-90. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg. 280 S.
* Théato, F., 2002. ''Chronique d'une société. De Pafendaller Sang & Klang. Eng grouss Säit stadlëtzebuerger Kulturgeschicht''. Revue musicale, Lëtzebuerger Musekszeidong 2002 N r. 1, S. 9-10.
* Thoss, W., 1932. ''Vereinschronik 1857-1932''. In: Livre d'or Sang & Klang 75me anniversaire.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Gesangveräiner a Chéier]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sang & Klang Pafendall}}
* [https://web.archive.org/web/20160326063623/http://sangaklang.lu/ Websäit vum Veräin a Gebai Sang a Klang]
* [http://www.bluesclub.lu/ Websäit vum Blues Club Lëtzebuerg]
* [http://www.folk-clupp.info/ Websäit vum Folk-Clupp Lëtzebuerg]
* [http://www.pfaffenthal.info/ Websäit vum Interesseveräi Pafendall-Sichenhaff]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gesangveräiner a Chéier]]
[[Kategorie:Concertssäll zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Theateren zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Pafendall]]
[[Kategorie:Klasséiert Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]]
9f7a5u5xc0pxukmibwzjtve6w09gnl4
2687010
2687009
2026-07-21T05:55:11Z
Christian Ries
92
/* Literatur */ Kl.
2687010
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg Pafendall Sang a Klang 02.jpg|thumb|380px|De Bau mam Concertssall vum Sang a Klang am Pafendall.]]
De '''Sang & Klang Pafendall''', meeschtens einfach '''Sang a Klang''' genannt, ass e Männerchouer am [[Pafendall]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. De Veräi mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg heescht offiziell '''Société chorale royale grand-ducale Sang a Klang Pfaffenthal''' a gouf ënnert der Nr. F6757 am [[Registre de commerce et des sociétés]] ugemellt.
De Veräin, deen [[1857]] gegrënnt gouf, ass deen eelste Stater Gesangsveräin. En huet zanter [[1922]] säin eegent Haus mat [[Concert]]ssall am Pafendall. D'Gebai gouf den 10. Dezember 2021 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/2#Pafendall|als nationaalt Monument klasséiert]]<ref>{{INPA-JL}}</ref>.
De Sang a Klang ass duerch seng Concerten an [[Theater]]opféierunge landbekannt. Zu senger Renommée dréit och de Matgrënner, éischten [[Dirigent]] a [[Komponist]], de [[Laurent Menager]] (1835-1902) bäi, deen als ''Nationalkomponist'' ugesi gëtt.
2012 huet de Sang a Klang nach 13 Memberen déi als Sänger aktiv sinn.<ref>F.T. ([[Fernand Theato]]), 2012. ''De Chouer wëll sech net ënnerkréie loossen.'' Luxemburger Wort vum 27. Februar 2012, S. 20.</ref>
==De Concertssall==
De Veräinsbau, deen 1922 seng Dieren opgemaach huet, ass um Nr. 1 vun der [[Rue des Trois-Glands|Hiel]] (''Rue des Trois-Glands'') um Eck mat der [[Rue Vauban|Vaubansgaass]] (''Rue Vauban'') am Pafendall. De Sall huet Plaz um Rez-de-chaussée an um Balcon fir zirka 250 Persounen.
Aner Veräiner déi reegelméisseg Concerten am Sall organiséieren:
* de [[Blues-Club Lëtzebuerg]] (zanter 1997)
* de [[Folk-Clupp Lëtzebuerg]] (zanter 1990)
== D'Héijele vum Théiwesbuer ==
Theateropféierunge vum Sang a Klang mat gedréckte Programmer an Invitatioune gouf et zanter dem Ufank vum [[20. Joerhonnert]], dat a verschidde Säll an der Uewerstad, no 1922 och am veräinseegene Sall am Pafendall.
Ëm 1980 huet d'Theatergrupp vum Sang a Klang sech den Numm ''d'Héijele vum Théiwesbuer'' ginn. D'Wuert ''Héijele'' kënnt aus dem ''[[Jéinesch]]en'' (dat ënner anerem och am Pafendall geschwat gouf) a bedeit ''Geck'' oder, am iwwerdroene Sënn, een deen d'Leit mat senge Spiichten a Witzer laachen deet. Den [[Théiwesbuer]] ass e Buer nieft der Kierch am Pafendall.<ref>150 Joer Sang a Klang 2007, S. 58.</ref>
==Audio-CDe vum Sang a Klang==
De Sang a Klang huet dräi Audio-CDe mat Wierker vum Laurent Menager erausginn, dat an de Joren 1997, 1999 an 2002.<ref>E. Plumer, 2007. ''Veräinschronik Sang & Klang 1992 bis haut''. In: Sang & Klang Pafendall 1857-2007, S. 31-37.</ref>
==Veräinsbroschüren==
De Sang a Klang huet bis 2010 sechs Veräinsbroschüren erausginn, an deenen een d'Chronik vun der Gesellschaft, mä awer och lokalhistoresch Artikelen iwwer de Pafendall fënnt. D'Broschüre koumen eraus:
* 1907 fir de 50. Anniversaire
* 1932 fir de 75. Anniversaire
* 1957 fir den 100. Anniversaire
* 1982 fir den 125. Anniversaire
* 1985 fir den 150. Anniversaire vum Laurent Menager
* 2007 fir den 150. Anniversaire
==Bekannt Dirigenten a Presidente vum Veräin==
<gallery align="right">
Laurent Menager 1835-1902 portrait S a Klang 1932.jpg|Laurent Menager
Alfred Kowalsky, by Pierre Blanc (1918) crop.jpg|Alfred Kowalsky
</gallery>
Bekannt Dirigente vum Sang a Klang:
* [[Laurent Menager]] (1857 bis 1866 an 1870 bis 1897);
* [[Alfred Kowalsky]] (1906 bis 1914 an 1916);
* [[Julien Hoffmann]] (vun 1947 bis 1966);
* [[Pierre Nimax Sr.|Pierre Nimax]] (vun 1966 bis 1971);
* [[Nico Hames]] (vun 1971 bis 1976);
* [[René Hornick]] (vun 1977 bis 1990).
Iwwer de Pafendall eraus bekannt Presidente waren de [[Marcel Fischbach]] (1949 – 1966), de [[Jean Goedert (Dokter)|Jean Goedert]] (1966 – 1991) an d'[[Romy Roth]] (1991 – 1994).<ref>Sang a Klang, Buch vum 150. Anniversaire, S. 28 (Presidente vun 1857 bis 2007) a S. 29 (Dirigente vun 1857 bis 2007).</ref>
{{Clearright}}
==Geschicht vum Veräin==
D'Grënnung vum Sang a Klang geet zeréck op eng Initiativ vum [[Schoulmeeschter]] Jean (Johann) Adam Ecker an dem Laurent (Lorenz) Menager, deen deemools 22 Joer al war.
D'Grënnungsversammlung war den [[12. Juli]] [[1857]]. Éischte President gouf de Peter (Pierre) Kirsch, Conseiller am Stater [[Gemengerot]], éischten Dirigent war de Laurent Menager.
De [[14. September]] [[1857]] hunn d'Grënnungsmemberen e Veräinsreglement ënnerschriwwen. De Veräin hat deemools 27 aktiv an 8 inaktiv Memberen.
Fir Member ze ginn, huet ee misse wéinstens 18. Joer al sinn an eng schrëftlech Demande erareechen, iwwer déi an enger Geheimwal, déi Ballotage genannt gouf, ofgestëmmt gouf. Nëmmen d'Stëftungsmemberen hunn däerfe mat ofstëmmen.
1865 krut de Veräi seng éischt [[Statuten]], dat op der Basis vum Veräinsreglement vun 1857.
1870 huet de Laurent Menager, no enger Paus vu 4 Joer, erëm d'Direktioun vum Sang a Klang bis 1897 iwwerholl, wou hie wéinst sengem Gesondheetszoustand den Dirigenteposten definitiv ofginn huet.
Ënner der zweeter Direktioun vum Laurent Menager huet de Sang a Klang eng Héichperiod erlieft, mat eng ganzer Rëtsch vu Concerten an Theateropféierungen an der Uewerstad an och soss am Land. Et huet deemools zum gudden Toun gehéiert, Member vum Sang a Klang ze sinn.
1883 krut de Sang a Klang vum Kinnek-Groussherzog [[Wëllem III. vun Holland|Wëllem III.]] den Éierentitel ''Königlich-Großherzogliche Gesanggesellschaft Sang & Klang Pfaffenthal'' (''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pfaffenthal''). De Sang a Klang ass deen eenzege Chouer zu Lëtzebuerg deen dës Auszeechnung krut.
1897, am Alter vun 62 Joer, huet de Laurent Menager definitiv seng Demissioun als Dirigent eragereecht (hien ass 1902 gestuerwen). Säi Brudder, de Pierre Menager, huet seng Nofolleg iwwerholl.
1905 gouf op Initiativ vum Sang a Klang hin e Monument um Graf vum Laurent Menager um [[Sichenhaff|Kierfecht um Sichenhaff]] opgeriicht. D'Monument ass vum Sculpteur [[Jean Mich]] a baséiert op engem Plang vum Architekt Traus. Et huet 5.967,84 [[Lëtzebuerger Frang]] kascht. D'Monument gouf den [[20. August]] 1905 bei Geleeënheet vun enger grousser ‚patriotescher’ Feier (de Laurent Menager war am ganze Land bekannt a gouf kuerz duerno als Nationalkomponist bezeechent) ageweit. [[1906]] huet d'Stad Lëtzebuerg den Ënnerhalt vum Monument iwwerholl.
1907 huet de Sang a Klang seng 50 Joer ë. a. mat engem [[Fakel]]zuch duerch déi dräi Ënnerstied ([[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Stadgronn]], [[Clausen]] a Pafendall) gefeiert, bei deem all d'Veräiner aus der Stad matgemaach hunn.
Ënner der Presidentschaft vum Michel Bauer an der Direktioun vum Alfred Kowalsky huet de Sang a Klang eng zweet Héichperiod erlieft. Vun 1910 bis 1912 gouf et eng separat Dammegesangssektioun am Veräin.
1921 gouf den Niky-Quartett gegrënnt, dee méi spéit a Soloquartett-L.-Menager ëmbenannt gouf.
[[Fichier:Luxembourg, Sang & Klang plaque Jacques Clement.jpg|thumb|Erënnerungsplack fir de Jacques Clement op der Fassade vum „Sang a Klang“]]
Den 9. Juli 1922 gouf de veräinseegene Bau an der Vaubanstrooss ageweit. D'Gebai, dat ënner der dreiwender Kraaft vum President Jacques Clement, dee vu Beruff [[Cantonnier|Staatscantonnier]] war, gebaut gouf, hat 50.000 Frang kascht, wouvun 30.000 Frang vun de Membere gesammelt goufen, 17.000 Frang goufe bei de Membere geléint an 3000 Frang hat d'Stad Lëtzebuerg bäigeluecht.
1927 huet d'Gesellschaft [[L'art à l'école]] de [[Mammendag]] zu Lëtzebuerg agefouert. Vum éischte Joer u a bis haut huet de Sang a Klang op deem Dag 'Mammeconcerten' am ganze Land ginn.<ref>Mammendag zu Lëtzebuerg, in: Sang & Klang Pafendall 2007 (Buch vum 150. Anniversaire).</ref>
1932, bei der Geleeënheet vum 75. Anniversaire, huet de Sang a Klang eng Broschür erausginn, dat sougenannt ''Gëllent Buch'' (Livre d'or). De Chouer hat ëm déi Zäit 70 Sänger.
1935 huet de Sang a Klang eng grouss 100-Joer-Laurent-Menager-Feier matorganiséiert, déi mat der Publikatioun vun enger Broschür iwwer de Komponist verbonne war.
Am [[Zweete Weltkrich]] (1940-1945) gouf de Bau vum Sang a Klang als Wunneng fir evakuéiert Familljen aus dem [[Minettsgéigend|Minett]] gebraucht, duerno huet déi däitsch Besatzungsmuecht de Bau beluecht. Och Schoulklasse waren zäitweis dran ënnerbruecht. No der [[Liberatioun]] war d'Gebai vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikanesche]] [[Rout Kräiz|Roude Kräiz]] a vun amerikaneschen [[Zaldote]] beluecht.
1966 gouf e Kannerchouer gegrënnt, d'''Chorale enfantine Laurent-Menager'', an dee sech haaptsächlech Meedercher gemellt hunn. Et gouf decidéiert de Männerchouer an e gemëschte Chouer ëmzewandelen, eng Decisioun déi awer ni ëmgesat gouf.
1982, fir den 125. Anniversaire vum Veräin, gouf déi éischt grouss Renovéierung vum Veräinsbau ofgeschloss. Och eng Broschür koum bei där Geleeënheet eraus.
1989, bei Geleeënheet vun der Onofhängegkeetsfeier vu Lëtzebuerg huet de Sang a Klang de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzogsgebuertsdag]] zu [[Weilburg]], vu wou d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] staamt, am Schlass an an der Kierch mat Gesang encadréiert.
1993 hat de Veräin 328 Memberen, dovun 23 Sänger.
2005 huet de Sang a Klang säi ganze Fonds Laurent Menager der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] iwwerlooss.
2007 gouf dem 150. Anniversaire gefeiert, woubäi erëm eng Broschür publizéiert gouf.
2025 goufen d'Statuten nom Veräinsgesetz vum 7. August 2023 ugepasst an den 2. Dezember am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|LBR]] publizéiert.
==Literatur==
* Bley, N. & F. Théato, 2007. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall : 1857 - 2007''. 207 S. Editioun Sang & Klang Pafendall. Dréckerei Victor Buck, Leideleng.
* Plumer, E., 2007. ''Veräinschronik Sang & Klang 1992 bis haut''. In: Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007, S. 31-37.
* Théato, F., 1882. ''Vereinschronik. Eng Seit Pafendaller Geschicht''. In: 125 Joer Sang a Klang Pafendall, S.64-90. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg. 280 S.
* Théato, F., 2002. ''Chronique d'une société. De Pafendaller Sang & Klang. Eng grouss Säit stadlëtzebuerger Kulturgeschicht''. Revue musicale, Lëtzebuerger Musekszeidong 2002 N r. 1, S. 9-10.
* Thoss, W., 1932. ''Vereinschronik 1857-1932''. In: Livre d'or Sang & Klang 75me anniversaire.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Gesangveräiner a Chéier]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sang & Klang Pafendall}}
* [https://web.archive.org/web/20160326063623/http://sangaklang.lu/ Websäit vum Veräin a Gebai Sang a Klang]
* [http://www.bluesclub.lu/ Websäit vum Blues Club Lëtzebuerg]
* [http://www.folk-clupp.info/ Websäit vum Folk-Clupp Lëtzebuerg]
* [http://www.pfaffenthal.info/ Websäit vum Interesseveräi Pafendall-Sichenhaff]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gesangveräiner a Chéier]]
[[Kategorie:Concertssäll zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Theateren zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Pafendall]]
[[Kategorie:Klasséiert Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]]
rnw91e16pjztv5kcbjnx43b8jrgr2ro
2687011
2687010
2026-07-21T05:56:28Z
Christian Ries
92
/* Literatur */ Kl.
2687011
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg Pafendall Sang a Klang 02.jpg|thumb|380px|De Bau mam Concertssall vum Sang a Klang am Pafendall.]]
De '''Sang & Klang Pafendall''', meeschtens einfach '''Sang a Klang''' genannt, ass e Männerchouer am [[Pafendall]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. De Veräi mat Sëtz an der Stad Lëtzebuerg heescht offiziell '''Société chorale royale grand-ducale Sang a Klang Pfaffenthal''' a gouf ënnert der Nr. F6757 am [[Registre de commerce et des sociétés]] ugemellt.
De Veräin, deen [[1857]] gegrënnt gouf, ass deen eelste Stater Gesangsveräin. En huet zanter [[1922]] säin eegent Haus mat [[Concert]]ssall am Pafendall. D'Gebai gouf den 10. Dezember 2021 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg/2#Pafendall|als nationaalt Monument klasséiert]]<ref>{{INPA-JL}}</ref>.
De Sang a Klang ass duerch seng Concerten an [[Theater]]opféierunge landbekannt. Zu senger Renommée dréit och de Matgrënner, éischten [[Dirigent]] a [[Komponist]], de [[Laurent Menager]] (1835-1902) bäi, deen als ''Nationalkomponist'' ugesi gëtt.
2012 huet de Sang a Klang nach 13 Memberen déi als Sänger aktiv sinn.<ref>F.T. ([[Fernand Theato]]), 2012. ''De Chouer wëll sech net ënnerkréie loossen.'' Luxemburger Wort vum 27. Februar 2012, S. 20.</ref>
==De Concertssall==
De Veräinsbau, deen 1922 seng Dieren opgemaach huet, ass um Nr. 1 vun der [[Rue des Trois-Glands|Hiel]] (''Rue des Trois-Glands'') um Eck mat der [[Rue Vauban|Vaubansgaass]] (''Rue Vauban'') am Pafendall. De Sall huet Plaz um Rez-de-chaussée an um Balcon fir zirka 250 Persounen.
Aner Veräiner déi reegelméisseg Concerten am Sall organiséieren:
* de [[Blues-Club Lëtzebuerg]] (zanter 1997)
* de [[Folk-Clupp Lëtzebuerg]] (zanter 1990)
== D'Héijele vum Théiwesbuer ==
Theateropféierunge vum Sang a Klang mat gedréckte Programmer an Invitatioune gouf et zanter dem Ufank vum [[20. Joerhonnert]], dat a verschidde Säll an der Uewerstad, no 1922 och am veräinseegene Sall am Pafendall.
Ëm 1980 huet d'Theatergrupp vum Sang a Klang sech den Numm ''d'Héijele vum Théiwesbuer'' ginn. D'Wuert ''Héijele'' kënnt aus dem ''[[Jéinesch]]en'' (dat ënner anerem och am Pafendall geschwat gouf) a bedeit ''Geck'' oder, am iwwerdroene Sënn, een deen d'Leit mat senge Spiichten a Witzer laachen deet. Den [[Théiwesbuer]] ass e Buer nieft der Kierch am Pafendall.<ref>150 Joer Sang a Klang 2007, S. 58.</ref>
==Audio-CDe vum Sang a Klang==
De Sang a Klang huet dräi Audio-CDe mat Wierker vum Laurent Menager erausginn, dat an de Joren 1997, 1999 an 2002.<ref>E. Plumer, 2007. ''Veräinschronik Sang & Klang 1992 bis haut''. In: Sang & Klang Pafendall 1857-2007, S. 31-37.</ref>
==Veräinsbroschüren==
De Sang a Klang huet bis 2010 sechs Veräinsbroschüren erausginn, an deenen een d'Chronik vun der Gesellschaft, mä awer och lokalhistoresch Artikelen iwwer de Pafendall fënnt. D'Broschüre koumen eraus:
* 1907 fir de 50. Anniversaire
* 1932 fir de 75. Anniversaire
* 1957 fir den 100. Anniversaire
* 1982 fir den 125. Anniversaire
* 1985 fir den 150. Anniversaire vum Laurent Menager
* 2007 fir den 150. Anniversaire
==Bekannt Dirigenten a Presidente vum Veräin==
<gallery align="right">
Laurent Menager 1835-1902 portrait S a Klang 1932.jpg|Laurent Menager
Alfred Kowalsky, by Pierre Blanc (1918) crop.jpg|Alfred Kowalsky
</gallery>
Bekannt Dirigente vum Sang a Klang:
* [[Laurent Menager]] (1857 bis 1866 an 1870 bis 1897);
* [[Alfred Kowalsky]] (1906 bis 1914 an 1916);
* [[Julien Hoffmann]] (vun 1947 bis 1966);
* [[Pierre Nimax Sr.|Pierre Nimax]] (vun 1966 bis 1971);
* [[Nico Hames]] (vun 1971 bis 1976);
* [[René Hornick]] (vun 1977 bis 1990).
Iwwer de Pafendall eraus bekannt Presidente waren de [[Marcel Fischbach]] (1949 – 1966), de [[Jean Goedert (Dokter)|Jean Goedert]] (1966 – 1991) an d'[[Romy Roth]] (1991 – 1994).<ref>Sang a Klang, Buch vum 150. Anniversaire, S. 28 (Presidente vun 1857 bis 2007) a S. 29 (Dirigente vun 1857 bis 2007).</ref>
{{Clearright}}
==Geschicht vum Veräin==
D'Grënnung vum Sang a Klang geet zeréck op eng Initiativ vum [[Schoulmeeschter]] Jean (Johann) Adam Ecker an dem Laurent (Lorenz) Menager, deen deemools 22 Joer al war.
D'Grënnungsversammlung war den [[12. Juli]] [[1857]]. Éischte President gouf de Peter (Pierre) Kirsch, Conseiller am Stater [[Gemengerot]], éischten Dirigent war de Laurent Menager.
De [[14. September]] [[1857]] hunn d'Grënnungsmemberen e Veräinsreglement ënnerschriwwen. De Veräin hat deemools 27 aktiv an 8 inaktiv Memberen.
Fir Member ze ginn, huet ee misse wéinstens 18. Joer al sinn an eng schrëftlech Demande erareechen, iwwer déi an enger Geheimwal, déi Ballotage genannt gouf, ofgestëmmt gouf. Nëmmen d'Stëftungsmemberen hunn däerfe mat ofstëmmen.
1865 krut de Veräi seng éischt [[Statuten]], dat op der Basis vum Veräinsreglement vun 1857.
1870 huet de Laurent Menager, no enger Paus vu 4 Joer, erëm d'Direktioun vum Sang a Klang bis 1897 iwwerholl, wou hie wéinst sengem Gesondheetszoustand den Dirigenteposten definitiv ofginn huet.
Ënner der zweeter Direktioun vum Laurent Menager huet de Sang a Klang eng Héichperiod erlieft, mat eng ganzer Rëtsch vu Concerten an Theateropféierungen an der Uewerstad an och soss am Land. Et huet deemools zum gudden Toun gehéiert, Member vum Sang a Klang ze sinn.
1883 krut de Sang a Klang vum Kinnek-Groussherzog [[Wëllem III. vun Holland|Wëllem III.]] den Éierentitel ''Königlich-Großherzogliche Gesanggesellschaft Sang & Klang Pfaffenthal'' (''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pfaffenthal''). De Sang a Klang ass deen eenzege Chouer zu Lëtzebuerg deen dës Auszeechnung krut.
1897, am Alter vun 62 Joer, huet de Laurent Menager definitiv seng Demissioun als Dirigent eragereecht (hien ass 1902 gestuerwen). Säi Brudder, de Pierre Menager, huet seng Nofolleg iwwerholl.
1905 gouf op Initiativ vum Sang a Klang hin e Monument um Graf vum Laurent Menager um [[Sichenhaff|Kierfecht um Sichenhaff]] opgeriicht. D'Monument ass vum Sculpteur [[Jean Mich]] a baséiert op engem Plang vum Architekt Traus. Et huet 5.967,84 [[Lëtzebuerger Frang]] kascht. D'Monument gouf den [[20. August]] 1905 bei Geleeënheet vun enger grousser ‚patriotescher’ Feier (de Laurent Menager war am ganze Land bekannt a gouf kuerz duerno als Nationalkomponist bezeechent) ageweit. [[1906]] huet d'Stad Lëtzebuerg den Ënnerhalt vum Monument iwwerholl.
1907 huet de Sang a Klang seng 50 Joer ë. a. mat engem [[Fakel]]zuch duerch déi dräi Ënnerstied ([[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Stadgronn]], [[Clausen]] a Pafendall) gefeiert, bei deem all d'Veräiner aus der Stad matgemaach hunn.
Ënner der Presidentschaft vum Michel Bauer an der Direktioun vum Alfred Kowalsky huet de Sang a Klang eng zweet Héichperiod erlieft. Vun 1910 bis 1912 gouf et eng separat Dammegesangssektioun am Veräin.
1921 gouf den Niky-Quartett gegrënnt, dee méi spéit a Soloquartett-L.-Menager ëmbenannt gouf.
[[Fichier:Luxembourg, Sang & Klang plaque Jacques Clement.jpg|thumb|Erënnerungsplack fir de Jacques Clement op der Fassade vum „Sang a Klang“]]
Den 9. Juli 1922 gouf de veräinseegene Bau an der Vaubanstrooss ageweit. D'Gebai, dat ënner der dreiwender Kraaft vum President Jacques Clement, dee vu Beruff [[Cantonnier|Staatscantonnier]] war, gebaut gouf, hat 50.000 Frang kascht, wouvun 30.000 Frang vun de Membere gesammelt goufen, 17.000 Frang goufe bei de Membere geléint an 3000 Frang hat d'Stad Lëtzebuerg bäigeluecht.
1927 huet d'Gesellschaft [[L'art à l'école]] de [[Mammendag]] zu Lëtzebuerg agefouert. Vum éischte Joer u a bis haut huet de Sang a Klang op deem Dag 'Mammeconcerten' am ganze Land ginn.<ref>Mammendag zu Lëtzebuerg, in: Sang & Klang Pafendall 2007 (Buch vum 150. Anniversaire).</ref>
1932, bei der Geleeënheet vum 75. Anniversaire, huet de Sang a Klang eng Broschür erausginn, dat sougenannt ''Gëllent Buch'' (Livre d'or). De Chouer hat ëm déi Zäit 70 Sänger.
1935 huet de Sang a Klang eng grouss 100-Joer-Laurent-Menager-Feier matorganiséiert, déi mat der Publikatioun vun enger Broschür iwwer de Komponist verbonne war.
Am [[Zweete Weltkrich]] (1940-1945) gouf de Bau vum Sang a Klang als Wunneng fir evakuéiert Familljen aus dem [[Minettsgéigend|Minett]] gebraucht, duerno huet déi däitsch Besatzungsmuecht de Bau beluecht. Och Schoulklasse waren zäitweis dran ënnerbruecht. No der [[Liberatioun]] war d'Gebai vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikanesche]] [[Rout Kräiz|Roude Kräiz]] a vun amerikaneschen [[Zaldote]] beluecht.
1966 gouf e Kannerchouer gegrënnt, d'''Chorale enfantine Laurent-Menager'', an dee sech haaptsächlech Meedercher gemellt hunn. Et gouf decidéiert de Männerchouer an e gemëschte Chouer ëmzewandelen, eng Decisioun déi awer ni ëmgesat gouf.
1982, fir den 125. Anniversaire vum Veräin, gouf déi éischt grouss Renovéierung vum Veräinsbau ofgeschloss. Och eng Broschür koum bei där Geleeënheet eraus.
1989, bei Geleeënheet vun der Onofhängegkeetsfeier vu Lëtzebuerg huet de Sang a Klang de [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzogsgebuertsdag]] zu [[Weilburg]], vu wou d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] staamt, am Schlass an an der Kierch mat Gesang encadréiert.
1993 hat de Veräin 328 Memberen, dovun 23 Sänger.
2005 huet de Sang a Klang säi ganze Fonds Laurent Menager der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] iwwerlooss.
2007 gouf dem 150. Anniversaire gefeiert, woubäi erëm eng Broschür publizéiert gouf.
2025 goufen d'Statuten nom Veräinsgesetz vum 7. August 2023 ugepasst an den 2. Dezember am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|LBR]] publizéiert.
==Literatur==
* Bley, N. & F. Théato, 2007. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall : 1857 - 2007''. 207 S. Editioun Sang & Klang Pafendall. Dréckerei Victor Buck, Leideleng.
* Plumer, E., 2007. ''Veräinschronik Sang & Klang 1992 bis haut''. In: Bley & Théato 2007: S. 31-37.
* Théato, F., 1882. ''Vereinschronik. Eng Seit Pafendaller Geschicht''. In: 125 Joer Sang a Klang Pafendall, S.64-90. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg. 280 S.
* Théato, F., 2002. ''Chronique d'une société. De Pafendaller Sang & Klang. Eng grouss Säit stadlëtzebuerger Kulturgeschicht''. Revue musicale, Lëtzebuerger Musekszeidong 2002 N r. 1, S. 9-10.
* Thoss, W., 1932. ''Vereinschronik 1857-1932''. In: Livre d'or Sang & Klang 75me anniversaire.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Gesangveräiner a Chéier]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sang & Klang Pafendall}}
* [https://web.archive.org/web/20160326063623/http://sangaklang.lu/ Websäit vum Veräin a Gebai Sang a Klang]
* [http://www.bluesclub.lu/ Websäit vum Blues Club Lëtzebuerg]
* [http://www.folk-clupp.info/ Websäit vum Folk-Clupp Lëtzebuerg]
* [http://www.pfaffenthal.info/ Websäit vum Interesseveräi Pafendall-Sichenhaff]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gesangveräiner a Chéier]]
[[Kategorie:Concertssäll zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Theateren zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Pafendall]]
[[Kategorie:Klasséiert Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]]
84klglnuqzlw1sh8uaph10b37vflnpy
Lëscht vun de Premierministere vun Indien
0
81047
2687186
2596037
2026-07-22T18:28:02Z
Mobby 12
60927
k
2687186
wikitext
text/x-wiki
Dëst ass d''''Lëscht vun de Premierministere vun Indien'''.<br>
Bei senger Onofhängegkeet 1947 huet [[Indien]] d'Staatsform vun enger parlamentarescher Bundesrepublik ugeholl, mat engem Premierminister un der Spëtzt vun der Regierung an engem President als Staatsoberhaupt mat haaptsächlech representativen Aufgaben.
Bis elo konnten dräi verschidde Parteien de Premierminister vun Indie stellen. Vun alle Regierungschefe war de [[Jawaharlal Nehru]] mat 17 Joer bis elo am längsten am Amt. Duerno kënnt déi eenzeg weiblech Premierministesch vun Indien, d'[[Indira Gandhi]], mat 16 Joer.
{| width=100% class="wikitable"
|-
| '''Nr.'''
| '''Numm'''
| '''Amtsuntrëtt'''
| '''Enn vun der Amtszäit'''
| '''Partei'''
|- bgcolor="#FFE8E8"
| 1
| [[Jawaharlal Nehru]]
| 15. August 1947
| 27. Mee 1964 (am Amt gestuerwen)
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| interim
| [[Gulzari Lal Nanda]]
| 27. Mee 1964
| 9. Juni 1964
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| 2
| [[Lal Bahadur Shastri]]
| 9. Juni 1964
| 11. Januar 1966 (am Amt gestuerwen)
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| interim
| [[Gulzari Lal Nanda]]
| 11. Januar 1966
| 24. Januar 1966
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| 3
| [[Indira Gandhi]]
| 24. Januar 1966
| 24. Mäerz 1977
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#B9FFC5"
| 4
| [[Morarji Desai]]
| 24. Mäerz 1977
| 28. Juli 1979
| [[Janata Party]]
|- bgcolor="#B9FFC5"
| 5
| [[Chaudhary Charan Singh]]
| 28. Juli 1979
| 14. Januar 1980
| [[Janata Party]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
|
| [[Indira Gandhi]] (2. Kéier)
| 14. Januar 1980
| 31. Oktober 1984 (am Amt ermord)
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| 6
| [[Rajiv Gandhi]]
| 31. Oktober 1984
| 2. Dezember 1989
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#DDEEFF"
| 7
| [[Vishwanath Pratap Singh]]
| 2. Dezember 1989
| 10. November 1990
| [[Janata Dal]]
|- bgcolor="#DDEEFF"
| 8
| [[Chandra Shekhar]]
| 10. November 1990
| 21. Juni 1991
| [[Janata Dal]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| 9
| [[P. V. Narasimha Rao]]
| 21. Juni 1991
| 16. Mee 1996
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#B9FFC5"
| 10
| [[Atal Bihari Vajpayee]]
| 16. Mee 1996
| 1. Juni 1996
| [[Bharatiya Janata Party]]
|- bgcolor="#DDEEFF"
| 11
| [[H. D. Deve Gowda]]
| 1. Juni 1996
| 21. Abrëll 1997
| [[Janata Dal]]
|- bgcolor="#DDEEFF"
| 12
| [[Inder Kumar Gujral]]
| 21. Abrëll 1997
| 19. Mäerz 1998
| [[Janata Dal]]
|- bgcolor="#B9FFC5"
|
| [[Atal Bihari Vajpayee]] (2. Kéier)
| 19. Mäerz 1998
| 22. Mee 2004
| [[Bharatiya Janata Party]]
|- bgcolor="#FFE8E8"
| 13
| [[Manmohan Singh]]
| 22. Mee 2004
| 26. Mee 2014
| [[Indian National Congress]]
|- bgcolor="#B9FFC5"
| 14
| [[Narendra Modi]]
| zanter dem 26. Mee 2014
|
| [[Bharatiya Janata Party]]
|}
== Um Spaweck ==
* [http://pmindia.nic.in/former.htm Lëscht vun de Premierministere vun Indien]
[[Kategorie:Lëschten (Politik)|Premierministere vun Indien]]
[[Kategorie:Premierministere vun Indien| ]]
6am96ff4cf8uuqv81lq2t29ebklemhi
John Knox
0
81423
2687101
2609985
2026-07-22T10:03:57Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687101
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:JohnKnox.jpg|thumb|Den John Knox]]
Den '''John Knox''', gebuer [[1513]] zu [[Haddington]] a gestuerwen de [[24. November]] [[1572]], war ee [[Schottland|schottesche]] Geeschtlechen a [[Protestantissem|protestantesche]] [[Reformatioun|Reformator]].
== Liewen a Wierk ==
Den John Knox, deem säi Papp Bauer war, huet op der Universitéit vu [[Glasgow]] Droit an Theologie studéiert. Hie gouf vum [[George Wishart]] zum [[Protestantissem]] bekéiert an huet dunn eng Zäit op der Universitéit vu Saint Andrews gewierkt, bis de Primat vu Schottland, den Äerzbëschof a [[David Beaton|Kardinol David Beaton]], hie vun do verjot huet. Am Kontext vum Muerd vum Kardinol Beaton, an deem sengem Schlass vu [[St Andrews]], gouf den John Knox 1548 vun de Fransousen, déi a Schottland stationéiert waren, fir d'Monarchie ze schützen, festgeholl an op d'[[Galéi]]en zu [[Rouen]] geschéckt. Den George Wishart, sengersäits, war scho 1446 als Kompliz verbrannt ginn. No engem Joer gouf den John Knox fräigelooss, an hien huet sech eng Zäit als Priedeger an England opgehalen. Wéi awer d'[[Mary I. vun England|Mary I.]], och als "Bloody Mary" bekannt, op den engleschen Troun koum, ass hien iwwer [[Dieppe]] a Frankräich op [[Genf]] geflücht, wou e Bekanntschaft mam [[Jean Calvin]] a mat deem senger [[Calvinismus|Léier]] gemaach huet. 1559 ass den John Knox, deen eng Zäitchen an der englescher Kierch zu [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] gepriedegt hat, zeréck a Schottland gaangen a gouf do de Chef vun de [[Schottesch Kierch|Presbyterianer]], de schottesche [[Calvinismus|Calvinisten]]. Hien huet laang mat der kathoulescher Kinnigin vu Schottland [[Maria Stuart|Mary Stewart]] wéinst reliéisen a politesche Froe gestridden. D'schottesch Monarchie, déi traditionell kathoulesch war, huet sech vis-à-vis vun den engleschen Ambitiounen ëmmer nees op d'Allianz mat Frankräich a mam Poopst beruff. A Schottland huet sech d'Reformatioun deemno net nëmme géint d'réimesch-kathoulesch Kierch, mä och géint d'Monarchie entwéckelt.
Dat [[Schottescht Bekenntnes]] ass vum John Knox, dee sech d'Saach allerdéngs wärend 55 Joer duerch de Kapp goe gelooss hat, an nëmme véier Deeg op Pabeier bruecht, a kuerz duerno, ouni iergendeng Ännerung, vum schottesche Parlament ugeholl ginn. Nëmmen de Primat vu Schottland an zwee Bescheef, déi keng Zäit hate fir den Text ze liesen, a 5 weltlech Hären (''Lords''), déi weiderhin "wéi hir Virfare wollte gleewen", hu refuséiert z'ënnerschreiwen. Déi nei Kierch stäipt sech op dat Bekenntnes, ergänzt duerch d'''[[Book of Common Order]]'', e Wierk, dat praktesch onverännert dem John Knox säi Liturgiebuch iwwerhëlt, dat en zu Genf, an de Jore 1555-1559, preparéiert hat. Global gesinn ass d'Schottesch Kierch, sou wéi den John Knox se opgebaut huet, eng Zort calvinistesch Kierch; mä si ass virun allem radikal anti - réimesch-kathoulesch.
Zwou vum John Knox senge Schrëfte si besonnesch wichteg: 1° ''The First Blast of the Trumpet Against the Monstrous Regiment of Women'' (1558), wou en déi kathoulesch Herrscherinnen oder Regentinne [[Mary I. vun England|Mary Tudor]], [[Marie de Guise|Marie vu Loutrengen]] a [[Catherine vu Medici]] ugräift - wat him d'Feindschaft vun der anglikanescher Kinnigin [[Elizabeth I. vun England]] awer net erspuert huet -, an 2° seng ''History of the Reformation in Scotland'' (1586), déi voller Saaft a Kraaft ass.
Nom John Knox sengem Doud gouf den [[John Melville]], e presbyterianeschen Extremist, den neie Chef vun der Schottescher Kierch.
== Literatur ==
* Andreas Pecar, ''Macht der Schrift - Politischer Biblizismus in Schottland und England zwischen Reformation und Bürgerkrieg (1534-1642)'' ; Oldenbourg Verlag, ''Veröffentlichungen des Deutschen Historischen Instituts London'', Bd. 69, 2011; X + 487 S. (ill.). ISBN 978-3-486-70101-2
{{Navigatioun Reformateuren}}
{{DEFAULTSORT:Knox John}}
[[Kategorie:Protestantesch Theologen]]
[[Kategorie:Reformateuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1513]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1572]]
kb2y57f3drf0voqiyyh5lgz71y9c8lv
Mandy Minella
0
85961
2686989
2605895
2026-07-20T22:23:16Z
Mobby 12
60927
/* Politik */ méi einfach
2686989
wikitext
text/x-wiki
{| border="2" cellpadding="4" rules="all" style="float: right; margin-left: 1em; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; font-size: 95%; empty-cells: show;"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Mandy Minella
|-
! colspan="2"|
[[Fichier:Mandy Minella (chd.lu) (cropped).jpg|thumb|upright|center|D'Mandy Minella (2023).]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Nationalitéit: {{LUX}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Gebuertsdag: [[22. November]] [[1985]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Gréisst: 180 cm
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Gewiicht: 65 kg
|- bgcolor="#FFFFFF"
|1. Profisaison: 2001
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Spillhand: Riets, beidhänneg Réckhand
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Trainer: Tim Sommer
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Präisgeld: 2,183,346 [[US-Dollar|$]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Eenzel
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Karriärbilanz: 335:284
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Titel: 0 WTA, 9 ITF
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Bescht Plaz: 66 {{small|(17. September 2012)}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Aktuell Plaz: 170
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Grand-slam-Bilanz
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Grand-Slam-Titel: 0
|- bgcolor="#FFFFFF"
| AustralianOpen = 2R (2014)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| FrenchOpen = 1R (2012-2014)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Wimbledon = 1R (2012, 2013)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| USOpen = 3R (2010, 2012)
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Dubbel
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Karriärbilanz: 113:131
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Titel: 2 WTA, 5 ITF
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Bescht Plaz: 47 {{small|(29. Abrëll 2013)}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Aktuell Plaz: 81
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Grand-Slam-Bilanz
|- bgcolor="#FFFFFF"
|Grand-Slam-Titel: 0
|- bgcolor="#FFFFFF"
| AustralianOpen = 2R (2013, 2015)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| FrenchOpen = 2R (2012)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Wimbledon = AF (2012)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| USOpen = 1R (2012, 2013)
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Mixed-Dubbel
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Grand-Slam-Titel-Mixed: 0
|- bgcolor="#FFFFFF"
| AustralianOpen =
|- bgcolor="#FFFFFF"
| FrenchOpen = 1R (2013)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Wimbledon =
|- bgcolor="#FFFFFF"
| USOpen =
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" style="background: #ffdead;" align="center"| Aktualiséiert: 22. Mee 2022
|}
D''''Mandy Minella''', gebuer den [[22. November]] [[1985]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass eng Lëtzebuerger [[Tennis]]spillerin a Politikerin ([[DP]]).
==Karriär==
===Sport===
Si huet am Alter vu fënnef Joer ugefaangen Tennis ze spillen a konnt bis haut 8 Eenzel- a 6 Dubbelturnéier mat verschiddene Partnerinne vum [[International Tennis Federatioun|ITF]] Women's Circuit gewannen.
Bei de [[Spiller vun de klenge Länner]] konnt si 2003 Sëlwer am Eenzel a Gold am Dubbel gewannen, 2005 Gold am Eenzel an Dubbel, an 2007 d'Goldmedail am Dammendubbel. 2009 konnt si schliisslech hiren Erfolleg vun 2005 mat Gold am Eenzel an am Dubbel widderhuelen.
Den Duerchbroch ass hir 2010 bei den [[US Open (Tennis)|US Open]] zu [[New York City|New York]] gelongen, wéi si sech fir d'éischt Kéier fir d'Haaptfeld vun engem [[Grand-Slam-Turnéier]] qualifizéiere konnt. Si konnt sech géint d'Top-50-Spillerinne [[Polona Hercog]] an [[Zwetana Pironkowa]] duerchsetze bis si an der drëtter Ronn an zwéi Sätz géint d'[[Venus Williams]] verluer huet.
D'Mandy Minella gouf 2011 als [[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer|Lëtzebuerger Sportlerin vum Joer]] gewielt.
Den 23. Februar 2013 konnt d'Mandy Minella hiert éischt [[Women's Tennis Association|WTA-Turnéier]] am Dubbel mat der [[Timea Babos]] zu [[Bogotá]] gewannen. Am Abrëll hunn déi zwee zu [[Marrakesch]] hiert 2. WTA-Turnéier gewonnen.
De 5. Juni 2016 huet d'Mandy Minella hiren éischte WTA-Turnéier am Eenzel zu Bol ([[Kroatien]]) mat 6-2, 6-3 gewonnen.
{{Kapitel Info feelt}}
===Politik===
D'Mandy Minella ass Member vun der [[DP]]. Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] huet si am [[Walbezierk Süden|Bezierk Süde]] kandidéiert. Si gouf net direkt gewielt, ass awer den 21. November dat Joer nogeréckelt, wéi de [[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]] Minister gouf.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/node/1997|Titel=La Chambre est désormais complète|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=Chambre des députés du grand-duché de Luxembourg|Sprooch=fr}}</ref>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.rtl.lu/news/national/a/2142183.html Mandy Minella, DP: "Mir hunn eng Verantwortung zu den nächste Generatiounen"], rtl.lu, 26.11.2023
* [https://web.archive.org/web/20140725130832/http://www.mandyminella.com/ Offiziell Websäit vun der Spillerin]
* [https://www.facebook.com/pages/Mandy-Minella/361403448565 Mandy Minella op Facebook]
* [http://www.wtatennis.com/player/mandy-minella_2257889_9755 Spillerprofil op WTAtennis.com]
* [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?PlayerID=35012612 Spillerprofil op ITFtennis.com]
* [https://web.archive.org/web/20160426024305/http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=35012612 Fed Cup Statistik vum Mandy Minella]
* [http://www.coretennis.net/tennis-player/mandy-minella/7973/profile.html Resultater a Ranking op Coretennis.net]
{{Sportlerin vum Joer (L)
|Numm virdrun = [[Marie Muller]]
|Joer = [[2011]]
|Numm duerno = Marie Muller
}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Minella Mandy}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Tennisspiller]]
[[Kategorie:Gebuer 1985]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
bjgv19ex23b2xo2ylgalremus65n99h
Lamouilly
0
88118
2686979
1977500
2026-07-20T20:50:07Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686979
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:France, Meuse, Lamouilly.JPG|thumb|left|234px|Lamouilly]]
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Lamouilly
| Wopen =
| Regioun = {{Grand Est}}
| Departement = {{Meuse}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Verdun|Verdun]]
| Kanton = [[Canton de Stenay|Stenay]]
| Gemeng =
| Insee = 55275
| Plz = 55700
| Koordinaten = {{coor dms|49|32|54|N|05|14|06|O}}
| Fläch Gemeng = 476
| Bevëlkerung Gemeng = 89
| Bevëlkerungsdatum G = [[2008]]
}}
'''Lamouilly''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Meuse]] an der Regioun [[Grand Est]].
Lamoully läit am Dall vun der [[Kuer]]
== Nopeschgemengen ==
* An den [[Departement Ardennes|Ardennen]]
** [[La Ferté-sur-Chiers]]
** [[Bièvres (Ardennes)|Bièvres]]
* An der [[Departement Meuse|Meuse]]
** [[Brouennes]]
** [[Nepvant]]
** [[Olizy-sur-Chiers]]
== Bevëlkerung ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br> {{small|D'Donnéeë ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
{{Kuckt och Meuse}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Verdun]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Verdun]]
t4lirf9knl1sp5bzbj11xkypn58b0pc
Olivier Godart
0
91610
2686937
2655111
2026-07-20T16:36:22Z
Puscas
735
....
2686937
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie (Sportler)}}
Den '''Olivier Godart''', gebuer [[1975]], ass e lëtzebuergeschen Triathleet.<ref>[http://www.wort.lu/en/view/luxembourger-wins-dubai-triathlon-4f60bea8e4b047833b93872d Reportage am Wort nodeems den Olivier Godart den Triathlon vun Dubai 2011 gewonnen hat]</ref>
{{Kapitel Info feelt}}
De 25. November 2011 huet den Olivier Godart den 'International Eleven Global Dubai Triathlon' an der Zäit vun 1:49:46 gewonnen.<ref>[http://www.11global.com/admin/files/ELEVEN%20Dubai%20Olympic%20Results.txt D'Resultater vum 'International Eleven Global Dubai Triathlon 2011']</ref><ref>[http://www.luxembourg.public.lu/fr/actualites/2011/11/25-sports/index.html Dem Olivier Godart säi Resultat vum dubai triathlonum site luxembourg.public.lu] p</ref>
De 25. Februar 2018 (4 Stonnen, 6 Minutten a 6 Sekonne)<ref>{{Citation|URL=http://asia.ironman.com/triathlon/events/asiapac/ironman-70.3/colombo/results.aspx#axzz5gdkpRZIT |Titel=Dem Olivier Godart säi Resultat vum Ironman 70.3 Site asia.ironman.com |Gekuckt=26.02.2019 |Archiv-Datum=16.02.2019 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20190216100040/http://asia.ironman.com/triathlon/events/asiapac/ironman-70.3/colombo/results.aspx#axzz5gdkpRZIT }}</ref> an de 25. Februar 2019 (4 Stonnen, 5 Minutten a 6 Sekonne) huet hien den [[Ironman 70.3|Ironman 70.3 Colombo]] zu [[Colombo]] am [[Sri Lanka]] gewonnen.
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20181202111447/https://olivetreesports.com/ Dem Olivier Godart säi perséinleche Blog.]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Godart Olivier}}
[[Kategorie:Gebuer 1975]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Triathleeten]]
nzjpat46497qfwzpcmk6ho0sd3nksxs
Torhout
0
95363
2686978
2366033
2026-07-20T20:46:15Z
GilPe
14980
/* Populatioun */ nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686978
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Belsch
| Numm = Torhout
| Wopen = Torhout wapen.jpg
| Regioun = {{Flämesch Regioun}}
| Communautéit = {{Flämesch Communautéit}}
| Provënz = {{Provënz Westflandern}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Bruges|Bruges]]
| Gemeng =
| Telefonszon = 050
| Postcode = 8820
| Koordinaten = {{coor dms|51|18|54.25|N|03|07|51.78|O}}
| Fläch =
}}
'''Torhout''' ass eng Stad an der [[belsch]]er [[Provënz Westflandern]]. Si huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}} a gëllt als ''Haaptstad'' vum Houtland.
== Geschicht ==
Torhout gouf ëm [[830]] als "Vita Bavonis" eng éischt Kéier ernimmt. Virdru gouf et do awer schonn eng réimesch Siidlung, vun där 2010 Reschter fonnt goufen. Am Fréimëttelalter war et den Haaptuert vun engem fränkesche Pagus, dee méi spéit Deel vun der [[Grofschaft Flandern]] gouf.
Zanter dem 11. Joerhonnert gëtt et do e Joermaart, ënner dem Patronage vun der Buerg vu Wijnendale. 1183 huet de [[Philippe vum Elsass]] Torhout d'Stadrecht ginn.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* Torhout
* [[Wijnendale]]
* [[Sint-Henricus]]
* [[De Driekoningen]]
* [[Don Bosco (Torhout)|Don Bosco]]
== Populatioun ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
|daten =
1806 = 4923
1816 = 5753
1830 = 7469
1846 = 8477
1856 = 8008
1866 = 7902
1876 = 8680
1880 = 8746
1890 = 9464
1900 = 10146
1910 = 10981
1920 = 11098
1930 = 10840
1947 = 12223
1961 = 13465
1970 = 15156
1977 = 16965
1980 = 17105
1990 = 18084
2000 = 18838
2006 = 19453
}}
* <small>Bron: NIS - Commentaire:1806 bis 1970: Stand = 31. Dezember; Vun 1977 un: Stand = 1. Januar</small>
* <small>1919: en Deel vun der Gemeng geet un d'Gemeng Veldegem (- 1,52 km² mat 51 Awunner)</small>
* <small>1977: inklusiv Deeler vun Ichtegem (Wijnendale) an Aartrijke (Sparappel) (+2,49 km² mat 1.165 Awunner)</small>
== Kuckeswäertes ==
* D'romanesch ''St.-Pietersbandenkerk'',
* d'barrokt Stadhaus vu [[1713]] op der Maartplaz
* d'[[Groene 62]], eng fréier Eisebunnslinn, haut fir Vëlosfuerer a Spadséiergänger
* d'Schlass Wijnendale
* d'Schlass d'Aertrycke
* d'Schlass Ravenhof
<gallery>
<div class="afbnaastelkaar">
Fichier:Torhout - Sint-Pieterskerk 1.jpg|[[Sint-Pietersbandenkerk]]
Fichier:Torhout - City hall 1.jpg|Stadhaus
Fichier:Modelklas.jpg|Schoulklass vun 1911 am Sint-Jozefsinstituut vun Torhout
</gallery>
== Soss ==
Vun 1977 bis 1998 gouf et zu Torhout de Museksfestival ''Rock Torhout'', als en Deel vum Duebelfestival [[Torhout-Werchter]].
== Transport ==
D'Stad läit laanscht d'[[A17 (Belsch)|A17]]/[[Europastrooss E403|E403]], an ass iwwer de Ring R34 mat hir verbonnen.
An der Stad kräize sech d'N32 an d'N33. D'N35 féiert südlech duerch d'Gemeng.
Am Norde leeft d'Eisebunnslinn [[SNCB-Linn 66|66]] vu [[Brugge]] op [[Kortrijk]].
== Um Spaweck ==
* [http://www.torhout.be Websäit vun der Gemeng]
{{Commonscat|Torhout}}
{{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Westflandern}}
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Westflandern]]
[[Kategorie:Gemengen an der Provënz Westflandern]]
[[Kategorie:Stied an der Provënz Westflandern]]
6dqqmzio6jahanxukbnj1gmvsm95ujt
Jean-Paul Rippinger
0
96083
2686916
2603029
2026-07-20T13:32:17Z
Robby
393
/* Gielercher */ elo mat Schabloun a geflécktem Referenzlink
2686916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Paul Rippinger''', gebuer den [[8. Juni]] [[1941]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>[http://assembly.coe.int/ASP/AssemblyList/AL_MemberDetails.asp?MemberID=3529 Jean-Paul Rippinger op der Websäit vum Europarot]</ref>, ass e lëtzebuergeschen Affekot a fréiere Politiker ([[Demokratesch Partei|DP]]).
Hie war vun Abrëll bis Juni 1979 eng éischt Kéier an der Chamber<ref name="Compte Rendu Chamber">[http://www.chd.lu/wps/wcm/connect/dac87f004d327a5fa4e2ad66f2f1fd7e/synthese_20032004.pdf?MOD=AJPERES Compte Rendu des travaux de la chambre des députés du Grand-Duché de Luxembourg Session ordinaire 2003-2004 Säiten 62 bis 63]</ref>, duerno vun Ufank 1981 bis Juni 1984 nees eng Kéier<ref name="Compte Rendu Chamber" /> a schliisslech koum hien de Januar 1988 als Deputéierten an d'[[Chamber]]<ref name="Compte Rendu Chamber" /> an ass do bliwwe bis hie bei de Walen 2004 net erëmgewielt gouf<ref>{{Citation|URL=http://www2.vo.lu/homepages/alainklee/pdllc04.htm |Titel=D'Resultater vun der DP bei de Walen 2004 |Gekuckt=02.01.2013 |Archiv-Datum=04.07.2007 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20070704115113/http://www2.vo.lu/homepages/alainklee/pdllc04.htm }}</ref>. Hie war do 5 Joer laang Fraktiounspresident vun der DP.
Bis 2008 war hie laang Jore [[Schäffen]] am Stater Gemengerot.
== Gielercher ==
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>[https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/adm/memorial/1999/b58/fr/pdf/eli-etat-adm-memorial-1999-b58-fr-pdf.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
* {{OCCC|(Promotioun 2004)<ref>[http://www.chd.lu/wps/wcm/connect/047dd280487f015cbb8cff79ee257095/CR013.pdf?MOD=AJPERES Compte rendu des séances publiques N° 13 – Session ordinaire 2004-2005 op der Websäit vun der Chamber]</ref>}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Rippinger Jean-Paul}}
[[Kategorie:Gebuer 1941]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
rtacll3svkput6w4eos6z5m2qhyk1el
Mathias Greisch
0
96259
2686913
2654929
2026-07-20T13:26:57Z
Robby
393
/* Gielercher */ elo mat Schabloun a geflécktem Referenzlink
2686913
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Mathias''' ("'''Metty'''") '''Greisch''', gebuer den [[31. Juli]] [[1930]] zu [[Bieles]],<ref>B. Fayot, S. Hoffmann, J. Maas & R. Steil: ''100 Joer sozialistesch Deputéiert an der lëtzebuerger Châmber: Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés.'' Édition La Mémoire Socialiste, Luxembourg 1997, S. 54.</ref> a gestuerwen den [[23. Oktober]] [[2013]] zu [[Esch-Uelzecht]],<ref name=tot>[http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg/story/Mathias-Greisch-ist-tot-15928611 "Mathias Greisch ist tot."] tageblatt.lu, 23. Oktober 2013 18:18; Akt: 23.10.2013 18:26.</ref> war e lëtzebuergesche Politiker ([[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]).
Hie war vun 1968 bis den 1. Januar 1975 Gemengeconseiller zu [[Gemeng Suessem|Suessem]], gouf du [[Schäffen]] a war vum 1. November 1980 bis 1997 Suessemer [[Buergermeeschter]].<ref name=tot /><ref>{{Citation|URL=http://www.sanem.lu/La+Commune+se+pr%C3%A9sente/L_Histoire/Les+Bourgmestres+de+1799+%C3%A0+ajourd_hui.html |Titel=Lëscht vun de Buergermeeschter vun der Gemeng Suessem um Site sanem.lu |Gekuckt=13.01.2013 |Archiv-Datum=07.05.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130507122744/http://www.sanem.lu/La+Commune+se+pr%C3%A9sente/L_Histoire/Les+Bourgmestres+de+1799+%C3%A0+ajourd_hui.html }}</ref>
Vum 15. Juli 1984 bis de 7. Juni 1999 war de Metty Greisch ausserdeem Deputéierte vum Südbezierk an der [[Chamber]] an der Fraktioun vun der LSAP.<ref name=tot />
== Gielercher ==
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>[http://www.legilux.public.lu/adm/b/archives/1999/0058/b058.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Greisch Mathias}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Suessem]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2013]]
jc2w7v2so6uc6jsmgd2tn0b38ntz11d
2686914
2686913
2026-07-20T13:29:40Z
Robby
393
Referenzlink besser esou
2686914
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Mathias''' ("'''Metty'''") '''Greisch''', gebuer den [[31. Juli]] [[1930]] zu [[Bieles]],<ref>B. Fayot, S. Hoffmann, J. Maas & R. Steil: ''100 Joer sozialistesch Deputéiert an der lëtzebuerger Châmber: Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés.'' Édition La Mémoire Socialiste, Luxembourg 1997, S. 54.</ref> a gestuerwen den [[23. Oktober]] [[2013]] zu [[Esch-Uelzecht]],<ref name=tot>[http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg/story/Mathias-Greisch-ist-tot-15928611 "Mathias Greisch ist tot."] tageblatt.lu, 23. Oktober 2013 18:18; Akt: 23.10.2013 18:26.</ref> war e lëtzebuergesche Politiker ([[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]).
Hie war vun 1968 bis den 1. Januar 1975 Gemengeconseiller zu [[Gemeng Suessem|Suessem]], gouf du [[Schäffen]] a war vum 1. November 1980 bis 1997 Suessemer [[Buergermeeschter]].<ref name=tot /><ref>{{Citation|URL=http://www.sanem.lu/La+Commune+se+pr%C3%A9sente/L_Histoire/Les+Bourgmestres+de+1799+%C3%A0+ajourd_hui.html |Titel=Lëscht vun de Buergermeeschter vun der Gemeng Suessem um Site sanem.lu |Gekuckt=13.01.2013 |Archiv-Datum=07.05.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20130507122744/http://www.sanem.lu/La+Commune+se+pr%C3%A9sente/L_Histoire/Les+Bourgmestres+de+1799+%C3%A0+ajourd_hui.html }}</ref>
Vum 15. Juli 1984 bis de 7. Juni 1999 war de Metty Greisch ausserdeem Deputéierte vum Südbezierk an der [[Chamber]] an der Fraktioun vun der LSAP.<ref name=tot />
== Gielercher ==
* {{OMGLC|(Promotioun 1999)<ref>[https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/adm/memorial/1999/b58/fr/pdf/eli-etat-adm-memorial-1999-b58-fr-pdf.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Greisch Mathias}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Suessem]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2013]]
1vkiluhym8c3pqwo1uzxbjky8y39ixm
Granville T. Woods
0
96999
2687117
2469743
2026-07-22T12:12:37Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687117
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:woods1.jpg|thumb|De Granville T. Woods 1887]]
De '''Granville Tailer Woods''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1856]] zu [[Columbus (Ohio)|Columbus]] am [[Ohio]], USA a gestuerwen den [[30. Januar]] [[1910]] zu [[New York City]] an [[New York (Bundesstaat)|New York]], USA, war en US-amerikaneschen Erfinder mat méi wéi 50 [[Patent]]er.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20121119143816/http://www.blackinventor.com/pages/granville-woods.html „Granville Woods“], ''The Black Inventor On-Line Museum'' [= Den Online-Musée fir déi schwaarz Erfinder]. Ofgeruff den 10. Februar 2013.</ref> Hie war och, nom [[Sezessiounskrich]], den éischten Amerikaner mat afrikanesche Virfaren an der Positioun vun engem Ingenieur fir Mechanik an Elektronik.<ref>{{en}} [http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn95060876/1912-05-09/ed-1/seq-2/;words=Woods+T+Granville?date1=1836&rows=20&searchType=basic&state=&date2=1922&proxtext=Granville+T.+Woods&y=0&x=0&dateFilterType=yearRange&index=13 „Interesting Statistics of the Colored Race“], ''Arizona sentinel and Yuma weekly examiner'' (Yuma, [[Arizona]], USA), Donneschdeg den 9. Mee 1912, S. 2, Kol. 3</ref> Hie war en Autodidakt, an huet säi Liewenswierk op Zich an Tramme konzentréiert. Ënner senge bemierkenswäerten Erfindunge war d'''Multiplex Telegraphie'',<ref>{{en}} [http://www.google.com/patents/US373915 „Induction Telegraphy System“] (1885), U.S. Patentnummer 373,915, duerch de Granville T. Woods op Google Patents.</ref> eng Ariichtung fir Noriichten tëscht Garen an Zich, déi ënnerwee waren, ze iwwermëttelen. Seng Aarbecht huet den ëffentlechen Transport méi sécher gemaach.
== Literatur ==
* {{en}} David L. Head: ''Granville T. Woods: African-American Communications and Transportation Pioneer''. RoseDog Books, Pittsburgh (USA) 2013). ISBN 978-1-4349-7841-7
* {{en}} Rayvon Fouché: „Liars and Thieves: Granville T. Woods and the Process of Invention“, ''Black Inventors in the Age of Segregation'': Granville T. Woods, Lewis H. Latimer, and Shelby J. Davidson. The Johns Hopkins University Press, Baltimore (USA) 2003. ISBN 0-8018-7319-3, [http://books.google.com/books?id=lMdlE1MMRhcC&printsec=frontcover&dq=Granville+T.+Woods&hl=en&sa=X&ei=5E4YUY_eApLV0gHc54GgCA&ved=0CDAQ6AEwAA S. 26-81]
* {{en}} Alonzo Louis Hall: ''The Ancient, Medieval, and Modern Greatness of the Negro''. Striker Print, Memphis (USA) 1907, S. 158.
* {{en}} James T. Haley: ''Afro-American Encyclopedia; or, the Thoughts, Doings, and Sayings of the Race''. Haley & Florida, [[Nashville]] (USA) 1895, S. 225 a [http://books.google.com/books?id=6cptAAAAMAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Granville&f=false 576-578]
* {{en}} William J. Simmons: ''Men of Mark: Eminent, Progressive and Rising''. George M. Rewell & Co., Cleveland (USA) 1887, [http://archive.org/stream/menmarkeminentp00turngoog#page/n116/mode/2up S. 106-112]
== Um Spaweck ==
* {{en}} Biographie vum Granville T. Woods op der Websäit vum [https://web.archive.org/web/20090313142403/http://web.mit.edu/INVENT/iow/woods.html MIT Inventor of the Week MIT].
* {{en}} Biographie vum Granville T. Woods op der Websäit vun der ''[http://www.invent.org/hall_of_fame/311.html National Inventors Hall of Fame]''
* {{en}} Biographie vum Granville T. Woods op der Websäit vun der [http://www.ieee.org/web/aboutus/history_center/biography/woods.html IEEE].
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1856]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1910]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Erfinder]]
[[Kategorie:Maschinnebauer]]
gscahxkk351as2a82n149o9g41owkmi
Las Médulas
0
99416
2687138
2480166
2026-07-22T13:39:39Z
CommonsDelinker
925
[[File:Las_Medulas.001_-_Las_Medulas.JPG]] gouf duerch [[File:Las_Médulas.001_-_Las_Médulas.jpg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader
2687138
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Medulas1.jpg|thumb|Panorama vu Las Médulas]]
'''Las Médulas''' ass eng Landschaft aus roudelzegem Sandsteen an där [[Käschtebeem]] an [[Eechen|Eeche]] wuessen. Se läit am ''Comarque'' [[El Bierzo]], an der [[Provënz León]] a [[Spuenien]]. Et ass déi d'Plaz, wou an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]], vum 1. Joerhonnert viru Christus bis an d'3. Joerhonnert eran no [[Gold]] gesicht gouf. Déi Sich nom Gold huet d'Landschaft nohalteg markéiert.
Scho virun de Réimer gouf do iwwer Dag no Gold gesicht, andeems Sand a Bulli geschwänkt goufen. An der Zäit vum [[Plinius den Eeleren|Plinius dem Eelere]] goufen 20.000 Pond Gold d'Joer gefërdert. Dofir hu missen, bannent ronn 250 Joer, 500 Millioune Meter Kibb Buedem verschafft ginn. D'Fërderung geschouch duerch de System vun der sougenannter ''[[ruina montium]]'': Dofir goufe Stauwierer gebaut, fir d'Waasser vum Floss Cabo ze stauen. Vun do aus gouf et dann iwwer kilometerlaang [[Kanal (Waasserbau)|Kanäl]] vun 1,2 bis 1,6 Meter Breet, déi eng liicht Pente vu knapps engem Prozent haten, an an de Sandstee gegruewe waren, biergoflafe gelooss. Ënne gouf dann d'Waasser nees a Basengen opgefaangen, fir datt de Sand (an d'Gold) sech ofsetze konnten, an d'Gold dann erausgewäsch konnt ginn.
Zanter [[1997]] ass de Site vu Las Médulas als [[Weltierwen|Weltierwe]] vun der [[UNESCO]] klasséiert.
== Galerie ==
<gallery>
Fichier:Las Médulas.001 - Las Médulas.jpg|Vue iwwer déi ganz Géigend
Fichier:LasMedulas 09.jpg|Eng vun de Galerien.
Fichier:Medulas_JMM_04.JPG|Vue vum Wee aus.
Fichier:Medulas_JMM_02.JPG|Bannenzege Wee.
</gallery>
== Literatur ==
* {{en}} P. R. Lewis, G. D. B. Jones, « ''Roman gold-mining in north-west Spain'' », ''Journal of Roman Studies'' vol. 60, 1970, pages 169-185
* {{es}} Francisco Javier Sánchez-Palencia, ''Las Médulas (León). Un Paisaje en la Asturia Augustana'', Instituto Leonés de Cultura
* {{es}} Fernando Bello Garnelo, ''La Toponimia de la Zona Arqueológica de Las Médulas (León)'', Universidad de León
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Las Médulas}}
* [http://whc.unesco.org/fr/list/803 Site vun der UNESCO].
* [https://web.archive.org/web/20130807015619/http://fundacionlasmedulas.com/ Fondation Las Médulas] {{es}} {{en}}
[[Kategorie:Weltkulturierwen a Spuenien]]
[[Kategorie:Provënze vu Kastilien-León]]
dmcahpgnwcv2s997uo9069djt4uqoys
Momoiro Clover Z
0
101366
2687179
2684891
2026-07-22T18:14:07Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687179
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Museksgrupp}}
'''Momoiro Clover Z''' ([[Japanesch|jap.]] ももいろクローバーZ ''Momoiro Kurōbā Zetto'', dacks just Momoclo) ass eng japanesch Girlgroup, déi aus fënnef Sängerinne besteet. D'Band gouf am Mee 2008 vun der Talent-Agentur [[Stardust Promotion]] gegrënnt. De fréieren Numm vun der Grupp ass Momoiro Clover.<ref name="yomiuri20110722">"[https://web.archive.org/web/20110731143157/http://www.yomiuri.co.jp/dy/features/arts/T110719003531.htm QUIRKY QUINTET / Momoiro Clover Z adding splash of color to music world]".''[[Yomiuri Shimbun|Daily Yomiuri Online]]''. 22.07.2011. Op Englesch.</ref>
== Geschicht ==
=== 2008–2009 ===
D'Grupp gouf 2008 ënner dem Numm ''Momoiro Clover'' (''Rosae Kléi'') vun der Talent-Agentur Stardust Promotion gegrënnt.<ref name="yomiuri20110722" /><ref name="japanexpo20120322">"[https://web.archive.org/web/20131029192849/http://www.japan-expo.com/en/invite/momoiro-clover-z_199.htm Japan Expo - Momoiro Clover Z]". 22.03.2012. [[Japan Expo]]. Op Japanesch.</ref>
Hir Debutsingle ''Momoiro Punch'' gouf am August 2009 op engem [[Independent record label|Indie-Plackelabel]] vun hirer Talent-Agentur Stardust Promotion entdeckt a stoung an de japanesche Single-Charts op Plaz 23.<ref name="starchildenprofile">"[https://web.archive.org/web/20121217042118/http://starchild.fm/post/en/171/Momoiro+Clover+Z+-+Profile.html Momoiro Clover Z - Profile]". ''Offiziell Websäit vu Momoiro Clover Z''. [[Stardust Promotion]]. Op Englesch.</ref>
=== 2010 ===
2010 krut Momoiro Clover e Kontrakt fir eng Single bei der Plackefirma Universal J ([[Universal Music|Universal Music Japan]]).<ref name="oricon20100304">"[http://www.oricon.co.jp/news/confidence/73976/full/ ももクロ、公開体重測定でアイドルメジャーデビューが"仮契約"に]". [[Oricon]]. 04.03.2012. Op Japanesch.</ref> Déi Single, hir éischt Majorlabel-Single ''Ikuze! Kaitō Shōjo'', gouf de 5. Mee 2010 verëffentlecht, an huet sech direkt op déi 3. Plaz vun de japanesche Single-Charts placéiert.<ref name="starchildenprofile" />
Spéider an deem Joer krut Momoiro Clover e Kontrakt bei der Plackefirma King Records.<ref name="starchildenprofile" />
=== 2011 ===
Den 10. Abrëll 2011 huet d'Akari Hayami d'Grupp verlooss an d'Grupp gouf op ''Momoiro Clover Z'' ëmbennant.<ref name="yomiuri20110722" /><ref name="techinsight20120413">"[https://web.archive.org/web/20120707080818/http://japan.techinsight.jp/2012/04/momokuro-takashiro-12-04-12.html 【エンタがビタミン♪】「悲しみでいっぱいだった」。"ももクロ"から"ももクロZ"になり1年。早見あかりの脱退を高城れにが語った。]". 13.04.2012. ''[[TechinsightJapan]]''. Op Japonesch.</ref> Den éischten Album ''Battle and Romance'' koum am Juli eraus.<ref name="yomiuri20110722" /><ref name="techinsight20120413" />
=== 2012 ===
Am November 2012 koum d'Lidd ''Saraba, Itoshiki Kanashimitachi yo'' op d'Plaz 1 an de japanesche ''Billboard'' Charts.<ref name="searchina20121128">"[https://web.archive.org/web/20150923060203/http://news.searchina.ne.jp/disp.cgi?y=2012&d=1128&f=entertainment_1128_018.shtml ももクロ 疾走感溢れる布袋式ロック・チューンで首位奪取]". ''[[Billboard|Billboard Japan]]'', ''[[Searchina]]''. 28.11.2012. Op Japonesch.</ref> De Museksvideo vun der Single ass extravagant an d'Band gouf mat engem MTV Video Music Award Japan fir déi bescht Choreographie belount.
=== 2013 ===
Den 10. Abrëll 2013 huet Momoiro Clover Z hiren zweete Studiosalbum ''5th Dimension'' verëffentlecht, deen déi éischt Woch direkt op Plaz 1 vun de japaneschen Album-Charts koum.<ref name="oricon20130416">"[http://www.oricon.co.jp/news/rankmusic/2023707/full/ 【オリコン】ももクロ初首位&1・2位独占 女性グループ初、10代歌手42年ぶり快挙も]". [[Oricon]]. 16.04.2013. Op Japonesch.</ref> Den Album huet a Japan Platin-Status erreecht.<ref name="riaj201304" />
== Memberen ==
{|class="wikitable" style="text-align:left"
|-
! Numm
! Gebuertsdatum
! Faarf
! Bemierkungen
|-
| [[Kanako Momota]] (百田 夏菜子)
|align="right"| 12. Juli 1994
|align="center" style="color:Black; background-color:#f66;"| '''Rout'''
| Leader
|-
| [[Shiori Tamai]] (玉井 詩織)
|align="right"| 4. Juni 1995
|align="center" style="color:Black; background-color:#ff6;"| '''Giel'''
| Spëtznumm: ''Shiorin''
|-
| [[Ayaka Sasaki]] (佐々木 彩夏)
|align="right"| 11. Juni 1996
|align="center" style="color:Black; background-color:#ff99cc"| '''Rosa'''
| Spëtznumm: ''Ārin''
|-
| [[Reni Takagi]] (高城 れに)
|align="right"| 21. Juni 1993
|align="center" style="color:Black; background-color:#c6f;"| '''Purpur'''
| Fréiere Leader
|}
=== Fréier Memberen ===
{|class="wikitable" style="text-align:left"
|-
! Numm
! Gebuertsdatum
! Faarf
! Bemierkungen
|-
| [[Akari Hayami]] (早見 あかり)
|align="right"| 17. Mäerz 1995
|align="center" style="color:Black; background-color:#6cf;"| '''Blo'''
| Spëtznumm: ''Akarin''
|-
| [[Momoka Ariyasu]] (有安 杏果)
|align="right"| 15. Mäerz 1995
|align="center" style="color:Black; background-color:#6f6;"| '''Gréng'''
|
|}
'''Anerer'''
* Runa Yumikawa (弓川 留奈, gebuer de 4. Februar 1994)
* Tsukina Takai (高井 つき奈, gebuer de 6. Juli 1995)
* Miyū Wagawa (和川 未優, gebuer den 19. Dezember 1993)
* Manami Ikura (伊倉 愛美, gebuer de 4. Februar 1994)
* Sumire Fujishiro (藤白 すみれ, gebuer den 8. Mee 1994)
* Yukina Kashiwa (柏 幸奈, gebuer den 12. August 1994)
== Discographie ==
=== Singelen ===
{|class="wikitable" style="text-align:center"
!rowspan="2"| Nr.
!rowspan="2"| Titel
!rowspan="2"| Verëffentlechung
!colspan="2"| Chartpositiounen
!rowspan="2"| Zertifikat<br><span style="font-size:0.81em">([[Recording Industry Association of Japan|RIAJ]])</span>
!rowspan="2"| Album
|-
! <span style="font-size:0.81em">[[Oricon]]<br>Weekly Singles Chart</span> <br><ref>"[http://www.oricon.co.jp/prof/artist/484876/ranking/cd_single/ ももいろクローバーZのCDシングルランキング、ももいろクローバーZのプロフィールならオリコン芸能人事典-ORICON STYLE]". [[Oricon]]. Op Japanesch.</ref>
! <span style="font-size:0.81em">''[[Billboard|Billboard Japan]]''<br>Hot 100</span>
|-
!colspan="9"| Indielabel
|-
| 1
|align="left"| „Momoiro Punch“ (ももいろパンチ)
|align="right"| 5. August 2009
| 23
| —
|
|rowspan="2"| ''Iriguchi<br>no Nai<br>Deguchi''
|-
| 2
|align="left"| „Mirai e Susume!“ (未来へススメ!)
|align="right"| 11. November 2009
| 11
| —
|
|-
!colspan="9"| Majorlabel
|-
| 1
|align="left"| „Ikuze! Kaitō Shōjo“ (行くぜっ!怪盗少女)
* <span style="font-size:0.81em">Re-Release de 26. September 2012</span>}}
|align="right"| 5. Mee 2010
| 3<br><span style="font-size:0.81em">7*</span>
| 19<br><span style="font-size:0.81em">29*</span>
|
|rowspan="5" style="white-space:nowrap"| ''Battle<br>and<br>Romance''
|-
| 2
|align="left"| „Pinky Jones“ (ピンキージョーンズ)
|align="right"| 10. November 2010
| 8
| 28
|
|-
| 3
|align="left"| „Mirai Bowl / Chai Maxx“ (ミライボウル/Chai Maxx)
|align="right"| 7. Mäerz 2011
| 3
| 12
|
|-
| 4
|align="left"| „Z Densetsu: Owarinaki Kakumei“<br> (Z伝説 ~終わりなき革命~)
|rowspan="2" align="right"| 6. Juli 2011
| 5
| 22
|
|-
| 5
|align="left"| „D'no Junjō“ (D'の純情)
| 6
| 59
|
|-
| 6
|align="left"| „Rōdō Sanka“ (労働賛歌)
|align="right"| 23. November 2011
| 7
| 13
|
|rowspan="3"| ''5th<br>Dimension''
|-
| 7
|align="left"| „Mōretsu Uchū Kōkyōkyoku. Dai 7 Gakushō ‚Mugen no Ai‘“<br> (猛烈宇宙交響曲・第七楽章「無限の愛」)
|align="right"| 7. Mäerz 2012
| 5
| 2
| Gold<ref>"[https://web.archive.org/web/20130211020001/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201301.html 一般社団法人 日本レコード協会|各種統計]". [[RIAJ]]. Op Japanesch.</ref>
|-
| 8
|align="left"| „Otome Sensō“ (Z女戦争)
|align="right"| 27. Juni 2012
| 3
| 3
| Gold<ref>"[https://web.archive.org/web/20120813170633/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201206.html 一般社団法人 日本レコード協会|各種統計]". [[RIAJ]]. Op Japanesch.</ref>
|-
| —
|align="left"| „Nippon Egao Hyakkei“ (ニッポン笑顔百景)
* <span style="font-size:0.81em">Ënner dem Pseudonym ''Momoclo Tei Ichimon'' (桃黒亭一門)</span>
|align="right"| 5. September 2012
| 6
| —
|
| —
|-
| 9
|align="left"| „Saraba, Itoshiki Kanashimitachi yo“<br> (サラバ、愛しき悲しみたちよ)
|align="right"| 21. November 2012
| 2
| 1
| Gold<ref>"[https://web.archive.org/web/20121213025429/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201211.html ゴールド等認定作品一覧 2012年8月]". [[RIAJ]]. Op Japanesch.</ref>
| ''5th<br>Dimension''
|-
| 10
|align="left"| „Gounn“<br> (GOUNN)
|align="right"| 6. November 2013
| 2
| 2
|
|
|-
| 11
|align="left"| „Naite mo Iin Da Yo“<br> (泣いてもいいんだよ)
|align="right"| 8. Mee 2014
| 1
| 2
|
|[[Amaranthus (album)|Amaranthus]]
|-
| 12
|align="left"| MOON PRIDE
|align="right"| 30. Juli 2014
| 3
| 3
|
|rowspan=2|[[Hakkin no Yoake]]
|-
| 13
|align="left"| „Yume no Ukiyo ni Saite Mi Na“<br> (夢の浮世に咲いてみな)<br><span style="font-size:0.81em">collaboration single released under the alias of Momoiro Clover Z vs [[Kiss (band)|KISS]]</span>
|align="right"| 28. Januar 2015
| 2
| —
|
|-
| 14
|align="left"| „Seishunfu“<br> (青春賦)<ref>[http://www.tokyohive.com/article/2015/01/momoiro-clover-z-to-release-the-theme-song-to-their-movie Momoiro Clover Z to release the theme song to their movie]</ref>
|align="right"| 11. Mäerz 2015
| 4
| 4
|
|[[Amaranthus (albums)|Amaranthus]]
|-
| 15
|align="left"| „Z no Chikai“<br> (「Z」の誓い)
|align="right"| 29. April 2015
| 4
| 5
|
|[[Hakkin no Yoake]]
|-
| 16
|align="left"| „The Golden History“<br> (ザ・ゴールデン・ヒストリー)
|align="right"| 7. September 2016
| 2
| 4
|
|
|-
| 17
|align="left"| „BLAST“
|align="right"| 2. August 2017
| 3
|
|
|
|}
<span style="font-size:0.81em">'''*''' „Ikuze! Kaitō Shōjo ~Special Edition~“ (行くぜっ!怪盗少女 ~Special Edition~) am Joer 2012</span>
=== Albumen ===
{|class="wikitable" style="text-align:center"
!rowspan="2"| Nr.
!rowspan="2"| Album
!rowspan="1"| Positioun
!rowspan="2"| Zertifikat<br><span style="font-size:0.81em">([[Recording Industry Association of Japan|RIAJ]])</span>
|-
! {{small|[[Oricon]]<br>Weekly Albums Chart}}<ref>"[http://www.oricon.co.jp/prof/artist/484876/ranking/cd_album/ ももいろクローバーZのCDアルバムランキング、ももいろクローバーZのプロフィールならオリコン芸能人事典-ORICON STYLE]". [[Oricon]]. Op Japanesch.</ref>
|-
| 1
|align="left"| ''[[Battle and Romance]]'' (バトル アンド ロマンス)
*{{small| Verëffentlechung: 27. Juli 2011}}
*{{small| Plackelabel: StarChild / [[King Records]]}}
| 3<br>2*
| Gold<ref>"[https://web.archive.org/web/20121213025429/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201211.html 一般社団法人 日本レコード協会|各種統計]". [[RIAJ]]. Op Japanesch.</ref>
|-
| 2
|align="left"| ''[[5th Dimension]]'' (5TH DIMENSION)
*{{small|Verëffentlechung: 10. Abrëll 2013}}
* {{small|Plackelabel: StarChild / King Records}}
| 1
| Platin<ref name="riaj201304">"[https://web.archive.org/web/20130614035842/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201304.html 一般社団法人 日本レコード協会|各種統計]". [[RIAJ]]. 04.11.2013. Op Japonesch.</ref>
|-
| —
|align="left"| ''Iriguchi no Nai Deguchi'' (入口のない出口)
* {{small|Kompilatioun mat Lidder aus der Indielabel-Phas}}
* {{small| Verëffentlechung: 5. Juni 2013}}
* {{small|Plackelabel: SDR (Stardust Records)}}
| 2
|
|}
{{small|'''*''' am Joer 2013}}
== Videographia ==
[[Fichier:Shrimp Jump.jpg|thumb|„Ikuze! Kaitō Shōjo“]]
{|class="wikitable" style="text-align:left"
|-
! Single<br>Nr.
! Titel
! Video<br>bei [[YouTube]]
|-
!colspan="3"| Indielabel
|-
|align="center"| 1
| „Momoiro Punch“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=L5w6Q7TeLSE Video]
|-
|align="center"| 2
| „Mirai e Susume!“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=yOX0u6ns3Zs Video]
|-
!colspan="3"| Majorlabel
|-
|align="center"| 1
| „Ikuze! Kaitō Shōjo“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=u7z9M0vFPbI Video]
|-
|rowspan="3" align="center"| 2
| „Pinky Jones“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=qVn3_qeIrBA Video]
|-
| „Coco Natsu“ (ココ☆ナツ)
|
|-
| „Kimi to Sekai“ (キミとセカイ)
|
|-
|rowspan="2" align="center"| 3
| „Mirai Bowl“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=KUoy582ePlQ Video]
|-
| „Chai Maxx“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=kI429sOiQ3w Video]
|-
|align="center"| 4
| „Z Densetsu: Owarinaki Kakumei“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=oCRlKdMnPLI Video]
|-
|align="center"| 5
| „D'no Junjō“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=UVKHgXoqyuc Video]
|-
|rowspan="2" align="center"| 6
| „Rōdō Sanka“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=GDhFNdmVR5U Video]
|-
| „Santa-san“ (サンタさん)
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=LwMuHy8t_Vk Video]
|-
|align="center"| 7
| „Mōretsu Uchū Kōkyōkyoku.<br> Dai 7 Gakushō ‚Mugen no Ai‘“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=TIokp4MonxE Video]
|-
|rowspan="3" align="center"| 8
| „Otome Sensō“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=-72Lje6nwg0 Video]
|-
| „PUSH“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=5degcfbioz4 Video]
|-
| „Mite Mite Kocchichi“ (Choreographie)
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=xmKFs6NWTDA Video]
|-
|rowspan="2" align="center"| 9
| „Saraba, Itoshiki Kanashimitachi yo“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=OWSbfCPkTBk Video]
|-
| „Wee-Tee-Wee-Tee“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=01cKliHh2sM Video]
|-
|rowspan="2" align="center"| 2.<br>Album
| „Neo STARGATE“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=tiX22vnR-SU Video]
|-
| „BIRTH Ø BIRTH“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=TddL31RBOZo Video]
|-
|align="center"| 10
| „GOUNN“
|align="center"| [http://www.youtube.com/watch?v=XlbrTlhX_Ww Video]
|}
== Gielercher ==
{|class="wikitable"
! Joer
! Präisverleiung
! Kategorie
! Wierk
! Resultat
|-
|rowspan="1" align="center"| 2012
| 4th CD Shop Awards<ref name="natalie20120227">"[https://web.archive.org/web/20160307195300/http://natalie.mu/music/news/65122 ももクロがCDショップ大賞受賞「次はノーベル賞!」]". ''Natalie''. 27.02.2012. Op Japanesch.</ref><ref name="eigacom20120228">"[http://eiga.com/news/20120228/17/ アイドル初の快挙! ももクロ、CDショップ大賞受賞]". ''Eiga.com''. 28.02.2012. Op Japanesch.</ref>
|
|rowspan="1" align="center"| ''[[Battle and Romance]]''
|style="background: #99FF99" align="center"| Gewënner
|-
|rowspan="1" align="center"| 2013
| 2013 MTV Video Music Awards Japan
| Bescht Choreographie
|rowspan="1" align="center"| „Saraba, Itoshiki Kanashimitachi yo“
|style="background: #99FF99" align="center"| Gewënner
|}
== Kuckt och ==
* [[Shiritsu Ebisu Chugaku]]
* [[Team Syachihoko]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Momoiro Clover Z}}
* [http://www.momoclo.net/ Offiziell Websäit] (op Japanesch)
* [https://web.archive.org/web/20140720024118/http://evilline.com/momoclo/global/ Offiziell Websäit] (op Englesch)
* [http://www.youtube.com/user/stardustdigital/videos?flow=list&sort=p Offiziell YouTube-Kanal vu Stardust Music]
* [https://web.archive.org/web/20121001124035/http://www.ustream.tv/channel/momoclotv momocloTV] bei [[Ustream]]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Japanesch Popgruppen]]
p77a0xtquw7fz62lledarkhzy3ujnij
Soziale Republik
0
101647
2687230
2246877
2026-07-23T06:55:09Z
Robby
393
e bësse méi genee + Referenzlink den och funktionéiert
2687230
wikitext
text/x-wiki
'''''Soziale Republik ''''' war eng Dageszeitung, déi zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] vum 2. Januar 1920 bis den 31. Dezember 1927 erauskoum.<ref>{{Citation|URL=https://eluxemburgensia.lu/en/periodicals/sozrepublik|Titel=Soziale Republik {{!}} Arbeiter-Zeitung|Gekuckt=2026-07-23|Wierk=eluxemburgensia.lu}}</ref>
Si war d'Nofollgerzeitung vun ''[[Die Volkstribüne]]'' an ''[[Die Schmiede]]'', déi sou fusionéiert haten. Hiren Ënnertitel war ''Organ der Sozialistischen Partei Luxemburgs = République sociale ''.<ref>[http://catalog.bibnet.lu/F/ST7A6BHPPJMX7IMXC1EFDG51GFUYBACDK7EBUH241UP22H5IFV-32429?func=direct&local_base=LUX01&doc_number=001130134 Bibliographesch Notiz] op bibnet.lu.</ref>
==Kuckt och==
* [[Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fréier Zeitungen zu Lëtzebuerg]]
mkgspshvtbndnw4o07irdlyv8kzdlt9
Pierre Majerus
0
102251
2687221
2626032
2026-07-23T05:01:33Z
ErikHMuller
60380
/* Gielercher */
2687221
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Antoine Majerus'''<ref>De 24. September 1985 goufen d'Virnimm Peter Anton mat Pierre Antoine ersat (cf. Notiz um Gebuertsschäin)</ref>, gebuer als '''Peter Anton Majerus''' den [[29. September]] [[1909]] zu [[Rouspert]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=705971|Titel=Acte de naissance 48 (13. Blatt)|Gekuckt=24.06.2025|Format=PDF|Wierk=Rosport – Naissances, 1892-1913 (Registre)|Editeur=Archives nationales|Säiten=S. 318|Sprooch=de}}</ref> a gestuerwen am Alter vun 88 Joer de [[24. August]] [[1998]]<ref name=":0" /> an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/2sfgt7/pages/2/articles/DTL224?search=Pierre%20Majerus Notiz iwwer den Doud vum Pierre Majerus am Lëtzebuerger Land] vum 4. September 1998 op eluxemburgensia.lu gekuckt de 7. Februar 2022</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist, Diplomat an Auteur.
No sengem Secondaire am [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]] [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] ([[1927]]) huet de Pierre Majerus [[Droit]] studéiert. Nom [[Zweete Weltkrich]] huet e bei den Affaires étangères an am diplomateschen Déngscht geschafft. Hien huet ë. a. op der lëtzebuergescher Ambassade zu Bonn geschafft (~1954) a gouf mat der Zäit [[Ministre plénipotentiaire]]. Méi spéit gouf e Chambellan (''Kummerhär'') vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]].
Hien huet eng ganz Rëtsch juristesch a verfassungshistoresch Wierker geschriwwen a publizéiert. Dofir war hien ë. a. Éieremember vun der ''[[Section des sciences morales et politiques (Institut grand-ducal)|Section des Sciences morales et politiques]]'' vum ''[[Institut grand-ducal]]''.
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''Le Luxembourg indépendant - Essai d'histoire politique contemporaine et de droit international public''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1945.
* ''L'État luxembourgeois - Manuel de droit constitutionnel et de droit administratif''; Lëtzebuerg, 1948 (= 1. Oplo). - Déi 6., vum Jurist [[Marcel Majerus]] revidéiert an ergänzt Ausgab, koum 1990 zu Esch/Uelzecht (Editpress) eraus (435 S.).
* ''Principes élémentaires de droit public luxembourgeois'' ; Lëtzebuerg (Impr. Jos. Beffort), 1950.
* ''Le Luxembourg pendant la Seconde Guerre mondiale - Extrait de l'ouvrage "Le Luxembourg indépendant" (...)''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1980; 159 Säiten.
== Gielercher ==
* {{OCCC| (Promotioun 1958)<ref>[https://web.archive.org/web/20160305202306/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1958/0012/a012.pdf Memorial A N°12 vun 1958] mat der Lëscht vun de Leit déi 1958 am Ordre dela ocuronne de chêne dekoréiert goufen.</ref>}}
* {{OL2GC| (Promotioun 1953)<ref>[https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/bulletin/1953/BID_1953_4/BID_1953_4.pdf Distinctions honorifiques am Bulletin d'Information N°4 vum Abrëll 1953] vum Service Information et Presse op der Säit 63</ref>}}
* Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italianac<ref>{{Citation|URL=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/34946|Titel=MAJERUS S.E. Pierre|Gekuckt=24.06.2025|Datum=26.10.1973|Editeur=https://www.quirinale.it|Sprooch=it}}</ref>
* Commandeur vum [[Ordre d'Orange-Nassau]], 14. Oktober 1950<ref>Nationaal Archief (La Haye), Zougangsnummer 2.02.32, Inventarnummer 739, Aschreiwungsnummer 2567</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Majerus Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1908]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Diplomaten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Juristen]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Membere vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Léopold II]]
q8cjv74oho7v4kg6l0bfz8c5xea27n7
2687234
2687221
2026-07-23T08:13:12Z
Puscas
735
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Commandeur vum Ordre d'Orange-Nassau]] derbäigesat
2687234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Antoine Majerus'''<ref>De 24. September 1985 goufen d'Virnimm Peter Anton mat Pierre Antoine ersat (cf. Notiz um Gebuertsschäin)</ref>, gebuer als '''Peter Anton Majerus''' den [[29. September]] [[1909]] zu [[Rouspert]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=705971|Titel=Acte de naissance 48 (13. Blatt)|Gekuckt=24.06.2025|Format=PDF|Wierk=Rosport – Naissances, 1892-1913 (Registre)|Editeur=Archives nationales|Säiten=S. 318|Sprooch=de}}</ref> a gestuerwen am Alter vun 88 Joer de [[24. August]] [[1998]]<ref name=":0" /> an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/2sfgt7/pages/2/articles/DTL224?search=Pierre%20Majerus Notiz iwwer den Doud vum Pierre Majerus am Lëtzebuerger Land] vum 4. September 1998 op eluxemburgensia.lu gekuckt de 7. Februar 2022</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist, Diplomat an Auteur.
No sengem Secondaire am [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]] [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] ([[1927]]) huet de Pierre Majerus [[Droit]] studéiert. Nom [[Zweete Weltkrich]] huet e bei den Affaires étangères an am diplomateschen Déngscht geschafft. Hien huet ë. a. op der lëtzebuergescher Ambassade zu Bonn geschafft (~1954) a gouf mat der Zäit [[Ministre plénipotentiaire]]. Méi spéit gouf e Chambellan (''Kummerhär'') vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]].
Hien huet eng ganz Rëtsch juristesch a verfassungshistoresch Wierker geschriwwen a publizéiert. Dofir war hien ë. a. Éieremember vun der ''[[Section des sciences morales et politiques (Institut grand-ducal)|Section des Sciences morales et politiques]]'' vum ''[[Institut grand-ducal]]''.
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''Le Luxembourg indépendant - Essai d'histoire politique contemporaine et de droit international public''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1945.
* ''L'État luxembourgeois - Manuel de droit constitutionnel et de droit administratif''; Lëtzebuerg, 1948 (= 1. Oplo). - Déi 6., vum Jurist [[Marcel Majerus]] revidéiert an ergänzt Ausgab, koum 1990 zu Esch/Uelzecht (Editpress) eraus (435 S.).
* ''Principes élémentaires de droit public luxembourgeois'' ; Lëtzebuerg (Impr. Jos. Beffort), 1950.
* ''Le Luxembourg pendant la Seconde Guerre mondiale - Extrait de l'ouvrage "Le Luxembourg indépendant" (...)''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1980; 159 Säiten.
== Gielercher ==
* {{OCCC| (Promotioun 1958)<ref>[https://web.archive.org/web/20160305202306/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1958/0012/a012.pdf Memorial A N°12 vun 1958] mat der Lëscht vun de Leit déi 1958 am Ordre dela ocuronne de chêne dekoréiert goufen.</ref>}}
* {{OL2GC| (Promotioun 1953)<ref>[https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/bulletin/1953/BID_1953_4/BID_1953_4.pdf Distinctions honorifiques am Bulletin d'Information N°4 vum Abrëll 1953] vum Service Information et Presse op der Säit 63</ref>}}
* Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italianac<ref>{{Citation|URL=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/34946|Titel=MAJERUS S.E. Pierre|Gekuckt=24.06.2025|Datum=26.10.1973|Editeur=https://www.quirinale.it|Sprooch=it}}</ref>
* Commandeur vum [[Ordre d'Orange-Nassau]], 14. Oktober 1950<ref>Nationaal Archief (La Haye), Zougangsnummer 2.02.32, Inventarnummer 739, Aschreiwungsnummer 2567</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Majerus Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1908]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Diplomaten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Juristen]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Membere vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Léopold II]]
[[Kategorie:Commandeur vum Ordre d'Orange-Nassau]]
dcvn2vhmcp5b4rqtyp75kujjnnkh0m4
2687235
2687234
2026-07-23T08:16:38Z
Puscas
735
/* Gielercher */ ....
2687235
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Antoine Majerus'''<ref>De 24. September 1985 goufen d'Virnimm Peter Anton mat Pierre Antoine ersat (cf. Notiz um Gebuertsschäin)</ref>, gebuer als '''Peter Anton Majerus''' den [[29. September]] [[1909]] zu [[Rouspert]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=705971|Titel=Acte de naissance 48 (13. Blatt)|Gekuckt=24.06.2025|Format=PDF|Wierk=Rosport – Naissances, 1892-1913 (Registre)|Editeur=Archives nationales|Säiten=S. 318|Sprooch=de}}</ref> a gestuerwen am Alter vun 88 Joer de [[24. August]] [[1998]]<ref name=":0" /> an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/2sfgt7/pages/2/articles/DTL224?search=Pierre%20Majerus Notiz iwwer den Doud vum Pierre Majerus am Lëtzebuerger Land] vum 4. September 1998 op eluxemburgensia.lu gekuckt de 7. Februar 2022</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist, Diplomat an Auteur.
No sengem Secondaire am [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]] [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] ([[1927]]) huet de Pierre Majerus [[Droit]] studéiert. Nom [[Zweete Weltkrich]] huet e bei den Affaires étangères an am diplomateschen Déngscht geschafft. Hien huet ë. a. op der lëtzebuergescher Ambassade zu Bonn geschafft (~1954) a gouf mat der Zäit [[Ministre plénipotentiaire]]. Méi spéit gouf e Chambellan (''Kummerhär'') vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]].
Hien huet eng ganz Rëtsch juristesch a verfassungshistoresch Wierker geschriwwen a publizéiert. Dofir war hien ë. a. Éieremember vun der ''[[Section des sciences morales et politiques (Institut grand-ducal)|Section des Sciences morales et politiques]]'' vum ''[[Institut grand-ducal]]''.
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''Le Luxembourg indépendant - Essai d'histoire politique contemporaine et de droit international public''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1945.
* ''L'État luxembourgeois - Manuel de droit constitutionnel et de droit administratif''; Lëtzebuerg, 1948 (= 1. Oplo). - Déi 6., vum Jurist [[Marcel Majerus]] revidéiert an ergänzt Ausgab, koum 1990 zu Esch/Uelzecht (Editpress) eraus (435 S.).
* ''Principes élémentaires de droit public luxembourgeois'' ; Lëtzebuerg (Impr. Jos. Beffort), 1950.
* ''Le Luxembourg pendant la Seconde Guerre mondiale - Extrait de l'ouvrage "Le Luxembourg indépendant" (...)''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1980; 159 Säiten.
== Gielercher ==
* {{OCCC| (Promotioun 1958)<ref>[https://web.archive.org/web/20160305202306/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1958/0012/a012.pdf Memorial A N°12 vun 1958] mat der Lëscht vun de Leit déi 1958 am Ordre dela ocuronne de chêne dekoréiert goufen.</ref>}}
* {{OL2GC| (Promotioun 1953)<ref>[https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/bulletin/1953/BID_1953_4/BID_1953_4.pdf Distinctions honorifiques am Bulletin d'Information N°4 vum Abrëll 1953] vum Service Information et Presse op der Säit 63</ref>}}
* Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana<ref>{{Citation|URL=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/34946|Titel=MAJERUS S.E. Pierre|Gekuckt=24.06.2025|Datum=26.10.1973|Editeur=https://www.quirinale.it|Sprooch=it}}</ref>
* {{OONC| 14. Oktober 1950<ref>Nationaal Archief (La Haye), Zougangsnummer 2.02.32, Inventarnummer 739, Aschreiwungsnummer 2567</ref>}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Majerus Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1908]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Diplomaten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Juristen]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Membere vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Léopold II]]
[[Kategorie:Commandeur vum Ordre d'Orange-Nassau]]
dh8azdkeildwf65q26padb2pbcrmxo1
2687236
2687235
2026-07-23T08:25:50Z
Puscas
735
/* Gielercher */ .....
2687236
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Antoine Majerus'''<ref>De 24. September 1985 goufen d'Virnimm Peter Anton mat Pierre Antoine ersat (cf. Notiz um Gebuertsschäin)</ref>, gebuer als '''Peter Anton Majerus''' den [[29. September]] [[1909]] zu [[Rouspert]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=705971|Titel=Acte de naissance 48 (13. Blatt)|Gekuckt=24.06.2025|Format=PDF|Wierk=Rosport – Naissances, 1892-1913 (Registre)|Editeur=Archives nationales|Säiten=S. 318|Sprooch=de}}</ref> a gestuerwen am Alter vun 88 Joer de [[24. August]] [[1998]]<ref name=":0" /> an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>[https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/2sfgt7/pages/2/articles/DTL224?search=Pierre%20Majerus Notiz iwwer den Doud vum Pierre Majerus am Lëtzebuerger Land] vum 4. September 1998 op eluxemburgensia.lu gekuckt de 7. Februar 2022</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist, Diplomat an Auteur.
No sengem Secondaire am [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]] [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] ([[1927]]) huet de Pierre Majerus [[Droit]] studéiert. Nom [[Zweete Weltkrich]] huet e bei den Affaires étangères an am diplomateschen Déngscht geschafft. Hien huet ë. a. op der lëtzebuergescher Ambassade zu Bonn geschafft (~1954) a gouf mat der Zäit [[Ministre plénipotentiaire]]. Méi spéit gouf e Chambellan (''Kummerhär'') vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]].
Hien huet eng ganz Rëtsch juristesch a verfassungshistoresch Wierker geschriwwen a publizéiert. Dofir war hien ë. a. Éieremember vun der ''[[Section des sciences morales et politiques (Institut grand-ducal)|Section des Sciences morales et politiques]]'' vum ''[[Institut grand-ducal]]''.
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''Le Luxembourg indépendant - Essai d'histoire politique contemporaine et de droit international public''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1945.
* ''L'État luxembourgeois - Manuel de droit constitutionnel et de droit administratif''; Lëtzebuerg, 1948 (= 1. Oplo). - Déi 6., vum Jurist [[Marcel Majerus]] revidéiert an ergänzt Ausgab, koum 1990 zu Esch/Uelzecht (Editpress) eraus (435 S.).
* ''Principes élémentaires de droit public luxembourgeois'' ; Lëtzebuerg (Impr. Jos. Beffort), 1950.
* ''Le Luxembourg pendant la Seconde Guerre mondiale - Extrait de l'ouvrage "Le Luxembourg indépendant" (...)''; Lëtzebuerg (Sankt Paulus), 1980; 159 Säiten.
== Gielercher ==
* {{OCCC| (Promotioun 1958)<ref>[https://web.archive.org/web/20160305202306/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1958/0012/a012.pdf Memorial A N°12 vun 1958] mat der Lëscht vun de Leit déi 1958 am Ordre dela ocuronne de chêne dekoréiert goufen.</ref>}}
* {{OL2GC| (Promotioun 1953)<ref>[https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/bulletin/1953/BID_1953_4/BID_1953_4.pdf Distinctions honorifiques am Bulletin d'Information N°4 vum Abrëll 1953] vum Service Information et Presse op der Säit 63</ref>}}
*[[File:ITA OMRI 2001 GC BAR.svg|60px]] Cavaliere di Gran Croce vum [[Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]<ref>{{Citation|URL=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/34946|Titel=MAJERUS S.E. Pierre|Gekuckt=24.06.2025|Datum=26.10.1973|Editeur=https://www.quirinale.it|Sprooch=it}}</ref>
* {{OONC| 14. Oktober 1950<ref>Nationaal Archief (La Haye), Zougangsnummer 2.02.32, Inventarnummer 739, Aschreiwungsnummer 2567</ref>}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Majerus Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1908]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Diplomaten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Juristen]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Membere vun der Section des sciences morales et politiques vum Institut grand-ducal]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre de Léopold II]]
[[Kategorie:Commandeur vum Ordre d'Orange-Nassau]]
0tnuqqdf6l2kt993fem7a240vi3a0se
Diskussioun:Thierry Origer (Theolog)
1
102854
2686998
1649710
2026-07-21T00:50:59Z
Xqbot
6798
Bot: Duebel Viruleedung gefléckt → [[Diskussioun:Thierry Origer]]
2686998
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Diskussioun:Thierry Origer]]
p38zhkkoguqpm43thnpczhwuht59b68
(10199) Chariklo
0
104217
2687177
2645099
2026-07-22T18:10:29Z
Melouresbot
1237
/* top */ ., replaced: .<ref → <ref using [[Project:AWB|AWB]]
2687177
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Zentauren (Astronomie)|Zentauren]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 15,7375 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 13,0510 – 18,4240 AE
| Exzentrizitéit = 0,1707
| Inklinatioun = 23,4067 Grad
| Ëmlafzäit =62,43 [[Joer|a]]
| Bunnvitess =≈ 7,50 km/s
| Duerchmiesser =(302 ± 30) km
| Mass =
| Albedo = (0,045 ± 0,01)
| Dicht =
| Rotatiounsperiod =
| Absolut Hellegkeet = 6,4<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =D
| Entdecker = [[Spacewatch]]
| Datum = [[15. Februar]] [[1997]]
| Aner Bezeechnungen =1997 CU<sub>26</sub>
}}
Den '''(10199) Chariklo''' ass dee gréissten [[Asteroid]] a méiglechen [[Zwergplanéit]]<ref>[http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/dps.html]</ref> aus der Grupp vun den [[Zentauren (Astronomie)|Zentauren]]. Hien huet zwéi Réng aus [[Äis|Waasseräis]], woubäi dee bannenzegen Äisrank 7 km an de baussenzegen 3 km breet ass.
Hie gouf de [[15. Februar]] [[1997]] vum [[James V. Scotti]] vum [[Spacewatch]]projet am [[Astronomeschen Observatoire|Observatoire]] zu [[Kitt-Peak-Observatoire|Kitt Peak]] entdeckt.
Déi virleefeg Bezeechnung war ''1997 CU<sub>26</sub>''.
Hie gouf no der [[Nymph]] [[Chariklo (Najade)|Chariklo]], der Fra vum [[Zentaur (Mythologie)|Zentaur]] [[Cheiron|Chiron]] genannt.
De Chariklo ass den éischten Asteroid, bei deem [[Planéiterank|Réng]] entdeckt goufen<ref>http://www.eso.org/public/germany/news/eso1410/</ref><ref>http://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1410/eso1410a.pdf</ref>.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Zentaurasteroiden]]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20140328023542/http://www.centaurs.info/menu/index.htm?page=/97CUbahn.htm The Centaur Research Projekt: Chariklo]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Chariklo}}
[[Kategorie:Asteroiden 10001 - 20000|10199]]
[[Kategorie:Zentaurasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ D]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1997 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren|Chariklo]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum James V. Scotti]]
[[Kategorie:Entdeckunge mam Spacewatch]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Kitt-Peak-Observatoire]]
iha4stwssp4xvb1faa6aox8pyjx76pb
Schabloun:Op engem 20. Juli
10
113489
2686960
2481762
2026-07-20T17:30:50Z
Zinneke
34
2686960
wikitext
text/x-wiki
* [[1810]]: [[Kolumbien]] gëtt onofhängeg.
* [[1857]]: De Lëtzebuerger Fotograf [[Camille Aschman]] gëtt gebuer.* [[1919]]: Den neiséilänneschen Alpinist an Diplomat [[Edmund Hillary]] kënnt op d'Welt.
* [[1938]]: Gebuert vun der US-amerikanescher Schauspillerin [[Natalie Wood]].
* [[1944]]: Attentatsversuch op den [[Adolf Hitler]].
* [[1947]]: Gebuert vum US-amerikanesche Museker [[Carlos Santana]].[[Fichier:Santer Poos EP 1989.jpg|J. Sannter a J. Poos|130px|right]]
* [[1974]]: D'[[Tierkei]] besetzt den Norde vun [[Zypern]].
* [[1984]]: D''''[[Regierung Santer-Poos I]]''' gëtt vereedegt.
<noinclude>
[[Kategorie:Op engem Juli|20]]
</noinclude>
bpc7qvd83n24v6m208mlnueijdgq19n
2686961
2686960
2026-07-20T17:31:18Z
Zinneke
34
2686961
wikitext
text/x-wiki
* [[1810]]: [[Kolumbien]] gëtt onofhängeg.
* [[1857]]: De Lëtzebuerger Fotograf [[Camille Aschman]] gëtt gebuer.
* [[1919]]: Den neiséilänneschen Alpinist an Diplomat [[Edmund Hillary]] kënnt op d'Welt.
* [[1938]]: Gebuert vun der US-amerikanescher Schauspillerin [[Natalie Wood]].
* [[1944]]: Attentatsversuch op den [[Adolf Hitler]].
* [[1947]]: Gebuert vum US-amerikanesche Museker [[Carlos Santana]].[[Fichier:Santer Poos EP 1989.jpg|J. Sannter a J. Poos|130px|right]]
* [[1974]]: D'[[Tierkei]] besetzt den Norde vun [[Zypern]].
* [[1984]]: D''''[[Regierung Santer-Poos I]]''' gëtt vereedegt.
<noinclude>
[[Kategorie:Op engem Juli|20]]
</noinclude>
7d01nih1y9p57vewfpka3lew4rfkwjl
Stater Tram
0
114569
2686984
2684625
2026-07-20T21:07:07Z
Zinneke
34
/* Chronologie */ stäreplaz-chl gréng lut an der chamber
2686984
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Transportreseau
|Linnen = 1
|Statiounen = 24
}}
De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass.
{{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}}
D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten.
2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann.
== Geschicht ==
=== Chronologie ===
*7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op.
*1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd.
*1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train'').
*1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen.
*2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB.
*2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert.
*2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn.
*2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl.
*20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2] Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>.
*2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo).
*2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht.
*Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]].
*Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum.
*Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]).
*Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf.
*{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>.
*17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert.
*21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>.
*15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>.
*{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un.
*18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht.
*{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un.
*{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht.
*24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst.
*{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert.
*12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass.
*23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt.
*{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier.
*10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op.
* 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen.
*21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>.
* 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>.
* 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare).
* {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]].
* 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare.
* 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>.
* 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>.
* {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>.
* 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]].
* {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>.
* 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
* 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>.
* {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>.
* 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
* {{0}}6. Juli 2026: D'Aarbechte fir den Tramsschapp op der Cloche d'or fänken un.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/eischte-coup-de-pelle-fir-den-neien-tramsschapp-op-der-cloche-dor-1555325831|Titel=Tramsreseau gëtt weider ausgebaut: Éischte Coup de pelle fir den neien Tramsschapp op der Cloche d'Or|Gekuckt=2026-07-06|Auteur=object Object, object Object|Datum=2026-07-06|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>
* 15. Juli 2026: D'Chamber stëmmt d'Finanzéierungsgesetz fir d'Linn Stäreplaz-CHL.<ref>Monique Kater: [https://www.rtl.lu/news/national/chamber-stemmt-gesetz-iwwer-dtramsstreck-stareplaz-chl-250105207 "Tram Richtung Stroossen: Chamber stëmmt Gesetz iwwer d’Tramsstreck 'Stäreplaz - CHL'."] rtl.lu, 20.07.2026.</ref>
* 15. Juli 202'''7''' (geplangt): Ufank vun den Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref>
* 1. Dezember 2028 (geplangt): D'Streck tëscht der Gare an Hollerech geet op.<ref name=Hollerech/>
=== Den ale Reseau ===
{{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}}
[[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]]
An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer.
=== Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...===
[[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]]
Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />.
Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
[[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn:
* eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn.
* eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn.
Dëse Projet mat enger Längt vu 14 km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht.
[[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn.
De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />.
===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram ===
[[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]]
D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />.
Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier.
Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />.
Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
=== Oppositioun an alternativ Projeten ===
Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>.
Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn.
Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23 % vun de Befrote géint de Projet waren, 7 % waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen.
En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />.
Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
{{Méi Info 1|LuxTram}}
De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
== D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' ==
{{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}}
[[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]]
Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]].
De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]).
== Ausbaupläng ==
Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref>
Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>:
=== Geplangten Ausbau bis 2035 ===
[[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]]
==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ====
Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>.
* Rout Bréck - ''Laangfur''
Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3 km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />.
* Gare - Nei Hollerech
Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />.
D'Aarbechten si fir 2026 bis 2028 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028<ref name=":27" />.
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn.
Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}}
==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ====
Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}}
==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ====
Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100 km/h) bedriwwe ginn.
Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}}
=== Eventuellen Ausbau no 2035 ===
Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen:
* hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or
* mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare
* donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert)
=== Fréier Pläng ===
An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16 km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref>
D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl.
== Ekipement vun de Statiounen ==
All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn.
D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />.
Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen:
* Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>.
* Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]).
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai
Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit
Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''.
</gallery>
Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
== Rullmaterial ==
[[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]]
D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert.
Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no.
Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn.
Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6 km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehalen, well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum
Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram
Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert
</gallery>
RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert, fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op „Siggi“ gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat.
LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
== Tramsschäpp ==
=== Tramsschapp Kierchbierg ===
[[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]]
Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft.
Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />.
Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten
Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss
Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen
</gallery>
=== Tramsschapp Cloche d'or ===
Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt.
Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt.
De Bau vum Tramsschapp soll Enn 2025 ufänken an an zwou Etappen duerchgefouert ginn:
* déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen;
* mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë. a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut.
Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen.
Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref>
Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> De 6. Juli 2026 gouf mat den Aarbechten ugefaangen.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/eischte-coup-de-pelle-fir-den-neien-tramsschapp-op-der-cloche-dor-1555325831|Titel=Tramsreseau gëtt weider ausgebaut: Éischte Coup de pelle fir den neien Tramsschapp op der Cloche d'Or|Gekuckt=2026-07-06|Auteur=object Object, object Object|Datum=2026-07-06|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>
== Fueren a Signalisatioun ==
Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt.
Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn:
* En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss;
* E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet;
* E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen;
* En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss.
Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]].
Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn:
* „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf;
* „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist – op de Statiounen, déi direkt virun enger Kräizung leien – am Luuchtenzyklus den idealen Ament un, fir d'Diere vum Tram zouzemaachen, fir gläich kënne fort ze fueren.
Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750“ un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn, a blénke giel, wa kee Stroum dran ass.
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als „Stopp“-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal, wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal, dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet.
</gallery>
== Annonce vun de Statiounen ==
An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z. B. vu Mataarbechter vu Luxtram geschwat an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir „Hamilius“. Och d'Transportministere [[François Bausch]] („Gare Centrale“) a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''.
</gallery>
== Personal ==
Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]], wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt, well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn, am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Bei enger Protestaktioun bei der Aweiung vum 2. Deel hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50 % méi déif bei Luxtram an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesverband) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë. a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4 %, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.6,0,0.6)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:220
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
bar:2027 text:2027
bar:2028 text:2028
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:2016 from:0 till:20
bar:2017 from:0 till:60
bar:2018 from:0 till:93
bar:2019 from:0 till:109
bar:2020 from:0 till:124
bar:2021 from:0 till:155
bar:2022 from:0 till:165
bar:2023 from:0 till:175
bar:2024 from:0 till:185
bar:2025 from:0 till:0
bar:2026 from:0 till:0
bar:2027 from:0 till:0
bar:2028 from:0 till:0
PlotData=
bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5)
bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5)
bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5)
bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5)
bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5)
bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5)
bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5)
bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5)
bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5)
bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
</timeline>
<small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small>
== Tarifikatioun a Finanzement ==
Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]].
Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>.
De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl.
== Literatur ==
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007.
* Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.)
* Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022.
== Kuckt och ==
* [[Fréiere Stater Tram]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram]
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)]
* [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017
* [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017
=== Wéi funktionéiert den Tram? ===
Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}:
* [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité]
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stater Tram| ]]
ihaiwapk0bvw4zmj8qfnwndyqeqllev
Hotel Staar
0
117324
2686963
2654408
2026-07-20T18:40:30Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2686963
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
Den '''Hotel Staar''' war en Hotel am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. E louch op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]].
== Historesches ==
Do wou virdun den Hotel de la Gare<ref>Christian Aschman, Joanna Grodecki, [[Robert Philippart|Robert L. Philippart]] [https://web.archive.org/web/20190205000101/http://livres.maisonmoderne.lu/moderne/ Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt] Säit 201, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4</ref><ref>Anere Quelle no war et den „Hotel des Voyageurs“; kuck „L'hôtellerie de la belle époque“ an [https://web.archive.org/web/20160304212328/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_88-2008_22-29.pdf ''Ons Stad'' Nr. 88/2008], S. 25</ref> stoung, hunn d'Gesëschter ''Staar'' [[1904]] vum [[Léon Suttor]] en neien Hotel opriichte gelooss, deen dunn hiren Numm gedroen huet.
Am [[Zweete Weltkrich]] war den Hotel rechtméisseg vun den Ierwen un d'Zivilverwaltung verkaaft ginn; bis zum Enn vum Krich war déi däitsch Police am Gebai ënnerbruecht. No der Befreiung ass d'Gebai beschlagnahmt ginn an et goufen eng Rei staatlech Büroen dran installéiert.
[[1968]] ass d'Gebai vun der [[Spuerkeess]] kaaft ginn; de fréieren Hotel gouf [[1970]] ofgerappt an et gouf vum Architekt [[Paul Retter]] en neit Gebai opgeriicht.
== Gebai==
Den Hotel Staar, op der Spëtzt vun den zwou Avenuen a mat senge ronnen Tierm zu béide Säiten, huet wéi eng Agangspaart an d'Stad gewierkt.
Zur Säit vun der Aler Avenue hat den Hotel uganks eng Veranda, déi awer wéinst dem Verkéier deen ëmmer méi zougeholl huet, [[1934]] vum Architekt [[Georges Traus]] als Restaurant ëmgebaut gouf.
Den Hotel Staar war ee vun de groussen Hotellen an der Stad an hat deemools schonn e Lift a privat Garagen. Den Hotel war och ekipéiert fir selwer elektresche Stroum ze maachen.
== Literatur ==
* Christian Aschman, Joanna Grodecki, [[Robert Philippart|Robert L. Philippart]] [https://web.archive.org/web/20190205000101/http://livres.maisonmoderne.lu/moderne/ Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt] Säit 201, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4
* Robert L. Philippart, „L'hôtellerie de la belle époque“ an [https://web.archive.org/web/20160304212328/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_88-2008_22-29.pdf ''Ons Stad'' Nr. 88/2008] (PDF), S. 22-29
* [[Blanche Weicherding-Goergen]], „La Ville et son passé récent“ an [https://web.archive.org/web/20160304213930/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_10-1982_10.pdf ''Ons Stad'' Nr. 10/1982] (PDF), S. 10
== Biller==
<gallery>
Luxembourg, Hotel Staar (vers 1920).jpeg
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Fréier Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1904]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Hotellen|Staar]]
6dcxmrs4wl0nw664xhi72uqyo8jadvq
Hotel Walsheim
0
117328
2686965
2469905
2026-07-20T18:47:42Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2686965
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
De '''Walsheim''' oder och nach '''Anvers-Walsheim''' war en Hotel vis-à-vis vun der [[Gare Lëtzebuerg|Gare]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].
== Historesches ==
Den Hotel deen der Famill Christen gehéiert huet, hat [[1938]] 12 Zëmmeren; um Rez-de-chaussée war den ''Trois-Quatre'', e Café mat engem Danz- a Festsall.
D'Clientèle vum Hotel waren haaptsächlech Véihändler.
Eng Zäit laang gouf den Hotel ënner dem Numm [[Hotel Excelsior|''Excelsior'']] gefouert, dëst an Erënnerung un en Hotel mat deem Numm, deen ëm [[1930]] an der Neipperg-Strooss existéiert hat.
Méi spéit gouf den Hotelbetrib agestallt an de Walsheim bestoung just nach als [[Brasserie]].
== Gebai==
De Walsheim ass ëm [[2010]] ofgerappt gi fir duerch e Geschäfts- a Bürosgebai ersat ze ginn, dat vum Architektebüro ''TetrArchitecture'' geplangt gouf.
== Literatur ==
* Christian Aschman, Joanna Grodecki, [[Robert Philippart|Robert L. Philippart]] [https://web.archive.org/web/20190205000101/http://livres.maisonmoderne.lu/moderne/ Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt] Säit 210, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Fréier Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Hotellen|Walsheim]]
scg307vupbqdyrtxlfkq8ap3nmas2qu
Hotel Kons
0
117334
2686964
2613000
2026-07-20T18:44:48Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2686964
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
Den '''Hotel Kons''' war en Hotel vis-à-vis vun der [[Gare Lëtzebuerg|Gare]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], um Eck vun der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]] an der [[Joseph-Junck-Strooss]].
== Historesches ==
[[1873]] huet den Hotelier Keiffer eent vun de bedeitendste Gebaier op der Garer Plaz baue gelooss, e Gebai dat och eent vun den éischte stengen Haiser am Garer Quartier war.
Hanner dem Hotel war e groussen Haff an deem d'Händler déi op de Maart koumen hir Päerd fräi konnte lafe loossen.
== Gebai==
Ëm [[1900]] hat den Hotel Kons-Haas 22 Zëmmeren, e Café an e Restaurant. Hannert dem Hotel goufen et e puer Päerdsställ.
[[Fichier:Luxembourg, Hotel du Commerce (vers 1910).jpeg|thumb|300px|De ''Kons'' housch eng Zäit laang ''Grand Hôtel du Commerce'']]
[[1910]] gouf en zousätzleche Stack op d'Gebai drop gebaut an den Hotel gouf an ''Grand Hôtel du Commerce'' ëmgenannt.
Vun [[1914]] u war d'Gebai verlount, ier de Proprietär et dunn [[1934]] erëm selwer iwwerholl huet. [[1937]] huet hien et am [[Jugendstil|modernistesche]] Stil nei baue gelooss; den Hotel hat duerno 100 Zëmmeren.
An de [[Zweete Weltkrich|Krichsjore]] gouf den Hotel kommissaresch vun engem [[Tiroul]]er weider gefouert bis d'Famill Kons en [[1946]] erëm selwer iwwerhuele konnt.
[[1957]] gouf den Hotel du vum [[Nicolas Schmit-Noesen]] a Richtung vun der Joseph-Junck-Strooss vergréissert an hat duerno 160 Zëmmere mat private Buedzëmmeren. D'Gebai hat dunn och e Lift an huet zu de bedeitendsten Hotellen an der Stad gehéiert.
[[1973]] ass den Hotel un eng däitsch Firma verkaf ginn déi en [[1975]] renovéiert huet; eng Rei Raim goufen dunn als Büroen ëmgebaut. Nodeems de ganze Komplex nach zweemol verkaf gouf, ass [[1988]] mam Hotelbetrib opgehale ginn.
D'Gebai gouf duerno no de Pläng vum [[Pierre Schumacher]] a [[Fiorenzo Cavallini]] an e Büros- a Wunngebai mat enger a Geschätsgalerie an engem ënnerierdesche Parking ëmgebaut; eng Rei Haiser an der Épernay- a Joseph-Junck-Strooss goufe mat agebonnen. D'Geschäftsgalerie ass [[1991]] opgaangen ier [[2013]] en neien Investisseur decidéiert huet, de ganze Komplex nees eng Kéier ze renovéiere resp. ofzerappen.<ref>[https://web.archive.org/web/20160305075909/http://www.wort.lu/de/lokales/galerie-kons-wird-umgebaut-geschaefte-muessen-weichen-51000f3de4b0baeaf4e42c51 Galerie Kons wird umgebaut - Geschäfte müssen weichen] op wort.lu den 23. Januar 2013</ref>
Den neie Wunn- Büros- a Geschäftskomplex gouf vum Architektebüro ''m3architectes'' geplangt<ref>[https://web.archive.org/web/20160305203742/http://www.wort.lu/de/lokales/ing-bank-zieht-in-die-galerie-kons-5108f536e4b09090eb1b62d8 ING-Bank zieht in die Galerie Kons] op wort.lu den 30. Januar 2013</ref>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
== Literatur ==
* Christian Aschman, Joanna Grodecki, [[Robert Philippart|Robert L. Philippart]] [https://web.archive.org/web/20190205000101/http://livres.maisonmoderne.lu/moderne/ „Lëtzebuerg moderne: Liebeserklärung an die Hauptstadt“] Säit 213, Édition Maison Moderne, 2013, ISBN 978-99959-33-07-4
* Robert L. Philippart, „L'hôtellerie de la belle époque“ an [https://web.archive.org/web/20160304212328/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_88-2008_22-29.pdf ''Ons Stad'' Nr. 88/2008] (PDF), S. 22-29
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fréier Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Bauwierker 1873]]
[[Kategorie:Bauwierker 1937]]
[[Kategorie:Hotellen|Kons]]
1af1q0rogwsyxfd1cqqgtg11czmlwb0
Réimesch Relioun
0
120047
2687126
2609596
2026-07-22T12:14:04Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687126
wikitext
text/x-wiki
D''''Réimesch Relioun''' ass eng [[Polytheismus|polythéistesch]] [[Relioun]]. Si ëmfaasst eng ganz Rei vu rituellen Akten a Glawen. D'Réimer hu sech selwer als déi gleewegst Leit op der Welt ugesinn. D'[[Gott|Gëtter]] an d'Relioun fënnt een iwwerall, souwuel an der Ëffentlechkeet wéi och am private Liewe vun de Réimer rëm. All Versammlung, all Staatssëtzung an all ëffentlech Feier ass mat engem reliéise Ritual ugefaange ginn, fir den Accord vun de Gëtter ze kréien.
== Wiesen ==
=== D'Numen ===
D'réimesch Relioun hat e [[Phenomeenologie|phenomeenologescht]] Betruechten op d'[[Natur]] an huet sech dru ginn, d'''pax deorum'', d'friddlech Uerdnung, déi vun de Gëtter festgeluecht gouf, ze behidden. Der réimescher huet, anescht wéi der griichescher [[Relioun]], en anthropomorphe [[Pantheon]] gefeelt, bei deem d'Gëtter an tatsächlecher Mënschegestalt optrieden. D'réimesch
Gëtter hate keng richteg réimesch [[Mythologie]]. De Kraaftbegrëff ''Numen'', dee souvill wéi ''gëttlecht Wierken'' bedeit hat dobäi eng zentral Bedeitung.
=== D'Religio ===
D'[[Latäin|laténglescht]] [[Verb]] ''religere'' bedeit: eppes wéi virdru betruechten, an d'Verb ''religare'' bedeit: erëm vereenegen. ''Religio'' bedeit also wann een de [[Sënn (Philosophie)|Sënn]] vu ''religare'' betruecht, d'perséinlech Verbonnenheet vun engem Mënsch u Gott. Am Sënn vun ''religere'' bedeit ''religio'' d'gewëssenhaft Beuechtung vun den traditionelle [[kult]]esche Bräich, déi de Bezuch zwëschen der mënschlecher an der helleger Sphäre hiergestallt hunn. De géigesäitege [[Charakter]] vum ''do ut des'' (ech ginn, fir datt s du gëss) war present. E bedeit, datt wann ee seng rituell Flichten exakt erfëllt an op déi Aart a Weis eppes fir d'Gëtter mécht, da kann een sech vun hinnen eng Géigeleeschtung erwaarden. D'''Pietas'' ass e flichtgerecht Behuele vis-à-vis vu Mënschen a Gëtter, mä si ass net mat der chrëschtlecher Frëmmegkeet ze vergläichen. An deem Verständnis kann et nëmmen eng eenzeg ''religio'' ginn.
== Kult ==
=== Kultformalismus ===
Vill Fuerscher gesinn Änlechkeeten tëschen der réimescher Kultpraxis a mageschen Handlungen. Wann een d'[[Virschrëft]]en prezis anhält, da waren d'Gëtter de Mënschen dankbar. Ritualer goufen dacks praktizéiert an hu misse prezis praktizéiert ginn a wann et néideg war, widderholl ginn, fir datt d'Gëtter net rose ginn. An de sougenannte ''Libri Sibyllini'', déi nëmme wann de Senat et beschléisst, konsultéiert gi kënnen, stinn d'Ritualvirschrëften. [[Gebiet]], [[Gelübde]] an [[Affer]] waren déi dräi wichtegst kultesch Äusserungen. Ënner dem Affer versteet een en hellegt Iesse mat de Gëtter, wou Déieren ([[Schwäin]], [[Schof]] a [[Stéier]]), [[Friichten]] a [[Gedrénks]] giess a gedronk goufen. Et goufen och [[Waff]]e vun de géignereschen [[Zaldot]]e geaffert. D'''Divinatio'' oder d'Wahrsagerei gouf och praktizéiert. Dem [[Staat]] seng Flicht huet dora bestan, de Wëlle vun de [[Gëtter]] ze préiwen; en huet se duerch sougenannt ''hauspices'' oder ''augures'' duerchféiere gelooss. All aussergewéinleche Phenomeen am Alldag oder an der Natur gouf als e gëttleche Message interpretéiert.
=== Ëffentleche Kult ===
De Mëttelpunkt vun der ëffentlecher réimescher Relioun war de [[Kapitol]]ineschen [[Tempel]]. Scho ganz fréi sinn ëffentlech Kulter entstan. Eng Staatspriisterschaft (''sacerdotes'') huet dës kontrolléiert. An der réimescher Pontifikalrelioun huet de Kinnik déi wichtegst priisterlech Funktiounen ausgefouert, an der Republik war et de ''pontifex maximus'' an zënter dem [[Augustus]], de [[Keeser]]. D'Paschtéier hunn och d<nowiki>'</nowiki>''dies fasti an nefasti'' (Deeg mat oder ouni Rechtsspriechung) an d'''dies comitiales'' (Deeg vun de Volleksversammlungen) fixéiert, si hunn de Kalenner festgeluecht an nach vill méi.
=== Keeserkult ===
De Keeserkult fänkt un, wéi den ermordeten [[Julius Caesar]] als ''Divus Iulius'' ënnert d'Staatsgottheete vu [[Roum]] opgeholl gouf. Den Augustus huet seng [[Veréierung]] als Gott am italesche Kärland refüséiert, mä hie gouf awer no sengem Doud offiziell zum ''Divus'' erhuewen, wéi all Keeser nom [[Claudius]]. Verschidde Keesere wéi zum Beispill de [[Caligula]], den [[Domitian]] an de [[Commodus]] hu sech schonn, wéi se nach gelieft hunn, als Gëtter veréiere gelooss. D'Ausübung vum Keeserkult huet d'Loyalitéit géigeniwwer dem Keeser verlaangt a war dowéinst en Ulass fir Ausernanersetzunge mat de [[Monotheismus|monothéistesche]] Relioune vu [[Juddentum|Judden]] a [[Chrëschtentum|Chrëschten]]. Eng Veréierung, un där och Chrëschten deelhuele konnten, huet de Keeserkult zënter dem [[Konstantin de Groussen|Konstantin dem Groussen]] ersat.
=== Private Kult a superstitio ===
Typesch Kultplaze waren den [[Uewen]] a wäertvoll [[Schief]]. Gottheete vum private Stot waren de ''genius'' (männlech) oder d<nowiki>'</nowiki>''iuno'' (weiblech) (den individuelle Schëpfer- an Zeugungsgeescht vun all Réimer an all Réimerin), d<nowiki>'</nowiki>''lares'' (Haus- a Weeweiser) an d<nowiki>'</nowiki>''penates'' (Geeschter vum Haus an der Spënnchen). De ''pater familias'' mee och ëffentlech Persoune waren zoustänneg fir d'Ausféierung vun de [[Ritus|Riten]]. D'Geeschter vun de Verstuerwene waren en eminent Theema. D'reliéis Praktike vun den einfache Leit waren dacks am Widdersproch mat deene vun de wëssende Leit a goufen dann als ''superstitio'' ([[Awerglawen]], Wahnvirstellungen, asw.) bezeechent. Domat war d'''superstitio'' de Géigesaz vun der eenzeg richteger ''religio''.
== Entwécklung ==
=== 8. bis 6. Joerhonnert v. Chr. ===
No enger Legend soll den 1. réimesche Kinnik, de [[Romulus]], d'réimesch Relioun gegrënnt hunn an den 2., den [[Numa Pompilius]], de réimesche [[Gottesdéngscht]]. Well d'Réimer ganz am Ufank e Vollek vun Akerbauere waren, war e groussen Deel vun de reliéisen Handlunge vum Vollek dem Wuesse vu Saachen, déi se ugeplanzt hunn, consacréiert. Zauberriten, Afferhandlungen a verschidde Gebietsformen hunn dofir gesuergt, datt dat Béist vun Haiser, Ställ a Felder verdriwwe gouf. Virun dem Séinen z. B. huet de Gott [[Jupiter (Mythologie)|Jupiter]] en Iess- an Drénkaffer krut. Schonn am eelste Kalenner, och vum Numa agefouert, stoungen, déi um Bauerejoer orientéiert Fester (''saturnalia, cerialia, lupercalia, parilia''). Den Haaptgott [[Mars (Mythologie)|Mars]] war Krichsgott, hie war zoustänneg fir d'Gedeie vu Véi a fir d'Recolt a Mëssernten. De Mars, de Jupiter an de [[Quirinius]] hunn eng Dräiheet gebilt, déi vun den Uewerpriister Affer kruten. Zu de Gëtter vun de Baueren hunn och z. B. de [[Saturnus]], den [[Tellus]] an d'[[Flora]] gezielt.
=== 6. bis 4. Joerhonnert v. Chr. ===
D'réimesch Relioun huet sech um Enn vum 6. Joerhonnert transforméiert, andeem se ënnert [[Etrusker|etruskëschem]] Afloss e méi stättesche Charakter gewonnen huet. Stättesch Gëtter waren z. B. d'[[Palatua]], de [[Portunus]] an d'[[Vesta]]. Op d'ursprénglech oppe Kultplazen (''locus sacer sine tecto'') an Hellegtümer, wéi z. B. Quellen, goufen Altäer opgeriicht an duerno Tempelen. Am 5. Joerhonnert v. Chr. goufe griichesch [[Brauch|Bräich]] a reliéis Virstellungen agefouert, déi d'réimesch [[Mythologie]] wéi eng Spigelung vun der griichescher wierke gelooss huet. Um Enn vum 3. Joerhonnert war all réimesch Gottheet enger griichescher gläichgestallt z. B. Jupiter–Zeus, Mars–Ares, asw.
=== 3. bis 1. Joerhonnert v. Chr. ===
D'Réimer hu behaapt, si wieren déi reliéist vun alle Vëlker. D'[[Kybele]], eng Fruchbarkeetsgëttin war d'Patréinesch vun [[troja]]nesche Virfaren a gouf mat der Mammegëttin [[Rhea]] gläichgestallt. An de gebilte Kreesser ass, ënnert dem Afloss vun der griichescher [[Philosophie]], haaptsächlech der [[Stoa]], eng Religiositéit mat [[Pantheismus|pantheisteschen]] an [[Atheismus|atheisteschen]] Neigungen entstan.
=== 27 v. Chr. bis 96 n. Chr. ===
Dem Augustus seng Restauratiounspolitik huet dora bestan d'Priisterkollegien an d'Kultverbänn erëm an d'Liewen ze ruffen, Tempelen ze bauen, nei ''numina'' ze schafen (''pax, felicitas, iustitia, providentia, securitas''). Dem [[Vespasian]] seng [[Wonner]] respektiv Wonnerheelungen si berüümt an ähnelen [[Neit Testament|neitestamentaleschen]] Erzielunge vu [[Jesus]]. Well d'Grenz zwëschen dem Mënschlechen an dem Gëttleche fir [[Griichen]] a [[Réimer]], net sou wéi an anere Kulturen méi liicht ze iwwerwanne war, konnte Keeser an och mächteg [[Politiker]] kultesch [[Éier]]en empfänken, fir eng [[Hierarchie]] opzebauen.
=== 2. bis 3. Joerhonnert n. Chr. ===
Den [[Apollonios vun Tyana]] huet vill Wonner bewierkt an huet eng [[Himmelfaart]] matgemaach. D'"Orientaliséierung" vun der réimescher Relioun huet géint Enn vum 3. Joerhonnert n. Chr. hire Maximum erreecht: De Keeser [[Aurelian]] huet de [[Gott]] ''[[sol invictus]]'' zum wichtegste Gott erhuewen, wat enger allgemenger mono- oder henotheistescher Tendenz entsprach huet. Dee mat ''sol invictus'' identifizéierten [[Mithras]] ass en Haaptugrëffszil vum konkurréierende Chrëschtentum ginn, dat sech bis zum Enn vum 2. Joerhonnert am ganze Räich verbreet huet.
=== 4. bis 6. Joerhonnert n. Chr. ===
Den [[Diokletian]], den 1. Keeser vun der [[Spéitantik]] huet sech selwer ''Iovius'' genannt an huet sech sou ënnert de Schutz vum Jupiter gestallt. Ënnert senger Herrschaft goufen déi traditionnel Kulter an och de Sol Invictus Mithras gefërdert. Well d'Chrëschtentum, als montheistesch Relioun net mam Keeserkult averstan war, ass et zur [[Chrëschteverfollegung]] komm.
Den [[Toleranzedikt]] vun [[311]] n. Chr. vum [[Galerius]] an d'[[Mailand|Mailänner]] Vereinbarung vun [[313]] n Chr. vum [[Konstantin]] a [[Licinius]] hunn d'Ausübung vun alle Reliounen, och vun der chrëschtlecher erlaabt. De Konstantin huet souguer der Kierch Sue ginn an huet seng Kanner am chrëchtlesche Glawen erzunn. De Keeser [[Gratian]] huet d'Amt vum ''pontifex maximus'' ofgeschaaft a vun [[380]] n. Chr. un, huet den [[Theodosius]] d'Chrëschtentum zur Staatsrelioun erkläert an heednesch Relioune verbueden.
== Kuckt och ==
* [[Réimesch Mythologie]]
* [[Lëscht vun de réimesche Gëtter]]
{{DEFAULTSORT:Reimesch Relioun}}
[[Kategorie:Réimesch Relioun| ]]
hy3gz6ikft1vue5205rskjk2bzx44wr
Tiananmen-Plaz
0
120200
2687081
2639911
2026-07-22T06:35:01Z
CommonsDelinker
925
De Link op "Chairman_Mao.jpg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Explicit geläscht, de Grond ass: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Portraits of Mao Zedong at the Gate of Heavenly Peace|]].
2687081
wikitext
text/x-wiki
{{coor dms1 uewen|39|54|15.23|116|23|29.68|E}}
[[Fichier:Tiananmen Square.JPG|thumb|Vue op d'Paart vum Himmlesche Fridden]]
D''''Tiananmen-Plaz''', och ''Plaz (vun der Paart) vum Himmlesche Fridden'' ([[chineesesch]]: 天安门广场; Tiān'ānmén Guǎngchǎng; 天安門廣場), ass eng Plaz am Zentrum vu [[Peking]].
Si huet hiren Numm vun der Tian'an Men (天安门), der [[Paart vum Himmlesche Fridden]], déi op hirer Nordsäit an d'[[Verbuede Stad]] féiert. D'Plaz ass 39,6 [[Hektar|ha]] grouss an et passe bis zu enger Millioun Leit drop. Bis 1911 war se net ëffentlech zougänglech.
Am Weste vun der Plaz steet de [[Grousse Palais vum Vollek]] an am Osten de [[Chineeseschen Nationalmusée]]. Op der Südsäit steet zënter 1976 e [[Mausoleum]], an deem déi konservéiert Läich vum [[Mao Zedong]], deen dat Joer gestuerwe war, ausgestallt gëtt.
== Gebaier==
{| class="prettytable"
|+
|- style="background-color:#efefef;"
! Vue 1 !! Vue 2 !! Numm !! Pinyin !! Remarken
|-
| [[Fichier:Flickr - archer10 (Dennis) - China-6123.jpg|100px]]
|
| [[Paart vum Himmlesche Fridden]]
| 天安门<br> ''Tiān'ān Mén''
| Haaptentrée an déi Verbuede Stad, de Keeserpalais
|-
| [[Fichier:Beijing China Tiananmen-Square-05.jpg|100px]]
| [[Fichier:Greathallceiling.jpg|100px]]
| [[Grousse Palais vum Vollek]]
| 人民大会堂 <br> ''Rénmín Dàhuìtáng''
| Parlamentsgebai, och fir Staatsempfäng a soss national Festivitéite benotzt
|-
| [[Fichier:NationalMuseumofChinapic1.jpg|100px]]
| [[Fichier:Inside chinese national museum 01.jpg|100px]]
| [[Chineeseschen Nationalmusée]]
| 中国国家博物馆 <br> ''Zhōngguó Guójiā Bówùguǎn''
| urspréngliche zwee separat Muséeën: ''Chineesesche Geschichtsmusée'' a ''Musée vun der Chineesescher Revolutioun''
|-
| [[Fichier:Monument to the People's Heroes, Beijing, from southwest.jpg|100px]]
| [[Fichier:Beijing China Tiananmen-Square-Young Pioneers of China-01.jpg|100px]]
| [[Monument fir d'Helde vum Vollek]]
| 人民英雄纪念碑<br> ''Rénmín Yīngxíong Jĭnìanbēi''
| gebaut fir u Leit z'erënneren, déi bei revolutionäre Kämpf vum 19. an 20. Jh. gestuerwe sinn.
|-
| [[Fichier:Mausoleum of Mao Zedong.JPG|100px]]
| [[Fichier:Tiananmen Square, Beijing (149188302).jpg|100px]]
| [[Mao-Mausoleum]]
|毛主席纪念堂<br> ''Máo Zhǔxí Jìniàntáng''
| Mausoleum wou dem Mao Zedong seng Läich opgeboort ass.
|-
| [[Fichier:BeijingOldBuilding.jpg|100px]]
| [[Fichier:Qianmen 14 april 2010.jpg|100px]]
| [[Zhengyangmen]]
| 正阳门 / 前门<br> ''Zhèngyáng Mén'' / ''Qián Mén''
| Haaptpaart vun der Banneschster Stad
|-
|}
== Evenementer==
* 4. Mee 1919: [[Beweegung vum véierte Mee]]. China kritt am [[Traité vu Versailles]] déi fréier däitsch Pachtegbidder an der Provënz [[Shandong]] net erëm; dës ginn e japanescht [[Protektorat]]. Iwwer 3.000 Studenten hunn op der Tiananmen-Plaz dergéint demonstréiert.
* 4. Abrëll 1976: Den [[Tian'anmen-Tëschefall]]. Dausende vu Leit protestéiern dergéint, datt d'Police iwwer Nuecht Blummen a Gerben ewechgeholl hat, déi se zu Éiere vum verstuerwene Ministerpresident [[Zhou Enlai]] dohigeluecht haten. Dës friddlech Manifestatioun gouf vu Police a Militär opgeléist.
* 4. Juni 1989: D'[[Tiananmen-Massaker]] war dat bluddegt Enn vu Protester vun der chineesescher Demokratiebeweegung op der Tiananmen-Plaz, bei deem jee no Schätzungen tëscht 300 an 3000 Mënschen doudtgemaach goufen, allerdéngs net op der Tiananmen-Plaz selwer.
[[Fichier:Tiananmen Square-180Degree.jpg|thumb|550px|center|180°-Panorama]]
== Um Spaweck==
{{Commonscat|Tiananmen Square|Tiananmen-Plaz}}
* [http://www.thebeijingguide.com/tiananmen_square/index.html Tiananmen Square]
[[Kategorie:Plazen a China]]
[[Kategorie:Peking]]
jzgh1vj7f143821jxrsxip5iv6hr5ds
Westlech Welt
0
121277
2687107
2608473
2026-07-22T10:04:29Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687107
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Westerncultures map.png|thumb|Eng Kaart mat enger geleefeger Interpretatioun vun der westlecher Welt (blo)]]
D''''Westlech Welt''' oder de '''Westen''' ass e Begrëff dee jee no Kontext verschidde Länner bezeechent.
D'Konzept vun der westlecher Welt huet säin Ursprong an der griichesch-réimescher Zivilisatioun an [[Europa (Kontinent)|Europa]] an am Opkomme vum [[Chrëschtentum]]. An der Modernitéit ass d'Kultur vum Weste staark vun den Traditiounen aus der [[Renaissance]], der [[Protestantismus|protestantescher]] [[Reformatioun]] an dem [[Zäitalter vun de Lumières|Zäitalter vun der Opklärung]] markéiert. Geformt gouf se och vum expansive [[Kolonialismus]] vum 15. bis zum 20. Joerhonnert. Virum [[Kale Krich]] war déi traditionell westlech Siicht vun der westlecher Zivilisatioun déi vun de westleche chrëschtlechen (kathouleschen a protestanteschen) Länner a Kultur. Déi aktuell politesch Connotatioun ass méi rezent a wärend dem Antagonismus wärend dem kale Krich (1947–1991) entstanen.
Ursprénglech hat de Begrëff eng wuertwiertlech geographesch Bedeitung. Europa huet sech dobäi vun anere Kulturen an [[Zivilisatioun]]en am Noen Osten an an Nordafrika, Südasien, Südostasien an Extremostasien ofgesat, déi déi fréier Europäer als am Osten ugesinn hunn. Haut huet den Term keng geographesch Relevanz méi well d'Konzept op aner Regiounen ausgewäit gouf, wéi fréier europäesch Kolonien an Amerika oder Australien.
D'zäitgenëssesch kulturell Bedeitung vum Begrëff gëtt fir Europa a fréier europäesch Kolonië mat bedeitende Bevëlkerunge mat europäesche Virfare benotzt.
==Literatur==
* [[Heinrich August Winkler]]: ''Geschichte des Westens''. 4 Bände. Beck, München 2009–2015:
** ''Von den Anfängen in der Antike bis zum 20. Jahrhundert''. 2009 (3. Auflage 2012), ISBN 978-3-406-59235-5.
** ''Die Zeit der Weltkriege 1914–1945''. 2011, ISBN 978-3-406-59236-2.
** ''Vom Kalten Krieg zum Mauerfall''. 2014, ISBN 978-3-406-66984-2.
** ''Die Zeit der Gegenwart''. 2015, ISBN 978-3-406-66986-6.
== Kuckt och ==
* [[Ostblock]]
* [[Beweegung vun den net-alignéierte Staate]]
== Um Spaweck ==
* {{Commonscat|Western World|Westlech Welt}}
[[Kategorie:Zivilisatiounen]]
[[Kategorie:Geographie]]
[[Kategorie:Kale Krich]]
[[Kategorie:Politik]]
s2ztqg1ow7bx2r4k0el218p7y72adpt
(4179) Toutatis
0
121930
2687183
2674091
2026-07-22T18:19:07Z
Melouresbot
1237
/* Fuerschung */ ref using [[Project:AWB|AWB]]
2687183
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Apollo-Asteroid]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,5225 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 0,9212 – 4,1238 AE
| Exzentrizitéit = 0,6348
| Inklinatioun = 0,446 Grad
| Ëmlafzäit =4,006 [[Joer|a]]
| Bunnvitess =16,69 km/s
| Duerchmiesser =4,5 × 2,4 × 1,9 km
| Mass =5 × 10<sup>13</sup> kg
| Albedo = 0,13
| Dicht = 2,1 g/cm<sup>3</sup>
| Rotatiounsperiod = 5,41 an 7,35 Deeg
| Absolut Hellegkeet = 15,3<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =
| Entdecker ='''[[Christian Pollas]]'''
| Datum = [[4. Januar]] [[1989]]
| Aner Bezeechnungen =1934 CT, 1989 AC
}}
Den '''(4179) Toutatis''' ass en [[äerdnoen Asteroid]], aus der Grupp vun den [[Apollo-Asteroid]]en. Déi Himmelskierper si ganz no bei eiser Äerd, a kënne geleeëntlech d'[[Äerdbunn]] kräizen. Hien zielt awer och zu den [[(887) Alinda|Alinda]]-Asteroiden, wouduerch hien an 3:1-[[Bunnresonanz]] zum Jupiter an an 1:4-Resonanz zu der Äerd steet, d. h. hien ëmkreest wärend engem Jupiterëmlaf dräimol a wärend véier Äerdjoer eemol d'Sonn. Wéinst senger exzentrescher Ëmlafbunn bedeit dat, datt den Toutatis, ongeféier all véier Joer, reegelméisseg laanscht eis Äerd kënnt.
Den Toutatis gouf de [[4. Januar]] [[1989]] vum [[Christian Pollas]] entdeckt. Den Asteroid gouf nom [[Kelten|keltesche]] Gott [[Teutates]] genannt.
Den Toutatis beweegt sech tëscht 0,9212 [[Astronomesch Eenheet|AE]] ([[Perihel]]) an 4,1238 [[Astronomesch Eenheet|AE]] ([[Aphel]]) an ongeféier 1463 Deeg op enger exzentrescher Bunn ëm d'[[Sonn]]. D'[[Exzentrizitéit (Mathematik)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,6348, d'Bunn steet ëm 0,446° schréi zur [[Ekliptik]].
Dobäi gëtt seng Bunn staark vum [[Gravitatioun]]sfeld vun der Äerd beaflosst.
== Fuerschung ==
[[Radarastronomie|Radarobservatiounen]] vun den Observatoiren [[Arecibo-Observatoire|Arecibo]] a [[Goldstone Deep Space Communications Complex|Goldstone]] hu gewisen, datt den Toutatis en onreegelméisseg geformte Kierper vu 4,5 × 2,4 × 1,9 km ass<ref>[http://echo.jpl.nasa.gov/asteroids/Toutatis2012/Toutatis2012_planning.html 2012 Goldstone Radar Observations of (4179) Toutatis] echo.jpl.nasa.gov, gekuckt den [[11. Dezember]] [[2012]]</ref>. Hie rotéiert an zwou unterschiddleche Periode vu 5,41 a 7,35 Deeg ëm seng Längsachse. D'[[Albedo]] ass 0,13.
Den [[29. September]] [[2004]] war den Toutatis op véierfacher [[Mound]]distanz (1.549.719 km) laanscht d'Äerd gezunn. Den Asteroid war um südlechen Himmel bei gudder Siicht mat enger Spektiv ze gesinn. Den [[9. November]] [[2008]] war hie 7.524.773 km vun eis ewech an den [[12. Dezember]] [[2012]] ongeféier 6.940.000 km.
Den [[13. Dezember]] [[2012]] um 08:30 UTC war déi chineesesch [[Raumsond]] [[Chang'e-2]] op enger Distanz vun 3,2 km an enger Relativvitess vun 10,73 km/s laanscht den Toutatis geflunn. Dobäi gouf eng Billerserie aus enger Distanz vun 93 bis 240 km opgeholl<ref>Discovery News: [https://web.archive.org/web/20121218013918/http://news.discovery.com/space/chinese-moon-probe-buzzes-asteroid-121214.html Chinese probe buzzes asteroid Toutatis]</ref>.
No en ettleche Passagë vun der Äerdbunn op grousser Distanz vun eiser Äerd, wäert den Toutatis am November [[2069]] op enger Distanz vun nëmmen dräi Millioune Kilometer laanscht d'Äerd fléien.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|4179 Toutatis}}
* [http://echo.jpl.nasa.gov/asteroids/4179_Toutatis/toutatis.html Nasa-Websäit: Toutatis]
* [http://www.youtube.com/watch?v=waH9zfEbNJs Surface Features of Asteroid Toutatis Revealed by Radar] JPLnews@youtube, gekuckt de [[16. Januar]] [[2013]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Toutatis}}
[[Kategorie:Asteroiden 4001 - 5000|4179]]
[[Kategorie:Apollo-Asteroiden]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ S]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1989 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren]]
093awd7yk1ieul7cgzux9971vcmvf4v
Paul Parker (Sänger)
0
122129
2687078
2548714
2026-07-22T05:33:20Z
Wolverène
24320
/* Albumen */ +2
2687078
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMusek}}{{Infobox Biographie}}
De '''Paul Parker''', gebuer zu [[San Francisco]] a [[Kalifornien]], ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikaneschen]] [[Hi-NRG]]-Sänger<ref>http://archive.li/oNvkR</ref>.
Seng gréisst Hitte si ''[[Right on Target]]'' (1983), ''[[One Look (One Look Was Enough)]]'' (1987) (Nummer-Eent-Hitten) a ''Shot in the Night'' (1983)<ref>http://www.musicvf.com/Paul+Parker.art</ref>.
== Discographie ==
=== Albumen ===
* ''Too Much to Dream'' (1983)
* ''Destiny'' (1995)
* ''Take It From Me'' (2010)
* ''The Man That Fell To Earth'' (2017)
* ''Strong — The Album'' (2025)
=== EPen ===
* ''Superman'' (2013)
=== Kompilatiounen ===
* ''The Collection (2CD)'' (1991)
=== Singelen ===
* ''Welcome to Freedom'' (1981)
* ''[[Right on Target]]'' (1982) — US Dance #1
* ''Tech-No-Logical World'' (1982)
* ''Shot in the Night'' (1983) — US Dance #15
* ''Love's on the Line'' (1983)
* ''Too Much to Dream'' (1983)
* ''Desire'' (1984)
* ''Don't Play With Fire'' (1985)
* ''Time After Time'' (1986)
* ''Stranger (In a Strange Land)'' (1986)
* ''Ready Or Not'' (1986)
* ''[[One Look (One Look Was Enough)]]'' (1987) — US Dance #1
* ''Wicked Game'' (1992)
* ''Abracadabra'' (1992)
* ''Drive'' (1993)
* ''With Or Without You'' (1993)
* ''Right On Target '95'' (1995)
* ''Riders On The Storm'' (1995)
* ''Can U Feel The Love Coming'' (1996)
* ''I Finally Found Someone'' (1997)
* ''Don't Stop (What You're Doin' To Me)'' (2009)
* ''Out Of Control'' (2011)
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Parker Paul}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Sänger]]
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
19quu7hotcug3jj1tdyzqj5d4celv24
2687079
2687078
2026-07-22T05:35:31Z
Wolverène
24320
/* Discographie */ méi
2687079
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMusek}}{{Infobox Biographie}}
De '''Paul Parker''', gebuer zu [[San Francisco]] a [[Kalifornien]], ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikaneschen]] [[Hi-NRG]]-Sänger<ref>http://archive.li/oNvkR</ref>.
Seng gréisst Hitte si ''[[Right on Target]]'' (1983), ''[[One Look (One Look Was Enough)]]'' (1987) (Nummer-Eent-Hitten) a ''Shot in the Night'' (1983)<ref>http://www.musicvf.com/Paul+Parker.art</ref>.
== Discographie ==
=== Albumen ===
* ''Too Much to Dream'' (1983)
* ''Destiny'' (1995)
* ''Take It From Me'' (2010)
* ''The Man That Fell To Earth'' (2017)
* ''Strong — The Album'' (2025)
=== EPen ===
* ''Superman'' (2013)
* ''Don’t Tell Me I’m Dreamin’'' (2023)
* ''Strong'' (2024)
=== Kompilatiounen ===
* ''The Collection (2CD)'' (1991)
=== Singelen ===
* ''Welcome to Freedom'' (1981)
* ''[[Right on Target]]'' (1982) — US Dance #1
* ''Tech-No-Logical World'' (1982)
* ''Shot in the Night'' (1983) — US Dance #15
* ''Love's on the Line'' (1983)
* ''Too Much to Dream'' (1983)
* ''Desire'' (1984)
* ''Don't Play With Fire'' (1985)
* ''Time After Time'' (1986)
* ''Stranger (In a Strange Land)'' (1986)
* ''Ready Or Not'' (1986)
* ''[[One Look (One Look Was Enough)]]'' (1987) — US Dance #1
* ''Wicked Game'' (1992)
* ''Abracadabra'' (1992)
* ''Drive'' (1993)
* ''With Or Without You'' (1993)
* ''Right On Target '95'' (1995)
* ''Riders On The Storm'' (1995)
* ''Can U Feel The Love Coming'' (1996)
* ''I Finally Found Someone'' (1997)
* ''Don't Stop (What You're Doin' To Me)'' (2009)
* ''Out Of Control'' (2011)
* ''Rock That Boogie'' (2022)
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Parker Paul}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Sänger]]
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
rsu21bj6mrz54hg6qlm4qs84v4akx1p
SpongeBob SquarePants
0
127922
2686972
2590414
2026-07-20T19:36:26Z
Le Sharkoïste
46205
2686972
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen}}
{{Infobox Televisiounsserie|Originaltitel=SpongeBob Squarepants|Produktiounsland=Vereenegt Staate vun Amerika|Produzent=Nickelodeon (MTV Networks)|Dauer=ca. 22|Originalsprooch=Englesch|Iddi=Stephen Hillenburg|Haaptacteuren=SpongeBob|Follgen=243+ |Éischt Folleg=1999|Plakat= SBSP logo.png}}
'''''SpongeBob SquarePants''''' ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] Dessins-animés-Serie déi 1999 vum Mieresbiolog an Trickfilmproduzent [[Stephen Hillenburg]] fir [[Nickelodeon]] kreéiert gouf.
Si erzielt d'Abenteuer vun engem [[Anthropomorphismus|anthropomorphe]] [[Schwamp]] (englesch: ''sponge'') mat deem selwechten Numm, deen zesumme mat anere Mieresdéieren um Fong vum Mier an der Stad ''Bikini Bottom'' lieft.
[[Kategorie:Zeechentrickserien]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsserien]]
[[Kategorie:Televisiounsserien am 20. Joerhonnert]]
[[Kategorie:Televisiounsserien am 21. Joerhonnert]]
nlv85nm38f4vxas0htqxd44xy8prkqh
(41) Daphne
0
128138
2687181
2674090
2026-07-22T18:16:17Z
Melouresbot
1237
ref using [[Project:AWB|AWB]]
2687181
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,762 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 2,005 – 3,518 AE
| Exzentrizitéit = 0,2738
| Inklinatioun = 15,79 Grad
| Peridatum = [[10. August]] [[2017]]
| Ëmlafzäit =4 [[Joer|a]] 215 [[Dag|d]]
| Bunnvitess =17,6 km/s
| Duerchmiesser =zirka 205 km
| Mass =5,5×10<sup>17</sup> kg
| Albedo = 0,059
| Dicht = ~ 1,95 g/cm<sup>3</sup>
| Rotatiounsperiod = 5 [[Stonn|h]] 59 [[Minutt|min]]
| Absolut Hellegkeet = 7,12
| Spektralklass =C
| Entdecker = [[Hermann Mayer Salomon Goldschmidt|H. M. S. Goldschmidt]]
| Datum = [[22. Mee]] [[1856]]
| Plaz = [[Paräis]]
| Aner Bezeechnungen =1949 TG
}}
Den '''(41) Daphne''' ass en [[Asteroid]] vun der [[Asteroidenceinture|Haaptceinture]].
Den Objet gouf den [[22. Mee]] [[1856]] vum [[Hermann Mayer Salomon Goldschmidt]] entdeckt.
Den Himmelskierper gouf no der [[Nymph]] [[Daphne (Mythologie)|Daphne]], aus der [[Griichesch Mythologie|griichescher Mythologie]], genannt.
Daphne huet e mëttleren Duerchmiesser vun zirka 205 Kilometer. A ronn 6 Stonne rotéiert hien ëm seng eegen Achs. Hien huet eng donkel, [[kuelestoff]]halteg Uewerfläch mat enger [[Albedo]] vun 0,059. Seng [[absolut Hellegkeet]] ass 7,12 mag.
Den Asteroid Daphne huet e Mound vu ronn 2 km Duerchmiesser. Hie kreest op enger Distanz vu 440 km ëm den Daphne<ref>Sterne und Weltraum, Mee [[2008]], S.23</ref>.
== Aspekter ==
{| class="prettytable"
|- align="center" style="align:center; background:#ffc0c0"
! Stationär<br> da réckleefeg || Oppositioun || Stationär<br> da [[rechtleefeg]] || Oppositioun<br>Distanz || Oppositioun<br>Hellegkeet || Konjunktioun
|-
|6. Mäerz 2014 ||19. August 2014 || 12. Oktober 2014 || 2,40112 AE || 12,0 mag || 7. Dezember 2014
|-
|5. Mee 2015 || 13. Oktober 2015 || 6. Dezember 2015 || 2,41166 AE || 12,2 mag || 2. Februar 2016
|-
|12. Juli 2016 || 30. Januar 2017 || 9. Mäerz 2017 || 1,20671 AE || 9,5 mag || 16. Abrëll 2017
|}
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
* [[Haaptasteroidenceinture]]
== Um Spaweck ==
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=41 JPL Asteroiden-Datebank: (41) Daphne]
{{DEFAULTSORT:Daphne}}
[[Kategorie:Asteroiden 1 - 1000|1/0041]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Duebelasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ C]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1856 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Hermann Mayer Salomon Goldschmidt]]
ocdu0xqk7izvo4ax8i8rntcm0hfrdro
Ossip Zadkine
0
131927
2687122
2489775
2026-07-22T12:13:36Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687122
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Ossip Zadkine''', gebuer de [[14. Juli]] [[1890]]<ref name=ZRC>Biographie um [https://web.archive.org/web/20180327160717/http://de.zadkine.com/ Site vum Zadkine Research Center]</ref> zu [[Wizebsk]], haut [[Wäissrussland]], a gestuerwen de [[25. November]] [[1967]] zu [[Paräis]], war e wäissrussesch-franséische Sculpteur a Moler. Hie gëllt als bedeitende Vertrieder vun der [[Kubismus|kubistescher]] [[Skulptur]].
== Liewen ==
Den Ossip Zadkine gouf 1890 am deemolege russesche Keeserräich gebuer an huet seng Kandheet zu [[Smolensk]] verbruecht, éier säi Papp, e Professer, hien Ufank des 20. Joerhonnert an England geschéckt huet fir Englesch a gutt Manéieren ze léieren.<ref name=EB>Biographie an der [https://www.britannica.com/biography/Ossip-Zadkine Encyclopædia Britannica] (10. Juni 2005)</ref> Do huet hien och Konscht studéiert. Am Hierscht 1909 ass hien op Paräis komm, wou hien e puer Méint op der [[École nationale supérieure des beaux-arts|École des beaux-arts]] war, éier hien als onofhängege Kënschtler ugefaangen huet. Den Ossip Zadkine ass ni méi a seng Heemecht zeréckgaangen. Zu Paräis huet hie Frëndschaft mat aneren avantgardistesche Kënschtler wéi dem [[Pablo Picasso]] geschloss an ass en Deel vun der deemools neier kubistescher Beweegung ginn.<ref name=ZRC/><ref name=EB/> An den 1920er konnt hie sech och international etabléieren.
Well hie jiddesch Virfaren hat ass de Zadkine wärend dem [[Zweete Weltkrich]] an d'USA geflücht, wou hien am Enseignement geschafft huet. 1945 ass hien zeréck op Paräis gaangen. 1946 war hien am zerbommte Rotterdam, wat hien déif beweegt huet an hien zu engem vu senge bekanntste Wierker inspiréiert huet, ''D'zerstéiert Stad''.<ref name=ZRC/><ref name=EB/>
Op der Biennale vu Venedeg krut den Zadkine 1950 de grousse Präis fir Skulpturen an 1960 de grousse Präis vun der Stad Paräis.<ref name=EB/>
1982 huet d'Stad Paräis nom Wëllen an der Ierfschaft vum Zadkine senger Wittfra Valentine Prax de [[Musée Zadkine]] an deem sengem fréieren Atelier opgemaach.
== Wierker ==
<gallery>
Fichier:Ossip Zadkine-Grosser Orpheus.jpg|''Orpheus'' am Skulpturepark vu Marl an Däitschland
Fichier:Zadkine rb I.jpg|''D'zerstéiert Stad'' zu Rotterdam
Fichier:Ossip Zadkine Skulptur - Die Gefangenen (2).jpg|''Déi Gefaangen'' um Kierfecht vu Köln
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Zadkine Ossip}}
[[Kategorie:Wäissrussesch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Wäissrussesch Moler]]
[[Kategorie:Franséisch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Franséisch Moler]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1967]]
[[Kategorie:Gebuer 1890]]
rdvjpn2a2bsjt44dbwled9mfp0vxhwf
Schabloun:Infobox Biographie
10
133903
2687065
2686320
2026-07-21T20:40:29Z
GilPe
14980
+Alter
2687065
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| bodyclass = vcard
| above = <span class="fn">{{If empty|{{{Numm|}}}{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=200px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Wopen|}}}|{{wikidata|property|raw|P94}}}}|size=80px|alt={{{image_alt|}}}}}
| caption2 = {{#if:{{{Wopen|}}}|{{{Wopebeschreiwung|}}}}}
| label2 = Gebuertsnumm
| data2 = {{If empty|{{{Gebuertsnumm|}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}|{{PAGENAMEBASE}}||{{If empty|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}}}}}}}
| class2 = nickname
| label3 = Pseudonym
| data3 = {{If empty|{{{Pseudonym|}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getValue|P742|FETCH_WIKIDATA}}|{{PAGENAMEBASE}}||{{If empty|{{#invoke:Wikidata|getValue|P742|FETCH_WIKIDATA}}}}}}}}
| class3 = nickname
| label10 = Gebuer
| data10 = {{If empty|{{{Gebuer|}}}|{{br separated entries|{{#ifeq:{{wikidata|qualifier|raw|P569|P1480}}|Q5727902|ca. }}{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}} |{{wikidata|property|linked|P19}}}}}}
| label12 = Gestuerwen
| data12 = {{If empty|{{{Gestuerwen|}}}|{{br separated entries|{{#ifeq:{{wikidata|qualifier|raw|P570|P1480}}|Q5727902|ca. }}{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}}}
| label14 = Alter
| data14 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label15 = Doudesursaach
| data15 = {{If empty|{{{Doudesursaach|}}}|{{wikidata|property|linked|P509}}}}
| label20 = Nationalitéit
| data20 = {{If empty|{{{Nationalitéit|}}}|{{wikidata|properties|short|linked|P27}}}}
| class20 = category
| label24 = Educatioun
| data24 = {{If empty|{{{Educatioun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P69|sep=<br>}}}}
| label26 = Aktivitéit
| data26 = {{If empty|{{{Aktivitéit|}}}|{{Aktivitéite mat Genus}}}}
| label27 = Auteursrechter
| data27 = {{{Auteursrechter|}}}
| class26 = role
| label47 = Partei
| data47 = {{If empty|{{{Partei|}}}|{{wikidata|properties|linked|P102}}}}
| class47 = org
| label48 = Fonctioun
| data48 = {{If empty|{{{Fonctioun|}}}|{{Fonctioune mat Genus}}}}
| class48 = org
| label49 = Member vun
| data49 = {{If empty|{{{Member vun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P463}}}}
| class49 = org
| label50 = Auszeechnungen
| data50 = {{If empty|{{{Auszeechnungen|}}}|{{wikidata|properties|linked|P166}}}}
| class450 = org
| header59 = {{#if:{{wikidata|property|linked|P22}}{{wikidata|property|linked|P3373}}{{{Papp|}}}{{{Mamm|}}}{{{Kanner|}}}{{{Bestuet mat|}}}{{{Geschwëster|}}}{{wikidata|properties|linked|P40}}{{wikidata|properties|linked|P451}}{{{Liewenspartner|}}}{{If empty|{{{Bestuet mat|}}}|{{#ifeq:{{wikidata|properties|linked|P26}}|keng||{{#ifeq:{{wikidata|properties|linked|P26}}|onbekannt||{{wikidata|properties|linked|P26}}}}}}}}|Famill}}
| label60 = Bestuet mat
| data60 = {{If empty|{{{Bestuet mat|}}}|{{#invoke:LifePartner|show|P26}}}}
| label61 = Liewenspartner(in)
| data61 = {{If empty|{{{Liewenspartner|}}}|{{#invoke:LifePartner|show|P451}}}}
| label62 = Papp
| data62 = {{If empty|{{{Papp|}}}|{{wikidata|property|linked|P22}}}}
| label63 = Mamm
| data63 = {{If empty|{{{Mamm|}}}|{{wikidata|property|linked|P25}}}}
| label64 = Geschwëster
| data64 = {{If empty|{{{Geschwëster|}}}|{{wikidata|properties|linked|P3373}}}}
| label65 = Kanner
| data65 = {{If empty|{{{Kanner|}}}|{{#ifeq:{{wikidata|properties|linked|P40}}|keng||{{wikidata|properties|linked|P40}}}}}}
| label66 = Websäit
| data66 = {{If empty|{{{Websäit|}}}|{{wikidata|property|linked|P856}}}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
{{Infobox | subbox = yes
| child = yes
| above =
| image = {{{Schëld|}}}
| caption = {{{Schëldtext|}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
gg4x1opr1zye2hicvn7xiirsqpqcjqh
Argentinesch Foussballnationalekipp
0
134648
2687076
2569544
2026-07-21T23:04:02Z
~2026-41056-42
72281
2687076
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}
{{Foussballnationalekipp
| land = {{ARG}}
| logo =
| spëtznumm = La Albiceleste,<br>Celeste y Blanca
| federatioun = [[Asociación del Fútbol Argentino|AFA]]
| trainer =
| meescht matcher = [[Javier Mascherano]] (147)<!--Oktober 2018-->
| meescht goler = [[Lionel Messi]] (65)<!--Oktober 2018-->
| stadion = [[Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti|El Monumental]]
| éischte match = Uruguay – Argentinien: 2–3<br>[[16. Mee]] [[1901]], [[Montevideo]], [[Uruguay]]
| héchst victoire = Argentinien – Ecuador: 12–0<br>[[22. Januar]] [[1942]], Montevideo, Uruguay
| héchst nidderlag = Tschechoslowakei – Argentinien: 6–1<br>[[15. Mee]] [[1958]], [[Helsingborg]], [[Schweden]]<br>Uruguay – Argentinien: 5–0<br>[[6. Dezember]] [[1959]], [[Guayaquil]], [[Ecuador]]<br>Argentinien – Kolumbien: 0–5<br>[[5. September]] [[1993]], [[Buenos Aires]], [[Argentinien]]<br>Bolivien – Argentinien: 6–1<br>[[1. Abrëll]] [[2009]], [[La Paz]], [[Bolivien]]<br>Spuenien – Argentinien: 6–1<br>[[27. Mäerz]] [[2018]], [[Madrid]], [[Spuenien]]
| WM participatiounen = 18 x
| WM éischt = 1930
| WM bescht = Weltmeeschter 1978, 1986, 2022
| regional participatiounen = 41 x
| numm regional kompetitioun = [[Copa América|Südamerikameeschterschaft]]
| éischt regional kompetitioun = 1916
| regional kompetitioun resultat = Südamerikameeschter 1921, 1925, 1927,<br>1929, 1937,1941, 1945, 1946, 1947,<br>1955, 1957, 1959, 1991, 1993
| aner participatiounen = 3 x
| numm aner kompetitioun = [[FIFA-Konfederatioune-Pokal]]
| éischt aner kompetitioun = 1992
| aner kompetitioun resultat = Konfederatiounsmeeschter 1992
|pattern_la1=_arg18h |pattern_b1=_arg18h |pattern_ra1=_arg18h |pattern_sh1=_arg18h |pattern_so1=_arg18h |leftarm1=FFFFFF |body1=FFFFFF |rightarm1=FFFFFF |shorts1=000000 |socks1=FFFFFF
|pattern_la2=_arg18a |pattern_b2=_arg18a |pattern_ra2=_arg18a |pattern_sh2=_arg18a |pattern_so2=_arg18a |leftarm2=000000 |body2=000000 |rightarm2=000000 |shorts2=FFFFFF |socks2=101010
}}
D''''Argentinesch Foussballnationalekipp''' (op [[Spuenesch]]: Selección de fútbol de Argentina) ass eng Selektioun vun de beschte argentinesche Foussballspiller, déi vun der Argentinescher Foussball-Associatioun ([[Asociación del Fútbol Argentino|AFA]]) erausgesicht ginn. Si representéiert Argentinien op internationalem Niveau, zum Beispill bei de Qualifikatioune fir d'[[Copa América|Südamerikameeschterschaft]] ([[CONMEBOL]]) an d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft|Weltmeeschterschaft]] ([[FIFA]]).
An der [[FIFA-Weltranglëscht]] läit déi argentinesch Nationalekipp op der Plaz ''13'' {{Small|(Stand: 20. September 2018)}}<ref>{{Citation|URL=http://fr.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=06.10.2017 |Archiv-Datum=06.11.2014 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20141106094736/http://fr.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html }}</ref>. Argentinien ass ëmmer ee vun den zoliddste "Foussballlänner" an der Welt<ref>{{Citation|URL=http://fr.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=arg/men/index.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=06.10.2017 |Archiv-Datum=08.10.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171008121809/http://fr.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=arg/men/index.html }}</ref>.
Am Joer 2018 ass de [[Lionel Scaloni]] den temporairen Haapttrainer vun der Foussballnationalekipp<ref>https://www.eurosport.ru/football/liga/2018-2019/story_sto6946679.shtml</ref>.
== Kuckt och ==
* [[FIFA]]
* [[CONMEBOL]]
* [[FIFA-Weltranglëscht]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Argentina national football team|Argentinesch Foussballnationalekipp}}
[[Fichier:Seleccion argentina 1964.jpg|miniatur|lénks|Argentinesch Foussballnationalekipp 1964]]
[[Fichier:Argentina team in St. Petersburg.jpg|miniatur|lénks]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Foussball an Argentinien| ]]
[[Kategorie:Foussballnationalekippen]]
fpr9fskjxba6d7tyzd4xsinyqt42nuz
United States Naval Academy
0
134649
2687053
2664278
2026-07-21T15:12:05Z
CommonsDelinker
925
[[File:United_States_Naval_Academy_in_Annapolis_MD_by_D_Ramey_Logan.jpg]] gouf duerch [[File:United_States_Naval_Academy_in_Annapolis_MD_by_Don_Ramey_Logan.jpg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:Special
2687053
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;"
! colspan="2" | United States Naval Academy
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:United States Naval Academy insignia 2.png|thumb|300px|center|De Logo]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Kategorie|| Héichschoul
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Grënnung || 1845
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dréier || staatlech – [[United States Navy]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Standplaz || [[Annapolis (Maryland)|Annapolis]], [[Maryland]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Leedung|| Walter E. Carter, [[Vizeadmiral]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Leedungstitel || Superintendent
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Studentenzuel || 4.400
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Proffesseren || zirka 600
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Héichschoulsport || [[Patriot League]]<br>American Football: [[American Athletic Conference]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Homepage|| [http://www.usna.edu///homepage.php www.usna.edu]
|- bgcolor="#FFFAFA"
|}
D''''United States Naval Academy''' ('''USNA'''; englesch fir ''Marinn-Akademie vun de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]]'') ass d'[[Offizéieschschoul]] vun der [[United States Navy|U.S. Navy]] a vum [[United States Marine Corps]].
== Geschicht ==
Wéi d'Grënner vun der United States Naval Academy no enger gudder Standplaz gesicht hunn, gouf ugekënnegt, datt den deemolege [[United States Secretary of the Navy|Marinneminister]], [[George Bancroft (Politiker)|George Bancroft]], beschloss hat, d'Marinne-Schoul "an der gesonder an ofgeleeëner“ Lag vun [[Annapolis (Maryland)|Annapolis]], [[Maryland]], ze bauen, fir d'[[Kadetten]] "vun de Versich an Oflenkungen, déi noutwendegerweis mat enger grousser a Awunnerräicher Stad verbonne sinn" ze behalen. Annapolis läit 33 Meilen ëstlech vu [[Washington, D.C.]] an 30 Meilen südëstlech vu Baltimore. D'Akademie hat als Marinne-Schoul op 10 Hektar vum ale Fort Severn zu Annapolis ugefaangen. D'"Philadelphia Naval Asylum School" war hire Virgänger. De Léierplang hat fir déi 50 Kadetten Mathematik an Navigatioun, Schéissübungen, Chimie, Englesch, Naturphilosophie a Franséisch opgewisen. Véier vun den ufanks siwe Membere vum Léierstaff koumen aus Philadelphia, dovu waren dräi Zivilisten a véier Offizéier. D'Ariichtung gouf den [[10. Oktober]] [[1845]] vum Bancroft ageweit.<ref>[http://memory.loc.gov/ammem/today/oct10.html Quelle: ''American Memory''] bei der [[Library of Congress|Bibliothek]] des [[Kongress der Vereinigten Staaten|amerikanische kongresses]] zum 10. Oktober. Funddatum: [[29. Mee]] [[2007]].</ref> Den [[US-Kongress]] hat kee Mëttel bereetgestallt.
[[1850]] gouf d'Akademie ënner Opsiicht vum “Bureau of Ordnance and Hydrography” (Waffen- an Hydrographiebüro) gestallt an ëmgenannt an “United States Naval Academy” (USNA). E fortlafend 4-Jores-Studium gouf ageriicht, an an deem Verlaf d'Studenten d'Summerméint fir Training op Séi verbruecht hunn. [[1892]] goufen d'Beruffunge vum Léierpersonal ënner d'Kontroll vum Kongress gestallt.
Géint Enn vum 19. Joerhonnert hunn d'Verantwortlech d'Ariichtungen als ongeeegent fonnt, an hunn e Plang fir e Neibau ugekënnegt. Modern Gebaier aus Granit hunn déi al Holzkonstruktioune vu Fort Severn ersat, dat [[1909]] ofgerappt gouf. Mam Bau vun der “New Naval Academy” gouf [[1899]] ugefaangen. De nees opgebauten a vergréisserte Campus huet d'Wichtegkeet vun der [[US-Marinn]] an der internationaler Politik vum [[Theodore Roosevelt]] reflektéiert, dee vum September 1901 bis 1909 US-President war a vun 1897 bis 1898 Stellvertriedender Marinneminister war.
De Roosevelt hat de [[6. Dezember]] [[1904]] mat der [[Roosevelt-Corollary]], sengem Zousaz zu der [[Monroe-Doktrin]], de Grondsteen fir eng méi expansionistesch [[Aussepolitik]] bannenzeg der westlecher Hemisphär geluecht, wou d'Vereenegt Staate senger Meenung no als Polizeigewalt optriede sollten (kuckt och [[Aussepolitik vun de Vereenegte Staaten#Geschicht]]).
[[Fichier:United States Naval Academy in Annapolis MD by Don Ramey Logan.jpg|thumb|900px|center|United States Naval Academy zu Annapolis MD]]
D'Schoul bilt d'[[Midshipman|Offizéieruwäerter]] aus, bitt donieft Léier a [[Fuerschung]] op [[Wëssenschaft|wëssenschaftlecher Basis]] a gëllt als eng vun de renomméiersten Héichschoulen vum Land. D'Institut, dat vum [[Verdeedegungsministerium vun de Vereenegte Staaten|US-Verdeedegungsministère]] finanzéiert gëtt, läit op der Nordsäit vun der Stad Annapolis wou de Severn River an d'[[Chesapeake Bay|Chesapeake Bucht]] fléisst.
No véier Joer Ausbildung mussen d'Rekruten fënnef Joer an der US Navy oder dem [[US Marine Corps]] déngen. Maskottche vun der Akademie ass [[Bill the Goat]] (Bill d'Geess). Hire Motto ass ''ex scientia tridens'' (laténgesch fir "Aus Wëssenschaft Söimacht"). [[1976]] goufen och Frae fir d'Ausbildung zougelooss.
D'US Naval Academy ass de Pendant zu der [[United States Military Academy]] vun der [[United States Army|US Army]], zu der [[United States Air Force Academy]] vun der [[United States Air Force|US-Loftarméi]] an zu der [[United States Coast Guard Academy]] vun der [[United States Coast Guard|US-Küstewaach]].
Ettlech Aflëss hunn zanter der Grënnung vun der USNA d'Méiglechkeeten an d'Grenzen vun der Marinn an domat d'Ausbildung vun de Kadette staark verännert. E puer Beispiller sinn d'Verbreedung vun der [[Brisanzgranat]], d'Erfanne vum Fliger an d'Entwécklung vu [[Militärfliger]], d'[[Dreadnought]] (neien iwwerleeëne Schëffstyp zanter 1906; d'USA hunn 1906 an 1907 jee een, zanter 1908 stänneg all Joer zwéin Dreadnoughts op de Stapel bruecht<!--- virdrun : South Carolina-Klass --->), d'Entwécklung vun U-Boot- an Torpedotechnik, d'Entwécklung vum Radar, d'Entwécklung vu Verschlësselungsmaschinnen (z. B. der [[Enigma (Maschinn)|Enigma]]), [[Prezisiounsgelenkte Munitioun]], Rakéiten, der Atombomm, der groussflächeger Satellittenobservatioun an den Asaz vu Kärreaktere fir den Undriff vu Schëffer an U-Booter, deen hir Reechwäit enorm vergréissert huet.
Déi béid Weltkricher hu vill nei Erkenntnesser fir d'Féierung vu Séigefechter, -kricher a -blockade bruecht.
An der Naval Academy ass de Séiheld [[John Paul Jones (Séifuerer)|John Paul Jones]] begruewen. [[1906]] hat de President Roosevelt déi stierflech Iwwerreschter vum Jones zu Paräis entdeckt an d'Geleeënheet benotzt, d'Opmierksamkeet vum US-Kongress op seng Pläng fir den Opbau vun enger grousser Navy ze zéien, andeem hien de Jones no Annapolis iwwerféieren gelooss huet. Als Virbild huet him dobäi dem Napoleon säi Graf am [[Invalidendoum]] zu Paräis gedéngt. D'Gruft läit ënner der Akademie-Kapell. Als “National Historic Site” besiche méi wéi eng Millioun Touristen all Joer d'Naval Academy.
President ass de ''Superintendent (of the United States Naval Academy)'', dat ass zanter dem [[8. Juni]] [[2007]] [[Vizeadmiral]] Jeffrey Fowler (USNA-Absolventenjoergank 1974).
== Akadeemesch Bildung ==
Wärend d'akadeemesch Formatioun vun der USNA zum [[Bachelor]]-Ofschloss féiert, betreift d'US Navy zousätzlech zwéin [[Schoulsystem vun de Vereenegte Staaten#Graduate Schools|Graduate Schools]], d'[[Naval Postgraduate School]] an de [[Naval War College]].
=== Curriculum ===
{| class="wikitable" border="1"
| [[Arabistik]]
| [[Anglistik]]
| [[Betribswirtschaft]]
|-
| [[Chimie]]
| [[Chineesesch Sproochen|Chineesesch Philologie]]
| [[Geschicht]]
|-
| [[Informatik]]
| [[Ingenieurwëssenschaften]]
| [[Loft- a Raumfaarttechnik]]<ref>vgl. och [[OSCAR 44]]</ref>
|-
| [[Naturwëssenschaft]]en
| [[Maschinnebau]]
| [[Mathematik]]
|-
| [[Mierfuerschung]]
| [[Physik]]
| [[Politikwëssenschaft]]
|-
| [[Schëffbau]]
| [[Schëffstechnik]]
| [[Systems Engineering]]
|-
| [[Technesch Informatik]]
| [[Wirtschaftsinformatik]]
| [[Vollekswirtschaftsléier]]
|-
|}
== Berüümt Absolventen ==
* [[Mervyn Sharp Bennion]] – Kapitän vun ettleche Krichsschëffer an Dréier vun der Medal of Honor
* [[Jimmy Carter]] – 39. President vun den USA
* [[Charles Duke]] – Astronaut, 10. Mënsch um Äerdmound mat Apollo 16
* [[Robert A. Heinlein]] – Science-Fiction-Schrëftsteller
* [[Robert Hoernschemeyer]] – American Football-Spiller
* [[James Irwin]] – Astronaut, 8. Mënsch um Äerdmound mat Apollo 15
* [[William Lederer]] – Schrëftsteller
* [[James Arthur Lovell]] – Astronaut, Kommandant vun Apollo 13
* [[Alfred Thayer Mahan]] – Marinneschrëftsteller a -strateg
* [[John McCain]] – US-Senator a Kandidat vun de Republikaner ëm d'US-Presidentschaft 2008
* [[Albert A. Michelson]] – Nobelpräis fir Physik 1907
* [[Oliver North]] – Schlësselfigur vun der Iran-Contra-Affär
* [[Ross Perot]] – Entreprener a Politiker
* [[David Maurice Robinson|David Robinson]] – NBA-Spiller, Member vun de 50 beschte NBA-Spiller aller Zäiten, Olympiagewënner 1992 an 1996
* [[Alan Shepard]] – Astronaut, éischten Amerikaner am Raum, 5. Mënsch um Äerdmound meat Apollo 14
* [[Roger Staubach]] – American Football-Spiller
* [[Franklin Van Valkenburgh]] – Kapitän vun ettleche Krichsschëffer an Dréier vun der Medal of Honor
* [[Cassin Young]] – Kapitän vun ettleche Krichsschëffer an Dréier vun der Medal of Honor
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20160906180027/https://www.usna.edu/ Offiziell Websäit]
* [https://web.archive.org/web/20170502184630/http://dc.about.com/od/photos/ss/US-Naval-Academy-Photos.htm U.S. Naval Academy Photos] – Explore the Campus 1-20
* [https://web.archive.org/web/20170627203244/https://www.usna.edu/About/ United States Naval Academy in Annapolis]
* [http://www.usna.edu/USNAHistory/ History]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Militäresch Ariichtungen]]
[[Kategorie:Héichschoulen an den USA|Naval Academy]]
cds7qeh3rervvp1yfewrgsrpnpqjzry
Lionel Messi
0
134653
2687077
2654782
2026-07-22T03:10:48Z
~2026-40794-53
72282
2687077
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Veräin/Ekipp=[[FC Barcelona]]<br>[[Inter Miami]]<br>[[Argentinesch Foussballnationalekipp]]}}
De '''Lionel Andrés "Leo" Messi Cuccittini''', gebuer de [[24. Juni]] [[1987]] zu [[Rosario (Argentinien)|Rosario]], ass en argentinesch-spuenesche<ref>https://www.nytimes.com/2014/06/08/magazine/the-burden-of-being-messi.html</ref> Foussballspiller op der [[Stiermer (Foussball)|Stiermer]]-Positioun<ref name="tm">https://www.transfermarkt.com/lionel-messi/profil/spieler/28003</ref>.
Zanter 2023 spillt hie fir Inter Miami an Amerika<ref name="tm"/><ref>https://www.thenational.ae/sport/who-knew-on-his-2004-debut-that-lionel-messi-would-go-so-far-at-barcelona-1.470144</ref>. Zanter 2005 until 2026 spillt de Messi och an der [[argentinesch Foussballnationalekipp|argentinescher Foussballnationalekipp]]<ref name="tm"/><ref>http://www.bbc.com/sport/football/36637591</ref>. Hien huet als ee vun dee gréissten oder esouguer de gréisste Foussballspiller vum 21. Joerhonnert gegollt<ref>http://www.sovsport.ru/football/news/803191-arigo-sakki-messi-edinstvennyj-genij-sovremennogo-futbola</ref><ref>{{Citation|URL=http://sport.bigmir.net/football/spain/1705031-Pele--Messi-luchshij-futbolist-mira-za-poslednie-10-let |Titel=Archive copy |Gekuckt=07.10.2017 |Archiv-Datum=30.03.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150330031049/http://sport.bigmir.net/football/spain/1705031-Pele--Messi-luchshij-futbolist-mira-za-poslednie-10-let }}</ref><ref>https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/barcelonas-lionel-messi-becomes-most-decorated-player-in-history-after-winning-unprecedented-fourth-8441605.html</ref>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Messi Lionel}}
[[Kategorie:Spiller vun der argentinescher Foussballnationalekipp]]
[[Kategorie:Gebuer 1987]]
[[Kategorie:Spuenesch Foussballspiller]]
r5q1qqzo10nr6m2cui5srjcuug17027
2687082
2687077
2026-07-22T07:21:58Z
Puscas
735
falsch Sprooch
2687082
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Veräin/Ekipp=[[FC Barcelona]]<br>[[Inter Miami]]<br>[[Argentinesch Foussballnationalekipp]]}}
De '''Lionel Andrés "Leo" Messi Cuccittini''', gebuer de [[24. Juni]] [[1987]] zu [[Rosario (Argentinien)|Rosario]], ass en argentinesch-spuenesche<ref>https://www.nytimes.com/2014/06/08/magazine/the-burden-of-being-messi.html</ref> Foussballspiller op der [[Stiermer (Foussball)|Stiermer]]-Positioun<ref name="tm">https://www.transfermarkt.com/lionel-messi/profil/spieler/28003</ref>.
Zanter 2023 spillt hie fir Inter Miami an Amerika<ref name="tm"/><ref>https://www.thenational.ae/sport/who-knew-on-his-2004-debut-that-lionel-messi-would-go-so-far-at-barcelona-1.470144</ref>. Zanter 2005 spillt de Messi och an der [[argentinesch Foussballnationalekipp|argentinescher Foussballnationalekipp]]<ref name="tm"/><ref>http://www.bbc.com/sport/football/36637591</ref>. Hien huet als ee vun dee gréissten oder esouguer de gréisste Foussballspiller vum 21. Joerhonnert gegollt<ref>http://www.sovsport.ru/football/news/803191-arigo-sakki-messi-edinstvennyj-genij-sovremennogo-futbola</ref><ref>{{Citation|URL=http://sport.bigmir.net/football/spain/1705031-Pele--Messi-luchshij-futbolist-mira-za-poslednie-10-let |Titel=Archive copy |Gekuckt=07.10.2017 |Archiv-Datum=30.03.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150330031049/http://sport.bigmir.net/football/spain/1705031-Pele--Messi-luchshij-futbolist-mira-za-poslednie-10-let }}</ref><ref>https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/barcelonas-lionel-messi-becomes-most-decorated-player-in-history-after-winning-unprecedented-fourth-8441605.html</ref>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Messi Lionel}}
[[Kategorie:Spiller vun der argentinescher Foussballnationalekipp]]
[[Kategorie:Gebuer 1987]]
[[Kategorie:Spuenesch Foussballspiller]]
tn3t97o8sw00z6b2t73c5qkqbykt4jo
(486958) Arrokoth
0
135302
2687199
2642819
2026-07-22T19:07:29Z
Puscas
735
/* Ënnersich mam New Horizons */ .....
2687199
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Numm = (486958) Arrokoth
| Orbittyp = [[transneptuneschen Objet]] (TNO)
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 44 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel =
| Exzentrizitéit = 0,04
| Inklinatioun = Grad
| Ëmlafzäit =293 [[Joer|a]]
| Bunnvitess =
| Duerchmiesser =30–45 km&thinsp
| Mass =
| Albedo = 0,04–0,10 
| Dicht =
| Rotatiounsperiod = [[Stonn|h]]
| Absolut Hellegkeet = zirka 9<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =
| Entdecker = [[Hubble-Weltraumteleskop]]
| Datum = [[26. Juni]] [[2014]]
| Plaz =
| Aner Bezeechnungen =2014 MU<sub>69</sub>
}}
[[Fichier:2014 MU69 Discovery Images Animated.gif|thumb|Eng animéiert Versioun vun de Biller bei der Entdeckung, an Ofstänn vun 10 Minutten zesummegestallt. Den (486958) Arrokoth ass an de grénge Kreesser.]]
Den '''(486958) Arrokoth''' (2014 MU<sub>69</sub>), am Ufank vun den [[New Horizons]]- an [[Hubble-Weltraumteleskop|Hubble-Ekippen]]: '''1110113Y''' a '''PT1''' (Potential Target 1), oder och nach '''Ultima Thule''' (aus dem Latäin, ''Plaz déi am wäitsten ewech ass'') genannt ass e [[Cubewano]]. Am August [[2015]] gouf hien als Zil vun der Sond [[New Horizons]] fir Ënnersich erausgersicht, nodeem se schonn d'[[(134340) Pluto|Plutosystem]] ënnersicht hat. D'Sond ass den [[1. Januar]] [[2019]] laanscht den Asteroid geflunn. Den Arrokoth huet eng Ëmlafzäit vu ronn 293 Joer, säin Duerchmiesser gëtt mat 25 bis 45 Kilometer uginn an déi [[visuell Magnitude]] ass 26,8<sup>''M''</sup> Seng Bunn ass bal kreesfërmeg a steet nëmmen e bëssi schréi géint d'Ekliptik.
== Entdeckung ==
Den Arrokoth gouf de [[26. Juni]] [[2014]] bei enger geziilter Sich fir weider méiglech Laanschtfluchziler fir den New Horizons, entdeckt an am Oktober als Kandidat fir d'New Horizons ugekënnegt<ref name="space.com">[http://www.space.com/27445-hubble-telescope-new-horizons-kuiper-belt.html]</ref><ref name="space.com"/><ref>[https://web.archive.org/web/20141015233156/]</ref>. Déi offiziell Bezeechnung 2014 MU<sub>69</sub> krut den Objet vum [[Minor Planet Center|MPO]] am Mee 2015, nodeem d'Bunndaten zimmlech genee bestëmmt waren. Den Objet soll ausser der aktueller Nummeréierung e richtegen Numm kréien, deen an engem Concours vu jiddwerengem virgeschloe ka ginn.
== Ënnersich mam New Horizons ==
{{update}}
Den Arrokoth ass den éischte klengen a gläichzäiteg dee Kuiperceinture-Objet, deen am wäitste vun eis ewech läit, dee vun enger Sond méi no ënnersicht konnt ginn. Am Ufank vun der Missioun war den Objet nach net bekannt.
Zum Zäitpunkt vum Rendez-vous den 1. Januar 2019 war den Objet ongeféier 43,4 AE vun der Sonn ewech. D'Sond ass vill méi no wéi beim Pluto op enger Distanz vun 3500 km laanschtgeflunn an huet dobäi all d'Instrumenter fir d'Observatioun agesat. Déi uschléissend Iwwermëttlung vun den Date soll viraussiichtlech ronn 20 Méint daueren, bis Enn [[2020]].
Et gëtt erwaart, datt den Objet an engem déifgefruerenen Zoustand ass, wéi e scho virun ongeféier 4,6 Milliarde Joer, beim Entstoe vum Sonnesystem war, an doduerch Ablécker an déi fréi Phas vun der Sonnesystemgenesis erméigleche kann<ref>[http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20150828 August 28, 2015 NASA's New Horizons Team Selects Potential Kuiper Belt Flyby Target]</ref>. Bis zum Rendez-vous mam New Horizons gouf den Objet nach intensiv mam Hubble observéiert, fir méiglechst genee Bunndaten an Informatiounen iwwer d'Rotatioun ze kréien.
Den 3. Juni, souwéi den 10. a [[17. Juli]] [[2017]] goufen dräi Stärbedeckungen duerch den Objet erwaart. Astronome wollten déi ausnotzen, fir am Virfeld Informatiounen iwwer den Duerchmiesser a Brochstécker déi e begleeden oder iwwer e Ranksystem ze kréien. D'Daten aus der Bedeckung vum 3. Juni haten iwwerraschend Erkenntnesser bruecht. D'Bedeckung konnt vu kengem Observatiounspunkt festgestallt ginn. D'Wëssenschaftler schléissen doraus, datt den Objet méi kleng ass, wéi d'Observatioune vum Hubble virgesinn haten, an d'Gréisst éischter méi kleng wéi déi 20 bis 40 ugeholle km ass. Den Objet muss deementspriechend staark reflektéieren, oder et handelt sech ëm e binäre System oder souguer ëm e Schwaarm vu klengen Objeten, déi bei der Genesis vum Sonnesystem iwwreg bliwwe sinn<ref>[http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20170706|titel=New Horizons: New Mysteries Surround New Horizons' Next Flyby Target|autor=|hrsg=|werk=|datum=|sprache=en|gekuckt den 2017-07-15]</ref>. Bei der Okkultatioun vum [[17. Juli]] [[2017]] konnt festgestallt ginn, datt den Objet méi kleng wéi 30 km a laang gestreckt ass oder esouguer e binäre System ass, bei deem déi béid Deeler jee 15–20 km grouss sinn<ref>[http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20170803|titel=New Horizons' Next Target Just Got a Lot More Interesting|autor=|hrsg=|werk=|datum=|sprache=en|gekuckt den 2017-08-06]</ref>.
[[Fichier:2014 MU69 orbit.jpg|mini|hochkant=3|left|D'Bunn vum New Horizons zum Arrokoth]]
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|(486958) 2014 MU69}}
* [https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2014%20MU69|(486958) 2014 MU69]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Arrokoth}}
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 2014 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Klassesch Kuiperceinture-Objeten]]
dl7nboenltthhixkf8v4lkwpih8xios
2687200
2687199
2026-07-22T19:11:17Z
Puscas
735
.....
2687200
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Numm = (486958) Arrokoth
| Orbittyp = [[transneptuneschen Objet]] (TNO)
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 44 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel =
| Exzentrizitéit = 0,04
| Inklinatioun = Grad
| Ëmlafzäit =293 [[Joer|a]]
| Bunnvitess =
| Duerchmiesser =30–45 km&thinsp
| Mass =
| Albedo = 0,04–0,10 
| Dicht =
| Rotatiounsperiod = [[Stonn|h]]
| Absolut Hellegkeet = zirka 9<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =
| Entdecker = [[Hubble-Weltraumteleskop]]
| Datum = [[26. Juni]] [[2014]]
| Plaz =
| Aner Bezeechnungen =2014 MU<sub>69</sub>
}}
[[Fichier:2014 MU69 Discovery Images Animated.gif|thumb|Eng animéiert Versioun vun de Biller bei der Entdeckung, an Ofstänn vun 10 Minutten zesummegestallt. Den (486958) Arrokoth ass an de grénge Kreesser.]]
Den '''(486958) Arrokoth''' (2014 MU<sub>69</sub>), am Ufank vun den [[New Horizons]]- an [[Hubble-Weltraumteleskop|Hubble-Ekippen]]: '''1110113Y''' a '''PT1''' (Potential Target 1), oder och nach '''Ultima Thule''' (aus dem Latäin, ''Plaz déi am wäitsten ewech ass'') genannt ass e [[Cubewano]]. Am August [[2015]] gouf hien als Zil vun der Sond [[New Horizons]] fir Ënnersich erausgersicht, nodeem se schonn d'[[(134340) Pluto|Plutosystem]] ënnersicht hat. D'Sond ass den [[1. Januar]] [[2019]] laanscht den Asteroid geflunn. Den Arrokoth huet eng Ëmlafzäit vu ronn 293 Joer, säin Duerchmiesser gëtt mat 25 bis 45 Kilometer uginn an déi [[visuell Magnitude]] ass 26,8<sup>''M''</sup> Seng Bunn ass bal kreesfërmeg a steet nëmmen e bëssi schréi géint d'Ekliptik.
== Entdeckung ==
Den Arrokoth gouf de [[26. Juni]] [[2014]] bei enger geziilter Sich fir weider méiglech Laanschtfluchziler fir den New Horizons, entdeckt an am Oktober als Kandidat fir d'New Horizons ugekënnegt<ref name="space.com">[http://www.space.com/27445-hubble-telescope-new-horizons-kuiper-belt.html]</ref><ref name="space.com"/><ref>[https://web.archive.org/web/20141015233156/]</ref>. Déi offiziell Bezeechnung 2014 MU<sub>69</sub> krut den Objet vum [[Minor Planet Center|MPO]] am Mee 2015, nodeem d'Bunndaten zimmlech genee bestëmmt waren. Den Objet soll ausser der aktueller Nummeréierung e richtegen Numm kréien, deen an engem Concours vu jiddwerengem virgeschloe ka ginn.
== Ënnersich mam New Horizons ==
{{update}}
Den Arrokoth ass den éischte klengen a gläichzäiteg dee Kuiperceinture-Objet, deen am wäitste vun eis ewech läit, dee vun enger Sond méi no ënnersicht konnt ginn. Am Ufank vun der Missioun war den Objet nach net bekannt.
Zum Zäitpunkt vum Rendez-vous den 1. Januar 2019 war den Objet ongeféier 43,4 AE vun der Sonn ewech. D'Sond ass vill méi no wéi beim Pluto op enger Distanz vun 3500 km laanschtgeflunn an huet dobäi all d'Instrumenter fir d'Observatioun agesat. Déi uschléissend Iwwermëttlung vun den Date soll viraussiichtlech ronn 20 Méint daueren, bis Enn [[2020]].
Et gëtt erwaart, datt den Objet an engem déifgefruerenen Zoustand ass, wéi e scho virun ongeféier 4,6 Milliarde Joer, beim Entstoe vum Sonnesystem war, an doduerch Ablécker an déi fréi Phas vun der Sonnesystemgenesis erméigleche kann<ref>[http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20150828 August 28, 2015 NASA's New Horizons Team Selects Potential Kuiper Belt Flyby Target]</ref>. Bis zum Rendez-vous mam New Horizons gouf den Objet nach intensiv mam Hubble observéiert, fir méiglechst genee Bunndaten an Informatiounen iwwer d'Rotatioun ze kréien.
Den 3. Juni, souwéi den 10. a [[17. Juli]] [[2017]] goufen dräi Stärbedeckungen duerch den Objet erwaart. Astronome wollten déi ausnotzen, fir am Virfeld Informatiounen iwwer den Duerchmiesser a Brochstécker déi e begleeden oder iwwer e Ranksystem ze kréien. D'Daten aus der Bedeckung vum 3. Juni haten iwwerraschend Erkenntnesser bruecht. D'Bedeckung konnt vu kengem Observatiounspunkt festgestallt ginn. D'Wëssenschaftler schléissen doraus, datt den Objet méi kleng ass, wéi d'Observatioune vum Hubble virgesinn haten, an d'Gréisst éischter méi kleng wéi déi 20 bis 40 ugeholle km ass. Den Objet muss deementspriechend staark reflektéieren, oder et handelt sech ëm e binäre System oder souguer ëm e Schwaarm vu klengen Objeten, déi bei der Genesis vum Sonnesystem iwwreg bliwwe sinn<ref>[http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20170706|titel=New Horizons: New Mysteries Surround New Horizons' Next Flyby Target|autor=|hrsg=|werk=|datum=|sprache=en|gekuckt den 2017-07-15]</ref>. Bei der Okkultatioun vum [[17. Juli]] [[2017]] konnt festgestallt ginn, datt den Objet méi kleng wéi 30 km a laang gestreckt ass oder esouguer e binäre System ass, bei deem déi béid Deeler jee 15–20 km grouss sinn<ref>[http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20170803|titel=New Horizons' Next Target Just Got a Lot More Interesting|autor=|hrsg=|werk=|datum=|sprache=en|gekuckt den 2017-08-06]</ref>.
[[Fichier:2014 MU69 orbit.jpg|thumb|D'Bunn vum New Horizons fir bei den Arrokoth ze kommen]]
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|(486958) 2014 MU69}}
* [https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2014%20MU69|(486958) 2014 MU69]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Arrokoth}}
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 2014 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Klassesch Kuiperceinture-Objeten]]
ink68bipsi99a6vv0le9xfgzastdff6
Schabloun:Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
10
136200
2687164
2685160
2026-07-22T15:41:34Z
GilPe
14980
ech mengen, do war am label9 de Wuerm dran
2687164
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| aboveclass = fn org
| abovestyle = padding-top:0.3em; padding-bottom:0.3em; border-top:3px solid #EF3340; border-bottom:3px solid #00a3e0; line-height: 1; background-color: white; color: black;
| above = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Wopen|}}}|{{wikidata|property|raw|P94}}}}|size=80px|alt={{{image_alt|}}}}}
| caption = {{{Wopebeschreiwung|}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption2 = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| image3 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Logo|}}}|{{wikidata|property|raw|P154}}}}|size=150px|alt={{{alt|}}}}}
| caption3 = {{If empty|{{#if:{{{Logo|}}}|{{{Logotext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P154}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegendP154|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label1 = Aussprooch
| data1 = {{#if:{{wikidata|properties|P443|P407=Q9051}}|{{wikidata|properties|raw|P443|P407=Q9051|sep=<br>|sep%s=|format=\[\[File:%p {{!}} 70px \]\]}}}}
| label2 = An anere Sproochen
| data2 = {{br separated entries|{{If empty|{{#if:{{wikidata|properties|multilanguage|P1705|P407=Q150}}|[[Franséisch|fr]]: {{wikidata|properties|multilanguage|P1705|P407=Q150}}}}|{{#if:{{{Numm (Franséisch)|}}}|[[Franséisch|fr]]: {{{Numm (Franséisch)|}}}}}}}|{{#if:{{{Numm (Däitsch)|}}}|[[Däitsch|de]]: {{{Numm (Däitsch)|}}}}}}}
| class2 = nickname
| label3 = Land
| data3 = {{If empty|{{{Land|}}}|{{wikidata|property|linked|P17}}}}
| class3 = country
| label4 = Kanton
| data4 = {{If empty|{{{Kanton|}}}|{{wikidata|property|linked|P131}}}}
<!--| label9 = Gemeng
| data9 = {{If empty|{{#ifeq:{{{Land|}}}|[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]|{{If empty|{{{Gemeng|}}}|{{wikidata|property|linked|P361}}}}}}|{{#ifeq:{{wikidata|property|raw|P17}}|Q32|{{If empty|{{{Gemeng|}}}|{{wikidata|property|linked|P361}}}}}}}}
-->
|label9 = Gemeng
|data9 = {{If empty|{{{Gemeng|}}}|{{wikidata|property|linked|P131}}}}
| class9 = municipality
| label10 = Chef-lieu
| data10 = {{If empty|{{{Chef-lieu|}}}|{{wikidata|property|linked|P36}}}}
| label11 = Buergermeeschter
| data11 = {{If empty|{{{Buergermeeschter|}}}|{{wikidata|property|linked|current|P6}}}}
| class11 = agent
| label12 = Awunner
| data12 = {{If empty|{{{Awunner|}}}|{{wikidata|property|linked|P1082}}}}
| label13 =
| data13 = {{If empty|{{{Awunnerdatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P1082|P585}}}}
| label14 = Fläch
| data14 = {{If empty|{{{Fläch|}}}|{{wikidata|property|linked|P2046}}}}
| label15 = Héicht
| data15 = {{If empty|{{{Héicht|}}}|{{wikidata|property|linked|P2044}}}}
| label16 = Koordinaten
| data16 = {{If empty|{{{Koordinaten|}}}|{{wikidata|property|linked|P625}}}}
| label17 = Telefonszon
| data17 = {{If empty|{{{Telefonszon|}}}|{{wikidata|property|P473}}}}
| label18 = Postcode
| data18 = {{If empty|{{{Postcode|}}}|{{wikidata|property|P281}}}}
| label19 = [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
| data19 = {{If empty|{{{LAU-Code|}}}|{{wikidata|property|P782}}}}
| label20 = Websäit
| data20 = {{If empty|{{{Websäit|}}}|{{wikidata|property|linked|P856}}}}
| label21 = Opléisung
| data21 = {{{Opléisung|}}}
| label22 = Integratiounsgemeng
| data22 = {{{Integratiounsgemeng|}}}
| label23 = Fusiounsdatum
| data23 = {{{Fusiounsdatum|}}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
{{Infobox | subbox = yes
| child = yes
| above = {{#if:{{If empty|{{{Kaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P242}}}}|{{small|Lag op der Kaart}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Kaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P242}}}}|size=250px|alt={{{Kaartebild_alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{{Kaartentext|}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P242}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegendP242|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
}}
}}{{#if:{{{Wopebeschreiwung2|}}}|Kategorie:[[HeiSinn2Wopen]]}}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
7fs14mvqoefb1j0r17mewv1zf4u0gd1
Schabloun:Infobox Biographie (fiktiv)
10
136313
2687067
2604907
2026-07-21T20:50:45Z
GilPe
14980
+Alter
2687067
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| bodyclass = biography vcard
| above = <span class="fn">{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=240px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label1 = Createur
| data1 = {{wikidata|properties|linked|P170}}
| label2 = Ass en(g)
| data2 = {{wikidata|properties|P31}}
| label3 = Deel vun
| data3 = {{wikidata|properties|P361}}
| label4 = Besteet aus
| data4 = {{wikidata|properties|P527}}
| label5 = Geschlecht
| data5 = {{wikidata|property|P21}}
| class5 = gender
| label10 = Gebuer
| data10 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}}|{{wikidata|property|linked|P19}}}}
| label12 = Gestuerwen
| data12 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}
| label14 = Alter
| data14 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label15 = Doudesursaach
| data15 = {{wikidata|property|P509}}
| label26 = Aktivitéit
| data26 = {{If empty|{{{Aktivitéit|}}}|{{Aktivitéite mat Genus}}}}
| class26 = role
| label27 = Besëtzer
| data27 = {{wikidata|properties|P127}}
| header39 = {{#if:{{wikidata|property|P1884}}{{wikidata|property|P2048}}{{wikidata|property|P2067}}{{wikidata|property|P1340}}|Ausgesinn}}
| label40 = Hoerfaarf
| data40 = {{wikidata|properties|P1884}}
| label41 = Aefaarf
| data41 = {{wikidata|property|P1340}}
| label42 = Gréisst
| data42 = {{wikidata|property|P2048}}
| label43 = Gewiicht
| data43 = {{wikidata|property|P2067}}
| header59 = {{#if:{{wikidata|property|linked|P26}}{{wikidata|property|linked|P3373}}{{wikidata|properties|linked|P40}}{{wikidata|properties|linked|P451}}{{wikidata|property|linked|P22}}{{wikidata|property|linked|P25}}|Famill}}
| label60 = Bestuet mat
| data60 = {{wikidata|properties|linked|P26}}
| label61 = Liewenspartner(in)
| data61 = {{wikidata|properties|linked|P451}}
| label62 = Papp
| data62 = {{wikidata|property|linked|P22}}
| label63 = Mamm
| data63 = {{wikidata|property|linked|P25}}
| label64 = Geschwëster
| data64 = {{wikidata|properties|linked|P3373}}
| label65 = Kanner
| data65 = {{wikidata|properties|linked|P40}}
| header66 = {{#if:{{wikidata|property|linked|P1080}}{{wikidata|property|linked|P1441}}|Universum}}
| label67 = Aus
| data67 = {{wikidata|properties|linked|P1080}}
| label68 = Present am
| data68 = {{wikidata|properties|linked|P1441|sep=<br>}}
| label69 = Produktiounsland
| data69 = {{wikidata|properties|linked|P495}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentatioun}}</noinclude>
fj8uadup9z4mdnt50ti8o0dmtws83mj
Schabloun:Infobox Biographie (Sportler)
10
136747
2687069
2660368
2026-07-21T20:55:09Z
GilPe
14980
+Alter
2687069
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| bodyclass = biography vcard
| above = <span class="fn">{{#if:{{{Numm|}}}|{{{Numm}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=220px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label2 = Gebuertsnumm
| data2 = {{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}|{{PAGENAMEBASE}}||{{If empty|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| class2 = nickname
| label3 = Pseudonym
| data3 = {{wikidata|properties|raw|P742}}
| class3 = nickname
| label10 = Gebuer
| data10 = {{If empty|{{{Gebuer|}}}|{{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}}|{{wikidata|property|linked|P19}}}}}}
| label12 = Gestuerwen
| data12 = {{If empty|{{{Gestuerwen|}}}|{{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}}}
| label14 = Alter
| data14 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label15 = Doudesursaach
| data15 = {{wikidata|property|P509}}
| label20 = Nationalitéit
| data20 = {{wikidata|properties|short|linked|P27}}
| class20 = category
| label24 = Educatioun
| data24 = {{wikidata|properties|linked|P69}}
| label26 = Aktivitéit
| data26 = {{If empty|{{{Aktivitéit|}}}|{{Aktivitéite mat Genus}}}}
| class26 = role
| label27 = Positioun oder<br>Spezialitéit
| data27 = {{wikidata|property|linked|P413}}
| label40 = Gréisst
| data40 = {{wikidata|property|linked|P2048}}
| label41 = Gewiicht
| data41 = {{wikidata|property|linked|P2067}}
| label42 = Kompetitiounsklass
| data42 = {{wikidata|properties|linked|P2416}}
| label43 = Spillhand
| data43 = {{If empty|{{{Spillhand|}}}|{{#invoke:Infobox Biographie (Sportler)/Spillhand|hand|{{wikidata|properties|raw|P741}}}}}}
| label44 = Veräin/Ekipp
| data44 = {{If empty|{{{Veräin/Ekipp|}}}|{{wikidata|properties|linked|P54|sep=<br>}}}}
| label45 = Veräin/Ekipp (Trainer)
| data45 = {{If empty|{{{Veräin/Ekipp (Trainer)|}}}|{{wikidata|properties|linked|P6087|sep=<br>}}}}
| label46 = Huet matgemaach bei
| data46 = {{Gespléckt Klapplëscht|{{If empty|{{{Huet matgemaach bei|}}}|{{wikidata|properties|linked|P1344|sep=<br>}}}}|<br>|10|infobox-biographie|Schabloun:Infobox Biographie (Sportler)}}
| label47 = Partei
| data47 = {{wikidata|properties|linked|P102}}
| class47 = org
| label48 = Fonctioun
| data48 = {{If empty|{{{Fonctioun|}}}|{{Fonctioune mat Genus}}}}
| class48 = org
| label49 = Aktuell<br>Elo-Zuel
| data49 = {{#if:{{wikidata|properties|P570}}||{{wikidata|properties|linked|P1087}} {{#if:{{wikidata|qualifier|P1087|P585}}|{{small|({{wikidata|qualifier|P1087|P585}})}}}}}}
| label50 = Bescht<br>Elo-Zuel
| data50 = {{{ELO|}}}
| header59 = {{#if:{{wikidata|property|linked|P22}}{{wikidata|property|linked|P26}}{{wikidata|property|linked|P3373}}{{wikidata|properties|linked|P40}}{{wikidata|properties|linked|P451}}{{wikidata|property|linked|P25}}|Famill}}
| label60 = Bestuet mat
| data60 = {{wikidata|properties|linked|P26}}
| label61 = Liewenspartner(in)
| data61 = {{wikidata|properties|linked|P451}}
| label62 = Papp
| data62 = {{wikidata|property|linked|P22}}
| label63 = Mamm
| data63 = {{wikidata|property|linked|P25}}
| label64 = Geschwëster
| data64 = {{wikidata|properties|linked|P3373}}
| label65 = Kanner
| data65 = {{wikidata|properties|linked|P40}}
| label66 = Gielercher
| data66 = {{If empty|{{{Gielercher|}}}|{{wikidata|properties|linked|P166}}}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
{{Infobox | subbox = yes
| child = yes
| above =
| image = {{{Schëld|}}}
| caption = {{{Schëldtext|}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
d0a8ahgeeqj70fsz7yitfew4wsbcfpo
Schabloun:Infobox Biographie (Mannequin)
10
136875
2687068
2604902
2026-07-21T20:53:01Z
GilPe
14980
+Alter
2687068
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| bodyclass = biography vcard
| above = <span class="fn">{{#if:{{{Numm|}}}|{{{Numm}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=240px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label2 = Gebuertsnumm
| data2 = {{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}|{{PAGENAMEBASE}}||{{If empty|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1477|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| class2 = nickname
| label3 = Pseudonym
| data3 = {{wikidata|properties|raw|P742}}
| class3 = nickname
| label10 = Gebuer
| data10 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}}|{{wikidata|property|linked|P19}}}}
| label12 = Gestuerwen
| data12 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}
| label14 = Alter
| data14 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label15 = Doudesursaach
| data15 = {{wikidata|property|P509}}
| label20 = Nationalitéit
| data20 = {{wikidata|properties|short|linked|P27}}
| class20 = category
| label24 = Educatioun
| data24 = {{wikidata|properties|linked|P69}}
| label26 = Aktivitéit
| data26 = {{If empty|{{{Aktivitéit|}}}|{{Aktivitéite mat Genus}}}}
| class26 = role
| label40 = Gréisst
| data40 = {{wikidata|property|linked|P2048}}
| label41 = Gewiicht
| data41 = {{wikidata|property|linked|P2067}}
| label43 = Spillhand
| data43 = {{wikidata|properties|linked|P741}}
| label47 = Partei
| data47 = {{wikidata|properties|linked|P102}}
| class47 = org
| header59 = {{#if:{{wikidata|property|linked|P22}}{{wikidata|property|linked|P26}}{{wikidata|property|linked|P3373}}{{wikidata|properties|linked|P40}}{{wikidata|properties|linked|P451}}{{wikidata|property|linked|P25}}|Famill}}
| label60 = Bestuet mat
| data60 = {{wikidata|properties|linked|P26}}
| label61 = Liewenspartner(in)
| data61 = {{wikidata|properties|linked|P451}}
| label62 = Papp
| data62 = {{wikidata|property|linked|P22}}
| label63 = Mamm
| data63 = {{wikidata|property|linked|P25}}
| label64 = Geschwëster
| data64 = {{wikidata|properties|linked|P3373}}
| label65 = Kanner
| data65 = {{wikidata|properties|linked|P40}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}</includeonly><noinclude>
{{Dokumentatioun}}</noinclude>
qvhlk0cgpmyx2dmgezhozsmuehvgqkz
2026
0
137072
2686988
2686899
2026-07-20T22:00:25Z
Zinneke
34
/* Europa */
2686988
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
* [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]].
* {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt.
* [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]].
* [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]].
==== Lëtzebuerg ====
* 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume V. vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an denn Ëmlaf.
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
* [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen Dausende vu Leit, Zingdausende ginn der Wochen dono nach ëmmer vermësst.
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
* [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]].
* [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]].
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg
| Text10 = Marjane Satrapi
}}{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = David Hockney 2017 at Flash Expo (cropped).jpg
| Text1 = David Hockney
| Bild2 =
| Text2 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker.
* [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur.
* ≤4. Juni: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin.
* {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler.
* [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist.
* [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler.
* [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker.
* {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog.
* {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin.
* {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin.
* [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar.
* [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
3k0zmwlywb76nzkpa4cstfg470ome2c
2687170
2686988
2026-07-22T16:30:44Z
Johnny Chicago
17
/* Gestuerwen */
2687170
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
* [[28. Mee]]: Nom Récktrëtt vun der [[Evika Siliņa]], den 11. Mee, gëtt den [[Andris Kulbergs]] neie Premierminister a [[Lettland]].
* {{3. Juni}}: No de Parlamentswale vum [[24. Mäerz]] an [[Dänemark]] gëtt eng nei lénk-Mëtt Regierung aus véier Parteien ënner der [[Mette Frederiksen]] vereedegt.
* [[14. Juli]]: Den [[Mindaugas Sinkevičius]] gëtt neie Premierminister a [[Litauen]].
* [[20. Juli]]: Den [[Andy Burnham]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Keir Starmer]], den [[22. Juni]], neie Premierminister vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]].
==== Lëtzebuerg ====
* 13. Juli: Déi éischt [[Lëtzebuergesch Euromënzen#Zweet Serie (zanter 2026)|Euromënze]] mam Portrait vum Groussherzog [[Guillaume V. vu Lëtzebuerg|Guillaume]] kommen an denn Ëmlaf.
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
* [[24. Juni]]: Bei Äerdbiewen am [[Venezuela]] stierwen Dausende vu Leit, Zingdausende ginn der Wochen dono nach ëmmer vermësst.
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'': [[Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] – [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
* [[11. Juni]] – [[19. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2026|Foussball-Weltmeeschterschaft]] vun den Hären an den USA, a Mexiko an a Kanada. [[Spuenesch Foussballnationalekipp|Spuenien]] gewënnt an der Finall 1:0 géint [[Argentinesch Foussballnationalekipp|Argentinien]].
* [[11. Juli|11.]] an [[12. Juli]]: d'[[Linda Nosková]] an de [[Jannik Sinner]] gewannen d'[[Wimbledon Championships 2026|Wimbledon Championships]].
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 = Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg
| Text10 = Marjane Satrapi
}}{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = David Hockney 2017 at Flash Expo (cropped).jpg
| Text1 = David Hockney
| Bild2 =
| Text2 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[24. Januar]]: [[Michel Barbey]], franséische Schaupiller.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 30. Januar: [[Christa Lang]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin a Filmproduzentin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mee]]: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* [[28. Mee]]: [[Abed Rabbo Mansur Hadi]], jemenittesche Generol a Politiker.
* [[29. Mee]]: [[Edgar Morin]], franséische Soziolog, Philosoph an Auteur.
* ≤4. Juni: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin.
* {{6. Juni}}: [[Alan Hale]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[11. Juni]]: [[David Hockney]], brittesche Kënschtler.
* [[15. Juni]]: [[Abdullah Ibrahim]], südafrikanesche Museker a Komponist.
* [[22. Juni]]: [[Alan Greenspan]], US-amerikanesche Wirtschaftswëssenschaftler.
* [[24. Juni]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* ≤ 26. Juni<!--"vor wenigen Tagen", den 28.06.op wort.lu-->: [[Edmond Thill]], lëtzebuergesche Konschthistoriker.
* {{6. Juli}}: [[Henri Metz]], lëtzebuergeschen Neurolog.
* {{7. Juli}}: [[Joanna Pettet]], englesch Schauspillerin.
* {{8. Juli}}: [[Bonnie Tyler]], brittesch Musekerin.
* [[12. Juli]]: [[Hamad bin Chalifa Al Thani]], Emir vu Katar.
* [[13. Juli]]: [[Sam Neill]], neiséilännesche Schauspiller.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
7ebx8a0fs4yraqtpjmtz5mt7n12rx0t
Danièle Fonck
0
137255
2686919
2624873
2026-07-20T13:43:47Z
Robby
393
2 Schablounen
2686919
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Danièle Fonck''', gebuer den [[31. Januar]] [[1953]] an der [[Stad Lëtzebuerg]],<ref name=paperjam>[https://web.archive.org/web/20180215235526/http://guide.paperjam.lu/biographie/daniele-fonck Biographie op paperjam.lu] (gekuckt den 20. Februar 2018)</ref> ass eng lëtzebuergesch [[Journalist]]in.<ref>D [http://www.press.lu/membre/138/ 'Danièle Fonck] op der Websäit vum Conseil de presse</ref> Si ass Generaldirektesch vum Grupp [[Editpress]]. Donieft ass si och nach Direktesch vum [[Le Jeudi]] an, zesumme mam [[Dhiraj Sabharwal]], Ko-Chefredaktrice vum [[Tageblatt]].
==Karriär==
D'Danièle Fonck huet Journalismus zu Paräis studéiert an 1977 als Journalistin fir international Politik am Escher Grupp [[Editpress]] ugefaangen, zu deem och d'[[Tageblatt]] gehéiert.<ref name="paperjam" /><ref name="rossel">Groupe Rossel: [https://web.archive.org/web/20200814005028/http://studioweb.lesoir.be/rosselbe/story/du-nouveau-chez-editpress-daniele-fonck-succede-alvin-sold ''Du nouveau chez Editpress: Danièle Fonck succède à Alvin Sold''] (19. September 2011)</ref> 1992 ass si Vizechefredaktrice vun där Dageszeitung ginn an 2004 Chefredaktrice. Zënter 2017 deelt si dee Poste mam [[Dhiraj Sabharwal]].<ref name="verst">Tageblatt: [http://www.tageblatt.lu/headlines/tageblatt-mit-verstaerkter-fuehrung-in-die-zukunft/ ''Tageblatt mit verstärkter Führung in die Zukunft''] (16. November 2017)</ref>
2011 ass si zousätzlech Generaldirektesch vun Editpress ginn.<ref name="rossel" />
Si war vun 2006 bis 2008 Vizepresidentin vum [[Conseil de Presse|Lëtzebuerger Presserot]] an duerno tëscht 2008 an 2010 Presidentin<ref name=":0">[http://www.press.lu/informations/revuepresse/51/ 20 Journalisten und zwei Verleger in nationalen Verdienstorden ausgezeichnet] op www.press.lu</ref> an domat déi éischt Fra op deem Posten. An där Funktioun huet si mat un der Reform vum Pressegesetz geschafft, déi den 30. Abrëll 2010 a Kraaft getrueden ass.<ref name="paperjam" />
== Gielercher ==
* {{OMGLC|(Promotioun 2017)<ref>[https://www.pressreader.com/luxembourg/tageblatt-luxembourg/20170630/282449939039562 Verdienstvolle Journalisten ausgezeichnet] Tageblatt (Luxembourg) 30 Jun 2017 op PressReader.com</ref>}}
* {{OCCO|(Promotioun 2010)<ref name=":0" />}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Fonck Daniele}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]]
[[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
4d2ydtk212rou14y36j64k0y8g2absm
Édouard Balladur
0
140797
2687074
2613919
2026-07-21T21:21:02Z
Robby
393
/* Éierungen a Gielercher */ + Gielchen mat Quell a Kategorie
2687074
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Édouard Balladur''', gebuer den [[2. Mee]] [[1929]] zu [[Izmir|Smyrna]] an der [[Tierkei]], ass e [[Frankräich|franséische]] Politiker an Auteur. Hie war zwee Joer laang (1993-1995) Premierminister am President [[François Mitterrand]] senger Regierung am Kontext vun enger sougenannter ''Cohabitation''.
==Biographie==
===Originnen===
Den Numm Balladur, sou wéi aner [[Europa (Kontinent)|europäesch]] Nimm, fënnt een zanter dem [[18. Joerhonnert]] am [[Osmanescht Räich|osmanesch-tierkeschen]] [[Noen Osten]]. Ënner dem Édouard Balladur senge Virfahre fënnt een z. B. den [[Emmanuel Balladur]] (1762-1847), dee Generalvikar vun der [[Erzdiözes Smyrna]] war. Vill [[Katholizismus|réimesch-kathoulesch]] Händlerfamiljen aus Südfrankräich ([[Provence]]), [[Italien]], asw. hunn deemools eege Communautéiten, mat konsularesche Vertrieder, am kulturell [[Griicheland|griichesch]] geprägten Noen Oste gebilt. D'Membere vun der Famill Balladur, déi [[1796]] duerch en Dekreet ("Firman") vum Sultan [[Selim III.]] als franséisch Sujeten unerkannt goufen, hunn ëmmer eng wichteg Roll an der Verdeedegung vun de franséischen Intresse géintiwwer [[Konstantinopel]] gespillt.
Dem Édouard Balladur säi Papp, de Pierre Balladur, deen et bis zum Direkter vun der Osmanescher Bank bruecht huet, hat eng Émilie Latour bestuet, déi a [[Griicheland]] an enger Famill aus dem [[Midi (Frankräich)|franséische Midi]] gebuer gi war. Iwwerhaapt gëtt et vill provenzalesch Nimm am Stammbam vun der Balladur-Famill.
===Jugend a Studium===
Den Édouard Balladur, sechst a jéngst Kand vun der Famill, koum am Alter vu fënnef Joer op [[Marseille]], wéi säi Papp decidéiert hat seng Famill ze rapatriéieren. Hie goung do bei de ''[[Frères des Écoles chrétiennes]]'' deemools ''École Saint-Bruno'' an d'Primärschoul. Säi Secondaire huet hien am [[Lycée Thiers]] gemaach. Wann net den [[Zweete Weltkrich]] amgaang gewiescht wier, hätte seng fromm Elteren hie léiwer bei de [[Jesuitten]] zu [[Avignon]] gesinn. Mee de jonken Édouard war egal wéi en exzellente Schüler. Hie wier gär Dokter ginn, mee seng Gesondheet - hien hat eng tuberkuléis Primo-Infektioun erlidden - huet e schliisslech, no engem Joer an engem Biergsanatorium, op d'[[Droit]]sfakultéit vun [[Aix-en-Provence]] geféiert. Nom éischte Joer huet hien d'Provence fir [[Paräis]] verlooss, wou e sech am [[Institut d'études politiques de Paris]] ageschriwwen huet. Hie war ee fläissege Student, an niewebäi war en um sozial-kathouleschen Terrain aktiv, wou en eng Équipe vu jonken Aarbechter betreit huet.
===Militärdéngscht===
Den Édouard Balladur huet säi Militärdéngscht an der [[Arme blindée et cavalerie|Kavallerie]] am [[1er régiment de spahis|1<sup>er</sup> régiment de Spahis]] gemaach wou hien [[1953]] als Reservoffizéieschkadett an [[Algerien|Algerie]] geschéckt gouf.
===Staatsdéngscht===
No sengem Militärdéngscht ass de Balladur op d'[[École nationale d'administration]] gaangen a konnt nom Schlussexamen vun der ''Promotion France-Afrique'', an den ëffentlechen Déngscht goen. Als 5. vu senger Promotioun hat hien d'Wiel an hien huet fir de ''Conseil d'État'' optéiert wou en [[1957]] ''Auditeur'' an - no enger Zäit (1962-1963) als Beroder vum Generaldirekter vun der RTF (Radio-télévision française) - [[1963]] ''Maître des Requêtes'' gouf. [[1964]] gouf den Édouard Balladur an de Cabinet vum Premierminister [[Georges Pompidou]] beruff.
Den 28. August 1957 huet den Édouard Balladur d'Marie-Josèphe Delacour zu [[Saint-Amour]], an hirer Heemechtsgéigend dem [[Beaujolais]], bestuet.
== Politesch Karriär==
An der Foulée vum [[Mee 68]] war den Édouard Balladur, wéi iwwregens de [[Jacques Chirac]], enk an der Negociatioun vun de sougenannten ''Accords de Grenelle'' agebonnen, an deenen, op Initiativ vun der Regierung, de Patronat an d'Gewerkschafte sech méi no koumen.
Den Édouard Balladur souz deemools a verschiddene Verwaltungsréit, dorënner dee vum [[Office de radiodiffusion-télévision française|ORTF]] (Radio an TV) a vum ''[[Office national des forêts]]'', an huet bis 1981 d'''[[Autoroutes et tunnel du Mont-Blanc|Société pour la construction et l'exploitation du Mont-Blanc]]'' presidéiert.
Wéi de [[Georges Pompidou]] President vun der [[Fënneft Republik|franséischer Republik]] gouf, gouf den Édouard Balladur ''Secrétaire général adjoint de la Présidence de la République'' un der Säit vum [[Michel Jobert]], deen Titulaire vum Poste war. Vum 5. Mee 1973 u war de Balladur selwer Generalsekretär vun der Presidence. Do huet hien diskreet eng wichteg Roll un der Spëtz vum Staat gespillt, praktesch wéi e Vizepresident, well de President Pompidou schwéier krank war an d'Dossieren nëmme bedéngt selwer opschaffe konnt.
Nom Doud vum President Pompidou (Abrëll 1974) an no der Wal vum [[Valéry Giscard d'Estaing]] als neie President vun der Republik goung de Balladur zeréck an de Conseil d'État. Vun [[1977]] u war hien awer wärend e puer Joer am Privatsektor aktiv: hien huet d'''Générale de service informatique'' dirigéiert, eng Filial vun der ''Compagnie générale d'électricité'', an [[1980]] gouf e ''Président-directeur général'' vun der ''Compagnie européenne d'accumulateurs''.
Wéi [[1986]] d'''Gauche'' d'Majoritéit an der ''[[Assemblée nationale (Frankräich)Assemblée nationale]]'' verluer huet, koum et, mat der [[Regierung Jacques Chirac II|Regierung Chirac]] ([[RPR]]), zu der éischter [[Cohabitatioun]]. An der neier Regierung war den Édouard Balladur, als [[Ministre d'État (Frankräich)|Ministre d'État]], zoustänneg fir d'Ekonomie a fir d'Finanzen, an zwar bis zum Enn vum President [[François Mitterrand|Mitterrand]] sengem éischte [[Septennat]] [[1988]].
Tëscht [[1986]] an [[1993]], an nees tëscht [[1995]] an [[2007]], war de Balladur Deputéierte vu Paräis. Um lokale Plang souz hien tëscht [[1989]] an [[2008]] am Gemengerot vun der Stad [[Paräis]].
[[1993]], wärend dem Mitterrand sengem zweete Septennat, huet d'Gauche nees eng Kéier d'Majoritéit verluer, an et koum zu enger [[Zweet Cohabitatioun|zweeter Cohabitatioun]] mat der [[Regierung Édouard Balladur|Regierung Balladur]]. Um Enn vum Mitterrand sengem zweete Mandat als President vun der Republik huet de Balladur, laang vu gudde Sondagë gedroen, seng Kandidatur bei de Presidentschaftswale gestallt, gouf awer am éischten Tour nëmmen drëtten a war domat éliminéiert. Schliisslech gouf de [[Jacques Chirac]] neien a fënnefte President vun der [[Fënneft Republik|Fënnefter Republik]].
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''L'Arbre de Mai''; Paräis (Atelier Marcel Jullian), 1979.
* ''Je crois en l'homme plus qu'en l'État''; Paräis (Flammarion), 1987.
* ''Dictionnaire de la réforme''; Paräis (Fayard), 1992.
* ''Deux ans à Matignon''; Paräis (Plon), 1995.
* ''Caractère de la France''; Paräis (Plon), 1997.
* ''Le pouvoir ne se partage pas''; Paräis (Fayard), 2009. - Iwwer d'''Cohabitatiounen'' an der V. Republik.
* (Mam Alain Duhamel zesummen), ''Grandeur, déclin et destin de la Ve République - Un dialogue''; Paräis (Éditions de l'Observatoire), 2017.
== Éierungen a Gielercher ==
* 1987: ''Prix du ministre des Finances de l'année, décerné par le FMI'' (= Fond monétaire international).
* Grand croix vum Ordre national du mérite (Frankräich) (Promotioun 1993)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/d85w12dfvw/pages/4/articles/DIVL444?search=Balladur|Titel=Mitterrand décore Balladur: „les mérites c’est l’Histoire qui les dira”|Gekuckt=2026-07-21|Datum=1993-10-14|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 4|Sprooch=fr}}</ref>
== Literatur ==
* Claire Chazal, ''Balladur''; Paräis (Flammarion), 1993.
* Alain Duhamel, ''Une histoire personnelle de la Ve République''; Paräis (Plon), 2014.
* César Armand & Romain Bongibault, ''Dans l'ombre des présidents - Au coeur du pouvoir: Les secrétaires généraux de l'Élysée''; Paräis (Fayard), 2016; vgl. d'Ss. 20, 58-59, 101, 172-173, 191, 201 an 203.
==Um Spaweck==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Portal|Frankräich|Geschicht}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baladur Edouard}}
[[Kategorie:Franséisch Staatsministeren]]
[[Kategorie:Premierministere vu Frankräich]]
[[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]]
[[Kategorie:Gebuer 1929]]
[[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]]
3ys8n00xsxh58orn9k2kypimthhfthv
2687075
2687074
2026-07-21T21:22:06Z
Robby
393
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]] derbäigesat
2687075
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Édouard Balladur''', gebuer den [[2. Mee]] [[1929]] zu [[Izmir|Smyrna]] an der [[Tierkei]], ass e [[Frankräich|franséische]] Politiker an Auteur. Hie war zwee Joer laang (1993-1995) Premierminister am President [[François Mitterrand]] senger Regierung am Kontext vun enger sougenannter ''Cohabitation''.
==Biographie==
===Originnen===
Den Numm Balladur, sou wéi aner [[Europa (Kontinent)|europäesch]] Nimm, fënnt een zanter dem [[18. Joerhonnert]] am [[Osmanescht Räich|osmanesch-tierkeschen]] [[Noen Osten]]. Ënner dem Édouard Balladur senge Virfahre fënnt een z. B. den [[Emmanuel Balladur]] (1762-1847), dee Generalvikar vun der [[Erzdiözes Smyrna]] war. Vill [[Katholizismus|réimesch-kathoulesch]] Händlerfamiljen aus Südfrankräich ([[Provence]]), [[Italien]], asw. hunn deemools eege Communautéiten, mat konsularesche Vertrieder, am kulturell [[Griicheland|griichesch]] geprägten Noen Oste gebilt. D'Membere vun der Famill Balladur, déi [[1796]] duerch en Dekreet ("Firman") vum Sultan [[Selim III.]] als franséisch Sujeten unerkannt goufen, hunn ëmmer eng wichteg Roll an der Verdeedegung vun de franséischen Intresse géintiwwer [[Konstantinopel]] gespillt.
Dem Édouard Balladur säi Papp, de Pierre Balladur, deen et bis zum Direkter vun der Osmanescher Bank bruecht huet, hat eng Émilie Latour bestuet, déi a [[Griicheland]] an enger Famill aus dem [[Midi (Frankräich)|franséische Midi]] gebuer gi war. Iwwerhaapt gëtt et vill provenzalesch Nimm am Stammbam vun der Balladur-Famill.
===Jugend a Studium===
Den Édouard Balladur, sechst a jéngst Kand vun der Famill, koum am Alter vu fënnef Joer op [[Marseille]], wéi säi Papp decidéiert hat seng Famill ze rapatriéieren. Hie goung do bei de ''[[Frères des Écoles chrétiennes]]'' deemools ''École Saint-Bruno'' an d'Primärschoul. Säi Secondaire huet hien am [[Lycée Thiers]] gemaach. Wann net den [[Zweete Weltkrich]] amgaang gewiescht wier, hätte seng fromm Elteren hie léiwer bei de [[Jesuitten]] zu [[Avignon]] gesinn. Mee de jonken Édouard war egal wéi en exzellente Schüler. Hie wier gär Dokter ginn, mee seng Gesondheet - hien hat eng tuberkuléis Primo-Infektioun erlidden - huet e schliisslech, no engem Joer an engem Biergsanatorium, op d'[[Droit]]sfakultéit vun [[Aix-en-Provence]] geféiert. Nom éischte Joer huet hien d'Provence fir [[Paräis]] verlooss, wou e sech am [[Institut d'études politiques de Paris]] ageschriwwen huet. Hie war ee fläissege Student, an niewebäi war en um sozial-kathouleschen Terrain aktiv, wou en eng Équipe vu jonken Aarbechter betreit huet.
===Militärdéngscht===
Den Édouard Balladur huet säi Militärdéngscht an der [[Arme blindée et cavalerie|Kavallerie]] am [[1er régiment de spahis|1<sup>er</sup> régiment de Spahis]] gemaach wou hien [[1953]] als Reservoffizéieschkadett an [[Algerien|Algerie]] geschéckt gouf.
===Staatsdéngscht===
No sengem Militärdéngscht ass de Balladur op d'[[École nationale d'administration]] gaangen a konnt nom Schlussexamen vun der ''Promotion France-Afrique'', an den ëffentlechen Déngscht goen. Als 5. vu senger Promotioun hat hien d'Wiel an hien huet fir de ''Conseil d'État'' optéiert wou en [[1957]] ''Auditeur'' an - no enger Zäit (1962-1963) als Beroder vum Generaldirekter vun der RTF (Radio-télévision française) - [[1963]] ''Maître des Requêtes'' gouf. [[1964]] gouf den Édouard Balladur an de Cabinet vum Premierminister [[Georges Pompidou]] beruff.
Den 28. August 1957 huet den Édouard Balladur d'Marie-Josèphe Delacour zu [[Saint-Amour]], an hirer Heemechtsgéigend dem [[Beaujolais]], bestuet.
== Politesch Karriär==
An der Foulée vum [[Mee 68]] war den Édouard Balladur, wéi iwwregens de [[Jacques Chirac]], enk an der Negociatioun vun de sougenannten ''Accords de Grenelle'' agebonnen, an deenen, op Initiativ vun der Regierung, de Patronat an d'Gewerkschafte sech méi no koumen.
Den Édouard Balladur souz deemools a verschiddene Verwaltungsréit, dorënner dee vum [[Office de radiodiffusion-télévision française|ORTF]] (Radio an TV) a vum ''[[Office national des forêts]]'', an huet bis 1981 d'''[[Autoroutes et tunnel du Mont-Blanc|Société pour la construction et l'exploitation du Mont-Blanc]]'' presidéiert.
Wéi de [[Georges Pompidou]] President vun der [[Fënneft Republik|franséischer Republik]] gouf, gouf den Édouard Balladur ''Secrétaire général adjoint de la Présidence de la République'' un der Säit vum [[Michel Jobert]], deen Titulaire vum Poste war. Vum 5. Mee 1973 u war de Balladur selwer Generalsekretär vun der Presidence. Do huet hien diskreet eng wichteg Roll un der Spëtz vum Staat gespillt, praktesch wéi e Vizepresident, well de President Pompidou schwéier krank war an d'Dossieren nëmme bedéngt selwer opschaffe konnt.
Nom Doud vum President Pompidou (Abrëll 1974) an no der Wal vum [[Valéry Giscard d'Estaing]] als neie President vun der Republik goung de Balladur zeréck an de Conseil d'État. Vun [[1977]] u war hien awer wärend e puer Joer am Privatsektor aktiv: hien huet d'''Générale de service informatique'' dirigéiert, eng Filial vun der ''Compagnie générale d'électricité'', an [[1980]] gouf e ''Président-directeur général'' vun der ''Compagnie européenne d'accumulateurs''.
Wéi [[1986]] d'''Gauche'' d'Majoritéit an der ''[[Assemblée nationale (Frankräich)Assemblée nationale]]'' verluer huet, koum et, mat der [[Regierung Jacques Chirac II|Regierung Chirac]] ([[RPR]]), zu der éischter [[Cohabitatioun]]. An der neier Regierung war den Édouard Balladur, als [[Ministre d'État (Frankräich)|Ministre d'État]], zoustänneg fir d'Ekonomie a fir d'Finanzen, an zwar bis zum Enn vum President [[François Mitterrand|Mitterrand]] sengem éischte [[Septennat]] [[1988]].
Tëscht [[1986]] an [[1993]], an nees tëscht [[1995]] an [[2007]], war de Balladur Deputéierte vu Paräis. Um lokale Plang souz hien tëscht [[1989]] an [[2008]] am Gemengerot vun der Stad [[Paräis]].
[[1993]], wärend dem Mitterrand sengem zweete Septennat, huet d'Gauche nees eng Kéier d'Majoritéit verluer, an et koum zu enger [[Zweet Cohabitatioun|zweeter Cohabitatioun]] mat der [[Regierung Édouard Balladur|Regierung Balladur]]. Um Enn vum Mitterrand sengem zweete Mandat als President vun der Republik huet de Balladur, laang vu gudde Sondagë gedroen, seng Kandidatur bei de Presidentschaftswale gestallt, gouf awer am éischten Tour nëmmen drëtten a war domat éliminéiert. Schliisslech gouf de [[Jacques Chirac]] neien a fënnefte President vun der [[Fënneft Republik|Fënnefter Republik]].
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''L'Arbre de Mai''; Paräis (Atelier Marcel Jullian), 1979.
* ''Je crois en l'homme plus qu'en l'État''; Paräis (Flammarion), 1987.
* ''Dictionnaire de la réforme''; Paräis (Fayard), 1992.
* ''Deux ans à Matignon''; Paräis (Plon), 1995.
* ''Caractère de la France''; Paräis (Plon), 1997.
* ''Le pouvoir ne se partage pas''; Paräis (Fayard), 2009. - Iwwer d'''Cohabitatiounen'' an der V. Republik.
* (Mam Alain Duhamel zesummen), ''Grandeur, déclin et destin de la Ve République - Un dialogue''; Paräis (Éditions de l'Observatoire), 2017.
== Éierungen a Gielercher ==
* 1987: ''Prix du ministre des Finances de l'année, décerné par le FMI'' (= Fond monétaire international).
* Grand croix vum Ordre national du mérite (Frankräich) (Promotioun 1993)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/d85w12dfvw/pages/4/articles/DIVL444?search=Balladur|Titel=Mitterrand décore Balladur: „les mérites c’est l’Histoire qui les dira”|Gekuckt=2026-07-21|Datum=1993-10-14|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 4|Sprooch=fr}}</ref>
== Literatur ==
* Claire Chazal, ''Balladur''; Paräis (Flammarion), 1993.
* Alain Duhamel, ''Une histoire personnelle de la Ve République''; Paräis (Plon), 2014.
* César Armand & Romain Bongibault, ''Dans l'ombre des présidents - Au coeur du pouvoir: Les secrétaires généraux de l'Élysée''; Paräis (Fayard), 2016; vgl. d'Ss. 20, 58-59, 101, 172-173, 191, 201 an 203.
==Um Spaweck==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Portal|Frankräich|Geschicht}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baladur Edouard}}
[[Kategorie:Franséisch Staatsministeren]]
[[Kategorie:Premierministere vu Frankräich]]
[[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]]
[[Kategorie:Gebuer 1929]]
[[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]]
tl0vmkb8g49m41efctf850jvmdri875
2687108
2687075
2026-07-22T10:04:33Z
GilPeBot
65660
Ortho. (via JWB)
2687108
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Édouard Balladur''', gebuer den [[2. Mee]] [[1929]] zu [[Izmir|Smyrna]] an der [[Tierkei]], ass e [[Frankräich|franséische]] Politiker an Auteur. Hie war zwee Joer laang (1993-1995) Premierminister am President [[François Mitterrand]] senger Regierung am Kontext vun enger sougenannter ''Cohabitation''.
==Biographie==
===Originnen===
Den Numm Balladur, sou wéi aner [[Europa (Kontinent)|europäesch]] Nimm, fënnt een zanter dem [[18. Joerhonnert]] am [[Osmanescht Räich|osmanesch-tierkeschen]] [[Noen Osten]]. Ënner dem Édouard Balladur senge Virfare fënnt een z. B. den [[Emmanuel Balladur]] (1762-1847), dee Generalvikar vun der [[Erzdiözes Smyrna]] war. Vill [[Katholizismus|réimesch-kathoulesch]] Händlerfamiljen aus Südfrankräich ([[Provence]]), [[Italien]], asw. hunn deemools eege Communautéiten, mat konsularesche Vertrieder, am kulturell [[Griicheland|griichesch]] geprägten Noen Oste gebilt. D'Membere vun der Famill Balladur, déi [[1796]] duerch en Dekreet ("Firman") vum Sultan [[Selim III.]] als franséisch Sujeten unerkannt goufen, hunn ëmmer eng wichteg Roll an der Verdeedegung vun de franséischen Intresse géintiwwer [[Konstantinopel]] gespillt.
Dem Édouard Balladur säi Papp, de Pierre Balladur, deen et bis zum Direkter vun der Osmanescher Bank bruecht huet, hat eng Émilie Latour bestuet, déi a [[Griicheland]] an enger Famill aus dem [[Midi (Frankräich)|franséische Midi]] gebuer gi war. Iwwerhaapt gëtt et vill provenzalesch Nimm am Stammbam vun der Balladur-Famill.
===Jugend a Studium===
Den Édouard Balladur, sechst a jéngst Kand vun der Famill, koum am Alter vu fënnef Joer op [[Marseille]], wéi säi Papp decidéiert hat seng Famill ze rapatriéieren. Hie goung do bei de ''[[Frères des Écoles chrétiennes]]'' deemools ''École Saint-Bruno'' an d'Primärschoul. Säi Secondaire huet hien am [[Lycée Thiers]] gemaach. Wann net den [[Zweete Weltkrich]] amgaang gewiescht wier, hätte seng fromm Elteren hie léiwer bei de [[Jesuitten]] zu [[Avignon]] gesinn. Mee de jonken Édouard war egal wéi en exzellente Schüler. Hie wier gär Dokter ginn, mee seng Gesondheet - hien hat eng tuberkuléis Primo-Infektioun erlidden - huet e schliisslech, no engem Joer an engem Biergsanatorium, op d'[[Droit]]sfakultéit vun [[Aix-en-Provence]] geféiert. Nom éischte Joer huet hien d'Provence fir [[Paräis]] verlooss, wou e sech am [[Institut d'études politiques de Paris]] ageschriwwen huet. Hie war ee fläissege Student, an niewebäi war en um sozial-kathouleschen Terrain aktiv, wou en eng Équipe vu jonken Aarbechter betreit huet.
===Militärdéngscht===
Den Édouard Balladur huet säi Militärdéngscht an der [[Arme blindée et cavalerie|Kavallerie]] am [[1er régiment de spahis|1<sup>er</sup> régiment de Spahis]] gemaach wou hien [[1953]] als Reservoffizéieschkadett an [[Algerien|Algerie]] geschéckt gouf.
===Staatsdéngscht===
No sengem Militärdéngscht ass de Balladur op d'[[École nationale d'administration]] gaangen a konnt nom Schlussexamen vun der ''Promotion France-Afrique'', an den ëffentlechen Déngscht goen. Als 5. vu senger Promotioun hat hien d'Wiel an hien huet fir de ''Conseil d'État'' optéiert wou en [[1957]] ''Auditeur'' an - no enger Zäit (1962-1963) als Beroder vum Generaldirekter vun der RTF (Radio-télévision française) - [[1963]] ''Maître des Requêtes'' gouf. [[1964]] gouf den Édouard Balladur an de Cabinet vum Premierminister [[Georges Pompidou]] beruff.
Den 28. August 1957 huet den Édouard Balladur d'Marie-Josèphe Delacour zu [[Saint-Amour]], an hirer Heemechtsgéigend dem [[Beaujolais]], bestuet.
== Politesch Karriär==
An der Foulée vum [[Mee 68]] war den Édouard Balladur, wéi iwwregens de [[Jacques Chirac]], enk an der Negociatioun vun de sougenannten ''Accords de Grenelle'' agebonnen, an deenen, op Initiativ vun der Regierung, de Patronat an d'Gewerkschafte sech méi no koumen.
Den Édouard Balladur souz deemools a verschiddene Verwaltungsréit, dorënner dee vum [[Office de radiodiffusion-télévision française|ORTF]] (Radio an TV) a vum ''[[Office national des forêts]]'', an huet bis 1981 d'''[[Autoroutes et tunnel du Mont-Blanc|Société pour la construction et l'exploitation du Mont-Blanc]]'' presidéiert.
Wéi de [[Georges Pompidou]] President vun der [[Fënneft Republik|franséischer Republik]] gouf, gouf den Édouard Balladur ''Secrétaire général adjoint de la Présidence de la République'' un der Säit vum [[Michel Jobert]], deen Titulaire vum Poste war. Vum 5. Mee 1973 u war de Balladur selwer Generalsekretär vun der Presidence. Do huet hien diskreet eng wichteg Roll un der Spëtz vum Staat gespillt, praktesch wéi e Vizepresident, well de President Pompidou schwéier krank war an d'Dossieren nëmme bedéngt selwer opschaffe konnt.
Nom Doud vum President Pompidou (Abrëll 1974) an no der Wal vum [[Valéry Giscard d'Estaing]] als neie President vun der Republik goung de Balladur zeréck an de Conseil d'État. Vun [[1977]] u war hien awer wärend e puer Joer am Privatsektor aktiv: hien huet d'''Générale de service informatique'' dirigéiert, eng Filial vun der ''Compagnie générale d'électricité'', an [[1980]] gouf e ''Président-directeur général'' vun der ''Compagnie européenne d'accumulateurs''.
Wéi [[1986]] d'''Gauche'' d'Majoritéit an der ''[[Assemblée nationale (Frankräich)Assemblée nationale]]'' verluer huet, koum et, mat der [[Regierung Jacques Chirac II|Regierung Chirac]] ([[RPR]]), zu der éischter [[Cohabitatioun]]. An der neier Regierung war den Édouard Balladur, als [[Ministre d'État (Frankräich)|Ministre d'État]], zoustänneg fir d'Ekonomie a fir d'Finanzen, an zwar bis zum Enn vum President [[François Mitterrand|Mitterrand]] sengem éischte [[Septennat]] [[1988]].
Tëscht [[1986]] an [[1993]], an nees tëscht [[1995]] an [[2007]], war de Balladur Deputéierte vu Paräis. Um lokale Plang souz hien tëscht [[1989]] an [[2008]] am Gemengerot vun der Stad [[Paräis]].
[[1993]], wärend dem Mitterrand sengem zweete Septennat, huet d'Gauche nees eng Kéier d'Majoritéit verluer, an et koum zu enger [[Zweet Cohabitatioun|zweeter Cohabitatioun]] mat der [[Regierung Édouard Balladur|Regierung Balladur]]. Um Enn vum Mitterrand sengem zweete Mandat als President vun der Republik huet de Balladur, laang vu gudde Sondagë gedroen, seng Kandidatur bei de Presidentschaftswale gestallt, gouf awer am éischten Tour nëmmen drëtten a war domat éliminéiert. Schliisslech gouf de [[Jacques Chirac]] neien a fënnefte President vun der [[Fënneft Republik|Fënnefter Republik]].
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''L'Arbre de Mai''; Paräis (Atelier Marcel Jullian), 1979.
* ''Je crois en l'homme plus qu'en l'État''; Paräis (Flammarion), 1987.
* ''Dictionnaire de la réforme''; Paräis (Fayard), 1992.
* ''Deux ans à Matignon''; Paräis (Plon), 1995.
* ''Caractère de la France''; Paräis (Plon), 1997.
* ''Le pouvoir ne se partage pas''; Paräis (Fayard), 2009. - Iwwer d'''Cohabitatiounen'' an der V. Republik.
* (Mam Alain Duhamel zesummen), ''Grandeur, déclin et destin de la Ve République - Un dialogue''; Paräis (Éditions de l'Observatoire), 2017.
== Éierungen a Gielercher ==
* 1987: ''Prix du ministre des Finances de l'année, décerné par le FMI'' (= Fond monétaire international).
* Grand croix vum Ordre national du mérite (Frankräich) (Promotioun 1993)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/d85w12dfvw/pages/4/articles/DIVL444?search=Balladur|Titel=Mitterrand décore Balladur: „les mérites c’est l’Histoire qui les dira”|Gekuckt=2026-07-21|Datum=1993-10-14|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 4|Sprooch=fr}}</ref>
== Literatur ==
* Claire Chazal, ''Balladur''; Paräis (Flammarion), 1993.
* Alain Duhamel, ''Une histoire personnelle de la Ve République''; Paräis (Plon), 2014.
* César Armand & Romain Bongibault, ''Dans l'ombre des présidents - Au coeur du pouvoir: Les secrétaires généraux de l'Élysée''; Paräis (Fayard), 2016; vgl. d'Ss. 20, 58-59, 101, 172-173, 191, 201 an 203.
==Um Spaweck==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Portal|Frankräich|Geschicht}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Baladur Edouard}}
[[Kategorie:Franséisch Staatsministeren]]
[[Kategorie:Premierministere vu Frankräich]]
[[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]]
[[Kategorie:Gebuer 1929]]
[[Kategorie:Deputéiert vun der Fënnefter Franséischer Republik]]
[[Kategorie:Grand-croix de l'ordre national du Mérite]]
lp9czy7wr07fzq3etdvclxt9ztdm7hj
Nicolás Otamendi
0
140998
2686991
2655086
2026-07-20T22:57:07Z
~2026-40668-77
72260
2686991
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Bild=}}
Den '''Nicolás Hernán Gonzalo Otamendi''', gebuer den [[12. Februar]] [[1988]] zu [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentinesche]] Foussballspiller op der [[Verdeedeger (Foussball)|Verdeedeger]]-Positioun<ref name="tm">https://www.transfermarkt.de/nicolas-otamendi/profil/spieler/54781</ref>.
Hien huet seng Profiscarrière 2007 beim [[CA Vélez Sársfield]] ugefaangen. Veräiner duerno ware vun 2010 bis 2014 den [[FC Porto]], den [[FC Valencia]] vun 2014 bis 2015<ref name="tm"/>, an zanter 2015 until 2026 spillt den Otamendi am [[Manchester City F.C.|Manchester City FC]]<ref>https://www.theguardian.com/football/2015/aug/20/nicolas-otamendi-completes-transfer-manchester-city-valencia-argentina-34m</ref>.
Zanter 2009 spillt den Nicolás Otamendi an der [[Argentinesch Foussballnationalekipp|argentinescher Foussballnationalekipp]]<ref name="tm"/><ref>https://bleacherreport.com/articles/1798119-scouting-rumoured-chelsea-transfer-target-nicolas-otamendi</ref>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Otamendi Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1988]]
[[Kategorie:Spiller vun der argentinescher Foussballnationalekipp]]
pjfjx43p9jixhsshju8qe52xs0nbyzc
2687002
2686991
2026-07-21T04:01:41Z
Puscas
735
Ännerung [[Special:Diff/2686991|2686991]] vum [[Special:Contributions/~2026-40668-77|~2026-40668-77]] ([[User talk:~2026-40668-77|Diskussioun]]) annuléieren
2687002
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Bild=Nicolás Otamendi 6315.jpg}}
Den '''Nicolás Hernán Gonzalo Otamendi''', gebuer den [[12. Februar]] [[1988]] zu [[Buenos Aires]], ass en [[Argentinien|argentinesche]] Foussballspiller op der [[Verdeedeger (Foussball)|Verdeedeger]]-Positioun<ref name="tm">https://www.transfermarkt.de/nicolas-otamendi/profil/spieler/54781</ref>.
{{Kapitel Info feelt}}
Hien huet seng Profiscarrière 2007 beim [[CA Vélez Sársfield]] ugefaangen. Veräiner duerno ware vun 2010 bis 2014 den [[FC Porto]], den [[FC Valencia]] vun 2014 bis 2015<ref name="tm"/>, an zanter 2015 spillt den Otamendi am [[Manchester City F.C.|Manchester City FC]]<ref>https://www.theguardian.com/football/2015/aug/20/nicolas-otamendi-completes-transfer-manchester-city-valencia-argentina-34m</ref>.
Zanter 2009 spillt den Nicolás Otamendi an der [[Argentinesch Foussballnationalekipp|argentinescher Foussballnationalekipp]]<ref name="tm"/><ref>https://bleacherreport.com/articles/1798119-scouting-rumoured-chelsea-transfer-target-nicolas-otamendi</ref>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Otamendi Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1988]]
[[Kategorie:Spiller vun der argentinescher Foussballnationalekipp]]
helzzifgqmqojj7ebzhpfivy29xxq9k
Mars Express
0
142239
2687140
2618950
2026-07-22T13:57:52Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687140
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBBFFA;"
! colspan="2" | '''Mars Express'''
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:Mars-express-volcanoes-sm.jpg|250px|Mars Express (kënschtleresch Duerstellung)]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Missioun || [[Mars (Planéit)|Marserfuerschung]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dréierrakéit || [[Sojus (Rakéit)|Sojus-Fregat]] ST 11
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Optrag vun der || [[ESA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Hiersteller || Haaptoptrag [[EADS Astrium]] a 25 Ënneroptraghueler aus 15 Staaten
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Startmass || 1120 kg
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Start || 2. Juni 2003 17:45 UTC
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Startplaz || [[Baikonur]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dreifstoffmass || 427 kg
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Notzlaaschtmass || 116 kg
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Mass vum Beagle 2 || 71 kg
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Spannwäit vun de Solarzellen || 12 m
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Solarzellengréisst || 11,42 m²
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Sendeanlag|Sender]] || 1 [[S-Band]] <br>1 [[X-Band]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Leeschtung (Noriichtentechnik)|Leeschtung]]<br>Sender || 5 Watt am S-Band, 65 Watt am X-Band.
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Datespäicher || 1,5 GB [[Random-Access Memory|RAM]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Haaptdreifwierk || [[S 400]] mat 400 N Schub
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Steierdreifwierker || 2x4 S 10 mat 10 N Schub
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dreifstoff || [[Monomethylhydrazin|MMH]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Arrivé Mars|| 25. Dezember 2003
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Éischt Ëmlafbunn || 250 - 150.000 km Héicht mat 25° Equatorschréi
|- bgcolor="#FFFAFA"
| aktuell Ëmlafbunn || 258 - 11.560 km Héicht mat 86,3° Equatorschréi, Ëmlafzäit 6 h 43 min
|}
De '''Mars Express''' (ofgekierzt '''MEX''') ass eng [[Mars (Planéit)|Mars]]-[[Raumsond|Sond]] vun der [[ESA]]. Si gouf am Juni [[2003]] gestart an hat de Planéit de [[25. Dezember]] [[2003]] erreecht. D'Haaptaufgab vun der Missioun war déi vollstänneg Kartograféierung vum Mars, d'Erfuersche vu senger Atmosphär, senger Uewerfläch souwéi dem Material, dat a bis zu zwéi Meter Déift läit. Zousätzlech hat d'Sond d'[[Lander|Landeinstrument]] [[Beagle 2]] u Bord. D'Primärmissioun vum [[Orbiter (Raumfaart)|Orbiter]] war ufanks Juni [[2004]] op ee Marsjoer (ongeféier 23 Äerdméint) ausgeluecht. Si gouf an der Tëschenzäit schonn e puermol verlängert, a soll op d'mannst bis 2026 lafen.
== Missiounsoflaf ==
De Mars Express gouf den [[2. Juni]] [[2003]] mat enger russescher [[Sojus (Rakéit)|Sojus-FG/Fregat]] Rakéit vu [[Baikonur]] aus gestart. D'[[Startgewiicht|Startmass]] vun der Sond war 1.223 kg.
De Lander Beagle 2 sollt de 25. Dezember 2003 um Mars landen, fir do no organesche Liewensspueren ze sichen. Well trotz alle Versich kee Kontakt hiergestallt konnt ginn, gouf d'Landeinstrument den [[11. Februar]] [[2004]] als verluer erkläert.
De Mars Express hat déi plangméisseg Ëmlafbunn ëm de Mars am Januar 2004 erreecht. D'Sond kreest ëm de Planéit op enger elliptescher polnoer Bunn mat enger [[Inklinatioun (Astronomie)|Inklinatioun]] vu 86°, am Minimalofstand vu bal 300 km a Maximaldistanz vun 11.000 km.
Den [[19. Oktober]] [[2014]] koum de Koméit [[C/2013 A1 (Siding Spring)|Siding-Spring]] bis op 140.000 km un de Mars erun. De Mars Express hat dobäi de Koméitekär an de Koméiteschwäif analyséiert.
=== Ausfuere vun de MARSIS-Antennen ===
Déi lescht Episod an der Instrumentenaktivéierung u Bord vum Mars Express war d'Ausfuere vun zwou 20 m an enger 7 m laanger MARSIS-Antenn. Dat Instrument war virgesi fir bis zu en ettleche Kilometer ënner der Uewerfläch no flëssegem oder gefruerenem Waasser ze sichen. Déi éischt Antenn gouf de 4. Mee ausgefuer, allerdéngs gouf kuerz dono festgestallt, datt eent vun den Antennensegmenter net komplett fest souz. Awer schonn den 10. Mee war et den ESA-Ingenieure gelongen, d'Antenn ganz auerneen ze falen, andeems dat net festgeklemmt Segment am Sonneliicht opgewiermt gouf. Déi zweet 20 m Antenn gouf den 13. Juni ausgefuer, virdru gouf déi zesummegeklappt Antenn och am Sonneliicht opgewiermt. De 16. Juni gouf de Virgank als erfollegräich deklaréiert. De 17. Juni gouf déi drëtt a lescht, 7 m laang Antenn, ausgefuer. No weideren Tester konnt MARSIS de [[4. Juli]] [[2005]] mat senger wëssenschaftlecher Aarbecht ufänken.<ref>[http://www.esa.int/esaCP/SEMQAN808BE_index_0.html Mitteilung der ESA vom 5. August 2005]</ref>
== Ausrëschtung ==
De Mars Express huet siwe Moossinstrumenter mat sech: Mat ''MARSIS'' (''Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionospheric Sounding'') soll de Marsbuedem bis an eng Déift vu fënnef Kilometer ënner anerem no Waasser resp. Äis ënnersicht ginn. D'NASA-Sond [[2001 Mars Odyssey]] kann dogéint nëmmen eng Déift vun e puer Meter ënnersichen, allerdéngs net mat engem [[Radar]], mä mat engem [[Neutronespektrometer]]. MARSIS schafft am Frequenzberäich vun 1,3 bis 5,5 MHz, a ka vu 500 Meter bis zu 5 Kilometer déif an d'Marskuuscht andréngen, huet eng horizontal Opléisung vu 5 bis 9 km laanscht d'Fluchrichtung a 15 bis 30 km queesch zur Fluchrichtung souwéi eng vertikal Opléisung vu 70 Meter. MARSIS gëtt a senge Fuerschungsresultater vum ''Shallow Radar'' (kuerz ''SHARAD'' vervollstännegt. Béid Instrumenter schaffen a verschiddene Frequenzberäicher an hunn ënnerschiddlech Duerchdréngdéiften.
Déi héichopléisend Stereokamera ''[[High Resolution Stereo Camera|HRSC]]'' liwwert Biller mat enger Opléisung vu bis zu 10 Meter, aus deenen eng dräidimensional Marskaart erstallt ka ginn. Dofir huet se néng [[CCD-Sensor|CCD]]-Zeilen, déi a verschiddene Wénkelen duerch déi selwecht Optik "kucken". Duerch d'Beweegung vun der Sond iwwer d'Uewerfläch entstinn 9 vollstänneg Biller, déi de Mars ënner verschiddene Bléckwénkelen duerstellen. Eng computertechnesch Veraarbechtung fabrizéiert doraus en dräidimensionalen Uewerflächemodell, Faarffiltere viru véier CCD-Zeilen erméiglechen eng faarweg Duerstellung. Bedéngt duerch Limitatioun vum Datentranfert-Taux a -Quanritéit gëtt meeschtens nëmmen ee vun de Sensoren mat der maximaler Opléisung bedriwwen, déi aner maache Biller mat enger zwee-, véier- oder aachtfach méi schlechter Opléisung. Well d'Faarffilteren no wëssenschaftleche Krittären erausgesicht goufen, ass et schwéier, domat Usiichten ze produzéieren, "wéi en Astronaut de Mars kucke géif". D'HRSC ass aktuell déi eenzeg Kamera vun enger Marssond, déi 3D-Faarfbiller vun der Uewerfläch ophuele kann; d'HiRISE vum [[Mars Reconnaissance Orbiter]] erlaabt nëmme schwaarzwäiss 3D-Biller.
Zousätzlech huet d'HRSC eng Super Resolution Channel (SRC) genannt Optik vum [[Maksutov-Teleskop|Maksutov-Typ]] mat enger [[Apertur (Optik)|Apertur]] vun 100 mm an enger [[Brennwäit]] vun 1000 mm. Dat erméiglecht eng theoreetesch Opléisung vu knapps 2 Meter. Allerdéngs liwwert den SRC keng befriddegend Resultater, well sech een Temperaturverlaf am Tubus bilt. Dat viischt Enn killt aus, wärend dat bannenzegt Enn duerch d'Wärmt vum Satellit eng eppes méi héich Temperatur opweist. Doduerch entstinn Verspannungen an der Optik, déi d'Bildschärft schlecht maachen.
D'Kamera gouf am Berliner Institut fir Planéitefuerschung vum [[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]] ënner [[Freie Universität Berlin|FU]]-Professor [[Gerhard Neukum]] entwéckelt a bei ''[[Astrium Satellites|Astrium]]'' zu Friedrichshafe gebaut.
Aner Moossinstrumnter wéi de ''Planetares Fourier-Spektrometer'' (kuerz ''PFS'') sammelen Hiweiser iwwer d'Beschafenheet vun der Atmosphär. D'Mars-Radio-Science-Experiment ''MaRS'' erfuerscht d'Atmosphär, Ionosphär an d'Sonnekorona (kuckt [[Radio-Okkultatioun]]), liwwert Aussoen iwwer d'Marsuewerfläch an ënnersicht Gravitatiounsanomalien.
[[Aspera-3|ASPERA-3]] hat d'Missioun, méi iwwer d'[[Atmosphär vum Mars|Marsatmosphär]] an hir Interaktioun mam [[Sonnewand]] z'erfueren an d'Quelle vun der sougenannter ENAs ([[Energetic Neutral Atoms]]) um Mars z'ënnersichen. Ausserdeem hat [[Aspera-3|ASPERA-3]] d'Aufgab, Plasma an neutral Gase an der Ëmgéigend vum Mars z'analyséieren an ze kategoriséieren.
== Wëssenschaftlech Erkenntnesser ==
Nom Ukommen um Mars an der Kalibréierung vun den Instrumenten huet d'Stereokamera [[HRSC]] ugefaangen, d'Uewerfläch ze kartograféieren. Dobäi konnt schonn eng Fläch opgezeechent ginn, déi méi grouss ass wéi Nordamerika. D'Gesamtfläch vum Mars entsprécht ongeféier der ganzer Landfläch vun der Äerd.
Duerch d'Miessinstrumentt ''OMEGA'' (''Visible and Infrared Mineralogical Mapping Spectrometer'') konnte grouss Deeler Waasseräis op der südlecher Polkap vum Mars nogewise ginn.<ref>[http://www.esa.int/SPECIALS/Mars_Express/SEMGKA808BE_0.html Mitteilung der ESA vom 28. Juli 2005]</ref> Änlech Daten a méi klenger Qualitéit hat schonn [[2001]] déi amerikanesch Sond [[2001 Mars Odyssey|Mars Odyssey]] geliwwert.
Enn Mäerz [[2004]] huet d'ESA matgedeelt, datt de Mars Express mat Hëllef vu sengem Spektrometer Spuere vu [[Methan]] an der Marsatmosphär fonnt hätt. Obwue et nëmme ganz kleng Virkomme sinnl, stellt sech d'Fro, wéi dës Verbindung an d'Marsloft komme konnt. Methan entsteet souwuel bei [[Vulkanismus|vulkanesche]] Prozesser wéi och bei [[Verweesung]]sprozesser vun organrsche Materialien. Dofir kéint dës Entdeckung och e klengt Indiz fir eventuell existéierendes oder viru laanger Zäit existéierendes [[Liewen um Mars]] sinn, wat awer zum aktuellen Zäitpunkt nach Spekulatioun ass.
Enn November [[2005]] hunn Date vun OMEGA Beweismëttel dofir geliwwert, datt an der Fréizäit vum Mars grouss Iwwerschëss vu flëssegem Waasser op der Uewerfläch waren.<ref>[http://www.esa.int/SPECIALS/Results_from_Mars_Express_and_Huygens/SEMA1UULWFE_0.html Matdeelung vun der ESA vum 30. November 2005]</ref> Gläichzäiteg liwwert MARSIS Erkenntnesser dofir, datt ënner der Uewerfläch vun engem Marskrater méiglecherweis Waasseräis begruewen ass. No beim Nordpol gouf warscheinlech ee ronn 1 km décken Äispanzer ënner der Uewerfläch fonnt.<ref>[http://www.esa.int/SPECIALS/Results_from_Mars_Express_and_Huygens/SEM7ZTULWFE_0.html ESA-Matdeelung vum 30. November 2005]</ref>
Am November [[2008]] goufe vun der vum [[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]] bedriwwener héichopléisender Stereokamera HRSC Fotoen am Gebitt vum [[Eumenides Dorsum]] (griech. ''Réck vun de Furien'') westlech vun der [[Tharsis-Regioun]] gemaach, déi vill opfälleg [[Yardang]]-Strukture weisen, déi duerch Wanderosioun entstane sinn. Dës ginn Opschloss iwwer d'Dynamik vum Wand op der Marsuewerfläch; d'Dicht vun der Marsatmosphär ass nëmme 0,75 Prozent vun der Dicht vun der [[Äerdatmosphär]] op Miereshéicht. Änlech Strukture goufen duerch de Mars Express schonn méi dacks nogewisen, beispillsweis am Beräich vum [[Olympus Mons]] an, nieft den Tafelbierger, bei ''Aeolis Mensae''.<ref>[https://web.archive.org/web/20150923225854/http://www.dlr.de/mars/desktopdefault.aspx/tabid-4547/421_read-9573/ DLR: Yardangs und Tafelberge in Aeolis Mensae] ([[28. Juni]] [[2007]])</ref>
Am Juli [[2018]] gouf bekannt, datt an der Géigend vum Südpol flëssegt Waasser ënner der Uewerfläch fonnt gouf.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[2001 Mars Odyssey]], nach aktiven Orbiter vun der [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]]
* [[Venus Express]], änlech opgebaute Schwëstersond, déi [[2006]] d'[[Venus (Planéit)|Venus]] erreecht hat
* [[Lëscht vun onbemannte Raumfaartmissiounen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Mars Express}}
* [https://web.archive.org/web/20110823101220/http://www.astrium.eads.net/de/programme/mars-express.html Mars Express Websäit vum EADS Astrium]
* {{en}} [http://www.esa.int/SPECIALS/Mars_Express/index.html Mars Express Websäit vun der ESA]
* [http://www.esa.int/export/esaCP/ESAXRGS162D_Germany_0.html Informationen der ESA zu MARSIS]
* [https://web.archive.org/web/20090727163526/http://www.geoinf.fu-berlin.de/mex/ Projektsäite vum HRSC Kamera Experiment] (däitsch & englesch; Pressmatdeelungen an héichopgeléiste Biller)
* [http://www.bernd-leitenberger.de/mars-express.shtml Mars Express von Bernd Leitenberger]
* [https://web.archive.org/web/20080517143652/http://marsexpress.raumfahrer.net/ Mars Express-Sonderseite von Raumfahrer.net]
* [https://web.archive.org/web/20100611044642/http://www.dlr.de/mars/ Mars Express-Spezialsäit vum DLR]
* [http://www.geo.de/GEO/wissenschaft_natur/kosmos/2003_04_GEO_mars_special/index.html Informatioune vu GEO] (Heft 04-2003)
* [https://web.archive.org/web/20220516143824/https://mars-in-3d.de/ Planetariumsprogramm "Mars in 3D" mat faarfgetreie Stereobiller vum Mars Express]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Marssonden]]
[[Kategorie:ESA]]
[[Kategorie:2003 an der Raumfaart]]
8bawplpir8awbpu9afi7zcs7azk44lb
Schabloun:Infobox Buch
10
142888
2687242
2661565
2026-07-23T09:58:30Z
GilPe
14980
2687242
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| aboveclass = fn org
| abovestyle = padding-top:0.3em; padding-bottom:0.3em; border-top:3px; border-bottom:3px; background-color: #FFFFDD;
| subheaderstyle = background-color: #FFFFDD;
| above = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
|subheader = {{If empty|{{wikidata|property|P1680}}|{{{Ënnertitel1|}}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=220px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label1 = Buchstyp
| data1 = {{If empty|{{{Buchstyp|}}}|{{wikidata|property|linked|P7937}}}}
| label2 = Auteur
| data2 = {{If empty|{{{Auteur|}}}|{{wikidata|properties|linked|P50}}}}
| label3 = Ursprongsland
| data3 = {{If empty|{{{Ursprongsland|}}}|{{wikidata|property|linked|P495}}}}
| label4 = Genre
| data4 = {{If empty|{{{Genre|}}}|{{wikidata|property|linked|P136}}}}
| label5 = Text
| data5 = {{{Text|}}}
| label6 = Zeechnungen
| data6 = {{{Zeechnungen|}}}
| label7 = Fotoen
| data7 = {{{Fotoen|}}}
| label9 = Held(en)
| data9 = {{{Held|}}}
| label10 = Säiten
| data10 = {{If empty|{{{Säiten|}}}|{{wikidata|property|linked|P1104}}}}
| label11 = Layout
| data11 = {{{Layout|}}}
| label12 = Personnagen
| data12 = {{{Personnagen|}}}
| label13 = Erauskomm
| data13 = {{If empty|{{{Erauskomm|}}}|{{wikidata|property|linked|P577}}}}
| label14 = Verlag
| data14 = {{If empty|{{{Verlag|}}}|{{wikidata|property|linked|P123}}}}
| label15 = Editeur
| data15 = {{If empty|{{{Editeur|}}}|{{wikidata|property|linked|P98}}}}
| label16 = Serie
| data16 = {{If empty|{{{Serie|}}}|{{wikidata|property|linked|P179}}}}
| label17 = Wierker an der Serie
| data17 = {{{Wierker|}}}
| label18 = Sprooch
| data18 = {{If empty|{{{Sprooch|}}}|{{wikidata|properties|linked|P407}}}}
| label19 = ISBN-13
| data19 = {{If empty|{{{ISBN-13|}}}|{{wikidata|properties|linked|P212}}}}
| label20 = ISBN-10
| data20 = {{If empty|{{{ISBN-10|}}}|{{wikidata|properties|linked|P957}}}}
| label21 = Virgänger
| data21 = {{If empty|{{{Virgänger|}}}|{{wikidata|property|linked|P155}}}}
| label22 = Nofollger
| data22 = {{If empty|{{{Nofollger|}}}|{{wikidata|property|linked|P156}}}}
|belowstyle = background:#FFFFDD;
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|15px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}</noinclude>
ssllqeka2yhlzmxl34ytvkccrmnu650
2687245
2687242
2026-07-23T10:26:43Z
GilPe
14980
2687245
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| aboveclass = fn org
| abovestyle = padding-top:0.3em; padding-bottom:0.3em; border-top:3px; border-bottom:3px; background-color: #FFFFDD;
| subheaderstyle = background-color: #FFFFDD;
| above = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
|subheader = {{If empty|{{wikidata|property|P1680}}|{{{Ënnertitel1|}}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=220px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label1 = Buchstyp
| data1 = {{If empty|{{{Buchstyp|}}}|{{wikidata|property|linked|P7937}}}}
| label2 = Auteur
| data2 = {{If empty|{{{Auteur|}}}|{{wikidata|properties|linked|P50}}}}
| label3 = Ursprongsland
| data3 = {{If empty|{{{Ursprongsland|}}}|{{wikidata|property|linked|P495}}}}
| label4 = Genre
| data4 = {{If empty|{{{Genre|}}}|{{wikidata|property|linked|P136}}}}
| label5 = Text
| data5 = {{{Text|}}}
| label6 = Zeechnungen
| data6 = {{{Zeechnungen|}}}
| label7 = Fotoen
| data7 = {{{Fotoen|}}}
| label9 = Held(en)
| data9 = {{{Held|}}}
| label10 = Säiten
| data10 = {{If empty|{{{Säiten|}}}|{{wikidata|properties|linked|P1104}}}}
| label11 = Layout
| data11 = {{{Layout|}}}
| label12 = Personnagen
| data12 = {{{Personnagen|}}}
| label13 = Erauskomm
| data13 = {{If empty|{{{Erauskomm|}}}|{{wikidata|property|linked|P577}}}}
| label14 = Verlag
| data14 = {{If empty|{{{Verlag|}}}|{{wikidata|property|linked|P123}}}}
| label15 = Editeur
| data15 = {{If empty|{{{Editeur|}}}|{{wikidata|property|linked|P98}}}}
| label16 = Serie
| data16 = {{If empty|{{{Serie|}}}|{{wikidata|property|linked|P179}}}}
| label17 = Wierker an der Serie
| data17 = {{{Wierker|}}}
| label18 = Sprooch
| data18 = {{If empty|{{{Sprooch|}}}|{{wikidata|properties|linked|P407}}}}
| label19 = ISBN-13
| data19 = {{If empty|{{{ISBN-13|}}}|{{wikidata|properties|linked|P212}}}}
| label20 = ISBN-10
| data20 = {{If empty|{{{ISBN-10|}}}|{{wikidata|properties|linked|P957}}}}
| label21 = Virgänger
| data21 = {{If empty|{{{Virgänger|}}}|{{wikidata|property|linked|P155}}}}
| label22 = Nofollger
| data22 = {{If empty|{{{Nofollger|}}}|{{wikidata|property|linked|P156}}}}
|belowstyle = background:#FFFFDD;
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|15px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}</noinclude>
15nq82xmrr1i2tbvky1anjm2apzwuf6
(145451) Rumina
0
144966
2687180
2671187
2026-07-22T18:14:25Z
Melouresbot
1237
/* Numm */ ., replaced: .<ref → <ref using [[Project:AWB|AWB]]
2687180
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Numm =(145451) Rumina
| Orbittyp = [[Scattered disk object|SDO]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 89.60951 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel =
| Exzentrizitéit = 0.60854
| Inklinatioun = 28.81911 Grad
| Peridatum = [[23. September]] [[2004]]
| Ëmlafzäit =848 [[Joer|a]] 3,4 [[Mount|M]]
| Bunnvitess =
| Duerchmiesser =zirka 524 km
| Mass =
| Albedo = 0,09
| Dicht =
| Rotatiounsperiod = 6,71 [[Stonn|h]] (0,280 [[Dag|d]])<ref>D. Perna: [http://adsabs.harvard.edu/abs/2009A%26A...508..451P ''Rotations and densities of trans-Neptunian objects (Dezember 2009)'']</ref>
| Absolut Hellegkeet = 4,4<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =
| Entdecker = [[Andrew C. Becker|Andrew Becker]]<br />[[Andrew W. Puckett]]<br />[[Jeremy M. Kubica]]
| Datum = [[9. September]] [[2005]]
| Plaz =
| Aner Bezeechnungen =2005 RM<sub>43</sub>
}}
Den '''(145451) Rumina''' (virdru provisoresch: '''2005 RM<sub>43</sub>''') ass e groussen [[Transneptuneschen Objet]], deen als [[Scattered disk object|SDO]] aklasséiert gëtt. Wéinst senger Gréisst ass den [[Asteroid]] en [[Zwergplanéitekandidat]].
== Entdeckung ==
De Rumina gouf den [[9. September]] [[2005]] vum [[Astronom]]enteam [[Andrew Becker|Andrew C. Becker]], Andrew W. Puckett an Jeremy M. Kubica, um [[Apache-Point-Observatoire]] zu Sunspot ([[New Mexico]]) entdeckt. D'Entdeckung gouf de [[7. August]] [[2009]] publizéiert<ref>[[Minor Planet Center|MPC]]: [https://minorplanetcenter.net//iau/mpec/K09/K09P26.html MPEC 2009-P26: ''Distant Minor Planets'' (August 2009)]</ref>. De Planetoid krut vun der [[International Astronomesch Unioun|I. A. U.]] d'Klengplanéite-Nummer ''145451''.
No senger Entdeckung war de Rumina op Fotoe vum [[17. November]] [[1976]] identifizéiert ginn a sou konnt och seng Ëmlafbunn genee berechent ginn. Zanterhier gouf de Planetoid mat verschiddenen Teleskope vun der Äerd aus observéiert. Bis Dezember 2017 gouf et 303 Observatiounen déi iwwer en Zäitraum vun 42 Joer gemaach gi waren.
== Eegenschaften ==
=== Ëmlafbunn ===
De Rumina kreest an 848,28 Joer op enger staark elliptescher Ëmlafbunn tëscht 35,08 [[Astronomesch Eenheet|AE]] an 144,14 AE Ofstand zu hirem Zentrum, ëm d'[[Sonn]]. D'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,609, d'Bunn steet 28,82° [[Bunnschréi|schréi]] zur [[Ekliptik]]. De Perihel gouf fir d'lescht am Joer 2004 duerchlaf, den nächste Perihelduerchlaf dierft also eréischt ëm d'Joer 2853 sinn. Sowuel de [[Minor Planet Center]] wéi och de [[Marc William Buie|Marc Buie]] ([[Deep Ecliptic Survey|DES]]) klassifizéieren de Rumina als [[Scattered disk object]].
=== Gréisst ===
Aktuell gëtt vun engem Durchmiesser vun zirka 500 bis 600 km geschwat, op Basis vun engem [[Albedo|Réckstralverméigen]] vun 9 bis 10 % an enger [[Absolut Hellegkeet|absolutter Hellegkeet]] vu 4,4 <sup>m</sup>; dat ass allerdéngs wéinst de Schätzungen onsécher. De Mike Brown geet dovun aus, datt de Rumina ''warscheinlech'' en Zwergplanéit ass; nom Gonzalo Tancredi ass en dat awer nëmme ''méiglecherweis''.
De Rumina rotéiert a 6 Stonnen an 42,6 Minutten eemol ëm seng eegen Achs. Doraus ergëtt sech, datt den Asteroid a sengem Asteroidejoer 1.208.100,5 [[Rotatioun (Physik)|Eegendréiunge]] („Deeg“) mécht.
{| class="wikitable"
|+ Bestëmmunge vum Duerchmiesser vum (145451) Rumina
|-
! Joer !! Ofmiessungen (km) !! Quell
|-
| 2010
| 554,0
| Tancredi
|-
| 2018
| 584,0
| Johnston<ref>Johnston's Archiv: [http://www.johnstonsarchive.net/astro/tnoslist.html ''List of Known Trans-Neptunian Objects'' (Oktober 2018)]</ref>
|-
| 2018
| '''524,0'''
| [[Michael E. Brown|Brown]]
|-
|colspan="3" class="hannergrondfaarf2" style="font-size:smaller;"| Déi prezist Bestëmmung ass '''fett''' markéiert.
|}
== Numm ==
Den (145451) Rumina gouf den 1. September 2025 no der réimescher Gëttin [[Rumina|Rumīna]] genannt<ref>International Astronomical Union: [https://www.wgsbn-iau.org/files/Bulletins/V005/WGSBNBull_V005_020.pdf#page=7 (145451) Rumina = 2005 RM43.] WGSBN Bulletin Vol.5, Nr 20, S. 7.: ''"Rumina is a minor Roman goddess who was invoked as a protector of nursing mothers."''</ref>.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
* [[Haaptasteroidenceinture]]
* [[Lëscht vun transneptuneschen Objeten]]
* [[Lëscht vun Zwergplanéiten]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.minorplanetcenter.org/iau/lists/TNOs.html 2005 RM<sub>43</sub> an Oplëschtung (List Of Transneptunian Objects) vum Minor Planet Center]
* [http://www.johnstonsarchive.net/astro/tnoslist.html 2005 RM<sub>43</sub> an Oplëschtung (Johnston's Archive)]
* [http://web.gps.caltech.edu/~mbrown/dps.html How many dwarf planets are there in the outer solar system?] Aktuell Lëscht vun de gréissten TNO vum Mike Brown
* {{en}} [http://www.mikebrownsplanets.com/2011/08/free-dwarf-planets.html Free the dwarf planets!] Kolumne vum [[Michael E. Brown|Mike Brown]] iwwer d'IAU an d'Zwergplanéiten (23. August 2011)
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:2005 RN43}}
[[Kategorie:Objeten an der Kuiperceinture]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 2005 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Jeremy Martin Kubica]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Andrew W. Puckett]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Andrew C. Becker]]
[[Kategorie:Scattered disk-Objeten]]
[[Kategorie:Méiglech Zwergplanéiten]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Apache-Point-Observatoire|Rumina]]
m8lfncm4ctbaz1w8lzllyjpzooon0u9
(4122) Ferrari
0
145113
2687182
2608059
2026-07-22T18:17:14Z
Melouresbot
1237
/* top */ ref using [[Project:AWB|AWB]]
2687182
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,56 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 2,432 – 2,687 AE
| Exzentrizitéit = 0,05
| Inklinatioun = 13,45 Grad
| Ëmlafzäit =4,1 [[Joer|a]]
| Bunnvitess =
| Duerchmiesser =zirka 9 km
| Mass =
| Albedo =
| Dicht =
| Rotatiounsperiod =
| Absolut Hellegkeet = 12,0
| Spektralklass =
| Entdecker =
| Datum = [[28. Juli]] [[1986]]
| Plaz = [[Observatoire San Vittore]]
| Aner Bezeechnungen =1986 OA,<br />1954 UN<sub>1</sub>
}}
Den '''(4122) Ferrari''' ass en [[Haaptasteroidenceinture|Haaptceintureasteroid]], deen den [[28. Juli]] [[1986]] um [[Observatoire San Vittore]] entdeckt gouf.
Den Asteroid gouf nom italieeneschen Autospilot [[Enzo Ferrari]] (1898–1988) genannt<ref>Lutz D. Schmadel: ''Dictionary of minor planet names''. Bd. 1. Springer, Berlin & New York 2003</ref>.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
* [[Haaptasteroidenceinture]]
* [[Lëscht vun transneptuneschen Objeten]]
* [[Lëscht vun Zwergplanéiten]]
== Um Spaweck ==
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4122 JPL Asteroiden-Datebank: (4122) Ferrari]
* AstDyS -[http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.0&n=4122 Astronomesch Date vum (4122) Ferrari]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Ferrari}}
[[Kategorie:Asteroiden 4001 - 5000|4122]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1986 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Observatoire San Vittore]]
djpbnpny1sesv3fr248q3aiicg4krxf
Schabloun:Infobox Minister nei
10
145864
2687073
2599413
2026-07-21T21:04:28Z
GilPe
14980
+Alter
2687073
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = biography vcard
| above = <span class="fn">{{#if:{{{Numm|}}}|{{{Numm}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=220px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildbeschreiwung|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
|header4 = {{{Amtszäit-sen|}}}|{{{Amtszäit-sen}}}
|headerstyle = background-color: #AACCFF;
|label5 =
|data5 = {{{vu-sen|}}}
|label6 = Partei oder<br>Politesch Grupp
|data6 = {{{Partei-sen|}}}
| header7 = {{{Amtszäit1|}}}|{{{Amtszäit1}}}
| label8 =
| data8 = {{{vu1|}}}
| label9 = Virgänger
| data9 = {{{Virgänger1|}}}
| label10 = Nofollger
| data10 = {{{Nofollger1|}}}
| header11 = {{{Amtszäit2|}}}|{{{Amtszäit2}}}
| label12 =
| data12 = {{{vu2|}}}
| label13 = Virgänger
| data13 = {{{Virgänger2|}}}
| label14 = Nofollger
| data14 = {{{Nofollger2|}}}
| header15 = {{{Amtszäit3|}}}|{{{Amtszäit3}}}
| label16 =
| data16 = {{{vu3|}}}
| label17 = Virgänger
| data17 = {{{Virgänger3|}}}
| label18 = Nofollger
| data18 = {{{Nofollger3|}}}
| header19 = {{{Amtszäit4|}}}|{{{Amtszäit4}}}
| label20 =
| data20 = {{{vu4|}}}
| label21 = Virgänger
| data21 = {{{Virgänger4|}}}
| label22 = Nofollger
| data22 = {{{Nofollger4|}}}
| header23 = {{{Amtszäit5|}}}|{{{Amtszäit5}}}
| label24 =
| data24 = {{{vu5|}}}
|label25 = Virgänger
|data25 = {{{Virgänger5|}}}
|label26 = Nofollger
|data26 = {{{Nofollger5|}}}
| header27 = {{{Amtszäit6|}}}|{{{Amtszäit6}}}
| label28 =
| data28 = {{{vu6|}}}
|label29 = Virgänger
|data29 = {{{Virgänger6|}}}
|label30 = Nofollger
|data30 = {{{Nofollger6|}}}
| header31 = {{{Amtszäitdep|}}}|{{{Amtszäitdep}}}
| label32 =
| data32 = {{{vudep|}}}
|label33 = Éischt Wal
|data33 = {{{Éischt Wal|}}}
|label34 = Erëmgewielt
|data34 = {{{Erëmgewielt|}}}
|label35 = Partei oder<br>Politesch Grupp
|data35= {{{Partei|}}}
| header58 = Biographie
| label59 = Nationalitéit
| data59 = {{wikidata|properties|short|linked|P27}}
| class59 = category
| label60 = Gebuer
| data60 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P569}}}}|{{wikidata|property|linked|P19}}}}
| label61 = Gestuerwen
| data61 = {{br separated entries|{{#invoke:DateLb|formatDate|{{wikidata|property|P570}}}}|{{wikidata|property|linked|P20}}}}
| label62 = Alter
| data62 = {{If empty|{{{Alter|}}}|{{#invoke:Alter|alter|gebuer={{{Gebuer|}}}|gestuerwen={{{Gestuerwen|}}}}}}}
| label63 = Doudesursaach
| data63 = {{wikidata|property|P509}}
| label64 = Bestuet mat
| data64 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P26}}|{{{Bestuet mat|}}}}}
| label65 = Liewenspartner
| data65 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P451}}|{{{Liewenspartner|}}}}}
| label66 = Papp
| data66 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P22}}|{{{Papp|}}}}}
| label67 = Mamm
| data67 = {{If empty|{{wikidata|property|linked|P25}}|{{{Mamm|}}}}}
| label68 = Geschwëster
| data68 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P3373}}|{{{Geschwëster|}}}}}
| label69 = {{#ifeq:{{wikidata|property|raw|P1971}}|1|Kand|Kanner}}
| data69 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P40}}|{{{Kanner|}}}}}
| label70 = Educatioun
| data70 = {{wikidata|properties|linked|P69}}
| label71 = Member vun
| data71 = {{If empty|{{{Member vun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P463}}}}
| class71 = org
| label72 = Gielercher
| data72 = {{If empty|{{{Gielercher|}}}|{{wikidata|properties|linked|P166}}}}
| class72 = org
}}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
1sejyqqub629nosrwh0xz7d5qj7zrfk
Kingissepp
0
146969
2686980
2649104
2026-07-20T20:54:12Z
GilPe
14980
nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686980
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoRU}}
{{Infobox Uertschaft Russland
| Lëtzebuergeschen Numm = Kingissepp
| Numm an der Landessprooch = Кингисепп
| Fändel = Flag of Kingisepp (Leningrad oblast).png
| Wopen = Coat of Arms of Kingisepp (Leningrad oblast).png
|lat_deg= 59|lat_min= 22|lat_sec= 00
|lon_deg= 28|lon_min= 32|lon_sec= 00
| Federatiounskrees = Nordwestrussland
| Aart vun der Regioun = [[Oblast]]
| Regioun = Leningrad
| Gegrënnt = 1384
| Fläch = 44
| Héicht = 20
| Zäitzon = 3
| Autoskennzeechen = 47
| Autoritéitsbezeechnung = Buergermeeschter
| Buergermeeschter = Alexander Iwanowitsch Sergejew
| OKATO = 41442
}}
[[Fichier:Kingsobor.jpg|thumb|260px|D'[[Kathedral Katharina II.]]]]
'''Kingissepp''' (op [[Russesch]]: Кингисепп, op [[Estnesch]], [[Finnesch]] a [[Wotesch]]: Jaama, op [[Ijoresch]]: Kingiseppä) ass eng Stad am [[Oblast Leningrad]] am [[Nordwestrussland|Nordwestrussesche Federatiounskrees]] a [[Russland]]. De Floss [[Luga (Floss)|Luga]] fléisst duerch d'Stad, se läit eng 138 km südwestlech vu [[Sankt Péitersbuerg]], ronn 25 km ëstlech vun der Grenz mat [[Estland]] a ronn 40 km südlech vum [[Finnesche Golf]].
D'Stad gouf 1384 gegrënnt, wéi do d'Festung vun der [[Republik Nowgorod]] gebaut gouf. Deemools housch d'Uertschaft nach Jama (ru. Яма). 1395 gouf d'Festung scho vun de Schweden ugegraff, se huet awer duergehalen.
D'Stad ass de Verwaltungszentrum vum [[Rajon Kingissepp|Distrikt Kingissepp]]. Se huet, zesumme mat hirem Stadkrees, eng Fläch vun zirka 44 km², mat {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
Duerch Kingissepp féiert d'[[Eisebunnsstreck St. Péitersbuerg–Tallinn]].
== Entwécklung vun der Awunnerzuel ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br> {{small|D'Donnéeë ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Stied a Russland]]
[[Kategorie:Oblast Leningrad]]
1vprwlppk7xou7p4r44xbjq2r93cn9d
Marc Besch
0
147086
2687238
2682434
2026-07-23T09:31:36Z
GilPe
14980
/* Publikatiounen */ +Les origines du Conseil d'État
2687238
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Marc Besch''', gebuer de [[5. November]] [[1964]] ass en héije Lëtzebuerger Beamten an Auteur vu juristesche Publikatiounen.
No sengem Ofschloss an der [[École de commerce et de gestion - School of business and management|École de commerce et de gestion]] zu Lëtzebuerg huet hien zu [[Nanzeg]] an zu [[Metz]] studéiert an huet [[1988]] beim Staat, an der [[Administration des contributions directes|Steierverwaltung]] an duerno beim [[Fonds national de solidarité]] geschafft. Zënter [[1990]] ass hie Beamten am Sekretariat vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] an zanter [[1998]] Generalsekretär vun där Institutioun.
Hien ass ''Chargé de cours associé'' op der [[Universitéit Lëtzebuerg|Uni Lëtzebuerg]] a ''Chargé de cours'' um [[Institut national d'administration publique]] (INAP). Donieft ass hien Auteur vun enger Rei vu juristesche Bicher a Member vum Redaktiounscomité vun der [[Revue luxembourgeoise de droit public.]]
== Publikatiounen ==
* Marc Besch. (2026). ''Les origines du Conseil d’État du Luxembourg'', 2 vol. (349, 445 p.), T. 1: 1815 – 1856, T. 2 : 1857 – 1878, ISBN 978-99987-806-7-5
* Marc Besch. (2026). ''Normes et légistique en droit public luxembourgeois''. 2e éd., Windhof: Larcier-Intersentia, ISBN 978-2-49675-020-1
* Marc Besch. (2019). ''Normes et légistique en droit public luxembourgeois''. Windhof: Promoculture-Larcier, ISBN 978-2-87998-279-3
* Pierre Majerus, Marcel Majerus, Jean-Mathias Goerens, Emmanuel Servais, Marc Besch, Max Agnès. (2009) ''Connaissances sur l'organisation, le fonctionnement et les structures de l'Etat luxembourgeois''
* Marc Besch. (2005). ''Traité de légistique formelle''. Luxembourg: Conseil d'État ISBN 2-495-29075-2
* Marc Besch. (1999). ''Guide pratique de la technique législative luxembourgeoise''. Luxembourg: Conseil d'État ISBN 2-495-16044-1
== Gielercher ==
* {{OMGLO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-18|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}}
* {{OCCC| (Promotioun 2022)<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2022/06/02/b3606/jo|Titel=Ministère d'État - Promotion générale dans les Ordres nationaux - Nominations.|Gekuckt=24.02.2024|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr|Datum=2022-10-07|Editeur=[[:Mémorial]]}}</ref>}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Marc Besch|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen an Notten}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Besch, Marc}}
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatsbeamten]]
[[Kategorie:Franséischsproocheg Auteuren]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
el0ml5o1tu1j9affozm9pr4xxfe9c8i
2687246
2687238
2026-07-23T10:27:56Z
GilPe
14980
/* Publikatiounen */ +Link
2687246
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Marc Besch''', gebuer de [[5. November]] [[1964]] ass en héije Lëtzebuerger Beamten an Auteur vu juristesche Publikatiounen.
No sengem Ofschloss an der [[École de commerce et de gestion - School of business and management|École de commerce et de gestion]] zu Lëtzebuerg huet hien zu [[Nanzeg]] an zu [[Metz]] studéiert an huet [[1988]] beim Staat, an der [[Administration des contributions directes|Steierverwaltung]] an duerno beim [[Fonds national de solidarité]] geschafft. Zënter [[1990]] ass hie Beamten am Sekretariat vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] an zanter [[1998]] Generalsekretär vun där Institutioun.
Hien ass ''Chargé de cours associé'' op der [[Universitéit Lëtzebuerg|Uni Lëtzebuerg]] a ''Chargé de cours'' um [[Institut national d'administration publique]] (INAP). Donieft ass hien Auteur vun enger Rei vu juristesche Bicher a Member vum Redaktiounscomité vun der [[Revue luxembourgeoise de droit public.]]
== Publikatiounen ==
* Marc Besch. (2026). ''[[Les origines du Conseil d'État du Luxembourg|Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]]'', 2 vol. (349, 445 p.), T. 1: 1815 – 1856, T. 2 : 1857 – 1878, ISBN 978-99987-806-7-5
* Marc Besch. (2026). ''Normes et légistique en droit public luxembourgeois''. 2e éd., Windhof: Larcier-Intersentia, ISBN 978-2-49675-020-1
* Marc Besch. (2019). ''Normes et légistique en droit public luxembourgeois''. Windhof: Promoculture-Larcier, ISBN 978-2-87998-279-3
* Pierre Majerus, Marcel Majerus, Jean-Mathias Goerens, Emmanuel Servais, Marc Besch, Max Agnès. (2009) ''Connaissances sur l'organisation, le fonctionnement et les structures de l'Etat luxembourgeois''
* Marc Besch. (2005). ''Traité de légistique formelle''. Luxembourg: Conseil d'État ISBN 2-495-29075-2
* Marc Besch. (1999). ''Guide pratique de la technique législative luxembourgeoise''. Luxembourg: Conseil d'État ISBN 2-495-16044-1
== Gielercher ==
* {{OMGLO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-18|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}}
* {{OCCC| (Promotioun 2022)<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2022/06/02/b3606/jo|Titel=Ministère d'État - Promotion générale dans les Ordres nationaux - Nominations.|Gekuckt=24.02.2024|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr|Datum=2022-10-07|Editeur=[[:Mémorial]]}}</ref>}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Marc Besch|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen an Notten}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Besch, Marc}}
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatsbeamten]]
[[Kategorie:Franséischsproocheg Auteuren]]
[[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
omx6w1ywxvoq9rx3boz95uj4qpxsx96
Arthur Possing
0
154725
2687026
2686773
2026-07-21T07:56:59Z
Christian Ries
92
/* Arthur-Possing-Quartett */ Kl.
2687026
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Arthur Possing''', gebuer den [[1. Mäerz]] [[1996]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergeschen [[Jazz]]pianist. Hien huet mat 6 Joer ugefaange klassesch Perkussioun a mat 10 Joer, klassesche [[Piano]] an der Klass vum Pianist [[Jean Muller (Pianist)|Jean Muller]] ze léieren. Vun 2009 uns huet hie beim [[Marc Mangen]] Jazz-Piano geléiert, 2011 Vibraphon beim [[Guy Cabay]].
No senger Première am Joer 2016 huet hien Jazz-Piano beim [[Eric Legnini]] um [[Conservatoire Royal de Bruxelles]] studéiert.
Den Arthur Possing enseignéiert Jazzpiano an der [[Iechternacher Museksschoul]].
==Museksformatiounen==
===Als Bandleader===
====Arthur-Possing-Quartett====
Den Arthur-Possing-Quartett huet sech am Joer 2013 an der Musekssektioun am Lycée zesumme fonnt. Zënter 2017 besteet de Quartett aus lëtzebuergesch, däitsch a franséisch Museker. De Repertoire besteet aus eegene Kompositiounen a Standarden an ëmfaasst souwuel moderne wéi traditionnellen Jazz.
*Arthur Possing - Piano, Kompositioun
*[[Pierre Cocq-Amann]] - Saxophonen
*[[Sebastian Flach|Sebastian 'Schlapbe' Flach]] - Kontrabass
*[[Niels Engel]] - Schlogezei
====A•2•B====
*Béatrice Picard - Marimbaphon, Vibraphon
*Arthur Possing - Piano
====ID:entity====
*Arthur Possing - Piano solo
===Als Bandmember===
*[[Gilles Grethen Big Band]]
*[[The Minor Majors]]
*[[Belardi-Dahm-Possing Standards Trio]]
==Fréier Museksformatiounen==
====Arthur-Possing-Trio featuring Claire Parsons====
Dës Formatioun ass aus der Passioun fir verschidde Stiler wéi Soul, Nu-Jazz, Folk a Groove entstanen.
*[[Claire Parsons]] - Gesank
*Arthur Possing - Piano a Keyboard
*[[Laurent Peckels]] - Kontrabass an electresche Bass
*Pit Huberty - Schlogezei
==Discographie==
*2014: The 2014 Summer Sessions, Rodluc Music
*2016: Invitation by Arthur Possing, Rodluc Music
*2018: Four Years, um belsche Label Hypnote Records. E gouf vu Couleurs Jazz a Frankräich ausgezeechent.
*2021: Natural Flow, Album, Double Moon Records/Challenge Records
==Kuckt och==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]
==Um Spaweck==
*https://arthurpossing.com
*https://www.facebook.com/arthur.possing
* {{Discogs}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Jazzmuseker]]
02pqitb162dtkra1kigi5p3ap4fhuf1
2687034
2687026
2026-07-21T09:38:12Z
Christian Ries
92
/* Discographie */ Update
2687034
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Arthur Possing''', gebuer den [[1. Mäerz]] [[1996]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergeschen [[Jazz]]pianist. Hien huet mat 6 Joer ugefaange klassesch Perkussioun a mat 10 Joer, klassesche [[Piano]] an der Klass vum Pianist [[Jean Muller (Pianist)|Jean Muller]] ze léieren. Vun 2009 uns huet hie beim [[Marc Mangen]] Jazz-Piano geléiert, 2011 Vibraphon beim [[Guy Cabay]].
No senger Première am Joer 2016 huet hien Jazz-Piano beim [[Eric Legnini]] um [[Conservatoire Royal de Bruxelles]] studéiert.
Den Arthur Possing enseignéiert Jazzpiano an der [[Iechternacher Museksschoul]].
==Museksformatiounen==
===Als Bandleader===
====Arthur-Possing-Quartett====
Den Arthur-Possing-Quartett huet sech am Joer 2013 an der Musekssektioun am Lycée zesumme fonnt. Zënter 2017 besteet de Quartett aus lëtzebuergesch, däitsch a franséisch Museker. De Repertoire besteet aus eegene Kompositiounen a Standarden an ëmfaasst souwuel moderne wéi traditionnellen Jazz.
*Arthur Possing - Piano, Kompositioun
*[[Pierre Cocq-Amann]] - Saxophonen
*[[Sebastian Flach|Sebastian 'Schlapbe' Flach]] - Kontrabass
*[[Niels Engel]] - Schlogezei
====A•2•B====
*Béatrice Picard - Marimbaphon, Vibraphon
*Arthur Possing - Piano
====ID:entity====
*Arthur Possing - Piano solo
===Als Bandmember===
*[[Gilles Grethen Big Band]]
*[[The Minor Majors]]
*[[Belardi-Dahm-Possing Standards Trio]]
==Fréier Museksformatiounen==
====Arthur-Possing-Trio featuring Claire Parsons====
Dës Formatioun ass aus der Passioun fir verschidde Stiler wéi Soul, Nu-Jazz, Folk a Groove entstanen.
*[[Claire Parsons]] - Gesank
*Arthur Possing - Piano a Keyboard
*[[Laurent Peckels]] - Kontrabass an electresche Bass
*Pit Huberty - Schlogezei
==Discographie==
*2014: The 2014 Summer Sessions. Rodluc Music.
*2016: Invitation by Arthur Possing. Rodluc Music.
*2018: Four Years.<ref>Den Album gouf vu Couleurs Jazz a Frankräich ausgezeechent.</ref> Arthur Possing Quartet. Label: Hypnote Records.
*2021: Natural Flow. Arthur Possing Quartet feat. [[Thomas Mayade]]. Album, Double Moon Records / Challenge Records
*2023: ID:entity. Album (Piano Solo), Double Moon Records / Challenge Records.
*2025: HOMES. Arthur Possing Quartet | [[Joel Rabesolo]]. Album. Double Moon Records / Challenge Records.
==Kuckt och==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]
==Um Spaweck==
*https://arthurpossing.com
*https://www.facebook.com/arthur.possing
* {{Discogs}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Jazzmuseker]]
nbxv4ptso9p4b8e55t1q01odlbx7m7g
2687035
2687034
2026-07-21T09:38:41Z
Christian Ries
92
/* Um Spaweck */ Kl.
2687035
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Arthur Possing''', gebuer den [[1. Mäerz]] [[1996]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergeschen [[Jazz]]pianist. Hien huet mat 6 Joer ugefaange klassesch Perkussioun a mat 10 Joer, klassesche [[Piano]] an der Klass vum Pianist [[Jean Muller (Pianist)|Jean Muller]] ze léieren. Vun 2009 uns huet hie beim [[Marc Mangen]] Jazz-Piano geléiert, 2011 Vibraphon beim [[Guy Cabay]].
No senger Première am Joer 2016 huet hien Jazz-Piano beim [[Eric Legnini]] um [[Conservatoire Royal de Bruxelles]] studéiert.
Den Arthur Possing enseignéiert Jazzpiano an der [[Iechternacher Museksschoul]].
==Museksformatiounen==
===Als Bandleader===
====Arthur-Possing-Quartett====
Den Arthur-Possing-Quartett huet sech am Joer 2013 an der Musekssektioun am Lycée zesumme fonnt. Zënter 2017 besteet de Quartett aus lëtzebuergesch, däitsch a franséisch Museker. De Repertoire besteet aus eegene Kompositiounen a Standarden an ëmfaasst souwuel moderne wéi traditionnellen Jazz.
*Arthur Possing - Piano, Kompositioun
*[[Pierre Cocq-Amann]] - Saxophonen
*[[Sebastian Flach|Sebastian 'Schlapbe' Flach]] - Kontrabass
*[[Niels Engel]] - Schlogezei
====A•2•B====
*Béatrice Picard - Marimbaphon, Vibraphon
*Arthur Possing - Piano
====ID:entity====
*Arthur Possing - Piano solo
===Als Bandmember===
*[[Gilles Grethen Big Band]]
*[[The Minor Majors]]
*[[Belardi-Dahm-Possing Standards Trio]]
==Fréier Museksformatiounen==
====Arthur-Possing-Trio featuring Claire Parsons====
Dës Formatioun ass aus der Passioun fir verschidde Stiler wéi Soul, Nu-Jazz, Folk a Groove entstanen.
*[[Claire Parsons]] - Gesank
*Arthur Possing - Piano a Keyboard
*[[Laurent Peckels]] - Kontrabass an electresche Bass
*Pit Huberty - Schlogezei
==Discographie==
*2014: The 2014 Summer Sessions. Rodluc Music.
*2016: Invitation by Arthur Possing. Rodluc Music.
*2018: Four Years.<ref>Den Album gouf vu Couleurs Jazz a Frankräich ausgezeechent.</ref> Arthur Possing Quartet. Label: Hypnote Records.
*2021: Natural Flow. Arthur Possing Quartet feat. [[Thomas Mayade]]. Album, Double Moon Records / Challenge Records
*2023: ID:entity. Album (Piano Solo), Double Moon Records / Challenge Records.
*2025: HOMES. Arthur Possing Quartet | [[Joel Rabesolo]]. Album. Double Moon Records / Challenge Records.
==Kuckt och==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]
==Um Spaweck==
*https://arthurpossing.com
*https://www.facebook.com/arthur.possing
* {{Discogs}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Jazzmuseker]]
bik9o2j2w5vm3io5nuh3zteu7xbnsrd
2687036
2687035
2026-07-21T09:43:32Z
Christian Ries
92
/* Discographie */ Sideman
2687036
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Arthur Possing''', gebuer den [[1. Mäerz]] [[1996]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergeschen [[Jazz]]pianist. Hien huet mat 6 Joer ugefaange klassesch Perkussioun a mat 10 Joer, klassesche [[Piano]] an der Klass vum Pianist [[Jean Muller (Pianist)|Jean Muller]] ze léieren. Vun 2009 uns huet hie beim [[Marc Mangen]] Jazz-Piano geléiert, 2011 Vibraphon beim [[Guy Cabay]].
No senger Première am Joer 2016 huet hien Jazz-Piano beim [[Eric Legnini]] um [[Conservatoire Royal de Bruxelles]] studéiert.
Den Arthur Possing enseignéiert Jazzpiano an der [[Iechternacher Museksschoul]].
==Museksformatiounen==
===Als Bandleader===
====Arthur-Possing-Quartett====
Den Arthur-Possing-Quartett huet sech am Joer 2013 an der Musekssektioun am Lycée zesumme fonnt. Zënter 2017 besteet de Quartett aus lëtzebuergesch, däitsch a franséisch Museker. De Repertoire besteet aus eegene Kompositiounen a Standarden an ëmfaasst souwuel moderne wéi traditionnellen Jazz.
*Arthur Possing - Piano, Kompositioun
*[[Pierre Cocq-Amann]] - Saxophonen
*[[Sebastian Flach|Sebastian 'Schlapbe' Flach]] - Kontrabass
*[[Niels Engel]] - Schlogezei
====A•2•B====
*Béatrice Picard - Marimbaphon, Vibraphon
*Arthur Possing - Piano
====ID:entity====
*Arthur Possing - Piano solo
===Als Bandmember===
*[[Gilles Grethen Big Band]]
*[[The Minor Majors]]
*[[Belardi-Dahm-Possing Standards Trio]]
==Fréier Museksformatiounen==
====Arthur-Possing-Trio featuring Claire Parsons====
Dës Formatioun ass aus der Passioun fir verschidde Stiler wéi Soul, Nu-Jazz, Folk a Groove entstanen.
*[[Claire Parsons]] - Gesank
*Arthur Possing - Piano a Keyboard
*[[Laurent Peckels]] - Kontrabass an electresche Bass
*Pit Huberty - Schlogezei
==Discographie==
*2014: The 2014 Summer Sessions. Rodluc Music.
*2016: Invitation by Arthur Possing. Rodluc Music.
*2018: Four Years.<ref>Den Album gouf vu Couleurs Jazz a Frankräich ausgezeechent.</ref> Arthur Possing Quartet. Label: Hypnote Records.
*2021: Natural Flow. Arthur Possing Quartet feat. [[Thomas Mayade]]. Album, Double Moon Records / Challenge Records
*2023: ID:entity. Album (Piano Solo), Double Moon Records / Challenge Records.
*2025: HOMES. Arthur Possing Quartet | [[Joel Rabesolo]]. Album. Double Moon Records / Challenge Records.
===Als Sideman===
*2022: ''Try Me''. The Minor Majors. Album. Not on Label.
*2025: ''Nostalgie''. Gilles Grethen Big Band. Album, CD, Label Artikuss, Soleuvre, Katalognummer 123456789101112.<ref>cf. https://www.discogs.com/release/37619391-Gilles-Grethen-Big-Band-Nostalgie</ref>
==Kuckt och==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]
==Um Spaweck==
*https://arthurpossing.com
*https://www.facebook.com/arthur.possing
* {{Discogs}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Jazzmuseker]]
16vwm9tha8clyjhri2zzo55rugv20d7
Keir Starmer
0
166715
2686902
2686285
2026-07-20T11:59:08Z
Mobby 12
60927
Update
2686902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De Sir '''Keir Rodney Starmer''', [[KCB]], [[KC]], [[Privy Council|PC]], gebuer den [[2. September]] [[1962]], ass e [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] [[Politiker]] ([[Labour Party]]). Hie war vum 5. Juli 2024 bis den 20. Juli 2026 [[Premierministere vum Vereenegte Kinnekräich|Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich]].
Hie gouf 2015 als Deputéierte vun [[Holborn and St Pancras]] an d'[[House of Commons]] gewielt, wou hie vun 2020 bis d'Parlamentswale vum 4. Juli 2024 Oppositiousleader war. Zanter 2020 ass hien och de Leader vun der Labour Party.
Vun 2008 bis 2013 war hie [[Procureur général]].
Den 22. Juni 2026 ass hien als Premierminister zeréckgetrueden a blouf bis den 20. Juli 2026 am Amt.<ref>{{Citation|URL=https://www.bbc.com/news/live/ckger03mrl0t|Titel=Keir Starmer announces his resignation as prime minister and leader of Labour Party|Gekuckt=22.06.2026|Auteur=Caitlin Doherty, Tinshui Yeung, with Henry Zeffman reporting from Downing Street|Datum=22.06.2026|Wierk=BBC News|Sprooch=en}}</ref>
== Um Spaweck==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun brittesch Premierministeren}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Starmer Keir}}
[[Kategorie:Gebuer 1962]]
[[Kategorie:Brittesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Brittesch Premierministeren]]
[[Kategorie:Brittesch Juristen]]
5ebl2hpn660x30wq7pprcb9o7g44qfb
Region Müllerthal – 80 Erlebnisorte
0
166791
2687241
2528870
2026-07-23T09:41:00Z
GilPe
14980
+Infobox
2687241
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Buch}}
__NOTOC__
'''''Region Müllerthal – 80 Erlebnisorte''''' ass e Buch vum [[Rob Kieffer]] iwwer 80 bemierkenswäert Plazen an der [[Kleng Lëtzebuerger Schwäiz|Géigend vum Mëllerdall]]. D'Buch ass 2024 bei den [[Éditions Ernster]] an dräi Sproochen erauskomm: [[Däitsch]], [[Franséisch]] an [[Englesch]].
79 vun deenen 80 Plaze leien op jee engem mat Schëlter ausgewisenen Trëppeltour, entweeder engem lokal (vun enger Gemeng) amenagéierten Tour, engem [[Circuit auto-pédestre]], engem [[Geo-Pad]] oder och dem [[Mëllerdall Trail]].
Fir jiddereng vun de Plaze gëtt et am Buch eng topographesch Kaart, an där de Wee agedroen ass. Eng Plaz (d'Plaz Nummer 1) läit isoléiert, d. h. net op engem am Buch agedroenen Trëppeltour.
D'Plaze si vun 1-80 nummeréiert, fir jiddereng gëtt et eng Beschreiwung an eng oder zwou Fotoen.
D'Plazen am Buch si follgend (mat der Nummer a mam Numm wéi am Buch):
{| class="wikitable"
|-
| 1 || [[Gare Bech|Becher Gare]]
|-
| 2-5 || Auto-pédestre [[Altréier]]: [[Tumulus op der Schanz|Tumulus]] – [[Afferstack (Altréier)|Afferstack]] – [[Sonnenauer (Altréier)|Sonnenauer]] – [[Heeschbreger Bildchen|Bildchen]]
|-
| 6-9 || Sentier B1 vu [[Beefort]]: [[Herkuleskapp]] – [[Belvédère (Beefort)|Belvédère]] – [[Këppeglee]] – [[L'indigène (Beefort)|L'indigène]]
|-
| 10 || Sentier B4 vu Beefort: [[Alebuerg (Beefort)|Alebuerg]]
|-
| 11-16 || [[Geo-Pad Wanterbaach/Siweschlëff]]: [[Ruetsbechlee]] – [[Ruetsbechschlëff]] – [[Raiberhiel]] – [[Däiwelsinsel]] – [[La Morgue (Bäerdref|La Morgue]] – [[Siweschlëff]]
|-
| 17-18 || Sentier B8 vu [[Bäerdref]]: [[Kaasselt]] – [[Kalekapp]]
|-
| 19-22 || Sentier B5 vu Bäerdref: [[Werschrummschlëff]] – [[Priedegtstull (Bäerdref)|Priedegtstull]] – [[Binzeltschlëff]] – [[Hell (Bäerdref)|Hell]]
|-
| 23 || Sentier B4 vu Bäerdref: [[Keltenhiel (Bäerdref)|Keltenhiel]]
|-
| 24-31 || Auto-pédestre Bäerdref: [[Wëllkeschkummer]] – [[Zigeinerlee]] – [[Perekop]] – [[Malakoff (Bäerdref)|Malakoff]] – [[Chipkapass]] – [[Huellee]] – [[Pitteschkummer]] – [[Breechkaul]]
|-
| 32-34 || Sentier C2 vu [[Konsdref]]: [[Rittergang (Konsdref)|Rittergang]] – [[Déiwepëtz]] – [[Kuelscheier]]
|-
| 35 || Sentier C3 vu [[Konsdref]]: [[Kierch Konsdref|Méchelskierch]]
|-
| 36-38 || Sentier C4 vu Konsdref: [[Dachselee]] – [[Einsiedelei (Konsdref)|Einsiedelei]] – [[Herrgottskapp]]
|-
| 39 || Sentier C5 vu Konsdref: [[Buddelerkummer]]
|-
| 40-47 || Auto-pédestre Consdorf-Müllerthal: [[Goldkaul]] – [[Goldfralee]] – [[Eilebuerg]] – [[Schéissendëmpel]] – [[Pavillon (Waldbëlleg)|Pavillon]] – [[Rammelee]] – [[Schelmelee]] – [[Buergkapp]]
|-
| 48 || Sentier W7 [[Gemeng Konsdref]]: [[Kallektuffquell (Konsdref)|Kallektuffquell]]
|-
| 49-52 || Auto-pédestre Echternach Centre: [[Trooskneppchen]] – [[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] – [[Paulsplatte]] – [[Bildcheslee]]
|-
| 53-54 || Sentier E1 vun [[Iechternach]]: [[Geierslee]] – [[Labyrinth (Iechternach)|Labyrinth]]
|-
| 55 || Sentier F1 [[Gemeng Fëschbech]]: [[Napoleonshutt]]
|-
| 56-57 || Sentier H1 [[Gemeng Hiefenech]]: [[Lëschbuer]] – [[Héikräiz]]
|-
| 58 || Sentier J10 [[Gemeng Jonglënster]]: [[Bëddelsteen]]
|-
| 59 || Sentier J19 Gemeng Jonglënster: [[Häerdcheslee|Häertcheslee]]
|-
| 60-62 || Auto-pédestre Larochette: [[Verluerekascht Fiels|Verluerekascht]] – [[Salzdeebelchen]] – [[Himmelsbierg (Fiels)|Himmelsbierg]]
|-
| 63 || Mëllerdall Trail: [[Täiperlee]]
|-
| 64 || Sentier L3 [[Gemeng Fiels]]: [[Mëllerlee]]
|-
| 65 || Sentier L4 Gemeng Fiels: [[Kräizlee]]
|-
| 66 || Auto-pédestre Nommern 1: [[Kauzelee]]
|-
| 67 || Sentier N1 Gemeng Fiels: [[Hexelee]]
|-
| 68 || Sentier N4 [[Gemeng Noumer]]: [[Champignon-Fiels]]
|-
| 69 || Sentier R4 [[Gemeng Reisduerf]]: [[Kuertenhecken]]
|-
| 70 || Sentier R5 Gemeng Reisduerf: [[Hantgesschlëff]]
|-
| 71-73 || Sentier R8 Gemeng Reisduerf: [[Alkummer]] – [[Roudeschlëff]] – [[Veitcheslee]]
|-
| 74 || Sentier R7 [[Gemeng Rouspert-Mompech]]: [[Kimmhaischen]]
|-
| 75 || Auto-pédestre Rosport: [[Giischterklaus]]
|-
| 76-77 || Sentier M6 Gemeng Rouspert-Mompech: [[Panorama Hierber]] – [[Hexenkeller]]
|-
| 78-80 || Sentier W4 [[Gemeng Waldbëlleg]]: [[Brentschenterlee]] – [[Réimerkapp]] – [[Ellerlee]]
|}
== Literatur ==
* [[Rob Kieffer|Kieffer, Rob]] (Texte und Fotos), 2024. ''80 Erlebnisorte. Region Müllerthal''. Verlag: Éditions Ernster, Luxemburg, 191 Seiten. ISBN 978-2-919892-44-0
:Franséisch Ausgab: ''80 sites à découvrir. Région Mullerthal''. 191 pages. Traduction: Manu Aruldoss. ISBN 978-2-919892-45-7
:Englesch Ausgab: ''80 Places for Adventure. Mullerthal Region''. 191 pages. Translation: Carsten Charlier, David Crowther. ISBN 978-2-919892-47-1
== Kuckt och ==
* [[Kleng Lëtzebuerger Schwäiz]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften, Häff a Lieu-diten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Mullerthal}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Bicher iwwer Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Kleng Lëtzebuerger Schwäiz]]
[[Kategorie:Tourismus zu Lëtzebuerg]]
58e8rypns7d1ee45vhqp1nt3wdk9br3
Schabloun:WDS Joer 0
10
168720
2687032
2685341
2026-07-21T09:12:53Z
Zinneke
34
2687032
wikitext
text/x-wiki
{{#switch: {{{1}}}
| 1-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Penny black.jpg|right|89px|One Penny Black]]
| Text = d'Erfindung vum '''[[Timber]]''' et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen?
}}
| 1-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mathias Hardt.jpg|right|100px|Mathias Hardt]]
| Text = de '''[[Mathias Hardt]]''' (1809-1877) mat sengem ''Vocalismus der Sauermundart'' (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum [[Lëtzebuergesch]]e gemaach huet?
}}
| 1-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pont SGO.jpg|90px|right]]
| Text = am Mäerz 2017 déi éischt '''[[Bréck iwwer den Oyapock|Bréck tëscht Frankräich a Brasilien]]''' ageweit gouf?
}}
| 1-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Personenstand.jpg|right|83px|Questionnaire Personenstandsaufnahme]]
| Text = bei der sougenannter '''[[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941|''Personenstandsaufnahme'' vum 10. Oktober 1941]]''' d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzgruppen]] d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a „''Volkszugehörigkeit''“ mat „Lëtzebuergesch“ amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat „''deutsch''“ z'äntwerten?
}}
| 1-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = zwou Persoune mam Numm '''[[Ernest Arendt]]''' Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] waren, an zwar de [[Ernest Arendt (Riichter)|Riichter Ernest Arendt]] vun 1902 bis 1931 an den [[Ernest Arendt (Affekot)|Affekot Ernest Arendt]] vun 1973 bis 1988?
}}
| 1-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mill Ends Park.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Mill Ends Park]]''' mat 0,292 m<sup>2</sup> dee klengste Park vun der Welt ass?
}}
| 1-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Knossos Bull-Leaping Fresco.jpg|right|125px|Minoesch Fresk zu Knossos]]
| Text = et verschidden Theorien iwwer den Ënnergang vun der '''[[Minoesch Kultur|Minoescher Kultur]]''' ginn, wouvun déi gängegst e [[Vulkan]]ausbroch op der Insel [[Santorini|Thira]] dofir verantwortlech mécht?
}}
| 1-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MargueriteClement.JPG|90px|right]]
| Text = d''''[[Marguerite Thomas-Clement]]''' (1886-1979) 1919 déi éischt a laang eenzeg Fra war, déi an d'Lëtzebuerger [[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 1-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|130px|right]]
| Text = et an der [[Köln]]er Kanalisatioun e Sall gëtt, [[Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln|dee '''mat Lüsteren dekoréiert''']] ass?
}}
| 1-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:Luxembourg, Péiter Onrou (102).jpg|120px|right|Krispines]]
| Text = bei der '''[[Krispines]]'''-Kapell, och ''Péiter Onrou'' genannt, um [[Lampertsbierg]] et bis virun net all ze laanger Zäit de [[Brauch]] gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle „bestrooft“ ginn?
}}
| 1-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse de la Fontaine]]''' (1825-1896), e Brudder vum [[Edmond de la Fontaine]] (''Dicks''), Auteur vun der éischter Fauna vun de [[Wierbeldéieren]] vu Lëtzebuerg war?
}}
| 1-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KIE ZOW 101.jpg|80px|right]]
| Text = op de '''Fënstere vun der [[Kierch Zowaasch]]''' verschidde Memberen aus der Grofefamill Saintignon an aner Stëfter vun der Kierch als Helleger duergestallt sinn?
}}
| 1-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Illustration Secale cereale0.jpg|right|90px]]
| Text = d''''[[Kar (Planz)|Kar]]''' keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antiquitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als „Onkraut“ an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf?
}}
| 1-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Tevita Momoedonu]]''' aus [[Fidschi]] alt ''the Five Minute Prime Minister'' genannt gëtt, well en 2000 zweemol (wärend e puer Minutten) an 2001 (wärend zwéin Deeg) Premierminister war?
}}
| 1-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = een uganks 1913 d'Nimm vun de Besëtzer vun alle 430 deemools zu Lëtzebuerg ugemellte Gefierer an deenen hire [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Plackennummeren]] an der Zeitung noliese konnt?
}}
| 1-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Darvasa gas crater panorama crop.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Krater vun Derweze]]''' an Turkmenistan zanter 1971 am Gaang ass ze brennen, an dowéinst vun de Leit vun do den Numm ''Paart vun der Häll'' krut?
}}
| 1-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wort no 1.jpg|right|95px]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Wort]]''''' déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi praktesch ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert?
}}
| 1-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Heliocentric.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Aristarch vu Samos]] (ëm 310 - ëm 230 v. Chr.) och alt „griichesche [[Nikolaus Kopernikus|Kopernikus]]“ genannt gëtt, well hien als ee vun den Éischten d''''[[heliozentrescht Weltbild]]''' vertratt huet, no deem d'[[Sonn]] an net d'[[Äerd]] am Zentrum vum Weltall stéing?
}}
| 1-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|right|89px]]
| Text = d'Iddi fir den '''[[Eiffeltuerm]]''' vum Elsässer Ingenieur [[Maurice Koechlin]] war?
}}
| 1-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue Marie et Joseph Hackin (nom de rue).jpg|130px|right]]
| Text = déi lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel '''[[Joseph Hackin]]''' a '''[[Ria Hackin-Parmentier]]''' 1941 beim Ënnergang vum Cargoschëff ''[[SS Jonathan Holt ]]'', dat torpedéiert gouf, ëm d'Liewe koumen?
}}
| 1-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nic Klopp - Sécession - Exposition Peintures Sculptures Arts décoratifs.jpg|100px|right]]
| Text = et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger '''[[Sezessioun (Lëtzebuerg)|Sezessioun]]''' koum, déi der moderner [[Molerei]] zum Duerchbroch verhollef huet?
}}
| 1-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cape_Verde_location_map.svg|110px|right|Cap Vert]]
| Text = d'Land '''[[Cap Vert]]''' säin Numm vun engem Kap 500 km wäit ewech zu [[Dakar]] am [[Senegal]] huet, dat den Inselen hiren Numm ginn huet?
}}
| 1-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Landverkauf.JPG|130px|right]]
| Text = et bei der '''[[Lëtzebuerg-Kris]]''' [[1867]] drëms goung, datt Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn?
}}
| 1-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Alexis Heck 1830 1908.jpg|100px|right]]
| Text = nom Tourismuspionéier '''[[Alexis Heck]]''' (1830-1908) net nëmmen [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|eng Schoul]], ma och e [[Cocktail]] genannt gouf?
}}
| 1-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png|right|89px|Wope vu Lëtzebuerg]]
| Text = dem '''[[Wope vu Lëtzebuerg]]''' seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg|Henri V.]] (1136-1196) zeréckgeet?
}}
| 1-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gordian Troeller (cropped).jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher '''[[Gordian Troeller]]''' (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Präis fir säi Liewenswierk krut?
}}
| 1-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biergahornen Corniche 1.jpg|130px|right]]
| Text = 1984 op engem vun deenen zwéi '''[[Biergahornen op der Corniche]]''' (haut net méi do) eng bis dohin onbekannt [[Wanzen]]aart entdeckt gouf?
}}
| 1-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Telstar.jpg|100px|right|Telstar]]
| Text = wéinst der Technikbegeeschterung an den 1960er Joren e lëtzebuerger Basketballveräin, de [[BBC Telstar Hesper]], nom Kommunikatiounssatellit '''[[Telstar]]''' genannt gi war?
}}
| 1-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pingos near Tuk.jpg|right|130px|Pingoen]]
| Text = e '''[[Pingo]]''' eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafraschtbuedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft?
}}
| 1-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gotescht Haus, 20d, Rue André-Duchscher- Ééwisht Baach, Iechternach-101.jpg|95px|right]]
| Text = bei der Renovéierung vum '''[[Gotescht Haus Iechternach|Goteschen Haus]]''' zu Iechternach de Giewel nëmmen do stoe gelooss gouf, wou z'erkenne war, wéi d'Haus uersprénglech war?
}}
| 1-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MALBROUCK 2621 w.jpg|right|140px|Buerg Malbrouck]]
| Text = d''''[[Buerg Malbrouck]]''' am loutrengesche [[Manderen]] nom englesche Feldhär [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]] genannt ass, deen am Spueneschen Ierffollegkrich 1705 do aquartéiert war?
}}
| 2-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pair of side chairs MET DP111237.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Thomas Chippendale]] (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den '''Chippendale-Stil''' benannt ass?
}}
| 2-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Codex Mariendalensis page.jpg|90px|right|Codex Mariendalensis]]
| Text = de '''[[Codex Mariendalensis]]''', eng spéitmëttelalterlech Handschrëft iwwer d'Geschicht vun der [[Yolanda vu Veianen]], joerzéngtelaang als verluer gegollt huet, ier en 1999 erëmfonnt gouf?
}}
| 2-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|right|100px|Soyuz-Rakéit zu Baikonur]]
| Text = d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft '''[[Baikonur]]''' genannt huet, déi iwwer 300 km vun do ewechlouch?
}}
| 2-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biver (13) Terrils.JPG|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Biver (Bouches-du-Rhône)|Biver]]''' an de [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom lëtzebuergesch-belsche Grouweningenieur [[Ernest Biver]] genannt gouf?
}}
| 2-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berdorf (LU), Hohllay -- 2015 -- 6097-101.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Huel Lee]]''' zu [[Bäerdref]] hir aktuell Form huet, well do zanter der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] Millesteng aus dem Fiels gebrach goufen?
}}
| 2-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Shakespeare2.jpg|99px|right]]
| Text = de [[Miguel de Cervantes]] an de '''[[William Shakespeare]]''', de selwechten Dag, an zwar den [[23. Abrëll]] [[1616]] gestuerwe sinn?
}}
| 2-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|130px|right]]
| Text = de Lëtzebuerger [[René Arend]] d'''Chicken McNuggets'' an de ''McRib'', zwéi McDonald's Produiten, kreéiert huet?
}}
| 2-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Collage guerra civile spagnola.png|100px|right]]
| Text = d'Gesetz, dat de Leit aus Lëtzebuerg verbueden huet, '''[[Spueniekämpfer|um Spuenesche Biergerkrich deelzehuelen]]''', eréischt 2003 revoquéiert gouf?
}}
| 2-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Distribution_of_early_iron_working_sites_in_Luxembourg_—_Розташування_перших_металургійних_заводів_у_Люксембурзі.png|100px|right]]
| Text = vun den 11 '''[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Héichiewen zu Lëtzebuerg]]''', déi et an de 40er Jore vum 19. Joerhonnert gouf, ausser zu [[Zowaasch]], keen Eenzegen am [[Minettsgéigend|Minett]] stoung?
}}
| 2-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Europa series 50 € obverse side.png|120px|right]]
| Text = de '''[[Eurobilljeeën|50-Eurobilljee]]''' deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der [[Eurozon]] ass? Den 1. Januar 2018 waren 9.826.239.828 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 an dee vun 10 [[Euro]].
}}
| 2-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 09 Pl 2.1 Dalheim Aigle romaine.jpg|90px|right|Adler Duelem]]
| Text = den '''[[Réimermonument Duelem|Adler um Duelemer Réimermonument]]''' ursprénglech vergoldt war an an eng aner Richtung gekuckt huet?
}}
| 2-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Moresnet.svg|120px|right|Fändel vu Moresnet]]
| Text = '''[[Neutral-Moresnet]]''' tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65 km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufe wien e kréich?
}}
| 2-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wiesenbach.jpeg|right|130px]]
| Text = de '''[[Vincent Wiesenbach]]''' (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass?
}}
| 2-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png|130px|right]]
| Text = de '''[[Groussherzogleche Palais]]''' an der Mëtt vum 19. Joerhonnert eng Zort administrativen Allzweckbau war, wou nieft dem Kinnek-Groussherzog oder sengem Statthalter, déi do periodesch residéiert hunn, d'Regierung, d'Parlament, a vun 1858 un, de Staatsrot hire Sëtz haten, an och nach eng archeologesch Sammlung dran ënnerbruecht war?
}}
| 2-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et beim lëtzebuergesche '''[[Schoulgesetz vun 1912]]''' zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der [[Kathoulesch Kierch|Kathoulescher Kierch]] an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht [[Lénksblock|Lénks-]] a Rietsparteie gefouert hat?
}}
| 2-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|130px|right]]
| Text = den Astronom '''[[Christiaan Huygens]]''' als Éischten dat, wat de [[Galileo Galilei]] als „Ouere“ vum [[Saturn (Planéit)|Saturn]] bezeechent hat, als d'[[Saturnréng]] identifizéiert hat?
}}
| 2-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''''[[Les danseurs d'Echternach]]''''' vum [[Evy Friedrich]] aus dem Joer 1947 deen éischte lëtzebuergesche Film war, deen um [[Festival vu Cannes]] gewise gouf?
}}
| 2-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Grün 02.jpg|105px|right]]
| Text = ee Konschtstéck vum lëtzebuergesche Kraaftmënsch '''[[John Grün]]''' (1868-1912) dora bestoung, 2 Päerd mat 2 erwuessene Reider drop an d'Luucht ze hiewen?
}}
| 2-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburgerli Himbeere Zitrone.jpg|130px|right|Luxemburgerli]]
| Text = ''„'''[[Luxemburgerli]]'''“'' den Numm vun enger Makrounespezialitéit vun enger [[Zürich|Zürcher]] Confiserie ass?
}}
| 2-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Treaty of London 1867 Art VII and signatures.jpg|130px|right]]
| Text = et beim '''[[Traité vu London (1867)|Traité vu London]]''' vun 1867 déi éischt Kéier war, wéi Vertrieder vu Lëtzebuerg (de [[Victor de Tornaco]] an den [[Emmanuel Servais]]) en internationalen Traité mat ënnerschriwwen hunn?
}}
| 2-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg|130px|right]]
| Text = et vun der Skulptur '''[[Non-Violence]]''' (oder ''The Knotted Gun'') vum [[Carl Fredrik Reuterswärd]] eng 20 Repliquë gëtt, wourënner eng zu [[New York City|New York]], déi de Lëtzebuerger Staat de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natioune]] geschenkt huet, an eng am Parc Central um [[Kierchbierg]]?
}}
| 2-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Charles Bivort]]''' (1845-1920) vun [[Tratten]] déi éischt [[Stenographie|Stenographéiermaschinn]] fir Blanner erfonnt huet?
}}
| 2-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coltsfoot close-up aka.jpg|right|129px]]
| Text = den '''[[Ieselsfouss]]''', eng Fréijoersplanz, och ''Fils avant le père'' genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt?
}}
| 2-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:G-simon-gauleiter.jpg|right|90px]]
| Text = et vum fréiere Gauleiter '''[[Gustav Simon]]''' sengem Doud eng „offiziell“ an eng „inoffiziell“ Versioun gëtt?
}}
| 2-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg|right|90px]]
| Text = nom [[André Franquin]] sengem [[Comic]]personnage '''[[Marsupilami]]''' en [[(98494) Marsupilami|Asteroid genannt]] gouf?
}}
| 2-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gangler_Lexicon_inner_cover.jpg|99px|right|Lexicon der Luxemburger Umgangsspraache]]
| Text = dem [[Jean-François Gangler]] säi '''''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]''''' vun 1847 deen éischten [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire vum Lëtzebuergesche]] war?
}}
| 2-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gonepteryx.rhamni.mounted.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Zitrouneblat]]''' e [[Päiperleken|Päiperlek]] ass, deen [[Imago (Zoologie)|als Päiperlek]] iwwerwantert?
}}
| 2-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Frang5000V.jpg|150px|right]]
| Text = vum héchste Billjee a '''[[Lëtzebuerger Frang]]''', dem Fënnefdausender, 20 Joer nom Aféiere vum [[Euro]] a Form vu Billjeeën nach ëmmer eppes iwwer 10.000 Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf waren?
}}
| 2-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Feb1712.jpg|130px|Schweedesche Kalenner vum Februar 1712|right]]
| Text = et dräimol an der Geschicht en '''[[30. Februar]]''' gouf?
}}
| 3-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stadpark Esch-Uelzecht 01.jpg|120px|right|Stadpark Esch]]
| Text = de '''[[Stadpark vun Esch-Uelzecht]]''' 1911 um Hank vum Gaalgebierg ugeluecht gouf, well den Escher Bësch, wou d'Leit soss an d'Gréngs trëppele goungen, bal ganz ofgeholzt gi war, fir do d'[[Adolf-Emil-Hütte]] ze bauen?
}}
| 3-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Waxwing.jpg|right|99px]]
| Text = de '''[[Seideschwanz|Peschtvull]]''' sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf?
}}
| 3-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Medezinner a Cheemiker '''[[Henri-Jean-Népomucène Crantz]]''' vu Rued (1722-1792) fir seng Fuerschungen an der Hygiène fir Hiewanen vum [[Joseph II. (HRR)|Jousef II.]] geadelt gouf?
}}
| 3-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dead Sea 1920px.jpg|60px|right|Doudegt Mier]]
| Text = d'Uewerfläch vum '''[[Doudegt Mier|Doudege Mier]]''' ronn 400 m ënnert dem Mieresspigel ass?
}}
| 3-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simmering (Wien) - Gasometer (1).JPG|130px|right|Gasometeren zu Simmering]]
| Text = an de fréiere '''[[Gasometeren (Wien)|Gasometere]] vu Wien-[[Simmering]]''' haut eng 1.500 Leit wunnen?
}}
| 3-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = dem '''[[Lëtzebuerger Haffbibliothéik|Groussherzog seng Bibliothéik]]''' ronn 45.000 Wierker ëmfaasst?
}}
| 3-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belgium-6450 - Manneken Pis (13934735107).jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Manneken Pis]]''' am Mee 2018 säin 1000. Costume geschenkt krut?
}}
| 3-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Narmerpalette verso UT 1931.jpg|95px|right]]
| Text = op der '''[[Pallett vum Narmer]]''', an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den [[Narmer]] duergestallt gëtt?
}}
| 3-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dicksgärtchen Vianden 02.jpg|95px|right]]
| Text = den '''[[Edmond de la Fontaine]]''' (1823-1891) net nëmmen, ënner dem [[Pseudonym]] ''Dicks'', [[Lëscht vun de Musekskompositioune vum Dicks|Operette]] geschriwwen huet, mä och jorelaang al [[Seechen|Seeërcher]] a [[Brauch|Bräich]] erfuerscht huet?
}}
| 3-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Hotel de Ville (2232245399).jpg|130px|right]]
| Text = wärend den Ëmbauaarbechten vum [[Chambersgebai]], 1997-1999, d'[[Chamber]] hir Sëtzungen am '''[[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]]''' ofgehalen huet?
}}
| 3-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|95px|right]]
| Text = ''„'''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''“'' wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn?
}}
| 3-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg|88px|right]]
| Text = d''''[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]]''' hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der „Wolfsschlucht“ aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet?
}}
| 3-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:L'isola del cinema.jpg|130px|right]]
| Text = den Ausdrock '''''[[Paparazzi]]''''' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet?
}}
| 3-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:WaterPolo.JPG|129px|right]]
| Text = beim '''[[Waasserball]]''' d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg?
}}
| 3-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Michel Théato en 1900.jpg|100px|right]]
| Text = deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de '''[[Michel Théato]]''' war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf?
}}
| 3-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iceland Mid-Atlantic Ridge map.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Island]]''' souwuel op der nordamerikanescher wéi der europäescher [[Tektonik|Lithosphärplack]] läit?
}}
| 3-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:TunnelStad.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg]]''' uganks der 1960er Joren ugeluecht gouf, fir eng Ofwaasserleitung aus dem Péitrussdall mam Pafendall ze verbannen?
}}
| 3-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MunnerefGrandChefGinkgo01.jpg|130px|right]]
| Text = de franséische Komponist [[Maurice Ravel]] 1937 ee Joer laang zu [[Munneref]] am '''[[Hotel Grand-Chef]]''' gewunnt huet?
}}
| 3-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Joer '''[[238]]''' och [[Sechskeeserjoer]] genannt gëtt, well sechs Männer no- a mateneen vum Senat als [[Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich|Keeser vum Réimesche Räich]] unerkannt goufen?
}}
| 3-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg|right|119px]]
| Text = d''''[[Walnut Lane Bridge]]''' zu Philadelphia eng Kopie aus arméiertem Bëtong vun der Neier Bréck ([[Adolphe-Bréck]]) an der Stad Lëtzebuerg ass?
}}
| 3-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cooking with radio waves - Short Wave Craft Nov 1933 cover.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur '''[[Hugo Gernsback]]''' (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn?
}}
| 3-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RuanNguyen.png|100px|right]]
| Text = ronn all zweete Vietnamees mam Familljennumm '''[[Nguyễn]]''' heescht?
}}
| 3-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zeichen_140_-_Tiere,_StVO_1970.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Verkéierswarnschëld]]''' viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach gouf, ma 2024 nees agefouert gouf?
}}
| 3-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mammuthus exilis.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Zwergmammut]]''' (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf?
}}
| 3-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Anna Boch in Her Studio 1893.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Anna Boch]]''' den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat?
}}
| 3-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Beauvais Cathedral Exterior 1, Picardy, France - Diliff.jpg|130px|right|Kathedral Beauvais]]
| Text = d''''[[Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais]]''' déi mam héchste gotesche Chouer vun der Welt ass, mä ni fäerdeg gebaut gouf?
}}
| 3-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right|Germaine Damar op argentinescher Zäitschrëft 1960]]
| Text = d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eegen Televisiounsemissioun hat?
}}
| 3-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Casablanca, title.JPG|130px|right]]
| Text = de Saz ''„Play it again, Sam!“'' esou net am Film '''''[[Casablanca (Film)|Casablanca]]''''' (1942) virkënnt?
}}
| 3-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ukulele4.png|80px|right|Ukulele]]
| Text = d''''[[Ukulele]]''' en [[hawaii]]anescht [[Museksinstrument]] ass, deem seng Originnen op [[Madeira]] zeréckginn, vu wou portugisesch Immigranten et matbruecht haten?
}}
| 3-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Croix de Hinzert (2).JPG|120px|right|Hinzerter Kräiz]]
| Text = d''''[[Hinzerter Kräiz]]''' 1946 um Stater [[Nikloskierfecht]] opgeriicht gouf, fir un déi 82 Lëtzebuerger z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich am [[SS-Sonderlager Hinzert]] an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht goufen?
}}
| 3-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bryce Canyon 2 md.jpg|130px|right|Hoodooen am Bryce Canyon National Park]]
| Text = een am '''[[Bryce-Canyon-Nationalpark]]''' Honnerte vun [[Hoodoo]]e bewonnere kann?
}}
| 4-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sunny april morning spaghetti tree harvest (7036208493).jpg|110px|right]]
| Text = e Reportage iwwer „'''[[Spaghetti-Bam|Spaghettibeem]]'''“ 1957 en [[Abrëllsgeck]] vun der [[BBC]] war, deen deemools vill fir richteg gehalen hunn?
}}
| 4-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Place de Bruxelles.svg|120px|right]]
| Text = op der '''[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]]''' an der Stad de 5. Juli 1951 déi éischt [[Verkéiersluucht]] zu Lëtzebuerg a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Planets2008.jpg|130px|right]]
| Text = all d''''[[Planéit]]e vun eisem [[Sonnesystem]]''' no [[réimesch Mythologie|réimesche Gëtter]] genannt goufen, ausser d'[[Äerd]] an den [[Uranus (Planéit)|Uranus]]?
}}
| 4-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|90px|right]]
| Text = den islännesche [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur-Nobelpräisdréier]] '''[[Halldór Laxness]]''' sech 1922-23 an d'[[Benediktinerabtei Klierf]] zeréckgezunn huet an do gedeeft gouf?
}}
| 4-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pinot Gris close.JPG|105px|right|Pinot-Gris-Drauwen]]
| Text = '''[[Wäisse Wäin]]''' vun alle méigleche [[Wäindrauf|Wäindrauwen]], och där mat bloelzeger Haut, gemaach ka ginn?
}}
| 4-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi '''éischt''' [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|'''Eisebunnsstreck''' zu Lëtzebuerg]] den 11. August 1859 [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|tëscht Lëtzebuerg a Zoufftgen]] a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Orgel_der_Nikolaikirche_in_Berlin_04.jpg|91px|right]]
| Text = bei '''[[Uergel]]päifen''' ë. a. tëscht ''Labial-'' an ''Zongepäifen'' ënnerscheet gëtt?
}}
| 4-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Norbert Jacques by Waldemar Flaig 1927.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Auteur '''[[Norbert Jacques]]''' d'Figur vum ''Doktor Mabuse'' erfonnt huet?
}}
| 4-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Yellowstone River in Hayden Valley.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Yellowstone-Nationalpark]]''' den eelsten Nationalpark vun der Welt ass?
}}
| 4-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emetteur de Junglinster les trois mâts vus de l'Ouest.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Sender 1212]]''' e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als „schwaarz Propaganda“ nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf?
}}
| 4-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg|120px|right|Tiräng mat Karteikaarte mat bibliographesche Referenzen aus dem Mundaneum]]
| Text = d''''[[Mundaneum]]''' vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng „analog Sichmaschinn“ vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt?
}}
| 4-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Belval-Université 2010-10-17 B.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gare Belval-Université]]''', [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll?
}}
| 4-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dräikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|right|125px]]
| Text = d''''[[Dräikinneksgaass]]''' an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat?
}}
| 4-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]]
| Text = de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann?
}}
| 4-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|130px|right|10-Daler-Billjee vun der BIL]]
| Text = deen '''éischte lëtzebuergesche [[Geldschäin]]''' 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der [[BIL]]?
}}
| 4-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:UNESCO logo French.svg|95px|right]]
| Text = der '''[[UNESCO]]''' no e [[Buch]] op d'mannst 49 Säiten (ouni den Deckel) muss hunn?
}}
| 4-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wilhelmvoigtgrab.jpg|95px|right|Graf Hauptmann von Köpenick]]
| Text = dem '''„[[Hauptmann von Köpenick]]“ säi Graf''' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass?
}}
| 4-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Allemagne en Provence IMG 9064 touched.jpg|right|130px]]
| Text = et en '''„[[Allemagne-en-Provence|Däitschland]]“''' a Frankräich an e „[[Frankräich (Bergisch Gladbach)|Frankräich]]“ an Däitschland gëtt?
}}
| 4-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Schortgen.png|90px|right]]
| Text = deen éischten Aarbechter, deen Deputéierten an der [[Chamber]] gouf, de '''[[Jean Schortgen]]''', op engem [[1. Mee]] bei engem Accident an der Grouf leie blouf?
}}
| 4-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:StenSchm1.JPG|right|130px]]
| Text = am Joer 1957 an der '''[[Stengeforter Schmelz]]''' 10.041 Tonne Phenol produzéiert goufen?
}}
| 4-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Site um Bois de Cazier w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Drëttel-Reegel]]''' an der [[Fotografie]] dora besteet, datt de „Bléckfank“ vum Bild op enger Intersektioun vun den horizontalen a vertikale Linne vu jee engem Drëttel vum Bild ass?
}}
| 4-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KueheinHalbtrauer.jpg|100px|right]]
| Text = am '''[[Arno Schmidt]]''' sengem Roman ''Abend mit Goldrand'' eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet?
}}
| 4-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Péiterséileginselkonflikt]]''' e Grenzkonflikt tëscht [[Spuenien]] a [[Marokko]] war, deen ausgebrach ass, wéi am Juli 2002 marokkanesch Truppen op der [[Péiterséileginsel]] u Land gaange sinn?
}}
| 4-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MetroStockelD&D.jpg|115px|right]]
| Text = déi zwéin Detektiven an ''[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin senge Geschichten]]'', am Original ''Dupont et Dupond'', an de lëtzebuergeschen Iwwersetzunge '''''[[Biwer a Biver]]''''' heeschen?
}}
| 4-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Amazonrivermap hr.svg|115px|right|Amazonas]]
| Text = den '''[[Amazonas]]''' seng Quell 190 km vum Pazifik ewech huet, mä da méi wéi 6000 km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den [[Atlantik]] ze lafen?
}}
| 4-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|89px|right|Lëtzebuerger Guillotine]]
| Text = d''''[[Doudesstrof zu Lëtzebuerg]]''' fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaaft gouf an 1999 an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn?
}}
| 4-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:House Shared By Two Countries.jpg|90px|right]]
| Text = '''[[Baarle-Hertog]]''', eng belsch Gemeng, ë. a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn?
}}
| 4-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Loschbour Mullerthal 2013.jpg|130px|right|De Loschbuer]]
| Text = d''''[[Loschbur-Fra]]''' eng 1000 Joer méi al ass wéi de [[Loschbur-Mann]]?
}}
| 4-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ServaisEmile.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Servais]]''' (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn?
}}
| 4-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:President Kaczyński and PM Kaczyński.jpg|95px|right|Jaroslaw a Lech Kaczyński]]
| Text = de '''[[Jarosław Kaczyński]]''' 2006-2007 polnesche Premierminister ënner dem Staatspresident '''[[Lech Kaczyński]]''', sengem [[Zwilling|eeneeëgen Zwillingsbrudder]], war?
}}
| 5-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ancien hôpital d'Esch-sur-Alzette 01.jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Spidol zu Esch-Uelzecht d''''[[Metze Spidol]]''' war, dat 1878 vun de Bedreiwer vun der [[Metze Schmelz]] als e Spidol fir hir Aarbechter gebaut gouf?
}}
| 5-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plakeg Maulefsratl.jpg|right|130px|Plakeg Maulefsrat]]
| Text = d''''[[Plakeg Maulefsrat]]en''' (''Heterocephalus glaber'') a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert?
}}
| 5-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KettyMaus2.jpg|120px|right]]
| Text = „'''[[Ketty Maus]]'''“ den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche [[Pass (Dokument)|Päss]] gebraucht gëtt?
}}
| 5-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hydrochoeris hydrochaeris in Brazil in Petrópolis, Rio de Janeiro, Brazil 09.jpg|130px|right]]
| Text = dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]], d''''[[Capybara]]''', bis zu 1,20 m grouss ka ginn?
}}
| 5-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20191212 Szczury w Świątyni Karni Maty w Deśnok 1052 8157 DxO.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok''' an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt?
}}
| 5-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ondatra zibethicus FWS.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bisamrat]]''' keng Rat ass, mä villméi zu de [[Wullmais]] (Arvicolinae) gehéiert, vun deene se de gréisste Vertrieder ass?
}}
| 5-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Roud Wullmaus Logo.JPG|129px|right|Logo Ro'd Wullmaus]]
| Text = '''''[[D'Ro'd Wullmaus]]''''' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut?
}}
| 5-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fredmeyer edit 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Zuel vun de '''[[Supermarché|Supermarchéën]] zu Lëtzebuerg''' tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass?
}}
| 5-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem „[[Januar]]-Floss“ genannt gouf, deen et awer net gëtt?
}}
| 5-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg '''op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]]''' goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf?
}}
| 5-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fallen Astronaut.jpg|right|100px]]
| Text = dem belsche Kënschtler '''[[Paul Van Hoeydonck]]''' säi '''''Fallen Astronaut''''' dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um [[Äerdmound]] installéiert gouf?
}}
| 5-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ruysmolen1867.jpg|100px|right|D'Senne zu Bréissel virun der Iwwerdeckelung]]
| Text = [[Bréissel]] a [[Paräis]] hiren Urspronk un de [[Meander]]e vun zwéin '''[[homophon]]e [[Floss|Flëss]]''' hunn?
}}
| 5-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Eurovisie Songfestival 1966 te Luxemburg. De winnaar Udo Jürgens met de winnares, Bestanddeelnr 918-9215.jpg|110px|right]]
| Text = Lëtzebuerg (via [[RTL Group|RTL]]) tëscht 1956 an 1993 am Ganze siwenandrëssegmol beim '''[[Eurovision Song Contest]]''' matgemaach huet an dëse [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Beiträg beim Eurovision Song Contest|fënnefmol gewonnen huet]]?
}}
| 5-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:OurthekanaalBernistap1.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Meuse-Musel-Kanal]]''' e Projet aus den 1820er Jore war, deen, queesch duerch d'[[Ardennen]], [[Léck]] hätt solle mat [[Waasserbëlleg]] verbannen, an deen zwar ugefaangen, awer ni fäerdeg gemaach gouf?
}}
| 5-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierch Crusnes.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bäerbelekierch zu Crusnes]]''' déi eenzeg Kierch a Frankräich ass, déi ganz aus [[Eisen|Eise]] gebaut ass?
}}
| 5-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Prix Grand-Duc Adolphe]]''''' e Konschtpräis ass, deen zu Lëtzebuerg zanter 1902 all zwee Joer (virun 1995: meeschtens all Joer) un een oder méi Kënschtler vergi gëtt, déi um ''Salon'' vum [[Cercle artistique de Luxembourg]] (CAL) ausgestallt hunn?
}}
| 5-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Thyes Felix.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Félix Thyes]]''' (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war?
}}
| 5-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Lidd '''''[[Bella Ciao]]''''' ursprénglech iwwer dat schwéiert Liewe vu Räis-Baierinnen am [[Piemont]] erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten, méi spéit awer an en antifaschistescht Partisane-Lidd ëmgedicht gouf?
}}
| 5-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Helen Buchholtz w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Helen Buchholtz]]''' (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet?
}}
| 5-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Staatlech Pressehëllef]]''', déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, sech am Joer 2018 op eng 8,16 Milliounen Euro belaf huet?
}}
| 5-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms of San Marino.svg|100px|right]]
| Text = zu '''[[San Marino]]''' d'Amt vum Staatschef vun zwou Persounen ausgeüübt gëtt, déi all 6 Méint änneren?
}}
| 5-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Burfelt 3.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Buergfrid-Affär]]''' eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet?
}}
| 5-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Giants-causeway-in-ireland.jpg|right|130px]]
| Text = '''[[Basalt]]''' d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt?
}}
| 5-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jabo.jpg|right|130px]]
| Text = déi sougenannt '''''[[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie|Ofizièl lezebuurjer ortografi]]''''' déi éischt gesetzlech festgeluecht Schreifweis vum [[Lëtzebuergesch]]e war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass?
}}
| 5-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flickr - BioDivLibrary - n26 w1150 (1).jpg|100px|right]]
| Text = et a Brasilien eng 20 '''''[[Luxemburgia]]'''''-Aarte gëtt?
}}
| 5-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:PaulGreen@FGRFC.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Forest Green Rovers FC]]''' e [[Veganismus|vegane]] Foussballveräi sinn?
}}
| 5-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|140px|right]]
| Text = den däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]] déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin '''Haaptquartéier an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]-Schoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat?
}}
| 5-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Syldavia.webp|130px|right]]
| Text = d'Sprooch aus dem fiktive Land '''[[Syldawien]]''' an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass?
}}
| 5-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:La clef du cabinet 1704.jpg|90px|right]]
| Text = déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, '''''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]''''' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen?
}}
| 5-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:P7220018 DxO.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter''' vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis war, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visitt zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf?
}}
| 5-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Sandale vu Christus]]''' an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass?
}}
| 6-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt?
}}
| 6-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Volmerange les Mines-002.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Gare Däitsch-Oth|Gare vun Däitsch-Oth]] an '''[[Gare Wuelmereng|déi vu Wuelmereng]]''' zwou '''[[Kappgare|Kappgarë]]''' vun der [[CFL]] sinn, déi a Frankräich leien?
}}
| 6-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[File:Joosy Stoffel - 60 jaar Rotterdamse Turnbond - Bestanddeelnr 916-3525 (1964).jpg|Josy Stoffel|90px|right]]
| Text = de Konschtturner '''[[Josy Stoffel]]''' vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet?
}}
| 6-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Platinum-Iridium meter bar.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Meter]]''' [[1793]] als den 10-milliounsten Deel vun der Distanz vum [[Pol (Geographie)|Pol]] bis bei den [[Equator]] vum [[Äerdmeridian]], op deem [[Paräis]] läit, definéiert gouf, an e Prototyp vun dësem Meter [[1795]] a [[Messeng]] gegoss gouf?
}}
| 6-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|90px|right]]
| Text = de gebiertegen Iechternacher '''[[Jules Hoffmann (Biolog)|Jules Hoffmann]]''' 2011 den [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Nobelpräis fir Medezin]] kritt huet an zanter 2012 Member vun der [[Académie française]] ass?
}}
| 6-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seconde-guerre-mondiale-debarquement-LCVP-6juin1944.jpg|120px|right]]
| Text = siwe Lëtzebuerger op der Säit vun den Alliéierte de 6. Juni 1944 bei der '''[[Operation Overlord]]''' am Asaz waren? Et waren dat bei de Buedemtruppen de [[Charles-André Schommer]] op ''Omaha Beach'' an op ''[[Sword Beach]]'' de [[Pierre Laux]] bei den engleschen Truppen an den [[Antoine Neven]], [[Jean Neven]], [[Félix Peters]] a [[Jean Reiffers]] beim franséische Commando Kieffer. De [[Jean-Bernard Ney]] war deen Dag als Navigateur u Bord vun engem Fliger vun der englescher Aviatioun iwwer ''Omaha Beach'' am Asaz.
}}
| 6-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:1 franc Luxembourg Jean I (1989)-revers.png|110px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Frang]]''' tëscht 1935 an 1941 e Véierels méi wäert war wéi [[Belsche Frang|dee Belschen]], nom Krich awer nees zu enger [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vun 1:1]] erëmagefouert gouf?
}}
| 6-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sender Housen 2 BRW.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Sendemast vun Housen]]''' mat 300 Meter dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 6-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schluecht vu Valmy.jpg|120px|right]]
| Text = d''''[[Schluecht vu Valmy]]''' zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gefeiert gouf?
}}
| 6-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berlin, Mitte, Bertolt-Brecht-Platz 1, Theater am Schiffbauerdamm.jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Schauspiller '''[[Joseph Noerden]]''' tëscht 1949 an 1953 am [[Bertolt Brecht]] sengem ''Berliner Ensemble'' gespillt huet?
}}
| 6-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ant Nebula.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Seechomessenniwwel]]''', e [[planetareschen Niwwel]], sou genannt gëtt, well en dem Kapp an dem Thorax vun enger [[Seechomessen|Seechomes]] gläicht?
}}
| 6-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Schlass Bierg]]''', der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzoglecher]] Residenz, tëscht 1941-1944 vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitschen Occupant]] eng sougenannt ''[[Nationalpolitische Erziehungsanstalt Kolmar-Berg|Nationalpolitische Erziehungsanstalt]]'' ageriicht gi war?
}}
| 6-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seal of the United States Virgin Islands.svg|115px|right]]
| Text = d''''[[Amerikanesch Joffereninselen|Amerikanesch Joffereninsele]]''' bis 1917 zu [[Dänemark]] gehéiert hunn, déi se du fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft hunn?
}}
| 6-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kursaal De Balkon haut.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Kursaal|Ciné Kursaal]]''' vu Rëmeleng, och nach den ''Ale Kino'' genannt, deen eelste [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen|Kino zu Lëtzebuerg]] ass, deen nach haut a Betrib ass?
}}
| 6-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Edouard luja snl.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Edouard Luja]]''' (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z. B. d<nowiki>'</nowiki>''Acacia Lujaei'' oder d<nowiki>'</nowiki>''Eulophia Lujaeana''?
}}
| 6-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Milbekéis.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Milbekéis]]''' eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune [[Milben]], déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt?
}}
| 6-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simone de Beauvoir.jpg|100px|right]]
| Text = d'franséisch Schrëftstellerin '''[[Simone de Beauvoir]]''' en Urenkelkand vum [[Hubert Brasseur (1823)|Hubert Brasseur]] war, engem vun de Matgrënner vun der [[Brasseurs Schmelz]] zu Esch?
}}
| 6-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Blason département fr Var.svg|90px|right]]
| Text = '''[[Departement Var|Var]]''' dat eenzegt [[Franséisch Departementer|franséischt Departement]] ass, dat no engem Floss genannt ass (dem [[Var (Floss)|Var]]), deen hautesdaags guer net derduerchleeft?
}}
| 6-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Begrëff „'''[[Télécran]]'''“ fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum [[George Orwell]] sengem Roman ''Nineteen eighty-four'' fir den englesche Begrëff ''telescreen'' gebraucht gouf?
}}
| 6-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Pont G-D Charlotte (1a).jpg|130px|right]]
| Text = op de Baupläng vun der '''[[Rout Bréck|Rouder Bréck]]''' zwou Vëlospistë vun 1,75 m virgesi waren; dës awer, wéi s'a Betrib geholl gouf, zu Gonschte vum Autostrafic geaffert goufen?
}}
| 6-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Viichten-Terpsichore-w.jpg|95px|right]]
| Text = um '''[[Mosaik vu Viichten]]''', dat 1994 entdeckt gouf, an dat géint d'Joer 240 geluecht gouf, den [[Homer]] mat den Néng [[Mus (Mythologie)|Musen]] ze gesinn ass?
}}
| 6-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Johannes Mylius]]''' vun Diddeleng (ëm 1537-1596) Studieboursse gestëft huet, déi nach Joerhonnerten duerno ausbezuelt goufen?
}}
| 6-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chichen Itza 3.jpg|130px|right]]
| Text = op der Nordsäit vun der '''[[Pyramid vum Kukulcán]]''', wärend der [[Equinoxe]], de Schiet esou op d'Säitemauer vun der Trap fält, dass et ausgesäit wéi wann do eng riseg Schlaang erofkrauche géif?
}}
| 6-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|right|85px|Mathias Mongenast]]
| Text = d''''[[Regierung Mongenast]]''' zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war?
}}
| 6-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Town Hall Tower & Sukiennice.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Kraków]]''' (Krakau) vun 1038 bis 1609 d'Haapt- a Kinneksstad vu [[Geschicht vu Polen|Polen]] war?
}}
| 6-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lenoir gas engine car.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Étienne Lenoir]]''' (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet?
}}
| 6-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:LuxemburgWisconsinDowntown1.jpg|130px|right|Luxemburg, Wisconsin]]
| Text = „'''[[Luxemburg]]'''“ gläich dräi Uertschaften an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] heeschen?
}}
| 6-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Tranchée de Caster.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Tranchée de Caster]]''' an der Belsch e 65 Meter déiwen Aschnëtt an d'[[Montagne Saint-Pierre]] ass, déi tëscht 1930 an 1933 fir den [[Albertkanal]] ugeluecht gouf?
}}
| 6-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg|90px|right|Kierch St Alphonse]]
| Text = d'Kierchtierm vun der 1858 gebauter '''[[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Kierch St. Alphonse]]''' („Paterekierch“) an der Stad Lëtzebuerg, sou niddreg sinn, well se no bei der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] stoungen a soss eng giedeleg Zilscheif gi wieren, wa se méi héich gewiescht wieren?
}}
| 6-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maxwell - 2014 Euro - 1.jpg|80px|right]]
| Text = den '''Asteroid [[(255019) Fleurmaxwell]]''' no der Lëtzebuerger Äiskonschtleeferin [[Fleur Maxwell]] benannt gouf?
}}
| 7-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Astana-Ishim-River-embankment-7797.jpg|130px|right]]
| Text = déi '''[[Astana|kasachesch Haaptstad]]''' bannent manner wéi 7 Joerzéngte sechsmol den Numm gewiesselt huet?
}}
| 7-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Kroll.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Metallurg '''[[William J. Kroll]]''' (1889 - 1973) ë. a. deen no him genannte „Kroll-Prozess“ entdeckt huet, deen et erméiglecht, [[Titan (Element)|Titan]] industriell ze produzéieren?
}}
| 7-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Husumer Protestfierkelen.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Husumer Protestschwäin]]''' eng rout-wäiss-rout gesträift Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dergéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken?
}}
| 7-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = deen éischte ''Long métrage'' op Lëtzebuergesch '''''[[Wat huet e gesot?]]''''' geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf?
}}
| 7-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hauptstrasse in Grevels 01.jpg|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Gréiwels]]''' fréier ''Nei-Brasilien'' housch, well sech do am Joer 1828, op den deemolege Gemengegrenze vu Groussbus, Heischent a Wal, Leit néiergelooss hunn, déi alles verkaaft haten, fir a [[Brasilien]] auszewanderen, do awer ni ukomm sinn a veraarmt op Lëtzebuerg zeréckkoumen?
}}
| 7-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Victor Tedesco at 68, from Louis Bertrand, Histoire de la démocratie et du socialisme en Belgique depuis 1830.gif|100px|right]]
| Text = de '''[[Victor Tedesco]]''' (1821-1897) aus der Stad Lëtzebuerg an der Belsch wéinst Opruff zur Revolutioun zum Doud verurteelt gouf, spéider awer Affekot, Gemengerot a Provënzialrot zu Arel war?
}}
| 7-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Core Creek Park dock on Lake Luxembourg.jpg|120px|right]]
| Text = de '''[[Lake Luxembourg]]''' a Pennsylvania säin Numm krut, well d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an hirem Exil wärend dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] do en Terrain kaf hat?
}}
| 7-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zolwerknapp 02.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zolwerknapp]]''' en [[Zeiebierg]] ass; d. h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass?
}}
| 7-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wincrange, Wëntger (103).jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Wëntger]]''' 2019 déi lescht Gemeng zu Lëtzebuerg war, déi [[Odonymie|Stroossennimm]] agefouert huet?
}}
| 7-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Capus.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungsreesende '''[[Guillaume Capus]]''' (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vum Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op Interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass?
}}
| 7-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Antw-Zoo-Entrée--w.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zoo vun Antwerpen]]''' schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 [[Aart (Biologie)|Aarte]] verdeelen?
}}
| 7-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Metz.JPG|100px|right|Charles Metz]]
| Text = de '''[[Charles Metz]]''' (1799-1853) Deputéierten souwuel an [[Chamber (Belsch)|der Belscher]] wéi och an der [[Chamber|Lëtzebuerger Chamber]] war?
}}
| 7-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierfecht Zowaasch-103.jpg|130px|right]]
| Text = zu '''[[Zowaasch]]''' bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnes e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de '''Kierfecht''' op franséischem Terrain läit?
}}
| 7-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Johann von beck.jpg|right|90px]]
| Text = de '''[[Jean Beck]]''' (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum [[Lëscht vun de Gouverneure vu Lëtzebuerg|Gouverneur]] vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat?
}}
| 7-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|100px|right]]
| Text = op der Single ''Komm, gib mir deine Hand/Sie liebt dich'' zwou däitsch Versioune vun de [[Beatles]] hire Lidder sinn, déi de '''[[Camillo Felgen]]''' hinnen iwwersat hat?
}}
| 7-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:European Council (38185339475).jpg|130px|right]]
| Text = d'Fro vum '''[[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]''' bal 40 Joer laang ëmmer nees diskutéiert gouf, bis eng Kompromëssléisung fonnt gouf?
}}
| 7-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Leiffraechen_(Grott).jpg|130px|right|Léiffrächen]]
| Text = zu [[Keel]] op der '''[[Léiffrächen]]''' Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis ''Marienerscheinunge'' solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet?
}}
| 7-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Dokument am Besëtz vun der '''[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]''' en handgeschriwwent Stéck aus engem Gebietsbuch aus dem 8 Joerhonnert ass, dat de [[Willibrord]] vum Poopst geschenkt krut?
}}
| 7-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Canaan Banana.jpg|100px|right]]
| Text = et 1982 am [[Simbabwe]] e Gesetz gouf, dat et verbueden huet, de Geck mam President '''[[Canaan Banana]]''' sengem [[Familljennumm]] ze maachen?
}}
| 7-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:CodexAureusEpternacDEckel.JPG|right|90px]]
| Text = de '''''[[Codex Aureus Epternacensis]]''''', d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), [[1955]] zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass?
}}
| 7-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Joséphine-Charlotte metro station platforms with a metro ghost (1s exposure) in Woluwe-Saint-Lambert, Belgium.jpg|140px|right]]
| Text = nom [[Guillaume V. vu Lëtzebuerg|Groussherzog Guillaume]] [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|senger Groussmamm schonns zu Liefzäiten eng '''[[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)|Bréisseler Metrosstatioun]]''' genannt gouf?
}}
| 7-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walbor2.JPG|120px|right]]
| Text = d''''''Brubbel''''' zu [[Wallenborn]] deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst? }}
| 7-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Jacques Leurs]]''' bekannt dofir ass, deen éischte Lëtzebuerger mat schwaarzer Hautfaarf gewiescht ze sinn?
}}
| 7-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_Abbaye_de_Neumünster.jpg|130px|right|Neimënster]]
| Text = de Bäitrëttstraité vu [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] zu der [[Europäesch Unioun|EU]] 2005 an der '''[[Neimënster|Abtei Neimënster]]''' ënnerschriwwe gouf?
}}
| 7-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paul Lauterbur 2003 cropped.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Paul Lauterbur]]''' (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat?
}}
| 7-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Venuspioneeruv.jpg|100px|right|d'Venus]]
| Text = en Dag op der '''[[Venus (Planéit)|Venus]]''' méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs.
}}
| 7-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bernard molitor (attr.), sécretaire, francia 1800 ca.jpg|80px|right]]
| Text = de '''[[Bernard Molitor]]''' (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg ''Fournisseur de la Cour impériale'' war?
}}
| 7-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Luxembourgit]]''' e Mineral ass, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf?
}}
| 7-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Golden-cap.jpg|110px|right]]
| Text = mat „[[Mutz vum Monomach (Kascht)|Mutz vum Monomach]]“, engem russesche Kascht a Form vun der traditioneller '''[[Mutz vum Monomach|Kroun vun de Groussfürsten]]''' an den éischten Zaren, souwuel eng Fleesch-Mayonnaise-Zalot wéi och e Friichtekuch gemengt ka sinn?
}}
| 7-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Magnum bullarium romanum]]''''', eng vun de véier grousse Kollektioune vun de Peepst hire Bullen (Ordenanzen) an der Kierchegeschicht, déi vu 1727 u beim Stater Libraire an Editeur [[André Chevalier]] erauskoum, dee gréisste Buchprojet vun der Lëtzebuerger Geschicht war?
}}
| 7-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Camp_Ashcan_prisoners.jpg|130px|right|Goering & Co an der Ashcan]]
| Text = '''''[[Ashcan]]''''' (d. h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en [[alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Gefaangelager zu [[Munneref|Bad Munneref]] am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn?
}}
| 8-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Buffalo Bill]]''' mat senger ''Wild West Show'' den 3. September [[1906]] en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat?
}}
| 8-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of the German Community in Belgium.svg|130px|right]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheg Communautéit]]''' déi klengst vun den 3 Communautéiten an der [[Belsch]] ass?
}}
| 8-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Menhir vu Recken]]''' joerhonnertelaang ëmgekippt do louch, ier en 1978 als sollechen erkannt an an de Joren dono nees opgeriicht gouf?
}}
| 8-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek triremes at Salamis.jpg|130px|right]]
| Text = bei der '''[[Schluecht vu Salamis]]''' enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antiquitéit, [[Athen]] ënner dem [[Themistokles]] d'Flott vum [[Xerxes I.]] vu Persien verdriwwen huet?
}}
| 8-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:VenedEsch1 2001-09.jpg|right|130px]]
| Text = 2001 fir de Film '''''[[Secret Passage]]''''' zu Esch-Uelzecht, op der Industriebrooch vun Terre-Rouge, eng iwwer 6 Hektar grouss Kuliss vu [[Venedeg]] am 15. Joerhonnert an Originalgréisst, inklusiv de Kanäl, opgebaut gouf?
}}
| 8-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gloesener michel 1792 1876.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Michel Gloesener]]''' vun [[Uewerkäerjeng]] d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet?
}}
| 8-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kreuzhof - panoramio - Hans100 (2).jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Schengener Ofkommes]] um Schëff '''[[MS Princesse Marie-Astrid |MS Princesse Marie-Astrid 2]]''' ënnerschriwwe gouf, dat dono, als ''MS Regensburg,'' op der [[Donau]] ënnerwee war?
}}
| 8-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|110px|right]]
| Text = déi sowjetesch [[Raumfuerer|Kosmonaute]] [[Juri Gagarin]] a '''[[Walentina Tereschkowa]]''' 1961, respektiv 1963, deen éischte Mann an déi éischt Fra am Weltall waren?
}}
| 8-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Scarlett Johansson in Kuwait 01b-tweaked.jpg|95px|right]]
| Text = de Film ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]'' mat der '''[[Scarlett Johansson]]''' an der Titelroll, bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass?
}}
| 8-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean_Jules_Linden01.jpg|right|100px|Jean Linden]]
| Text = de lëtzebuergesch-belsche Botaniker '''[[Jean Linden (Botaniker)|Jean Linden]]''' (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa [[Orchideeën|Orchideeë]] geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet?
}}
| 8-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Macaca_nigra_self-portrait_large.jpg|100px|right|Cheeeeese]]
| Text = dem ''United States Copyright Office'' no '''[[Afeselfie|Afeselfien]]''' net dem [[Auteursrecht]] ënnerleien?
}}
| 8-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RenertCover1872Facsimile.jpg|90px|right]]
| Text = vun der 1. Oplo vum [[Michel Rodange]] sengem '''''[[Renert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Renert]]''''' no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren?
}}
| 8-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Georges Bidault.jpg|100px|right]]
| Text = 1946 an der franséischer Regierung vum '''[[Georges Bidault]]''' gläich zwéi Regierungsmembere waren, déi zu Lëtzebuerg gebuer waren, nämlech d'[[Andrée Viénot]] an de [[Robert Schuman]]?
}}
| 8-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gueule d'enfer.jpg|130px|right|''Gueule d'Enfer'', d'Meurthe leeft an d'Musel]]
| Text = d'[[Musel]] viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d''''[[Meurthe (Floss)|Meurthe]]''' gelaf ass?
}}
| 8-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dollar symbol gold.svg|70px|right]]
| Text = den '''[[Dollar]]''' säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut [[Jáchymov]] heescht?
}}
| 8-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:2019 Luxembourg National Day VIP (124).jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]]''' 1840 zweemol gefeiert gouf?
}}
| 8-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Francesco Maria Grimaldi.jpg|100px|right]]
| Text = d'Traditioun, d'Bierger an d'[[Moundkrater|Krateren]] um [[Äerdmound|Mound]] no bekannten Astronomen a Wëssenschaftler ze nennen, vum '''[[Francesco Maria Grimaldi]]''' (1618-1663) agefouert gouf?
}}
| 8-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Barrage Esch-sur-Sure.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Barrage Esch-Sauer]]''', deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5 m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168 m laang ass?
}}
| 8-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ideal1948.jpg|95px|right]]
| Text = am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 '''[[Gierwereien zu Lëtzebuerg|Gierwereie]]''' bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren?
}}
| 8-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:EschTDF06Gedenkplaz.jpg|130px|right|Monument TdF 2006 zu Esch-Uelzecht]]
| Text = den '''[[Tour de France]]''' zanter 1947 bis ewell néngmol duerch Lëtzebuerg goung?
}}
| 8-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hieronymus van Busleyden.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Jérôme vu Bauschelt]]''' (ëm 1470 - 1517) Member vum [[Grousse Conseil vu Mechelen]] war?
}}
| 8-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Monet dejeunersurlherbe.jpg|100px|right]]
| Text = souwuel de [[Claude Monet|Monet]] wéi de [[Edouard Manet|Manet]] en Tableau mam Numm '''''[[Le déjeuner sur l'herbe]]''''' gemoolt hunn?
}}
| 8-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rosa centifolia foliacea 17.jpg|89px|right]]
| Text = de Moler '''[[Pierre-Joseph Redouté]]''' (1759-1840) ''Rafael vun de Blumme'' genannt gouf?
}}
| 8-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Jéinesch]]''' (oder ''Lakerschmus''), d'Sprooch vun de [[Jéiner|Jéinen]], bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimeschkiercher Händlerfamille geschwat gouf?
}}
| 8-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek-Persian duel.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Ionesch Revolt]]''' 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war?
}}
| 8-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg|130px|right]]
| Text = vun den iwwer 40 sougenannte '''[[Spueneschen Tiermchen|Spueneschen Tiermercher]]''', déi et an der Stad Lëtzebuerg gouf, der just nach 9 bis haut existéieren, resp. nees opgebaut goufen?
}}
| 8-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Der Landwirth Logo.jpg|130px|right|Der Landwirth]]
| Text = d''''[[Lise Rischard]]''' (geb. Meyer, 1868-1940) am [[Éischte Weltkrich]] den Englänner Informatiounen iwwer däitsch Truppentransporter an der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] zoukomme gelooss huet, andeems dës kodéiert an engem Fortsetzungsroman an der Zäitschrëft ''[[Der Landwirth|Der Landwirt]]'' publizéiert goufen?
}}
| 8-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Postkaart Adolf-Emil-Hütte-101.jpg|130px|right]]
| Text = fir de Bau vun der '''[[Adolf-Emil-Hütte]]''' (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92 ha groussen ''Escher Bësch'' ofgeholzt ginn ass?
}}
| 8-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:4Gëttersteen Herkules.jpg|right|119px|Herkules um Bäerdrefer Véiergëttersteen]]
| Text = an der [[Kierch Bäerdref|Kierch]] vu [[Bäerdref]], ënner dem Haaptaltor, ee [[réimesch Mythologie|réimesche]] '''[[Véiergëtterstee vu Bäerdref|Véiergëtterstee]]''' steet, mat der Minerva, der Juno, dem Apollo an dem Herkules drop?
}}
| 8-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de lëtzebuergeschen Ethnolog '''[[Edouard Conzemius]]''' (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war?
}}
| 8-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20150823 Berchem Rest area 012.jpg|130px|right]]
| Text = déi zwou Bensinnsstatiounen op der '''[[Aire de Berchem]]''' iwwer 360 Millioune Liter Sprit am Joer verkafen?
}}
| 9-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Adrien Ries.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Adrien Ries]]''' (1933-1991) am Joer 1970 de Begrëff ''[[Nordstad]]'' an d'Welt gesat huet, deen den urbane Ballungsraum ëm [[Dikrech]] an [[Ettelbréck]] bezeechent?
}}
| 9-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of South Africa.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' offiziell 3 Haaptstied huet: [[Pretoria]] als Verwaltungshaaptstad, [[Kapstad]] als Regierungs- a [[Bloemfontein]] als Geriichts-Haaptstad?
}}
| 9-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Esch. Uelzechtstrooss.jpg|right|130px]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Uelzechtstrooss]]''' zu Esch virun 1923, jee no Deelstéck, ''Avenue de l'Hôtel de Ville'', ''Rue de la Poste'' a ''Rue Marie-Thérèse'' housch?
}}
| 9-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Messier51.jpg|130px|right|Whirlpool-Galaxie]]
| Text = een an der '''[[Whirlpool-Galaxie]]''' (''Messier 51'' oder ''NGC 5194/5195''), eng Spiralgalaxie am [[Stärebild]] ''Canes Venatici'', eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann?
}}
| 9-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Berwart.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Schlass Berwart|Berwart-Schlass]]''' zu [[Esch-Uelzecht]] 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn?
}}
| 9-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Termometro.JPG|90px|right]]
| Text = -40 '''[[Grad Fahrenheit]]''' a -40 '''[[Grad Celsius]]''' déi selwecht Temperatur uginn?
}}
| 9-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flevoland-Position.png|100px|right|Lag vu Flevoland]]
| Text = déi [[hollännesch Provënzen|hollännesch Provënz]] '''[[Provënz Flevoland|Flevoland]]''' praktesch ganz aus Land besteet, dat dem Mier ofgewonne gouf?
}}
| 9-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flaschenpost.jpg|130px|right]]
| Text = d'''Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie'' zu [[Hamburg]] déi gréisst Sammlung vu '''[[Fläschepost]]en''' op der Welt huet?
}}
| 9-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlossportler mam Numm '''[[Nicolas Frantz]]''' gouf, woubäi een dovun, den [[Nicolas Frantz II]], bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen?
}}
| 9-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Andorra.svg|right|120px]]
| Text = d'Republik '''[[Andorra]]''' zwéi Staatscheffen huet, nämlech de franséische President [[Emmanuel Macron]] an de [[Joan Enric Vives i Sicília]], Bëschof vu La Seu d'Urgell?
}}
| 9-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait Henri Tudor 004.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Henri Tudor]]''' (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u [[Bläi]]<nowiki>vergëftung </nowiki> gestuerwen ass?
}}
| 9-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:20251012 142302Nature reserve Dreckwiss 2025-10.jpg|130px|right]]
| Text = d''''''[[Naturschutzgebitt Dreckswiss|Dreckswiss]]''''' en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] ass, dat 71 ha Fiichtgebitt ëm d'[[Kuer]] ëmfaasst?
}}
| 9-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ropetrailer3.jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Alfred Hitchcock]] säi Film '''''[[Rope (Film 1948)|Rope]]''''' esou opgeholl gouf, wéi wann en aus enger eenzeger Astellung bestoe géif?
}}
| 9-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|right|130px]]
| Text = vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der '''[[Iechternacher Stadmauer]]''' der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen?
}}
| 9-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Otzi-Quinson.jpg|130px|right]]
| Text = den '''''[[Ötzi]]''''' iwwer 5000 Joer no sengem Doud e klengen diplomatesche Sträit tëscht Éisträich an Italien ausgeléist huet?
}}
| 9-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Manatee photo.jpg|130px|right|Manati]]
| Text = '''[[Ronnschwanzséikéi]]''' (''Trichechidae'', och „Manati“ genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen?
}}
| 9-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:King Baudouin of Belgium.jpg|100px|right]]
| Text = de belsche Kinnek '''[[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]]''' am Abrëll 1990 fir 36 Stonnen als ''net am Stand, ze regéieren'' erkläert gouf?
}}
| 9-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rumelange, Grand-Rue (ca. 1948), carte postale 13031.jpg|130px|right]]
| Text = nodeem dem '''[[Minettstram]]''' säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoreetesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass?
}}
| 9-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez_vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right|Schläifmillen, ëm 1834.]]
| Text = d''''[[Duchindustrie|Draperies de Luxembourg]]''' am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn?
}}
| 9-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|95px|right]]
| Text = d''''[[Désirée Nosbusch]]''' scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet?
}}
| 9-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburger Zeitung Logo.jpg|180px|right]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Zeitung]]''''' tëscht 1902 an 1940 zweemol am Dag eng nei Editioun erausbruecht huet?
}}
| 9-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Jacoby - Hurdling - The Race.jpg|130px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Moler '''[[Jean Jacoby]]''' (1891-1936) zweemol – 1924 an 1928 – d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet?
}}
| 9-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jack-o'-Lantern 2003-10-31.jpg|110px|right]]
| Text = '''[[Halloween]]''' op e Karschnatz- an Neijoerschfest vun de [[Kelten]] zeréckgeet?
}}
| 9-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haile Selassie in full dress.jpg|85px|right]]
| Text = de '''[[Haile Selassie I. vun Ethiopien|Ras-Täfäri]]''' de 25. Mee 1924 op offizieller Visite zu Lëtzebuerg war?
}}
| 9-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bassin de la Meuse.svg|95px|right]]
| Text = d'[[Kuer]] mat hiren Niewebaachen an d'[[Fooschtbaach]] am [[Éislek]] déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum [[Rhäin]] gehéieren, mä zu '''deem vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]'''?
}}
| 9-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, concert Musique militaire Place d'Armes vers 1920.png|130px|right|De Kiosk ëm 1920]]
| Text = [[1895]], an de Pionéierjore vum [[Telefon]] zu Lëtzebuerg, e Mikro um '''[[Musekskiosk]] op der [[Plëss d'Arem]]''' un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten?
}}
| 9-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Freitag der 13. im Kalender.jpg|100px|right|Freideg den 13.]]
| Text = '''[[Paraskavedekatriaphobie]]''' d'Angscht virum [[Freideg]] den Dräizéngten ass?
}}
| 9-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RemouchampsRubicon.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Rubicon (Belsch)|Rubicon]]''' an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche [[Floss]] op der Welt ass?
}}
| 9-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = „'''[[Kueb (Gebai)|Kueb]]'''“ an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'[[Europäescht Parlament|Europaparlament]] um [[Kierchbierg]] war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut „Klenge Kueb“ genannt gëtt?
}}
| 9-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schëld Place de Metz.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Nationalstrooss 3A]]''' mat nëmme knapps 50 m déi kierzt [[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss zu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 10-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pravcicka brana 2015-08 --3.JPG|130px|right|Pravčická brána]]
| Text = d''''[[Pravčická brána]]''' an Nordtschechien déi gréisst natierlech Sandsteebréck an Europa ass?
}}
| 10-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Hélène Hiertz]]''' (1911-1985), déi di éischt Kächen zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e ''Michelin''-Stär krut, eng aktiv [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzlerin]] war?
}}
| 10-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:DenkmalJohannEberhardJungblut.JPG|130px|right]]
| Text = den ''Erdäpfelmuseum'' zu Prinzendorf an Éisträich zu Éiere vum lëtzebuergesche Geeschtleche '''[[Johann Eberhard Jungblut]]''' ugeluecht gouf, deen do 1761 d'Gromper agefouert huet?
}}
| 10-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg|130px|right]]
| Text = hanner dem '''[[Paul-Eyschen-Monument zu Stadbriedemes]]''' eng Populatioun vu [[Sëlwerfëschelchen|Sëlwerfëschelcher]] lieft, déi fir gewéinlech a Mëtteleuropa just a Wunnengen ze fanne sinn?
}}
| 10-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Nauru.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Nauru]]''' deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet?
}}
| 10-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Faïencerie Dondelinger.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] am 19. Joerhonnert joerzéngtelaang eng '''[[Faïencerie Dondelinger|Faïencerie]]''' war, an datt ee vun de Kierchtierm de Kamäin dovu war?
}}
| 10-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Henry Miller 1940.jpg|100px|right]]
| Text = dem '''[[Henry Miller]]''' säi Roman ''Quiet Days in Clichy'' ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt?
}}
| 10-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Spoorbrug lijn 126 over de Maas 3.JPG|130px|right]]
| Text = de '''''[[Pont de Fer]]''''' zu [[Huy]] an der Belsch entgéint sengem Numm net aus [[Eisen]], mä aus [[Bloe Steen (Natursteen)|Bloem Steen]] ass?
}}
| 10-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kondominium Sauer.JPG|130px|right]]
| Text = d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e '''[[Kondominium]]''' sinn?
}}
| 10-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[Nicolas Kinsch]] vun [[Esch-Uelzecht]] vun 1959 bis 1967 Äerzbëschof vu Kisangani ([[Demokratesch Republik Kongo]]) war, den [[James Schwebach]] vu [[Platen]] 1891-1921 Bëschof vu La Crosse ([[Wisconsin (Bundesstaat)|Wisconsin]]) war; de [[Jacques Mangers]] vu [[Stolzebuerg]] vun 1953 bis 1964 Bëschof vun Oslo war; de [[Jean-Baptiste Fallize]] vun [[Harel]] 1892-1922 Apostolesche Vikar vun Norwegen war an de [[Michel Fallize]] och vun Harel 1889-1910 Generalvikar vun der Diözes Dacca ([[Bangladesch]]) war?
}}
| 10-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = {{center|[[Fichier:Salar de Uyuni Décembre 2007 - Centre de Nulle Part.jpg|450px|360-Grad-Panorama]]}}
| Text = de '''[[Salar de Uyuni]]''' mat enger [[Fläch]] vun 10.582 km² déi gréisste Salzwüst op der Welt ass?
}}
| 10-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg|right|130px]]
| Text = an der '''[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]]''' eng 6 Millioune Fotoen an Negativer vun 1855 bis haut iwwer d'Stad Lëtzebuerg versuergt ginn?
}}
| 10-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kockelscheuer, rue Luxite (nom de rue).jpg|right|130px]]
| Text = et an der Gemeng Réiser eng Strooss gëtt, déi '''[[Luxite|no Sprengstoff genannt]]''' gouf?
}}
| 10-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:A13 (Luxemburg) bei Frisange.jpg|130px|right]]
| Text = de Film ''[[Autobahnraser]]'' op der '''[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger A13]]''' gedréint gouf, ier déi fir den normale Verkéier opgoung, an déi dofir kuerzfristeg mat däitschen Autobunnsschëlter 'ëmdekoréiert' gouf?
}}
| 10-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Whale-shark-enhanced.jpg|160px|right]]
| Text = déi gréisst lieweg Hai-Aart, de '''[[Walhai]]''', deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu [[Plankton]] erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass?
}}
| 10-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emile Reuter.JPG|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Reuter]]''' (1874-1973) dee [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] zu Lëtzebuerg mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)?
}}
| 10-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Americas on the globe (white-red).svg|100px|right]]
| Text = de Kontinent '''[[Amerika (Kontinent)|Amerika]]''' säin nach haut geleefegen Numm [[1507]] op enger Kaart kritt huet, déi en Deel vum Kartograph [[Martin Waldseemüller]] sengem Wierk ''[[Cosmographiae Introductio]]'' war, well de Waldseemüller gemengt hat, den [[Amerigo Vespucci]] hätt en entdeckt?
}}
| 10-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The_Atomium's_North_face_with_a_Smurf_(DSCF1216).jpg|100px|right|Atomium]]
| Text = den '''[[Atomium]]''' zu [[Bréissel]] en [[Eisen|Eise]]-Kristall an enger 165-milliardefacher Vergréisserung duerstellt?
}}
| 10-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = souwuel de Moler a Manager '''[[Gust Graas]]''' wéi och de Politiker [[Gusty Graas]] den Titel ''Grand officier de l'[[ordre de la couronne de chêne]]'' kritt hunn?
}}
| 10-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Degradation alfred dreyfus.jpg|110px|right]]
| Text = et am Kader vun der '''''[[Affär Dreyfus]]''''', déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den [[Alfred Dreyfus]] nees rehabilitéiert gouf?
}}
| 10-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gefëllte Bretzel.jpg|right|130px|Bretzel]]
| Text = op '''[[Bretzelsonndeg]]''' dem [[Brauch]] no Männer enger Fra, déi hinnen eppes bedeit, eng [[Bretzel]] schenken, fir dann, bei géigesäitegem Intressi, [[Ouschteren]] en [[Ouschteree]] vun hir geschenkt kréien, ausser bei [[Schaltjoer|Schaltjoren]], wou et ëmgedréint ass?
}}
| 10-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zénon Bernard, Jongen a Meedercher.jpg|110px|right]]
| Text = de '''[[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]]''', 20 Joer nodeem hien e Gol am eenzege Match, deen déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] jee géint Frankräich gewonnen huet, geschoss hat, als éischte [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|Kommunist]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 10-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:South Africa 2011 dominant language map.svg|110px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' eelef [[offiziell Sprooch|ofiziell Sproochen]] huet?
}}
| 10-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Serge Gainsbourg par Claude Truong-Ngoc 1981.jpg|130px|right|Serge Gainsbourg (1981)]]
| Text = de franséische Chansonnier '''[[Serge Gainsbourg]]''' an den 1960er Joren och Regisseur vu [[Sandalefilm]]er war?
}}
| 10-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Iechternacher Séi]]''' e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'[[Lëschenhaus]], e Barockgebai vu 1676, ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn?
}}
| 10-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:John Adams Portrait.jpg|100px|right]]
| Text = den [[John Adams|zweeten]] an deen [[Thomas Jefferson|drëtte '''President vun de Vereenegte Staate''']] genee de selwechten Dag, de [[4. Juli]] [[1826]], gestuerwe sinn?
}}
| 10-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belval Avenue de la Recherche 2019-12 --1.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Boulevard de la Recherche]]''' um [[Belval]] op knapps 300 Meter duerch Frankräich geet?
}}
| 10-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pierre Brunehaut 01.jpg|130px|right]]
| Text = et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d''''[[Pierre Brunehaut]]''', e Monolith an der belscher [[Provënz Hainaut]], op déi Plaz koum, wou en haut steet?
}}
| 10-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Carmen Pereira]]''' 1984 wärend dräi Deeg d'Amt als Presidentin vu [[Guinea-Bissau]] hat an domat déi éischt Fra an där Positioun an Afrika war?
}}
| 10-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Limbourg, de Vesder in de stad foto1 2012-06-28 14.41.JPG|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Limbourg]]''' weeder an [[Provënz Limburg (Belsch)|der belscher]] nach an [[Provënz Limburg (Holland)|hollännescher Provënz Limburg]] läit, deene se den Numm ginn huet, ma an der [[Provënz Léck]]?
}}
| 10-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|right|100px]]
| Text = de Mathematiksprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, '''''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]''''' (1829), war?
}}
| 11-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soldat Marathon Cortot Louvre LP243.jpg|130px|right]]
| Text = de Rapport iwwer e '''Leefer''', deen d'Victoire an der '''[[Schluecht vu Marathon]]''' mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war?
}}
| 11-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Habschter-Tunnel---w.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Habschter Tunnel]]''', beim Ofschloss vun den Aarbechten 1879, dee längsten am Land war?
}}
| 11-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schwaarzspiecht.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Schwaarze Spiecht]]''', dee virum Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breetgemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat?
}}
| 11-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait de Jean-Baptiste Nothomb par Jean-Baptiste Bernard.jpg|right|100px]]
| Text = de '''[[Jean-Baptiste Nothomb]]''' (1805-1881) ee vun de „Pappe“ vun der Belscher Verfassung war?
}}
| 11-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ice hockey puck on ice 20180112.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Puck (Sport)|Puck]]''' 1877 vum William Fleet Robertson erfonnt gouf, andeems en einfach zwou Tranchë vun engem Vollgummisball uewen an ënnen ewechgeschnidden hat?
}}
| 11-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Arendt 1825 1910.jpg|95px|right]]
| Text = de Staatsarchitekt '''[[Charles Arendt]]''' 1900 proposéiert hat, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] eng neigotesch Kathedral mat Plaz fir bis zu 3.000 Leit ze bauen?
}}
| 11-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iran saffron threads.jpg|130px|right]]
| Text = een, fir ee Kilo '''[[Safran]]'''-Stempelen ze gewannen, 80.000 bis 150.000 Bléie brauch?
}}
| 11-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walferdange, Grünewald, Chêne du prince Henri (102).jpg|90px|right]]
| Text = nach 100 Joer nom Doud vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]], him zu Éieren '''[[Eech vum Prënz Henri|eng Eech]] am [[Gréngewald]]''' geplanzt gouf?
}}
| 11-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = all Joers vun der Asbl [[natur&ëmwelt]] e „'''[[Vull vum Joer]]'''“ ausgeruff gëtt, fir op eng bedreet [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart zu Lëtzebuerg]] opmierksam ze maachen?
}}
| 11-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:De Charly.JPG|130px|right]]
| Text = de Spëtznumm „'''[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]]'''“ vun der [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Vizinalbunn]] vun der Stad op Iechternach op de Virnumm vum Minister [[Charles Rischard]] zeréckgeet?
}}
| 11-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Red deer stag 2009 denmark.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Routhirsch]]''' zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert praktesch ausgerott war, säi Bestand awer zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert nees an d'Luucht geet, op haut e puer Dausend Déieren?
}}
| 11-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|130px|right]]
| Text = d'Grondmauere vum markanten 8-stäckegen Tuerm vun der '''[[Villa Louvigny]]''', op de Reschter vum Fort Louvigny stinn?
}}
| 11-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Caméléon Madagascar 02.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Risechameleon]]''', mat enger Längt vu 70 cm, déi gréisst [[Chameleonen|Chameleonaart]] ass, déi et gëtt?
}}
| 11-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haendschefabrik1963kutter.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]]''', mat enger 1.000 Aarbechter, viru ronn 100 Joer dee gréissten Industriebetrib an der Stad Lëtzebuerg war?
}}
| 11-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RR5111-0290R.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Alexei Leonow]]''' 1965 deen éischte Mënsch war, dee säi Raumschëff verlooss huet, an [[Baussebordasaz|am Weltraum geschwieft]] ass?
}}
| 11-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue de Chiny - nom de rue.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Rue de Chiny (Märel)|Rue de Chiny]]''' an der Stad Lëtzebuerg 2013 zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] opgehalen huet, z'existéieren, fir 2019 [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|op der Gare]] nees [[Rue de Chiny (Stad Lëtzebuerg)|nei opzetauchen]]?
}}
| 11-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|130px|right]]
| Text = de '''[[Fändel vum Afghanistan]]''' am Laf vum 20. Joerhonnert eng 20-mol geännert gouf?
}}
| 11-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Remerschen, The Princess of Schengen (102).jpg|120px|right]]
| Text = vun der '''''[[Prinzessin vu Schengen]]''''' just nach Zänn iwreg sinn?
}}
| 11-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympic flag.svg|130px|right]]
| Text = d''''[[Olympesch Spiller]]''' vun 1916 engersäits an 1940 an 1944 op där anerer, wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Éischten]], resp. dem [[Zweete Weltkrich]] annuléiert goufen?
}}
| 11-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Assemblée constitutive APF.jpg|130px|right]]
| Text = [[Victor Bodson|e Lëtzebuerger]] den éischte President vun der '''[[Assemblée parlementaire de la Francophonie]]''' war, enger Organisatioun déi sech aus [[franséisch]]sproochegen, interparlamentaresche Regierungen oder Organisatiounen zesummesetzt?
}}
| 11-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paleis van de Grote Raad te Mechelen.jpg|100px|right]]
| Text = den Ausdrock „op [[Mechelen|Mechele]] goen“ (fir „déi lescht Trompkaart auszespillen“) op de '''[[Grousse Rot vu Mechelen]]''' zeréckgeet, déi iewescht Geriichtsinstanz an de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgundeschen]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spueneschen]] an [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]]?
}}
| 11-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse Kemp]]''' 1911 e Projet virgestallt huet fir d'Uelzecht an engem Tunnel ënnert dem Rummplateau erduerch ze féieren?
}}
| 11-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|95px|right]]
| Text = et vun enger vun de sëllege Publikatiounen, déi de '''[[Kim Jong-il]]''' als Auteur uginn, eng lëtzebuergesch Iwwersetzung gëtt, nämlech ''Déi historesch Lekzioun vum Opbau vum Zozialissem an déi allgemeng Linn vun onser Partei''?
}}
| 11-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|right|125px]]
| Text = bei de '''[[Chamberwale vum 18. Juni 1989]]''' véier verschidde gréng Parteien ugetruede sinn?
}}
| 11-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Katastroph vun Tschernobyl]]''' der Ëffentlechkeet bekannt gouf, wéi a Schweden anormal héich Stralungswäerter bei enger Atomzentral gemooss goufen, vun deenen ufanks ugeholl gouf, si kéime vun do?
}}
| 11-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de [[Joseph Faulké]] an den [[Alphonse Rupprecht]] „'''uniforméiert Champignonsspezialiste'''“ waren?
}}
| 11-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stewart Granger in Young Bess trailer.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Stewart Granger]]''' e Pseudonym ass, deen dëse Schauspiller ugeholl huet fir net mat engem [[James Stewart|homonyme Beruffskolleeg]] verwiesselt ze ginn?
}}
| 11-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean-Claude Juncker & Jacques Santer - 1997.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Jacques Santer]]''' an de '''[[Jean-Claude Juncker]]''' ee wéi deen aneren noeneen Affekot, CSV-Fraktiounssekretär, Staatssekretär am Aarbechtsministère, Aarbechts-, Finanz- a Premierminister, a President vun der Europäescher Kommissioun waren?
}}
| 11-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 160 Millioune Liichtjoere vun hei ewech d''''[[HD 45350 b|Peitruss]]''' ronderëm d''''[[HD 45350|Lucilinburhuc]]''' kreest?
}}
| 11-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg road sign diagram A 28 (2018).svg|110px|right]]
| Text = am Mee 2012 zu Lëtzebuerg mam '''[[Schëld A, 28]]''' e [[Verkéiersschëld]] agefouert gouf, dat virun [[Tram]]sgleiser warnt, obwuel d'Gesetz, fir en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] (nees) anzeféieren, eréischt am Juni 2014 an der Chamber gestëmmt gouf?
}}
| 12-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Navez, Portrait of Engelspach-Larivière, 1830.jpg|100px|right|uguste Engelspach-Larivière]]
| Text = [[Auguste Engelspach-Larivière|ee vun de '''Pionéier vun der Lëtzebuerger Geologie''']] eng wichteg Roll an der belscher Revolutioun gespillt huet a mat just 32 Joer un engem Schlag gestuerwen ass?
}}
| 12-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Église Saint-Jean (Neumünster) côté Alzette (101).jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Serge Ecker]] seng '''[[Melusina (Skulptur)|Melusina-Skulptur]]''' mat Hëllef vun engem groussen 3D-Drécker entstanen ass?
}}
| 12-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Capital city Luxembourg 05.jpg|130px|right]]
| Text = ënner dem '''[[Pafendaller Viaduc]]''', wou haut d'[[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Jugendherberg vun der Stad Lëtzebuerg]] steet, Enn 19./uganks 20. Jh. e Schluechthaus stoung?
}}
| 12-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemb Weiler-la-Tour, Greek Orthodox Church with flags.jpg|130px|right]]
| Text = et zu Lëtzebuerg eng '''[[Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer|griichesch-orthodox]]''' an eng [[russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg|russchesch-orthodox Kierch]] gëtt?
}}
| 12-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - hôtel de ville vu de la place Charles II - 2014-08-07.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Charleroi]]''' deen Numm 1666 zu Éiere vum Kinnek [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] krut, a bis dohi ''Charnoy'' housch?
}}
| 12-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 1922 an 1923 mat der [[Marcelle Dauphin]] an der [[Louise Welter]] déi '''éischt Fraen zu Lëtzebuerg Doktesch''' goufen (Zänndoktesch, resp. Generalistin)?
}}
| 12-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (2).jpg|130px|right]]
| Text = dem '''[[François Gillen]] säi [[Buer fir den 30. Anniversaire vun de Réimeschen Traitéen|Buer]]''' op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] fir den 30. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimesche Traitéen]] opgeriicht gouf?
}}
| 12-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right]]
| Text = d''''Duchfabréck op der [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmille]]''' laang virun der [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Hamm]], an där se louch, en eegen Pompjeescoprs hat?
}}
| 12-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Malakoff place du 11 Novembre 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Malakoff (Hauts-de-Seine)|Malakoff]]''' bei Paräis no enger Kopie vun engem [[Malakoff-Tuerm (Sewastopol)|Tuerm vun der Festung Malakoff]], déi do stoung, genannt gouf, deen d'Fransousen 1856 am [[Krimkrich]] eruewert haten?
}}
| 12-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|100px|right]]
| Text = 1890, wéi mam [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] de Lëtzebuerger Troun iwwerholl huet, d''''[[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg|Dräifaltegkeetskierch]] an der [[rue de la Congrégation|Jofferegässel]]''' d'Kierch vum Lëtzebuerger Herrscherhaus gouf?
}}
| 12-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Doud vum Deputéierten [[Aly Duhr]], den 1. Januar 1974, als Konsequenz hat, datt d'CSV bis d'[[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Walen am Mee 1974]] mat '''engem Deputéierte manner''' an der Chamber vertruede war, well kee méi op hirer Lëscht vum Ostbezierk stoung, deen nach hätt kënnen noréckelen?
}}
| 12-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Verenigde Nederlandse Staten 1790.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Léck]]''' tëscht August 1789 a Januar 1791 [[Lécker Revolutioun|eng Republik war]]?
}}
| 12-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = de Film '''''[[Déi zwéi vum Bierg]]''''' am Dréibuch ''Di zwéi vum Bierg'' an um Filmplakat ''Déi zwee vum Bierg'' housch?
}}
| 12-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Close-up of mole.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Europäesche Maulef]]''' op der Insel [[Groussbritannien (Insel)|Groussbritannien]], awer net op [[Irland (Insel)|Irland]] virkënnt?
}}
| 12-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Robert Schuman 1958 Portrait (3x4 cropped b).jpg|100px|right]]
| Text = deen nom Politiker '''[[Robert Schuman]]''' genannte [[Rond-point Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, grad wéi deen zu Bréissel, allen zwéin zwar „Rond-Point“ heeschen, awer keng ''[[Intersection à sens giratoire obligatoire]]'', wéi s'am [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgesinn ass, sinn?
}}
| 12-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi héchst '''Victoire''' vun der '''[[Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe|Lëtzebuergescher Foussballnationalequipe]]''', de 26. Juli 1948 zu London, 6–0 géint Afghanistan war?
}}
| 12-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ChessSet.jpg|100px|right]]
| Text = dat Wuert '''''[[Schach]]''''' op Persesch „Kinnek“ bedeit, a ''Schachmatt'' „de Kinnek ass dout“?
}}
| 12-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, parcmètre Duncan meter (102).jpg|130px|right]]
| Text = déi éischt '''[[Parkauer]]''' zu Lëtzebuerg de 25. Abrëll 1958 an der Stad bei der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Post]] um [[rue de la Poste (Stad Lëtzebuerg)|Piquet]] an an der [[Aldrengerstrooss]] opgestallt gouf?
}}
| 12-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:Court of Justice of the European Union Logo EN.svg|160px|right]]
| Text = den '''3. Tuerm vum [[Europäesche Geriichtshaff]]''', mat 115 Meter Héicht, dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] ass (Antennemasten net matgerechent)?
}}
| 12-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|100px|right]]
| Text = ëm d'Joer 2020 '''[[Wollef|Wëllef]]''' vun der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulation a vun där aus dem Alperaum sech an der Regioun ëm d'Belsch a Lëtzebuerg vereenegt hunn?
}}
| 12-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Richard2 Anna.jpg|100px|right]]
| Text = dem [[Geoffrey Chaucer]] säin allegorescht Gedicht ''The Parliament of Fowls'' dacks als Geleeënheetsgedicht fir d''''Hochzäit''' vum Kinnek '''[[Richard II. vun England|Richard II.]]''' mat der '''[[Anne vu Béimen]]''' gedeit gëtt?
}}
| 12-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kneiff.jpg|130px|right]]
| Text = bis 1952 den [[Napoleonsgaart]], dono bis 1997 d'[[Buergplaz zu Huldang]], an zanterhier '''[[Op Kneiff]]''' als déi héchst Plaz zu Lëtzebuerg gëllt?
}}
| 12-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Erpeldange4.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]''' aus dräi [[Kadastersektioun|Sektioune]] besteet, wouvun eng am [[Éislek]], eng am [[Guttland]] an déi drëtt op der Grenz vun den zwou Regioune läit?
}}
| 12-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Zockerbäcker '''[[Nicolas Namur]]''', ier e säi Betrib an der Stad Lëtzebuerg gegrënnt huet, 1854 bis 1861 Pâtissier a [[Kalifornien]] war?
}}
| 12-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rubjerg Knude Fyr, Hjørring, Denmark, 1807072202, ako.jpg|130px|right]]
| Text = den 1900 gebaute Liichttuerm '''[[Rubjerg Knude Fyr]]''' an Dänemark 2019 eng 70 Meter an d'Hannerland geréckelt gouf, fir dass en net an d'Mier soll falen?
}}
| 12-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Auto-mixte-Parijs-1906.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Entreprener '''[[Théodore Pescatore (1871-1931)|Théodore Pescatore]]''' (1871-1931) schonn 1904 eng Firma (''L'Auto mixte'') gegrënnt huet, fir [[Hybrid]]-Gefierer ze bauen?
}}
| 12-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng '''[[Gemeinschaftsantenn]]''' haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf?
}}
| 12-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympus Mons.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Olympus Mons]]''' um [[Mars (Planéit)|Mars]] mat iwwer 22 km Héicht iwwer dem mëttlere Planéitenniveau a 26 km iwwer der Plateausdéift an engem Duerchmiesser vu bal 600 km deen héchsten a gréisste bekannte Bierg am Sonnesystem ass?
}}
| 12-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maison Höcklin von Steinach Luxembourg City 2013-08.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Haus Höcklin von Steinach]]''' um [[Krautmaart]] warscheinlech dat eelst Wunnhaus an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass, dat nach erhalen ass?
}}
| 12-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg communes map.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Gemengen zu Lëtzebuerg]]''' tëscht de Joren 1830 an 1891 vun 120 op 130 eropgoung, fir dann nees, duerch Fusiounen, op déi aktuell {{Gemengenzuel}} erofzefalen?
}}
| 12-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Julien Lefèvre]]''' Lëtzebuerg 1936 op den olympesche Summerspiller als Sculpteur an op de Wanterspiller als (Ersatz-)Bobfuerer vertrueden huet?
}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}
[[Kategorie:Schablounen:WDS]]</noinclude>
4hmufn15hmz74qp80wrnj5ebdgd6erw
2687033
2687032
2026-07-21T09:14:26Z
Zinneke
34
Ännerung [[Special:Diff/2687032|2687032]] vum [[Special:Contributions/Zinneke|Zinneke]] ([[User talk:Zinneke|Diskussioun]]) annuléieren
2687033
wikitext
text/x-wiki
{{#switch: {{{1}}}
| 1-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Penny black.jpg|right|89px|One Penny Black]]
| Text = d'Erfindung vum '''[[Timber]]''' et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen?
}}
| 1-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mathias Hardt.jpg|right|100px|Mathias Hardt]]
| Text = de '''[[Mathias Hardt]]''' (1809-1877) mat sengem ''Vocalismus der Sauermundart'' (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum [[Lëtzebuergesch]]e gemaach huet?
}}
| 1-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pont SGO.jpg|90px|right]]
| Text = am Mäerz 2017 déi éischt '''[[Bréck iwwer den Oyapock|Bréck tëscht Frankräich a Brasilien]]''' ageweit gouf?
}}
| 1-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Personenstand.jpg|right|83px|Questionnaire Personenstandsaufnahme]]
| Text = bei der sougenannter '''[[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941|''Personenstandsaufnahme'' vum 10. Oktober 1941]]''' d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzgruppen]] d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a „''Volkszugehörigkeit''“ mat „Lëtzebuergesch“ amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat „''deutsch''“ z'äntwerten?
}}
| 1-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = zwou Persoune mam Numm '''[[Ernest Arendt]]''' Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] waren, an zwar de [[Ernest Arendt (Riichter)|Riichter Ernest Arendt]] vun 1902 bis 1931 an den [[Ernest Arendt (Affekot)|Affekot Ernest Arendt]] vun 1973 bis 1988?
}}
| 1-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mill Ends Park.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Mill Ends Park]]''' mat 0,292 m<sup>2</sup> dee klengste Park vun der Welt ass?
}}
| 1-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Knossos Bull-Leaping Fresco.jpg|right|125px|Minoesch Fresk zu Knossos]]
| Text = et verschidden Theorien iwwer den Ënnergang vun der '''[[Minoesch Kultur|Minoescher Kultur]]''' ginn, wouvun déi gängegst e [[Vulkan]]ausbroch op der Insel [[Santorini|Thira]] dofir verantwortlech mécht?
}}
| 1-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MargueriteClement.JPG|90px|right]]
| Text = d''''[[Marguerite Thomas-Clement]]''' (1886-1979) 1919 déi éischt a laang eenzeg Fra war, déi an d'Lëtzebuerger [[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 1-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|130px|right]]
| Text = et an der [[Köln]]er Kanalisatioun e Sall gëtt, [[Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln|dee '''mat Lüsteren dekoréiert''']] ass?
}}
| 1-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:Luxembourg, Péiter Onrou (102).jpg|120px|right|Krispines]]
| Text = bei der '''[[Krispines]]'''-Kapell, och ''Péiter Onrou'' genannt, um [[Lampertsbierg]] et bis virun net all ze laanger Zäit de [[Brauch]] gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle „bestrooft“ ginn?
}}
| 1-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse de la Fontaine]]''' (1825-1896), e Brudder vum [[Edmond de la Fontaine]] (''Dicks''), Auteur vun der éischter Fauna vun de [[Wierbeldéieren]] vu Lëtzebuerg war?
}}
| 1-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KIE ZOW 101.jpg|80px|right]]
| Text = op de '''Fënstere vun der [[Kierch Zowaasch]]''' verschidde Memberen aus der Grofefamill Saintignon an aner Stëfter vun der Kierch als Helleger duergestallt sinn?
}}
| 1-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Illustration Secale cereale0.jpg|right|90px]]
| Text = d''''[[Kar (Planz)|Kar]]''' keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antiquitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als „Onkraut“ an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf?
}}
| 1-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Tevita Momoedonu]]''' aus [[Fidschi]] alt ''the Five Minute Prime Minister'' genannt gëtt, well en 2000 zweemol (wärend e puer Minutten) an 2001 (wärend zwéin Deeg) Premierminister war?
}}
| 1-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = een uganks 1913 d'Nimm vun de Besëtzer vun alle 430 deemools zu Lëtzebuerg ugemellte Gefierer an deenen hire [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Plackennummeren]] an der Zeitung noliese konnt?
}}
| 1-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Darvasa gas crater panorama crop.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Krater vun Derweze]]''' an Turkmenistan zanter 1971 am Gaang ass ze brennen, an dowéinst vun de Leit vun do den Numm ''Paart vun der Häll'' krut?
}}
| 1-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wort no 1.jpg|right|95px]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Wort]]''''' déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi praktesch ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert?
}}
| 1-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Heliocentric.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Aristarch vu Samos]] (ëm 310 - ëm 230 v. Chr.) och alt „griichesche [[Nikolaus Kopernikus|Kopernikus]]“ genannt gëtt, well hien als ee vun den Éischten d''''[[heliozentrescht Weltbild]]''' vertratt huet, no deem d'[[Sonn]] an net d'[[Äerd]] am Zentrum vum Weltall stéing?
}}
| 1-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|right|89px]]
| Text = d'Iddi fir den '''[[Eiffeltuerm]]''' vum Elsässer Ingenieur [[Maurice Koechlin]] war?
}}
| 1-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue Marie et Joseph Hackin (nom de rue).jpg|130px|right]]
| Text = déi lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel '''[[Joseph Hackin]]''' a '''[[Ria Hackin-Parmentier]]''' 1941 beim Ënnergang vum Cargoschëff ''[[SS Jonathan Holt ]]'', dat torpedéiert gouf, ëm d'Liewe koumen?
}}
| 1-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nic Klopp - Sécession - Exposition Peintures Sculptures Arts décoratifs.jpg|100px|right]]
| Text = et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger '''[[Sezessioun (Lëtzebuerg)|Sezessioun]]''' koum, déi der moderner [[Molerei]] zum Duerchbroch verhollef huet?
}}
| 1-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cape_Verde_location_map.svg|110px|right|Cap Vert]]
| Text = d'Land '''[[Cap Vert]]''' säin Numm vun engem Kap 500 km wäit ewech zu [[Dakar]] am [[Senegal]] huet, dat den Inselen hiren Numm ginn huet?
}}
| 1-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Landverkauf.JPG|130px|right]]
| Text = et bei der '''[[Lëtzebuerg-Kris]]''' [[1867]] drëms goung, datt Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn?
}}
| 1-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Alexis Heck 1830 1908.jpg|100px|right]]
| Text = nom Tourismuspionéier '''[[Alexis Heck]]''' (1830-1908) net nëmmen [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|eng Schoul]], ma och e [[Cocktail]] genannt gouf?
}}
| 1-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png|right|89px|Wope vu Lëtzebuerg]]
| Text = dem '''[[Wope vu Lëtzebuerg]]''' seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg|Henri V.]] (1136-1196) zeréckgeet?
}}
| 1-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gordian Troeller (cropped).jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher '''[[Gordian Troeller]]''' (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Präis fir säi Liewenswierk krut?
}}
| 1-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biergahornen Corniche 1.jpg|130px|right]]
| Text = 1984 op engem vun deenen zwéi '''[[Biergahornen op der Corniche]]''' (haut net méi do) eng bis dohin onbekannt [[Wanzen]]aart entdeckt gouf?
}}
| 1-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Telstar.jpg|100px|right|Telstar]]
| Text = wéinst der Technikbegeeschterung an den 1960er Joren e lëtzebuerger Basketballveräin, de [[BBC Telstar Hesper]], nom Kommunikatiounssatellit '''[[Telstar]]''' genannt gi war?
}}
| 1-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pingos near Tuk.jpg|right|130px|Pingoen]]
| Text = e '''[[Pingo]]''' eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafraschtbuedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft?
}}
| 1-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gotescht Haus, 20d, Rue André-Duchscher- Ééwisht Baach, Iechternach-101.jpg|95px|right]]
| Text = bei der Renovéierung vum '''[[Gotescht Haus Iechternach|Goteschen Haus]]''' zu Iechternach de Giewel nëmmen do stoe gelooss gouf, wou z'erkenne war, wéi d'Haus uersprénglech war?
}}
| 1-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MALBROUCK 2621 w.jpg|right|140px|Buerg Malbrouck]]
| Text = d''''[[Buerg Malbrouck]]''' am loutrengesche [[Manderen]] nom englesche Feldhär [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]] genannt ass, deen am Spueneschen Ierffollegkrich 1705 do aquartéiert war?
}}
| 2-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pair of side chairs MET DP111237.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Thomas Chippendale]] (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den '''Chippendale-Stil''' benannt ass?
}}
| 2-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Codex Mariendalensis page.jpg|90px|right|Codex Mariendalensis]]
| Text = de '''[[Codex Mariendalensis]]''', eng spéitmëttelalterlech Handschrëft iwwer d'Geschicht vun der [[Yolanda vu Veianen]], joerzéngtelaang als verluer gegollt huet, ier en 1999 erëmfonnt gouf?
}}
| 2-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|right|100px|Soyuz-Rakéit zu Baikonur]]
| Text = d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft '''[[Baikonur]]''' genannt huet, déi iwwer 300 km vun do ewechlouch?
}}
| 2-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biver (13) Terrils.JPG|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Biver (Bouches-du-Rhône)|Biver]]''' an de [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom lëtzebuergesch-belsche Grouweningenieur [[Ernest Biver]] genannt gouf?
}}
| 2-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berdorf (LU), Hohllay -- 2015 -- 6097-101.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Huel Lee]]''' zu [[Bäerdref]] hir aktuell Form huet, well do zanter der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] Millesteng aus dem Fiels gebrach goufen?
}}
| 2-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Shakespeare2.jpg|99px|right]]
| Text = de [[Miguel de Cervantes]] an de '''[[William Shakespeare]]''', de selwechten Dag, an zwar den [[23. Abrëll]] [[1616]] gestuerwe sinn?
}}
| 2-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|130px|right]]
| Text = de Lëtzebuerger [[René Arend]] d'''Chicken McNuggets'' an de ''McRib'', zwéi McDonald's Produiten, kreéiert huet?
}}
| 2-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Collage guerra civile spagnola.png|100px|right]]
| Text = d'Gesetz, dat de Leit aus Lëtzebuerg verbueden huet, '''[[Spueniekämpfer|um Spuenesche Biergerkrich deelzehuelen]]''', eréischt 2003 revoquéiert gouf?
}}
| 2-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Distribution_of_early_iron_working_sites_in_Luxembourg_—_Розташування_перших_металургійних_заводів_у_Люксембурзі.png|100px|right]]
| Text = vun den 11 '''[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Héichiewen zu Lëtzebuerg]]''', déi et an de 40er Jore vum 19. Joerhonnert gouf, ausser zu [[Zowaasch]], keen Eenzegen am [[Minettsgéigend|Minett]] stoung?
}}
| 2-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Europa series 50 € obverse side.png|120px|right]]
| Text = de '''[[Eurobilljeeën|50-Eurobilljee]]''' deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der [[Eurozon]] ass? Den 1. Januar 2018 waren 9.826.239.828 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 an dee vun 10 [[Euro]].
}}
| 2-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 09 Pl 2.1 Dalheim Aigle romaine.jpg|90px|right|Adler Duelem]]
| Text = den '''[[Réimermonument Duelem|Adler um Duelemer Réimermonument]]''' ursprénglech vergoldt war an an eng aner Richtung gekuckt huet?
}}
| 2-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Moresnet.svg|120px|right|Fändel vu Moresnet]]
| Text = '''[[Neutral-Moresnet]]''' tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65 km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufe wien e kréich?
}}
| 2-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wiesenbach.jpeg|right|130px]]
| Text = de '''[[Vincent Wiesenbach]]''' (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass?
}}
| 2-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png|130px|right]]
| Text = de '''[[Groussherzogleche Palais]]''' an der Mëtt vum 19. Joerhonnert eng Zort administrativen Allzweckbau war, wou nieft dem Kinnek-Groussherzog oder sengem Statthalter, déi do periodesch residéiert hunn, d'Regierung, d'Parlament, a vun 1858 un, de Staatsrot hire Sëtz haten, an och nach eng archeologesch Sammlung dran ënnerbruecht war?
}}
| 2-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et beim lëtzebuergesche '''[[Schoulgesetz vun 1912]]''' zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der [[Kathoulesch Kierch|Kathoulescher Kierch]] an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht [[Lénksblock|Lénks-]] a Rietsparteie gefouert hat?
}}
| 2-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|130px|right]]
| Text = den Astronom '''[[Christiaan Huygens]]''' als Éischten dat, wat de [[Galileo Galilei]] als „Ouere“ vum [[Saturn (Planéit)|Saturn]] bezeechent hat, als d'[[Saturnréng]] identifizéiert hat?
}}
| 2-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''''[[Les danseurs d'Echternach]]''''' vum [[Evy Friedrich]] aus dem Joer 1947 deen éischte lëtzebuergesche Film war, deen um [[Festival vu Cannes]] gewise gouf?
}}
| 2-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Grün 02.jpg|105px|right]]
| Text = ee Konschtstéck vum lëtzebuergesche Kraaftmënsch '''[[John Grün]]''' (1868-1912) dora bestoung, 2 Päerd mat 2 erwuessene Reider drop an d'Luucht ze hiewen?
}}
| 2-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburgerli Himbeere Zitrone.jpg|130px|right|Luxemburgerli]]
| Text = ''„'''[[Luxemburgerli]]'''“'' den Numm vun enger Makrounespezialitéit vun enger [[Zürich|Zürcher]] Confiserie ass?
}}
| 2-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Treaty of London 1867 Art VII and signatures.jpg|130px|right]]
| Text = et beim '''[[Traité vu London (1867)|Traité vu London]]''' vun 1867 déi éischt Kéier war, wéi Vertrieder vu Lëtzebuerg (de [[Victor de Tornaco]] an den [[Emmanuel Servais]]) en internationalen Traité mat ënnerschriwwen hunn?
}}
| 2-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg|130px|right]]
| Text = et vun der Skulptur '''[[Non-Violence]]''' (oder ''The Knotted Gun'') vum [[Carl Fredrik Reuterswärd]] eng 20 Repliquë gëtt, wourënner eng zu [[New York City|New York]], déi de Lëtzebuerger Staat de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natioune]] geschenkt huet, an eng am Parc Central um [[Kierchbierg]]?
}}
| 2-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Charles Bivort]]''' (1845-1920) vun [[Tratten]] déi éischt [[Stenographie|Stenographéiermaschinn]] fir Blanner erfonnt huet?
}}
| 2-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coltsfoot close-up aka.jpg|right|129px]]
| Text = den '''[[Ieselsfouss]]''', eng Fréijoersplanz, och ''Fils avant le père'' genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt?
}}
| 2-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:G-simon-gauleiter.jpg|right|90px]]
| Text = et vum fréiere Gauleiter '''[[Gustav Simon]]''' sengem Doud eng „offiziell“ an eng „inoffiziell“ Versioun gëtt?
}}
| 2-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg|right|90px]]
| Text = nom [[André Franquin]] sengem [[Comic]]personnage '''[[Marsupilami]]''' en [[(98494) Marsupilami|Asteroid genannt]] gouf?
}}
| 2-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gangler_Lexicon_inner_cover.jpg|99px|right|Lexicon der Luxemburger Umgangsspraache]]
| Text = dem [[Jean-François Gangler]] säi '''''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]''''' vun 1847 deen éischten [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire vum Lëtzebuergesche]] war?
}}
| 2-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gonepteryx.rhamni.mounted.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Zitrouneblat]]''' e [[Päiperleken|Päiperlek]] ass, deen [[Imago (Zoologie)|als Päiperlek]] iwwerwantert?
}}
| 2-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Frang5000V.jpg|150px|right]]
| Text = vum héchste Billjee a '''[[Lëtzebuerger Frang]]''', dem Fënnefdausender, 20 Joer nom Aféiere vum [[Euro]] a Form vu Billjeeën nach ëmmer eppes iwwer 10.000 Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf waren?
}}
| 2-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Feb1712.jpg|130px|Schweedesche Kalenner vum Februar 1712|right]]
| Text = et dräimol an der Geschicht en '''[[30. Februar]]''' gouf?
}}
| 3-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stadpark Esch-Uelzecht 01.jpg|120px|right|Stadpark Esch]]
| Text = de '''[[Stadpark vun Esch-Uelzecht]]''' 1911 um Hank vum Gaalgebierg ugeluecht gouf, well den Escher Bësch, wou d'Leit soss an d'Gréngs trëppele goungen, bal ganz ofgeholzt gi war, fir do d'[[Adolf-Emil-Hütte]] ze bauen?
}}
| 3-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Waxwing.jpg|right|99px]]
| Text = de '''[[Seideschwanz|Peschtvull]]''' sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf?
}}
| 3-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Medezinner a Cheemiker '''[[Henri-Jean-Népomucène Crantz]]''' vu Rued (1722-1792) fir seng Fuerschungen an der Hygiène fir Hiewanen vum [[Joseph II. (HRR)|Jousef II.]] geadelt gouf?
}}
| 3-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dead Sea 1920px.jpg|60px|right|Doudegt Mier]]
| Text = d'Uewerfläch vum '''[[Doudegt Mier|Doudege Mier]]''' ronn 400 m ënnert dem Mieresspigel ass?
}}
| 3-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simmering (Wien) - Gasometer (1).JPG|130px|right|Gasometeren zu Simmering]]
| Text = an de fréiere '''[[Gasometeren (Wien)|Gasometere]] vu Wien-[[Simmering]]''' haut eng 1.500 Leit wunnen?
}}
| 3-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = dem '''[[Lëtzebuerger Haffbibliothéik|Groussherzog seng Bibliothéik]]''' ronn 45.000 Wierker ëmfaasst?
}}
| 3-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belgium-6450 - Manneken Pis (13934735107).jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Manneken Pis]]''' am Mee 2018 säin 1000. Costume geschenkt krut?
}}
| 3-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Narmerpalette verso UT 1931.jpg|95px|right]]
| Text = op der '''[[Pallett vum Narmer]]''', an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den [[Narmer]] duergestallt gëtt?
}}
| 3-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dicksgärtchen Vianden 02.jpg|95px|right]]
| Text = den '''[[Edmond de la Fontaine]]''' (1823-1891) net nëmmen, ënner dem [[Pseudonym]] ''Dicks'', [[Lëscht vun de Musekskompositioune vum Dicks|Operette]] geschriwwen huet, mä och jorelaang al [[Seechen|Seeërcher]] a [[Brauch|Bräich]] erfuerscht huet?
}}
| 3-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Hotel de Ville (2232245399).jpg|130px|right]]
| Text = wärend den Ëmbauaarbechten vum [[Chambersgebai]], 1997-1999, d'[[Chamber]] hir Sëtzungen am '''[[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]]''' ofgehalen huet?
}}
| 3-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|95px|right]]
| Text = ''„'''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''“'' wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn?
}}
| 3-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg|88px|right]]
| Text = d''''[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]]''' hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der „Wolfsschlucht“ aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet?
}}
| 3-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:L'isola del cinema.jpg|130px|right]]
| Text = den Ausdrock '''''[[Paparazzi]]''''' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet?
}}
| 3-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:WaterPolo.JPG|129px|right]]
| Text = beim '''[[Waasserball]]''' d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg?
}}
| 3-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Michel Théato en 1900.jpg|100px|right]]
| Text = deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de '''[[Michel Théato]]''' war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf?
}}
| 3-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iceland Mid-Atlantic Ridge map.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Island]]''' souwuel op der nordamerikanescher wéi der europäescher [[Tektonik|Lithosphärplack]] läit?
}}
| 3-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:TunnelStad.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg]]''' uganks der 1960er Joren ugeluecht gouf, fir eng Ofwaasserleitung aus dem Péitrussdall mam Pafendall ze verbannen?
}}
| 3-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MunnerefGrandChefGinkgo01.jpg|130px|right]]
| Text = de franséische Komponist [[Maurice Ravel]] 1937 ee Joer laang zu [[Munneref]] am '''[[Hotel Grand-Chef]]''' gewunnt huet?
}}
| 3-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Joer '''[[238]]''' och [[Sechskeeserjoer]] genannt gëtt, well sechs Männer no- a mateneen vum Senat als [[Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich|Keeser vum Réimesche Räich]] unerkannt goufen?
}}
| 3-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg|right|119px]]
| Text = d''''[[Walnut Lane Bridge]]''' zu Philadelphia eng Kopie aus arméiertem Bëtong vun der Neier Bréck ([[Adolphe-Bréck]]) an der Stad Lëtzebuerg ass?
}}
| 3-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cooking with radio waves - Short Wave Craft Nov 1933 cover.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur '''[[Hugo Gernsback]]''' (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn?
}}
| 3-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RuanNguyen.png|100px|right]]
| Text = ronn all zweete Vietnamees mam Familljennumm '''[[Nguyễn]]''' heescht?
}}
| 3-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zeichen_140_-_Tiere,_StVO_1970.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Verkéierswarnschëld]]''' viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach gouf, ma 2024 nees agefouert gouf?
}}
| 3-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mammuthus exilis.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Zwergmammut]]''' (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf?
}}
| 3-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Anna Boch in Her Studio 1893.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Anna Boch]]''' den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat?
}}
| 3-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Beauvais Cathedral Exterior 1, Picardy, France - Diliff.jpg|130px|right|Kathedral Beauvais]]
| Text = d''''[[Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais]]''' déi mam héchste gotesche Chouer vun der Welt ass, mä ni fäerdeg gebaut gouf?
}}
| 3-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right|Germaine Damar op argentinescher Zäitschrëft 1960]]
| Text = d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eegen Televisiounsemissioun hat?
}}
| 3-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Casablanca, title.JPG|130px|right]]
| Text = de Saz ''„Play it again, Sam!“'' esou net am Film '''''[[Casablanca (Film)|Casablanca]]''''' (1942) virkënnt?
}}
| 3-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ukulele4.png|80px|right|Ukulele]]
| Text = d''''[[Ukulele]]''' en [[hawaii]]anescht [[Museksinstrument]] ass, deem seng Originnen op [[Madeira]] zeréckginn, vu wou portugisesch Immigranten et matbruecht haten?
}}
| 3-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Croix de Hinzert (2).JPG|120px|right|Hinzerter Kräiz]]
| Text = d''''[[Hinzerter Kräiz]]''' 1946 um Stater [[Nikloskierfecht]] opgeriicht gouf, fir un déi 82 Lëtzebuerger z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich am [[SS-Sonderlager Hinzert]] an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht goufen?
}}
| 3-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bryce Canyon 2 md.jpg|130px|right|Hoodooen am Bryce Canyon National Park]]
| Text = een am '''[[Bryce-Canyon-Nationalpark]]''' Honnerte vun [[Hoodoo]]e bewonnere kann?
}}
| 4-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sunny april morning spaghetti tree harvest (7036208493).jpg|110px|right]]
| Text = e Reportage iwwer „'''[[Spaghetti-Bam|Spaghettibeem]]'''“ 1957 en [[Abrëllsgeck]] vun der [[BBC]] war, deen deemools vill fir richteg gehalen hunn?
}}
| 4-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Place de Bruxelles.svg|120px|right]]
| Text = op der '''[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]]''' an der Stad de 5. Juli 1951 déi éischt [[Verkéiersluucht]] zu Lëtzebuerg a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Planets2008.jpg|130px|right]]
| Text = all d''''[[Planéit]]e vun eisem [[Sonnesystem]]''' no [[réimesch Mythologie|réimesche Gëtter]] genannt goufen, ausser d'[[Äerd]] an den [[Uranus (Planéit)|Uranus]]?
}}
| 4-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|90px|right]]
| Text = den islännesche [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur-Nobelpräisdréier]] '''[[Halldór Laxness]]''' sech 1922-23 an d'[[Benediktinerabtei Klierf]] zeréckgezunn huet an do gedeeft gouf?
}}
| 4-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pinot Gris close.JPG|105px|right|Pinot-Gris-Drauwen]]
| Text = '''[[Wäisse Wäin]]''' vun alle méigleche [[Wäindrauf|Wäindrauwen]], och där mat bloelzeger Haut, gemaach ka ginn?
}}
| 4-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi '''éischt''' [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|'''Eisebunnsstreck''' zu Lëtzebuerg]] den 11. August 1859 [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|tëscht Lëtzebuerg a Zoufftgen]] a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Orgel_der_Nikolaikirche_in_Berlin_04.jpg|91px|right]]
| Text = bei '''[[Uergel]]päifen''' ë. a. tëscht ''Labial-'' an ''Zongepäifen'' ënnerscheet gëtt?
}}
| 4-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Norbert Jacques by Waldemar Flaig 1927.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Auteur '''[[Norbert Jacques]]''' d'Figur vum ''Doktor Mabuse'' erfonnt huet?
}}
| 4-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Yellowstone River in Hayden Valley.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Yellowstone-Nationalpark]]''' den eelsten Nationalpark vun der Welt ass?
}}
| 4-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emetteur de Junglinster les trois mâts vus de l'Ouest.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Sender 1212]]''' e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als „schwaarz Propaganda“ nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf?
}}
| 4-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg|120px|right|Tiräng mat Karteikaarte mat bibliographesche Referenzen aus dem Mundaneum]]
| Text = d''''[[Mundaneum]]''' vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng „analog Sichmaschinn“ vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt?
}}
| 4-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Belval-Université 2010-10-17 B.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gare Belval-Université]]''', [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll?
}}
| 4-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dräikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|right|125px]]
| Text = d''''[[Dräikinneksgaass]]''' an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat?
}}
| 4-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]]
| Text = de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann?
}}
| 4-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|130px|right|10-Daler-Billjee vun der BIL]]
| Text = deen '''éischte lëtzebuergesche [[Geldschäin]]''' 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der [[BIL]]?
}}
| 4-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:UNESCO logo French.svg|95px|right]]
| Text = der '''[[UNESCO]]''' no e [[Buch]] op d'mannst 49 Säiten (ouni den Deckel) muss hunn?
}}
| 4-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wilhelmvoigtgrab.jpg|95px|right|Graf Hauptmann von Köpenick]]
| Text = dem '''„[[Hauptmann von Köpenick]]“ säi Graf''' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass?
}}
| 4-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Allemagne en Provence IMG 9064 touched.jpg|right|130px]]
| Text = et en '''„[[Allemagne-en-Provence|Däitschland]]“''' a Frankräich an e „[[Frankräich (Bergisch Gladbach)|Frankräich]]“ an Däitschland gëtt?
}}
| 4-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Schortgen.png|90px|right]]
| Text = deen éischten Aarbechter, deen Deputéierten an der [[Chamber]] gouf, de '''[[Jean Schortgen]]''', op engem [[1. Mee]] bei engem Accident an der Grouf leie blouf?
}}
| 4-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:StenSchm1.JPG|right|130px]]
| Text = am Joer 1957 an der '''[[Stengeforter Schmelz]]''' 10.041 Tonne Phenol produzéiert goufen?
}}
| 4-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Site um Bois de Cazier w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Drëttel-Reegel]]''' an der [[Fotografie]] dora besteet, datt de „Bléckfank“ vum Bild op enger Intersektioun vun den horizontalen a vertikale Linne vu jee engem Drëttel vum Bild ass?
}}
| 4-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KueheinHalbtrauer.jpg|100px|right]]
| Text = am '''[[Arno Schmidt]]''' sengem Roman ''Abend mit Goldrand'' eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet?
}}
| 4-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Péiterséileginselkonflikt]]''' e Grenzkonflikt tëscht [[Spuenien]] a [[Marokko]] war, deen ausgebrach ass, wéi am Juli 2002 marokkanesch Truppen op der [[Péiterséileginsel]] u Land gaange sinn?
}}
| 4-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MetroStockelD&D.jpg|115px|right]]
| Text = déi zwéin Detektiven an ''[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin senge Geschichten]]'', am Original ''Dupont et Dupond'', an de lëtzebuergeschen Iwwersetzunge '''''[[Biwer a Biver]]''''' heeschen?
}}
| 4-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Amazonrivermap hr.svg|115px|right|Amazonas]]
| Text = den '''[[Amazonas]]''' seng Quell 190 km vum Pazifik ewech huet, mä da méi wéi 6000 km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den [[Atlantik]] ze lafen?
}}
| 4-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|89px|right|Lëtzebuerger Guillotine]]
| Text = d''''[[Doudesstrof zu Lëtzebuerg]]''' fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaaft gouf an 1999 an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn?
}}
| 4-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:House Shared By Two Countries.jpg|90px|right]]
| Text = '''[[Baarle-Hertog]]''', eng belsch Gemeng, ë. a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn?
}}
| 4-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Loschbour Mullerthal 2013.jpg|130px|right|De Loschbuer]]
| Text = d''''[[Loschbur-Fra]]''' eng 1000 Joer méi al ass wéi de [[Loschbur-Mann]]?
}}
| 4-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ServaisEmile.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Servais]]''' (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn?
}}
| 4-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:President Kaczyński and PM Kaczyński.jpg|95px|right|Jaroslaw a Lech Kaczyński]]
| Text = de '''[[Jarosław Kaczyński]]''' 2006-2007 polnesche Premierminister ënner dem Staatspresident '''[[Lech Kaczyński]]''', sengem [[Zwilling|eeneeëgen Zwillingsbrudder]], war?
}}
| 5-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ancien hôpital d'Esch-sur-Alzette 01.jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Spidol zu Esch-Uelzecht d''''[[Metze Spidol]]''' war, dat 1878 vun de Bedreiwer vun der [[Metze Schmelz]] als e Spidol fir hir Aarbechter gebaut gouf?
}}
| 5-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plakeg Maulefsratl.jpg|right|130px|Plakeg Maulefsrat]]
| Text = d''''[[Plakeg Maulefsrat]]en''' (''Heterocephalus glaber'') a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert?
}}
| 5-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KettyMaus2.jpg|120px|right]]
| Text = „'''[[Ketty Maus]]'''“ den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche [[Pass (Dokument)|Päss]] gebraucht gëtt?
}}
| 5-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hydrochoeris hydrochaeris in Brazil in Petrópolis, Rio de Janeiro, Brazil 09.jpg|130px|right]]
| Text = dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]], d''''[[Capybara]]''', bis zu 1,20 m grouss ka ginn?
}}
| 5-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20191212 Szczury w Świątyni Karni Maty w Deśnok 1052 8157 DxO.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok''' an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt?
}}
| 5-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ondatra zibethicus FWS.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bisamrat]]''' keng Rat ass, mä villméi zu de [[Wullmais]] (Arvicolinae) gehéiert, vun deene se de gréisste Vertrieder ass?
}}
| 5-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Roud Wullmaus Logo.JPG|129px|right|Logo Ro'd Wullmaus]]
| Text = '''''[[D'Ro'd Wullmaus]]''''' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut?
}}
| 5-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fredmeyer edit 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Zuel vun de '''[[Supermarché|Supermarchéën]] zu Lëtzebuerg''' tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass?
}}
| 5-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem „[[Januar]]-Floss“ genannt gouf, deen et awer net gëtt?
}}
| 5-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg '''op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]]''' goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf?
}}
| 5-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fallen Astronaut.jpg|right|100px]]
| Text = dem belsche Kënschtler '''[[Paul Van Hoeydonck]]''' säi '''''Fallen Astronaut''''' dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um [[Äerdmound]] installéiert gouf?
}}
| 5-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ruysmolen1867.jpg|100px|right|D'Senne zu Bréissel virun der Iwwerdeckelung]]
| Text = [[Bréissel]] a [[Paräis]] hiren Urspronk un de [[Meander]]e vun zwéin '''[[homophon]]e [[Floss|Flëss]]''' hunn?
}}
| 5-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Eurovisie Songfestival 1966 te Luxemburg. De winnaar Udo Jürgens met de winnares, Bestanddeelnr 918-9215.jpg|110px|right]]
| Text = Lëtzebuerg (via [[RTL Group|RTL]]) tëscht 1956 an 1993 am Ganze siwenandrëssegmol beim '''[[Eurovision Song Contest]]''' matgemaach huet an dëse [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Beiträg beim Eurovision Song Contest|fënnefmol gewonnen huet]]?
}}
| 5-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:OurthekanaalBernistap1.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Meuse-Musel-Kanal]]''' e Projet aus den 1820er Jore war, deen, queesch duerch d'[[Ardennen]], [[Léck]] hätt solle mat [[Waasserbëlleg]] verbannen, an deen zwar ugefaangen, awer ni fäerdeg gemaach gouf?
}}
| 5-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierch Crusnes.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bäerbelekierch zu Crusnes]]''' déi eenzeg Kierch a Frankräich ass, déi ganz aus [[Eisen|Eise]] gebaut ass?
}}
| 5-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Prix Grand-Duc Adolphe]]''''' e Konschtpräis ass, deen zu Lëtzebuerg zanter 1902 all zwee Joer (virun 1995: meeschtens all Joer) un een oder méi Kënschtler vergi gëtt, déi um ''Salon'' vum [[Cercle artistique de Luxembourg]] (CAL) ausgestallt hunn?
}}
| 5-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Thyes Felix.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Félix Thyes]]''' (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war?
}}
| 5-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Lidd '''''[[Bella Ciao]]''''' ursprénglech iwwer dat schwéiert Liewe vu Räis-Baierinnen am [[Piemont]] erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten, méi spéit awer an en antifaschistescht Partisane-Lidd ëmgedicht gouf?
}}
| 5-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Helen Buchholtz w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Helen Buchholtz]]''' (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet?
}}
| 5-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Staatlech Pressehëllef]]''', déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, sech am Joer 2018 op eng 8,16 Milliounen Euro belaf huet?
}}
| 5-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms of San Marino.svg|100px|right]]
| Text = zu '''[[San Marino]]''' d'Amt vum Staatschef vun zwou Persounen ausgeüübt gëtt, déi all 6 Méint änneren?
}}
| 5-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Burfelt 3.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Buergfrid-Affär]]''' eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet?
}}
| 5-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Giants-causeway-in-ireland.jpg|right|130px]]
| Text = '''[[Basalt]]''' d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt?
}}
| 5-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jabo.jpg|right|130px]]
| Text = déi sougenannt '''''[[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie|Ofizièl lezebuurjer ortografi]]''''' déi éischt gesetzlech festgeluecht Schreifweis vum [[Lëtzebuergesch]]e war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass?
}}
| 5-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flickr - BioDivLibrary - n26 w1150 (1).jpg|100px|right]]
| Text = et a Brasilien eng 20 '''''[[Luxemburgia]]'''''-Aarte gëtt?
}}
| 5-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:PaulGreen@FGRFC.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Forest Green Rovers FC]]''' e [[Veganismus|vegane]] Foussballveräi sinn?
}}
| 5-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|140px|right]]
| Text = den däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]] déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin '''Haaptquartéier an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]-Schoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat?
}}
| 5-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Syldavia.webp|130px|right]]
| Text = d'Sprooch aus dem fiktive Land '''[[Syldawien]]''' an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass?
}}
| 5-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:La clef du cabinet 1704.jpg|90px|right]]
| Text = déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, '''''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]''''' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen?
}}
| 5-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:P7220018 DxO.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter''' vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis war, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visitt zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf?
}}
| 5-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Sandale vu Christus]]''' an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass?
}}
| 6-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt?
}}
| 6-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Volmerange les Mines-002.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Gare Däitsch-Oth|Gare vun Däitsch-Oth]] an '''[[Gare Wuelmereng|déi vu Wuelmereng]]''' zwou '''[[Kappgare|Kappgarë]]''' vun der [[CFL]] sinn, déi a Frankräich leien?
}}
| 6-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[File:Joosy Stoffel - 60 jaar Rotterdamse Turnbond - Bestanddeelnr 916-3525 (1964).jpg|Josy Stoffel|90px|right]]
| Text = de Konschtturner '''[[Josy Stoffel]]''' vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet?
}}
| 6-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Platinum-Iridium meter bar.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Meter]]''' [[1793]] als den 10-milliounsten Deel vun der Distanz vum [[Pol (Geographie)|Pol]] bis bei den [[Equator]] vum [[Äerdmeridian]], op deem [[Paräis]] läit, definéiert gouf, an e Prototyp vun dësem Meter [[1795]] a [[Messeng]] gegoss gouf?
}}
| 6-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|90px|right]]
| Text = de gebiertegen Iechternacher '''[[Jules Hoffmann (Biolog)|Jules Hoffmann]]''' 2011 den [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Nobelpräis fir Medezin]] kritt huet an zanter 2012 Member vun der [[Académie française]] ass?
}}
| 6-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seconde-guerre-mondiale-debarquement-LCVP-6juin1944.jpg|120px|right]]
| Text = siwe Lëtzebuerger op der Säit vun den Alliéierte de 6. Juni 1944 bei der '''[[Operation Overlord]]''' am Asaz waren? Et waren dat bei de Buedemtruppen de [[Charles-André Schommer]] op ''Omaha Beach'' an op ''[[Sword Beach]]'' de [[Pierre Laux]] bei den engleschen Truppen an den [[Antoine Neven]], [[Jean Neven]], [[Félix Peters]] a [[Jean Reiffers]] beim franséische Commando Kieffer. De [[Jean-Bernard Ney]] war deen Dag als Navigateur u Bord vun engem Fliger vun der englescher Aviatioun iwwer ''Omaha Beach'' am Asaz.
}}
| 6-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:1 franc Luxembourg Jean I (1989)-revers.png|110px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Frang]]''' tëscht 1935 an 1941 e Véierels méi wäert war wéi [[Belsche Frang|dee Belschen]], nom Krich awer nees zu enger [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vun 1:1]] erëmagefouert gouf?
}}
| 6-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sender Housen 2 BRW.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Sendemast vun Housen]]''' mat 300 Meter dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 6-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schluecht vu Valmy.jpg|120px|right]]
| Text = d''''[[Schluecht vu Valmy]]''' zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gefeiert gouf?
}}
| 6-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berlin, Mitte, Bertolt-Brecht-Platz 1, Theater am Schiffbauerdamm.jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Schauspiller '''[[Joseph Noerden]]''' tëscht 1949 an 1953 am [[Bertolt Brecht]] sengem ''Berliner Ensemble'' gespillt huet?
}}
| 6-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ant Nebula.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Seechomessenniwwel]]''', e [[planetareschen Niwwel]], sou genannt gëtt, well en dem Kapp an dem Thorax vun enger [[Seechomessen|Seechomes]] gläicht?
}}
| 6-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Schlass Bierg]]''', der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzoglecher]] Residenz, tëscht 1941-1944 vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitschen Occupant]] eng sougenannt ''[[Nationalpolitische Erziehungsanstalt Kolmar-Berg|Nationalpolitische Erziehungsanstalt]]'' ageriicht gi war?
}}
| 6-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seal of the United States Virgin Islands.svg|115px|right]]
| Text = d''''[[Amerikanesch Joffereninselen|Amerikanesch Joffereninsele]]''' bis 1917 zu [[Dänemark]] gehéiert hunn, déi se du fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft hunn?
}}
| 6-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kursaal De Balkon haut.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Kursaal|Ciné Kursaal]]''' vu Rëmeleng, och nach den ''Ale Kino'' genannt, deen eelste [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen|Kino zu Lëtzebuerg]] ass, deen nach haut a Betrib ass?
}}
| 6-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Edouard luja snl.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Edouard Luja]]''' (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z. B. d<nowiki>'</nowiki>''Acacia Lujaei'' oder d<nowiki>'</nowiki>''Eulophia Lujaeana''?
}}
| 6-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Milbekéis.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Milbekéis]]''' eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune [[Milben]], déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt?
}}
| 6-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simone de Beauvoir.jpg|100px|right]]
| Text = d'franséisch Schrëftstellerin '''[[Simone de Beauvoir]]''' en Urenkelkand vum [[Hubert Brasseur (1823)|Hubert Brasseur]] war, engem vun de Matgrënner vun der [[Brasseurs Schmelz]] zu Esch?
}}
| 6-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Blason département fr Var.svg|90px|right]]
| Text = '''[[Departement Var|Var]]''' dat eenzegt [[Franséisch Departementer|franséischt Departement]] ass, dat no engem Floss genannt ass (dem [[Var (Floss)|Var]]), deen hautesdaags guer net derduerchleeft?
}}
| 6-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Begrëff „'''[[Télécran]]'''“ fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum [[George Orwell]] sengem Roman ''Nineteen eighty-four'' fir den englesche Begrëff ''telescreen'' gebraucht gouf?
}}
| 6-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Pont G-D Charlotte (1a).jpg|130px|right]]
| Text = op de Baupläng vun der '''[[Rout Bréck|Rouder Bréck]]''' zwou Vëlospistë vun 1,75 m virgesi waren; dës awer, wéi s'a Betrib geholl gouf, zu Gonschte vum Autostrafic geaffert goufen?
}}
| 6-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Viichten-Terpsichore-w.jpg|95px|right]]
| Text = um '''[[Mosaik vu Viichten]]''', dat 1994 entdeckt gouf, an dat géint d'Joer 240 geluecht gouf, den [[Homer]] mat den Néng [[Mus (Mythologie)|Musen]] ze gesinn ass?
}}
| 6-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Johannes Mylius]]''' vun Diddeleng (ëm 1537-1596) Studieboursse gestëft huet, déi nach Joerhonnerten duerno ausbezuelt goufen?
}}
| 6-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chichen Itza 3.jpg|130px|right]]
| Text = op der Nordsäit vun der '''[[Pyramid vum Kukulcán]]''', wärend der [[Equinoxe]], de Schiet esou op d'Säitemauer vun der Trap fält, dass et ausgesäit wéi wann do eng riseg Schlaang erofkrauche géif?
}}
| 6-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|right|85px|Mathias Mongenast]]
| Text = d''''[[Regierung Mongenast]]''' zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war?
}}
| 6-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Town Hall Tower & Sukiennice.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Kraków]]''' (Krakau) vun 1038 bis 1609 d'Haapt- a Kinneksstad vu [[Geschicht vu Polen|Polen]] war?
}}
| 6-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lenoir gas engine car.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Étienne Lenoir]]''' (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet?
}}
| 6-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:LuxemburgWisconsinDowntown1.jpg|130px|right|Luxemburg, Wisconsin]]
| Text = „'''[[Luxemburg]]'''“ gläich dräi Uertschaften an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] heeschen?
}}
| 6-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Tranchée de Caster.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Tranchée de Caster]]''' an der Belsch e 65 Meter déiwen Aschnëtt an d'[[Montagne Saint-Pierre]] ass, déi tëscht 1930 an 1933 fir den [[Albertkanal]] ugeluecht gouf?
}}
| 6-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg|90px|right|Kierch St Alphonse]]
| Text = d'Kierchtierm vun der 1858 gebauter '''[[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Kierch St. Alphonse]]''' („Paterekierch“) an der Stad Lëtzebuerg, sou niddreg sinn, well se no bei der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] stoungen a soss eng giedeleg Zilscheif gi wieren, wa se méi héich gewiescht wieren?
}}
| 6-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maxwell - 2014 Euro - 1.jpg|80px|right]]
| Text = den '''Asteroid [[(255019) Fleurmaxwell]]''' no der Lëtzebuerger Äiskonschtleeferin [[Fleur Maxwell]] benannt gouf?
}}
| 7-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Astana-Ishim-River-embankment-7797.jpg|130px|right]]
| Text = déi '''[[Astana|kasachesch Haaptstad]]''' bannent manner wéi 7 Joerzéngte sechsmol den Numm gewiesselt huet?
}}
| 7-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Kroll.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Metallurg '''[[William J. Kroll]]''' (1889 - 1973) ë. a. deen no him genannte „Kroll-Prozess“ entdeckt huet, deen et erméiglecht, [[Titan (Element)|Titan]] industriell ze produzéieren?
}}
| 7-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Husumer Protestfierkelen.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Husumer Protestschwäin]]''' eng rout-wäiss-rout gesträift Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dergéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken?
}}
| 7-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = deen éischte ''Long métrage'' op Lëtzebuergesch '''''[[Wat huet e gesot?]]''''' geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf?
}}
| 7-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hauptstrasse in Grevels 01.jpg|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Gréiwels]]''' fréier ''Nei-Brasilien'' housch, well sech do am Joer 1828, op den deemolege Gemengegrenze vu Groussbus, Heischent a Wal, Leit néiergelooss hunn, déi alles verkaaft haten, fir a [[Brasilien]] auszewanderen, do awer ni ukomm sinn a veraarmt op Lëtzebuerg zeréckkoumen?
}}
| 7-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Victor Tedesco at 68, from Louis Bertrand, Histoire de la démocratie et du socialisme en Belgique depuis 1830.gif|100px|right]]
| Text = de '''[[Victor Tedesco]]''' (1821-1897) aus der Stad Lëtzebuerg an der Belsch wéinst Opruff zur Revolutioun zum Doud verurteelt gouf, spéider awer Affekot, Gemengerot a Provënzialrot zu Arel war?
}}
| 7-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Core Creek Park dock on Lake Luxembourg.jpg|120px|right]]
| Text = de '''[[Lake Luxembourg]]''' a Pennsylvania säin Numm krut, well d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an hirem Exil wärend dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] do en Terrain kaf hat?
}}
| 7-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zolwerknapp 02.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zolwerknapp]]''' en [[Zeiebierg]] ass; d. h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass?
}}
| 7-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wincrange, Wëntger (103).jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Wëntger]]''' 2019 déi lescht Gemeng zu Lëtzebuerg war, déi [[Odonymie|Stroossennimm]] agefouert huet?
}}
| 7-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Capus.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungsreesende '''[[Guillaume Capus]]''' (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vum Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op Interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass?
}}
| 7-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Antw-Zoo-Entrée--w.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zoo vun Antwerpen]]''' schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 [[Aart (Biologie)|Aarte]] verdeelen?
}}
| 7-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Metz.JPG|100px|right|Charles Metz]]
| Text = de '''[[Charles Metz]]''' (1799-1853) Deputéierten souwuel an [[Chamber (Belsch)|der Belscher]] wéi och an der [[Chamber|Lëtzebuerger Chamber]] war?
}}
| 7-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierfecht Zowaasch-103.jpg|130px|right]]
| Text = zu '''[[Zowaasch]]''' bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnes e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de '''Kierfecht''' op franséischem Terrain läit?
}}
| 7-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Johann von beck.jpg|right|90px]]
| Text = de '''[[Jean Beck]]''' (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum [[Lëscht vun de Gouverneure vu Lëtzebuerg|Gouverneur]] vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat?
}}
| 7-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|100px|right]]
| Text = op der Single ''Komm, gib mir deine Hand/Sie liebt dich'' zwou däitsch Versioune vun de [[Beatles]] hire Lidder sinn, déi de '''[[Camillo Felgen]]''' hinnen iwwersat hat?
}}
| 7-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:European Council (38185339475).jpg|130px|right]]
| Text = d'Fro vum '''[[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]''' bal 40 Joer laang ëmmer nees diskutéiert gouf, bis eng Kompromëssléisung fonnt gouf?
}}
| 7-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Leiffraechen_(Grott).jpg|130px|right|Léiffrächen]]
| Text = zu [[Keel]] op der '''[[Léiffrächen]]''' Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis ''Marienerscheinunge'' solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet?
}}
| 7-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Dokument am Besëtz vun der '''[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]''' en handgeschriwwent Stéck aus engem Gebietsbuch aus dem 8 Joerhonnert ass, dat de [[Willibrord]] vum Poopst geschenkt krut?
}}
| 7-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Canaan Banana.jpg|100px|right]]
| Text = et 1982 am [[Simbabwe]] e Gesetz gouf, dat et verbueden huet, de Geck mam President '''[[Canaan Banana]]''' sengem [[Familljennumm]] ze maachen?
}}
| 7-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:CodexAureusEpternacDEckel.JPG|right|90px]]
| Text = de '''''[[Codex Aureus Epternacensis]]''''', d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), [[1955]] zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass?
}}
| 7-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Joséphine-Charlotte metro station platforms with a metro ghost (1s exposure) in Woluwe-Saint-Lambert, Belgium.jpg|140px|right]]
| Text = nom [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri]] [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|senger Mamm]] schonns zu Liefzäiten eng '''[[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)|Bréisseler Metrosstatioun]]''' genannt gouf?
}}
| 7-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walbor2.JPG|120px|right]]
| Text = d''''''Brubbel''''' zu [[Wallenborn]] deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst?
}}
| 7-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Jacques Leurs]]''' bekannt dofir ass, deen éischte Lëtzebuerger mat schwaarzer Hautfaarf gewiescht ze sinn?
}}
| 7-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_Abbaye_de_Neumünster.jpg|130px|right|Neimënster]]
| Text = de Bäitrëttstraité vu [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] zu der [[Europäesch Unioun|EU]] 2005 an der '''[[Neimënster|Abtei Neimënster]]''' ënnerschriwwe gouf?
}}
| 7-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paul Lauterbur 2003 cropped.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Paul Lauterbur]]''' (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat?
}}
| 7-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Venuspioneeruv.jpg|100px|right|d'Venus]]
| Text = en Dag op der '''[[Venus (Planéit)|Venus]]''' méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs.
}}
| 7-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bernard molitor (attr.), sécretaire, francia 1800 ca.jpg|80px|right]]
| Text = de '''[[Bernard Molitor]]''' (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg ''Fournisseur de la Cour impériale'' war?
}}
| 7-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Luxembourgit]]''' e Mineral ass, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf?
}}
| 7-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Golden-cap.jpg|110px|right]]
| Text = mat „[[Mutz vum Monomach (Kascht)|Mutz vum Monomach]]“, engem russesche Kascht a Form vun der traditioneller '''[[Mutz vum Monomach|Kroun vun de Groussfürsten]]''' an den éischten Zaren, souwuel eng Fleesch-Mayonnaise-Zalot wéi och e Friichtekuch gemengt ka sinn?
}}
| 7-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Magnum bullarium romanum]]''''', eng vun de véier grousse Kollektioune vun de Peepst hire Bullen (Ordenanzen) an der Kierchegeschicht, déi vu 1727 u beim Stater Libraire an Editeur [[André Chevalier]] erauskoum, dee gréisste Buchprojet vun der Lëtzebuerger Geschicht war?
}}
| 7-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Camp_Ashcan_prisoners.jpg|130px|right|Goering & Co an der Ashcan]]
| Text = '''''[[Ashcan]]''''' (d. h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en [[alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Gefaangelager zu [[Munneref|Bad Munneref]] am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn?
}}
| 8-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Buffalo Bill]]''' mat senger ''Wild West Show'' den 3. September [[1906]] en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat?
}}
| 8-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of the German Community in Belgium.svg|130px|right]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheg Communautéit]]''' déi klengst vun den 3 Communautéiten an der [[Belsch]] ass?
}}
| 8-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Menhir vu Recken]]''' joerhonnertelaang ëmgekippt do louch, ier en 1978 als sollechen erkannt an an de Joren dono nees opgeriicht gouf?
}}
| 8-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek triremes at Salamis.jpg|130px|right]]
| Text = bei der '''[[Schluecht vu Salamis]]''' enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antiquitéit, [[Athen]] ënner dem [[Themistokles]] d'Flott vum [[Xerxes I.]] vu Persien verdriwwen huet?
}}
| 8-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:VenedEsch1 2001-09.jpg|right|130px]]
| Text = 2001 fir de Film '''''[[Secret Passage]]''''' zu Esch-Uelzecht, op der Industriebrooch vun Terre-Rouge, eng iwwer 6 Hektar grouss Kuliss vu [[Venedeg]] am 15. Joerhonnert an Originalgréisst, inklusiv de Kanäl, opgebaut gouf?
}}
| 8-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gloesener michel 1792 1876.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Michel Gloesener]]''' vun [[Uewerkäerjeng]] d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet?
}}
| 8-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kreuzhof - panoramio - Hans100 (2).jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Schengener Ofkommes]] um Schëff '''[[MS Princesse Marie-Astrid |MS Princesse Marie-Astrid 2]]''' ënnerschriwwe gouf, dat dono, als ''MS Regensburg,'' op der [[Donau]] ënnerwee war?
}}
| 8-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|110px|right]]
| Text = déi sowjetesch [[Raumfuerer|Kosmonaute]] [[Juri Gagarin]] a '''[[Walentina Tereschkowa]]''' 1961, respektiv 1963, deen éischte Mann an déi éischt Fra am Weltall waren?
}}
| 8-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Scarlett Johansson in Kuwait 01b-tweaked.jpg|95px|right]]
| Text = de Film ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]'' mat der '''[[Scarlett Johansson]]''' an der Titelroll, bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass?
}}
| 8-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean_Jules_Linden01.jpg|right|100px|Jean Linden]]
| Text = de lëtzebuergesch-belsche Botaniker '''[[Jean Linden (Botaniker)|Jean Linden]]''' (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa [[Orchideeën|Orchideeë]] geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet?
}}
| 8-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Macaca_nigra_self-portrait_large.jpg|100px|right|Cheeeeese]]
| Text = dem ''United States Copyright Office'' no '''[[Afeselfie|Afeselfien]]''' net dem [[Auteursrecht]] ënnerleien?
}}
| 8-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RenertCover1872Facsimile.jpg|90px|right]]
| Text = vun der 1. Oplo vum [[Michel Rodange]] sengem '''''[[Renert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Renert]]''''' no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren?
}}
| 8-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Georges Bidault.jpg|100px|right]]
| Text = 1946 an der franséischer Regierung vum '''[[Georges Bidault]]''' gläich zwéi Regierungsmembere waren, déi zu Lëtzebuerg gebuer waren, nämlech d'[[Andrée Viénot]] an de [[Robert Schuman]]?
}}
| 8-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gueule d'enfer.jpg|130px|right|''Gueule d'Enfer'', d'Meurthe leeft an d'Musel]]
| Text = d'[[Musel]] viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d''''[[Meurthe (Floss)|Meurthe]]''' gelaf ass?
}}
| 8-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dollar symbol gold.svg|70px|right]]
| Text = den '''[[Dollar]]''' säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut [[Jáchymov]] heescht?
}}
| 8-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:2019 Luxembourg National Day VIP (124).jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]]''' 1840 zweemol gefeiert gouf?
}}
| 8-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Francesco Maria Grimaldi.jpg|100px|right]]
| Text = d'Traditioun, d'Bierger an d'[[Moundkrater|Krateren]] um [[Äerdmound|Mound]] no bekannten Astronomen a Wëssenschaftler ze nennen, vum '''[[Francesco Maria Grimaldi]]''' (1618-1663) agefouert gouf?
}}
| 8-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Barrage Esch-sur-Sure.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Barrage Esch-Sauer]]''', deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5 m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168 m laang ass?
}}
| 8-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ideal1948.jpg|95px|right]]
| Text = am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 '''[[Gierwereien zu Lëtzebuerg|Gierwereie]]''' bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren?
}}
| 8-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:EschTDF06Gedenkplaz.jpg|130px|right|Monument TdF 2006 zu Esch-Uelzecht]]
| Text = den '''[[Tour de France]]''' zanter 1947 bis ewell néngmol duerch Lëtzebuerg goung?
}}
| 8-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hieronymus van Busleyden.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Jérôme vu Bauschelt]]''' (ëm 1470 - 1517) Member vum [[Grousse Conseil vu Mechelen]] war?
}}
| 8-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Monet dejeunersurlherbe.jpg|100px|right]]
| Text = souwuel de [[Claude Monet|Monet]] wéi de [[Edouard Manet|Manet]] en Tableau mam Numm '''''[[Le déjeuner sur l'herbe]]''''' gemoolt hunn?
}}
| 8-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rosa centifolia foliacea 17.jpg|89px|right]]
| Text = de Moler '''[[Pierre-Joseph Redouté]]''' (1759-1840) ''Rafael vun de Blumme'' genannt gouf?
}}
| 8-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Jéinesch]]''' (oder ''Lakerschmus''), d'Sprooch vun de [[Jéiner|Jéinen]], bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimeschkiercher Händlerfamille geschwat gouf?
}}
| 8-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek-Persian duel.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Ionesch Revolt]]''' 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war?
}}
| 8-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg|130px|right]]
| Text = vun den iwwer 40 sougenannte '''[[Spueneschen Tiermchen|Spueneschen Tiermercher]]''', déi et an der Stad Lëtzebuerg gouf, der just nach 9 bis haut existéieren, resp. nees opgebaut goufen?
}}
| 8-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Der Landwirth Logo.jpg|130px|right|Der Landwirth]]
| Text = d''''[[Lise Rischard]]''' (geb. Meyer, 1868-1940) am [[Éischte Weltkrich]] den Englänner Informatiounen iwwer däitsch Truppentransporter an der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] zoukomme gelooss huet, andeems dës kodéiert an engem Fortsetzungsroman an der Zäitschrëft ''[[Der Landwirth|Der Landwirt]]'' publizéiert goufen?
}}
| 8-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Postkaart Adolf-Emil-Hütte-101.jpg|130px|right]]
| Text = fir de Bau vun der '''[[Adolf-Emil-Hütte]]''' (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92 ha groussen ''Escher Bësch'' ofgeholzt ginn ass?
}}
| 8-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:4Gëttersteen Herkules.jpg|right|119px|Herkules um Bäerdrefer Véiergëttersteen]]
| Text = an der [[Kierch Bäerdref|Kierch]] vu [[Bäerdref]], ënner dem Haaptaltor, ee [[réimesch Mythologie|réimesche]] '''[[Véiergëtterstee vu Bäerdref|Véiergëtterstee]]''' steet, mat der Minerva, der Juno, dem Apollo an dem Herkules drop?
}}
| 8-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de lëtzebuergeschen Ethnolog '''[[Edouard Conzemius]]''' (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war?
}}
| 8-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20150823 Berchem Rest area 012.jpg|130px|right]]
| Text = déi zwou Bensinnsstatiounen op der '''[[Aire de Berchem]]''' iwwer 360 Millioune Liter Sprit am Joer verkafen?
}}
| 9-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Adrien Ries.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Adrien Ries]]''' (1933-1991) am Joer 1970 de Begrëff ''[[Nordstad]]'' an d'Welt gesat huet, deen den urbane Ballungsraum ëm [[Dikrech]] an [[Ettelbréck]] bezeechent?
}}
| 9-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of South Africa.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' offiziell 3 Haaptstied huet: [[Pretoria]] als Verwaltungshaaptstad, [[Kapstad]] als Regierungs- a [[Bloemfontein]] als Geriichts-Haaptstad?
}}
| 9-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Esch. Uelzechtstrooss.jpg|right|130px]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Uelzechtstrooss]]''' zu Esch virun 1923, jee no Deelstéck, ''Avenue de l'Hôtel de Ville'', ''Rue de la Poste'' a ''Rue Marie-Thérèse'' housch?
}}
| 9-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Messier51.jpg|130px|right|Whirlpool-Galaxie]]
| Text = een an der '''[[Whirlpool-Galaxie]]''' (''Messier 51'' oder ''NGC 5194/5195''), eng Spiralgalaxie am [[Stärebild]] ''Canes Venatici'', eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann?
}}
| 9-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Berwart.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Schlass Berwart|Berwart-Schlass]]''' zu [[Esch-Uelzecht]] 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn?
}}
| 9-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Termometro.JPG|90px|right]]
| Text = -40 '''[[Grad Fahrenheit]]''' a -40 '''[[Grad Celsius]]''' déi selwecht Temperatur uginn?
}}
| 9-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flevoland-Position.png|100px|right|Lag vu Flevoland]]
| Text = déi [[hollännesch Provënzen|hollännesch Provënz]] '''[[Provënz Flevoland|Flevoland]]''' praktesch ganz aus Land besteet, dat dem Mier ofgewonne gouf?
}}
| 9-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flaschenpost.jpg|130px|right]]
| Text = d'''Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie'' zu [[Hamburg]] déi gréisst Sammlung vu '''[[Fläschepost]]en''' op der Welt huet?
}}
| 9-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlossportler mam Numm '''[[Nicolas Frantz]]''' gouf, woubäi een dovun, den [[Nicolas Frantz II]], bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen?
}}
| 9-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Andorra.svg|right|120px]]
| Text = d'Republik '''[[Andorra]]''' zwéi Staatscheffen huet, nämlech de franséische President [[Emmanuel Macron]] an de [[Joan Enric Vives i Sicília]], Bëschof vu La Seu d'Urgell?
}}
| 9-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait Henri Tudor 004.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Henri Tudor]]''' (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u [[Bläi]]<nowiki>vergëftung </nowiki> gestuerwen ass?
}}
| 9-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:20251012 142302Nature reserve Dreckwiss 2025-10.jpg|130px|right]]
| Text = d''''''[[Naturschutzgebitt Dreckswiss|Dreckswiss]]''''' en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] ass, dat 71 ha Fiichtgebitt ëm d'[[Kuer]] ëmfaasst?
}}
| 9-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ropetrailer3.jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Alfred Hitchcock]] säi Film '''''[[Rope (Film 1948)|Rope]]''''' esou opgeholl gouf, wéi wann en aus enger eenzeger Astellung bestoe géif?
}}
| 9-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|right|130px]]
| Text = vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der '''[[Iechternacher Stadmauer]]''' der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen?
}}
| 9-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Otzi-Quinson.jpg|130px|right]]
| Text = den '''''[[Ötzi]]''''' iwwer 5000 Joer no sengem Doud e klengen diplomatesche Sträit tëscht Éisträich an Italien ausgeléist huet?
}}
| 9-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Manatee photo.jpg|130px|right|Manati]]
| Text = '''[[Ronnschwanzséikéi]]''' (''Trichechidae'', och „Manati“ genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen?
}}
| 9-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:King Baudouin of Belgium.jpg|100px|right]]
| Text = de belsche Kinnek '''[[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]]''' am Abrëll 1990 fir 36 Stonnen als ''net am Stand, ze regéieren'' erkläert gouf?
}}
| 9-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rumelange, Grand-Rue (ca. 1948), carte postale 13031.jpg|130px|right]]
| Text = nodeem dem '''[[Minettstram]]''' säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoreetesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass?
}}
| 9-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez_vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right|Schläifmillen, ëm 1834.]]
| Text = d''''[[Duchindustrie|Draperies de Luxembourg]]''' am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn?
}}
| 9-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|95px|right]]
| Text = d''''[[Désirée Nosbusch]]''' scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet?
}}
| 9-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburger Zeitung Logo.jpg|180px|right]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Zeitung]]''''' tëscht 1902 an 1940 zweemol am Dag eng nei Editioun erausbruecht huet?
}}
| 9-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Jacoby - Hurdling - The Race.jpg|130px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Moler '''[[Jean Jacoby]]''' (1891-1936) zweemol – 1924 an 1928 – d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet?
}}
| 9-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jack-o'-Lantern 2003-10-31.jpg|110px|right]]
| Text = '''[[Halloween]]''' op e Karschnatz- an Neijoerschfest vun de [[Kelten]] zeréckgeet?
}}
| 9-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haile Selassie in full dress.jpg|85px|right]]
| Text = de '''[[Haile Selassie I. vun Ethiopien|Ras-Täfäri]]''' de 25. Mee 1924 op offizieller Visite zu Lëtzebuerg war?
}}
| 9-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bassin de la Meuse.svg|95px|right]]
| Text = d'[[Kuer]] mat hiren Niewebaachen an d'[[Fooschtbaach]] am [[Éislek]] déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum [[Rhäin]] gehéieren, mä zu '''deem vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]'''?
}}
| 9-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, concert Musique militaire Place d'Armes vers 1920.png|130px|right|De Kiosk ëm 1920]]
| Text = [[1895]], an de Pionéierjore vum [[Telefon]] zu Lëtzebuerg, e Mikro um '''[[Musekskiosk]] op der [[Plëss d'Arem]]''' un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten?
}}
| 9-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Freitag der 13. im Kalender.jpg|100px|right|Freideg den 13.]]
| Text = '''[[Paraskavedekatriaphobie]]''' d'Angscht virum [[Freideg]] den Dräizéngten ass?
}}
| 9-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RemouchampsRubicon.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Rubicon (Belsch)|Rubicon]]''' an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche [[Floss]] op der Welt ass?
}}
| 9-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = „'''[[Kueb (Gebai)|Kueb]]'''“ an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'[[Europäescht Parlament|Europaparlament]] um [[Kierchbierg]] war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut „Klenge Kueb“ genannt gëtt?
}}
| 9-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schëld Place de Metz.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Nationalstrooss 3A]]''' mat nëmme knapps 50 m déi kierzt [[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss zu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 10-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pravcicka brana 2015-08 --3.JPG|130px|right|Pravčická brána]]
| Text = d''''[[Pravčická brána]]''' an Nordtschechien déi gréisst natierlech Sandsteebréck an Europa ass?
}}
| 10-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Hélène Hiertz]]''' (1911-1985), déi di éischt Kächen zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e ''Michelin''-Stär krut, eng aktiv [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzlerin]] war?
}}
| 10-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:DenkmalJohannEberhardJungblut.JPG|130px|right]]
| Text = den ''Erdäpfelmuseum'' zu Prinzendorf an Éisträich zu Éiere vum lëtzebuergesche Geeschtleche '''[[Johann Eberhard Jungblut]]''' ugeluecht gouf, deen do 1761 d'Gromper agefouert huet?
}}
| 10-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg|130px|right]]
| Text = hanner dem '''[[Paul-Eyschen-Monument zu Stadbriedemes]]''' eng Populatioun vu [[Sëlwerfëschelchen|Sëlwerfëschelcher]] lieft, déi fir gewéinlech a Mëtteleuropa just a Wunnengen ze fanne sinn?
}}
| 10-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Nauru.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Nauru]]''' deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet?
}}
| 10-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Faïencerie Dondelinger.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] am 19. Joerhonnert joerzéngtelaang eng '''[[Faïencerie Dondelinger|Faïencerie]]''' war, an datt ee vun de Kierchtierm de Kamäin dovu war?
}}
| 10-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Henry Miller 1940.jpg|100px|right]]
| Text = dem '''[[Henry Miller]]''' säi Roman ''Quiet Days in Clichy'' ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt?
}}
| 10-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Spoorbrug lijn 126 over de Maas 3.JPG|130px|right]]
| Text = de '''''[[Pont de Fer]]''''' zu [[Huy]] an der Belsch entgéint sengem Numm net aus [[Eisen]], mä aus [[Bloe Steen (Natursteen)|Bloem Steen]] ass?
}}
| 10-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kondominium Sauer.JPG|130px|right]]
| Text = d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e '''[[Kondominium]]''' sinn?
}}
| 10-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[Nicolas Kinsch]] vun [[Esch-Uelzecht]] vun 1959 bis 1967 Äerzbëschof vu Kisangani ([[Demokratesch Republik Kongo]]) war, den [[James Schwebach]] vu [[Platen]] 1891-1921 Bëschof vu La Crosse ([[Wisconsin (Bundesstaat)|Wisconsin]]) war; de [[Jacques Mangers]] vu [[Stolzebuerg]] vun 1953 bis 1964 Bëschof vun Oslo war; de [[Jean-Baptiste Fallize]] vun [[Harel]] 1892-1922 Apostolesche Vikar vun Norwegen war an de [[Michel Fallize]] och vun Harel 1889-1910 Generalvikar vun der Diözes Dacca ([[Bangladesch]]) war?
}}
| 10-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = {{center|[[Fichier:Salar de Uyuni Décembre 2007 - Centre de Nulle Part.jpg|450px|360-Grad-Panorama]]}}
| Text = de '''[[Salar de Uyuni]]''' mat enger [[Fläch]] vun 10.582 km² déi gréisste Salzwüst op der Welt ass?
}}
| 10-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg|right|130px]]
| Text = an der '''[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]]''' eng 6 Millioune Fotoen an Negativer vun 1855 bis haut iwwer d'Stad Lëtzebuerg versuergt ginn?
}}
| 10-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kockelscheuer, rue Luxite (nom de rue).jpg|right|130px]]
| Text = et an der Gemeng Réiser eng Strooss gëtt, déi '''[[Luxite|no Sprengstoff genannt]]''' gouf?
}}
| 10-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:A13 (Luxemburg) bei Frisange.jpg|130px|right]]
| Text = de Film ''[[Autobahnraser]]'' op der '''[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger A13]]''' gedréint gouf, ier déi fir den normale Verkéier opgoung, an déi dofir kuerzfristeg mat däitschen Autobunnsschëlter 'ëmdekoréiert' gouf?
}}
| 10-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Whale-shark-enhanced.jpg|160px|right]]
| Text = déi gréisst lieweg Hai-Aart, de '''[[Walhai]]''', deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu [[Plankton]] erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass?
}}
| 10-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emile Reuter.JPG|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Reuter]]''' (1874-1973) dee [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] zu Lëtzebuerg mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)?
}}
| 10-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Americas on the globe (white-red).svg|100px|right]]
| Text = de Kontinent '''[[Amerika (Kontinent)|Amerika]]''' säin nach haut geleefegen Numm [[1507]] op enger Kaart kritt huet, déi en Deel vum Kartograph [[Martin Waldseemüller]] sengem Wierk ''[[Cosmographiae Introductio]]'' war, well de Waldseemüller gemengt hat, den [[Amerigo Vespucci]] hätt en entdeckt?
}}
| 10-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The_Atomium's_North_face_with_a_Smurf_(DSCF1216).jpg|100px|right|Atomium]]
| Text = den '''[[Atomium]]''' zu [[Bréissel]] en [[Eisen|Eise]]-Kristall an enger 165-milliardefacher Vergréisserung duerstellt?
}}
| 10-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = souwuel de Moler a Manager '''[[Gust Graas]]''' wéi och de Politiker [[Gusty Graas]] den Titel ''Grand officier de l'[[ordre de la couronne de chêne]]'' kritt hunn?
}}
| 10-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Degradation alfred dreyfus.jpg|110px|right]]
| Text = et am Kader vun der '''''[[Affär Dreyfus]]''''', déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den [[Alfred Dreyfus]] nees rehabilitéiert gouf?
}}
| 10-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gefëllte Bretzel.jpg|right|130px|Bretzel]]
| Text = op '''[[Bretzelsonndeg]]''' dem [[Brauch]] no Männer enger Fra, déi hinnen eppes bedeit, eng [[Bretzel]] schenken, fir dann, bei géigesäitegem Intressi, [[Ouschteren]] en [[Ouschteree]] vun hir geschenkt kréien, ausser bei [[Schaltjoer|Schaltjoren]], wou et ëmgedréint ass?
}}
| 10-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zénon Bernard, Jongen a Meedercher.jpg|110px|right]]
| Text = de '''[[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]]''', 20 Joer nodeem hien e Gol am eenzege Match, deen déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] jee géint Frankräich gewonnen huet, geschoss hat, als éischte [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|Kommunist]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 10-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:South Africa 2011 dominant language map.svg|110px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' eelef [[offiziell Sprooch|ofiziell Sproochen]] huet?
}}
| 10-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Serge Gainsbourg par Claude Truong-Ngoc 1981.jpg|130px|right|Serge Gainsbourg (1981)]]
| Text = de franséische Chansonnier '''[[Serge Gainsbourg]]''' an den 1960er Joren och Regisseur vu [[Sandalefilm]]er war?
}}
| 10-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Iechternacher Séi]]''' e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'[[Lëschenhaus]], e Barockgebai vu 1676, ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn?
}}
| 10-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:John Adams Portrait.jpg|100px|right]]
| Text = den [[John Adams|zweeten]] an deen [[Thomas Jefferson|drëtte '''President vun de Vereenegte Staate''']] genee de selwechten Dag, de [[4. Juli]] [[1826]], gestuerwe sinn?
}}
| 10-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belval Avenue de la Recherche 2019-12 --1.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Boulevard de la Recherche]]''' um [[Belval]] op knapps 300 Meter duerch Frankräich geet?
}}
| 10-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pierre Brunehaut 01.jpg|130px|right]]
| Text = et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d''''[[Pierre Brunehaut]]''', e Monolith an der belscher [[Provënz Hainaut]], op déi Plaz koum, wou en haut steet?
}}
| 10-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Carmen Pereira]]''' 1984 wärend dräi Deeg d'Amt als Presidentin vu [[Guinea-Bissau]] hat an domat déi éischt Fra an där Positioun an Afrika war?
}}
| 10-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Limbourg, de Vesder in de stad foto1 2012-06-28 14.41.JPG|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Limbourg]]''' weeder an [[Provënz Limburg (Belsch)|der belscher]] nach an [[Provënz Limburg (Holland)|hollännescher Provënz Limburg]] läit, deene se den Numm ginn huet, ma an der [[Provënz Léck]]?
}}
| 10-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|right|100px]]
| Text = de Mathematiksprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, '''''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]''''' (1829), war?
}}
| 11-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soldat Marathon Cortot Louvre LP243.jpg|130px|right]]
| Text = de Rapport iwwer e '''Leefer''', deen d'Victoire an der '''[[Schluecht vu Marathon]]''' mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war?
}}
| 11-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Habschter-Tunnel---w.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Habschter Tunnel]]''', beim Ofschloss vun den Aarbechten 1879, dee längsten am Land war?
}}
| 11-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schwaarzspiecht.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Schwaarze Spiecht]]''', dee virum Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breetgemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat?
}}
| 11-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait de Jean-Baptiste Nothomb par Jean-Baptiste Bernard.jpg|right|100px]]
| Text = de '''[[Jean-Baptiste Nothomb]]''' (1805-1881) ee vun de „Pappe“ vun der Belscher Verfassung war?
}}
| 11-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ice hockey puck on ice 20180112.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Puck (Sport)|Puck]]''' 1877 vum William Fleet Robertson erfonnt gouf, andeems en einfach zwou Tranchë vun engem Vollgummisball uewen an ënnen ewechgeschnidden hat?
}}
| 11-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Arendt 1825 1910.jpg|95px|right]]
| Text = de Staatsarchitekt '''[[Charles Arendt]]''' 1900 proposéiert hat, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] eng neigotesch Kathedral mat Plaz fir bis zu 3.000 Leit ze bauen?
}}
| 11-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iran saffron threads.jpg|130px|right]]
| Text = een, fir ee Kilo '''[[Safran]]'''-Stempelen ze gewannen, 80.000 bis 150.000 Bléie brauch?
}}
| 11-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walferdange, Grünewald, Chêne du prince Henri (102).jpg|90px|right]]
| Text = nach 100 Joer nom Doud vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]], him zu Éieren '''[[Eech vum Prënz Henri|eng Eech]] am [[Gréngewald]]''' geplanzt gouf?
}}
| 11-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = all Joers vun der Asbl [[natur&ëmwelt]] e „'''[[Vull vum Joer]]'''“ ausgeruff gëtt, fir op eng bedreet [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart zu Lëtzebuerg]] opmierksam ze maachen?
}}
| 11-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:De Charly.JPG|130px|right]]
| Text = de Spëtznumm „'''[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]]'''“ vun der [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Vizinalbunn]] vun der Stad op Iechternach op de Virnumm vum Minister [[Charles Rischard]] zeréckgeet?
}}
| 11-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Red deer stag 2009 denmark.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Routhirsch]]''' zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert praktesch ausgerott war, säi Bestand awer zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert nees an d'Luucht geet, op haut e puer Dausend Déieren?
}}
| 11-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|130px|right]]
| Text = d'Grondmauere vum markanten 8-stäckegen Tuerm vun der '''[[Villa Louvigny]]''', op de Reschter vum Fort Louvigny stinn?
}}
| 11-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Caméléon Madagascar 02.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Risechameleon]]''', mat enger Längt vu 70 cm, déi gréisst [[Chameleonen|Chameleonaart]] ass, déi et gëtt?
}}
| 11-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haendschefabrik1963kutter.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]]''', mat enger 1.000 Aarbechter, viru ronn 100 Joer dee gréissten Industriebetrib an der Stad Lëtzebuerg war?
}}
| 11-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RR5111-0290R.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Alexei Leonow]]''' 1965 deen éischte Mënsch war, dee säi Raumschëff verlooss huet, an [[Baussebordasaz|am Weltraum geschwieft]] ass?
}}
| 11-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue de Chiny - nom de rue.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Rue de Chiny (Märel)|Rue de Chiny]]''' an der Stad Lëtzebuerg 2013 zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] opgehalen huet, z'existéieren, fir 2019 [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|op der Gare]] nees [[Rue de Chiny (Stad Lëtzebuerg)|nei opzetauchen]]?
}}
| 11-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|130px|right]]
| Text = de '''[[Fändel vum Afghanistan]]''' am Laf vum 20. Joerhonnert eng 20-mol geännert gouf?
}}
| 11-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Remerschen, The Princess of Schengen (102).jpg|120px|right]]
| Text = vun der '''''[[Prinzessin vu Schengen]]''''' just nach Zänn iwreg sinn?
}}
| 11-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympic flag.svg|130px|right]]
| Text = d''''[[Olympesch Spiller]]''' vun 1916 engersäits an 1940 an 1944 op där anerer, wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Éischten]], resp. dem [[Zweete Weltkrich]] annuléiert goufen?
}}
| 11-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Assemblée constitutive APF.jpg|130px|right]]
| Text = [[Victor Bodson|e Lëtzebuerger]] den éischte President vun der '''[[Assemblée parlementaire de la Francophonie]]''' war, enger Organisatioun déi sech aus [[franséisch]]sproochegen, interparlamentaresche Regierungen oder Organisatiounen zesummesetzt?
}}
| 11-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paleis van de Grote Raad te Mechelen.jpg|100px|right]]
| Text = den Ausdrock „op [[Mechelen|Mechele]] goen“ (fir „déi lescht Trompkaart auszespillen“) op de '''[[Grousse Rot vu Mechelen]]''' zeréckgeet, déi iewescht Geriichtsinstanz an de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgundeschen]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spueneschen]] an [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]]?
}}
| 11-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse Kemp]]''' 1911 e Projet virgestallt huet fir d'Uelzecht an engem Tunnel ënnert dem Rummplateau erduerch ze féieren?
}}
| 11-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|95px|right]]
| Text = et vun enger vun de sëllege Publikatiounen, déi de '''[[Kim Jong-il]]''' als Auteur uginn, eng lëtzebuergesch Iwwersetzung gëtt, nämlech ''Déi historesch Lekzioun vum Opbau vum Zozialissem an déi allgemeng Linn vun onser Partei''?
}}
| 11-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|right|125px]]
| Text = bei de '''[[Chamberwale vum 18. Juni 1989]]''' véier verschidde gréng Parteien ugetruede sinn?
}}
| 11-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Katastroph vun Tschernobyl]]''' der Ëffentlechkeet bekannt gouf, wéi a Schweden anormal héich Stralungswäerter bei enger Atomzentral gemooss goufen, vun deenen ufanks ugeholl gouf, si kéime vun do?
}}
| 11-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de [[Joseph Faulké]] an den [[Alphonse Rupprecht]] „'''uniforméiert Champignonsspezialiste'''“ waren?
}}
| 11-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stewart Granger in Young Bess trailer.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Stewart Granger]]''' e Pseudonym ass, deen dëse Schauspiller ugeholl huet fir net mat engem [[James Stewart|homonyme Beruffskolleeg]] verwiesselt ze ginn?
}}
| 11-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean-Claude Juncker & Jacques Santer - 1997.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Jacques Santer]]''' an de '''[[Jean-Claude Juncker]]''' ee wéi deen aneren noeneen Affekot, CSV-Fraktiounssekretär, Staatssekretär am Aarbechtsministère, Aarbechts-, Finanz- a Premierminister, a President vun der Europäescher Kommissioun waren?
}}
| 11-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 160 Millioune Liichtjoere vun hei ewech d''''[[HD 45350 b|Peitruss]]''' ronderëm d''''[[HD 45350|Lucilinburhuc]]''' kreest?
}}
| 11-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg road sign diagram A 28 (2018).svg|110px|right]]
| Text = am Mee 2012 zu Lëtzebuerg mam '''[[Schëld A, 28]]''' e [[Verkéiersschëld]] agefouert gouf, dat virun [[Tram]]sgleiser warnt, obwuel d'Gesetz, fir en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] (nees) anzeféieren, eréischt am Juni 2014 an der Chamber gestëmmt gouf?
}}
| 12-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Navez, Portrait of Engelspach-Larivière, 1830.jpg|100px|right|uguste Engelspach-Larivière]]
| Text = [[Auguste Engelspach-Larivière|ee vun de '''Pionéier vun der Lëtzebuerger Geologie''']] eng wichteg Roll an der belscher Revolutioun gespillt huet a mat just 32 Joer un engem Schlag gestuerwen ass?
}}
| 12-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Église Saint-Jean (Neumünster) côté Alzette (101).jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Serge Ecker]] seng '''[[Melusina (Skulptur)|Melusina-Skulptur]]''' mat Hëllef vun engem groussen 3D-Drécker entstanen ass?
}}
| 12-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Capital city Luxembourg 05.jpg|130px|right]]
| Text = ënner dem '''[[Pafendaller Viaduc]]''', wou haut d'[[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Jugendherberg vun der Stad Lëtzebuerg]] steet, Enn 19./uganks 20. Jh. e Schluechthaus stoung?
}}
| 12-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemb Weiler-la-Tour, Greek Orthodox Church with flags.jpg|130px|right]]
| Text = et zu Lëtzebuerg eng '''[[Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer|griichesch-orthodox]]''' an eng [[russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg|russchesch-orthodox Kierch]] gëtt?
}}
| 12-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - hôtel de ville vu de la place Charles II - 2014-08-07.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Charleroi]]''' deen Numm 1666 zu Éiere vum Kinnek [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] krut, a bis dohi ''Charnoy'' housch?
}}
| 12-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 1922 an 1923 mat der [[Marcelle Dauphin]] an der [[Louise Welter]] déi '''éischt Fraen zu Lëtzebuerg Doktesch''' goufen (Zänndoktesch, resp. Generalistin)?
}}
| 12-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (2).jpg|130px|right]]
| Text = dem '''[[François Gillen]] säi [[Buer fir den 30. Anniversaire vun de Réimeschen Traitéen|Buer]]''' op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] fir den 30. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimesche Traitéen]] opgeriicht gouf?
}}
| 12-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right]]
| Text = d''''Duchfabréck op der [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmille]]''' laang virun der [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Hamm]], an där se louch, en eegen Pompjeescoprs hat?
}}
| 12-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Malakoff place du 11 Novembre 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Malakoff (Hauts-de-Seine)|Malakoff]]''' bei Paräis no enger Kopie vun engem [[Malakoff-Tuerm (Sewastopol)|Tuerm vun der Festung Malakoff]], déi do stoung, genannt gouf, deen d'Fransousen 1856 am [[Krimkrich]] eruewert haten?
}}
| 12-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|100px|right]]
| Text = 1890, wéi mam [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] de Lëtzebuerger Troun iwwerholl huet, d''''[[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg|Dräifaltegkeetskierch]] an der [[rue de la Congrégation|Jofferegässel]]''' d'Kierch vum Lëtzebuerger Herrscherhaus gouf?
}}
| 12-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Doud vum Deputéierten [[Aly Duhr]], den 1. Januar 1974, als Konsequenz hat, datt d'CSV bis d'[[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Walen am Mee 1974]] mat '''engem Deputéierte manner''' an der Chamber vertruede war, well kee méi op hirer Lëscht vum Ostbezierk stoung, deen nach hätt kënnen noréckelen?
}}
| 12-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Verenigde Nederlandse Staten 1790.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Léck]]''' tëscht August 1789 a Januar 1791 [[Lécker Revolutioun|eng Republik war]]?
}}
| 12-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = de Film '''''[[Déi zwéi vum Bierg]]''''' am Dréibuch ''Di zwéi vum Bierg'' an um Filmplakat ''Déi zwee vum Bierg'' housch?
}}
| 12-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Close-up of mole.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Europäesche Maulef]]''' op der Insel [[Groussbritannien (Insel)|Groussbritannien]], awer net op [[Irland (Insel)|Irland]] virkënnt?
}}
| 12-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Robert Schuman 1958 Portrait (3x4 cropped b).jpg|100px|right]]
| Text = deen nom Politiker '''[[Robert Schuman]]''' genannte [[Rond-point Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, grad wéi deen zu Bréissel, allen zwéin zwar „Rond-Point“ heeschen, awer keng ''[[Intersection à sens giratoire obligatoire]]'', wéi s'am [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgesinn ass, sinn?
}}
| 12-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi héchst '''Victoire''' vun der '''[[Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe|Lëtzebuergescher Foussballnationalequipe]]''', de 26. Juli 1948 zu London, 6–0 géint Afghanistan war?
}}
| 12-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ChessSet.jpg|100px|right]]
| Text = dat Wuert '''''[[Schach]]''''' op Persesch „Kinnek“ bedeit, a ''Schachmatt'' „de Kinnek ass dout“?
}}
| 12-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, parcmètre Duncan meter (102).jpg|130px|right]]
| Text = déi éischt '''[[Parkauer]]''' zu Lëtzebuerg de 25. Abrëll 1958 an der Stad bei der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Post]] um [[rue de la Poste (Stad Lëtzebuerg)|Piquet]] an an der [[Aldrengerstrooss]] opgestallt gouf?
}}
| 12-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:Court of Justice of the European Union Logo EN.svg|160px|right]]
| Text = den '''3. Tuerm vum [[Europäesche Geriichtshaff]]''', mat 115 Meter Héicht, dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] ass (Antennemasten net matgerechent)?
}}
| 12-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|100px|right]]
| Text = ëm d'Joer 2020 '''[[Wollef|Wëllef]]''' vun der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulation a vun där aus dem Alperaum sech an der Regioun ëm d'Belsch a Lëtzebuerg vereenegt hunn?
}}
| 12-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Richard2 Anna.jpg|100px|right]]
| Text = dem [[Geoffrey Chaucer]] säin allegorescht Gedicht ''The Parliament of Fowls'' dacks als Geleeënheetsgedicht fir d''''Hochzäit''' vum Kinnek '''[[Richard II. vun England|Richard II.]]''' mat der '''[[Anne vu Béimen]]''' gedeit gëtt?
}}
| 12-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kneiff.jpg|130px|right]]
| Text = bis 1952 den [[Napoleonsgaart]], dono bis 1997 d'[[Buergplaz zu Huldang]], an zanterhier '''[[Op Kneiff]]''' als déi héchst Plaz zu Lëtzebuerg gëllt?
}}
| 12-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Erpeldange4.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]''' aus dräi [[Kadastersektioun|Sektioune]] besteet, wouvun eng am [[Éislek]], eng am [[Guttland]] an déi drëtt op der Grenz vun den zwou Regioune läit?
}}
| 12-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Zockerbäcker '''[[Nicolas Namur]]''', ier e säi Betrib an der Stad Lëtzebuerg gegrënnt huet, 1854 bis 1861 Pâtissier a [[Kalifornien]] war?
}}
| 12-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rubjerg Knude Fyr, Hjørring, Denmark, 1807072202, ako.jpg|130px|right]]
| Text = den 1900 gebaute Liichttuerm '''[[Rubjerg Knude Fyr]]''' an Dänemark 2019 eng 70 Meter an d'Hannerland geréckelt gouf, fir dass en net an d'Mier soll falen?
}}
| 12-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Auto-mixte-Parijs-1906.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Entreprener '''[[Théodore Pescatore (1871-1931)|Théodore Pescatore]]''' (1871-1931) schonn 1904 eng Firma (''L'Auto mixte'') gegrënnt huet, fir [[Hybrid]]-Gefierer ze bauen?
}}
| 12-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng '''[[Gemeinschaftsantenn]]''' haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf?
}}
| 12-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympus Mons.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Olympus Mons]]''' um [[Mars (Planéit)|Mars]] mat iwwer 22 km Héicht iwwer dem mëttlere Planéitenniveau a 26 km iwwer der Plateausdéift an engem Duerchmiesser vu bal 600 km deen héchsten a gréisste bekannte Bierg am Sonnesystem ass?
}}
| 12-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maison Höcklin von Steinach Luxembourg City 2013-08.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Haus Höcklin von Steinach]]''' um [[Krautmaart]] warscheinlech dat eelst Wunnhaus an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass, dat nach erhalen ass?
}}
| 12-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg communes map.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Gemengen zu Lëtzebuerg]]''' tëscht de Joren 1830 an 1891 vun 120 op 130 eropgoung, fir dann nees, duerch Fusiounen, op déi aktuell {{Gemengenzuel}} erofzefalen?
}}
| 12-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Julien Lefèvre]]''' Lëtzebuerg 1936 op den olympesche Summerspiller als Sculpteur an op de Wanterspiller als (Ersatz-)Bobfuerer vertrueden huet?
}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}
[[Kategorie:Schablounen:WDS]]</noinclude>
c8rsnkq77ymgm13yhca6g6c0akay71p
2687061
2687033
2026-07-21T17:06:23Z
Zinneke
34
2687061
wikitext
text/x-wiki
{{#switch: {{{1}}}
| 1-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Penny black.jpg|right|89px|One Penny Black]]
| Text = d'Erfindung vum '''[[Timber]]''' et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen?
}}
| 1-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mathias Hardt.jpg|right|100px|Mathias Hardt]]
| Text = de '''[[Mathias Hardt]]''' (1809-1877) mat sengem ''Vocalismus der Sauermundart'' (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum [[Lëtzebuergesch]]e gemaach huet?
}}
| 1-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pont SGO.jpg|90px|right]]
| Text = am Mäerz 2017 déi éischt '''[[Bréck iwwer den Oyapock|Bréck tëscht Frankräich a Brasilien]]''' ageweit gouf?
}}
| 1-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Personenstand.jpg|right|83px|Questionnaire Personenstandsaufnahme]]
| Text = bei der sougenannter '''[[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941|''Personenstandsaufnahme'' vum 10. Oktober 1941]]''' d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzgruppen]] d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a „''Volkszugehörigkeit''“ mat „Lëtzebuergesch“ amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat „''deutsch''“ z'äntwerten?
}}
| 1-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = zwou Persoune mam Numm '''[[Ernest Arendt]]''' Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] waren, an zwar de [[Ernest Arendt (Riichter)|Riichter Ernest Arendt]] vun 1902 bis 1931 an den [[Ernest Arendt (Affekot)|Affekot Ernest Arendt]] vun 1973 bis 1988?
}}
| 1-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mill Ends Park.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Mill Ends Park]]''' mat 0,292 m<sup>2</sup> dee klengste Park vun der Welt ass?
}}
| 1-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Knossos Bull-Leaping Fresco.jpg|right|125px|Minoesch Fresk zu Knossos]]
| Text = et verschidden Theorien iwwer den Ënnergang vun der '''[[Minoesch Kultur|Minoescher Kultur]]''' ginn, wouvun déi gängegst e [[Vulkan]]ausbroch op der Insel [[Santorini|Thira]] dofir verantwortlech mécht?
}}
| 1-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MargueriteClement.JPG|90px|right]]
| Text = d''''[[Marguerite Thomas-Clement]]''' (1886-1979) 1919 déi éischt a laang eenzeg Fra war, déi an d'Lëtzebuerger [[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 1-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|130px|right]]
| Text = et an der [[Köln]]er Kanalisatioun e Sall gëtt, [[Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln|dee '''mat Lüsteren dekoréiert''']] ass?
}}
| 1-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:Luxembourg, Péiter Onrou (102).jpg|120px|right|Krispines]]
| Text = bei der '''[[Krispines]]'''-Kapell, och ''Péiter Onrou'' genannt, um [[Lampertsbierg]] et bis virun net all ze laanger Zäit de [[Brauch]] gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle „bestrooft“ ginn?
}}
| 1-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse de la Fontaine]]''' (1825-1896), e Brudder vum [[Edmond de la Fontaine]] (''Dicks''), Auteur vun der éischter Fauna vun de [[Wierbeldéieren]] vu Lëtzebuerg war?
}}
| 1-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KIE ZOW 101.jpg|80px|right]]
| Text = op de '''Fënstere vun der [[Kierch Zowaasch]]''' verschidde Memberen aus der Grofefamill Saintignon an aner Stëfter vun der Kierch als Helleger duergestallt sinn?
}}
| 1-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Illustration Secale cereale0.jpg|right|90px]]
| Text = d''''[[Kar (Planz)|Kar]]''' keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antiquitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als „Onkraut“ an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf?
}}
| 1-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Tevita Momoedonu]]''' aus [[Fidschi]] alt ''the Five Minute Prime Minister'' genannt gëtt, well en 2000 zweemol (wärend e puer Minutten) an 2001 (wärend zwéin Deeg) Premierminister war?
}}
| 1-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = een uganks 1913 d'Nimm vun de Besëtzer vun alle 430 deemools zu Lëtzebuerg ugemellte Gefierer an deenen hire [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Plackennummeren]] an der Zeitung noliese konnt?
}}
| 1-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Darvasa gas crater panorama crop.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Krater vun Derweze]]''' an Turkmenistan zanter 1971 am Gaang ass ze brennen, an dowéinst vun de Leit vun do den Numm ''Paart vun der Häll'' krut?
}}
| 1-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wort no 1.jpg|right|95px]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Wort]]''''' déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi praktesch ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert?
}}
| 1-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Heliocentric.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Aristarch vu Samos]] (ëm 310 - ëm 230 v. Chr.) och alt „griichesche [[Nikolaus Kopernikus|Kopernikus]]“ genannt gëtt, well hien als ee vun den Éischten d''''[[heliozentrescht Weltbild]]''' vertratt huet, no deem d'[[Sonn]] an net d'[[Äerd]] am Zentrum vum Weltall stéing?
}}
| 1-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|right|89px]]
| Text = d'Iddi fir den '''[[Eiffeltuerm]]''' vum Elsässer Ingenieur [[Maurice Koechlin]] war?
}}
| 1-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue Marie et Joseph Hackin (nom de rue).jpg|130px|right]]
| Text = déi lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel '''[[Joseph Hackin]]''' a '''[[Ria Hackin-Parmentier]]''' 1941 beim Ënnergang vum Cargoschëff ''[[SS Jonathan Holt ]]'', dat torpedéiert gouf, ëm d'Liewe koumen?
}}
| 1-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nic Klopp - Sécession - Exposition Peintures Sculptures Arts décoratifs.jpg|100px|right]]
| Text = et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger '''[[Sezessioun (Lëtzebuerg)|Sezessioun]]''' koum, déi der moderner [[Molerei]] zum Duerchbroch verhollef huet?
}}
| 1-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cape_Verde_location_map.svg|110px|right|Cap Vert]]
| Text = d'Land '''[[Cap Vert]]''' säin Numm vun engem Kap 500 km wäit ewech zu [[Dakar]] am [[Senegal]] huet, dat den Inselen hiren Numm ginn huet?
}}
| 1-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Landverkauf.JPG|130px|right]]
| Text = et bei der '''[[Lëtzebuerg-Kris]]''' [[1867]] drëms goung, datt Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn?
}}
| 1-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Alexis Heck 1830 1908.jpg|100px|right]]
| Text = nom Tourismuspionéier '''[[Alexis Heck]]''' (1830-1908) net nëmmen [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|eng Schoul]], ma och e [[Cocktail]] genannt gouf?
}}
| 1-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png|right|89px|Wope vu Lëtzebuerg]]
| Text = dem '''[[Wope vu Lëtzebuerg]]''' seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg|Henri V.]] (1136-1196) zeréckgeet?
}}
| 1-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gordian Troeller (cropped).jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher '''[[Gordian Troeller]]''' (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Präis fir säi Liewenswierk krut?
}}
| 1-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biergahornen Corniche 1.jpg|130px|right]]
| Text = 1984 op engem vun deenen zwéi '''[[Biergahornen op der Corniche]]''' (haut net méi do) eng bis dohin onbekannt [[Wanzen]]aart entdeckt gouf?
}}
| 1-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Telstar.jpg|100px|right|Telstar]]
| Text = wéinst der Technikbegeeschterung an den 1960er Joren e lëtzebuerger Basketballveräin, de [[BBC Telstar Hesper]], nom Kommunikatiounssatellit '''[[Telstar]]''' genannt gi war?
}}
| 1-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pingos near Tuk.jpg|right|130px|Pingoen]]
| Text = e '''[[Pingo]]''' eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafraschtbuedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft?
}}
| 1-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gotescht Haus, 20d, Rue André-Duchscher- Ééwisht Baach, Iechternach-101.jpg|95px|right]]
| Text = bei der Renovéierung vum '''[[Gotescht Haus Iechternach|Goteschen Haus]]''' zu Iechternach de Giewel nëmmen do stoe gelooss gouf, wou z'erkenne war, wéi d'Haus uersprénglech war?
}}
| 1-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MALBROUCK 2621 w.jpg|right|140px|Buerg Malbrouck]]
| Text = d''''[[Buerg Malbrouck]]''' am loutrengesche [[Manderen]] nom englesche Feldhär [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]] genannt ass, deen am Spueneschen Ierffollegkrich 1705 do aquartéiert war?
}}
| 2-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pair of side chairs MET DP111237.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Thomas Chippendale]] (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den '''Chippendale-Stil''' benannt ass?
}}
| 2-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Codex Mariendalensis page.jpg|90px|right|Codex Mariendalensis]]
| Text = de '''[[Codex Mariendalensis]]''', eng spéitmëttelalterlech Handschrëft iwwer d'Geschicht vun der [[Yolanda vu Veianen]], joerzéngtelaang als verluer gegollt huet, ier en 1999 erëmfonnt gouf?
}}
| 2-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|right|100px|Soyuz-Rakéit zu Baikonur]]
| Text = d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft '''[[Baikonur]]''' genannt huet, déi iwwer 300 km vun do ewechlouch?
}}
| 2-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biver (13) Terrils.JPG|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Biver (Bouches-du-Rhône)|Biver]]''' an de [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom lëtzebuergesch-belsche Grouweningenieur [[Ernest Biver]] genannt gouf?
}}
| 2-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berdorf (LU), Hohllay -- 2015 -- 6097-101.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Huel Lee]]''' zu [[Bäerdref]] hir aktuell Form huet, well do zanter der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] Millesteng aus dem Fiels gebrach goufen?
}}
| 2-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Shakespeare2.jpg|99px|right]]
| Text = de [[Miguel de Cervantes]] an de '''[[William Shakespeare]]''', de selwechten Dag, an zwar den [[23. Abrëll]] [[1616]] gestuerwe sinn?
}}
| 2-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|130px|right]]
| Text = de Lëtzebuerger [[René Arend]] d'''Chicken McNuggets'' an de ''McRib'', zwéi McDonald's Produiten, kreéiert huet?
}}
| 2-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Collage guerra civile spagnola.png|100px|right]]
| Text = d'Gesetz, dat de Leit aus Lëtzebuerg verbueden huet, '''[[Spueniekämpfer|um Spuenesche Biergerkrich deelzehuelen]]''', eréischt 2003 revoquéiert gouf?
}}
| 2-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Distribution_of_early_iron_working_sites_in_Luxembourg_—_Розташування_перших_металургійних_заводів_у_Люксембурзі.png|100px|right]]
| Text = vun den 11 '''[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Héichiewen zu Lëtzebuerg]]''', déi et an de 40er Jore vum 19. Joerhonnert gouf, ausser zu [[Zowaasch]], keen Eenzegen am [[Minettsgéigend|Minett]] stoung?
}}
| 2-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Europa series 50 € obverse side.png|120px|right]]
| Text = de '''[[Eurobilljeeën|50-Eurobilljee]]''' deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der [[Eurozon]] ass? Den 1. Januar 2018 waren 9.826.239.828 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 an dee vun 10 [[Euro]].
}}
| 2-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 09 Pl 2.1 Dalheim Aigle romaine.jpg|90px|right|Adler Duelem]]
| Text = den '''[[Réimermonument Duelem|Adler um Duelemer Réimermonument]]''' ursprénglech vergoldt war an an eng aner Richtung gekuckt huet?
}}
| 2-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Moresnet.svg|120px|right|Fändel vu Moresnet]]
| Text = '''[[Neutral-Moresnet]]''' tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65 km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufe wien e kréich?
}}
| 2-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wiesenbach.jpeg|right|130px]]
| Text = de '''[[Vincent Wiesenbach]]''' (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass?
}}
| 2-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png|130px|right]]
| Text = de '''[[Groussherzogleche Palais]]''' an der Mëtt vum 19. Joerhonnert eng Zort administrativen Allzweckbau war, wou nieft dem Kinnek-Groussherzog oder sengem Statthalter, déi do periodesch residéiert hunn, d'Regierung, d'Parlament, a vun 1858 un, de Staatsrot hire Sëtz haten, an och nach eng archeologesch Sammlung dran ënnerbruecht war?
}}
| 2-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et beim lëtzebuergesche '''[[Schoulgesetz vun 1912]]''' zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der [[Kathoulesch Kierch|Kathoulescher Kierch]] an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht [[Lénksblock|Lénks-]] a Rietsparteie gefouert hat?
}}
| 2-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|130px|right]]
| Text = den Astronom '''[[Christiaan Huygens]]''' als Éischten dat, wat de [[Galileo Galilei]] als „Ouere“ vum [[Saturn (Planéit)|Saturn]] bezeechent hat, als d'[[Saturnréng]] identifizéiert hat?
}}
| 2-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''''[[Les danseurs d'Echternach]]''''' vum [[Evy Friedrich]] aus dem Joer 1947 deen éischte lëtzebuergesche Film war, deen um [[Festival vu Cannes]] gewise gouf?
}}
| 2-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Grün 02.jpg|105px|right]]
| Text = ee Konschtstéck vum lëtzebuergesche Kraaftmënsch '''[[John Grün]]''' (1868-1912) dora bestoung, 2 Päerd mat 2 erwuessene Reider drop an d'Luucht ze hiewen?
}}
| 2-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburgerli Himbeere Zitrone.jpg|130px|right|Luxemburgerli]]
| Text = ''„'''[[Luxemburgerli]]'''“'' den Numm vun enger Makrounespezialitéit vun enger [[Zürich|Zürcher]] Confiserie ass?
}}
| 2-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Treaty of London 1867 Art VII and signatures.jpg|130px|right]]
| Text = et beim '''[[Traité vu London (1867)|Traité vu London]]''' vun 1867 déi éischt Kéier war, wéi Vertrieder vu Lëtzebuerg (de [[Victor de Tornaco]] an den [[Emmanuel Servais]]) en internationalen Traité mat ënnerschriwwen hunn?
}}
| 2-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg|130px|right]]
| Text = et vun der Skulptur '''[[Non-Violence]]''' (oder ''The Knotted Gun'') vum [[Carl Fredrik Reuterswärd]] eng 20 Repliquë gëtt, wourënner eng zu [[New York City|New York]], déi de Lëtzebuerger Staat de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natioune]] geschenkt huet, an eng am Parc Central um [[Kierchbierg]]?
}}
| 2-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Charles Bivort]]''' (1845-1920) vun [[Tratten]] déi éischt [[Stenographie|Stenographéiermaschinn]] fir Blanner erfonnt huet?
}}
| 2-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coltsfoot close-up aka.jpg|right|129px]]
| Text = den '''[[Ieselsfouss]]''', eng Fréijoersplanz, och ''Fils avant le père'' genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt?
}}
| 2-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:G-simon-gauleiter.jpg|right|90px]]
| Text = et vum fréiere Gauleiter '''[[Gustav Simon]]''' sengem Doud eng „offiziell“ an eng „inoffiziell“ Versioun gëtt?
}}
| 2-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg|right|90px]]
| Text = nom [[André Franquin]] sengem [[Comic]]personnage '''[[Marsupilami]]''' en [[(98494) Marsupilami|Asteroid genannt]] gouf?
}}
| 2-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gangler_Lexicon_inner_cover.jpg|99px|right|Lexicon der Luxemburger Umgangsspraache]]
| Text = dem [[Jean-François Gangler]] säi '''''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]''''' vun 1847 deen éischten [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire vum Lëtzebuergesche]] war?
}}
| 2-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gonepteryx.rhamni.mounted.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Zitrouneblat]]''' e [[Päiperleken|Päiperlek]] ass, deen [[Imago (Zoologie)|als Päiperlek]] iwwerwantert?
}}
| 2-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Frang5000V.jpg|150px|right]]
| Text = vum héchste Billjee a '''[[Lëtzebuerger Frang]]''', dem Fënnefdausender, 20 Joer nom Aféiere vum [[Euro]] a Form vu Billjeeën nach ëmmer eppes iwwer 10.000 Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf waren?
}}
| 2-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Feb1712.jpg|130px|Schweedesche Kalenner vum Februar 1712|right]]
| Text = et dräimol an der Geschicht en '''[[30. Februar]]''' gouf?
}}
| 3-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stadpark Esch-Uelzecht 01.jpg|120px|right|Stadpark Esch]]
| Text = de '''[[Stadpark vun Esch-Uelzecht]]''' 1911 um Hank vum Gaalgebierg ugeluecht gouf, well den Escher Bësch, wou d'Leit soss an d'Gréngs trëppele goungen, bal ganz ofgeholzt gi war, fir do d'[[Adolf-Emil-Hütte]] ze bauen?
}}
| 3-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Waxwing.jpg|right|99px]]
| Text = de '''[[Seideschwanz|Peschtvull]]''' sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf?
}}
| 3-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Medezinner a Cheemiker '''[[Henri-Jean-Népomucène Crantz]]''' vu Rued (1722-1792) fir seng Fuerschungen an der Hygiène fir Hiewanen vum [[Joseph II. (HRR)|Jousef II.]] geadelt gouf?
}}
| 3-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dead Sea 1920px.jpg|60px|right|Doudegt Mier]]
| Text = d'Uewerfläch vum '''[[Doudegt Mier|Doudege Mier]]''' ronn 400 m ënnert dem Mieresspigel ass?
}}
| 3-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simmering (Wien) - Gasometer (1).JPG|130px|right|Gasometeren zu Simmering]]
| Text = an de fréiere '''[[Gasometeren (Wien)|Gasometere]] vu Wien-[[Simmering]]''' haut eng 1.500 Leit wunnen?
}}
| 3-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = dem '''[[Lëtzebuerger Haffbibliothéik|Groussherzog seng Bibliothéik]]''' ronn 45.000 Wierker ëmfaasst?
}}
| 3-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belgium-6450 - Manneken Pis (13934735107).jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Manneken Pis]]''' am Mee 2018 säin 1000. Costume geschenkt krut?
}}
| 3-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Narmerpalette verso UT 1931.jpg|95px|right]]
| Text = op der '''[[Pallett vum Narmer]]''', an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den [[Narmer]] duergestallt gëtt?
}}
| 3-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dicksgärtchen Vianden 02.jpg|95px|right]]
| Text = den '''[[Edmond de la Fontaine]]''' (1823-1891) net nëmmen, ënner dem [[Pseudonym]] ''Dicks'', [[Lëscht vun de Musekskompositioune vum Dicks|Operette]] geschriwwen huet, mä och jorelaang al [[Seechen|Seeërcher]] a [[Brauch|Bräich]] erfuerscht huet?
}}
| 3-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Hotel de Ville (2232245399).jpg|130px|right]]
| Text = wärend den Ëmbauaarbechten vum [[Chambersgebai]], 1997-1999, d'[[Chamber]] hir Sëtzungen am '''[[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]]''' ofgehalen huet?
}}
| 3-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|95px|right]]
| Text = ''„'''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''“'' wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn?
}}
| 3-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg|88px|right]]
| Text = d''''[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]]''' hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der „Wolfsschlucht“ aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet?
}}
| 3-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:L'isola del cinema.jpg|130px|right]]
| Text = den Ausdrock '''''[[Paparazzi]]''''' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet?
}}
| 3-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:WaterPolo.JPG|129px|right]]
| Text = beim '''[[Waasserball]]''' d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg?
}}
| 3-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Michel Théato en 1900.jpg|100px|right]]
| Text = deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de '''[[Michel Théato]]''' war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf?
}}
| 3-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iceland Mid-Atlantic Ridge map.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Island]]''' souwuel op der nordamerikanescher wéi der europäescher [[Tektonik|Lithosphärplack]] läit?
}}
| 3-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:TunnelStad.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg]]''' uganks der 1960er Joren ugeluecht gouf, fir eng Ofwaasserleitung aus dem Péitrussdall mam Pafendall ze verbannen?
}}
| 3-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MunnerefGrandChefGinkgo01.jpg|130px|right]]
| Text = de franséische Komponist [[Maurice Ravel]] 1937 ee Joer laang zu [[Munneref]] am '''[[Hotel Grand-Chef]]''' gewunnt huet?
}}
| 3-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Joer '''[[238]]''' och [[Sechskeeserjoer]] genannt gëtt, well sechs Männer no- a mateneen vum Senat als [[Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich|Keeser vum Réimesche Räich]] unerkannt goufen?
}}
| 3-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg|right|119px]]
| Text = d''''[[Walnut Lane Bridge]]''' zu Philadelphia eng Kopie aus arméiertem Bëtong vun der Neier Bréck ([[Adolphe-Bréck]]) an der Stad Lëtzebuerg ass?
}}
| 3-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cooking with radio waves - Short Wave Craft Nov 1933 cover.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur '''[[Hugo Gernsback]]''' (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn?
}}
| 3-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RuanNguyen.png|100px|right]]
| Text = ronn all zweete Vietnamees mam Familljennumm '''[[Nguyễn]]''' heescht?
}}
| 3-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zeichen_140_-_Tiere,_StVO_1970.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Verkéierswarnschëld]]''' viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach gouf, ma 2024 nees agefouert gouf?
}}
| 3-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mammuthus exilis.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Zwergmammut]]''' (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf?
}}
| 3-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Anna Boch in Her Studio 1893.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Anna Boch]]''' den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat?
}}
| 3-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Beauvais Cathedral Exterior 1, Picardy, France - Diliff.jpg|130px|right|Kathedral Beauvais]]
| Text = d''''[[Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais]]''' déi mam héchste gotesche Chouer vun der Welt ass, mä ni fäerdeg gebaut gouf?
}}
| 3-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right|Germaine Damar op argentinescher Zäitschrëft 1960]]
| Text = d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eegen Televisiounsemissioun hat?
}}
| 3-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Casablanca, title.JPG|130px|right]]
| Text = de Saz ''„Play it again, Sam!“'' esou net am Film '''''[[Casablanca (Film)|Casablanca]]''''' (1942) virkënnt?
}}
| 3-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ukulele4.png|80px|right|Ukulele]]
| Text = d''''[[Ukulele]]''' en [[hawaii]]anescht [[Museksinstrument]] ass, deem seng Originnen op [[Madeira]] zeréckginn, vu wou portugisesch Immigranten et matbruecht haten?
}}
| 3-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Croix de Hinzert (2).JPG|120px|right|Hinzerter Kräiz]]
| Text = d''''[[Hinzerter Kräiz]]''' 1946 um Stater [[Nikloskierfecht]] opgeriicht gouf, fir un déi 82 Lëtzebuerger z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich am [[SS-Sonderlager Hinzert]] an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht goufen?
}}
| 3-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bryce Canyon 2 md.jpg|130px|right|Hoodooen am Bryce Canyon National Park]]
| Text = een am '''[[Bryce-Canyon-Nationalpark]]''' Honnerte vun [[Hoodoo]]e bewonnere kann?
}}
| 4-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sunny april morning spaghetti tree harvest (7036208493).jpg|110px|right]]
| Text = e Reportage iwwer „'''[[Spaghetti-Bam|Spaghettibeem]]'''“ 1957 en [[Abrëllsgeck]] vun der [[BBC]] war, deen deemools vill fir richteg gehalen hunn?
}}
| 4-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Place de Bruxelles.svg|120px|right]]
| Text = op der '''[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]]''' an der Stad de 5. Juli 1951 déi éischt [[Verkéiersluucht]] zu Lëtzebuerg a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Planets2008.jpg|130px|right]]
| Text = all d''''[[Planéit]]e vun eisem [[Sonnesystem]]''' no [[réimesch Mythologie|réimesche Gëtter]] genannt goufen, ausser d'[[Äerd]] an den [[Uranus (Planéit)|Uranus]]?
}}
| 4-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|90px|right]]
| Text = den islännesche [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur-Nobelpräisdréier]] '''[[Halldór Laxness]]''' sech 1922-23 an d'[[Benediktinerabtei Klierf]] zeréckgezunn huet an do gedeeft gouf?
}}
| 4-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pinot Gris close.JPG|105px|right|Pinot-Gris-Drauwen]]
| Text = '''[[Wäisse Wäin]]''' vun alle méigleche [[Wäindrauf|Wäindrauwen]], och där mat bloelzeger Haut, gemaach ka ginn?
}}
| 4-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi '''éischt''' [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|'''Eisebunnsstreck''' zu Lëtzebuerg]] den 11. August 1859 [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|tëscht Lëtzebuerg a Zoufftgen]] a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Orgel_der_Nikolaikirche_in_Berlin_04.jpg|91px|right]]
| Text = bei '''[[Uergel]]päifen''' ë. a. tëscht ''Labial-'' an ''Zongepäifen'' ënnerscheet gëtt?
}}
| 4-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Norbert Jacques by Waldemar Flaig 1927.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Auteur '''[[Norbert Jacques]]''' d'Figur vum ''Doktor Mabuse'' erfonnt huet?
}}
| 4-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Yellowstone River in Hayden Valley.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Yellowstone-Nationalpark]]''' den eelsten Nationalpark vun der Welt ass?
}}
| 4-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emetteur de Junglinster les trois mâts vus de l'Ouest.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Sender 1212]]''' e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als „schwaarz Propaganda“ nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf?
}}
| 4-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg|120px|right|Tiräng mat Karteikaarte mat bibliographesche Referenzen aus dem Mundaneum]]
| Text = d''''[[Mundaneum]]''' vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng „analog Sichmaschinn“ vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt?
}}
| 4-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Belval-Université 2010-10-17 B.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gare Belval-Université]]''', [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll?
}}
| 4-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dräikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|right|125px]]
| Text = d''''[[Dräikinneksgaass]]''' an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat?
}}
| 4-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]]
| Text = de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann?
}}
| 4-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|130px|right|10-Daler-Billjee vun der BIL]]
| Text = deen '''éischte lëtzebuergesche [[Geldschäin]]''' 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der [[BIL]]?
}}
| 4-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:UNESCO logo French.svg|95px|right]]
| Text = der '''[[UNESCO]]''' no e [[Buch]] op d'mannst 49 Säiten (ouni den Deckel) muss hunn?
}}
| 4-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wilhelmvoigtgrab.jpg|95px|right|Graf Hauptmann von Köpenick]]
| Text = dem '''„[[Hauptmann von Köpenick]]“ säi Graf''' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass?
}}
| 4-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Allemagne en Provence IMG 9064 touched.jpg|right|130px]]
| Text = et en '''„[[Allemagne-en-Provence|Däitschland]]“''' a Frankräich an e „[[Frankräich (Bergisch Gladbach)|Frankräich]]“ an Däitschland gëtt?
}}
| 4-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Schortgen.png|90px|right]]
| Text = deen éischten Aarbechter, deen Deputéierten an der [[Chamber]] gouf, de '''[[Jean Schortgen]]''', op engem [[1. Mee]] bei engem Accident an der Grouf leie blouf?
}}
| 4-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:StenSchm1.JPG|right|130px]]
| Text = am Joer 1957 an der '''[[Stengeforter Schmelz]]''' 10.041 Tonne Phenol produzéiert goufen?
}}
| 4-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Site um Bois de Cazier w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Drëttel-Reegel]]''' an der [[Fotografie]] dora besteet, datt de „Bléckfank“ vum Bild op enger Intersektioun vun den horizontalen a vertikale Linne vu jee engem Drëttel vum Bild ass?
}}
| 4-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KueheinHalbtrauer.jpg|100px|right]]
| Text = am '''[[Arno Schmidt]]''' sengem Roman ''Abend mit Goldrand'' eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet?
}}
| 4-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Péiterséileginselkonflikt]]''' e Grenzkonflikt tëscht [[Spuenien]] a [[Marokko]] war, deen ausgebrach ass, wéi am Juli 2002 marokkanesch Truppen op der [[Péiterséileginsel]] u Land gaange sinn?
}}
| 4-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MetroStockelD&D.jpg|115px|right]]
| Text = déi zwéin Detektiven an ''[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin senge Geschichten]]'', am Original ''Dupont et Dupond'', an de lëtzebuergeschen Iwwersetzunge '''''[[Biwer a Biver]]''''' heeschen?
}}
| 4-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Amazonrivermap hr.svg|115px|right|Amazonas]]
| Text = den '''[[Amazonas]]''' seng Quell 190 km vum Pazifik ewech huet, mä da méi wéi 6000 km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den [[Atlantik]] ze lafen?
}}
| 4-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|89px|right|Lëtzebuerger Guillotine]]
| Text = d''''[[Doudesstrof zu Lëtzebuerg]]''' fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaaft gouf an 1999 an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn?
}}
| 4-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:House Shared By Two Countries.jpg|90px|right]]
| Text = '''[[Baarle-Hertog]]''', eng belsch Gemeng, ë. a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn?
}}
| 4-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Loschbour Mullerthal 2013.jpg|130px|right|De Loschbuer]]
| Text = d''''[[Loschbur-Fra]]''' eng 1000 Joer méi al ass wéi de [[Loschbur-Mann]]?
}}
| 4-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ServaisEmile.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Servais]]''' (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn?
}}
| 4-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:President Kaczyński and PM Kaczyński.jpg|95px|right|Jaroslaw a Lech Kaczyński]]
| Text = de '''[[Jarosław Kaczyński]]''' 2006-2007 polnesche Premierminister ënner dem Staatspresident '''[[Lech Kaczyński]]''', sengem [[Zwilling|eeneeëgen Zwillingsbrudder]], war?
}}
| 5-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ancien hôpital d'Esch-sur-Alzette 01.jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Spidol zu Esch-Uelzecht d''''[[Metze Spidol]]''' war, dat 1878 vun de Bedreiwer vun der [[Metze Schmelz]] als e Spidol fir hir Aarbechter gebaut gouf?
}}
| 5-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plakeg Maulefsratl.jpg|right|130px|Plakeg Maulefsrat]]
| Text = d''''[[Plakeg Maulefsrat]]en''' (''Heterocephalus glaber'') a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert?
}}
| 5-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KettyMaus2.jpg|120px|right]]
| Text = „'''[[Ketty Maus]]'''“ den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche [[Pass (Dokument)|Päss]] gebraucht gëtt?
}}
| 5-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hydrochoeris hydrochaeris in Brazil in Petrópolis, Rio de Janeiro, Brazil 09.jpg|130px|right]]
| Text = dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]], d''''[[Capybara]]''', bis zu 1,20 m grouss ka ginn?
}}
| 5-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20191212 Szczury w Świątyni Karni Maty w Deśnok 1052 8157 DxO.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok''' an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt?
}}
| 5-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ondatra zibethicus FWS.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bisamrat]]''' keng Rat ass, mä villméi zu de [[Wullmais]] (Arvicolinae) gehéiert, vun deene se de gréisste Vertrieder ass?
}}
| 5-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Roud Wullmaus Logo.JPG|129px|right|Logo Ro'd Wullmaus]]
| Text = '''''[[D'Ro'd Wullmaus]]''''' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut?
}}
| 5-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fredmeyer edit 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Zuel vun de '''[[Supermarché|Supermarchéën]] zu Lëtzebuerg''' tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass?
}}
| 5-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem „[[Januar]]-Floss“ genannt gouf, deen et awer net gëtt?
}}
| 5-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg '''op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]]''' goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf?
}}
| 5-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fallen Astronaut.jpg|right|100px]]
| Text = dem belsche Kënschtler '''[[Paul Van Hoeydonck]]''' säi '''''Fallen Astronaut''''' dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um [[Äerdmound]] installéiert gouf?
}}
| 5-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ruysmolen1867.jpg|100px|right|D'Senne zu Bréissel virun der Iwwerdeckelung]]
| Text = [[Bréissel]] a [[Paräis]] hiren Urspronk un de [[Meander]]e vun zwéin '''[[homophon]]e [[Floss|Flëss]]''' hunn?
}}
| 5-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Eurovisie Songfestival 1966 te Luxemburg. De winnaar Udo Jürgens met de winnares, Bestanddeelnr 918-9215.jpg|110px|right]]
| Text = Lëtzebuerg (via [[RTL Group|RTL]]) tëscht 1956 an 1993 am Ganze siwenandrëssegmol beim '''[[Eurovision Song Contest]]''' matgemaach huet an dëse [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Beiträg beim Eurovision Song Contest|fënnefmol gewonnen huet]]?
}}
| 5-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:OurthekanaalBernistap1.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Meuse-Musel-Kanal]]''' e Projet aus den 1820er Jore war, deen, queesch duerch d'[[Ardennen]], [[Léck]] hätt solle mat [[Waasserbëlleg]] verbannen, an deen zwar ugefaangen, awer ni fäerdeg gemaach gouf?
}}
| 5-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierch Crusnes.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bäerbelekierch zu Crusnes]]''' déi eenzeg Kierch a Frankräich ass, déi ganz aus [[Eisen|Eise]] gebaut ass?
}}
| 5-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Prix Grand-Duc Adolphe]]''''' e Konschtpräis ass, deen zu Lëtzebuerg zanter 1902 all zwee Joer (virun 1995: meeschtens all Joer) un een oder méi Kënschtler vergi gëtt, déi um ''Salon'' vum [[Cercle artistique de Luxembourg]] (CAL) ausgestallt hunn?
}}
| 5-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Thyes Felix.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Félix Thyes]]''' (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war?
}}
| 5-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Lidd '''''[[Bella Ciao]]''''' ursprénglech iwwer dat schwéiert Liewe vu Räis-Baierinnen am [[Piemont]] erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten, méi spéit awer an en antifaschistescht Partisane-Lidd ëmgedicht gouf?
}}
| 5-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Helen Buchholtz w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Helen Buchholtz]]''' (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet?
}}
| 5-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Staatlech Pressehëllef]]''', déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, sech am Joer 2018 op eng 8,16 Milliounen Euro belaf huet?
}}
| 5-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms of San Marino.svg|100px|right]]
| Text = zu '''[[San Marino]]''' d'Amt vum Staatschef vun zwou Persounen ausgeüübt gëtt, déi all 6 Méint änneren?
}}
| 5-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Burfelt 3.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Buergfrid-Affär]]''' eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet?
}}
| 5-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Giants-causeway-in-ireland.jpg|right|130px]]
| Text = '''[[Basalt]]''' d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt?
}}
| 5-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jabo.jpg|right|130px]]
| Text = déi sougenannt '''''[[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie|Ofizièl lezebuurjer ortografi]]''''' déi éischt gesetzlech festgeluecht Schreifweis vum [[Lëtzebuergesch]]e war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass?
}}
| 5-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flickr - BioDivLibrary - n26 w1150 (1).jpg|100px|right]]
| Text = et a Brasilien eng 20 '''''[[Luxemburgia]]'''''-Aarte gëtt?
}}
| 5-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:PaulGreen@FGRFC.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Forest Green Rovers FC]]''' e [[Veganismus|vegane]] Foussballveräi sinn?
}}
| 5-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|140px|right]]
| Text = den däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]] déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin '''Haaptquartéier an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]-Schoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat?
}}
| 5-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Syldavia.webp|130px|right]]
| Text = d'Sprooch aus dem fiktive Land '''[[Syldawien]]''' an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass?
}}
| 5-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:La clef du cabinet 1704.jpg|90px|right]]
| Text = déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, '''''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]''''' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen?
}}
| 5-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:P7220018 DxO.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter''' vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis war, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visitt zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf?
}}
| 5-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Sandale vu Christus]]''' an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass?
}}
| 6-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt?
}}
| 6-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Volmerange les Mines-002.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Gare Däitsch-Oth|Gare vun Däitsch-Oth]] an '''[[Gare Wuelmereng|déi vu Wuelmereng]]''' zwou '''[[Kappgare|Kappgarë]]''' vun der [[CFL]] sinn, déi a Frankräich leien?
}}
| 6-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[File:Joosy Stoffel - 60 jaar Rotterdamse Turnbond - Bestanddeelnr 916-3525 (1964).jpg|Josy Stoffel|90px|right]]
| Text = de Konschtturner '''[[Josy Stoffel]]''' vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet?
}}
| 6-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Platinum-Iridium meter bar.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Meter]]''' [[1793]] als den 10-milliounsten Deel vun der Distanz vum [[Pol (Geographie)|Pol]] bis bei den [[Equator]] vum [[Äerdmeridian]], op deem [[Paräis]] läit, definéiert gouf, an e Prototyp vun dësem Meter [[1795]] a [[Messeng]] gegoss gouf?
}}
| 6-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|90px|right]]
| Text = de gebiertegen Iechternacher '''[[Jules Hoffmann (Biolog)|Jules Hoffmann]]''' 2011 den [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Nobelpräis fir Medezin]] kritt huet an zanter 2012 Member vun der [[Académie française]] ass?
}}
| 6-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seconde-guerre-mondiale-debarquement-LCVP-6juin1944.jpg|120px|right]]
| Text = siwe Lëtzebuerger op der Säit vun den Alliéierte de 6. Juni 1944 bei der '''[[Operation Overlord]]''' am Asaz waren? Et waren dat bei de Buedemtruppen de [[Charles-André Schommer]] op ''Omaha Beach'' an op ''[[Sword Beach]]'' de [[Pierre Laux]] bei den engleschen Truppen an den [[Antoine Neven]], [[Jean Neven]], [[Félix Peters]] a [[Jean Reiffers]] beim franséische Commando Kieffer. De [[Jean-Bernard Ney]] war deen Dag als Navigateur u Bord vun engem Fliger vun der englescher Aviatioun iwwer ''Omaha Beach'' am Asaz.
}}
| 6-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:1 franc Luxembourg Jean I (1989)-revers.png|110px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Frang]]''' tëscht 1935 an 1941 e Véierels méi wäert war wéi [[Belsche Frang|dee Belschen]], nom Krich awer nees zu enger [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vun 1:1]] erëmagefouert gouf?
}}
| 6-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sender Housen 2 BRW.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Sendemast vun Housen]]''' mat 300 Meter dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 6-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schluecht vu Valmy.jpg|120px|right]]
| Text = d''''[[Schluecht vu Valmy]]''' zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gefeiert gouf?
}}
| 6-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berlin, Mitte, Bertolt-Brecht-Platz 1, Theater am Schiffbauerdamm.jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Schauspiller '''[[Joseph Noerden]]''' tëscht 1949 an 1953 am [[Bertolt Brecht]] sengem ''Berliner Ensemble'' gespillt huet?
}}
| 6-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ant Nebula.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Seechomessenniwwel]]''', e [[planetareschen Niwwel]], sou genannt gëtt, well en dem Kapp an dem Thorax vun enger [[Seechomessen|Seechomes]] gläicht?
}}
| 6-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Schlass Bierg]]''', der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzoglecher]] Residenz, tëscht 1941-1944 vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitschen Occupant]] eng sougenannt ''[[Nationalpolitische Erziehungsanstalt Kolmar-Berg|Nationalpolitische Erziehungsanstalt]]'' ageriicht gi war?
}}
| 6-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seal of the United States Virgin Islands.svg|115px|right]]
| Text = d''''[[Amerikanesch Joffereninselen|Amerikanesch Joffereninsele]]''' bis 1917 zu [[Dänemark]] gehéiert hunn, déi se du fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft hunn?
}}
| 6-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kursaal De Balkon haut.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Kursaal|Ciné Kursaal]]''' vu Rëmeleng, och nach den ''Ale Kino'' genannt, deen eelste [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen|Kino zu Lëtzebuerg]] ass, deen nach haut a Betrib ass?
}}
| 6-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Edouard luja snl.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Edouard Luja]]''' (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z. B. d<nowiki>'</nowiki>''Acacia Lujaei'' oder d<nowiki>'</nowiki>''Eulophia Lujaeana''?
}}
| 6-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Milbekéis.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Milbekéis]]''' eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune [[Milben]], déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt?
}}
| 6-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simone de Beauvoir.jpg|100px|right]]
| Text = d'franséisch Schrëftstellerin '''[[Simone de Beauvoir]]''' en Urenkelkand vum [[Hubert Brasseur (1823)|Hubert Brasseur]] war, engem vun de Matgrënner vun der [[Brasseurs Schmelz]] zu Esch?
}}
| 6-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Blason département fr Var.svg|90px|right]]
| Text = '''[[Departement Var|Var]]''' dat eenzegt [[Franséisch Departementer|franséischt Departement]] ass, dat no engem Floss genannt ass (dem [[Var (Floss)|Var]]), deen hautesdaags guer net derduerchleeft?
}}
| 6-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Begrëff „'''[[Télécran]]'''“ fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum [[George Orwell]] sengem Roman ''Nineteen eighty-four'' fir den englesche Begrëff ''telescreen'' gebraucht gouf?
}}
| 6-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Pont G-D Charlotte (1a).jpg|130px|right]]
| Text = op de Baupläng vun der '''[[Rout Bréck|Rouder Bréck]]''' zwou Vëlospistë vun 1,75 m virgesi waren; dës awer, wéi s'a Betrib geholl gouf, zu Gonschte vum Autostrafic geaffert goufen?
}}
| 6-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Viichten-Terpsichore-w.jpg|95px|right]]
| Text = um '''[[Mosaik vu Viichten]]''', dat 1994 entdeckt gouf, an dat géint d'Joer 240 geluecht gouf, den [[Homer]] mat den Néng [[Mus (Mythologie)|Musen]] ze gesinn ass?
}}
| 6-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Johannes Mylius]]''' vun Diddeleng (ëm 1537-1596) Studieboursse gestëft huet, déi nach Joerhonnerten duerno ausbezuelt goufen?
}}
| 6-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chichen Itza 3.jpg|130px|right]]
| Text = op der Nordsäit vun der '''[[Pyramid vum Kukulcán]]''', wärend der [[Equinoxe]], de Schiet esou op d'Säitemauer vun der Trap fält, dass et ausgesäit wéi wann do eng riseg Schlaang erofkrauche géif?
}}
| 6-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|right|85px|Mathias Mongenast]]
| Text = d''''[[Regierung Mongenast]]''' zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war?
}}
| 6-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Town Hall Tower & Sukiennice.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Kraków]]''' (Krakau) vun 1038 bis 1609 d'Haapt- a Kinneksstad vu [[Geschicht vu Polen|Polen]] war?
}}
| 6-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lenoir gas engine car.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Étienne Lenoir]]''' (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet?
}}
| 6-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:LuxemburgWisconsinDowntown1.jpg|130px|right|Luxemburg, Wisconsin]]
| Text = „'''[[Luxemburg]]'''“ gläich dräi Uertschaften an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] heeschen?
}}
| 6-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Tranchée de Caster.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Tranchée de Caster]]''' an der Belsch e 65 Meter déiwen Aschnëtt an d'[[Montagne Saint-Pierre]] ass, déi tëscht 1930 an 1933 fir den [[Albertkanal]] ugeluecht gouf?
}}
| 6-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg|90px|right|Kierch St Alphonse]]
| Text = d'Kierchtierm vun der 1858 gebauter '''[[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Kierch St. Alphonse]]''' („Paterekierch“) an der Stad Lëtzebuerg, sou niddreg sinn, well se no bei der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] stoungen a soss eng giedeleg Zilscheif gi wieren, wa se méi héich gewiescht wieren?
}}
| 6-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maxwell - 2014 Euro - 1.jpg|80px|right]]
| Text = den '''Asteroid [[(255019) Fleurmaxwell]]''' no der Lëtzebuerger Äiskonschtleeferin [[Fleur Maxwell]] benannt gouf?
}}
| 7-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Astana-Ishim-River-embankment-7797.jpg|130px|right]]
| Text = déi '''[[Astana|kasachesch Haaptstad]]''' bannent manner wéi 7 Joerzéngte sechsmol den Numm gewiesselt huet?
}}
| 7-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Kroll.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Metallurg '''[[William J. Kroll]]''' (1889 - 1973) ë. a. deen no him genannte „Kroll-Prozess“ entdeckt huet, deen et erméiglecht, [[Titan (Element)|Titan]] industriell ze produzéieren?
}}
| 7-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Husumer Protestfierkelen.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Husumer Protestschwäin]]''' eng rout-wäiss-rout gesträift Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dergéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken?
}}
| 7-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = deen éischte ''Long métrage'' op Lëtzebuergesch '''''[[Wat huet e gesot?]]''''' geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf?
}}
| 7-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hauptstrasse in Grevels 01.jpg|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Gréiwels]]''' fréier ''Nei-Brasilien'' housch, well sech do am Joer 1828, op den deemolege Gemengegrenze vu Groussbus, Heischent a Wal, Leit néiergelooss hunn, déi alles verkaaft haten, fir a [[Brasilien]] auszewanderen, do awer ni ukomm sinn a veraarmt op Lëtzebuerg zeréckkoumen?
}}
| 7-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Victor Tedesco at 68, from Louis Bertrand, Histoire de la démocratie et du socialisme en Belgique depuis 1830.gif|100px|right]]
| Text = de '''[[Victor Tedesco]]''' (1821-1897) aus der Stad Lëtzebuerg an der Belsch wéinst Opruff zur Revolutioun zum Doud verurteelt gouf, spéider awer Affekot, Gemengerot a Provënzialrot zu Arel war?
}}
| 7-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Core Creek Park dock on Lake Luxembourg.jpg|120px|right]]
| Text = de '''[[Lake Luxembourg]]''' a Pennsylvania säin Numm krut, well d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an hirem Exil wärend dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] do en Terrain kaf hat?
}}
| 7-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zolwerknapp 02.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zolwerknapp]]''' en [[Zeiebierg]] ass; d. h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass?
}}
| 7-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wincrange, Wëntger (103).jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Wëntger]]''' 2019 déi lescht Gemeng zu Lëtzebuerg war, déi [[Odonymie|Stroossennimm]] agefouert huet?
}}
| 7-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Capus.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungsreesende '''[[Guillaume Capus]]''' (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vum Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op Interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass?
}}
| 7-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Antw-Zoo-Entrée--w.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zoo vun Antwerpen]]''' schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 [[Aart (Biologie)|Aarte]] verdeelen?
}}
| 7-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Metz.JPG|100px|right|Charles Metz]]
| Text = de '''[[Charles Metz]]''' (1799-1853) Deputéierten souwuel an [[Chamber (Belsch)|der Belscher]] wéi och an der [[Chamber|Lëtzebuerger Chamber]] war?
}}
| 7-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierfecht Zowaasch-103.jpg|130px|right]]
| Text = zu '''[[Zowaasch]]''' bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnes e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de '''Kierfecht''' op franséischem Terrain läit?
}}
| 7-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Johann von beck.jpg|right|90px]]
| Text = de '''[[Jean Beck]]''' (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum [[Lëscht vun de Gouverneure vu Lëtzebuerg|Gouverneur]] vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat?
}}
| 7-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|100px|right]]
| Text = op der Single ''Komm, gib mir deine Hand/Sie liebt dich'' zwou däitsch Versioune vun de [[Beatles]] hire Lidder sinn, déi de '''[[Camillo Felgen]]''' hinnen iwwersat hat?
}}
| 7-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:European Council (38185339475).jpg|130px|right]]
| Text = d'Fro vum '''[[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]''' bal 40 Joer laang ëmmer nees diskutéiert gouf, bis eng Kompromëssléisung fonnt gouf?
}}
| 7-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Leiffraechen_(Grott).jpg|130px|right|Léiffrächen]]
| Text = zu [[Keel]] op der '''[[Léiffrächen]]''' Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis ''Marienerscheinunge'' solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet?
}}
| 7-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Dokument am Besëtz vun der '''[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]''' en handgeschriwwent Stéck aus engem Gebietsbuch aus dem 8 Joerhonnert ass, dat de [[Willibrord]] vum Poopst geschenkt krut?
}}
| 7-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Canaan Banana.jpg|100px|right]]
| Text = et 1982 am [[Simbabwe]] e Gesetz gouf, dat et verbueden huet, de Geck mam President '''[[Canaan Banana]]''' sengem [[Familljennumm]] ze maachen?
}}
| 7-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:CodexAureusEpternacDEckel.JPG|right|90px]]
| Text = de '''''[[Codex Aureus Epternacensis]]''''', d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), [[1955]] zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass?
}}
| 7-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Joséphine-Charlotte metro station platforms with a metro ghost (1s exposure) in Woluwe-Saint-Lambert, Belgium.jpg|140px|right]]
| Text = nom [[Guillaume V. vu Lëtzebuerg|Groussherzog Guillaume]] [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|senger Groussmamm]] schonns zu Liefzäiten eng '''[[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)|Bréisseler Metrosstatioun]]''' genannt gouf?
}}
| 7-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walbor2.JPG|120px|right]]
| Text = d''''''Brubbel''''' zu [[Wallenborn]] deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst?
}}
| 7-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Jacques Leurs]]''' bekannt dofir ass, deen éischte Lëtzebuerger mat schwaarzer Hautfaarf gewiescht ze sinn?
}}
| 7-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_Abbaye_de_Neumünster.jpg|130px|right|Neimënster]]
| Text = de Bäitrëttstraité vu [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] zu der [[Europäesch Unioun|EU]] 2005 an der '''[[Neimënster|Abtei Neimënster]]''' ënnerschriwwe gouf?
}}
| 7-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paul Lauterbur 2003 cropped.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Paul Lauterbur]]''' (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat?
}}
| 7-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Venuspioneeruv.jpg|100px|right|d'Venus]]
| Text = en Dag op der '''[[Venus (Planéit)|Venus]]''' méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs.
}}
| 7-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bernard molitor (attr.), sécretaire, francia 1800 ca.jpg|80px|right]]
| Text = de '''[[Bernard Molitor]]''' (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg ''Fournisseur de la Cour impériale'' war?
}}
| 7-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Luxembourgit]]''' e Mineral ass, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf?
}}
| 7-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Golden-cap.jpg|110px|right]]
| Text = mat „[[Mutz vum Monomach (Kascht)|Mutz vum Monomach]]“, engem russesche Kascht a Form vun der traditioneller '''[[Mutz vum Monomach|Kroun vun de Groussfürsten]]''' an den éischten Zaren, souwuel eng Fleesch-Mayonnaise-Zalot wéi och e Friichtekuch gemengt ka sinn?
}}
| 7-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Magnum bullarium romanum]]''''', eng vun de véier grousse Kollektioune vun de Peepst hire Bullen (Ordenanzen) an der Kierchegeschicht, déi vu 1727 u beim Stater Libraire an Editeur [[André Chevalier]] erauskoum, dee gréisste Buchprojet vun der Lëtzebuerger Geschicht war?
}}
| 7-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Camp_Ashcan_prisoners.jpg|130px|right|Goering & Co an der Ashcan]]
| Text = '''''[[Ashcan]]''''' (d. h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en [[alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Gefaangelager zu [[Munneref|Bad Munneref]] am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn?
}}
| 8-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Buffalo Bill]]''' mat senger ''Wild West Show'' den 3. September [[1906]] en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat?
}}
| 8-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of the German Community in Belgium.svg|130px|right]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheg Communautéit]]''' déi klengst vun den 3 Communautéiten an der [[Belsch]] ass?
}}
| 8-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Menhir vu Recken]]''' joerhonnertelaang ëmgekippt do louch, ier en 1978 als sollechen erkannt an an de Joren dono nees opgeriicht gouf?
}}
| 8-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek triremes at Salamis.jpg|130px|right]]
| Text = bei der '''[[Schluecht vu Salamis]]''' enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antiquitéit, [[Athen]] ënner dem [[Themistokles]] d'Flott vum [[Xerxes I.]] vu Persien verdriwwen huet?
}}
| 8-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:VenedEsch1 2001-09.jpg|right|130px]]
| Text = 2001 fir de Film '''''[[Secret Passage]]''''' zu Esch-Uelzecht, op der Industriebrooch vun Terre-Rouge, eng iwwer 6 Hektar grouss Kuliss vu [[Venedeg]] am 15. Joerhonnert an Originalgréisst, inklusiv de Kanäl, opgebaut gouf?
}}
| 8-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gloesener michel 1792 1876.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Michel Gloesener]]''' vun [[Uewerkäerjeng]] d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet?
}}
| 8-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kreuzhof - panoramio - Hans100 (2).jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Schengener Ofkommes]] um Schëff '''[[MS Princesse Marie-Astrid |MS Princesse Marie-Astrid 2]]''' ënnerschriwwe gouf, dat dono, als ''MS Regensburg,'' op der [[Donau]] ënnerwee war?
}}
| 8-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|110px|right]]
| Text = déi sowjetesch [[Raumfuerer|Kosmonaute]] [[Juri Gagarin]] a '''[[Walentina Tereschkowa]]''' 1961, respektiv 1963, deen éischte Mann an déi éischt Fra am Weltall waren?
}}
| 8-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Scarlett Johansson in Kuwait 01b-tweaked.jpg|95px|right]]
| Text = de Film ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]'' mat der '''[[Scarlett Johansson]]''' an der Titelroll, bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass?
}}
| 8-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean_Jules_Linden01.jpg|right|100px|Jean Linden]]
| Text = de lëtzebuergesch-belsche Botaniker '''[[Jean Linden (Botaniker)|Jean Linden]]''' (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa [[Orchideeën|Orchideeë]] geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet?
}}
| 8-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Macaca_nigra_self-portrait_large.jpg|100px|right|Cheeeeese]]
| Text = dem ''United States Copyright Office'' no '''[[Afeselfie|Afeselfien]]''' net dem [[Auteursrecht]] ënnerleien?
}}
| 8-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RenertCover1872Facsimile.jpg|90px|right]]
| Text = vun der 1. Oplo vum [[Michel Rodange]] sengem '''''[[Renert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Renert]]''''' no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren?
}}
| 8-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Georges Bidault.jpg|100px|right]]
| Text = 1946 an der franséischer Regierung vum '''[[Georges Bidault]]''' gläich zwéi Regierungsmembere waren, déi zu Lëtzebuerg gebuer waren, nämlech d'[[Andrée Viénot]] an de [[Robert Schuman]]?
}}
| 8-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gueule d'enfer.jpg|130px|right|''Gueule d'Enfer'', d'Meurthe leeft an d'Musel]]
| Text = d'[[Musel]] viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d''''[[Meurthe (Floss)|Meurthe]]''' gelaf ass?
}}
| 8-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dollar symbol gold.svg|70px|right]]
| Text = den '''[[Dollar]]''' säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut [[Jáchymov]] heescht?
}}
| 8-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:2019 Luxembourg National Day VIP (124).jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]]''' 1840 zweemol gefeiert gouf?
}}
| 8-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Francesco Maria Grimaldi.jpg|100px|right]]
| Text = d'Traditioun, d'Bierger an d'[[Moundkrater|Krateren]] um [[Äerdmound|Mound]] no bekannten Astronomen a Wëssenschaftler ze nennen, vum '''[[Francesco Maria Grimaldi]]''' (1618-1663) agefouert gouf?
}}
| 8-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Barrage Esch-sur-Sure.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Barrage Esch-Sauer]]''', deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5 m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168 m laang ass?
}}
| 8-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ideal1948.jpg|95px|right]]
| Text = am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 '''[[Gierwereien zu Lëtzebuerg|Gierwereie]]''' bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren?
}}
| 8-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:EschTDF06Gedenkplaz.jpg|130px|right|Monument TdF 2006 zu Esch-Uelzecht]]
| Text = den '''[[Tour de France]]''' zanter 1947 bis ewell néngmol duerch Lëtzebuerg goung?
}}
| 8-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hieronymus van Busleyden.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Jérôme vu Bauschelt]]''' (ëm 1470 - 1517) Member vum [[Grousse Conseil vu Mechelen]] war?
}}
| 8-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Monet dejeunersurlherbe.jpg|100px|right]]
| Text = souwuel de [[Claude Monet|Monet]] wéi de [[Edouard Manet|Manet]] en Tableau mam Numm '''''[[Le déjeuner sur l'herbe]]''''' gemoolt hunn?
}}
| 8-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rosa centifolia foliacea 17.jpg|89px|right]]
| Text = de Moler '''[[Pierre-Joseph Redouté]]''' (1759-1840) ''Rafael vun de Blumme'' genannt gouf?
}}
| 8-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Jéinesch]]''' (oder ''Lakerschmus''), d'Sprooch vun de [[Jéiner|Jéinen]], bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimeschkiercher Händlerfamille geschwat gouf?
}}
| 8-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek-Persian duel.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Ionesch Revolt]]''' 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war?
}}
| 8-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg|130px|right]]
| Text = vun den iwwer 40 sougenannte '''[[Spueneschen Tiermchen|Spueneschen Tiermercher]]''', déi et an der Stad Lëtzebuerg gouf, der just nach 9 bis haut existéieren, resp. nees opgebaut goufen?
}}
| 8-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Der Landwirth Logo.jpg|130px|right|Der Landwirth]]
| Text = d''''[[Lise Rischard]]''' (geb. Meyer, 1868-1940) am [[Éischte Weltkrich]] den Englänner Informatiounen iwwer däitsch Truppentransporter an der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] zoukomme gelooss huet, andeems dës kodéiert an engem Fortsetzungsroman an der Zäitschrëft ''[[Der Landwirth|Der Landwirt]]'' publizéiert goufen?
}}
| 8-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Postkaart Adolf-Emil-Hütte-101.jpg|130px|right]]
| Text = fir de Bau vun der '''[[Adolf-Emil-Hütte]]''' (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92 ha groussen ''Escher Bësch'' ofgeholzt ginn ass?
}}
| 8-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:4Gëttersteen Herkules.jpg|right|119px|Herkules um Bäerdrefer Véiergëttersteen]]
| Text = an der [[Kierch Bäerdref|Kierch]] vu [[Bäerdref]], ënner dem Haaptaltor, ee [[réimesch Mythologie|réimesche]] '''[[Véiergëtterstee vu Bäerdref|Véiergëtterstee]]''' steet, mat der Minerva, der Juno, dem Apollo an dem Herkules drop?
}}
| 8-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de lëtzebuergeschen Ethnolog '''[[Edouard Conzemius]]''' (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war?
}}
| 8-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20150823 Berchem Rest area 012.jpg|130px|right]]
| Text = déi zwou Bensinnsstatiounen op der '''[[Aire de Berchem]]''' iwwer 360 Millioune Liter Sprit am Joer verkafen?
}}
| 9-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Adrien Ries.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Adrien Ries]]''' (1933-1991) am Joer 1970 de Begrëff ''[[Nordstad]]'' an d'Welt gesat huet, deen den urbane Ballungsraum ëm [[Dikrech]] an [[Ettelbréck]] bezeechent?
}}
| 9-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of South Africa.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' offiziell 3 Haaptstied huet: [[Pretoria]] als Verwaltungshaaptstad, [[Kapstad]] als Regierungs- a [[Bloemfontein]] als Geriichts-Haaptstad?
}}
| 9-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Esch. Uelzechtstrooss.jpg|right|130px]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Uelzechtstrooss]]''' zu Esch virun 1923, jee no Deelstéck, ''Avenue de l'Hôtel de Ville'', ''Rue de la Poste'' a ''Rue Marie-Thérèse'' housch?
}}
| 9-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Messier51.jpg|130px|right|Whirlpool-Galaxie]]
| Text = een an der '''[[Whirlpool-Galaxie]]''' (''Messier 51'' oder ''NGC 5194/5195''), eng Spiralgalaxie am [[Stärebild]] ''Canes Venatici'', eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann?
}}
| 9-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Berwart.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Schlass Berwart|Berwart-Schlass]]''' zu [[Esch-Uelzecht]] 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn?
}}
| 9-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Termometro.JPG|90px|right]]
| Text = -40 '''[[Grad Fahrenheit]]''' a -40 '''[[Grad Celsius]]''' déi selwecht Temperatur uginn?
}}
| 9-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flevoland-Position.png|100px|right|Lag vu Flevoland]]
| Text = déi [[hollännesch Provënzen|hollännesch Provënz]] '''[[Provënz Flevoland|Flevoland]]''' praktesch ganz aus Land besteet, dat dem Mier ofgewonne gouf?
}}
| 9-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flaschenpost.jpg|130px|right]]
| Text = d'''Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie'' zu [[Hamburg]] déi gréisst Sammlung vu '''[[Fläschepost]]en''' op der Welt huet?
}}
| 9-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlossportler mam Numm '''[[Nicolas Frantz]]''' gouf, woubäi een dovun, den [[Nicolas Frantz II]], bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen?
}}
| 9-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Andorra.svg|right|120px]]
| Text = d'Republik '''[[Andorra]]''' zwéi Staatscheffen huet, nämlech de franséische President [[Emmanuel Macron]] an de [[Joan Enric Vives i Sicília]], Bëschof vu La Seu d'Urgell?
}}
| 9-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait Henri Tudor 004.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Henri Tudor]]''' (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u [[Bläi]]<nowiki>vergëftung </nowiki> gestuerwen ass?
}}
| 9-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:20251012 142302Nature reserve Dreckwiss 2025-10.jpg|130px|right]]
| Text = d''''''[[Naturschutzgebitt Dreckswiss|Dreckswiss]]''''' en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] ass, dat 71 ha Fiichtgebitt ëm d'[[Kuer]] ëmfaasst?
}}
| 9-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ropetrailer3.jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Alfred Hitchcock]] säi Film '''''[[Rope (Film 1948)|Rope]]''''' esou opgeholl gouf, wéi wann en aus enger eenzeger Astellung bestoe géif?
}}
| 9-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|right|130px]]
| Text = vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der '''[[Iechternacher Stadmauer]]''' der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen?
}}
| 9-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Otzi-Quinson.jpg|130px|right]]
| Text = den '''''[[Ötzi]]''''' iwwer 5000 Joer no sengem Doud e klengen diplomatesche Sträit tëscht Éisträich an Italien ausgeléist huet?
}}
| 9-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Manatee photo.jpg|130px|right|Manati]]
| Text = '''[[Ronnschwanzséikéi]]''' (''Trichechidae'', och „Manati“ genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen?
}}
| 9-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:King Baudouin of Belgium.jpg|100px|right]]
| Text = de belsche Kinnek '''[[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]]''' am Abrëll 1990 fir 36 Stonnen als ''net am Stand, ze regéieren'' erkläert gouf?
}}
| 9-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rumelange, Grand-Rue (ca. 1948), carte postale 13031.jpg|130px|right]]
| Text = nodeem dem '''[[Minettstram]]''' säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoreetesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass?
}}
| 9-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez_vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right|Schläifmillen, ëm 1834.]]
| Text = d''''[[Duchindustrie|Draperies de Luxembourg]]''' am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn?
}}
| 9-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|95px|right]]
| Text = d''''[[Désirée Nosbusch]]''' scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet?
}}
| 9-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburger Zeitung Logo.jpg|180px|right]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Zeitung]]''''' tëscht 1902 an 1940 zweemol am Dag eng nei Editioun erausbruecht huet?
}}
| 9-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Jacoby - Hurdling - The Race.jpg|130px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Moler '''[[Jean Jacoby]]''' (1891-1936) zweemol – 1924 an 1928 – d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet?
}}
| 9-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jack-o'-Lantern 2003-10-31.jpg|110px|right]]
| Text = '''[[Halloween]]''' op e Karschnatz- an Neijoerschfest vun de [[Kelten]] zeréckgeet?
}}
| 9-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haile Selassie in full dress.jpg|85px|right]]
| Text = de '''[[Haile Selassie I. vun Ethiopien|Ras-Täfäri]]''' de 25. Mee 1924 op offizieller Visite zu Lëtzebuerg war?
}}
| 9-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bassin de la Meuse.svg|95px|right]]
| Text = d'[[Kuer]] mat hiren Niewebaachen an d'[[Fooschtbaach]] am [[Éislek]] déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum [[Rhäin]] gehéieren, mä zu '''deem vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]'''?
}}
| 9-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, concert Musique militaire Place d'Armes vers 1920.png|130px|right|De Kiosk ëm 1920]]
| Text = [[1895]], an de Pionéierjore vum [[Telefon]] zu Lëtzebuerg, e Mikro um '''[[Musekskiosk]] op der [[Plëss d'Arem]]''' un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten?
}}
| 9-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Freitag der 13. im Kalender.jpg|100px|right|Freideg den 13.]]
| Text = '''[[Paraskavedekatriaphobie]]''' d'Angscht virum [[Freideg]] den Dräizéngten ass?
}}
| 9-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RemouchampsRubicon.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Rubicon (Belsch)|Rubicon]]''' an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche [[Floss]] op der Welt ass?
}}
| 9-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = „'''[[Kueb (Gebai)|Kueb]]'''“ an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'[[Europäescht Parlament|Europaparlament]] um [[Kierchbierg]] war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut „Klenge Kueb“ genannt gëtt?
}}
| 9-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schëld Place de Metz.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Nationalstrooss 3A]]''' mat nëmme knapps 50 m déi kierzt [[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss zu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 10-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pravcicka brana 2015-08 --3.JPG|130px|right|Pravčická brána]]
| Text = d''''[[Pravčická brána]]''' an Nordtschechien déi gréisst natierlech Sandsteebréck an Europa ass?
}}
| 10-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Hélène Hiertz]]''' (1911-1985), déi di éischt Kächen zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e ''Michelin''-Stär krut, eng aktiv [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzlerin]] war?
}}
| 10-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:DenkmalJohannEberhardJungblut.JPG|130px|right]]
| Text = den ''Erdäpfelmuseum'' zu Prinzendorf an Éisträich zu Éiere vum lëtzebuergesche Geeschtleche '''[[Johann Eberhard Jungblut]]''' ugeluecht gouf, deen do 1761 d'Gromper agefouert huet?
}}
| 10-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg|130px|right]]
| Text = hanner dem '''[[Paul-Eyschen-Monument zu Stadbriedemes]]''' eng Populatioun vu [[Sëlwerfëschelchen|Sëlwerfëschelcher]] lieft, déi fir gewéinlech a Mëtteleuropa just a Wunnengen ze fanne sinn?
}}
| 10-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Nauru.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Nauru]]''' deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet?
}}
| 10-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Faïencerie Dondelinger.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] am 19. Joerhonnert joerzéngtelaang eng '''[[Faïencerie Dondelinger|Faïencerie]]''' war, an datt ee vun de Kierchtierm de Kamäin dovu war?
}}
| 10-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Henry Miller 1940.jpg|100px|right]]
| Text = dem '''[[Henry Miller]]''' säi Roman ''Quiet Days in Clichy'' ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt?
}}
| 10-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Spoorbrug lijn 126 over de Maas 3.JPG|130px|right]]
| Text = de '''''[[Pont de Fer]]''''' zu [[Huy]] an der Belsch entgéint sengem Numm net aus [[Eisen]], mä aus [[Bloe Steen (Natursteen)|Bloem Steen]] ass?
}}
| 10-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kondominium Sauer.JPG|130px|right]]
| Text = d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e '''[[Kondominium]]''' sinn?
}}
| 10-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[Nicolas Kinsch]] vun [[Esch-Uelzecht]] vun 1959 bis 1967 Äerzbëschof vu Kisangani ([[Demokratesch Republik Kongo]]) war, den [[James Schwebach]] vu [[Platen]] 1891-1921 Bëschof vu La Crosse ([[Wisconsin (Bundesstaat)|Wisconsin]]) war; de [[Jacques Mangers]] vu [[Stolzebuerg]] vun 1953 bis 1964 Bëschof vun Oslo war; de [[Jean-Baptiste Fallize]] vun [[Harel]] 1892-1922 Apostolesche Vikar vun Norwegen war an de [[Michel Fallize]] och vun Harel 1889-1910 Generalvikar vun der Diözes Dacca ([[Bangladesch]]) war?
}}
| 10-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = {{center|[[Fichier:Salar de Uyuni Décembre 2007 - Centre de Nulle Part.jpg|450px|360-Grad-Panorama]]}}
| Text = de '''[[Salar de Uyuni]]''' mat enger [[Fläch]] vun 10.582 km² déi gréisste Salzwüst op der Welt ass?
}}
| 10-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg|right|130px]]
| Text = an der '''[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]]''' eng 6 Millioune Fotoen an Negativer vun 1855 bis haut iwwer d'Stad Lëtzebuerg versuergt ginn?
}}
| 10-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kockelscheuer, rue Luxite (nom de rue).jpg|right|130px]]
| Text = et an der Gemeng Réiser eng Strooss gëtt, déi '''[[Luxite|no Sprengstoff genannt]]''' gouf?
}}
| 10-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:A13 (Luxemburg) bei Frisange.jpg|130px|right]]
| Text = de Film ''[[Autobahnraser]]'' op der '''[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger A13]]''' gedréint gouf, ier déi fir den normale Verkéier opgoung, an déi dofir kuerzfristeg mat däitschen Autobunnsschëlter 'ëmdekoréiert' gouf?
}}
| 10-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Whale-shark-enhanced.jpg|160px|right]]
| Text = déi gréisst lieweg Hai-Aart, de '''[[Walhai]]''', deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu [[Plankton]] erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass?
}}
| 10-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emile Reuter.JPG|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Reuter]]''' (1874-1973) dee [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] zu Lëtzebuerg mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)?
}}
| 10-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Americas on the globe (white-red).svg|100px|right]]
| Text = de Kontinent '''[[Amerika (Kontinent)|Amerika]]''' säin nach haut geleefegen Numm [[1507]] op enger Kaart kritt huet, déi en Deel vum Kartograph [[Martin Waldseemüller]] sengem Wierk ''[[Cosmographiae Introductio]]'' war, well de Waldseemüller gemengt hat, den [[Amerigo Vespucci]] hätt en entdeckt?
}}
| 10-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The_Atomium's_North_face_with_a_Smurf_(DSCF1216).jpg|100px|right|Atomium]]
| Text = den '''[[Atomium]]''' zu [[Bréissel]] en [[Eisen|Eise]]-Kristall an enger 165-milliardefacher Vergréisserung duerstellt?
}}
| 10-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = souwuel de Moler a Manager '''[[Gust Graas]]''' wéi och de Politiker [[Gusty Graas]] den Titel ''Grand officier de l'[[ordre de la couronne de chêne]]'' kritt hunn?
}}
| 10-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Degradation alfred dreyfus.jpg|110px|right]]
| Text = et am Kader vun der '''''[[Affär Dreyfus]]''''', déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den [[Alfred Dreyfus]] nees rehabilitéiert gouf?
}}
| 10-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gefëllte Bretzel.jpg|right|130px|Bretzel]]
| Text = op '''[[Bretzelsonndeg]]''' dem [[Brauch]] no Männer enger Fra, déi hinnen eppes bedeit, eng [[Bretzel]] schenken, fir dann, bei géigesäitegem Intressi, [[Ouschteren]] en [[Ouschteree]] vun hir geschenkt kréien, ausser bei [[Schaltjoer|Schaltjoren]], wou et ëmgedréint ass?
}}
| 10-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zénon Bernard, Jongen a Meedercher.jpg|110px|right]]
| Text = de '''[[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]]''', 20 Joer nodeem hien e Gol am eenzege Match, deen déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] jee géint Frankräich gewonnen huet, geschoss hat, als éischte [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|Kommunist]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 10-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:South Africa 2011 dominant language map.svg|110px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' eelef [[offiziell Sprooch|ofiziell Sproochen]] huet?
}}
| 10-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Serge Gainsbourg par Claude Truong-Ngoc 1981.jpg|130px|right|Serge Gainsbourg (1981)]]
| Text = de franséische Chansonnier '''[[Serge Gainsbourg]]''' an den 1960er Joren och Regisseur vu [[Sandalefilm]]er war?
}}
| 10-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Iechternacher Séi]]''' e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'[[Lëschenhaus]], e Barockgebai vu 1676, ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn?
}}
| 10-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:John Adams Portrait.jpg|100px|right]]
| Text = den [[John Adams|zweeten]] an deen [[Thomas Jefferson|drëtte '''President vun de Vereenegte Staate''']] genee de selwechten Dag, de [[4. Juli]] [[1826]], gestuerwe sinn?
}}
| 10-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belval Avenue de la Recherche 2019-12 --1.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Boulevard de la Recherche]]''' um [[Belval]] op knapps 300 Meter duerch Frankräich geet?
}}
| 10-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pierre Brunehaut 01.jpg|130px|right]]
| Text = et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d''''[[Pierre Brunehaut]]''', e Monolith an der belscher [[Provënz Hainaut]], op déi Plaz koum, wou en haut steet?
}}
| 10-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Carmen Pereira]]''' 1984 wärend dräi Deeg d'Amt als Presidentin vu [[Guinea-Bissau]] hat an domat déi éischt Fra an där Positioun an Afrika war?
}}
| 10-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Limbourg, de Vesder in de stad foto1 2012-06-28 14.41.JPG|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Limbourg]]''' weeder an [[Provënz Limburg (Belsch)|der belscher]] nach an [[Provënz Limburg (Holland)|hollännescher Provënz Limburg]] läit, deene se den Numm ginn huet, ma an der [[Provënz Léck]]?
}}
| 10-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|right|100px]]
| Text = de Mathematiksprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, '''''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]''''' (1829), war?
}}
| 11-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soldat Marathon Cortot Louvre LP243.jpg|130px|right]]
| Text = de Rapport iwwer e '''Leefer''', deen d'Victoire an der '''[[Schluecht vu Marathon]]''' mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war?
}}
| 11-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Habschter-Tunnel---w.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Habschter Tunnel]]''', beim Ofschloss vun den Aarbechten 1879, dee längsten am Land war?
}}
| 11-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schwaarzspiecht.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Schwaarze Spiecht]]''', dee virum Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breetgemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat?
}}
| 11-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait de Jean-Baptiste Nothomb par Jean-Baptiste Bernard.jpg|right|100px]]
| Text = de '''[[Jean-Baptiste Nothomb]]''' (1805-1881) ee vun de „Pappe“ vun der Belscher Verfassung war?
}}
| 11-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ice hockey puck on ice 20180112.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Puck (Sport)|Puck]]''' 1877 vum William Fleet Robertson erfonnt gouf, andeems en einfach zwou Tranchë vun engem Vollgummisball uewen an ënnen ewechgeschnidden hat?
}}
| 11-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Arendt 1825 1910.jpg|95px|right]]
| Text = de Staatsarchitekt '''[[Charles Arendt]]''' 1900 proposéiert hat, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] eng neigotesch Kathedral mat Plaz fir bis zu 3.000 Leit ze bauen?
}}
| 11-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iran saffron threads.jpg|130px|right]]
| Text = een, fir ee Kilo '''[[Safran]]'''-Stempelen ze gewannen, 80.000 bis 150.000 Bléie brauch?
}}
| 11-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walferdange, Grünewald, Chêne du prince Henri (102).jpg|90px|right]]
| Text = nach 100 Joer nom Doud vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]], him zu Éieren '''[[Eech vum Prënz Henri|eng Eech]] am [[Gréngewald]]''' geplanzt gouf?
}}
| 11-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = all Joers vun der Asbl [[natur&ëmwelt]] e „'''[[Vull vum Joer]]'''“ ausgeruff gëtt, fir op eng bedreet [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart zu Lëtzebuerg]] opmierksam ze maachen?
}}
| 11-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:De Charly.JPG|130px|right]]
| Text = de Spëtznumm „'''[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]]'''“ vun der [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Vizinalbunn]] vun der Stad op Iechternach op de Virnumm vum Minister [[Charles Rischard]] zeréckgeet?
}}
| 11-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Red deer stag 2009 denmark.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Routhirsch]]''' zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert praktesch ausgerott war, säi Bestand awer zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert nees an d'Luucht geet, op haut e puer Dausend Déieren?
}}
| 11-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|130px|right]]
| Text = d'Grondmauere vum markanten 8-stäckegen Tuerm vun der '''[[Villa Louvigny]]''', op de Reschter vum Fort Louvigny stinn?
}}
| 11-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Caméléon Madagascar 02.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Risechameleon]]''', mat enger Längt vu 70 cm, déi gréisst [[Chameleonen|Chameleonaart]] ass, déi et gëtt?
}}
| 11-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haendschefabrik1963kutter.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]]''', mat enger 1.000 Aarbechter, viru ronn 100 Joer dee gréissten Industriebetrib an der Stad Lëtzebuerg war?
}}
| 11-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RR5111-0290R.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Alexei Leonow]]''' 1965 deen éischte Mënsch war, dee säi Raumschëff verlooss huet, an [[Baussebordasaz|am Weltraum geschwieft]] ass?
}}
| 11-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue de Chiny - nom de rue.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Rue de Chiny (Märel)|Rue de Chiny]]''' an der Stad Lëtzebuerg 2013 zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] opgehalen huet, z'existéieren, fir 2019 [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|op der Gare]] nees [[Rue de Chiny (Stad Lëtzebuerg)|nei opzetauchen]]?
}}
| 11-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|130px|right]]
| Text = de '''[[Fändel vum Afghanistan]]''' am Laf vum 20. Joerhonnert eng 20-mol geännert gouf?
}}
| 11-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Remerschen, The Princess of Schengen (102).jpg|120px|right]]
| Text = vun der '''''[[Prinzessin vu Schengen]]''''' just nach Zänn iwreg sinn?
}}
| 11-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympic flag.svg|130px|right]]
| Text = d''''[[Olympesch Spiller]]''' vun 1916 engersäits an 1940 an 1944 op där anerer, wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Éischten]], resp. dem [[Zweete Weltkrich]] annuléiert goufen?
}}
| 11-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Assemblée constitutive APF.jpg|130px|right]]
| Text = [[Victor Bodson|e Lëtzebuerger]] den éischte President vun der '''[[Assemblée parlementaire de la Francophonie]]''' war, enger Organisatioun déi sech aus [[franséisch]]sproochegen, interparlamentaresche Regierungen oder Organisatiounen zesummesetzt?
}}
| 11-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paleis van de Grote Raad te Mechelen.jpg|100px|right]]
| Text = den Ausdrock „op [[Mechelen|Mechele]] goen“ (fir „déi lescht Trompkaart auszespillen“) op de '''[[Grousse Rot vu Mechelen]]''' zeréckgeet, déi iewescht Geriichtsinstanz an de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgundeschen]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spueneschen]] an [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]]?
}}
| 11-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse Kemp]]''' 1911 e Projet virgestallt huet fir d'Uelzecht an engem Tunnel ënnert dem Rummplateau erduerch ze féieren?
}}
| 11-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|95px|right]]
| Text = et vun enger vun de sëllege Publikatiounen, déi de '''[[Kim Jong-il]]''' als Auteur uginn, eng lëtzebuergesch Iwwersetzung gëtt, nämlech ''Déi historesch Lekzioun vum Opbau vum Zozialissem an déi allgemeng Linn vun onser Partei''?
}}
| 11-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|right|125px]]
| Text = bei de '''[[Chamberwale vum 18. Juni 1989]]''' véier verschidde gréng Parteien ugetruede sinn?
}}
| 11-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Katastroph vun Tschernobyl]]''' der Ëffentlechkeet bekannt gouf, wéi a Schweden anormal héich Stralungswäerter bei enger Atomzentral gemooss goufen, vun deenen ufanks ugeholl gouf, si kéime vun do?
}}
| 11-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de [[Joseph Faulké]] an den [[Alphonse Rupprecht]] „'''uniforméiert Champignonsspezialiste'''“ waren?
}}
| 11-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stewart Granger in Young Bess trailer.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Stewart Granger]]''' e Pseudonym ass, deen dëse Schauspiller ugeholl huet fir net mat engem [[James Stewart|homonyme Beruffskolleeg]] verwiesselt ze ginn?
}}
| 11-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean-Claude Juncker & Jacques Santer - 1997.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Jacques Santer]]''' an de '''[[Jean-Claude Juncker]]''' ee wéi deen aneren noeneen Affekot, CSV-Fraktiounssekretär, Staatssekretär am Aarbechtsministère, Aarbechts-, Finanz- a Premierminister, a President vun der Europäescher Kommissioun waren?
}}
| 11-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 160 Millioune Liichtjoere vun hei ewech d''''[[HD 45350 b|Peitruss]]''' ronderëm d''''[[HD 45350|Lucilinburhuc]]''' kreest?
}}
| 11-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg road sign diagram A 28 (2018).svg|110px|right]]
| Text = am Mee 2012 zu Lëtzebuerg mam '''[[Schëld A, 28]]''' e [[Verkéiersschëld]] agefouert gouf, dat virun [[Tram]]sgleiser warnt, obwuel d'Gesetz, fir en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] (nees) anzeféieren, eréischt am Juni 2014 an der Chamber gestëmmt gouf?
}}
| 12-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Navez, Portrait of Engelspach-Larivière, 1830.jpg|100px|right|uguste Engelspach-Larivière]]
| Text = [[Auguste Engelspach-Larivière|ee vun de '''Pionéier vun der Lëtzebuerger Geologie''']] eng wichteg Roll an der belscher Revolutioun gespillt huet a mat just 32 Joer un engem Schlag gestuerwen ass?
}}
| 12-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Église Saint-Jean (Neumünster) côté Alzette (101).jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Serge Ecker]] seng '''[[Melusina (Skulptur)|Melusina-Skulptur]]''' mat Hëllef vun engem groussen 3D-Drécker entstanen ass?
}}
| 12-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Capital city Luxembourg 05.jpg|130px|right]]
| Text = ënner dem '''[[Pafendaller Viaduc]]''', wou haut d'[[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Jugendherberg vun der Stad Lëtzebuerg]] steet, Enn 19./uganks 20. Jh. e Schluechthaus stoung?
}}
| 12-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemb Weiler-la-Tour, Greek Orthodox Church with flags.jpg|130px|right]]
| Text = et zu Lëtzebuerg eng '''[[Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer|griichesch-orthodox]]''' an eng [[russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg|russchesch-orthodox Kierch]] gëtt?
}}
| 12-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - hôtel de ville vu de la place Charles II - 2014-08-07.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Charleroi]]''' deen Numm 1666 zu Éiere vum Kinnek [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] krut, a bis dohi ''Charnoy'' housch?
}}
| 12-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 1922 an 1923 mat der [[Marcelle Dauphin]] an der [[Louise Welter]] déi '''éischt Fraen zu Lëtzebuerg Doktesch''' goufen (Zänndoktesch, resp. Generalistin)?
}}
| 12-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (2).jpg|130px|right]]
| Text = dem '''[[François Gillen]] säi [[Buer fir den 30. Anniversaire vun de Réimeschen Traitéen|Buer]]''' op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] fir den 30. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimesche Traitéen]] opgeriicht gouf?
}}
| 12-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right]]
| Text = d''''Duchfabréck op der [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmille]]''' laang virun der [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Hamm]], an där se louch, en eegen Pompjeescoprs hat?
}}
| 12-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Malakoff place du 11 Novembre 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Malakoff (Hauts-de-Seine)|Malakoff]]''' bei Paräis no enger Kopie vun engem [[Malakoff-Tuerm (Sewastopol)|Tuerm vun der Festung Malakoff]], déi do stoung, genannt gouf, deen d'Fransousen 1856 am [[Krimkrich]] eruewert haten?
}}
| 12-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|100px|right]]
| Text = 1890, wéi mam [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] de Lëtzebuerger Troun iwwerholl huet, d''''[[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg|Dräifaltegkeetskierch]] an der [[rue de la Congrégation|Jofferegässel]]''' d'Kierch vum Lëtzebuerger Herrscherhaus gouf?
}}
| 12-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Doud vum Deputéierten [[Aly Duhr]], den 1. Januar 1974, als Konsequenz hat, datt d'CSV bis d'[[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Walen am Mee 1974]] mat '''engem Deputéierte manner''' an der Chamber vertruede war, well kee méi op hirer Lëscht vum Ostbezierk stoung, deen nach hätt kënnen noréckelen?
}}
| 12-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Verenigde Nederlandse Staten 1790.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Léck]]''' tëscht August 1789 a Januar 1791 [[Lécker Revolutioun|eng Republik war]]?
}}
| 12-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = de Film '''''[[Déi zwéi vum Bierg]]''''' am Dréibuch ''Di zwéi vum Bierg'' an um Filmplakat ''Déi zwee vum Bierg'' housch?
}}
| 12-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Close-up of mole.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Europäesche Maulef]]''' op der Insel [[Groussbritannien (Insel)|Groussbritannien]], awer net op [[Irland (Insel)|Irland]] virkënnt?
}}
| 12-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Robert Schuman 1958 Portrait (3x4 cropped b).jpg|100px|right]]
| Text = deen nom Politiker '''[[Robert Schuman]]''' genannte [[Rond-point Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, grad wéi deen zu Bréissel, allen zwéin zwar „Rond-Point“ heeschen, awer keng ''[[Intersection à sens giratoire obligatoire]]'', wéi s'am [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgesinn ass, sinn?
}}
| 12-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi héchst '''Victoire''' vun der '''[[Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe|Lëtzebuergescher Foussballnationalequipe]]''', de 26. Juli 1948 zu London, 6–0 géint Afghanistan war?
}}
| 12-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ChessSet.jpg|100px|right]]
| Text = dat Wuert '''''[[Schach]]''''' op Persesch „Kinnek“ bedeit, a ''Schachmatt'' „de Kinnek ass dout“?
}}
| 12-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, parcmètre Duncan meter (102).jpg|130px|right]]
| Text = déi éischt '''[[Parkauer]]''' zu Lëtzebuerg de 25. Abrëll 1958 an der Stad bei der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Post]] um [[rue de la Poste (Stad Lëtzebuerg)|Piquet]] an an der [[Aldrengerstrooss]] opgestallt gouf?
}}
| 12-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:Court of Justice of the European Union Logo EN.svg|160px|right]]
| Text = den '''3. Tuerm vum [[Europäesche Geriichtshaff]]''', mat 115 Meter Héicht, dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] ass (Antennemasten net matgerechent)?
}}
| 12-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|100px|right]]
| Text = ëm d'Joer 2020 '''[[Wollef|Wëllef]]''' vun der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulation a vun där aus dem Alperaum sech an der Regioun ëm d'Belsch a Lëtzebuerg vereenegt hunn?
}}
| 12-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Richard2 Anna.jpg|100px|right]]
| Text = dem [[Geoffrey Chaucer]] säin allegorescht Gedicht ''The Parliament of Fowls'' dacks als Geleeënheetsgedicht fir d''''Hochzäit''' vum Kinnek '''[[Richard II. vun England|Richard II.]]''' mat der '''[[Anne vu Béimen]]''' gedeit gëtt?
}}
| 12-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kneiff.jpg|130px|right]]
| Text = bis 1952 den [[Napoleonsgaart]], dono bis 1997 d'[[Buergplaz zu Huldang]], an zanterhier '''[[Op Kneiff]]''' als déi héchst Plaz zu Lëtzebuerg gëllt?
}}
| 12-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Erpeldange4.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]''' aus dräi [[Kadastersektioun|Sektioune]] besteet, wouvun eng am [[Éislek]], eng am [[Guttland]] an déi drëtt op der Grenz vun den zwou Regioune läit?
}}
| 12-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Zockerbäcker '''[[Nicolas Namur]]''', ier e säi Betrib an der Stad Lëtzebuerg gegrënnt huet, 1854 bis 1861 Pâtissier a [[Kalifornien]] war?
}}
| 12-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rubjerg Knude Fyr, Hjørring, Denmark, 1807072202, ako.jpg|130px|right]]
| Text = den 1900 gebaute Liichttuerm '''[[Rubjerg Knude Fyr]]''' an Dänemark 2019 eng 70 Meter an d'Hannerland geréckelt gouf, fir dass en net an d'Mier soll falen?
}}
| 12-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Auto-mixte-Parijs-1906.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Entreprener '''[[Théodore Pescatore (1871-1931)|Théodore Pescatore]]''' (1871-1931) schonn 1904 eng Firma (''L'Auto mixte'') gegrënnt huet, fir [[Hybrid]]-Gefierer ze bauen?
}}
| 12-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng '''[[Gemeinschaftsantenn]]''' haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf?
}}
| 12-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympus Mons.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Olympus Mons]]''' um [[Mars (Planéit)|Mars]] mat iwwer 22 km Héicht iwwer dem mëttlere Planéitenniveau a 26 km iwwer der Plateausdéift an engem Duerchmiesser vu bal 600 km deen héchsten a gréisste bekannte Bierg am Sonnesystem ass?
}}
| 12-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maison Höcklin von Steinach Luxembourg City 2013-08.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Haus Höcklin von Steinach]]''' um [[Krautmaart]] warscheinlech dat eelst Wunnhaus an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass, dat nach erhalen ass?
}}
| 12-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg communes map.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Gemengen zu Lëtzebuerg]]''' tëscht de Joren 1830 an 1891 vun 120 op 130 eropgoung, fir dann nees, duerch Fusiounen, op déi aktuell {{Gemengenzuel}} erofzefalen?
}}
| 12-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Julien Lefèvre]]''' Lëtzebuerg 1936 op den olympesche Summerspiller als Sculpteur an op de Wanterspiller als (Ersatz-)Bobfuerer vertrueden huet?
}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}
[[Kategorie:Schablounen:WDS]]</noinclude>
tnqbse0zae9iffx4c6vltcaf7tu4w6r
Wikipedia:Tech News
4
170207
2687007
2685693
2026-07-21T05:45:47Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Technische Neuigkeiten: 2026-30 */
2687007
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vun den '''''Tech News'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Meta-Wiki-Säit [[:m:Tech/News|Tech/News]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2025|2025]]''' – '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2026|2026]]'''.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-20</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Community Tech hat eine [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|neue Anleitung]] veröffentlicht, die erklärt, wie Wünsche auf der Community-Wunschliste geprüft und priorisiert werden. Die Dokumentation soll Beitragenden helfen, aussagekräftigere Vorschläge zu verfassen, indem sie die Faktoren verdeutlicht, die die Priorisierungsentscheidungen beeinflussen. Neben der Anzahl der Stimmen hebt die Anleitung Aspekte wie die potenziellen Auswirkungen auf die Community hervor, die bei der Entscheidung, welche Wünsche weiterverfolgt werden, berücksichtigt werden.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Team Leserwachstum startet ein Experiment, um die neue [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Funktion Teilen-Karte]] zu testen. Mit dieser Funktion können Leser ansprechende Karten aus Wikipedia-Artikeln oder ausgewählten Artikelabschnitten erstellen und online teilen. Jede Karte verlinkt zurück zum Originalartikel, um die Leserschaft zu vergrößern und die Auffindbarkeit von Artikeln zu verbessern. Der A/B-Test auf Mobilgeräten wird einem Teil der Leser der arabischen, chinesischen, französischen, vietnamesischen und englischen Wikipedia zur Verfügung stehen, um Lese- und Teilgewohnheiten besser zu verstehen. Er beginnt in der Woche vom 18. Mai und läuft vier Wochen lang.
* Die Wikipedia-Apps für Android und iOS haben kürzlich die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-tägige Leseherausvorderung]] als Betaversion veröffentlicht. Ziel ist es, die Leseraktivität zu steigern, indem Nutzer zum Erreichen bestimmter Leseziele motiviert werden. Um ihren Lesefortschritt während der Herausforderung zu verfolgen, können App-Nutzer ein Widget mit Baby-Globus auf ihrem Startbildschirm hinzufügen. Die Herausforderung startet offiziell am 11. Mai.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:17}} von der Community eingereichten {{PLURAL:17|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem sich die globale Einstellung zum Aktivieren der Syntaxhervorhebung in Wikitext nach dem Einschalten unerwartet selbst deaktivieren konnte. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Spezielle Meldung]] Das ResourceLoader-Modul <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, das seit [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]] veraltet ist, wird diese Woche entfernt. Für alle Werkzeuge, die es verwenden, gibt es eine [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|Anleitung zur Migration von MediaWiki UI zu Codex]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-21</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das Team der Abstrakten Wikipedia hat fünf potenzielle Pilot-Wikis ausgewählt, um deren Interesse an der Einführung von abstrakten Artikeln zu ermitteln. Es handelt sich um die Wikipedias in Malayalam, Bengalisch, Dagbani, Arabisch und Indonesisch. Die Phase für Rückmeldungen läuft bis zum 22. Mai. Wenn deine Community Interesse an einer Teilnahme als Pilot-Wiki hat, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|teile uns dies bitte auf Meta mit]].
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Ein Experiment, das nicht angemeldeten Lesern auf der mobilen Website [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]] anzeigt, startet am 18. Mai in den Wikipedias auf Deutsch, Spanisch, Italienisch, Portugiesisch, Polnisch, Niederländisch, Türkisch und Urdu und läuft einen Monat lang. Das Projekt verfolgt das übergeordnete Ziel, Lesern das Speichern und Organisieren von Artikeln für späteres Lesen zu erleichtern und gleichzeitig Gewohnheiten zu fördern, die zu zukünftigen Wikipedia-Beiträgen führen können.
* Um eine Lesezeichenschaltfläche in der Betafunktion der Leseliste zu unterstützen, wurde das Menü "Werkzeuge > Aktion" aktualisiert und zeigt nun Symbole an, darunter der Beobachten-Stern, der Autoren dabei hilft, temporär beobachtete Artikel zu identifizieren. Die Symbole entsprechen nun denen der mobilen Ansicht und verbessern so die plattformübergreifende Konsistenz. Die Änderung ist aktuell auf das Aktionsmenü beschränkt und betrifft hauptsächlich Autoren mit erweiterten Rechten. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* Der [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Vorschlagsmodus]] wurde als [[:de:A/B-Test|A/B-Test]] für neue Autoren auf der mobilen Website von [[phab:T421189|~15 Wikipedias]] eingeführt. Das Experiment misst die Auswirkungen des Vorschlagsmodus auf den Anteil der Bearbeitungssitzungen von Neulingen in der mobilen Ansicht, die zu konstruktiven (nicht zurückgesetzten) Artikelbearbeitungen führen. Außerdem untersucht das Experiment den Einfluss der Funktion auf die Bindung von Autoren und überwacht die Veränderungen der Zurücksetzungs- und Sperrraten.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:27}} von der Community eingereichten {{PLURAL:27|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem in der Wikipedia-Android-App behoben, bei dem Bilder nach dem Öffnen einer Benachrichtigung über empfohlene Leselisten manchmal nicht geladen wurden. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Team Wikidata-Plattform]] hat seine [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|Empfehlung für die Backend-Umstellung]] und die zugehörige [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technische Architektur]] für die Migration des Wikidata Query Service (WDQS) von Blazegraph veröffentlicht. Rückmeldungen sind bis zum 25. Mai 2026 erwünscht, insbesondere zu potenziellen Lücken und Auswirkungen auf fortgeschrittene Anwendungsfälle. Mitglieder der Wikidata-Community und WDQS-Nutzer sind außerdem aufgerufen, wichtige Werkzeuge und Arbeitsabläufe, die möglicherweise Aufmerksamkeit erfordern, auf [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|dieser Seite]] zu identifizieren. Rückmeldungen können auf der [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Diskussionsseite zur Migration]] oder während der [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|nächsten Sprechstunde]] abgegeben werden. Siehe den [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Newsletter des WDP-Teams]] für weitere Details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* In der englischen, französischen, japanischen und einigen anderen Wikipedias gab es einen [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|hCaptcha-Versuch]], dabei handelt es sich um einen externen Bot-Erkennungsdienst. Der Versuch zeigte, dass hCaptcha schädliche automatisierte Aktivitäten effektiv erkennt und unterbindet, sowohl eigenständig als auch durch Hinweise an [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|Checkuser und Stewards]]. Aufgrund der positiven Ergebnisse wird hCaptcha in den nächsten Wochen in allen Wikis eingeführt. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|Siehe die hCaptcha-Projektseite]] für technische Informationen zur Implementierung und zum Datenschutz. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Mehr erfahren]].
* Das neueste Community-Tech-Update ist jetzt verfügbar und informiert über Fortschritte bei verschiedenen Initiativen der Community-Wunschliste. Dazu gehören die Erweiterung der Leselisten von der mobilen App auf die Website, die Unterstützung neuer Sprachen für "Who Wrote That" und das persönliche Dashboard, Verbesserungen bei der 3D-Darstellung und den Diagrammen sowie geplante Arbeiten zur Sortierung von Diskussionsseiten, zur Audiowiedergabe und zu den Bearbeitungsabläufen. Das Update informiert außerdem über aktuelle Prioritäten, Trends beim Status der Wunschliste und Möglichkeiten für Rückmeldungen der Community zu zukünftigen Fokusbereichen und dem Jahresplan der Wikimedia Foundation für 2026/2027. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Lies den vollständigen Newsletter für weitere Details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-22</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Nach einem [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|erfolgreichen Experiment zur Kontoerstellung]] wird in der ersten Juniwoche eine verbesserte Warnmeldung für unangemeldete Bearbeitungen in allen Wikimedia-Wikis eingeführt. Die Änderung betrifft ausschließlich unangemeldete Nutzer auf der mobilen Website, die eine Bearbeitungssitzung beginnen. Die aktualisierte Version zielt darauf ab, stärker zur Kontoerstellung zu ermutigen, während Nutzern weiterhin die Bearbeitung mittels temporärer Konten ermöglicht wird. Die Ergebnisse des Experiments zeigten einen signifikanten Anstieg der Kontoerstellungen mit einem relativen Zuwachs von 27 % bei jenen Nutzern, denen die aktualisierte Meldung angezeigt wurde. Wie erwartet ging die Nutzung temporärer Konten relativ um 16 % zurück, da sich mehr Nutzer für die Erstellung eines Kontos entschieden. Das Experiment ergab keine signifikanten Veränderungen bei der Rate konstruktiver Bearbeitungen oder anderen beobachteten Kennzahlen zur Mitwirkung. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Aus Sicherheitsgründen ist für Mitglieder bestimmter Benutzergruppen die [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Aktivierung der Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) verpflichtend]]. Mitglieder dieser Gruppen können die letzte verbleibende 2FA-Methode ihres Kontos nicht deaktivieren und es ist nicht möglich, Benutzer ohne aktivierte 2FA zu diesen Gruppen hinzuzufügen. Benutzer können weiterhin neue Authentifizierungsmethoden hinzufügen oder entfernen, solange stets mindestens eine Methode aktiv bleibt. In den kommenden Wochen werden Benutzer ohne aktivierte 2FA aus diesen Gruppen entfernt. Dies betrifft insbesondere Bürokraten. Siehe die verlinkten Tasks für Zeitpläne für die Einführung. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] wird in [[:phab:T415904|10 Wikis]] einen [[w:de:A/B-Test|A/B-Test]] durchführen, um [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potenzielle Verbesserungen für die Einzelnachweis-Vorschau]] zu testen. Das Experiment läuft etwa zwei Wochen lang Ende Mai / Anfang Juni und betrifft 10 % der Desktop-Leser der teilnehmenden Wikis.
* Nach zwei erfolgreichen Experimenten führt das Team Leser-Wachstum am 25. Mai eine Beta-Funktion zur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Bildbetrachtung]] für alle Wikipedias in der mobilen Ansicht ein. Dies bedeutet, dass alle Nutzer, bei denen standardmäßig sämtliche Beta-Funktionen aktiviert sind, diese neue Funktion fortan sehen werden und andere Nutzer die Funktion in ihren Einstellungen durch Setzen eines Häkchens aktivieren können. Die Beta-Funktion umfasst ein Karussell, das alle Bilder eines Artikels am oberen Seitenrand anzeigt, sowie Steuerelemente für Autoren, um [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|einzelne Bilder vom Karussell des Artikels auszuschließen oder den gesamten Artikel von der Funktion auszunehmen]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:30}} von der Community eingereichten {{PLURAL:30|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Zum Beispiel wurden dreidimensionale STL-Dateien von der 3D-Erweiterung des Medienbetrachters fehlerhaft gerendert, was nun behoben wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die veralteten CSS-Klassen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> wurden durch <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> ersetzt, da erstere nicht auf allen MediaWiki-Plattformen konsistent funktionieren, insbesondere im mobilen Web und in mobilen Apps. Projekte, die sich auf diese Klassen verlassen, werden dazu ermutigt, ihre entsprechende Verwendung zu überprüfen und die Migration zu planen. Bitte beachte, dass auch <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> künftig als veraltet eingestuft werden könnten, obwohl hierfür derzeit keine Pläne bestehen. [[phab:T426452|Mehr erfahren]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Quiddity (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-23</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Team Lesererlebnis]] führt ein Experiment durch, um die noch in Entwicklung befindliche Funktion der [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]] auch unangemeldeten mobilen Lesern anzuzeigen. Damit soll getestet werden, ob diese Funktion im Vergleich zur Schaltfläche für den Beobachtungsstern zu einer höheren Rate an Kontoerstellungen anregt. Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|Experiment]] wurde am 18. Mai in den deutschen, spanischen, italienischen, portugiesischen, polnischen, niederländischen, türkischen und Urdu-Wikis gestartet und läuft über einen Zeitraum von einem Monat.
* Das Team Wikimedia-Apps hat [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] des neu gestalteten Home-Feeds in der Android-Beta-App veröffentlicht. Der neue Home-Feed umfasst einen überarbeiteten "Community"-Reiter sowie einen personalisierten Reiter "Für dich" mit täglich aktualisierten Leseempfehlungen. Die Neugestaltung ist Teil einer umfassenderen Initiative, um die Entdeckung von Inhalten zu verbessern und ansprechendere Lernerlebnisse in den Wikipedia-Apps zu schaffen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:18}} von der Community eingereichten {{PLURAL:18|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem Bilder bei einigen vorgeschlagenen Bearbeitungen auf [[w:Special:Homepage|Spezial:Homepage]] unter Umständen nicht geladen wurden, wodurch das Vorschaubild im Ladezustand hängenblieb. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-24</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Wikimedia Enterprise hat die Nutzungsbeschränkungen für seine kostenlosen API-Angebote erhöht. Die monatliche Anforderungsgrenze für die On-Demand-API ist von 5.000 auf 50.000 Anfragen gestiegen, während die Snapshot-API-Grenze von 15 auf 30 Anfragen pro Monat erhöht wurde. Außerdem sind nun Schnappschüsse von strukturierten Inhalten für kostenlose Konten verfügbar. Diese Änderungen erweitern den Zugang zu Wikimedia-Enterprise-Daten für Entwickler, Forscher und Organisationen, die Wikimedia-Inhalte verwenden. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Der [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|überarbeitete Entdecken-Feed]], nun Home-Feed genannt, wird derzeit für 50 % der Nutzer der Wikipedia-Android-App eingeführt. Der Home-Feed hilft Lesern dabei, relevante Inhalte über zwei neue Reiter zu entdecken: ''Community'' und ''Für dich''. Der Reiter ''Community'' bietet einen scrollbaren Feed mit kuratierten Inhalten und Neuigkeiten aus der breiteren Wikimedia-Community und -Bewegung, während der Reiter ''Für dich'' ein bildschirmfüllendes, durch Wischen steuerbares Erlebnis bietet, das auf die Interessen des Nutzers zugeschnittene Inhalte präsentiert. Die Neugestaltung ist Teil umfassenderer Bemühungen, das Entdecken von Inhalten zu erleichtern und das Lernerlebnis in der Wikipedia-App zu verbessern.
* Das tägliche Quizspiel [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Was war zuerst?]] ist jetzt in der Beta-Version der Wikipedia-iOS-App auf Englisch, Deutsch, Französisch, Portugiesisch, Russisch, Spanisch, Arabisch, Chinesisch und Türkisch verfügbar. Das Spiel greift auf historische Ereignisse aus der Wikipedia-Rubrik "Was geschah am …?" zurück und fordert die Spieler auf, zu erraten, welches von zwei Ereignissen zuerst stattgefunden hat. Zuvor war das Spiel bereits für Android veröffentlicht worden. Communitys, die das Spiel in ihrer Sprache anbieten möchten, können [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|die Anleitung lesen und sich über die Voraussetzungen informieren]].
* Die Einführung der [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierung]] in den Wikimedia-Wikis, einer neuen MediaWiki-Funktion, die es Autoren ermöglicht, Einzelnachweise mit unterschiedlichen Details mehrfach zu verwenden, beginnt nach einer erfolgreichen Pilotphase. Die Einführung startet am 8. Juni für die meisten [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Wikis der Gruppe 1]] sowie die französischsprachige Wikipedia, weitere Sprachversionen der Wikipedia erhalten die Funktion in den darauffolgenden Monaten. Die Communitys sind dazu aufgerufen, sich vorzubereiten, indem sie auf [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate unübersetzte Nachrichten der Cite-Erweiterung] in ihrer Sprache achten und die Verwendung von [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Tooltips für Einzelnachweise]] überprüfen, die möglicherweise [[:phab:T416304#11668731|Aktualisierungen]] erfordern, um die neue Funktionalität zu unterstützen. Für Wikis, die die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Einzelnachweis-Vorschau]] nutzen, sind keine Maßnahmen erforderlich. Zudem können die Communitys die [[Special:TrackingCategories|Tracking-Kategorie]] ''cite-tracking-category-ref-details'' als versteckte Kategorie mit <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (oder einer entsprechenden Vorlage) anlegen und sie mit dem entsprechenden Wikidata-Datenobjekt [[d:Q129764848]] verknüpfen. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Experiment für die Seitenvorschau]] in der mobilen Webansicht ist abgeschlossen. Das Team entschied sich gegen eine Einführung der Funktion, da die Ergebnisse keine statistisch signifikanten Auswirkungen auf die Leserbindung zeigten und die Verbesserung dieser Bindung die wichtigste Erfolgskennzahl war. Seitenvorschauen, die bereits auf dem Desktop und in den Apps verfügbar sind, zeigen ein Vorschaubild, den Einleitungsabsatz sowie einen Link zum vollständigen Artikel an, sobald Leser auf einen blauen Link klicken. Im Rahmen des Experiments wurde diese Funktion in der mobilen Webansicht von sechs Sprachversionen der Wikipedia getestet.
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|Bibliothek mit Benutzeroberflächen-Symbolen]] wird [[phab:T399175|später in dieser oder der nächsten Woche aktualisiert]]. Die meisten der ~300 Symbole wurden leicht überarbeitet, und es wurden ~30 neue Symbole hinzugefügt. Diese Änderungen machen die Symbole einheitlicher und verständlicher und sorgen für ein ausgewogeneres visuelles Erscheinungsbild bei der Verwendung in Gruppen.
* Die Benutzeroberfläche der [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universellen Sprachauswahl]] in MediaWiki, die Nutzern bei der Auswahl von Inhalten in anderen Sprachen hilft, wurde aktualisiert. Die neue Version verbessert die Geschwindigkeit sowie die Barrierefreiheit, und Nutzer von Wikimedia-Projekten können nun Sprachen fixieren, um schneller zwischen ihnen zu wechseln. Die Einführung auf den Wikimedia-Seiten erfolgt schrittweise in den kommenden Wochen. Du kannst die Funktion bereits jetzt als Beta-Funktion testen, indem du in deinen Profileinstellungen [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta-Funktionen]] auswählst, und deine Rückmeldung auf [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|der Projektseite]] hinterlassen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. So wurde beispielsweise ein Problem behoben, bei dem das Dashboard zur Seitenaufrufanalyse auf pageviews.wmcloud.org im Mai 2026 keine Diagrammdaten mehr aktualisierte, wovon alle Nutzer betroffen waren. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die Funktionssignatur für <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> wurde vereinfacht. Entwickler können nun ein Konfigurationsobjekt anstelle einer Liste positionaler Parameter beim Erstellen von Portlet-Links übergeben. Die vorherige Funktionssignatur wird weiterhin für die Abwärtskompatibilität unterstützt. Verwende zum Beispiel statt <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Entwickler von Skripten werden ermutigt, die bestehenden Verwendungen von <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> zu überprüfen und gegebenenfalls zu aktualisieren. Diese Änderung wird ab dem 11. Juni in allen Wikis verfügbar sein. Danke an den Freiwilligen Gerges, der zu dieser Verbesserung beigetragen hat. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Diskussion zur Community-Wunschliste''': Produkt & Technik hat [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|Änderungen eingeführt]], die darauf abzielen, die Anzahl und Komplexität der erfüllten Wünsche zu erhöhen, dazu gehört auch die Auflösung des Teams Community Tech. Es finden [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|Diskussionen]] über eine von Community-Mitgliedern [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|vorgeschlagene Ausrichtung der Wunschliste]] statt. Themen sind unter anderem die Strukturierung der jährlichen Abstimmung, eine bessere Nachverfolgung der Wünsche, der Verzicht auf Schwerpunktbereiche sowie [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|Aktualisierungen der personellen Besetzung]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-25</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Team Leserwachstum]] hat eine Beta-Funktion zur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Bildbetrachtung]] in der mobilen Webansicht aller Wikipedia-Versionen eingeführt. Die Funktion zeigt ein Bilderkarussell am Anfang von Artikeln an, die drei oder mehr Bilder enthalten. Autoren können diese Funktion über folgende Steuerelemente konfigurieren: Um ein bestimmtes Bild auf einer Seite auszublenden, kann man es entweder mittels <code>class=notpageimage</code> aus der Vorschaubild-Anzeige oder mittels <code>class=noviewer</code> aus dem Medienbetrachter ausschließen. Zudem lässt sich das Karussell für eine Seite mithilfe des magischen Wortes <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code> vollständig deaktivieren. Für Rückmeldungen oder Fehlermeldungen besuche bitte die [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|Projektseite]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitabellen]] lassen sich nun bereits beim ersten Klick [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|absteigend sortieren]], indem <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> zur Tabellenkopfzelle hinzugefügt wird. Bisher führte der erste Klick auf eine Spaltenüberschrift standardmäßig zu einer aufsteigenden Sortierung. Diese Ergänzung bietet mehr Kontrolle und Flexibilität bei einer Wikitabelle, während das Standardverhalten bei weiteren Klicks unverändert bleibt. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Artikel-Anleitung]] wird derzeit von einigen Autoren getestet, die neue Artikel in den Wikipedias in einfachem Englisch, Französisch und Türkisch erstellen. Das Experiment wird demnächst auch in der arabischen und der bengalischen Wikipedia beginnen. [[w:simple:Special:NewArticle|Diese Funktion]] bietet Autoren eine von der Community erstellte Anleitung, die sie dabei unterstützt, Artikel zu verfassen, die den Standards der Community entsprechen. Erfahrene Autoren können weiterhin Gliederungsvorlagen für bestimmte Artikeltypen erstellen oder anpassen, die häufig von weniger erfahrenen Beitragenden erstellt werden. Diese Vorlagen helfen weniger erfahrenen Autoren bei der Erstellung qualitativ hochwertiger Artikel. Eine Kurzanleitung zu der in den Vorlagen verwendeten Syntax ist auf [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|dieser Seite]] zu finden. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Beispielvorlagen]], die angepasst werden können, sowie eine Anleitung zur Anpassung befinden sich in [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|diesem Abschnitt]] auf der Projektseite.
* Wikis, die die Schaltfläche "unbegrenzt" auf Spezial:Sperren für temporäre Konten ersetzen möchten (zum Beispiel Wikis, die temporäre Benutzer nur bis zum Ablauf des Kontos sperren), können dies tun, indem sie [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] mit der gewünschten Sperrlänge erstellen. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:41}} von der Community eingereichten {{PLURAL:41|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Ab Ende Juni ist für automatisierte Dump-Downloads von der Website dumps.wikimedia.org eine gültige User-Agent-Zeichenkette erforderlich. Automatisierte Anfragen, die einen generischen oder leeren User-Agent übermitteln, werden blockiert. Dies [[phab:T400119|weitet die Durchsetzung]] der seit Langem bestehenden [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|User-Agent-Richtlinie]] aus. Der Zugriff auf Dumps über Wikimedia Cloud Services bleibt unverändert.
* Die Einführung der globalen [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API-Ratenbegrenzungen]] ist nun abgeschlossen und die Limits für alle APIs werden gemäß den für die jeweiligen Gruppen dokumentierten Werten durchgesetzt. Bots, die auf Toolforge/WMCS betrieben werden oder über das Bot-Benutzerrecht in einem beliebigen Wiki verfügen, sind weiterhin ausgenommen. Alle Bots sollten sich auch künftig an die dokumentierten besten Vorgehensweisen halten, um eine Ratenbegrenzung zu vermeiden.
* Das [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API-Portal-Wiki] wird ab dieser Woche (15.–18. Juni) im Lesemodus sein. In der darauffolgenden Woche (22.–25. Juni) werden alle URLs des API-Portal-Wikis auf [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia-APIs auf mediawiki.org]] weitergeleitet. Erfahre mehr auf der [[wikitech:API Portal/Deprecation|Projektseite]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Am 17. Juni um 20:00 Uhr MESZ veranstaltet die WMF einen Discord-Call zum Thema Code-Review. Aus der [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Umfrage zur Entwicklerzufriedenheit]] haben wir erfahren, dass Freiwillige Schwierigkeiten mit dem Code-Review haben und wir möchten diese Erfahrungen besprechen, um praktikable Lösungen zu erarbeiten. Du kannst dem Call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 über den Wikimedia-Community-Discord-Server] beitreten.
* Im Rahmen der [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Lateinamerikanischen Wikimedia-Konferenz]] findet ein regionaler Hackathon statt, der die technische Community der Wikimedia-Bewegung zusammenbringt, darunter Entwickler, Systemadministratoren, Datenwissenschaftler und Nutzer mit erweiterten Rechten. Interessierte technisch Beitragende können sich bis zum 21. Juni um Mitternacht (bolivianische Zeit, UTC-4) [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform für ein Stipendium bewerben].
* Melde dich für die Wikimania-Team-Challenges an, um an dieser besonderen Veranstaltung teilzunehmen. Die Team-Challenges finden vom 21. bis 22. Juli vor der eigentlichen Wikimania-Konferenz online und vor Ort statt. Alle sind willkommen, unabhängig von ihren Vorkenntnissen oder einer Anmeldung für die Wikimania. Die Teams arbeiten an zehn wichtigen Herausforderungen, die die Wikimedia-Community unterstützen. Für Details besuche [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|die Seite zu den Team-Challenges]] und [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ melde dich dort an]. Die Anmeldefrist endet am 21. Juni um 01:00 Uhr MESZ.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-26</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth-Funktionen]] sind [[phab:T418115|jetzt auf Wikidata verfügbar]]. Dieses Update ermöglicht den Zugriff auf das Lotsensystem ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|sofern konfiguriert]]), das Winfluss-Modul, den Hilfebereich und eine vereinfachte Neulingsstartseite (ohne Bearbeitungsvorschläge). Wikidata-Administratoren konfigurieren die Funktionen weiterhin über die Community-Konfiguration.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Spezialseite [[{{#special:RangeCalculator}}]] wurde erstellt. Sie ermöglicht es Benutzern, einen IP-Bereich zu finden, ohne auf externe Werkzeuge angewiesen zu sein. Bislang stand dieses Werkzeug nur CheckUsern zur Verfügung. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierung]] ist eine neue MediaWiki-Funktion, die es Autoren ermöglicht, Einzelnachweise mit unterschiedlichen Details wiederzuverwenden. Sie wird am 23. Juni für die meisten kleinen und mittelgroßen Sprachversionen der Wikipedia bereitgestellt. Die [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] führen Maßnahmen auf, die in deinem Wiki ergriffen werden können, um die Einführung zu unterstützen. Informationen zu den nächsten Schritten der Einführung findest du im [[:phab:T414094|Rollout-Plan]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Ab nächster Woche erhalten Benutzer eine Benachrichtigung, wenn sie für die Bearbeitung gesperrt oder entsperrt werden oder wenn sich diese Sperre ändert. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:32}} von der Community eingereichten {{PLURAL:32|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Ab nächster Woche werden Missbrauchsfilter, bei denen "CAPTCHA-Verifizierung erforderlich" gesetzt ist, auch auf Benutzer mit dem Recht <code>skipcaptcha</code> angewendet, wozu die meisten automatisch bestätigten Benutzer gehören. Bots sind davon ausgenommen. Diese Änderung betrifft nur Bearbeitungen, die einen Missbrauchsfilter auslösen. Das Recht <code>skipcaptcha</code> befreit Benutzer weiterhin vom Lösen von CAPTCHAs bei der regulären Nutzung der Wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Die Referenzdokumentation für die [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift-Wing-API]] wurde vom API-Portal in die interaktive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST-Spielwiese] verschoben.
* Das API-Portal-Wiki ist nun geschlossen. Für Informationen zur API-Dokumentation siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia-APIs auf mediawiki.org]]. Ab dem 22. Juni werden alle URLs des API-Portal-Wikis (https://api.wikimedia.org/wiki/) auf die Seite auf mediawiki.org weiterleiten. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Nimm am 25. Juni um 16:30 Uhr MESZ an einem Online-Gespräch teil, um die aktuellen Wikimedia-Praktikanten vom [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] und [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]] zu treffen. Die Praktikanten geben einen Überblick über ihre Projekte und zeigen eine kurze Demonstration ihrer bisherigen Arbeit. Teilnehmer sind dazu eingeladen, [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|Ideen und Kontakte aus ihrer Community zu teilen]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Trizek (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-27</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Im Rahmen der [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Experimente zur Kontoerstellung]] testete das Growth-Team die Verwendung eines Symbols für das Benutzerkonto im Header der mobilen Webansicht für nicht angemeldete Nutzer, das direkten Zugriff auf die Aktionen "Konto erstellen" und "Anmelden" bietet. Das Experiment führte zu einem Anstieg der Kontoerstellungen um etwa 20 %, ohne die Qualität der Bearbeitungen oder den Anteil konstruktiver Bearbeitungen negativ zu beeinflussen. Die Funktion wird nun in der ersten Juliwoche für alle Wikis der Wikimedia Foundation in der mobilen Webansicht eingeführt. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* Nach einem [[phab:T426248|erfolgreichen Experiment]] sehen angemeldete Nutzer, die ihre [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|E-Mail-Adresse bei der Kontoerstellung nicht bestätigt haben]], ein neues Banner, das sie dazu auffordert, diesen Schritt nachzuholen. Dies verringert das Risiko, dass Nutzer den Zugriff auf ihr Konto verlieren, und macht die hinterlegten E-Mail-Adressen insgesamt zuverlässiger. Dies ist Teil des Projekts [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Kontosicherheit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* Eine Aktualisierung der [[Special:Search|Suche]] optimiert das Verhalten von <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi>, wenn dieses zum Ausschließen von Ergebnissen verwendet wird. Zuvor konnte die Verwendung von <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> in Verbindung mit einer Negation die Suchergebnisse unbeabsichtigt erweitern, indem die im Suchbereich enthaltenen Namensräume hinzugefügt wurden, was zu verwirrendem Verhalten für Nutzer führte, die einen einfachen Ausschlussfilter erwarteten. Mit der Aktualisierung schließt <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> nun wie vorgesehen übereinstimmende Seitentitel strikt aus und zeigt gegebenenfalls eine Warnung an, falls der entsprechende Namensraum nicht explizit ausgewählt wurde. Das Verhalten von <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> ohne Negation bleibt hingegen unverändert. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:33}} von der Community eingereichten {{PLURAL:33|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem Prüfer, die die Page-Curation-Werkzeugleiste nutzten, nicht automatisch die von ihnen begonnenen Diskussionen auf Diskussionsseiten abonnierten. Prüfer erhalten nun Benachrichtigungen, wenn jemand auf diese Diskussionen antwortet. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Ab dem 29. Juni unterliegen automatisierte Downloads von der Website dumps.wikimedia.org der [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|User-Agent-Richtlinie]]. Automatisierte Anfragen, die einen generischen oder leeren User-Agent übermitteln, werden blockiert. Der Zugriff auf Dumps über Wikimedia Cloud Services bleibt davon unberührt. Dies ist eine Folgemaßnahme zur Ankündigung in der [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Ausgabe 2026-25 der Technischen Neuigkeiten]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-28</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:34}} von der Community eingereichten {{PLURAL:34|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem die Suchergebnisse auf Wikidata englische Treffer anzeigten, anstatt für Nutzer von Sprachvarianten auf die korrekten Rückfallsprache zurückzugreifen. Suchvorschläge folgen nun der erwarteten Rückfallsprachenkette. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Zur Vorbereitung der für März 2027 geplanten [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Kampagne Wir feiern Frauen]] hat das [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Team Inhaltsaktivierung]] der Wikimedia Foundation eine Umfrage mit 22 Fragen gestartet, um die technischen Beiträge von Frauen+ (allen Personen, die sich als Frau identifizieren) in den Wikimedia-Projekten besser zu verstehen. Das Ausfüllen der Umfrage dauert etwa 15 bis 20 Minuten und ist bis zum 20. Juli 2026 möglich. Die [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|Fragen]] können vorab auch direkt im Wiki eingesehen werden.
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score-Erweiterung]] unterstützt nun neben PNG auch die Darstellung von Musiknotationen als SVG-Grafiken, womit ein langjähriger [[:phab:T49578|Funktionswunsch]] erfüllt und frühere Probleme mit der Bildqualität behoben werden. Beide Formate werden den Clients bereitgestellt, PNG im Attribut <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> und SVG im Attribut <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi>.
* Der neue [[wikitech:Parsoid|Parsoid]]-Parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|wird weiterhin in weiteren Wikis eingeführt]], wodurch sich neue Funktionen zum Lesen und Bearbeiten leichter einführen lassen. Er wurde für die französischsprachige Wikipedia aktiviert, womit nun insgesamt 78,9 % der Seitenaufrufe in der Wikipedia abgedeckt sind. Die Einführung für die Desktop-Version der englischsprachigen Wikipedia wird im Laufe dieser Woche fortgesetzt.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Der [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|Blogbeitrag]] mit dem Rückblick auf den Wikimedia Hackathon 2026 ist jetzt online. Er beleuchtet die Projekte, Sitzungen und sozialen Aktivitäten der diesjährigen Veranstaltung und stellt erste Pläne für den Wikimedia Hackathon 2027 vor.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6. Jul. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-29</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Tonfall anpassen]] hilft Neulingen, Passagen in Wikipedia-Artikeln zu erkennen, die möglicherweise nicht-enzyklopädische Formulierungen enthalten, und regt sie dazu an, den Tonfall anzupassen. Die Funktion wurde in der arabischen, englischen, französischen und portugiesischen Wikipedia einem [[:de:A/B-Test|A/B-Test]] unterzogen. Dabei [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|stieg die Bearbeitungsquote von Neulingen um 38,7 %]], verglichen mit der Standardaufgabe Korrekturlesen, ohne dass die Bearbeitungsqualität beeinträchtigt wurde. Der Test endete am 9. Juli, und die Funktion ist nun für alle Nutzer dieser Wikis verfügbar und kann über die Community-Konfiguration eingerichtet werden. [[phab:T426364|Der Plan]] sieht vor, Tonfall anpassen in Zukunft in weiteren Wikis einzuführen.
* Die Community-Konfiguration, die die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatische Entfernung inaktiver Mentoren]] anhand konfigurierbarer Kriterien ermöglicht, wird am Donnerstag, den 16., [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|in einigen Wikis]] aktiviert, um die Mentorenlisten aktuell zu halten. Mentoren sind erfahrene Beitragende, die sich freiwillig melden, um neuen Nutzern im Wiki über die [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth-Funktionen]] zu helfen. Administratoren können die Einstellungen jetzt unter [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Spezial:CommunityConfiguration/Mentorship]] vorbereiten; sie treten ab Donnerstag in Kraft.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:38}} von der Community eingereichten {{PLURAL:38|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem einige Nutzer der Wikipedia-Android-App direkt nach dem Anmelden wieder abgemeldet wurden und somit nicht angemeldet bleiben und Seiten bearbeiten konnten. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Das Bearbeiten einer Seite über Benutzerskripte oder Helferleins führte dazu, dass die vom Benutzer dieser Seite zugewiesenen Beobachtungslisten-Labels zurückgesetzt wurden. Dieses Problem wurde nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* Um einen Safari-Fehler zu umgehen (siehe [[phab:T425211]]), verwenden Wikis, in denen Parsoid aktiviert ist, nun absolute statt protokollrelativer URLs für Wikilinks. Die Ausgabe der REST-API bleibt unverändert und verwendet weiterhin protokollrelative URLs. Helferleins, Benutzerskripte, Bots und CSS müssen gegebenenfalls angepasst werden, falls sie auf protokollrelative URLs in Wikilinks angewiesen sind. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Das Team Experiment-Plattform der Wikimedia Foundation hat einen Blogbeitrag veröffentlicht, der auf das erste Jahr strukturierter Experimente zurückblickt. Darin werden erfolgreiche Experimente wie die Einfüge-Prüfung, Einzelnachweis-Prüfung und Tonfall-Prüfung hervorgehoben, die die Bearbeitungsergebnisse verbessert und für mehr Nutzer eingeführt wurden, sowie Experimente, die nicht zu Produktänderungen führten. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Mehr erfahren]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13. Jul. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-30</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Team Lesererlebnis]] hat Rückmeldungen aus der Community zur Platzierung des Beobachten-Sterns und von Schaltflächen für die Beobachtungsliste für die [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Beta-Funktion Leselisten]] berücksichtigt. Diese ermöglicht das Speichern von Artikeln für späteres Lesen – ein [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|Wunsch aus der Wunschliste]] für die Web-Version. Autoren sind dazu eingeladen, die Beta-Funktion zu aktivieren, sie auszuprobieren und [[phab:T426453|ihre Gedanken dazu zu teilen]].
* Der [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Vorschlagsmodus]] bietet im VisualEditor Bearbeitungsvorschläge zur Verbesserung von Wikipedia-Artikeln an. [[Special:EditChecks|Alle Vorschläge]] sind [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|durch die Community konfigurierbar]]. Die Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|Textübereinstimmung]] ermöglicht es Freiwilligen, eigene lokale Vorschläge zu erstellen. Sie durchsucht Artikel nach bestimmten Textsequenzen und unterstützt nun auch reguläre Ausdrücke. Dies bietet Freiwilligen mehr Präzision und Flexibilität bei der Erstellung lokaler Vorschläge. Hinweis: Vorschläge [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|können gezielt gesteuert werden]], basierend auf der Anzahl der Bearbeitungen der jeweiligen Person oder anderen Merkmalen der Seite. Zur Inspiration [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|kannst du Beispiele aus anderen Communitys finden]], darunter Textübereinstimmungen, die Folgendes erkennen: Tippfehler, Grammatikfehler, potenzielle Werbung, Klischees, falsche Verwendung von Gedanken- oder Bindestrichen, ungenaue Zeitangaben, veraltete Bezeichnungen und mehr. [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Rückmeldungen]] sind willkommen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:27}} von der Community eingereichten {{PLURAL:27|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem [[phab:T430577|behoben]], bei dem das SVG-Translate-Werkzeug eine veraltete Dateiversion verwendete, wodurch bestehende Übersetzungen beim Hochladen neuer Übersetzungen überschrieben wurden. Insgesamt wurden im letzten Quartal von April bis Juni 2026 rund 337 Tasks der Community durch die Wikimedia Foundation erledigt.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* In Wikis, die Parsoid nutzen, rendert Parsoid nun maximal 1.250 Bilder pro Seite. In Kürze wird eine neue Tracking-Kategorie "media-limit-reached" eingeführt, um Seiten zu identifizieren, bei denen dieses Limit erreicht wurde. Dies erleichtert das Auffinden von Inhalten, deren Medienausgabe beim Rendern möglicherweise eingeschränkt wurde. Siehe [[phab:T430854]] für weitere Informationen und Rückmeldungen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21. Jul. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 benotzt huet-->
o1s1hc6luor6janthl15ddv1160s90d
Jürgen Overdick
0
171149
2686918
2621893
2026-07-20T13:39:13Z
Robby
393
+ Ordre de la couronne de chêne + Quell + Kategorie
2686918
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Jürgen Overdick''', gebuer [[1940]] zu [[Köln]], a gestuerwen den [[30. Mee]] [[2025]], war en däitsche Radio- a [[Journalist|Fernseejournalist]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/juergen-overdick-ein-rtl-mann-der-ersten-stunde-ist-tot/70703852.html|Titel=Jürgen Overdick, ein RTL-Mann der ersten Stunde, ist tot|Gekuckt=2025-06-08|Datum=2025-06-07|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>.
Hie koum den 1. Oktober 1971 op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bei den däitsche Programm vun [[Radio Luxemburg (Die vier fröhlichen Wellen)|RTL Radio]]<ref>{{Citation|URL=https://www.radiojournal.de/luxi/rtlradio-chronik/1971/1971-2.htm|Titel=RTL Radio Luxemburg Chronik 1971 - 1974|Gekuckt=2025-06-08|Wierk=www.radiojournal.de|Sprooch=de}}</ref> an huet do d'Noriichteredaktioun opgebaut. Hien ass mat verschiddenen Aufgabe bis zu senger Pensioun bei RTL bliwwen<ref name=":0" />.
== Gielercher ==
* {{OCCCH|(Promotioun 1999)<ref>[https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/adm/memorial/1999/b58/fr/pdf/eli-etat-adm-memorial-1999-b58-fr-pdf.pdf Memorial B n° 58 vun 1999 mat der Lëscht vun de Leit déi 1999 eng national Auszeechnung kritt hunn] Op der Säit 1149 vun deem Memorial steet 'Promotion 1999' wärend op der Säit 1150 'Promotion 1998' steet. 1999 ass wuel richteg well de Memorial op den 1. Dezember 1999 datéiert ass.</ref>}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{SORTIERUNG:Overdick Jurgen}}
[[Kategorie:Gebuer 1940]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2025]]
[[Kategorie:Däitsch Journalisten]]
[[Kategorie:RTL]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]
gup1kg6sy9bxjqxfgijlfiqugyeji4u
Benotzer Diskussioun:Mistico Dois
3
171244
2686935
2625348
2026-07-20T16:34:40Z
Puscas
735
.......
2686935
wikitext
text/x-wiki
== Moien ==
{{Moien 2}} [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 06:35, 18. Jun. 2025 (UTC)
::Moien, wat wgl. ass eng ''drénkfreet ëffentlech Persona''? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:34, 20. Jul. 2026 (UTC)
lf154lv9f8jl74pb9qh1241gzkopzor
2686939
2686935
2026-07-20T16:45:17Z
GilPe
14980
Neien Abschnitt /* {{EnCours}} */
2686939
wikitext
text/x-wiki
== Moien ==
{{Moien 2}} [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 06:35, 18. Jun. 2025 (UTC)
::Moien, wat wgl. ass eng ''drénkfreet ëffentlech Persona''? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:34, 20. Jul. 2026 (UTC)
== <nowiki>{{EnCours}}</nowiki> ==
Moien,
Mir hunn elo zesummen um selwechten Artikel „Martin Kippenberger“ geschafft. Fir ze verhënneren, datt en aneren eppes am Artikel ännert, wann s du nach dru schaffs, setz wgl. an den Ufank vum Artikel d'Schabloun [[Schabloun:EnCours/doc|<nowiki>{{EnCours}}</nowiki>]] dran. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:45, 20. Jul. 2026 (UTC)
8ltaiusn84b8gu3snqv5z4levyi0lu5
Wikipedia:Wikidata/Newsletter
4
171987
2686930
2685712
2026-07-20T15:55:41Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Wikidata weekly summary 741 */
2686930
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikidata-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikidata-Säit [[wikidata:Wikidata:Status updates|Wikidata:Status updates]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2025|2025]]''' – '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2026|2026]]'''.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== Wikidata weekly summary #730 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.
''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength"
''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:51, 4. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #731 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]].
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''.
** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May
** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026]
** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore.
** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos
** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata]
** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice]
** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali.
** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods.
** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance.
* Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics:
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer]
** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization''
* Presentations:
** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]]
** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next.
''' Tool of the week '''
* [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn.
* [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14392|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>)
**[[:d:Property:P14401|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>)
* Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|19star actor ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing.
** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated.
''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing
* Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area
* Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:21, 11. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #732 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24.
** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity.
** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24
** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link).
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary]
* Papers:
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files
** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals.
** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor.
*Presentations
**[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026
''' Tool of the week '''
*[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties
* [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap.
* The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>)
**[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>algebraic closure of the field</nowiki>)
**[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>)
**[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>)
**[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>)
**[[:d:Property:P14424|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14425|SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>)
**[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14434|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>)
**[[:d:Property:P14453|gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>)
**[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>)
**[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>)
**[[:d:Property:P14460|CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>)
**[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>)
**[[:d:Property:P14471|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|Giant Bomb Wiki ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to reviews:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source])
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]]
''' Development '''
* Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement].
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not
* Mobile statement editing:
** We worked on reducing the load for users with limited data
** We are continuing to fix issues uncovered in testing
* Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:03, 18. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #733 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data'']
* Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]]
''' Tool of the week '''
* [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement])
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|StaphBase ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)]
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans
** We are improving how error messages are shown
* Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:29, 25. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #734 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:'''
** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_"*estauxunidense"_with_"d'Estaos_Xuníos"|Project Chat]], replace "''estauxunidense''" in Asturian descriptions with "''d'Estaos Xuníos''". Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&diff=prev&oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&diff=prev&oldid=2496674345 here].
** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm.
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike.
** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans.
** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details.
** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST.
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr
** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos.
** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar.
* Papers:
** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026).
** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs
** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that.
** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo
* Presentations:
** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video])
** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026).
''' Tool of the week '''
* [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' ("Maxx", about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created.
* Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs & Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement])
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>)
** [[:d:Property:P14489|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|Adult Film Database studio ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (<nowiki>qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories</nowiki>)
** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize]
**
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka <small>''(Q854)''</small>]].
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it?
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]]
''' Development '''
* Mobile editing of statements:
** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]])
** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]])
** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]])
** We addressed issues found in testing
* Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item
* GraphQL:
** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]])
** We are improving the documentation.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:45, 1. Jun. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30605449 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #735 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links.
** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English)
** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians.
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration.
** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad].
* Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations.
** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the <P812: academic major> Property] by rtnf.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan.
* Papers:
** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics.
** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725 Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026)
** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026).
** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026)
* Videos:
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events.
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk.
''' Tool of the week '''
* [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles]
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes::
**[[:d:Property:P14511|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>)
**[[:d:Property:P14516|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines School ID]], [[:d:Property:P14505|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld & Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (<nowiki>ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (<nowiki>the operational status of something like ship or building</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]])
** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]])
* Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero <small>''(Q139959656)''</small>]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] - for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech.
** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables.
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to "fan" in English
''' Development '''
* The team was involved in workshops last week so there are no updates.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:54, 8. Jun. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30646984 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #736 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]].
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects.
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...<small>(click UTC for your local timezone)</small>
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC]
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC]
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC]
** Click here -> [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] <- for access links to the event.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
**[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata.
** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN.
* Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland.
** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata.
** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons.
''' Tool of the week '''
* [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors.
* [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (<nowiki>in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification</nowiki>)
**[[:d:Property:P14519|body modification]] (<nowiki>deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (<nowiki>Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (<nowiki>Taxon footprint</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (<nowiki>Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (<nowiki>link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (<nowiki>dual notion in category theory</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (<nowiki>Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (<nowiki>Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* WikiProject Highlights:
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters%5B%5D=thanks&wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha <--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar
''' Development '''
* Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details])
* GraphQL:
** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]])
** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]])
* MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]])
* Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects.
** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist.
* Mobile editing of statements:
** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]])
** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]])
** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:42, 15. Jun. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #736 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions.
** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan.
** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]] - don't forget to submit your Wikidata-sessions.
** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers.
** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium.
* Papers:
** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by F. Bailo, E. Booth, and J. Williams
** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026).
** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands]
** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0 EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR.
''' Tool of the week '''
* [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used]
* As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement])
* A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14539|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>)
**[[:d:Property:P14540|dual notion (category theory)]] (<nowiki>dual of the concept in category theory</nowiki>)
* External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})</nowiki>)
* External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft
''' Development '''
* We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]])
* We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]).
* We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]).
* We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]).
* We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]).
* We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]).
* We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]).
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:31, 22. Jun. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #738 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users)
* New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata]
** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community]
* Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026)
* Videos:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program.
** [[commons:File:Jason Evans, "Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey".webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]]
''' Tool of the week '''
* [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]).
* [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits).
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (<nowiki>less specific academic discipline</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (<nowiki>Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (<nowiki>issuer of a ranking</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (<nowiki>group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]])
* Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas.
** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]]
* WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches.
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs.
** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster.
* Mobile editing of statements:
** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item.
** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end.
* REST API:
** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]])
** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]])
* GraphQL:
** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]])
** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:51, 29. Jun. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30720282 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #739 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful'''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID <small>(P648)</small>]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement.
* Closed request for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved'''
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved'''
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]''
** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC.
** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT)
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia*
* Papers:
** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026).
** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026).
* Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides.
''' Tool of the week '''
* [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain.
* [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July.
* The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details''
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (<nowiki>number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14574|photographer]] (<nowiki>person who took this photograph</nowiki>)
**[[:d:Property:P14595|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>video game ratings of the Saudi Arabian rating system</nowiki>)
**[[:d:Property:P14603|visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14610|garden]] (<nowiki>garden of this subject</nowiki>)
**[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (<nowiki>the precise objects of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14614|morphisms]] (<nowiki>the precise morphisms of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14615|terminal object]] (<nowiki>the precise terminal object of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14616|initial object]] (<nowiki>the precise initial object of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (<nowiki>the precise products of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (<nowiki>the precise coproducts of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (<nowiki>the precise monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (<nowiki>the precise epimorphisms of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (<nowiki>the precise regular monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (<nowiki>the left adjoint of the functor</nowiki>)
**[[:d:Property:P14625|enriched over]] (<nowiki>the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category</nowiki>)
**[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (<nowiki>the “tensor product” bifunctor of the monoidal category</nowiki>)
**[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (<nowiki>the precise 2-morphisms of the 2-category</nowiki>)
**[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (<nowiki>image of a footprint of this taxon</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review::
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (<nowiki>maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Development '''
* The development team are at an offsite retreat this week.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:04, 6. Jul. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #740 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
'''Discussions'''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - <small>RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)</small>
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every statement is sourced.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] - '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers.
* Call for Participation in Improving Constraints
** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]].
'''Events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online.
** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details.
* Previous events:
** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript is available to read:<br>[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]]
'''Press, articles, blog posts, videos'''
* Blogs
** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]]
** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]]
** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]]
** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]]
** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford
* Papers
** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026)
* Videos
** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&pp=iggCQAE%3D&ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents "Using OpenRefine" during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra).
** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&pp=iggCQAE%3D&ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive "slippy" local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan.
** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents "citizen science workflows" (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections.
'''Tool of the week'''
*[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata
'''Other Noteworthy Stuff'''
* A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500.
* There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items.
'''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review'''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes:
***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (<nowiki>Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (<nowiki>this fictional or mythical entity transforms from that form</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (<nowiki>code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts</nowiki>)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
'''Did you know?'''
* Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise.
** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices.
**[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]]
'''Development'''
* Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]])
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]])
* GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]])
* REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
'''Weekly Tasks'''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:00, 13. Jul. 2026 (UTC)
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary 741 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]])
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any.
*** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]]
*** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket]
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata]
** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping.
* Videos:
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing.
** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information]
** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science).
* Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events.
''' Tool of the week '''
*[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Jobs:
** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote
** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:
** General datatypes: none
***[[:d:Property:P14659|about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>)
** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:
** General datatypes:
***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (<nowiki>time of last direct examination of the inscribed object</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (<nowiki>A data series about the given topic.</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (<nowiki>entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (<nowiki>square number</nowiki>)
** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Development '''
* Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever
* Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing
* Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API
* Sustainability:
** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co
** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:55, 20. Jul. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 benotzt huet-->
hcku8ggjfzbgi6915pyss2gjd2wbtfn
Edouard Leon
0
173283
2687219
2647683
2026-07-22T21:50:03Z
Robby
393
Elo mat de Liewensdaten inklusiv Quell an de Referenzen
2687219
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edouard Leon''', gebuer den [[10. Mäerz]] [[1892]] zu [[Rëmeleng]]<ref>Den [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I211175&tree=mpauly Edouard François Mozart Léon] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen den [[8. September]] [[1920]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/7c3127c1xp/pages/15/articles/DIVL1565?search=Eduard+L%C3%A9on|Titel=Vorfeier zum 1. Mai Ehrung früherer Gewerkschaftler|Gekuckt=2026-07-22|Datum=1996-05-02|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 15|Sprooch=de}}</ref>, war e lëtzebuergeschen Aarbechter a [[Politiker]] vun [[Téiteng]].
Hie war kuerz, vun 1918 bis 1919, Deputéierten an der [[Chamber]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Leon Edouard}}
[[Kategorie:Gebuer 1892]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1920]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Nokucken Deputéiert]]
f2ujm80h24zvi8aa9axukgmmdwn9ibp
2687220
2687219
2026-07-22T22:08:16Z
Robby
393
+ nach eng Referenz fir den Doud vum Eduard Léon am September 1920
2687220
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edouard Leon''', gebuer den [[10. Mäerz]] [[1892]] zu [[Rëmeleng]]<ref>Den [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I211175&tree=mpauly Edouard François Mozart Léon] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen den [[8. September]] [[1920]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/7c3127c1xp/pages/15/articles/DIVL1565?search=Eduard+L%C3%A9on|Titel=Vorfeier zum 1. Mai Ehrung früherer Gewerkschaftler|Gekuckt=2026-07-22|Datum=1996-05-02|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 15|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/qskxnvr60v/pages/2/articles/DIVL145?search=Eduard+Leon|Titel=Eduard Léon|Gekuckt=2026-07-22|Datum=1920-09-09|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Soziale Republik]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e lëtzebuergeschen Aarbechter a [[Politiker]] vun [[Téiteng]].
Hie war kuerz, vun 1918 bis 1919, Deputéierten an der [[Chamber]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Leon Edouard}}
[[Kategorie:Gebuer 1892]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1920]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Nokucken Deputéiert]]
071wihz6fkbjm2rnn1pbem07vnukfil
Gemeng Baastenduerf
0
174858
2687008
2683507
2026-07-21T05:54:01Z
GilPe
14980
/* Geschicht */ Intro
2687008
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
|Numm=Gemeng Baastenduerf
|Wopen=Coat of arms bastendorf luxbrg.svg
|Bild = Fichier:Tandel, Bastendorf, ancienne mairie.jpg
|Bildtext = Déi fréier Märei (2022)
|Numm (Franséisch)=Bastendorf
|Numm (Däitsch)=Bastendorf
|Land= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
|Kanton={{Kanton Dikrech}}
|Buergermeeschter=
|Awunner=
|Awunnerdatum=
|Fläch=
|Koordinaten={{coor dms|50|0|0|N|6|0|0|O}}
|Kaart=Map Bastendorf.PNG
|Kaartentext=D'fréier Gemeng Baastenduerf (orange)<br>am Kanton Dikrech (rout)
}}
D''''Gemeng Baastenduerf''' war bis Enn 2005, wéi se mat der [[Gemeng Furen]] zur [[Gemeng Tandel]] fusionéiert huet, eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] am [[Kanton Dikrech]]. De [[Chef-lieu]] war d'Uertschaft [[Baastenduerf]].
== Uertschaften an der fréierer Gemeng ==
{{div col|cols=3}}
* [[Baastenduerf]]
* [[Branebuerg]]
* [[Laaschent]]
* [[Tandel]]
* [[Houschterhaff (Tandel)|Houschterhaff]]
* [[Këppenhaff]]
{{div col end}}
'''Häff a Lieu-diten:'''
{{div col|cols=3}}
* [[Fëschbecher Haff]]
* [[Fréngerhaff]]
* [[Ronnebësch]]
{{div col end}}
== Geschicht ==
{{Intro Gemeng}}
Nodeems et de 24. Oktober 2001 zu éischte Fusiounsgespréicher tëscht de Gemengeréit vu Furen a Baastenduerf komm war, hu béid Conseilen am Juli 2003 offiziell fir eng Fusioun gestëmmt. D'Fusioungesetz ass schlussendlech den 21. Dezember 2004 an der Chamber gestëmmt ginn. No de Gemengewale vun 2005, ass d'Gemeng Baastenduerf den 1. Januar 2006 an der neier Gemeng Tandel opgaangen.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/12/21/n11/jo|Titel=Loi du 21 décembre 2004 portant fusion des communes de Bastendorf et de Fouhren|Gekuckt=19.07.2020|Datum=31.12.2004|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* 1994 - 2006: [[Aly Kaes]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/70xkv0jfwv/pages/169/articles/DIVL8998 Ali Kaes.] In: Revue, 71. Jg., nº 39 (28.09.2016), p. 29 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
=== Wopen ===
{| class="wikitable"
| align="center" |[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|121x121px]]
|Beschreiwung am Originaltext<ref>Mémorial B – Recueil de législation, 16. Oktober 1986, digitaliséiert op Wikimedia Commons: [[c:File:Mémorial B 1986-10-16 Bastendorf.jpg|commonsMémorial B 1986-10-16 Bastendorf:.jpg]].</ref>:
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}
Ënner dem [[Ancien Régime]] war [[Buerg Branebuerg|Branebuerg]] eng wichteg [[Seigneurie]], där hir Hären Nokomme vun deene vu [[Veianen|Veiane]] waren; se hunn deenen hiren urspréngleche Wope behalen (''de gueules à l'écusson d'argent)''.
Baastenduerf huet vun der ''vouerie franche''<!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--> vun Dikrech ofgehaangen (''burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules mouvant de la pointe'').
De Gemengewope baséiert op deem vu Branebuerg, an den Tuerm ass vun der ''vouerie franche'' iwwerholl ginn.
D'[[Lilien|Lilie]] stamen aus dem Wope vun der Famill vu [[Laaschent]] (''à une bande vivrée accompagnée de trois fleurs de lis''), iwwerdeems se och un déi vun der Famill Schellart vun [[Dikrech]] erënneren, ierflech Leitnant-Marktvogte vun der ''vouerie franche'' (''d'argent à la fasce de gueules chargée de trois croisettes d'or et accompagnée de trois fleurs de lis de gueules, deux en chef, une en pointe'').
|}
== Kuckt och ==
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fréier Gemengen zu Lëtzebuerg|Baastenduerf]]
[[Kategorie:Gemeng Baastenduerf| ]]
mdzg3cc71re6voo4gt61iifpr1hzhou
Cipressa
0
174860
2686983
2667217
2026-07-20T21:05:38Z
GilPe
14980
/* Entwécklung vun der Awunnerzuel */ nei Grafik Demographesch Entwécklung
2686983
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoIT}}{{Infobox Uertschaft Italien
| Regioun = Ligurien
| Provënz = Imperia
| Héicht = 250
}}
'''Cipressa''' ass eng [[Italien|italieenesch]] Gemeng a [[Ligurien]].
Se ass vrun allem bekannt fir d'Vëloscourse [[Milano-Sanremo]]. Déi lescht Kilometer féieren duerch d'Uertschaft.
== Entwécklung vun der Awunnerzuel ==
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
|daten =
1861 = 1366
1871 = 1256
1881 = 1112
1901 = 948
1911 = 795
1921 = 789
1931 = 726
1936 = 753
1951 = 879
1961 = 1082
1971 = 1019
1981 = 1047
1991 = 1119
2001 = 1157
2025 = 1192
}}<br>{{small|Quell ISTAT}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen an der Provënz Imperia]]
n1p2rk4an4f4vxacvim5e2w27yet415
Benotzer Diskussioun:Croisej96
3
175898
2686994
2680012
2026-07-20T23:13:34Z
Rachmat04
28526
De(n) Rachmat04 huet d'Säit [[Benotzer Diskussioun:Jeff Croisé]] op [[Benotzer Diskussioun:Croisej96]] geréckelt: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/Jeff Croisé|Jeff Croisé]]“ in „[[Special:CentralAuth/Croisej96|Croisej96]]“ automatisch verschoben
2680012
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:35, 28. Mee 2026 (UTC)
kojtvb0espo4vrsyp3uoitdww2w7xp4
Benotzer:Croisej96
2
175899
2686992
2680013
2026-07-20T23:13:34Z
Rachmat04
28526
De(n) Rachmat04 huet d'Säit [[Benotzer:Jeff Croisé]] op [[Benotzer:Croisej96]] geréckelt: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/Jeff Croisé|Jeff Croisé]]“ in „[[Special:CentralAuth/Croisej96|Croisej96]]“ automatisch verschoben
2680013
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Schabloun:AVDW T5
10
175925
2687038
2680531
2026-07-21T11:36:29Z
Procrastineur49
48269
Bild vun der Katastroph gouf geläscht, als Alternativ kann d'Bild vun der Erënnerungsplack hei stoen
2687038
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal plaque 1976.jpg|left|100px]]D''''[[Explosioun am Pafendall]]''' bezitt sech op eng Serie vun Explosiounen um Owend vum 30. Mee [[1976]] am Quartier [[Pafendall]] vun der Stad Lëtzebuerg. D'Ursaach vun där Katastroph war – wéi méi spéit festgestallt gouf – eng grouss Quantitéit Bensinn déi iertemlecherweis zu Zéissseng an d'ënnerierdesch Kanalisatioun lafe gelooss gouf, deenen hir Gase sech dann e Wee an d'Kellere vu verschiddenen Haiser am Pafendall gesicht hunn. E Fonke vun engem elektreschen Apparat, an dono Flamen, hunn se zu enger Rëtsch vun Explosioune bruecht.
Doduerch ass en Haiserblock laanscht d'[[rue Laurent-Menager|Laurent-Ménager-Strooss]] an d'[[rue du Pont (Stad Lëtzebuerg)|Bréckergaass]] zerstéiert ginn. Dräi Awunner – dorënner e véier Joer ale Bouf – koumen ëm d'Liewen an tëscht 20 a 25 weider Leit goufe blesséiert.
Ronn 20 Haiser an der direkter Ëmgéigend waren därmoosse beschiedegt ginn, datt se hu missten ofgerappt ginn, wouduerch bal 100 Leit den Daach iwwer dem Kapp verluer haten. Obwuel en Neiopbau zur Priortéit erkläert gi war, huet et bis 1982 gedauert, bis en definitve Projet vun 12 Eefamilljenhaiser, 17 Appartementer, 4 Studioen a Geschäftslokaler ugeholl gouf. De 25. Februar 1983 gouf de GRondstee geluecht, an den 20. September 1986, gutt zéng Joer no der Katastroph, war d'Awiungszeremonie. All d'Wunnenge goufe vun der Stad Lëtzebuerg, déi Bauhär war, als Sozialwunnengen zur Verfügung gestallt ... '''[[Explosioun am Pafendall|> méi]]
[[Kategorie:Artikele vun der Woch]]
mglhad4y829mz1257czlz37e5xkkxtv
Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg)
0
176194
2687022
2684704
2026-07-21T07:27:06Z
Erc-digshell
70711
Tippfeeler verbessert
2687022
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf den [[20. Mäerz]] [[1980]] als Duechtergesellschaft vun der Deutsch-Skandinavische Bank AG gegrënnt<ref>[https://persist.lu/ark:70795/929pdr4cjw/pages/8/articles/DIVL440 DEUTSCH-SKANDINAVISCHE BANK (LUXEMBURG) S. A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°79 (18.04.1980), S. 3240. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 06.07.2026.</ref>, enger däitsch-schweedescher Gemeinschaftsbank, déi zu jee 50 % der Bayerische Landesbank Girozentrale an der Skandinaviska Enskilda Banken vu Stockholm gehéiert huet.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/n0jrv67fq0/pages/3/articles/DIVL225 Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg) neu am Platze.] Tageblatt, nº 136 (13.06.1980), S. 3. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 06.07.2026. </ref>
D'Grënnung vun der Bank huet un eng Presenz vun hirem indirekten Aktionariat op der [[Finanzplaz Lëtzebuerg|Lëtzebuerger Finanzplaz]] ugeknëppt: d'Bayerische Landesbank war zanter [[1973]] mat der [[Bayerische Landesbank International]] zu Lëtzebuerg vertrueden, d'Skandinaviska Enskilda Banken zanter [[1977]] mat der [[Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/56drqp9xb/pages/6/articles/DIVL802 Deutsch-Skandinavische Bank (Luxembourg) eröffnet.] Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 135 (12.06.1980), S. 6. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 06.07.2026.</ref>
Hiren éischte Sëtz hat d'Bank um N°16 um [[Boulevard Royal]] an der Stad. [[1981]] gouf de Sëtz an d'[[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] op N°15 verluecht.
D'Deutsch-Skandinavische Bank (Luxemburg) sollt virun allem Finanzservicer fir däitsch-skandinavesch Geschäftsbezéiungen ubidden. Si war am Kreditgeschäft, bei kuerz- a mëttelfristegen Euro-Finanzéierungen an an der Finanzéierung vun Import- an Exportgeschäfter aktiv, mat engem Schwéierpunkt op de [[Skandinavien|skandinavesche]] Raum.
[[1992]] gouf decidéiert, d'Gesellschaft opzeléisen an a Liquidatioun ze setzen.<ref>B17406 – Ausserordentliche Generalversammlung (08.10.1992). Archives chronologiques. Gekuckt op lbr.lu.</ref> [[1993]] gouf se aus dem [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] gestrach.<ref>RCS: B17406. Gekuckt op lbr.lu.</ref>
== Direkter ==
* Christoph Groscurth (1980-)
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
spi6m597i10vo38zzatn0ziiznmjebc
Sascha Dahm
0
176331
2687222
2685869
2026-07-23T05:42:29Z
Zinneke
34
layout, Relevanz bleift ze diskutéieren
2687222
wikitext
text/x-wiki
{{Relevanz}}
De '''Sascha Dahm''', gebuer de [[25. Januar]] [[1992]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theaterwëssenschaftler, deen och als Kulturjournalist, Regieassistent, Dramaturg a Schauspiller aktiv ass. Säit 2024 ass hie President vun der [[Lëtzebuerger Theater Federatioun]].
De Sascha Dahm huet säi Studium op den Unie Lëtzbuerg, Köln an Tréier gemaach an do zwee Masterofschlëss gemaach, een am ''Lehramt'' fir Däitsch Literatur a Sprooch an een an den Theaterwëssenschaften an der Interkulturalitéit. Wärend sengem Studium huet hien éischt Regieassistenzen am [[Kasemattentheater]] an am Kaleidoskop-Theater gemaach. Donieft war de Sascha Dahm fir eng kuerz Zäit Produktiounsleeder am Kasemattentheater ier hien d'Dramaturgie an d'Kommunikatiounsaarbecht am Kaleidoskop-Theater iwwerholl huet.
De Sascha Dahm ass an där Zäit Member vum Lëtzebuerger Buchpräis Jury ginn, der nationaler Jury fir d'Frankfurter Buchmesse an der Theaterpräis-Jury 2023. Am Januar 2024 huet hien d'Presidence vun der Theater Federatioun iwwerholl.
h4wg9evxddtujr54v0cxr67223ef03u
2687223
2687222
2026-07-23T05:42:48Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Gebuer 1992]] derbäigesat
2687223
wikitext
text/x-wiki
{{Relevanz}}
De '''Sascha Dahm''', gebuer de [[25. Januar]] [[1992]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theaterwëssenschaftler, deen och als Kulturjournalist, Regieassistent, Dramaturg a Schauspiller aktiv ass. Säit 2024 ass hie President vun der [[Lëtzebuerger Theater Federatioun]].
De Sascha Dahm huet säi Studium op den Unie Lëtzbuerg, Köln an Tréier gemaach an do zwee Masterofschlëss gemaach, een am ''Lehramt'' fir Däitsch Literatur a Sprooch an een an den Theaterwëssenschaften an der Interkulturalitéit. Wärend sengem Studium huet hien éischt Regieassistenzen am [[Kasemattentheater]] an am Kaleidoskop-Theater gemaach. Donieft war de Sascha Dahm fir eng kuerz Zäit Produktiounsleeder am Kasemattentheater ier hien d'Dramaturgie an d'Kommunikatiounsaarbecht am Kaleidoskop-Theater iwwerholl huet.
De Sascha Dahm ass an där Zäit Member vum Lëtzebuerger Buchpräis Jury ginn, der nationaler Jury fir d'Frankfurter Buchmesse an der Theaterpräis-Jury 2023. Am Januar 2024 huet hien d'Presidence vun der Theater Federatioun iwwerholl.
[[Kategorie:Gebuer 1992]]
r28txb5s89zck5m7a255wlf5k64pdmc
2687224
2687223
2026-07-23T05:44:27Z
Zinneke
34
mer bräichten eng Schabloun just fir Relevanzfroen unzeweisen
2687224
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen|Layout, Orthographie. Net sécher op d'[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Relevanz Relevanzkrittären] erfëllt sinn.}}
De '''Sascha Dahm''', gebuer de [[25. Januar]] [[1992]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theaterwëssenschaftler, deen och als Kulturjournalist, Regieassistent, Dramaturg a Schauspiller aktiv ass. Zanter 2024 ass hie President vun der [[Lëtzebuerger Theater Federatioun]].
De Sascha Dahm huet säi Studium op den Unie Lëtzbuerg, Köln an Tréier gemaach an do zwee Masterofschlëss gemaach, een am ''Lehramt'' fir Däitsch Literatur a Sprooch an een an den Theaterwëssenschaften an der Interkulturalitéit. Wärend sengem Studium huet hien éischt Regieassistenzen am [[Kasemattentheater]] an am Kaleidoskop-Theater gemaach. Donieft war de Sascha Dahm fir eng kuerz Zäit Produktiounsleeder am Kasemattentheater ier hien d'Dramaturgie an d'Kommunikatiounsaarbecht am Kaleidoskop-Theater iwwerholl huet.
De Sascha Dahm ass an där Zäit Member vum Lëtzebuerger Buchpräis Jury ginn, der nationaler Jury fir d'Frankfurter Buchmesse an der Theaterpräis-Jury 2023. Am Januar 2024 huet hien d'Presidence vun der Theater Federatioun iwwerholl.
[[Kategorie:Gebuer 1992]]
spsy9724ttonfz61030x7aa4p9ogs0w
2687227
2687224
2026-07-23T06:43:51Z
Puscas
735
...
2687227
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen|Layout, Orthographie. Net sécher op d'[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] erfëllt sinn.}}
De '''Sascha Dahm''', gebuer de [[25. Januar]] [[1992]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theaterwëssenschaftler, deen och als Kulturjournalist, Regieassistent, Dramaturg a Schauspiller aktiv ass. Zanter 2024 ass hie President vun der [[Lëtzebuerger Theater Federatioun]].
De Sascha Dahm huet säi Studium op den Unie Lëtzbuerg, Köln an Tréier gemaach an do zwee Masterofschlëss gemaach, een am ''Lehramt'' fir Däitsch Literatur a Sprooch an een an den Theaterwëssenschaften an der Interkulturalitéit. Wärend sengem Studium huet hien éischt Regieassistenzen am [[Kasemattentheater]] an am Kaleidoskop-Theater gemaach. Donieft war de Sascha Dahm fir eng kuerz Zäit Produktiounsleeder am Kasemattentheater ier hien d'Dramaturgie an d'Kommunikatiounsaarbecht am Kaleidoskop-Theater iwwerholl huet.
De Sascha Dahm ass an där Zäit Member vum Lëtzebuerger Buchpräis Jury ginn, der nationaler Jury fir d'Frankfurter Buchmesse an der Theaterpräis-Jury 2023. Am Januar 2024 huet hien d'Presidence vun der Theater Federatioun iwwerholl.
[[Kategorie:Gebuer 1992]]
e80mrzbp254ob4ldookz3dv528mipeq
2687228
2687227
2026-07-23T06:45:51Z
Puscas
735
...
2687228
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen|Layout, Orthographie. Net sécher op d'[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] erfëllt sinn.}}
De '''Sascha Dahm''', gebuer de [[25. Januar]] [[1992]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theaterwëssenschaftler, deen och als Kulturjournalist, Regieassistent, Dramaturg a Schauspiller aktiv ass. Zanter 2024 ass hie President vun der [[Lëtzebuerger Theaterfederatioun]].
De Sascha Dahm huet säi Studium op den Unie Lëtzbuerg, Köln an Tréier gemaach an do zwee Masterofschlëss gemaach, een am ''Lehramt'' fir Däitsch Literatur a Sprooch an een an den Theaterwëssenschaften an der Interkulturalitéit. Wärend sengem Studium huet hien éischt Regieassistenzen am [[Kasemattentheater]] an am Kaleidoskop-Theater gemaach. Donieft war de Sascha Dahm fir eng kuerz Zäit Produktiounsleeder am Kasemattentheater ier hien d'Dramaturgie an d'Kommunikatiounsaarbecht am Kaleidoskop-Theater iwwerholl huet.
De Sascha Dahm ass an där Zäit Member vum Lëtzebuerger Buchpräis Jury ginn, der nationaler Jury fir d'Frankfurter Buchmesse an der Theaterpräis-Jury 2023. Am Januar 2024 huet hien d'Presidence vun der Theater Federatioun iwwerholl.
[[Kategorie:Gebuer 1992]]
1xu3kx47wt1qf4ui7pa7tonkuscfmd8
Joanna Pettet
0
176366
2686942
2686860
2026-07-20T16:48:50Z
GilPe
14980
2686942
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Joanna Pettet''', gebuer als ''Joanna Jane Salmon'' de [[16. November]] [[1942]] zu [[London]] an [[England]], a gestuerwen de [[7. Juli]] [[2026]] zu [[Temecula]] a [[Kalifornien]], war eng [[England|englesch]] [[Schauspillerin]].
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1966: ''The Group'' - Regie: [[Sidney Lumet]] - Haaptacteuren: [[Candice Bergen]], [[Shirley Knight]] - (als Kay Strong)
* 1967: ''[[The Night of the Generals]]'' - Regie: [[Anatole Litvak]] - Haaptacteuren: [[Peter O'Toole]], [[Omar Sharif]] - (als Ulrike von Seydlitz-Gabler)
* 1967: ''[[Casino Royale (Film 1967)|Casino Royale]]'' - Regie: [[John Huston]], [[Kenneth Hughes]], [[Joseph McGrath (Filmregisseur)|Joseph McGrath]], [[Robert Parrish]], [[Val Guest]] - Haaptacteuren: [[Peter Sellers]], [[Ursula Andress]] - (als Mata Bond)
* 1967: ''Robbery'' - Regie: [[Peter Yates]] - Haaptacteuren: [[Stanley Baker]], [[Frank Finlay]] - (als Kate Clifton)
* 1968: ''[[Blue (Film 1968)|Blue]]'' - Regie: [[Silvio Narizzano]] - Haaptacteuren: [[Terence Stamp]], [[Karl Malden]] - (als Joanne Morton)
* 1969: ''The Best House in London'' - Regie: [[Philip Saville]] - Haaptacteuren: [[David Hemmings]], [[George Sanders]], [[Dany Robin]] - (als Josephine)
* 1973: ''Welcome to Arrow Beach'' - Regie: [[Laurence Harvey]] - Haaptacteuren: Laurence Harvey, [[Stuart Whitman]] - (als Grace Henry)
* 1974: ''Little Boy Lost'' - Regie: [[James F. Collier]] - (Kuerzfilm)
* 1975: ''To Catch a Pebble'' - Regie: [[James F. Collier]] - Haaptacteuren: [[William Jordan]], [[Tuvia Tavi]]
* 1978: ''The Evil'' - Regie: [[Gus Trikonis]] - Haaptacteuren: [[Richard Crenna]], [[Andrew Prine]] - (als Caroline Arnold)
* 1982: ''Double Exposure'' - Regie: [[William Byron Hillman]] - Haaptacteuren: [[Michael Callan]], [[James Stacy]] - (als Mindy Jordache)
* 1982: ''Otelo (Comando negro)'' - Regie: [[Max H. Boulois]] - Haaptacteuren: [[Tony Curtis]], Max H. Boulois - (als Desdemona)
* 1987: ''[[Sweet Country (Film 1986)|Sweet Country]]'' - Regie: [[Michael Cacoyannis]] - Haaptacteuren: [[Jane Alexander]], [[Carole Laure]], [[Franco Nero]] - (als Monica)
* 1991: ''Terror in Paradise'' - Regie: [[Peer J. Oppenheimer]] - Haaptacteuren: [[Gary Lockwood]], [[David Anthony Smith]] - (als Dokter Fletcher)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Pettet Joanna}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Englesch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
8942qrwk1mkmntlkg6i4arxybfmshfv
Andy Burnham
0
176367
2686923
2686894
2026-07-20T14:31:26Z
Mobby 12
60927
k
2686923
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Andrew Murray''' ("'''Andy'''“) '''Burnham''', gebuer de [[7. Januar]] [[1970]] zu [[Aintree]], [[Metropolitan Borough of Sefton|Sefton]], am [[Merseyside]], ass e [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] [[Politiker]] ([[Labour Party|Labour]]/[[Co-operative Party|Co-operative]]). Hien ass zanter dem 17. Juli 2026 President vun der [[Labour Party]] an zanter dem 20. Juli 2026 Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich.
Hie war vun 2001 bis 2017 Member vum [[House of Commons]] fir de Walkrees Leigh. Tëschent 2007 an 2010 hie verschidde Porte-feuillen an der Regierung vum Premierminister [[Gordon Brown]], an der Lescht dee vum Gesondheetsminister fir England. Dono war hie vun 2017 bis 2026 den éischten direkt gewielte Buergermeeschter vu [[Greater Manchester]]. 2026 wurde hie bei enger Nowiel op en Neits Deputéierten, dës Kéier fir de Walkrees Makerfield.
Nodeems de [[Keir Starmer]] den 22. Juni 2026 säi Récktrëtt als Parteipresident a Premierminister ugekënnegt hat, huet de Burnham bei der Wal ëm seng Nofolleg kandidéiert an déi ouni Géigekandidat gewonnen. Hie gouf de 17. Juli Parteipresident an den 20. Juli 2026 zum Premierminister ernannt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun brittesch Premierministeren}}
{{DEFAULTSORT:Burnham Andy}}
[[Kategorie:Gebuer 1970]]
[[Kategorie:Brittesch Premierministeren]]
gj7bq5su7fn2okr8fduk5aqvwmf6uf1
2686943
2686923
2026-07-20T16:51:47Z
GilPe
14980
Korr.
2686943
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Andrew Murray''' ("'''Andy'''“) '''Burnham''', gebuer de [[7. Januar]] [[1970]] zu [[Aintree]], [[Metropolitan Borough of Sefton|Sefton]], am [[Merseyside]], ass e [[Vereenegt Kinnekräich|brittesche]] [[Politiker]] ([[Labour Party|Labour]]/[[Co-operative Party|Co-operative]]). Hien ass zanter dem 17. Juli 2026 President vun der [[Labour Party]] an zanter dem 20. Juli 2026 Premierminister vum Vereenegte Kinnekräich.
Hie war vun 2001 bis 2017 Member vum [[House of Commons]] fir de Walkrees Leigh. Tëschent 2007 an 2010 hie verschidde Portefeuillen an der Regierung vum Premierminister [[Gordon Brown]], an der Lescht dee vum Gesondheetsminister fir England. Dono war hie vun 2017 bis 2026 den éischten direkt gewielte Buergermeeschter vu [[Greater Manchester]]. 2026 gouf hie bei enger Nowal op en Neits Deputéierten, dës Kéier fir de Walkrees Makerfield.
Nodeems de [[Keir Starmer]] den 22. Juni 2026 säi Récktrëtt als Parteipresident a Premierminister ugekënnegt hat, huet de Burnham bei der Wal ëm seng Nofolleg kandidéiert an déi ouni Géigekandidat gewonnen. Hie gouf de 17. Juli Parteipresident an den 20. Juli 2026 zum Premierminister ernannt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun brittesch Premierministeren}}
{{DEFAULTSORT:Burnham Andy}}
[[Kategorie:Gebuer 1970]]
[[Kategorie:Brittesch Premierministeren]]
gasqd72tqtkyb43tnp242qamtuks0gq
Christa Lang
0
176368
2686911
2686895
2026-07-20T12:35:24Z
Mobby 12
60927
k
2686911
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Christa Lang''', gebuer den [[23. Dezember]] [[1943]] zu [[Winterberg]], a gestuerwen den [[30. Januar]] [[2026]] zu [[Los Angeles]] a [[Kalifornien]], war eng [[Däitschland|däitsch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]], [[Dréibuchauteur|Dréibuchauteurin]] a Filmproduzentin.
Si war vun 1967 bis zu deem sengem Doud am Joer 1997 mam Filmregisseur [[Samuel Fuller]] bestuet.
== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
* 1963: ''L'assassin connaît la musique'' - Regie: [[Pierre Chenal]] - Haaptacteuren: [[Maria Schell]], [[Paul Meurisse]] - (als Christine)
* 1964: ''[[La ronde (Film 1964)|La ronde]]'' - Regie: [[Roger Vadim]] - Haaptacteuren: [[Jane Fonda]], [[Marie Dubois]], [[Catherine Spaak]]
* 1964: ''Le Tigre aime la chair fraîche'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Roger Hanin]], [[Maria Mauban]]
* 1965: ''[[Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution]]'' - Regie: [[Jean-Luc Godard]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Anna Karina]]
* 1965: ''Mission spéciale à Caracas'' - Regie: [[Raoul André]] - Haaptacteuren: [[Roland Carey|Rod Carter]], [[Jany Clair]] - (als Christelle)
* 1966: ''[[Du rififi à Paname]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Gert Fröbe]]
* 1967: ''[[Le scandale (Film 1967)|Le scandale]]'' - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: [[Anthony Perkins]], [[Maurice Ronet]], [[Stéphane Audran]] - (als Paula)
* 1967: ''Réseau secret'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Raymond Loyer]], [[Gabriel Cattand]] - (als Eva)
* 1969: ''Charro!'' - Regie: [[Charles Marquis Warren]] - Haaptacteuren: [[Elvis Presley]], [[Ina Balin]] - (als Christa)
* 1972: ''What's Up, Doc?'' - Regie: [[Peter Bogdanovich]] - Haaptacteuren: [[Barbra Streisand]], [[Ryan O'Neal]] - (als Mrs. Hosquith)
* 1975: ''At Long Last Love'' - Regie: Peter Bogdanovich - Haaptacteuren: [[Burt Reynolds]], [[Cybill Shepherd]]
* 1976: ''[[Nickelodeon (Film)|Nickelodeon]]'' - Regie: Peter Bogdanovich - Haaptacteuren: Ryan O'Neal, Burt Reynolds - (als Artistin)
* 1980: ''[[The Big Red One]]'' - Regie: [[Samuel Fuller]] - Haaptacteuren: [[Lee Marvin]], [[Mark Hamill]] - (als däitsch Gräfin)
* 1982: ''White Dog'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Kristy McNichol]], [[Vernon Weddle]] - (als Infirmière)
* 1984: ''[[Les voleurs de la nuit (Film 1984)|Les voleurs de la nuit]]'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Véronique Jannot]], [[Victor Lanoux]] - (als Solange)
* 1984: ''Le sang des autres'' - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: [[Jodie Foster]], [[Michael Ontkean]]
* 1989: '' Street of No Return'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Keith Carradine]], [[Valentina Vargas]] - (als Infirmière)
* 1993: ''Les arpenteurs de Montmartre'' - Regie: Boris Eustache - Haaptacteuren: [[Isabelle Milkoff]], [[Isabelle Milkoff]]
* 1998: ''L.A. Without a Map'' - Regie: [[Mika Kaurismäki]] - Haaptacteuren: [[Tony Peers]], [[David Tennant]] - (als Fra am Bus)
* 2001: ''Aizea: City of the Wind'' - Regie: [[Ione Hernández]] - (Kuerzfilm)
* 2004: ''Land of Plenty'' - Regie: [[Wim Wenders]] - Haaptacteuren: [[Michelle Williams]], [[John Diehl]]
* 2012: ''Night of the Templar'' - Regie: Paul Sampson - Haaptacteuren: [[David Carradine]], [[Udo Kier]] - (als blann Fra)
* 2017: ''The Queen of Hollywood Blvd'' - Regie: [[Orson Oblowitz]] - Haaptacteuren: [[Rosemary Hochschild]], [[Ana Mulvoy Ten]] - (als Mamm)
==== Televisioun ====
* 1965: ''Le bonheur conjugal'' - (TV-Serie)
* 1972: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Tote Taube in der Beethovenstraße'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Sieghardt Rupp]], [[Glenn Corbett]] - (als Christa)
* 1976: ''The Linderbergh Kidnapping Case'' - (TV-Film) - Regie: [[Buzz Kulik]] - Haaptacteuren: [[Cliff De Young]], [[Anthony Hopkins]] - (als Anna Hauptmann)
* 1984: ''Mistral's Daughter'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1989: ''The Legendary Life of Ernest Hemingway'' - (TV-Film) - Regie: [[José Maria Sanchez]] - Haaptacteuren: [[Victor Garber]], [[Karen Black]]
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Tinikling ou La madonne et le dragon''' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Jennifer Beals]], [[Luc Merenda]] - (als Mama)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Lang Christa}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Gebuer 1943]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
k48imu80lvawek5ywis9er2spo7hv0y
2686944
2686911
2026-07-20T16:52:45Z
GilPe
14980
2686944
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Christa Lang''', gebuer den [[23. Dezember]] [[1943]] zu [[Winterberg]], a gestuerwen den [[30. Januar]] [[2026]] zu [[Los Angeles]] a [[Kalifornien]], war eng [[Däitschland|däitsch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]], [[Dréibuchauteur|Dréibuchauteurin]] a Filmproduzentin.
Si war vun 1967 bis zu deem sengem Doud am Joer 1997 mam Filmregisseur [[Samuel Fuller]] bestuet.
== Filmographie ==
=== als Schauspillerin ===
* 1963: ''L'assassin connaît la musique'' - Regie: [[Pierre Chenal]] - Haaptacteuren: [[Maria Schell]], [[Paul Meurisse]] - (als Christine)
* 1964: ''[[La ronde (Film 1964)|La ronde]]'' - Regie: [[Roger Vadim]] - Haaptacteuren: [[Jane Fonda]], [[Marie Dubois]], [[Catherine Spaak]]
* 1964: ''Le Tigre aime la chair fraîche'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Roger Hanin]], [[Maria Mauban]]
* 1965: ''[[Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution]]'' - Regie: [[Jean-Luc Godard]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Anna Karina]]
* 1965: ''Mission spéciale à Caracas'' - Regie: [[Raoul André]] - Haaptacteuren: [[Roland Carey|Rod Carter]], [[Jany Clair]] - (als Christelle)
* 1966: ''[[Du rififi à Paname]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Gert Fröbe]]
* 1967: ''[[Le scandale (Film 1967)|Le scandale]]'' - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: [[Anthony Perkins]], [[Maurice Ronet]], [[Stéphane Audran]] - (als Paula)
* 1967: ''Réseau secret'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Raymond Loyer]], [[Gabriel Cattand]] - (als Eva)
* 1969: ''Charro!'' - Regie: [[Charles Marquis Warren]] - Haaptacteuren: [[Elvis Presley]], [[Ina Balin]] - (als Christa)
* 1972: ''What's Up, Doc?'' - Regie: [[Peter Bogdanovich]] - Haaptacteuren: [[Barbra Streisand]], [[Ryan O'Neal]] - (als Mrs. Hosquith)
* 1975: ''At Long Last Love'' - Regie: Peter Bogdanovich - Haaptacteuren: [[Burt Reynolds]], [[Cybill Shepherd]]
* 1976: ''[[Nickelodeon (Film)|Nickelodeon]]'' - Regie: Peter Bogdanovich - Haaptacteuren: Ryan O'Neal, Burt Reynolds - (als Artistin)
* 1980: ''[[The Big Red One]]'' - Regie: [[Samuel Fuller]] - Haaptacteuren: [[Lee Marvin]], [[Mark Hamill]] - (als däitsch Gräfin)
* 1982: ''White Dog'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Kristy McNichol]], [[Vernon Weddle]] - (als Infirmière)
* 1984: ''[[Les voleurs de la nuit (Film 1984)|Les voleurs de la nuit]]'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Véronique Jannot]], [[Victor Lanoux]] - (als Solange)
* 1984: ''Le sang des autres'' - Regie: Claude Chabrol - Haaptacteuren: [[Jodie Foster]], [[Michael Ontkean]]
* 1989: ''Street of No Return'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Keith Carradine]], [[Valentina Vargas]] - (als Infirmière)
* 1993: ''Les arpenteurs de Montmartre'' - Regie: Boris Eustache - Haaptacteuren: [[Isabelle Milkoff]], [[Isabelle Milkoff]]
* 1998: ''L.A. Without a Map'' - Regie: [[Mika Kaurismäki]] - Haaptacteuren: [[Tony Peers]], [[David Tennant]] - (als Fra am Bus)
* 2001: ''Aizea: City of the Wind'' - Regie: [[Ione Hernández]] - (Kuerzfilm)
* 2004: ''Land of Plenty'' - Regie: [[Wim Wenders]] - Haaptacteuren: [[Michelle Williams]], [[John Diehl]]
* 2012: ''Night of the Templar'' - Regie: Paul Sampson - Haaptacteuren: [[David Carradine]], [[Udo Kier]] - (als blann Fra)
* 2017: ''The Queen of Hollywood Blvd'' - Regie: [[Orson Oblowitz]] - Haaptacteuren: [[Rosemary Hochschild]], [[Ana Mulvoy Ten]] - (als Mamm)
==== Televisioun ====
* 1965: ''Le bonheur conjugal'' - (TV-Serie)
* 1972: ''Tatort'' - (TV-Serie) - Episod: ''Tote Taube in der Beethovenstraße'' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Sieghardt Rupp]], [[Glenn Corbett]] - (als Christa)
* 1976: ''The Linderbergh Kidnapping Case'' - (TV-Film) - Regie: [[Buzz Kulik]] - Haaptacteuren: [[Cliff De Young]], [[Anthony Hopkins]] - (als Anna Hauptmann)
* 1984: ''Mistral's Daughter'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1989: ''The Legendary Life of Ernest Hemingway'' - (TV-Film) - Regie: [[José Maria Sanchez]] - Haaptacteuren: [[Victor Garber]], [[Karen Black]]
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Tinikling ou La madonne et le dragon''' - Regie: Samuel Fuller - Haaptacteuren: [[Jennifer Beals]], [[Luc Merenda]] - (als Mama)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Lang Christa}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Däitsch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Dréibuchauteuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Gebuer 1943]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
or33u7xhg7p5t998w7bqc0ove8f8f54
Claude Marx
0
176369
2686920
2026-07-20T13:47:20Z
Corto lu
4182
Säit ugeluecht mat: 'De '''Claude Marx''', gebuer den 11. November 1966, ass e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], studéiert hien Droit op Paris Panthonéon Assas an der University of London. No Etappe bei Arthur Andersen an der Affekotenétude Zeyen Beghin Feider, schafft hie wärend 17 Joer, vun 1994 bis 2011, bei HBSC Private Bank: an där Funktioun taucht säin Numm och wärend de [[Panama Papers]] op.<ref>{{Ci…'
2686920
wikitext
text/x-wiki
De '''Claude Marx''', gebuer den 11. November 1966, ass e lëtzebuergesche Banquier an Affekot.
No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], studéiert hien Droit op Paris Panthonéon Assas an der University of London. No Etappe bei Arthur Andersen an der Affekotenétude Zeyen Beghin Feider, schafft hie wärend 17 Joer, vun 1994 bis 2011, bei HBSC Private Bank: an där Funktioun taucht säin Numm och wärend de [[Panama Papers]] op.<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/708/332708/FRE/index.html|Titel=Vielen Dank für die Bestellung|Gekuckt=20-7-2026|Familljennumm=Sinner|Virnumm=Michèle|Datum=17-3-2017|Wierk=d'Lëtzebuerger Land}}</ref> Vun 2012 bis 2015 schafft hie fir Lombard International Assurance. Säit 2016 leet hie [[Commission de surveillance du secteur financier|Commission de Surveillance du Secteur Financier]] als Nofolger vum [[Jean Guill]].<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/guide/biography/0566512298/claude-marx|Titel=Claude Marx|Gekuckt=20-7-2026}}</ref>
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gebuer 1966]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
b9ckk5o3n6wyfwjpemzdq6dexht8w7t
2686922
2686920
2026-07-20T14:29:40Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2686922
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Claude Marx''', gebuer den [[11. November]] [[1966]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Banquier]] an [[Affekot]].
No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], studéiert hien Droit op Paris Panthonéon Assas an der University of London. No Etappe bei Arthur Andersen an der Affekotenétude Zeyen Beghin Feider, schafft hie wärend 17 Joer, vun 1994 bis 2011, bei HBSC Private Bank: an där Funktioun taucht säin Numm och wärend de [[Panama Papers]] op.<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/708/332708/FRE/index.html|Titel=Vielen Dank für die Bestellung|Gekuckt=20-7-2026|Familljennumm=Sinner|Virnumm=Michèle|Datum=17-3-2017|Wierk=d'Lëtzebuerger Land}}</ref> Vun 2012 bis 2015 schafft hie fir Lombard International Assurance. Säit 2016 leet hie [[Commission de surveillance du secteur financier|Commission de Surveillance du Secteur Financier]] als Nofolger vum [[Jean Guill]].<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/guide/biography/0566512298/claude-marx|Titel=Claude Marx|Gekuckt=20-7-2026}}</ref>
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gebuer 1966]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
0803mxt09pywwlrgwq90o2p63lyehd1
2686924
2686922
2026-07-20T14:50:17Z
Robby
393
k
2686924
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Claude Marx''', gebuer den [[11. November]] [[1966]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Banquier]] an [[Affekot]].
No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], studéiert hien Droit op Paris Panthonéon Assas an der University of London. No Etappe bei Arthur Andersen an der Affekotenétude Zeyen Beghin Feider, schafft hie wärend 17 Joer, vun 1994 bis 2011, bei HBSC Private Bank: an där Funktioun taucht säin Numm och wärend de [[Panama Papers]] op.<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/708/332708/FRE/index.html|Titel=Vielen Dank für die Bestellung|Gekuckt=20-7-2026|Familljennumm=Sinner|Virnumm=Michèle|Datum=17-3-2017|Wierk=d'Lëtzebuerger Land}}</ref> Vun 2012 bis 2015 schafft hie fir Lombard International Assurance. Säit 2016 leet hie [[Commission de surveillance du secteur financier|Commission de Surveillance du Secteur Financier]] als Nofolger vum [[Jean Guill]].<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/guide/biography/0566512298/claude-marx|Titel=Claude Marx|Gekuckt=20-7-2026|Editeur=[[:Paperjam]]|Sprooch=fr}}</ref>
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gebuer 1966]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
fbpi221k3tr4of480jmi25ray8sff6v
2686946
2686924
2026-07-20T17:01:22Z
GilPe
14980
Upassungen
2686946
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Claude Marx''', gebuer den [[11. November]] [[1966]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Banquier]] an [[Affekot]].
No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], huet hien [[Droit]] op der [[Universitéit Paris-Panthéon-Assas]] an op der [[University of London]] studéiert. No Etappe bei ''Arthur Andersen'' an der Affekotenetüd ''Zeyen Beghin Feider'', huet hie wärend 17 Joer, vun 1994 bis 2011, bei der [[HBSC Private Bank]] geschafft. An där Funktioun{{Wat fir?}} ass säin Numm och an de [[Panama Papers]] opgetaucht.<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/708/332708/FRE/index.html|Titel=Vielen Dank für die Bestellung|Gekuckt=20-7-2026|Familljennumm=Sinner|Virnumm=Michèle|Datum=17-3-2017|Wierk=d'Lëtzebuerger Land}}</ref> Vun 2012 bis 2015 huet hie fir Lombard International Assurance geschafft.
Als Nofollger vum [[Jean Guill]] leet de Claude Marx zënter 2016 d'[[Commission de surveillance du secteur financier]] (CSSF).<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/guide/biography/0566512298/claude-marx|Titel=Claude Marx|Gekuckt=20-7-2026|Editeur=[[:Paperjam]]|Sprooch=fr}}</ref>
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gebuer 1966]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
hauswew8b03g3dpawi8e8erc3bbwa1f
2686969
2686946
2026-07-20T19:10:03Z
Corto lu
4182
2686969
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Claude Marx''', gebuer den [[11. November]] [[1966]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Banquier]] an [[Affekot]].
No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], huet hien [[Droit]] op der [[Universitéit Paris-Panthéon-Assas]] an op der [[University of London]] studéiert. No Etappe bei ''Arthur Andersen'' an der Affekotenetüd ''Zeyen Beghin Feider'', huet hie wärend 17 Joer, vun 1994 bis 2011, bei der [[HBSC Private Bank]] geschafft. Als Direkter vun der Bank ass säin Numm och an de [[Panama Papers]] opgetaucht.<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/708/332708/FRE/index.html|Titel=Vielen Dank für die Bestellung|Gekuckt=20-7-2026|Familljennumm=Sinner|Virnumm=Michèle|Datum=17-3-2017|Wierk=d'Lëtzebuerger Land}}</ref> Vun 2012 bis 2015 huet hie fir Lombard International Assurance geschafft.
Als Nofollger vum [[Jean Guill]] leet de Claude Marx zënter 2016 d'[[Commission de surveillance du secteur financier]] (CSSF).<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/guide/biography/0566512298/claude-marx|Titel=Claude Marx|Gekuckt=20-7-2026|Editeur=[[:Paperjam]]|Sprooch=fr}}</ref>
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gebuer 1966]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
p0nyc127jzj6351tq8e6cmgxvm9lsmp
Martin Kippenberger
0
176370
2686925
2026-07-20T15:43:10Z
Mistico Dois
45277
Säit ugeluecht mat: '{{SkizzMolerei}} {{Infobox Biographie}} De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz 1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hie gouf bekannt fir säin extrem produktiven Output an enger breeder Palette vu Stiler a Medien, fir seng „Superfiktioun“ souwéi fir seng provokativ, witzeg an drénkfreet ëffentlec…'
2686925
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz 1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hie gouf bekannt fir säin extrem produktiven Output an enger breeder Palette vu Stiler a Medien, fir seng „Superfiktioun“ souwéi fir seng provokativ, witzeg an drénkfreet ëffentlech Persona.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotograf]]
j5maxjkck6kj3cpkrox5kgwepd2apyh
2686926
2686925
2026-07-20T15:43:43Z
Mistico Dois
45277
2686926
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] 1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hie gouf bekannt fir säin extrem produktiven Output an enger breeder Palette vu Stiler a Medien, fir seng „Superfiktioun“ souwéi fir seng provokativ, witzeg an drénkfreet ëffentlech Persona.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotograf]]
b287770p391vuv8uy1rz7py6uavugm8
2686927
2686926
2026-07-20T15:43:58Z
Mistico Dois
45277
2686927
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] [[1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hie gouf bekannt fir säin extrem produktiven Output an enger breeder Palette vu Stiler a Medien, fir seng „Superfiktioun“ souwéi fir seng provokativ, witzeg an drénkfreet ëffentlech Persona.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotograf]]
irj3uvrcla2z949qu3nl8b1f4fh384j
2686928
2686927
2026-07-20T15:44:43Z
Mistico Dois
45277
2686928
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] [[1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hie gouf bekannt fir säin extrem produktiven Output an enger breeder Palette vu Stiler a Medien, fir seng „Superfiktioun“ souwéi fir seng provokativ, witzeg an drénkfreet ëffentlech Persona.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
h5jq2d2lc88ue555oiiv6t3exu7ts87
2686936
2686928
2026-07-20T16:35:22Z
Mistico Dois
45277
2686936
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] [[1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
cb8szyhxledg2qrw78bgblb9g20w6an
2686938
2686936
2026-07-20T16:39:02Z
GilPe
14980
net enzyklopedesches eraus an elo ass den Artikel zimmlech kleesper…
2686938
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] [[1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hien huet an enger breeder Pallett vu Stiler a Medie geschafft a gouf ë. a. fir seng „[[Superfiktioun]]“ bekannt.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
519qq5cd1pqx0rdc7nk64js1gj659hi
2686940
2686938
2026-07-20T16:46:26Z
Mistico Dois
45277
2686940
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{EnCours}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] [[1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler. Hien huet an enger breeder Pallett vu Stiler a Medie geschafft a gouf ë. a. fir seng „[[Superfiktioun]]“ bekannt.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
gdg9gjev2mrvbpb6dcnnkddnwwqgjmb
2686945
2686940
2026-07-20T17:00:02Z
Mistico Dois
45277
2686945
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMolerei}}
{{EnCours}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Martin Kippenberger''', gebuer de [[25. Februar]] [[1953]] zu [[Dortmund]], a gestuerwen de [[7. Mäerz]] [[1997]] zu [[Wien]], war en [[Däitschland|däitsche]] Moler, Zeechner, Fotograf, Sculpteur, Installatiouns- a Performancekënschtler.
==Wierker==
{{Update}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Kippenberger, Martin}}
[[Kategorie:Gebuer 1953]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Däitsch Moler]]
[[Kategorie:Däitsch Sculpteuren]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
37zh2cyvs7xzoduxgt9jrafgkxwh8yk
Benotzer:Mistico Dois
2
176371
2686934
2026-07-20T16:27:05Z
GilPe
14980
Info Benotzersäit
2686934
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Benotzer:Hakanberk7
2
176372
2686941
2026-07-20T16:46:53Z
GilPe
14980
Info Benotzersäit
2686941
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Benotzer:Jeff Croisé
2
176373
2686993
2026-07-20T23:13:34Z
Rachmat04
28526
De(n) Rachmat04 huet d'Säit [[Benotzer:Jeff Croisé]] op [[Benotzer:Croisej96]] geréckelt: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/Jeff Croisé|Jeff Croisé]]“ in „[[Special:CentralAuth/Croisej96|Croisej96]]“ automatisch verschoben
2686993
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Benotzer:Croisej96]]
7kv5perkpe01ykhsued3n8urcdpn7w4
Benotzer Diskussioun:Jeff Croisé
3
176374
2686995
2026-07-20T23:13:34Z
Rachmat04
28526
De(n) Rachmat04 huet d'Säit [[Benotzer Diskussioun:Jeff Croisé]] op [[Benotzer Diskussioun:Croisej96]] geréckelt: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/Jeff Croisé|Jeff Croisé]]“ in „[[Special:CentralAuth/Croisej96|Croisej96]]“ automatisch verschoben
2686995
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Benotzer Diskussioun:Croisej96]]
i700tve2ecapnp9y5dj9s08j81ocpgw
Curt O. Schaller
0
176375
2686996
2026-07-20T23:52:34Z
~2026-26806-55
72259
Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner
2686996
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bild=Curt O. Schaller - Steadicam Operator - Entwickler und Designer der artemis-Reihe von Sachtler.jpg
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]] ass en däitsche Kameramann, Steadicam-Bedreiwer a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den ARRI (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssystemer. Am Joer 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
== Carrière ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de Bavaria Film and Television Studios ugefaangen.
Nom Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis an d'Ufank vun den 1990er Joren, wou hien sech op international Dokumentairen spezialiséiert huet. Vun Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernsehserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentairen geschafft.
Enn vun den 1990er Joren huet de Schaller seng Erfahrung als Kameramann a Steadicam-Operateur genotzt fir seng eege Kamerastabiliséierungssystemer z'entwéckelen, déi am Joer 2001 zur Kreatioun vun der Artemis-Serie vu Sachtler (Vitec/Videndum) gefouert hunn. Bei hirem Start op der NAB Show 2001 zu Las Vegas war d'Artemis-Serie, déi hien entwéckelt huet, dat éischt modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Ausserdeem waren d'Artemis HD-Systemer déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer op der Welt zu där Zäit.
Am Joer 2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn, PhD am Ingenieurwesen, den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war dat éischt Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dat mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganze Artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec/Videndum) op ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den Artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze féieren.
Am Joer 2015 krut de Curt O. Schaller den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech léiert hien zënter 1998 weltwäit Steadicam-Operateuren.
Bis haut huet de Curt O. Schaller 19 zougestane Patenter an 27 zougestane intellektuell Propriétéitsrechter als Erfinder am Beräich vun der Filmtechnologie.
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat|Curt O. Schaller (Steadicam Operator)}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
7emxt402c8zjrmv72y1nsfa7pir33uq
2686997
2686996
2026-07-21T00:01:52Z
~2026-26806-55
72259
intern Linken
2686997
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bild=Curt O. Schaller - Steadicam Operator - Entwickler und Designer der artemis-Reihe von Sachtler.jpg
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]] ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, Steadicam-Bedreiwer a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den ARRI (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssystemer. Am Joer 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
== Carrière ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de Bavaria Film and Television Studios ugefaangen.
Nom Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis an d'Ufank vun den 1990er Joren, wou hien sech op international Dokumentairen spezialiséiert huet. Vun Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernsehserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentairen geschafft.
Enn vun den 1990er Joren huet de Schaller seng Erfahrung als Kameramann a Steadicam-Operateur genotzt fir seng eege Kamerastabiliséierungssystemer z'entwéckelen, déi am Joer 2001 zur Kreatioun vun der artemis-Serie vu Sachtler (Vitec / Videndum) gefouert hunn. Bei hirem Start op der NAB Show 2001 zu Las Vegas war d'artemis-Serie, déi hien entwéckelt huet, dat éischt modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Ausserdeem waren d'artemis HD-Systemer déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer op der Welt zu där Zäit.
Am Joer 2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war dat éischt Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dat mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganze artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) op ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze féieren.
Am Joer 2015 krut de Curt O. Schaller den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech léiert hien zënter 1998 weltwäit Steadicam-Operateuren.
Bis haut huet de Curt O. Schaller 19 zougestane Patenter an 27 zougestane intellektuell Propriétéitsrechter als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat|Curt O. Schaller (Steadicam Operator)}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
i86s7i0f44kuy879p9zt8xd1p0dw867
2687000
2686997
2026-07-21T03:50:41Z
Puscas
735
....
2687000
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen|Maschinneniwwersetzung}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Curt O. Schaller - Steadicam Operator - Entwickler und Designer der artemis-Reihe von Sachtler.jpg
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]] ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, Steadicam-Bedreiwer a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den ARRI (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssystemer. Am Joer 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
== Carrière ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de Bavaria Film and Television Studios ugefaangen.
Nom Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis an d'Ufank vun den 1990er Joren, wou hien sech op international Dokumentairen spezialiséiert huet. Vun Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernsehserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentairen geschafft.
Enn vun den 1990er Joren huet de Schaller seng Erfahrung als Kameramann a Steadicam-Operateur genotzt fir seng eege Kamerastabiliséierungssystemer z'entwéckelen, déi am Joer 2001 zur Kreatioun vun der artemis-Serie vu Sachtler (Vitec / Videndum) gefouert hunn. Bei hirem Start op der NAB Show 2001 zu Las Vegas war d'artemis-Serie, déi hien entwéckelt huet, dat éischt modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Ausserdeem waren d'artemis HD-Systemer déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer op der Welt zu där Zäit.
Am Joer 2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war dat éischt Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dat mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganze artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) op ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze féieren.
Am Joer 2015 krut de Curt O. Schaller den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech léiert hien zënter 1998 weltwäit Steadicam-Operateuren.
Bis haut huet de Curt O. Schaller 19 zougestane Patenter an 27 zougestane intellektuell Propriétéitsrechter als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat|Curt O. Schaller (Steadicam Operator)}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
gdhggb49ygrly66ysr9c2rx43bbdpec
2687001
2687000
2026-07-21T03:54:18Z
Puscas
735
...
2687001
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen|Maschinneniwwersetzung}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Curt O. Schaller - Steadicam Operator - Entwickler und Designer der artemis-Reihe von Sachtler.jpg
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]] ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, Steadicam-Bedreiwer a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den ARRI (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssystemer. Am Joer 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
== Carrière ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de Bavaria Film and Television Studios ugefaangen.
Nom Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis an d'Ufank vun den 1990er Joren, wou hien sech op international Dokumentairen spezialiséiert huet. Vun Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernsehserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentairen geschafft.
Enn vun den 1990er Joren huet de Schaller seng Erfahrung als Kameramann a Steadicam-Operateur genotzt fir seng eege Kamerastabiliséierungssystemer z'entwéckelen, déi am Joer 2001 zur Kreatioun vun der artemis-Serie vu Sachtler (Vitec / Videndum) gefouert hunn. Bei hirem Start op der NAB Show 2001 zu Las Vegas war d'artemis-Serie, déi hien entwéckelt huet, dat éischt modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Ausserdeem waren d'artemis HD-Systemer déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer op der Welt zu där Zäit.
Am Joer 2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war dat éischt Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dat mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganze artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) op ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze féieren.
Am Joer 2015 krut de Curt O. Schaller den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech léiert hien zënter 1998 weltwäit Steadicam-Operateuren.
Bis haut huet de Curt O. Schaller 19 zougestane Patenter an 27 zougestane intellektuell Propriétéitsrechter als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
d1m1ztpi9cg5bspvoi746lubkxjzcus
2687044
2687001
2026-07-21T13:03:55Z
~2026-26806-55
72259
Versich fir ze verbesseren
2687044
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen|Maschinneniwwersetzung}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Curt O. Schaller - Steadicam Operator - Entwickler und Designer der artemis-Reihe von Sachtler.jpg
|Bildbeschreiwung=Curt O. Schaller mat engem Sachtler artemis Cine HD Pro}}
'''Curt Oswald Schaller''', gebuer de [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]] ass en [[Däitschland|däitschen]] Kinematograf, Steadicam-Operateur an Fotograf. Hien ass och de Entwéckler an Designer vun den Kamera-Stabiliséierungssystemer vun ARRI (Riedel Group). Am Joer 2025 gouf hien mat engem [[Oscar]] fir d'Konzept, d'Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System ausgezeechent.
== Karriären ==
Am Joer 1984 huet Schaller als Kameraassistent ugefaangen ze trainéieren an duerno als Kameramann bei de Bavaria Film- a Fernsehsstudios.
No senger Ausbildung huet hien als Studio-Kameramann geschafft, bis hien an de fréien 1990er Joren ugefaangen huet, sech op international Dokumentarfilmer ze spezialiséieren. Vun de Mëtt vun den 1990er Joren un huet Curt O. Schaller als Kameramann bei Fernsehserien geschafft an als Steadicam-Operateur bei Fernsehserien, Filmer, Shows a Dokumentarfilmer.
An de spéiden 1990er Joren huet Schaller op seng Erfarung als Kameramann an Steadicam-Operateur zeréckgegraff a mat der Entwécklung vu senge eegene Kamera-Stabiliséierungssystemer ugefaangen, déi 2001 d'artemis-Serie vu Sachtler (Vitec / Videndum) entstane sinn. Déi vun him entwéckelt artemis-Rei war dat weltwäit éischt modulär Kamera-Stabiliséierungssystem, wéi et op der NAB Show 2001 zu Las Vegas lancéiert gouf. Ausserdeem waren d'artemis HD-Systemer deemools déi weltwäit éischt Full-HD-Kamera-Stabiliséierungssystemer.
Am Joer 2015 hu Curt O. Schaller zesumme mat Roman Foltyn d'(artemis) Trinity-System entwéckelt. Et war dat éischt Kamera-Stabiliséierungssystem op der Welt, dat e mechanescht Stabiliséierungssystem mat engem elektreschen kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hien vun Sachtler (Vitec / Videndum) bei ARRI (Riedel Group) gewiesselt, huet säi komplette artemis-Produktportfolio matgeholl, fir d'weider Entwécklung vun de Systemer artemis an Trinity an senger Roll als Produktmanager fir Kamera-Stabiliséierungssystemer virunzedreiwen.
Am Joer 2025 gouf Curt O. Schaller mat dem [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, d'Gestaltung an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System ausgezeechent.
Ausserdeem schafft hien zënter 1998 weltwäit als Trainer fir Steadicam-Operateuren.
Bis haut huet Curt O. Schaller als Erfinder 19 erdeelt Patenter an 27 erdeelt Immaterialgüterrechter am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamera-Stabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserieproduktioun, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamera-Stabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamera-Stabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamera-Stabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, d'Gestaltung an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscargewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
iv3s4ef6p9vc3moxtr6k12w2xw4cwbo
2687047
2687044
2026-07-21T14:23:13Z
Puscas
735
2687047
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen|Maschinneniwwersetzung}}
{{Infobox Biographie
|Bild=Curt O. Schaller - Steadicam Operator - Entwickler und Designer der artemis-Reihe von Sachtler.jpg
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]] ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, Steadicam-Bedreiwer a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den ARRI (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssystemer. Am Joer 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
== Carrière ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de Bavaria Film and Television Studios ugefaangen.
Nom Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis an d'Ufank vun den 1990er Joren, wou hien sech op international Dokumentairen spezialiséiert huet. Vun Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernsehserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentairen geschafft.
Enn vun den 1990er Joren huet de Schaller seng Erfahrung als Kameramann a Steadicam-Operateur genotzt fir seng eege Kamerastabiliséierungssystemer z'entwéckelen, déi am Joer 2001 zur Kreatioun vun der artemis-Serie vu Sachtler (Vitec / Videndum) gefouert hunn. Bei hirem Start op der NAB Show 2001 zu Las Vegas war d'artemis-Serie, déi hien entwéckelt huet, dat éischt modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Ausserdeem waren d'artemis HD-Systemer déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer op der Welt zu där Zäit.
Am Joer 2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war dat éischt Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dat mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganze artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) op ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze féieren.
Am Joer 2015 krut de Curt O. Schaller den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech léiert hien zënter 1998 weltwäit Steadicam-Operateuren.
Bis haut huet de Curt O. Schaller 19 zougestane Patenter an 27 zougestane intellektuell Propriétéitsrechter als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
d1m1ztpi9cg5bspvoi746lubkxjzcus
2687231
2687047
2026-07-23T07:24:12Z
Zinneke
34
2687231
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]], ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, [[Steadicam]]-Operateur a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den [[ARRI]] (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssysteemer. 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum [[ARRI TRINITY 2]] System.
== Karriär ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de [[Bavaria Film and Television Studios]] ugefaangen.
Nom Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis an d'Ufank vun den 1990er Joren, wou hien sech op international Dokumentairen spezialiséiert huet. Vun Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernseeserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentairen geschafft.
De Schaller huet seng eege Kamerastabiliséierungssysteemer entwéckelt, déi 2001 als artemis-Serie vu Sachtler (Vitec / Videndum) erauskoumen. Et war dës deen éischte modularee Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, an déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer.
2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war deen éischte Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dee mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganze artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) op ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze leeden.
2015 krut hien den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech gëtt hien zënter 1998 weltwäit Coursë fir Steadicam-Operateuren.
Bis haut {{small|(2026)}} huet de Curt O. Schaller 19 Patenter an 27 Breveten als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
epav50vh2f79vhxctccv7yxt0lb6qg3
2687237
2687231
2026-07-23T08:52:49Z
Puscas
735
....
2687237
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]], ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, [[Steadicam]]-Operateur a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den [[ARRI]] (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssysteemer. 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum [[ARRI TRINITY 2]] System.
== Karriär ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de [[Bavaria Film and Television Studios]] ugefaangen.
No senger Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis Ufank vun den 1990er Joren, wéi hie sech op international Dokumentaire spezialiséiert huet. Vu Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernseeserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentaire geschafft.
De Schaller huet seng eege Kamerastabiliséierungssysteemer entwéckelt, déi 2001 als artemis-Serie bei Sachtler (Vitec / Videndum) erauskoumen. Dat war deen éischte modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Déi Zäit waren d'artemis-HD-Systemer och déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer.
2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war deen éischte Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dee mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganzen artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) bei ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze leeden.
2015 krut hien den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech gëtt hien zënter 1998 weltwäit Coursë fir Steadicam-Operateuren.
Bis haut {{small|(2026)}} huet de Curt O. Schaller 19 Patenter a 27 Breveten als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Commonscat}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Männer]]
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
q7n79ch2fvvk79r7bsavurfejag51zu
2687243
2687237
2026-07-23T10:06:22Z
Zinneke
34
/* Um Spaweck */
2687243
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bildbeschreiwung=De Curt O. Schaller mat engem Artemis Cine HD Pro vu Sachtler}}
De '''Curt Oswald Schaller''', gebuer den [[22. Juni]] [[1964]] zu [[München]], ass en [[Däitschland|däitsche]] Kameramann, [[Steadicam]]-Operateur a Fotograf. Hie ass och den Entwéckler an Designer vun den [[ARRI]] (Riedel Group) Kamerastabiliséierungssysteemer. 2025 krut hien en [[Oscar]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum [[ARRI TRINITY 2]] System.
== Karriär ==
1984 huet de Schaller eng Léier als Kameraassistent an duerno als Kameramann bei de [[Bavaria Film and Television Studios]] ugefaangen.
No senger Léier huet hien ufanks als Studiokameramann geschafft bis Ufank vun den 1990er Joren, wéi hie sech op international Dokumentaire spezialiséiert huet. Vu Mëtt vun den 1990er Joren un huet de Curt O. Schaller als Kameramann fir Fernseeserien a Steadicam-Operateur fir Fernsehserien, Filmer, Sendungen an Dokumentaire geschafft.
De Schaller huet seng eege Kamerastabiliséierungssysteemer entwéckelt, déi 2001 als artemis-Serie bei Sachtler (Vitec / Videndum) erauskoumen. Dat war deen éischte modulare Kamerastabiliséierungssystem op der Welt. Déi Zäit waren d'artemis-HD-Systemer och déi éischt Full-HD-Kamerastabiliséierungssystemer.
2015 huet de Curt O. Schaller zesumme mam Roman Foltyn den (artemis) Trinity System entwéckelt. Et war deen éischte Kamerastabiliséierungssystem op der Welt, dee mechanesch an elektronesch Stabiliséierung kombinéiert huet.
Am Abrëll 2016 ass hie mat sengem ganzen artemis Produktportfolio vu Sachtler (Vitec / Videndum) bei ARRI (Riedel Group) gewiesselt, fir d'Weiderentwécklung vun den artemis- an Trinity-Systemer als Produktmanager fir Kamerastabiliséierungssystemer ze leeden.
2015 krut hien den [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir de Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System.
Zousätzlech gëtt hien zënter 1998 weltwäit Coursë fir Steadicam-Operateuren.
Bis haut {{small|(2026)}} huet de Curt O. Schaller 19 Patenter a 27 Breveten als Erfinder am Beräich vun der [[Film|Filmtechnologie]].
== Kamerastabiliséierungssystemer ==
=== ARRI ===
* ARRI ARTEMIS 2 (patentéiert)
* ARRI ARTEMIS 2 Live
* ARRI Cine HD Pro
* ARRI EFP
* ARRI TRINITY 2 (patentéiert)
* ARRI Trinity 1 (patentéiert)
* ARRI TRINITY Live
=== Sachtler ===
* artemis Cine (patentéiert)
* artemis Cine HD Pro Gen. I
* artemis Cine HD Pro Gen. II
* artemis Cine HD RGB (patentéiert)
* artemis DV Handheld
* artemis DV Pro FX (patentéiert)
* artemis DV Pro MD (patentéiert)
* artemis EFP HD SDI
* artemis EFP HD SE for RED ONE
* artemis Trinity (virserie, patentéiert)
== Auszeechnungen ==
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2016: cinecAward fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2017: BIRTV Award fir d'Entwécklung vum ARRI (artemis) Trinity Kamerastabiliséierungssystem
* 2025: [[Oscar|Academy Scientific and Engineering Award]] fir d'Konzept, den Design an d'Entwécklung vum ARRI TRINITY 2 System
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://schaller-media.de/curt-o-schaller/ Curt O. Schaller, Oscar-Gewënner: ARRI TRINITY 2] op schaller-media.de
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Gebuer 1964]]
[[Kategorie:Däitsch Kameramänner]]
[[Kategorie:Däitsch Fotografen]]
[[Kategorie:Däitsch Erfinder]]
[[Kategorie:Oscar-Gewënner]]
msm04ig3g07aeupjbstff0saw9ll5to
Benotzer Diskussioun:~2026-26806-55
3
176376
2687006
2026-07-21T05:30:44Z
GilPe
14980
Moien
2687006
wikitext
text/x-wiki
{{Moien IP}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 05:30, 21. Jul. 2026 (UTC)
----
{{Maschinneniwwersetzung|Curt O. Schaller}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 05:30, 21. Jul. 2026 (UTC)
d0k3wx5zgi5e4fww7fvdjn7poievx01
2687048
2687006
2026-07-21T14:29:13Z
Puscas
735
....
2687048
wikitext
text/x-wiki
{{Moien IP}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 05:30, 21. Jul. 2026 (UTC)
----
{{Maschinneniwwersetzung|Curt O. Schaller}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 05:30, 21. Jul. 2026 (UTC)
::Et deet mer leed, awer déi sougenannt Verbesserungen déi Dir gemach hutt, hunn d'Saach just nach verschlëmmert a goufen dofir zréckgesat. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:29, 21. Jul. 2026 (UTC)
mn411lqq5bgcgfhk593hobztgoe8e7o
Marco Barnig
0
176377
2687012
2026-07-21T07:01:23Z
Mitchoz
46316
Säit ugeluecht mat: 'De **Marco Barnig** (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.[^1][^7] A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d'**KI-Léierbud** mat i…'
2687012
wikitext
text/x-wiki
De **Marco Barnig** (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.[^1][^7] A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d'**KI-Léierbud** mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.[^4][^5]
## Jonk Joren an Ausbildung
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.[^1][^6] Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als *Prestel* lancéiert).[^1]
## Karriär bei P&T Luxembourg
1978 huet de Barnig bei **P&T Luxembourg**, der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen[^6][^7] Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
- **Alarmis** an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
- **Euronet**
- **LUXPAC**
- **Teletex** a **Videotex**
- **ISDN**
- **LUXGSM**, dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
- D'Aféierung vum **Internet** zu Lëtzebuerg[^6][^7]
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A..[^6]
## Spéider Karriär an digital Konscht
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.[^1] Hien huet eng perséinlech Websäit, *Internet with a Brain* (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.[^1]
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: *"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"*.[^2][^3] D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun *L'essentiel* (10. Abrëll 2024) virgestallt.[^3][^9]
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, **Qubit Lëtzebuerg**, eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, *"Synthèse de la parole"*, am Selbstverlag publizéiert.[^1][^8]
## KI-Léierbud
De 24. November 2025 gouf d'**KI-Léierbud** lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.[^4] D'Initiative gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen **Visual Online** an **LetzAI** entstanen.[^4] De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".[^4]
## Perséinlecht Liewen an Doud
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.[^3] Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.[^7]
## Referenzen
[^1]: Marco Barnig, "About," *Internet with a Brain*, web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — **Uwendung:** Eegequell (self-published); nëmme fir onëmstriden, net-notabilitéits-relevant Fakten ze benotzen.
[^2]: Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," *L'essentiel*, 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483
[^3]: RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html *(Original-Videoinhalt konnt an dëser Recherche net direkt ofgeruff ginn — d'Existenz an den Titel sinn duerch eng zweet Quell (L'essentiel, web3.lu) bestätegt; virum Asaz als eenzeg Referenz fir eng Faktebehaaptung sollt den Zougang zum Original nach eng Kéier iwwerpréift ginn.)*
[^4]: "AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," *Delano* (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution
[^5]: Sich no weiderer onofhängeger Press-Berichterstattung iwwer d'KI-Léierbud (lëtzebuergesch- a franséischsproocheg Medien) gëtt empfohlen; nëmmen eng englesch Quell (Delano) konnt an dëser Recherche fonnt ginn.
[^6]: "Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 — **Uwendung:** Verlags-Autorebio, letztlech vum Auteur selwer verfasst; als ënnerstëtzend Quell fir Karriärstatiounen ze benotzen, net als onofhängeg Bestätegung vun der Bedeitung.
[^7]: "KI-Pionier Marco Barnig ist tot," *Tageblatt.lu*, 17. Juli 2026, mat Bezuch op de *Luxemburger Wort*. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html
[^8]: "Qubit Lëtzebuerg," *Internet with a Brain*, web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — **Uwendung:** Eegequell.
[^9]: Wéi uewen zitéiert, [^2].
9bi3zeqles0xmizpp472o72h1c867o6
2687013
2687012
2026-07-21T07:04:21Z
Mitchoz
46316
2687013
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell (self-published); nëmme fir onëmstriden, net-notabilitéits-relevant Fakten ze benotzen.</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref group="Bemierkung">Sich no weiderer onofhängeger Press-Berichterstattung iwwer d'KI-Léierbud (lëtzebuergesch- a franséischsproocheg Medien) gëtt empfohlen; nëmmen eng englesch Quell (Delano) konnt an dëser Recherche fonnt ginn.</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 — Verlags-Autorebio, letztlech vum Auteur selwer verfasst; als ënnerstëtzend Quell fir Karriärstatiounen ze benotzen, net als onofhängeg Bestätegung vun der Bedeitung.</ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiative gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
{{Reflist}}
== Redaktionell Notizen (net fir Publikatioun) ==
{{Reflist|group="Bemierkung"}}
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
e3e76y3pjiz498gxx8vjyrofpjnjcm5
2687014
2687013
2026-07-21T07:06:01Z
Mitchoz
46316
2687014
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell (self-published); nëmme fir onëmstriden, net-notabilitéits-relevant Fakten ze benotzen.</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 — Verlags-Autorebio, letztlech vum Auteur selwer verfasst; als ënnerstëtzend Quell fir Karriärstatiounen ze benotzen, net als onofhängeg Bestätegung vun der Bedeitung.</ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiative gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
{{Reflist}}
== Redaktionell Notizen (net fir Publikatioun) ==
{{Reflist|group="Bemierkung"}}
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
h5m318gw32aon2tw65et4yj1mexokz2
2687015
2687014
2026-07-21T07:15:49Z
Mitchoz
46316
2687015
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 — Verlags-Autorebio, letztlech vum Auteur selwer verfasst; als ënnerstëtzend Quell fir Karriärstatiounen ze benotzen, net als onofhängeg Bestätegung vun der Bedeitung.</ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiative gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Redaktionell Notizen (net fir Publikatioun) ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
47yd0xf4uzqzci40d4638tge32hxwcx
2687016
2687015
2026-07-21T07:17:36Z
Mitchoz
46316
2687016
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiative gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Redaktionell Notizen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
h3o4vuiu9ol1d0yasc1uw2qppiomwex
2687017
2687016
2026-07-21T07:20:12Z
Mitchoz
46316
/* Redaktionell Notizen */
2687017
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiative gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
n86aauddlposfmpqge1763pg3a034y1
2687018
2687017
2026-07-21T07:21:07Z
Mitchoz
46316
2687018
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
ihmiszxq5stu6335wk051rvdoj22sle
2687020
2687018
2026-07-21T07:25:34Z
Mitchoz
46316
2687020
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hie huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an educative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
df89ugi0tgy3csiwwyp9fm5lqcpmjah
2687028
2687020
2026-07-21T08:39:28Z
Biitzi
72269
minor spelling changes
2687028
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Sam Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
476pn7vyrfsof809c2krklso394361h
2687029
2687028
2026-07-21T08:42:37Z
Biitzi
72269
2687029
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukative Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
0c0zx9h9guqjp1aj7ksa82sikkjewgc
2687030
2687029
2026-07-21T08:48:10Z
Biitzi
72269
2687030
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
l8s1crdu2v2aia6vgt0yll0qkzro3uj
2687043
2687030
2026-07-21T12:47:22Z
Mobby 12
60927
+
2687043
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen}}
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
k376x848c3bdcbdktdjgk54ksmikdvx
2687054
2687043
2026-07-21T15:15:56Z
Robby
393
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieur]] ewechgeholl; [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]] derbäigesat
2687054
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen}}
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:1951 gebueren]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
33meb2s3omgkk72k6n7xn575gcnf2dp
2687055
2687054
2026-07-21T15:17:14Z
Robby
393
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:1951 gebueren]] ewechgeholl; [[Kategorie:Gebuer 1951]] derbäigesat
2687055
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen}}
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:2026 gestuerwen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
nu4549g7rdrj6r4rccqzsogzy3i7cn4
2687056
2687055
2026-07-21T15:18:00Z
Robby
393
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:2026 gestuerwen]] ewechgeholl; [[Kategorie:Gebuer 2026]] derbäigesat
2687056
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen}}
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gebuer 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
kvol7ppgvzg2r6nnp43mvirg8se26qz
2687057
2687056
2026-07-21T15:18:46Z
Robby
393
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Gebuer 2026]] ewechgeholl; [[Kategorie:Gestuerwen 2026]] derbäigesat
2687057
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen + Läschen}}
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
dnwivtkz7uk0p50bnbejn95u8bzqpkt
2687207
2687057
2026-07-22T20:34:42Z
Mitchoz
46316
2687207
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
== Referenzen ==
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
0fqcjti1zkbbknneu7klei9xp67dudb
2687208
2687207
2026-07-22T20:40:12Z
Mitchoz
46316
2687208
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/><ref name="rtl-obit">"Marco Barnig am Alter vu 75 Joer gestuerwen", ''RTL Lëtzebuerg'', 17. Juli 2026. https://www.rtl.lu/news/national/marco-barnig-am-alter-vu-75-joer-gestuerwen-1908811663</ref>
== Referenzen ==
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
10siigtu385a87g7nvc6cb2p0ehhjfk
2687211
2687208
2026-07-22T20:49:44Z
Mitchoz
46316
2687211
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Marco Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="virgule-2026">Dustin Mertes, "Ce Luxembourgeois travaillait déjà sur un projet d'IA il y a 50 ans", ''Virgule'', 29. Mäerz 2026. https://www.virgule.lu/luxembourg/ce-luxembourgeois-travaillait-deja-sur-un-projet-dia-il-y-a-50-ans/144455272.html</ref><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606</ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/><ref name="rtl-obit">"Marco Barnig am Alter vu 75 Joer gestuerwen", ''RTL Lëtzebuerg'', 17. Juli 2026. https://www.rtl.lu/news/national/marco-barnig-am-alter-vu-75-joer-gestuerwen-1908811663</ref>
== Referenzen ==
<references />
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
iuw8069bgf5rc5fbhzfl04cp11x0ac4
2687213
2687211
2026-07-22T20:52:27Z
Mitchoz
46316
2687213
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Marco Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="virgule-2026">Dustin Mertes, "Ce Luxembourgeois travaillait déjà sur un projet d'IA il y a 50 ans", ''Virgule'', 29. Mäerz 2026. https://www.virgule.lu/luxembourg/ce-luxembourgeois-travaillait-deja-sur-un-projet-dia-il-y-a-50-ans/144455272.html</ref><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606</ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref><ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousse Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/><ref name="rtl-obit">"Marco Barnig am Alter vu 75 Joer gestuerwen", ''RTL Lëtzebuerg'', 17. Juli 2026. https://www.rtl.lu/news/national/marco-barnig-am-alter-vu-75-joer-gestuerwen-1908811663</ref>
== Referenzen ==
<references />
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
8m8gr4mmh38ws2rjhi9a5h4ckj1epil
2687214
2687213
2026-07-22T20:53:53Z
Mitchoz
46316
2687214
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''' (1951 – 11. Juli 2026) war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier. Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei P&T Luxembourg huet hien un der Aféierung vu Videotex, ISDN, Mobilfonie (LUXGSM) an dem Internet zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d''''KI-Léierbud''' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Marco Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks de 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der ETH zu Zürich geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle Mikroprozessoren ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="virgule-2026">Dustin Mertes, "Ce Luxembourgeois travaillait déjà sur un projet d'IA il y a 50 ans", ''Virgule'', 29. Mäerz 2026. https://www.virgule.lu/luxembourg/ce-luxembourgeois-travaillait-deja-sur-un-projet-dia-il-y-a-50-ans/144455272.html</ref><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606</ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder Samuel Fedida sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei '''P&T Luxembourg''', der nationaler Post- an Telekommunikatiounsverwaltung, ugefaang ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* '''Alarmis''' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* '''Euronet'''
* '''LUXPAC'''
* '''Teletex''' a '''Videotex'''
* '''ISDN'''
* '''LUXGSM''', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum '''Internet''' zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der IEEE Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma Visual Online S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ kënschtlech Intelligenz.<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hien seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi ChatGPT a LetzAI en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref>
Doraus ass e méi grousse Projet entstan, '''Qubit Lëtzebuerg''', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der Sproochsynthees, ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d''''KI-Léierbud''' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quiz'en, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firmen '''Visual Online''' an '''LetzAI''' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem "d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken".<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/><ref name="rtl-obit">"Marco Barnig am Alter vu 75 Joer gestuerwen", ''RTL Lëtzebuerg'', 17. Juli 2026. https://www.rtl.lu/news/national/marco-barnig-am-alter-vu-75-joer-gestuerwen-1908811663</ref>
== Referenzen ==
<references />
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
oudncned40jatsq086z7qsgs1jocs4c
2687253
2687214
2026-07-23T10:57:51Z
Zinneke
34
driwwergekuckt
2687253
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''', gebuer [[1951]] a gestuerwen [[11. Juli]] [[2026]], war e lëtzebuergeschen Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier.
Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei [[Post Luxembourg|P&T Luxembourg]] huet hien un der Aféierung vu [[Videotex]], [[ISDN]], [[Mobilfonie]] ([[LUXGSM]]) an dem [[Internet]] zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d'''KI-Léierbud'' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks den 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der [[Eidgenössische Technische Hochschule Zürich|ETH zu Zürich]] geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle [[Mikroprozessor]]en ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder [[Samuel Fedida]] sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei [[P&T Luxembourg]] ugefaangen ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* ''Alarmis'' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* ''Euronet''
* ''LUXPAC''
* ''Teletex'' a ''Videotex''
* ''ISDN''
* ''[[LUXGSM]]'', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum [[Internet]] zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der [[IEEE]] Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma [[Visual Online]] S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ [[kënschtlech Intelligenz]].<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hie seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi [[ChatGPT]] a [[LetzAI]] en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, ''Qubit Lëtzebuerg'', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der [[Sproochsynthees]], ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d'''KI-Léierbud'' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quizen, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firme ''Visual Online'' a ''LetzAI'' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem ''"d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken"''.<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Barnig Marco}}
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
d9mks7e5hp20vyps28pr75204o9tl66
2687254
2687253
2026-07-23T10:58:28Z
Zinneke
34
2687254
wikitext
text/x-wiki
De '''Marco Barnig''', gebuer [[1951]] a gestuerwen den [[11. Juli]] [[2026]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Telekommunikatiouns-Ingenieur, Auteur an Internet-Pionéier.
Iwwer méi wéi véier Joerzéngten bei [[Post Luxembourg|P&T Luxembourg]] huet hien un der Aféierung vu [[Videotex]], [[ISDN]], [[Mobilfonie]] ([[LUXGSM]]) an dem [[Internet]] zu Lëtzebuerg matgewierkt.<ref name="web3-about">Marco Barnig, "About," ''Internet with a Brain'', web3.lu. https://www.web3.lu/about/ — Eegequell</ref><ref name="tbl-obit">"KI-Pionier Marco Barnig ist tot," ''Tageblatt.lu'', 17. Juli 2026, mat Bezuch op de ''Luxemburger Wort''. https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/KI-Pionier-Marco-Barnig-ist-tot-66749.html</ref> A senge spéidere Joren huet hie sech mat algorithmescher Musek, digitaler Konscht a kënschtlecher Intelligenz beschäftegt, an 2025 huet hien d'''KI-Léierbud'' mat initiéiert, eng ëffentlech Plattform fir KI-Educatioun zu Lëtzebuerg.<ref name="delano-kileierbud">"AI for all: Luxembourg makes its educational revolution," ''Delano'' (Paperjam Group), 24. November 2025. https://delano.lu/article/ai-for-all-luxembourg-makes-its-educational-revolution</ref><ref name="luxtimes-septuagenarian">"Meet the Luxembourg septuagenarian making AI more accessible," ''Luxembourg Times''. https://www.luxtimes.lu/luxembourg/meet-the-luxembourg-septuagenarian-making-ai-more-accessible/144531696.html</ref>
== Jonk Joren an Ausbildung ==
De Barnig huet eng Ausbildung als Ingenieur an der Elektronik gemaach an huet ufanks den 1970er Joren als Fuerschungsassistent op der [[Eidgenössische Technische Hochschule Zürich|ETH zu Zürich]] geschafft, wou hien no eegenen Aussoen d'Chance hat mat den éischte kommerzielle [[Mikroprozessor]]en ze schaffen, dem Intel 4004, 4040 an 8080 souwéi dem Motorola 6800.<ref name="web3-about"/><ref name="bod-bio">"Synthèse de la parole: Histoire de la synthèse vocale mécanique, électrique, électronique et informatique," Autorebio, BoD/Eyrolles/Amazon. Z.B. https://librairie.bod.fr/synthese-de-la-parole-marco-barnig-9782322238606 </ref> Hie war beaflosst vum britteschen Erfinder [[Samuel Fedida]] sengem Viewdata-Konzept (méi spéit kommerziell als ''Prestel'' lancéiert).<ref name="web3-about"/>
== Karriär bei P&T Luxembourg ==
1978 huet de Barnig bei [[P&T Luxembourg]] ugefaangen ze schaffen.<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/> Am Ufank war hie fir d'Aféierung vun neien Telekommunikatiounsservicer verantwortlech, dorënner:
* ''Alarmis'' an dat ëffentlecht Alarmnetz RPTA
* ''Euronet''
* ''LUXPAC''
* ''Teletex'' a ''Videotex''
* ''ISDN''
* ''[[LUXGSM]]'', dat éischt mobilt Telefonnetz zu Lëtzebuerg
* D'Aféierung vum [[Internet]] zu Lëtzebuerg<ref name="bod-bio"/><ref name="tbl-obit"/>
No der Ëmwandlung vu P&T an eng ëffentlech Entreprise am Joer 1992 war de Barnig fir de Verkaf an de Marketing vun allen Telekommunikatiounsservicer vum Bedreiwer verantwortlech; seng lescht Missioun war d'Begleedung vun der Ëmwandlung vum kommerziellen Telekommunikatiounsservice an d'privat Gesellschaft POST Telecom S.A. am Joer 2013.<ref name="bod-bio"/>
Hie war ausserdeem laangjärege Member vun der [[IEEE]] Communications Society an am Verwaltungsrot vun der Firma [[Visual Online]] S.A.<ref name="bod-bio"/>
== Spéider Karriär an digital Konscht ==
Och no senger Pensioun bei P&T ass de Barnig un neien Technologien interesséiert bliwwen: algorithmesch Musek, Sproochsynthees a Sproocherkennung, 3D-Animatioun, digital a konzeptuell Konscht, a vun de fréien 2020er Joren un och generativ [[kënschtlech Intelligenz]].<ref name="web3-about"/> Hien huet eng perséinlech Websäit, ''Internet with a Brain'' (web3.lu), gefouert, op där hie seng Projeten, Texter a Gedanken iwwer d'Geschicht vun de lëtzebuergeschen Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien festgehalen huet.<ref name="web3-about"/>
Ufank 2024 huet hie mat KI-Tools wéi [[ChatGPT]] a [[LetzAI]] en illustréiert Kannerbuch geschriwwen a selwer publizéiert: ''"Les jeunes explorateurs – Sur les sentiers du patrimoine UNESCO"''.<ref name="lessentiel-buch">Marion Mellinger, "Au Luxembourg: Il publie un livre écrit et illustré avec l'intelligence artificielle," ''L'essentiel'', 10. Abrëll 2024. https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-il-publie-un-livre-ecrit-et-illustre-avec-lintelligence-artificielle-103081483</ref><ref name="rtl-buch">RTL Lëtzebuerg, Kulturbäitrag iwwer de Marco Barnig sengt illustréiert Buch, 7. Mäerz 2024. https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2174401.html</ref> D'Buch, an deem seng fënnef Enkelkanner Protagoniste sinn, gouf vun RTL Lëtzebuerg (7. Mäerz 2024) a vun ''L'essentiel'' (10. Abrëll 2024) virgestallt.<ref name="rtl-buch"/><ref name="lessentiel-buch"/>
Doraus ass e méi grousst Projet entstan, ''Qubit Lëtzebuerg'', eng geplangte méibändeg autobiografesch Geschicht vun der Aféierung vun den Informatiouns- an Telekommunikatiounstechnologien zu Lëtzebuerg; hien huet och e Buch iwwer d'Geschicht vun der [[Sproochsynthees]], ''"Synthèse de la parole"'', am Selbstverlag publizéiert.<ref name="web3-about"/><ref name="web3-qubit">"Qubit Lëtzebuerg," ''Internet with a Brain'', web3.lu (Kapitel-Archiv). https://www.web3.lu/ctl-stories/qubit-letzebuerg/ — Eegequell.</ref>
== KI-Léierbud ==
De 24. November 2025 gouf d'''KI-Léierbud'' lancéiert, eng gratis Plattform déi kënschtlech Intelligenz fir jiddereen zu Lëtzebuerg zougänglech maache soll — mat Chat-, Bild- a Videogeneratiouns-Tools, Quizen, Artikelen a Sondagen.<ref name="delano-kileierbud"/> D'Initiativ gouf vum Marco Barnig ugestouss a gouf vum Lëtzebuerger Ministère fir Digitaliséierung ënnerstëtzt; d'technesch Ëmsetzung ass an Zesummenaarbecht mat de Firme ''Visual Online'' a ''LetzAI'' entstanen.<ref name="delano-kileierbud"/> De Barnig huet erkläert, hie wéilt jidderengem ''"d'Geleeënheet ginn, KI an engem sécheren, méisproochegen an edukativen Ëmfeld z'entdecken"''.<ref name="delano-kileierbud"/><ref name="luxtimes-septuagenarian"/>
== Perséinlecht Liewen an Doud ==
De Marco Barnig huet zu Rodange, Lëtzebuerg, gewunnt.<ref name="lessentiel-buch"/> Hien ass den 11. Juli 2026 zu Canchy, a Frankräich, am Alter vu 75 Joer gestuerwen.<ref name="tbl-obit"/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Barnig Marco}}
[[Kategorie:Gebuer 1951]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Internetpionéier]]
3ho8tej2kgjogeqo75gxtlxgdki647b
Catherine O'Hara
0
176378
2687037
2026-07-21T10:29:07Z
Johnny Chicago
17
nei
2687037
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Catherine O'Hara''', gebuer de [[4. Mäerz]] [[1954]] zu [[Toronto]] a gestuerwen den [[30. Januar]] [[2026]] zu [[Santa Monica]], war eng [[Kanada|kanadesch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]].
=== Filmographie ===
==== Kino ====
* 1980: ''Nothing Personal'' - Regie: [[George Bloomfield]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Suzanne Somers]] - (als Audrey)
* 1980: ''[[Double Negative (Film 1980)|Double Negative]]'' - Regie: George Bloomfield - Haaptacteuren: [[Michael Sarrazin]], [[Susan Clark]] - (als Judith)
* 1985: ''[[After Hours (Film)|After Hours]]'' - Regie: [[Martin Scorsese]] - Haaptacteuren: [[Griffin Dunne]], [[Rosanna Arquette]] - (als Gail)
* 1986: ''Heartburn'' - Regie: [[Mike Nichols]] - Haaptacteuren: [[Meryl Streep]], [[Jack Nicholson]] - (als Betty)
* 1988: ''Beetlejuice'' - Regie: [[Tim Burton]] - Haaptacteuren: [[Alec Baldwin]], [[Geena Davis]] - (als Delia)
* 1990: ''[[Dick Tracy (Film 1990)|Dick Tracy]]'' - Regie: [[Warren Beatty]] - Haaptacteuren: Warren Beatty, [[]Madonna] - (als Texie Garcia)
* 1990: ''Betsy's Wedding'' - Regie: [[Alan Alda]] - Haaptacteuren: [[Alan Alda]], [[Molly Ringwald]] - (als Gloria Henner)
* 1990: ''Home Alone'' - Regie: [[Chris Columbus]] - Haaptacteuren: [[Macaulay Culkin]], [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1990: ''Little Vegas'' - Regie: [[Perry Lang]] - Haaptacteuren: [[Tony Denison]], [[Anne Francis]] - (als Lexie)
* 1992: ''There Goes the Neighborhood'' - Regie: [[Bill Phillips]] - Haaptacteuren: [[Jeff Daniels]], [[Hector Elizondo]] - (als Jessie Lodge)
* 1992: ''Home Alone 2: Lost in New York'' - Regie: Chris Columbus - Haaptacteuren: Macaulay Culkin, [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1994: ''The Paper'' - Regie: [[Ron Howard]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Glenn Close]] - (als Susan)
* 1994: ''[[Wyatt Earp (Film)|Wyatt Earp]]'' - Regie: [[Lawrence Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Kevin Costner]], [[Gene Hackman]] - (als Allie Earp)
* 1994: ''A Simple Twist of Fate'' - Regie: [[Gillies MacKinnon]] - Haaptacteuren: [[Steve Martin]], [[Gabriel Byrne]] - (als April Simon)
* 1995: ''Tall Tale'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Patrick Swayze]], [[Oliver Platt]] - (als Calamity Jane)
* 1996: ''Waiting for Guffman'' - Regie: [[Christopher Guest]] - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Deborah Theaker]] - (als Sheila Albertson)
* 1996: ''The Last of the High Kings'' - Regie: [[David Keating]] - Haaptacteuren: [[Jared Leto]], [[Christina Ricci]] - (als Cathleen)
* 1998: ''Home Fries'' - Regie: [[Dean Parisot]] - Haaptacteuren: [[Drew Barrymore]], [[Luke Wilson]] - (als Beatrice Lever)
* 1999: ''The Life Before This'' - Regie: [[Jerry Ciccoritti]] - Haaptacteuren: [[Joe Pantoliano]], [[Sarah Polley]] - (alsSheena)
* 2000: ''Best in Show'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Jay Brazeau]], [[Parker Posey]] - (als Cookie Fleck)
* 2001: ''[[Orange County (Film 2002)|Orange County]]'' - Regie: [[Jake Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Colin Hanks]], [[Jack Black]] - (als Cindy Beugler)
* 2003: ''A Mighty Wind'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Michael McKean]] - (als Mickey Crabbe)
* 2002: ''Surviving Christmas'' - Regie: [[Mike Mitchell]] - Haaptacteuren: [[Ben Affleck]], [[James Gandolfini]] - (als Christine Valco)
* 2002: ''Searching for Debra Winger'' - Regie: [[Rosanna Arquette]] - Haaptacteuren: [[Patricia Arquette]], [[Emmanuelle Béart]]
* 2004: ''A Series of Unfortunate Events'' - Regie: [[Brad Silberling]] - Haaptacteuren: [[Jim Carrey]], [[Liam Aiken]] - (als Justice Strauss)
* 2006: ''[[Penelope (Film 2006)|Penelope]]'' - Regie: [[Mark Palansky]] - Haaptacteuren: [[Christina Ricci]], [[Reese Witherspoon]] - (als Jessica Wilhern)
* 2006: ''Game 6'' - Regie: [[Michael Hoffman]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Robert Downey Jr.]] - (als Lillian Rogan)
* 2006: ''For Your Consideration'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Harry Shearer]], [[Parker Posey]] - (als Marilyn)
* 2009: ''Away We Go'' - Regie: [[Sam Mendes]] - Haaptacteuren: [[John Krasinski]], [[Maya Rudolph]] - (als Gloria)
* 2010: ''Killers'' - Regie: [[Robert Luketic]] - Haaptacteuren: [[Ashton Kutcher]], [[Katherine Heigl]] - (als Mrs. Kornfeldt)
* 2013: ''A.C.O.D.'' - Regie: [[Stuart Zicherman]] - Haaptacteuren: [[Adam Scott]], [[Richard Jenkins]] - (als Melissa)
* 2013: ''The Right Kind of Wrong'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Ryan Kwanten]], [[Kristen Hager]] - (als Tess)
* 2023: ''Pain Hustlers'' - Regie: [[David Yates]] - Haaptacteuren: [[Emily Blunt]], [[Chris Evans]] - (als Jackie)
* 2024: ''Argylle'' - Regie: [[Matthew Vaughn]] - Haaptacteuren: [[Henry Cavill]], [[Sam Rockwell]] - (als Ruth Conway)
* 2024: ''Beetlejuice Beetlejuice'' - Regie: Tim Burton - Haaptacteuren: Michael Keaton, [[Winona Ryder]] - (als Delia) == Distinctions ==
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:O'Hara Catherine}}
[[Kategorie:Kanadesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Kanadesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1954]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
een1q7y3scyiu3vh3zqd7wkkl2q5j69
2687041
2687037
2026-07-21T12:44:33Z
Mobby 12
60927
k
2687041
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Catherine O'Hara''', gebuer de [[4. Mäerz]] [[1954]] zu [[Toronto]], a gestuerwen den [[30. Januar]] [[2026]] zu [[Santa Monica]], war eng [[Kanada|kanadesch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]].
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1980: ''Nothing Personal'' - Regie: [[George Bloomfield]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Suzanne Somers]] - (als Audrey)
* 1980: ''[[Double Negative (Film 1980)|Double Negative]]'' - Regie: George Bloomfield - Haaptacteuren: [[Michael Sarrazin]], [[Susan Clark]] - (als Judith)
* 1985: ''[[After Hours (Film)|After Hours]]'' - Regie: [[Martin Scorsese]] - Haaptacteuren: [[Griffin Dunne]], [[Rosanna Arquette]] - (als Gail)
* 1986: ''Heartburn'' - Regie: [[Mike Nichols]] - Haaptacteuren: [[Meryl Streep]], [[Jack Nicholson]] - (als Betty)
* 1988: ''Beetlejuice'' - Regie: [[Tim Burton]] - Haaptacteuren: [[Alec Baldwin]], [[Geena Davis]] - (als Delia)
* 1990: ''[[Dick Tracy (Film 1990)|Dick Tracy]]'' - Regie: [[Warren Beatty]] - Haaptacteuren: Warren Beatty, [[]Madonna] - (als Texie Garcia)
* 1990: ''Betsy's Wedding'' - Regie: [[Alan Alda]] - Haaptacteuren: [[Alan Alda]], [[Molly Ringwald]] - (als Gloria Henner)
* 1990: ''Home Alone'' - Regie: [[Chris Columbus]] - Haaptacteuren: [[Macaulay Culkin]], [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1990: ''Little Vegas'' - Regie: [[Perry Lang]] - Haaptacteuren: [[Tony Denison]], [[Anne Francis]] - (als Lexie)
* 1992: ''There Goes the Neighborhood'' - Regie: [[Bill Phillips]] - Haaptacteuren: [[Jeff Daniels]], [[Hector Elizondo]] - (als Jessie Lodge)
* 1992: ''Home Alone 2: Lost in New York'' - Regie: Chris Columbus - Haaptacteuren: Macaulay Culkin, [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1994: ''The Paper'' - Regie: [[Ron Howard]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Glenn Close]] - (als Susan)
* 1994: ''[[Wyatt Earp (Film)|Wyatt Earp]]'' - Regie: [[Lawrence Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Kevin Costner]], [[Gene Hackman]] - (als Allie Earp)
* 1994: ''A Simple Twist of Fate'' - Regie: [[Gillies MacKinnon]] - Haaptacteuren: [[Steve Martin]], [[Gabriel Byrne]] - (als April Simon)
* 1995: ''Tall Tale'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Patrick Swayze]], [[Oliver Platt]] - (als Calamity Jane)
* 1996: ''Waiting for Guffman'' - Regie: [[Christopher Guest]] - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Deborah Theaker]] - (als Sheila Albertson)
* 1996: ''The Last of the High Kings'' - Regie: [[David Keating]] - Haaptacteuren: [[Jared Leto]], [[Christina Ricci]] - (als Cathleen)
* 1998: ''Home Fries'' - Regie: [[Dean Parisot]] - Haaptacteuren: [[Drew Barrymore]], [[Luke Wilson]] - (als Beatrice Lever)
* 1999: ''The Life Before This'' - Regie: [[Jerry Ciccoritti]] - Haaptacteuren: [[Joe Pantoliano]], [[Sarah Polley]] - (alsSheena)
* 2000: ''Best in Show'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Jay Brazeau]], [[Parker Posey]] - (als Cookie Fleck)
* 2001: ''[[Orange County (Film 2002)|Orange County]]'' - Regie: [[Jake Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Colin Hanks]], [[Jack Black]] - (als Cindy Beugler)
* 2003: ''A Mighty Wind'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Michael McKean]] - (als Mickey Crabbe)
* 2002: ''Surviving Christmas'' - Regie: [[Mike Mitchell]] - Haaptacteuren: [[Ben Affleck]], [[James Gandolfini]] - (als Christine Valco)
* 2002: ''Searching for Debra Winger'' - Regie: [[Rosanna Arquette]] - Haaptacteuren: [[Patricia Arquette]], [[Emmanuelle Béart]]
* 2004: ''A Series of Unfortunate Events'' - Regie: [[Brad Silberling]] - Haaptacteuren: [[Jim Carrey]], [[Liam Aiken]] - (als Justice Strauss)
* 2006: ''[[Penelope (Film 2006)|Penelope]]'' - Regie: [[Mark Palansky]] - Haaptacteuren: [[Christina Ricci]], [[Reese Witherspoon]] - (als Jessica Wilhern)
* 2006: ''Game 6'' - Regie: [[Michael Hoffman]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Robert Downey Jr.]] - (als Lillian Rogan)
* 2006: ''For Your Consideration'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Harry Shearer]], [[Parker Posey]] - (als Marilyn)
* 2009: ''Away We Go'' - Regie: [[Sam Mendes]] - Haaptacteuren: [[John Krasinski]], [[Maya Rudolph]] - (als Gloria)
* 2010: ''Killers'' - Regie: [[Robert Luketic]] - Haaptacteuren: [[Ashton Kutcher]], [[Katherine Heigl]] - (als Mrs. Kornfeldt)
* 2013: ''A.C.O.D.'' - Regie: [[Stuart Zicherman]] - Haaptacteuren: [[Adam Scott]], [[Richard Jenkins]] - (als Melissa)
* 2013: ''The Right Kind of Wrong'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Ryan Kwanten]], [[Kristen Hager]] - (als Tess)
* 2023: ''Pain Hustlers'' - Regie: [[David Yates]] - Haaptacteuren: [[Emily Blunt]], [[Chris Evans]] - (als Jackie)
* 2024: ''Argylle'' - Regie: [[Matthew Vaughn]] - Haaptacteuren: [[Henry Cavill]], [[Sam Rockwell]] - (als Ruth Conway)
* 2024: ''Beetlejuice Beetlejuice'' - Regie: Tim Burton - Haaptacteuren: Michael Keaton, [[Winona Ryder]] - (als Delia) == Distinctions ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:O'Hara Catherine}}
[[Kategorie:Kanadesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Kanadesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1954]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
f10plyfgdqtgycb75759xhnzy2t11ht
2687042
2687041
2026-07-21T12:44:57Z
Mobby 12
60927
2687042
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Catherine O'Hara''', gebuer de [[4. Mäerz]] [[1954]] zu [[Toronto]], a gestuerwen den [[30. Januar]] [[2026]] zu [[Santa Monica]], war eng [[Kanada|kanadesch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]].
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1980: ''Nothing Personal'' - Regie: [[George Bloomfield]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Suzanne Somers]] - (als Audrey)
* 1980: ''[[Double Negative (Film 1980)|Double Negative]]'' - Regie: George Bloomfield - Haaptacteuren: [[Michael Sarrazin]], [[Susan Clark]] - (als Judith)
* 1985: ''[[After Hours (Film)|After Hours]]'' - Regie: [[Martin Scorsese]] - Haaptacteuren: [[Griffin Dunne]], [[Rosanna Arquette]] - (als Gail)
* 1986: ''Heartburn'' - Regie: [[Mike Nichols]] - Haaptacteuren: [[Meryl Streep]], [[Jack Nicholson]] - (als Betty)
* 1988: ''Beetlejuice'' - Regie: [[Tim Burton]] - Haaptacteuren: [[Alec Baldwin]], [[Geena Davis]] - (als Delia)
* 1990: ''[[Dick Tracy (Film 1990)|Dick Tracy]]'' - Regie: [[Warren Beatty]] - Haaptacteuren: Warren Beatty, [[]Madonna] - (als Texie Garcia)
* 1990: ''Betsy's Wedding'' - Regie: [[Alan Alda]] - Haaptacteuren: [[Alan Alda]], [[Molly Ringwald]] - (als Gloria Henner)
* 1990: ''Home Alone'' - Regie: [[Chris Columbus]] - Haaptacteuren: [[Macaulay Culkin]], [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1990: ''Little Vegas'' - Regie: [[Perry Lang]] - Haaptacteuren: [[Tony Denison]], [[Anne Francis]] - (als Lexie)
* 1992: ''There Goes the Neighborhood'' - Regie: [[Bill Phillips]] - Haaptacteuren: [[Jeff Daniels]], [[Hector Elizondo]] - (als Jessie Lodge)
* 1992: ''Home Alone 2: Lost in New York'' - Regie: Chris Columbus - Haaptacteuren: Macaulay Culkin, [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1994: ''The Paper'' - Regie: [[Ron Howard]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Glenn Close]] - (als Susan)
* 1994: ''[[Wyatt Earp (Film)|Wyatt Earp]]'' - Regie: [[Lawrence Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Kevin Costner]], [[Gene Hackman]] - (als Allie Earp)
* 1994: ''A Simple Twist of Fate'' - Regie: [[Gillies MacKinnon]] - Haaptacteuren: [[Steve Martin]], [[Gabriel Byrne]] - (als April Simon)
* 1995: ''Tall Tale'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Patrick Swayze]], [[Oliver Platt]] - (als Calamity Jane)
* 1996: ''Waiting for Guffman'' - Regie: [[Christopher Guest]] - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Deborah Theaker]] - (als Sheila Albertson)
* 1996: ''The Last of the High Kings'' - Regie: [[David Keating]] - Haaptacteuren: [[Jared Leto]], [[Christina Ricci]] - (als Cathleen)
* 1998: ''Home Fries'' - Regie: [[Dean Parisot]] - Haaptacteuren: [[Drew Barrymore]], [[Luke Wilson]] - (als Beatrice Lever)
* 1999: ''The Life Before This'' - Regie: [[Jerry Ciccoritti]] - Haaptacteuren: [[Joe Pantoliano]], [[Sarah Polley]] - (alsSheena)
* 2000: ''Best in Show'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Jay Brazeau]], [[Parker Posey]] - (als Cookie Fleck)
* 2001: ''[[Orange County (Film 2002)|Orange County]]'' - Regie: [[Jake Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Colin Hanks]], [[Jack Black]] - (als Cindy Beugler)
* 2003: ''A Mighty Wind'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Michael McKean]] - (als Mickey Crabbe)
* 2002: ''Surviving Christmas'' - Regie: [[Mike Mitchell]] - Haaptacteuren: [[Ben Affleck]], [[James Gandolfini]] - (als Christine Valco)
* 2002: ''Searching for Debra Winger'' - Regie: [[Rosanna Arquette]] - Haaptacteuren: [[Patricia Arquette]], [[Emmanuelle Béart]]
* 2004: ''A Series of Unfortunate Events'' - Regie: [[Brad Silberling]] - Haaptacteuren: [[Jim Carrey]], [[Liam Aiken]] - (als Justice Strauss)
* 2006: ''[[Penelope (Film 2006)|Penelope]]'' - Regie: [[Mark Palansky]] - Haaptacteuren: [[Christina Ricci]], [[Reese Witherspoon]] - (als Jessica Wilhern)
* 2006: ''Game 6'' - Regie: [[Michael Hoffman]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Robert Downey Jr.]] - (als Lillian Rogan)
* 2006: ''For Your Consideration'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Harry Shearer]], [[Parker Posey]] - (als Marilyn)
* 2009: ''Away We Go'' - Regie: [[Sam Mendes]] - Haaptacteuren: [[John Krasinski]], [[Maya Rudolph]] - (als Gloria)
* 2010: ''Killers'' - Regie: [[Robert Luketic]] - Haaptacteuren: [[Ashton Kutcher]], [[Katherine Heigl]] - (als Mrs. Kornfeldt)
* 2013: ''A.C.O.D.'' - Regie: [[Stuart Zicherman]] - Haaptacteuren: [[Adam Scott]], [[Richard Jenkins]] - (als Melissa)
* 2013: ''The Right Kind of Wrong'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Ryan Kwanten]], [[Kristen Hager]] - (als Tess)
* 2023: ''Pain Hustlers'' - Regie: [[David Yates]] - Haaptacteuren: [[Emily Blunt]], [[Chris Evans]] - (als Jackie)
* 2024: ''Argylle'' - Regie: [[Matthew Vaughn]] - Haaptacteuren: [[Henry Cavill]], [[Sam Rockwell]] - (als Ruth Conway)
* 2024: ''Beetlejuice Beetlejuice'' - Regie: Tim Burton - Haaptacteuren: Michael Keaton, [[Winona Ryder]] - (als Delia)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:O'Hara Catherine}}
[[Kategorie:Kanadesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Kanadesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1954]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
r28w98xghp87h3pf9p8733chx34fbzs
2687050
2687042
2026-07-21T14:45:12Z
GilPe
14980
2687050
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
D''''Catherine O'Hara''', gebuer de [[4. Mäerz]] [[1954]] zu [[Toronto]], a gestuerwen den [[30. Januar]] [[2026]] zu [[Santa Monica]], war eng [[Kanada|kanadesch]]-[[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Schauspillerin]].
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1980: ''Nothing Personal'' - Regie: [[George Bloomfield]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Suzanne Somers]] - (als Audrey)
* 1980: ''[[Double Negative (Film 1980)|Double Negative]]'' - Regie: George Bloomfield - Haaptacteuren: [[Michael Sarrazin]], [[Susan Clark]] - (als Judith)
* 1985: ''[[After Hours (Film)|After Hours]]'' - Regie: [[Martin Scorsese]] - Haaptacteuren: [[Griffin Dunne]], [[Rosanna Arquette]] - (als Gail)
* 1986: ''Heartburn'' - Regie: [[Mike Nichols]] - Haaptacteuren: [[Meryl Streep]], [[Jack Nicholson]] - (als Betty)
* 1988: ''Beetlejuice'' - Regie: [[Tim Burton]] - Haaptacteuren: [[Alec Baldwin]], [[Geena Davis]] - (als Delia)
* 1990: ''[[Dick Tracy (Film 1990)|Dick Tracy]]'' - Regie: [[Warren Beatty]] - Haaptacteuren: Warren Beatty, [[]Madonna] - (als Texie Garcia)
* 1990: ''Betsy's Wedding'' - Regie: [[Alan Alda]] - Haaptacteuren: [[Alan Alda]], [[Molly Ringwald]] - (als Gloria Henner)
* 1990: ''Home Alone'' - Regie: [[Chris Columbus]] - Haaptacteuren: [[Macaulay Culkin]], [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1990: ''Little Vegas'' - Regie: [[Perry Lang]] - Haaptacteuren: [[Tony Denison]], [[Anne Francis]] - (als Lexie)
* 1992: ''There Goes the Neighborhood'' - Regie: [[Bill Phillips]] - Haaptacteuren: [[Jeff Daniels]], [[Hector Elizondo]] - (als Jessie Lodge)
* 1992: ''Home Alone 2: Lost in New York'' - Regie: Chris Columbus - Haaptacteuren: Macaulay Culkin, [[Joe Pesci]] - (als Kate McCallister)
* 1994: ''The Paper'' - Regie: [[Ron Howard]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Glenn Close]] - (als Susan)
* 1994: ''[[Wyatt Earp (Film)|Wyatt Earp]]'' - Regie: [[Lawrence Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Kevin Costner]], [[Gene Hackman]] - (als Allie Earp)
* 1994: ''A Simple Twist of Fate'' - Regie: [[Gillies MacKinnon]] - Haaptacteuren: [[Steve Martin]], [[Gabriel Byrne]] - (als April Simon)
* 1995: ''Tall Tale'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Patrick Swayze]], [[Oliver Platt]] - (als Calamity Jane)
* 1996: ''Waiting for Guffman'' - Regie: [[Christopher Guest]] - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Deborah Theaker]] - (als Sheila Albertson)
* 1996: ''The Last of the High Kings'' - Regie: [[David Keating]] - Haaptacteuren: [[Jared Leto]], [[Christina Ricci]] - (als Cathleen)
* 1998: ''Home Fries'' - Regie: [[Dean Parisot]] - Haaptacteuren: [[Drew Barrymore]], [[Luke Wilson]] - (als Beatrice Lever)
* 1999: ''The Life Before This'' - Regie: [[Jerry Ciccoritti]] - Haaptacteuren: [[Joe Pantoliano]], [[Sarah Polley]] - (alsSheena)
* 2000: ''Best in Show'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Jay Brazeau]], [[Parker Posey]] - (als Cookie Fleck)
* 2001: ''[[Orange County (Film 2002)|Orange County]]'' - Regie: [[Jake Kasdan]] - Haaptacteuren: [[Colin Hanks]], [[Jack Black]] - (als Cindy Beugler)
* 2003: ''A Mighty Wind'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: Christopher Guest, [[Michael McKean]] - (als Mickey Crabbe)
* 2002: ''Surviving Christmas'' - Regie: [[Mike Mitchell]] - Haaptacteuren: [[Ben Affleck]], [[James Gandolfini]] - (als Christine Valco)
* 2002: ''Searching for Debra Winger'' - Regie: [[Rosanna Arquette]] - Haaptacteuren: [[Patricia Arquette]], [[Emmanuelle Béart]]
* 2004: ''A Series of Unfortunate Events'' - Regie: [[Brad Silberling]] - Haaptacteuren: [[Jim Carrey]], [[Liam Aiken]] - (als Justice Strauss)
* 2006: ''[[Penelope (Film 2006)|Penelope]]'' - Regie: [[Mark Palansky]] - Haaptacteuren: [[Christina Ricci]], [[Reese Witherspoon]] - (als Jessica Wilhern)
* 2006: ''Game 6'' - Regie: [[Michael Hoffman]] - Haaptacteuren: [[Michael Keaton]], [[Robert Downey Jr.]] - (als Lillian Rogan)
* 2006: ''For Your Consideration'' - Regie: Christopher Guest - Haaptacteuren: [[Harry Shearer]], [[Parker Posey]] - (als Marilyn)
* 2009: ''Away We Go'' - Regie: [[Sam Mendes]] - Haaptacteuren: [[John Krasinski]], [[Maya Rudolph]] - (als Gloria)
* 2010: ''Killers'' - Regie: [[Robert Luketic]] - Haaptacteuren: [[Ashton Kutcher]], [[Katherine Heigl]] - (als Mrs. Kornfeldt)
* 2013: ''A.C.O.D.'' - Regie: [[Stuart Zicherman]] - Haaptacteuren: [[Adam Scott]], [[Richard Jenkins]] - (als Melissa)
* 2013: ''The Right Kind of Wrong'' - Regie: [[Jeremiah S. Chechik]] - Haaptacteuren: [[Ryan Kwanten]], [[Kristen Hager]] - (als Tess)
* 2023: ''Pain Hustlers'' - Regie: [[David Yates]] - Haaptacteuren: [[Emily Blunt]], [[Chris Evans (Schauspiller)|Chris Evans]] - (als Jackie)
* 2024: ''Argylle'' - Regie: [[Matthew Vaughn]] - Haaptacteuren: [[Henry Cavill]], [[Sam Rockwell]] - (als Ruth Conway)
* 2024: ''Beetlejuice Beetlejuice'' - Regie: Tim Burton - Haaptacteuren: Michael Keaton, [[Winona Ryder]] - (als Delia)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:O'Hara Catherine}}
[[Kategorie:Kanadesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Kanadesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Gebuer 1954]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
cbtbaid2kf74wl760yqr4ywor92izzn
Benotzer Diskussioun:Biitzi
3
176379
2687051
2026-07-21T14:49:51Z
GilPe
14980
Moien
2687051
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:49, 21. Jul. 2026 (UTC)
----
f0x6ojbffefis34dqqov0wsll3263us
Benotzer:Biitzi
2
176380
2687052
2026-07-21T14:50:15Z
GilPe
14980
Info Benotzersäit
2687052
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47
Modul:Alter
828
176381
2687063
2026-07-21T20:33:26Z
GilPe
14980
neit Modul
2687063
Scribunto
text/plain
local p = {}
-- Kontrolléiert, ob e manuelle Parameter ausgefëllt ass.
local function hasValue(value)
return value
and mw.text.trim(tostring(value)) ~= ''
end
-- Liest de beschte Wikidata-Wäert vun enger Datumsproprietéit.
local function getTimeStatement(property)
local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage()
if not entityId then
return nil
end
local statements = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, property)
if not statements or not statements[1] then
return nil
end
local snak = statements[1].mainsnak
if not snak
or snak.snaktype ~= 'value'
or not snak.datavalue
or snak.datavalue.type ~= 'time'
then
return nil
end
return snak.datavalue.value
end
-- Wandelt e Wikidata-Datum an eng méi einfach Tabell ëm.
local function parseTime(value)
if not value or not value.time then
return nil
end
local sign, year, month, day =
value.time:match('^([%+%-])(%d+)%-(%d%d)%-(%d%d)T')
if not year then
return nil
end
year = tonumber(year)
month = tonumber(month)
day = tonumber(day)
if sign == '-' then
year = -year
end
return {
year = year,
month = month,
day = day,
precision = tonumber(value.precision)
}
end
local function isLeapYear(year)
return year % 400 == 0
or (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0)
end
local function daysInMonth(year, month)
local days = {
31, 28, 31, 30, 31, 30,
31, 31, 30, 31, 30, 31
}
if month == 2 and isLeapYear(year) then
return 29
end
return days[month]
end
-- Bestëmmt de fréisten an de spéitste méiglechen Datum
-- op Basis vun der Wikidata-Prezisioun.
local function dateRange(date)
if not date or not date.year or date.year < 1 then
return nil
end
-- Prezisioun 11: geneeën Dag
if date.precision >= 11
and date.month >= 1
and date.day >= 1
then
local exactDate = {
year = date.year,
month = date.month,
day = date.day
}
return exactDate, exactDate
end
-- Prezisioun 10: nëmme Joer a Mount
if date.precision == 10
and date.month >= 1
then
return {
year = date.year,
month = date.month,
day = 1
}, {
year = date.year,
month = date.month,
day = daysInMonth(date.year, date.month)
}
end
-- Prezisioun 9: nëmmen d'Joer
if date.precision == 9 then
return {
year = date.year,
month = 1,
day = 1
}, {
year = date.year,
month = 12,
day = 31
}
end
-- Nach méi onprezis Datumer ginn net berechent.
return nil
end
-- Berechent déi voll ofgeschloss Joren.
local function fullYears(birthDate, endDate)
local age = endDate.year - birthDate.year
if endDate.month < birthDate.month
or (
endDate.month == birthDate.month
and endDate.day < birthDate.day
)
then
age = age - 1
end
return age
end
local function currentDate()
local now = os.date('!*t')
return {
year = now.year,
month = now.month,
day = now.day
}
end
local function formatAge(minAge, maxAge)
if not minAge or not maxAge
or minAge < 0
or maxAge < 0
then
return ''
end
if minAge == maxAge then
return tostring(minAge) .. ' Joer'
end
return tostring(minAge)
.. ' / '
.. tostring(maxAge)
.. ' Joer'
end
function p.alter(frame)
local args = frame.args
-- Soubal Gebuer oder Gestuerwen an der Infobox manuell
-- ausgefëllt ass, gëtt keen Alter aus Wikidata berechent.
if hasValue(args.gebuer) or hasValue(args.gestuerwen) then
return ''
end
local birth = parseTime(getTimeStatement('P569'))
if not birth then
return ''
end
local birthEarliest, birthLatest = dateRange(birth)
if not birthEarliest or not birthLatest then
return ''
end
local death = parseTime(getTimeStatement('P570'))
local endEarliest
local endLatest
if death then
endEarliest, endLatest = dateRange(death)
if not endEarliest or not endLatest then
return ''
end
else
-- Kee Stierfdatum: Alter bis haut.
endEarliest = currentDate()
endLatest = endEarliest
end
-- Klengst méiglechen Alter:
-- spéitst méiglech Gebuert a fréist méiglechen Doud.
local minAge = fullYears(birthLatest, endEarliest)
-- Gréisst méiglechen Alter:
-- fréist méiglech Gebuert a spéitst méiglechen Doud.
local maxAge = fullYears(birthEarliest, endLatest)
return formatAge(minAge, maxAge)
end
return p
s9y3akihc812xgvkrug1dgrwoe5j2x3
2687064
2687063
2026-07-21T20:39:25Z
GilPe
14980
2687064
Scribunto
text/plain
local p = {}
local function hasValue(value)
return value ~= nil
and mw.text.trim(tostring(value)) ~= ''
end
-- Wielt eng bevorzugt Ausso; falls keng do ass,
-- gëtt déi éischt normal Ausso benotzt.
local function getBestTimeStatement(property)
local entity = mw.wikibase.getEntityObject()
if not entity
or not entity.claims
or not entity.claims[property]
then
return nil
end
local normalStatement = nil
for _, statement in ipairs(entity.claims[property]) do
local snak = statement.mainsnak
if snak
and snak.snaktype == 'value'
and snak.datavalue
and snak.datavalue.type == 'time'
then
if statement.rank == 'preferred' then
return snak.datavalue.value
end
if statement.rank == 'normal' and not normalStatement then
normalStatement = snak.datavalue.value
end
end
end
return normalStatement
end
local function parseTime(value)
if not value or not value.time then
return nil
end
local sign, year, month, day =
value.time:match('^([%+%-])(%d+)%-(%d%d)%-(%d%d)T')
if not year then
return nil
end
year = tonumber(year)
month = tonumber(month)
day = tonumber(day)
if sign == '-' then
year = -year
end
return {
year = year,
month = month,
day = day,
precision = tonumber(value.precision)
}
end
local function isLeapYear(year)
return year % 400 == 0
or (year % 4 == 0 and year % 100 ~= 0)
end
local function daysInMonth(year, month)
local days = {
31, 28, 31, 30, 31, 30,
31, 31, 30, 31, 30, 31
}
if month == 2 and isLeapYear(year) then
return 29
end
return days[month]
end
-- Bestëmmt de fréisten an de spéitste méiglechen Datum.
local function dateRange(date)
if not date or not date.year or date.year < 1 then
return nil
end
-- Präzisioun 11 oder méi: geneeën Dag
if date.precision >= 11
and date.month >= 1
and date.day >= 1
then
local exactDate = {
year = date.year,
month = date.month,
day = date.day
}
return exactDate, exactDate
end
-- Präzisioun 10: Joer a Mount
if date.precision == 10
and date.month >= 1
then
return {
year = date.year,
month = date.month,
day = 1
}, {
year = date.year,
month = date.month,
day = daysInMonth(date.year, date.month)
}
end
-- Präzisioun 9: nëmmen d'Joer
if date.precision == 9 then
return {
year = date.year,
month = 1,
day = 1
}, {
year = date.year,
month = 12,
day = 31
}
end
-- Joerzéngt, Joerhonnert asw. sinn ze onpräzis.
return nil
end
local function fullYears(birthDate, endDate)
local age = endDate.year - birthDate.year
if endDate.month < birthDate.month
or (
endDate.month == birthDate.month
and endDate.day < birthDate.day
)
then
age = age - 1
end
return age
end
local function currentDate(frame)
-- Dës Parservariabele suergen och dofir,
-- datt den Datum beim Cache-Aktualiséiere nei berechent gëtt.
return {
year = tonumber(frame:preprocess('{{CURRENTYEAR}}')),
month = tonumber(frame:preprocess('{{CURRENTMONTH}}')),
day = tonumber(frame:preprocess('{{CURRENTDAY2}}'))
}
end
local function formatAge(minAge, maxAge)
if not minAge
or not maxAge
or minAge < 0
or maxAge < 0
then
return ''
end
if minAge == maxAge then
return tostring(minAge) .. ' Joer'
end
return tostring(minAge)
.. ' / '
.. tostring(maxAge)
.. ' Joer'
end
function p.alter(frame)
local args = frame.args
-- Soubal Gebuer oder Gestuerwen an der Infobox
-- manuell ausgefëllt ass, gëtt näischt automatesch gerechent.
if hasValue(args.gebuer) or hasValue(args.gestuerwen) then
return ''
end
local birth =
parseTime(getBestTimeStatement('P569'))
if not birth then
return ''
end
local birthEarliest, birthLatest = dateRange(birth)
if not birthEarliest or not birthLatest then
return ''
end
local death =
parseTime(getBestTimeStatement('P570'))
local endEarliest
local endLatest
if death then
endEarliest, endLatest = dateRange(death)
if not endEarliest or not endLatest then
return ''
end
else
endEarliest = currentDate(frame)
endLatest = endEarliest
end
local minAge =
fullYears(birthLatest, endEarliest)
local maxAge =
fullYears(birthEarliest, endLatest)
return formatAge(minAge, maxAge)
end
return p
g5cp09nzwnguqs5br4q2g0eczpjyg1q
Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)
0
176382
2687084
2026-07-22T08:57:46Z
Erc-digshell
70711
Nei Säit
2687084
wikitext
text/x-wiki
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der Skandinaviska Enskilda Banken vu Stockholm, enger vun de grousse schweedesche Banken. Hiren éischte Sëtz hat se um N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Si sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1980 huet sech déi finnesch Ålands Aktiebank un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspalette fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Vun den 1990er Joren un koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte S-E-Banken Luxembourg SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den Investmentfongen aktiv war.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1999 gouf d'Gesellschaft a SEB Private Bank SA ëmbenannt.<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref> 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht.<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnte [[BfG Bank Luxembourg SA]] aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mee si gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vum SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schwedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet.<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> Säitdeem ginn d'Aktivitéite vum SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Succursale vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert.<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026. </ref>
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
fkofmhylwk1k7x0p4f9i8zcjo77z8mj
2687086
2687084
2026-07-22T09:19:13Z
Puscas
735
....
2687086
wikitext
text/x-wiki
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der Skandinaviska Enskilda Banken vu Stockholm, eng vun de grousse schweedesche Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Si sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1980 huet sech déi finnesch Ålands Aktiebank un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspalette fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Vun den 1990er Joren un koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte S-E-Banken Luxembourg SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den Investmentfongen aktiv war.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1999 gouf d'Gesellschaft a SEB Private Bank SA ëmbenannt.<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref> 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht.<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg SA]] aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mee si gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet.<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> Säitdeem ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Succursale vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert.<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026. </ref>
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
jztpd5q0ix4sfzwq3g2r7bki17u8hj4
2687087
2687086
2026-07-22T09:19:39Z
Puscas
735
.....
2687087
wikitext
text/x-wiki
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der Skandinaviska Enskilda Banken vu Stockholm, eng vun de grousse schweedesche Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Si sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1980 huet sech déi finnesch Ålands Aktiebank un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspalette fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Vun den 1990er Joren un koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte S-E-Banken Luxembourg SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den Investmentfongen aktiv war.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt.<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref> 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht.<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg SA]] aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mee si gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet.<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> Säitdeem ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Succursale vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert.<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026. </ref>
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
q8os30pjoa2xxgttnkcd943xertdwvu
2687088
2687087
2026-07-22T09:21:07Z
Puscas
735
.....
2687088
wikitext
text/x-wiki
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der Skandinaviska Enskilda Banken vu Stockholm, eng vun de grousse schweedesche Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Si sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1980 huet sech déi finnesch Ålands Aktiebank un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspalette fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Vun den 1990er Joren un koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte S-E-Banken Luxembourg SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den Investmentfongen aktiv war.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt.<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref> 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht.<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mee si gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet.<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> Säitdeem ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Succursale vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert.<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026. </ref>
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
5kozagfhm87orzw45meqyzzwvhydof4
2687111
2687088
2026-07-22T10:56:36Z
Puscas
735
.....
2687111
wikitext
text/x-wiki
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Si gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der [[Skandinaviska Enskilda Banken]] vu Stockholm, eng vun de grousse schweedesche Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>.
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Si sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1980 huet sech déi finnesch Ålands Aktiebank un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspalette fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Vun den 1990er Joren un koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte S-E-Banken Luxembourg SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den Investmentfongen aktiv war<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref>. 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>.
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mä si gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. Säitdeem ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Succursale vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
2l87sjq7uwjffsxj590b5nbbxquevu7
2687127
2687111
2026-07-22T12:22:33Z
GilPe
14980
+Infobox; Upassungen
2687127
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der [[Skandinaviska Enskilda Banken]] vu [[Stockholm]], eng vun de grousse [[Schweden|schweedesche]] Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>.
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Se sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1980 huet sech déi [[Finnland|finnesch]] [[Ålands Aktiebank]] un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspallett fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Vun den 1990er Joren u koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Bank hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte [[S-E-Banken Luxembourg]] SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den [[Investmentfongen]] aktiv war<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref>. 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>.
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mä se gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. Zënterhier ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Filial vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
9221venn1fd0nwawrrv956ppku06cxd
2687172
2687127
2026-07-22T16:42:23Z
Mobby 12
60927
k
2687172
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der [[Skandinaviska Enskilda Banken]] vu [[Stockholm]], eng vun de grousse [[Schweden|schweedesche]] Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Se sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1980 huet sech déi [[Finnland|finnesch]] [[Ålands Aktiebank]] un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspallett fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Vun den 1990er Joren u koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Bank hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte [[S-E-Banken Luxembourg]] SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den [[Investmentfongen]] aktiv war.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref> D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt.<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref> 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht.<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mä se gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet.<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach.<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref> Zënterhier ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Filial vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert.<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026.</ref>
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
mu9flfoat1t1ldnhcaf7w8gbp0od8ln
2687174
2687172
2026-07-22T18:02:40Z
Puscas
735
wéini hälls de domat op
2687174
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der [[Skandinaviska Enskilda Banken]] vu [[Stockholm]], eng vun de grousse [[Schweden|schweedesche]] Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>.
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Se sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1980 huet sech déi [[Finnland|finnesch]] [[Ålands Aktiebank]] un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspallett fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Vun den 1990er Joren u koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Bank hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte [[S-E-Banken Luxembourg]] SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun den [[Investmentfongen]] aktiv war<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref>. 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>.
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mä se gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. Zënterhier ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Filial vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
9221venn1fd0nwawrrv956ppku06cxd
2687185
2687174
2026-07-22T18:26:57Z
Puscas
735
....
2687185
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 14. Juni 1977 gegrënnt<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der [[Skandinaviska Enskilda Banken]] vu [[Stockholm]], eng vun de grousse [[Schweden|schweedesche]] Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>.
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Se sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1980 huet sech déi [[Finnland|finnesch]] [[Ålands Aktiebank]] un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspallett fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Vun den 1990er Joren u koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Bank hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte [[S-E-Banken Luxembourg]] SA absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun [[Investmentfongen]] aktiv war<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg SA, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank SA ëmbenannt<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref>. 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>.
2001 gouf d'SEB Private Bank SA am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. D'BfG Bank Luxembourg SA, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mä se gouf a Skandinaviska Enskilda Banken SA ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) virbereet<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken SA aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. Zënterhier ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Filial vun der Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) weidergefouert<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
5y6ydzalw8sab1k6cirg4wy7lh8iqr9
2687189
2687185
2026-07-22T18:46:18Z
Puscas
735
.....
2687189
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)''' war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Bank mat Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf de 14. Juni 1977 als [[Société anonyme|SA]] gegrënnt<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
D'Bank war eng Duechtergesellschaft vun der [[Skandinaviska Enskilda Banken]] vu [[Stockholm]], eng vun de grousse [[Schweden|schweedesche]] Banken. Hiren éischte Sëtz hat se op N°25 um [[Boulevard Royal]] an der Stad<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wsw8tpq8s/pages/20/articles/DIVL1519 Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) S.A.: Acte de constitution publié au Mémorial]. Luxemburger Wort, 130. Jg., n° 207 (10.09.1977), S. 20. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. 1979 gouf de Sëtz op N°16 um Boulevard Royal verluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/v7s9bkfcj0/pages/25/articles/DIVL1238 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°106 (12.05.1979), S. 4473. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 16.07.2026.</ref>.
D'Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg) SA war als Universalbank konzipéiert. Se sollt virun allem am Eurogeschäft aktiv sinn, dorënner um Eurokredit- an Eurobondmarché, souwéi um Geldmarché<ref>[https://persist.lu/ark:70795/4v6ss21888/pages/4/articles/DIVL419 Weitere skandinavische Eurobank in Luxemburg]. Tageblatt, nº 166 (22.07.1977), S. 4. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1980 huet sech déi [[Finnland|finnesch]] [[Ålands Aktiebank]] un der lëtzebuergescher Bank bedeelegt. Duerch dës Bedeelegung sollt d'Finanzéierungspallett fir d'finnesch Industrie, besonnesch fir d'Schëfffaart, ausgebaut ginn<ref>[https://persist.lu/ark:70795/510tcxh3c/pages/15/articles/DIVL2047 Finnische Beteiligung bei Skandinaviska Enskilda Banken]. Luxemburger Wort, 133. Jg., n° 188 (16.08.1980), S. 15. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Vun den 1990er Joren u koum et zu ville Verännerungen. 1993 huet d'Bank hire Sëtz op N°31 an der [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|Ënneschtgaass]] verluecht. 1994 huet d'Bank déi 1989 gegrënnte [[S-E-Banken Luxembourg]] absorbéiert, déi virun allem am Private Banking an am Beräich vun [[Investmentfongen]] aktiv war<ref>[https://persist.lu/ark:70795/w42z5d84bv/pages/5/articles/DIVL329 SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A.] Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°420 (26.10.1994), S. 20117. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>. D'Fusioun sollt d'Aktivitéiten zu Lëtzebuerg konzentréieren. Duerno gouf d'Bank a S-E-Banken Luxembourg, ofgekierzt SEBLUX, ëmbenannt, an de Sëtz koum nees op N°16 um Boulevard Royal<ref>[https://persist.lu/ark:70795/m6x8bc765s/pages/19/articles/DIVL1470 SEBLUX, S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A., Société Anonyme, (anc. SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme)]. Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°192 (28.04.1995), S. 9187. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
1999 gouf d'Gesellschaft an SEB Private Bank ëmbenannt<ref>SKANDINAVISKA ENSKILDA BANKEN (LUXEMBOURG) S.A., Société Anonyme, (anc. S-E-BANKEN LUXEMBOURG S.A.). Journal Officiel du Grand-Duché de Luxembourg = Amtsblatt des Großherzogtums Luxemburg (Memorial C), nº C-N°546 (16.07.1999), S. 26189. Gekuckt den 20.07.2026 op https://www.lbr.lu.</ref>. 2000 gouf de Sëtz op N°6A um [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire]] verluecht<ref>RCS B15057. Réquisition modificative (06.04.2000). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>.
2001 gouf d'SEB Private Bank am Kader vun enger Fusioun mat der 1973 gegrënnter [[BfG Bank Luxembourg]] aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B15057. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. D'BfG Bank Luxembourg, déi am Handelsregëster ënner der Nummer B10831 gefouert gouf, blouf bestoen, mä se gouf a Skandinaviska Enskilda Banken ëmbenannt an huet sech virun allem op de Private Banking konzentréiert<ref>[https://persist.lu/ark:70795/qvhxgth2x1/pages/14/articles/DIVL854 Banken in Luxemburg (I): SEB Private Banking Spezialisten für private Vermögen]. Tageblatt, nº 79 (04.04.2003), S. 14. Digitised by the National Library of Luxembourg. Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
Am Kader vun enger Ëmstrukturéierung vun der SEB-Grupp gouf 2019 eng Fusioun mat der schweedescher Skandinaviska Enskilda Banken virbereet<ref>RCS: B10831. Project of merger/split/transfer of business assets, assets, business division (19.07.2019). Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. De 14. Januar 2020 gouf d'Skandinaviska Enskilda Banken aus dem Handelsregëster gestrach<ref>RCS: B10831. Gekuckt op https://www.lbr.lu.</ref>. Zënterhier ginn d'Aktivitéite vun der SEB-Grupp zu Lëtzebuerg iwwer d'Lëtzebuerger Filial vun der Skandinaviska Enskilda Banken weidergefouert<ref>[https://sebgroup.lu/private/our-funds/information-for-investors/news/skandinaviska-enskilda-banken-s.a.-to-be-lux-branch-office-by-2020 Skandinaviska Enskilda Banken S.A. to be Lux branch office by 2020] (18.12.2019). Gekuckt den 20.07.2026.</ref>.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
frrto88bv1eyrwc2fmbv7337ze8f5q6
Diskussioun:Skandinaviska Enskilda Banken (Luxembourg)
1
176383
2687089
2026-07-22T09:28:19Z
Puscas
735
.......
2687089
wikitext
text/x-wiki
Moien, weess vläicht een wat de ''(publ)'' sol bedeiten, oder erklären. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:28, 22. Jul. 2026 (UTC)
iqd13ymgtd665t0nyn6r7welygkb2u4
2687090
2687089
2026-07-22T09:28:34Z
Puscas
735
....
2687090
wikitext
text/x-wiki
Moien, weess vläicht een wat de ''(publ)'' soll bedeiten, oder erklären. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:28, 22. Jul. 2026 (UTC)
nzokv9zgmozulcfltbnhgx6f93y8j00
2687092
2687090
2026-07-22T09:58:32Z
GilPe
14980
/* */ Äntweren
2687092
wikitext
text/x-wiki
Moien, weess vläicht een wat de ''(publ)'' soll bedeiten, oder erklären. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:28, 22. Jul. 2026 (UTC)
:Moien.
:Nodeem wat ech fonnt hunn, heescht steet „AB“ fir = ''Aktiebolag ''(Aktiegesellschaft) an „publ“ fir ''publikt aktiebolag'', eng ëffentlech Aktiegesellschaft, déi op der Bourse notéiert ass. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:58, 22. Jul. 2026 (UTC)
dy6q41015ftdj0uv8s1xwiq5my52gw2
2687109
2687092
2026-07-22T10:37:27Z
Puscas
735
......
2687109
wikitext
text/x-wiki
Moien, weess vläicht een wat de ''(publ)'' soll bedeiten, oder erklären. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:28, 22. Jul. 2026 (UTC)
:Moien.
:Nodeem wat ech fonnt hunn, heescht steet „AB“ fir = ''Aktiebolag ''(Aktiegesellschaft) an „publ“ fir ''publikt aktiebolag'', eng ëffentlech Aktiegesellschaft, déi op der Bourse notéiert ass. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:58, 22. Jul. 2026 (UTC)
::Et ass traureg datt déi Auteuren déi eis mat vill Intensitéit eppes iwwer déi Banke wëlle schreiwen, ouni sech bewosst ze sinn dat se mat mat hiren ''SA'' an ''AB'' wat jo anscheinend datselwecht ass, Duerchernee produzéiren an dann och mat onerkläerten typeschen Insiderwierder déi soss kee kennt, eppes wëlle bäibréngen, an et awer net am Sënn vu Wikipedia mat Verlinkungen, op d'Schinn Kréien datt de Lieser versteet wat gemengt ass. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:37, 22. Jul. 2026 (UTC)
oko7wee3039aklss2avu0w5yzmmz1vt
Buerschter Plage
0
176384
2687091
2026-07-22T09:33:47Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687091
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Bourscheid-Plage
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Buerschent}}
}}
D''''Buerschter Plage''' ass eng [[Uertschaft]] an der [[Gemeng Buerschent]] am Kanton [[Kanton Dikrech]].
==Geographie ==
D'Uertschaft läit op enger Héicht vun ca. 237 m. op der [[Sauer]] an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Lëpschent]]. D'Buerschter Plage läit op der {{N27}} tëscht der [[Buerschter Millen]] an der [[Ënnerschlënner]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Buerschent]]
n0efdh52fka0vjvawwyqifrty0ve63e
2687132
2687091
2026-07-22T13:18:06Z
GilPe
14980
2687132
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Bourscheid-Plage
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Buerschent}}
}}
D''''Buerschter Plage''' ass eng [[Uertschaft]] an der [[Gemeng Buerschent]] am [[Kanton Dikrech]].
==Geographie ==
D'Uertschaft läit op enger Héicht vun ca. 237 m. op der [[Sauer]] an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Lëpschent]]. D'Buerschter Plage läit op der {{N27}} tëscht der [[Buerschter Millen]] an der [[Ënnerschlënner]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Buerschent]]
njn19cfsjj57uunwi0406gkeybhorcr
Berbuerger Haff
0
176385
2687133
2026-07-22T13:32:40Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687133
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Ferme de Berbourg
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Gréiwemaacher}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Manternach}}
}}
De '''Berbuerger Haff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Manternach]] am [[Kanton Gréiwemaacher]].
== Geographie ==
De Lieu-dit läit op enger Héicht vun ca. 280 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Berbuerg]], westlech vum [[CR135]] tëscht [[Wecker (Biwer)|Wecker]] am Süden an Berbuerg am Norden.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie: Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Manternach]]
iswc7oh66mroa48b8s9tnnfrvrmjtxq
Bierghaff
0
176386
2687134
2026-07-22T13:32:45Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687134
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) = Berghof
| Kanton = {{Kanton Gréiwemaacher}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Fluessweiler}}
}}
De '''Bierghaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Fluessweiler]] am [[Kanton Gréiwemaacher]].
== Geographie ==
Den Haff läit an der ''Rue Kiem'' op enger Héicht vun ca. 289 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Beyren]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Fluessweiler]]
5rxe8zmvon0p0jt575wx004j8odar0c
Bildgeshaff
0
176387
2687135
2026-07-22T13:32:50Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687135
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Ferme Bildgen
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bettenduerf}}
}}
De '''Bildgeshaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Bettenduerf]] am Kanton [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 350 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Bettenduerf]], nërdlech vun der Uertschaft mam selwechten Numm.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Bettenduerf]]
skz0zsmhdz0qkawyfdm472zu28gor3e
Brongeschhaff
0
176388
2687136
2026-07-22T13:32:56Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687136
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Brongeshaff
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Miersch}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Colmer-Bierg}}
}}
De '''Brongeschhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Colmer-Bierg]] am Kanton [[Kanton Miersch]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 270 m. op der {{N7}} an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Colmer]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Colmer-Bierg]]
abb7g11v4ir710hamngrtwdbpburzvr
Brosiushaff
0
176389
2687137
2026-07-22T13:33:02Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687137
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) = Ferme Brosius
| Kanton = {{Kanton Miersch}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Colmer-Bierg}}
}}
De '''Brosiushaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Colmer-Bierg]] am [[Kanton Miersch]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 325 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Bierg'', ronn 700 m. westlech vum [[CR345]] tëscht [[Bierg (Colmer-Bierg)|Bierg]] an dem [[Karelshaff]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Colmer-Bierg]]
ag9x44xoc2bya0ocxtb0qtmm2wxr1c1
Dudderhaff
0
176390
2687141
2026-07-22T14:24:59Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687141
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Lëtzebuerg}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}}
}}
Den '''Dudderhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Lëtzebuerg]] am [[Kanton Lëtzebuerg]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Lëtzebuerg]]
nvt1rixx77atr70txsztnqur2d8aw6n
2687152
2687141
2026-07-22T14:30:28Z
GilPe
14980
2687152
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Lëtzebuerg}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}}
}}
Den '''Dudderhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Lëtzebuerg]] am [[Kanton Lëtzebuerg]].
== Geographie ==
Den Haff läit an der [[Rue des Sept-Arpents]] op enger Héicht vun ca. 340 m. um ''Eecher Feld'' am Quartier [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]], ronn 350 m. südëstlech vum [[Juegdschlass]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Lëtzebuerg]]
cqha392ygo7rj0rey5er65jipiqk1mg
Emeringerhaff
0
176391
2687142
2026-07-22T14:25:07Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687142
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Réimech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}}
}}
Den '''Emeringerhaff''' (och alt '''Éimeréngerhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Bous-Waldbriedemes]] am [[Kanton Réimech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Bous-Waldbriedemes]]
5gfxv2y5undg1ca045nnkdirb32jz3g
2687153
2687142
2026-07-22T14:34:36Z
GilPe
14980
2687153
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Réimech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}}
}}
Den '''Emeringerhaff''' (och alt '''Éimeréngerhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Bous-Waldbriedemes]] am [[Kanton Réimech]].
== Geographie ==
Den Haff läit um [[CR149]] op enger Héicht vun ca. 175 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Ierpeldeng (Bous-Waldbriedemes)|Ierpeldeng]], um südleche Wupp vun Ierpeldeng.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Bous-Waldbriedemes]]
fymh7dehim48f3jb932thbji3b1awdl
Fënsterhaff
0
176392
2687143
2026-07-22T14:25:21Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687143
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Réiden}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Réiden op der Atert}}
}}
De '''Fënsterhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Réiden op der Atert]] am [[Kanton Réiden]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Réiden op der Atert]]
o7nfwfqlmymkjsy1cmkxxdadbnu6bqa
2687154
2687143
2026-07-22T14:36:57Z
GilPe
14980
2687154
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Réiden}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Réiden op der Atert}}
}}
De '''Fënsterhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Réiden op der Atert]] am [[Kanton Réiden]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 350 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Osper]], ronn 1,4 km nordëstlech vum Osper Duerfzentrum.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Réiden op der Atert]]
8mf6c2yim9rbsgc8y240js9k2gvaqa4
Fiertgeshaff
0
176393
2687144
2026-07-22T14:25:32Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687144
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}}
}}
De '''Fiertgeshaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]]
srv10qkxbz6tasud8vzqervo7bmd2a2
2687155
2687144
2026-07-22T14:40:18Z
GilPe
14980
2687155
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}}
}}
De '''Fiertgeshaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit ronn 650 m. nërdlech vum [[CR345]] op enger Héicht vun ca. 380 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Fermes'', tëscht [[Miedernach]] am Westen a [[Suewelbuer]] am Osten.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]]
leyqootcgkmp94jtm7gu6a92jcatt6y
Fléckenhaff
0
176394
2687145
2026-07-22T14:25:40Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687145
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Iechternach}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
}}
De '''Fléckenhaff''' (och alt '''Flickenhaff ''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Waldbëlleg]] am [[Kanton Iechternach]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Waldbëlleg]]
k823mbppkop7yuhqc4wq5cp1jgmaivm
2687156
2687145
2026-07-22T14:44:11Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687156
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Iechternach}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
}}
De '''Fléckenhaff''' (och alt '''Flickenhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Waldbëlleg]] am [[Kanton Iechternach]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 350 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Haler]], um westleche Wupp vun Haler.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Waldbëlleg]]
1ppgeajutilw96w2kdjhwg4crxycz0z
Geierhaff
0
176395
2687146
2026-07-22T14:25:48Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687146
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Clierf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Parc Housen}}
}}
De '''Geierhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Parc Housen]] am [[Kanton Clierf]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Parc Housen]]
e1xij7zws8clrd9h9hgtzt3a2zrvfer
2687157
2687146
2026-07-22T14:47:45Z
GilPe
14980
2687157
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Clierf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Parc Housen}}
}}
De '''Geierhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Parc Housen]] am [[Kanton Clierf]].
== Geographie ==
Den Haff läit op der {{N7}} op enger Héicht vun ca. 515 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Holztem]], tëscht dem [[Um Schinker|Schinker]] am Süden an der [[Housener Barrière|Housener Barriär]] am Norden.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Parc Housen]]
kluqmlcc32ndryo6l0rzwmeuj04l368
Gillenshaff
0
176396
2687147
2026-07-22T14:25:57Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687147
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}}
}}
De '''Gillenshaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]]
7wlo1bx2p0wcxfhqi5nxqngo2ny1we5
2687158
2687147
2026-07-22T14:50:15Z
GilPe
14980
2687158
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ärenzdall}}
}}
De '''Gillenshaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ärenzdall]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 405 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Fermes'', ronn 1,4 km südëstlech vum [[Miedernach|Miedernacher]] Duerfzentrum.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Ärenzdall]]
f2g2jaoskzazt9n2wa2l1a1xt0f97ep
Haupeschhaff
0
176397
2687148
2026-07-22T14:26:07Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687148
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) = Hubertushof
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Feelen}}
}}
Den '''Haupeschhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Feelen]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Feelen]]
p3qqyuuo5tbszyvmkhpkqckbe7y1pkv
2687163
2687148
2026-07-22T15:04:08Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687163
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) = Hubertushof
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Feelen}}
}}
Den '''Haupeschhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Feelen]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 310 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Nidderfeelen]], ronn 1,7 km südëstlech vum [[Uewerfeelen|Uewerfeelener]] Duerfzentrum.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Feelen]]
4dq4kakgjgijqfmnvwgncz0s3ri1lnv
Haarthaff
0
176398
2687149
2026-07-22T14:26:18Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687149
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Iechternach}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
}}
Den '''Haarthaff''' (och alt '''Hardhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Waldbëlleg]] am [[Kanton Iechternach]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Waldbëlleg]]
984s3hso2x29vec842ezoecfk60fzye
2687159
2687149
2026-07-22T14:53:32Z
GilPe
14980
2687159
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Iechternach}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
}}
Den '''Haarthaff''' (och alt '''Hardhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Waldbëlleg]] am [[Kanton Iechternach]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 305 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Haler]], ronn 360 m westlech vum [[Schlass Grondhaff]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Waldbëlleg]]
nnw8do43z7z02c3p09ocs691w764s1a
2687160
2687159
2026-07-22T14:55:24Z
GilPe
14980
2687160
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Iechternach}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
}}
Den '''Haarthaff''' (och alt '''Hardhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Waldbëlleg]] am [[Kanton Iechternach]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 305 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Haler]], ronn 360 m westlech vum [[Schlass Grondhaff]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Waldbëlleg]]
t8pmn7k9iscunsi1es73hv77jjp33vl
Haff Ahl
0
176399
2687150
2026-07-22T14:26:25Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687150
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Hof Ahl
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Clierf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Parc Housen}}
}}
Den '''Haff Ahl''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Parc Housen]] am [[Kanton Clierf]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Parc Housen]]
3vvymelfa4b1bytdu5p6cmhd3pwjjgt
2687161
2687150
2026-07-22T14:58:47Z
GilPe
14980
2687161
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Hof Ahl
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Clierf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Parc Housen}}
}}
Den '''Haff Ahl''' (och alt '''Haffaal''') ass e [[Lieu-dit]] an der [[Gemeng Parc Housen]] am [[Kanton Clierf]].
== Geographie ==
Den Haff Ahl läit op der {{N10}} op enger Héicht vun ca. 260 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Wuelessen]], ronn 1,5 km nërdlech vu [[Stolzebuerg]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Parc Housen]]
kv2lu55ojlsxqumvpol80g0hwiqquve
Hanenhaff
0
176400
2687151
2026-07-22T14:26:35Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687151
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Haanenhaff
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Clierf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wëntger}}
}}
Den '''Hanenhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Wëntger]] am [[Kanton Clierf]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] , tëscht …
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wëntger]]
a2n1h66no374vrzsasfjumtfh8babk6
2687162
2687151
2026-07-22T15:00:38Z
GilPe
14980
2687162
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Haanenhaff
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Clierf}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wëntger}}
}}
Den '''Hanenhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Wëntger]] am [[Kanton Clierf]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 450 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Saassel]], ronn 350 m. westlech vun der [[Pafemillen]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wëntger]]
nd1kag4b38ddgirxtzh3uxt0nket0m1
Michel Barbey
0
176401
2687165
2026-07-22T16:24:54Z
Johnny Chicago
17
nei
2687165
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Barbey''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1927]] zu [[Drucourt]] a gestuerwen de [[24. Januar]] [[2026]] zu [[Valence (Drôme)|Valence]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Schauspiller]].
Hie war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Léo Joannon]], [[Jacques Becker]], [[Jean-Paul Le Chanois]], [[Henri Verneuil]] a [[Riccardo Freda]] ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1944: ''Le carrefour des enfants perdus'' - Regie: [[Léo Joannon]] - Haaptacteuren: [[René Dary]], [[Raymond Bussières]] - (als Rougier)
* 1946: ''[[Le visiteur (Film 1946)|Le visiteur]]'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Pierre Fresnay]], [[Antoine Balpêtré]] - (als Milou)
* 1947: ''Chemins sans lois'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Jean Murat]] - (als Petit-Plon)
* 1947: ''[[Une belle garce (Film 1948)|Une belle garce]]'' - Regie: [[Jacques Daroy]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Lucien Coëdel]] - (als Leo)
* 1947: ''Le Destin exécrable de Guillemette Babin'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Héléna Bossis]], [[Jean Davy]] - (als Jean-François Pasquier)
* 1948: ''[[Marlène (Film)|Marlène]]'' - Regie: [[Pierre de Hérain]] - Haaptacteuren: [[Tino Rossi]], [[Micheline Francey]] - (als Michel)
* 1948: ''[[La louve (Film 1949)|La louve]]'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Claude Génia]], Jean Davy
* 1949: ''Rendez-vous de juillet'' - Regie: [[Jacques Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Gélin]], [[Brigitte Auber]]
* 1950: ''[[Dominique (Film 1950)|Dominique]]'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Claire Muriel]], [[Roger Monteaux]] - (als Dominique Fougerolles)
* 1950: ''Cartouche, roi de Paris'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Roger Pigaut]], [[Renée Devillers]] - (als Simon)
* 1950: ''Trois marins dans un couvent'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès|Duvallès]], [[Jacqueline Dor]] - (als Philippe)
* 1952: ''La femme à l'orchidée'' - Regie: [[Raymond Leboursier]] - Haaptacteuren: [[Tilda Thamar]], [[Georges Rollin]] - (als Walter)
* 1952: ''La fille au fouet'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Michel Simon]], [[Colette Darfeuil]] - (als Calixe)
* 1953: ''Das Geheimnis vom Bergsee'' - Regie: Jean Dréville - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Harriet Geßner]] - (als Calix)
* 1952: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Pierrette Caillol]] - (als Gino Ferrari)
* 1953: ''[[Leur dernière nuit]]'' - Regie: [[Georges Lacombe]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Madeleine Robinson]] - (als Dédé)
* 1956: ''L'homme à l'œillet blanc'' - Regie: [[Jacques Séverac]] - (Kuerzfilm)
* 1956: ''[[Le cas du docteur Laurent]]'' - Regie: [[Jean-Paul Le Chanois]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Nicole Courcel]] - (als André Loubet)
* 1960: ''Hold-up à Saint-Trop' '' - Regie: [[Louis Félix]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Altariba]], [[Jean-Marie Rivière]]
* 1960: ''Touchez pas aux blondes'' - Regie: [[Maurice Cloche]] - Haaptacteuren: [[Jany Clair]], [[Philippe Clay]] - (als Douglas Blond)
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]], [[Jean Tissier]] - (als Vasci)
* 1964: ''[[Week-end à Zuydcoote]]'' - Regie: [[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Jean-Pierre Marielle]], [[Catherine Spaak]] - (als Dr. Claude Cirilli)
* 1965: ''[[Les deux orphelines (Film 1965)|Les deux orphelines]]'' - Regie: [[Riccardo Freda]] - Haaptacteuren: [[Sophie Darès]], [[Valeria Ciangottini]] - (als Jacques Frochard)
* 1965: ''Le caïd de Champignol'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Jean Richard]], [[Michel Serrault]] - (als Patrice)
* 1968: ''[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[France Anglade]], [[Vittorio De Sica]], [[Karin Dor]]
* 1968: ''[[Le tatoué]]'' - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Louis de Funès]] - (als Helikopterpilot)
* 1970: ''[[La horse]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Danièle Ajoret]] - (als Maurice)
* 1973: ''Pigalle carrefour des illusions'' - Regie: [[Pierre Chevalier (Filmregisseur)|Pierre Chevalier]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Costantini]], [[Alice Arno]] - (als Kommissär)
* 1973: ''Lâchez les chiennes'' - Regie: [[Bernard Launois]] - Haaptacteuren: Alice Arno, [[Rudy Lenoir]]
* 1974: ''Dédé la Tendresse'' - Regie: [[Jean-Louis van Belle]] - Haaptacteuren: [[Paul Frankeur]], [[Roger Dumas]]
* 1977: ''[[Un tueur, un flic, ainsi soit-il...]]'' - Regie: Jean-Louis van Belle - Haaptacteuren: Paul Frankeur, [[Marika Green]] - (als Inspekter)
* 1983: ''[[Flics de choc (Film)|Flics de choc]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Pierre Massimi]], [[Mylène Demongeot]]
* 1994: ''[[Lumière noire (Film)|Lumière noire]]'' - Regie: [[Med Hondo]] - Haaptacteuren: [[Patrick Poivey]], [[Inês de Medeiros]]
* 2002: ''Mama Aloko'' - Regie: [[Jean Odoutan]] - Haaptacteuren: [[Laurentine Milebo]], [[Jean Odoutan]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Barbey Michel}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Synchronspriecher]]
[[Kategorie:Gebuer 1927]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
75nqsgh2l44p6wlujs743vtuwr4on7n
2687166
2687165
2026-07-22T16:26:13Z
Johnny Chicago
17
/* Kino */
2687166
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Barbey''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1927]] zu [[Drucourt]] a gestuerwen de [[24. Januar]] [[2026]] zu [[Valence (Drôme)|Valence]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Schauspiller]].
Hie war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Léo Joannon]], [[Jacques Becker]], [[Jean-Paul Le Chanois]], [[Henri Verneuil]] a [[Riccardo Freda]] ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1944: ''Le carrefour des enfants perdus'' - Regie: [[Léo Joannon]] - Haaptacteuren: [[René Dary]], [[Raymond Bussières]] - (als Rougier)
* 1946: ''[[Le visiteur (Film 1946)|Le visiteur]]'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Pierre Fresnay]], [[Antoine Balpêtré]] - (als Milou)
* 1947: ''Chemins sans lois'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Jean Murat]] - (als Petit-Plon)
* 1947: ''[[Une belle garce (Film 1948)|Une belle garce]]'' - Regie: [[Jacques Daroy]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Lucien Coëdel]] - (als Leo)
* 1947: ''Le Destin exécrable de Guillemette Babin'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Héléna Bossis]], [[Jean Davy]] - (als Jean-François Pasquier)
* 1948: ''[[Marlène (Film)|Marlène]]'' - Regie: [[Pierre de Hérain]] - Haaptacteuren: [[Tino Rossi]], [[Micheline Francey]] - (als Michel)
* 1948: ''[[La louve (Film 1949)|La louve]]'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Claude Génia]], Jean Davy
* 1949: ''Rendez-vous de juillet'' - Regie: [[Jacques Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Gélin]], [[Brigitte Auber]]
* 1950: ''[[Dominique (Film 1950)|Dominique]]'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Claire Muriel]], [[Roger Monteaux]] - (als Dominique Fougerolles)
* 1950: ''Cartouche, roi de Paris'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Roger Pigaut]], [[Renée Devillers]] - (als Simon)
* 1950: ''Trois marins dans un couvent'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès|Duvallès]], [[Jacqueline Dor]] - (als Philippe)
* 1952: ''La femme à l'orchidée'' - Regie: [[Raymond Leboursier]] - Haaptacteuren: [[Tilda Thamar]], [[Georges Rollin]] - (als Walter)
* 1952: ''La fille au fouet'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Michel Simon]], [[Colette Darfeuil]] - (als Calixe)
* 1953: ''Das Geheimnis vom Bergsee'' - Regie: Jean Dréville - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Harriet Geßner]] - (als Calix)
* 1952: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Pierrette Caillol]] - (als Gino Ferrari)
* 1953: ''[[Leur dernière nuit]]'' - Regie: [[Georges Lacombe]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Madeleine Robinson]] - (als Dédé)
* 1956: ''L'homme à l'œillet blanc'' - Regie: [[Jacques Séverac]] - (Kuerzfilm)
* 1956: ''[[Le cas du docteur Laurent]]'' - Regie: [[Jean-Paul Le Chanois]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Nicole Courcel]] - (als André Loubet)
* 1960: ''Hold-up à Saint-Trop' '' - Regie: [[Louis Félix]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Altariba]], [[Jean-Marie Rivière]]
* 1960: ''Touchez pas aux blondes'' - Regie: [[Maurice Cloche]] - Haaptacteuren: [[Jany Clair]], [[Philippe Clay]] - (als Douglas Blond)
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]], [[Jean Tissier]] - (als Vasci)
* 1964: ''[[Week-end à Zuydcoote (Film)|Week-end à Zuycoote]]'' - Regie: [[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Jean-Pierre Marielle]], [[Catherine Spaak]] - (als Dr. Claude Cirilli)
* 1965: ''[[Les deux orphelines (Film 1965)|Les deux orphelines]]'' - Regie: [[Riccardo Freda]] - Haaptacteuren: [[Sophie Darès]], [[Valeria Ciangottini]] - (als Jacques Frochard)
* 1965: ''Le caïd de Champignol'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Jean Richard]], [[Michel Serrault]] - (als Patrice)
* 1968: ''[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[France Anglade]], [[Vittorio De Sica]], [[Karin Dor]]
* 1968: ''[[Le tatoué]]'' - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Louis de Funès]] - (als Helikopterpilot)
* 1970: ''[[La horse]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Danièle Ajoret]] - (als Maurice)
* 1973: ''Pigalle carrefour des illusions'' - Regie: [[Pierre Chevalier (Filmregisseur)|Pierre Chevalier]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Costantini]], [[Alice Arno]] - (als Kommissär)
* 1973: ''Lâchez les chiennes'' - Regie: [[Bernard Launois]] - Haaptacteuren: Alice Arno, [[Rudy Lenoir]]
* 1974: ''Dédé la Tendresse'' - Regie: [[Jean-Louis van Belle]] - Haaptacteuren: [[Paul Frankeur]], [[Roger Dumas]]
* 1977: ''[[Un tueur, un flic, ainsi soit-il...]]'' - Regie: Jean-Louis van Belle - Haaptacteuren: Paul Frankeur, [[Marika Green]] - (als Inspekter)
* 1983: ''[[Flics de choc (Film)|Flics de choc]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Pierre Massimi]], [[Mylène Demongeot]]
* 1994: ''[[Lumière noire (Film)|Lumière noire]]'' - Regie: [[Med Hondo]] - Haaptacteuren: [[Patrick Poivey]], [[Inês de Medeiros]]
* 2002: ''Mama Aloko'' - Regie: [[Jean Odoutan]] - Haaptacteuren: [[Laurentine Milebo]], [[Jean Odoutan]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Barbey Michel}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Synchronspriecher]]
[[Kategorie:Gebuer 1927]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
o0b90yibwd765bkp0khbveel22oh2m6
2687167
2687166
2026-07-22T16:27:03Z
Johnny Chicago
17
2687167
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Barbey''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1927]] zu [[Drucourt]] a gestuerwen de [[24. Januar]] [[2026]] zu [[Valence (Drôme)|Valence]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Schauspiller]].
Hie war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Léo Joannon]], [[Jacques Becker]], [[Jean-Paul Le Chanois]], [[Henri Verneuil]] a [[Riccardo Freda]] ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1944: ''Le carrefour des enfants perdus'' - Regie: [[Léo Joannon]] - Haaptacteuren: [[René Dary]], [[Raymond Bussières]] - (als Rougier)
* 1946: ''[[Le visiteur (Film 1946)|Le visiteur]]'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Pierre Fresnay]], [[Antoine Balpêtré]] - (als Milou)
* 1947: ''Chemins sans lois'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Jean Murat]] - (als Petit-Plon)
* 1947: ''[[Une belle garce (Film 1948)|Une belle garce]]'' - Regie: [[Jacques Daroy]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Lucien Coëdel]] - (als Leo)
* 1947: ''Le Destin exécrable de Guillemette Babin'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Héléna Bossis]], [[Jean Davy]] - (als Jean-François Pasquier)
* 1948: ''[[Marlène (Film)|Marlène]]'' - Regie: [[Pierre de Hérain]] - Haaptacteuren: [[Tino Rossi]], [[Micheline Francey]] - (als Michel)
* 1948: ''[[La louve (Film 1949)|La louve]]'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Claude Génia]], Jean Davy
* 1949: ''Rendez-vous de juillet'' - Regie: [[Jacques Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Gélin]], [[Brigitte Auber]]
* 1950: ''[[Dominique (Film 1950)|Dominique]]'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Claire Muriel]], [[Roger Monteaux]] - (als Dominique Fougerolles)
* 1950: ''Cartouche, roi de Paris'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Roger Pigaut]], [[Renée Devillers]] - (als Simon)
* 1950: ''Trois marins dans un couvent'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès|Duvallès]], [[Jacqueline Dor]] - (als Philippe)
* 1952: ''La femme à l'orchidée'' - Regie: [[Raymond Leboursier]] - Haaptacteuren: [[Tilda Thamar]], [[Georges Rollin]] - (als Walter)
* 1952: ''La fille au fouet'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Michel Simon]], [[Colette Darfeuil]] - (als Calixe)
* 1953: ''Das Geheimnis vom Bergsee'' - Regie: Jean Dréville - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Harriet Geßner]] - (als Calix)
* 1952: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Pierrette Caillol]] - (als Gino Ferrari)
* 1953: ''[[Leur dernière nuit]]'' - Regie: [[Georges Lacombe]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Madeleine Robinson]] - (als Dédé)
* 1956: ''L'homme à l'œillet blanc'' - Regie: [[Jacques Séverac]] - (Kuerzfilm)
* 1956: ''[[Le cas du docteur Laurent]]'' - Regie: [[Jean-Paul Le Chanois]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Nicole Courcel]] - (als André Loubet)
* 1960: ''Hold-up à Saint-Trop' '' - Regie: [[Louis Félix]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Altariba]], [[Jean-Marie Rivière]]
* 1960: ''Touchez pas aux blondes'' - Regie: [[Maurice Cloche]] - Haaptacteuren: [[Jany Clair]], [[Philippe Clay]] - (als Douglas Blond)
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]], [[Jean Tissier]] - (als Vasci)
* 1964: ''[[Week-end à Zuydcoote (Film)|Week-end à Zuycoote]]'' - Regie: [[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Jean-Pierre Marielle]], [[Catherine Spaak]] - (als Dr. Claude Cirilli)
* 1965: ''[[Les deux orphelines (Film 1965)|Les deux orphelines]]'' - Regie: [[Riccardo Freda]] - Haaptacteuren: [[Sophie Darès]], [[Valeria Ciangottini]] - (als Jacques Frochard)
* 1965: ''Le caïd de Champignol'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Jean Richard]], [[Michel Serrault]] - (als Patrice)
* 1968: ''[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[France Anglade]], [[Vittorio De Sica]], [[Karin Dor]]
* 1968: ''[[Le tatoué]]'' - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Louis de Funès]] - (als Helikopterpilot)
* 1970: ''[[La horse]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Danièle Ajoret]] - (als Maurice)
* 1973: ''Pigalle carrefour des illusions'' - Regie: [[Pierre Chevalier (Filmregisseur)|Pierre Chevalier]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Costantini]], [[Alice Arno]] - (als Kommissär)
* 1973: ''Lâchez les chiennes'' - Regie: [[Bernard Launois]] - Haaptacteuren: Alice Arno, [[Rudy Lenoir]]
* 1974: ''Dédé la Tendresse'' - Regie: [[Jean-Louis van Belle]] - Haaptacteuren: [[Paul Frankeur]], [[Roger Dumas]]
* 1977: ''Un tueur, un flic, ainsi soit-il...'' - Regie: Jean-Louis van Belle - Haaptacteuren: Paul Frankeur, [[Marika Green]] - (als Inspekter)
* 1983: ''Flics de choc'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Pierre Massimi]], [[Mylène Demongeot]]
* 1994: ''[[Lumière noire (Film)|Lumière noire]]'' - Regie: [[Med Hondo]] - Haaptacteuren: [[Patrick Poivey]], [[Inês de Medeiros]]
* 2002: ''Mama Aloko'' - Regie: [[Jean Odoutan]] - Haaptacteuren: [[Laurentine Milebo]], [[Jean Odoutan]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Barbey Michel}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Synchronspriecher]]
[[Kategorie:Gebuer 1927]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
2fgr46a66c76hags649x329ri7f7vxb
2687175
2687167
2026-07-22T18:04:54Z
Puscas
735
....
2687175
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Barbey''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1927]] zu [[Drucourt]] a gestuerwen de [[24. Januar]] [[2026]] zu [[Valence (Drôme)|Valence]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Schauspiller]].
Hie war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Léo Joannon]], [[Jacques Becker]], [[Jean-Paul Le Chanois]], [[Henri Verneuil]] a [[Riccardo Freda]] ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1944: ''Le carrefour des enfants perdus'' - Regie: [[Léo Joannon]] - Haaptacteuren: [[René Dary]], [[Raymond Bussières]] - (als Rougier)
* 1946: ''[[Le visiteur (Film 1946)|Le visiteur]]'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Pierre Fresnay]], [[Antoine Balpêtré]] - (als Milou)
* 1947: ''Chemins sans lois'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Jean Murat]] - (als Petit-Plon)
* 1947: ''[[Une belle garce (Film 1948)|Une belle garce]]'' - Regie: [[Jacques Daroy]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Lucien Coëdel]] - (als Leo)
* 1947: ''Le Destin exécrable de Guillemette Babin'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Héléna Bossis]], [[Jean Davy]] - (als Jean-François Pasquier)
* 1948: ''[[Marlène (Film)|Marlène]]'' - Regie: [[Pierre de Hérain]] - Haaptacteuren: [[Tino Rossi]], [[Micheline Francey]] - (als Michel)
* 1948: ''[[La louve (Film 1949)|La louve]]'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Claude Génia]], Jean Davy
* 1949: ''Rendez-vous de juillet'' - Regie: [[Jacques Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Gélin]], [[Brigitte Auber]]
* 1950: ''[[Dominique (Film 1950)|Dominique]]'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Claire Muriel]], [[Roger Monteaux]] - (als Dominique Fougerolles)
* 1950: ''Cartouche, roi de Paris'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Roger Pigaut]], [[Renée Devillers]] - (als Simon)
* 1950: ''Trois marins dans un couvent'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès|Duvallès]], [[Jacqueline Dor]] - (als Philippe)
* 1952: ''La femme à l'orchidée'' - Regie: [[Raymond Leboursier]] - Haaptacteuren: [[Tilda Thamar]], [[Georges Rollin]] - (als Walter)
* 1952: ''La fille au fouet'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Michel Simon]], [[Colette Darfeuil]] - (als Calixe)
* 1953: ''Das Geheimnis vom Bergsee'' - Regie: Jean Dréville - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Harriet Geßner]] - (als Calix)
* 1952: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Pierrette Caillol]] - (als Gino Ferrari)
* 1953: ''[[Leur dernière nuit]]'' - Regie: [[Georges Lacombe]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Madeleine Robinson]] - (als Dédé)
* 1956: ''L'homme à l'œillet blanc'' - Regie: [[Jacques Séverac]] - (Kuerzfilm)
* 1956: ''[[Le cas du docteur Laurent]]'' - Regie: [[Jean-Paul Le Chanois]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Nicole Courcel]] - (als André Loubet)
* 1960: ''Hold-up à Saint-Trop' '' - Regie: [[Louis Félix]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Altariba]], [[Jean-Marie Rivière]]
* 1960: ''Touchez pas aux blondes'' - Regie: [[Maurice Cloche]] - Haaptacteuren: [[Jany Clair]], [[Philippe Clay]] - (als Douglas Blond)
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]], [[Jean Tissier]] - (als Vasci)
* 1964: ''[[Week-end à Zuydcoote (Film)|Week-end à Zuycoote]]'' - Regie: [[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Jean-Pierre Marielle]], [[Catherine Spaak]] - (als Dr. Claude Cirilli)
* 1965: ''[[Les deux orphelines (Film 1965)|Les deux orphelines]]'' - Regie: [[Riccardo Freda]] - Haaptacteuren: [[Sophie Darès]], [[Valeria Ciangottini]] - (als Jacques Frochard)
* 1965: ''Le caïd de Champignol'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Jean Richard]], [[Michel Serrault]] - (als Patrice)
* 1968: ''[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[France Anglade]], [[Vittorio De Sica]], [[Karin Dor]]
* 1968: ''[[Le tatoué]]'' - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Louis de Funès]] - (als Helikopterpilot)
* 1970: ''[[La horse]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Danièle Ajoret]] - (als Maurice)
* 1973: ''Pigalle carrefour des illusions'' - Regie: [[Pierre Chevalier (Filmregisseur)|Pierre Chevalier]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Costantini]], [[Alice Arno]] - (als Kommissär)
* 1973: ''Lâchez les chiennes'' - Regie: [[Bernard Launois]] - Haaptacteuren: Alice Arno, [[Rudy Lenoir]]
* 1974: ''Dédé la Tendresse'' - Regie: [[Jean-Louis van Belle]] - Haaptacteuren: [[Paul Frankeur]], [[Roger Dumas]]
* 1977: ''Un tueur, un flic, ainsi soit-il...'' - Regie: Jean-Louis van Belle - Haaptacteuren: Paul Frankeur, [[Marika Green]] - (als Inspekter)
* 1983: ''Flics de choc'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Pierre Massimi]], [[Mylène Demongeot]]
* 1994: ''[[Lumière noire (Film)|Lumière noire]]'' - Regie: [[Med Hondo]] - Haaptacteuren: [[Patrick Poivey]], [[Inês de Medeiros]]
* 2002: ''Mama Aloko'' - Regie: [[Jean Odoutan]] - Haaptacteuren: [[Laurentine Milebo]], [[Jean Odoutan]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Barbey Michel}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Synchronspriecher]]
[[Kategorie:Gebuer 1927]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
69ymnr3o2dsrqlapp1ngwvraszrp2km
2687192
2687175
2026-07-22T18:50:56Z
Mobby 12
60927
k
2687192
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Barbey''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1927]] zu [[Drucourt]], a gestuerwen de [[24. Januar]] [[2026]] zu [[Valence (Drôme)|Valence]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Schauspiller]].
Hie war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Léo Joannon]], [[Jacques Becker]], [[Jean-Paul Le Chanois]], [[Henri Verneuil]] a [[Riccardo Freda]] ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1944: ''Le carrefour des enfants perdus'' - Regie: [[Léo Joannon]] - Haaptacteuren: [[René Dary]], [[Raymond Bussières]] - (als Rougier)
* 1946: ''[[Le visiteur (Film 1946)|Le visiteur]]'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Pierre Fresnay]], [[Antoine Balpêtré]] - (als Milou)
* 1947: ''Chemins sans lois'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Jean Murat]] - (als Petit-Plon)
* 1947: ''[[Une belle garce (Film 1948)|Une belle garce]]'' - Regie: [[Jacques Daroy]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Lucien Coëdel]] - (als Leo)
* 1947: ''Le Destin exécrable de Guillemette Babin'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Héléna Bossis]], [[Jean Davy]] - (als Jean-François Pasquier)
* 1948: ''[[Marlène (Film)|Marlène]]'' - Regie: [[Pierre de Hérain]] - Haaptacteuren: [[Tino Rossi]], [[Micheline Francey]] - (als Michel)
* 1948: ''[[La louve (Film 1949)|La louve]]'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Claude Génia]], Jean Davy
* 1949: ''Rendez-vous de juillet'' - Regie: [[Jacques Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Gélin]], [[Brigitte Auber]]
* 1950: ''[[Dominique (Film 1950)|Dominique]]'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Claire Muriel]], [[Roger Monteaux]] - (als Dominique Fougerolles)
* 1950: ''Cartouche, roi de Paris'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Roger Pigaut]], [[Renée Devillers]] - (als Simon)
* 1950: ''Trois marins dans un couvent'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès|Duvallès]], [[Jacqueline Dor]] - (als Philippe)
* 1952: ''La femme à l'orchidée'' - Regie: [[Raymond Leboursier]] - Haaptacteuren: [[Tilda Thamar]], [[Georges Rollin]] - (als Walter)
* 1952: ''La fille au fouet'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Michel Simon]], [[Colette Darfeuil]] - (als Calixe)
* 1953: ''Das Geheimnis vom Bergsee'' - Regie: Jean Dréville - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Harriet Geßner]] - (als Calix)
* 1952: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Pierrette Caillol]] - (als Gino Ferrari)
* 1953: ''[[Leur dernière nuit]]'' - Regie: [[Georges Lacombe]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Madeleine Robinson]] - (als Dédé)
* 1956: ''L'homme à l'œillet blanc'' - Regie: [[Jacques Séverac]] - (Kuerzfilm)
* 1956: ''[[Le cas du docteur Laurent]]'' - Regie: [[Jean-Paul Le Chanois]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Nicole Courcel]] - (als André Loubet)
* 1960: ''Hold-up à Saint-Trop' '' - Regie: [[Louis Félix]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Altariba]], [[Jean-Marie Rivière]]
* 1960: ''Touchez pas aux blondes'' - Regie: [[Maurice Cloche]] - Haaptacteuren: [[Jany Clair]], [[Philippe Clay]] - (als Douglas Blond)
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]], [[Jean Tissier]] - (als Vasci)
* 1964: ''[[Week-end à Zuydcoote (Film)|Week-end à Zuycoote]]'' - Regie: [[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Jean-Pierre Marielle]], [[Catherine Spaak]] - (als Dr. Claude Cirilli)
* 1965: ''[[Les deux orphelines (Film 1965)|Les deux orphelines]]'' - Regie: [[Riccardo Freda]] - Haaptacteuren: [[Sophie Darès]], [[Valeria Ciangottini]] - (als Jacques Frochard)
* 1965: ''Le caïd de Champignol'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Jean Richard]], [[Michel Serrault]] - (als Patrice)
* 1968: ''[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[France Anglade]], [[Vittorio De Sica]], [[Karin Dor]]
* 1968: ''[[Le tatoué]]'' - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Louis de Funès]] - (als Helikopterpilot)
* 1970: ''[[La horse]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Danièle Ajoret]] - (als Maurice)
* 1973: ''Pigalle carrefour des illusions'' - Regie: [[Pierre Chevalier (Filmregisseur)|Pierre Chevalier]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Costantini]], [[Alice Arno]] - (als Kommissär)
* 1973: ''Lâchez les chiennes'' - Regie: [[Bernard Launois]] - Haaptacteuren: Alice Arno, [[Rudy Lenoir]]
* 1974: ''Dédé la Tendresse'' - Regie: [[Jean-Louis van Belle]] - Haaptacteuren: [[Paul Frankeur]], [[Roger Dumas]]
* 1977: ''Un tueur, un flic, ainsi soit-il...'' - Regie: Jean-Louis van Belle - Haaptacteuren: Paul Frankeur, [[Marika Green]] - (als Inspekter)
* 1983: ''Flics de choc'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Pierre Massimi]], [[Mylène Demongeot]]
* 1994: ''[[Lumière noire (Film)|Lumière noire]]'' - Regie: [[Med Hondo]] - Haaptacteuren: [[Patrick Poivey]], [[Inês de Medeiros]]
* 2002: ''Mama Aloko'' - Regie: [[Jean Odoutan]] - Haaptacteuren: [[Laurentine Milebo]], [[Jean Odoutan]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Barbey Michel}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Synchronspriecher]]
[[Kategorie:Gebuer 1927]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
7aocs5cm9j33ou82vkyj587xas6e7aj
2687202
2687192
2026-07-22T19:56:21Z
GilPe
14980
2687202
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Barbey''', gebuer den [[23. Abrëll]] [[1927]] zu [[Drucourt]], a gestuerwen de [[24. Januar]] [[2026]] zu [[Valence (Drôme)|Valence]], war e [[Frankräich|franséische]] [[Schauspiller]].
Hie war a Filmer vu bekannte Regisseure wéi [[Léo Joannon]], [[Jacques Becker]], [[Jean-Paul Le Chanois]], [[Henri Verneuil]] a [[Riccardo Freda]] ze gesinn.
== Filmographie ==
=== Kino ===
* 1944: ''Le carrefour des enfants perdus'' - Regie: [[Léo Joannon]] - Haaptacteuren: [[René Dary]], [[Raymond Bussières]] - (als Rougier)
* 1946: ''[[Le visiteur (Film 1946)|Le visiteur]]'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Pierre Fresnay]], [[Antoine Balpêtré]] - (als Milou)
* 1947: ''Chemins sans lois'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Jean Murat]] - (als Petit-Plon)
* 1947: ''[[Une belle garce (Film 1948)|Une belle garce]]'' - Regie: [[Jacques Daroy]] - Haaptacteuren: [[Ginette Leclerc]], [[Lucien Coëdel]] - (als Leo)
* 1947: ''Le Destin exécrable de Guillemette Babin'' - Regie: [[Guillaume Radot]] - Haaptacteuren: [[Héléna Bossis]], [[Jean Davy]] - (als Jean-François Pasquier)
* 1948: ''[[Marlène (Film)|Marlène]]'' - Regie: [[Pierre de Hérain]] - Haaptacteuren: [[Tino Rossi]], [[Micheline Francey]] - (als Michel)
* 1948: ''[[La louve (Film 1949)|La louve]]'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Claude Génia]], Jean Davy
* 1949: ''Rendez-vous de juillet'' - Regie: [[Jacques Becker]] - Haaptacteuren: [[Daniel Gélin]], [[Brigitte Auber]]
* 1950: ''[[Dominique (Film 1950)|Dominique]]'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Claire Muriel]], [[Roger Monteaux]] - (als Dominique Fougerolles)
* 1950: ''Cartouche, roi de Paris'' - Regie: Guillaume Radot - Haaptacteuren: [[Roger Pigaut]], [[Renée Devillers]] - (als Simon)
* 1950: ''Trois marins dans un couvent'' - Regie: [[Émile Couzinet]] - Haaptacteuren: [[Frédéric Duvallès|Duvallès]], [[Jacqueline Dor]] - (als Philippe)
* 1952: ''La femme à l'orchidée'' - Regie: [[Raymond Leboursier]] - Haaptacteuren: [[Tilda Thamar]], [[Georges Rollin]] - (als Walter)
* 1952: ''La fille au fouet'' - Regie: [[Jean Dréville]] - Haaptacteuren: [[Michel Simon]], [[Colette Darfeuil]] - (als Calixe)
* 1953: ''Das Geheimnis vom Bergsee'' - Regie: Jean Dréville - Haaptacteuren: [[Lil Dagover]], [[Harriet Geßner]] - (als Calix)
* 1952: ''Les vacances finissent demain'' - Regie: [[Yvan Noé]] - Haaptacteuren: [[Suzy Carrier]], [[Pierrette Caillol]] - (als Gino Ferrari)
* 1953: ''[[Leur dernière nuit]]'' - Regie: [[Georges Lacombe (Filmregisseur)|Georges Lacombe]] - Haaptacteuren: [[Jean Gabin]], [[Madeleine Robinson]] - (als Dédé)
* 1956: ''L'homme à l'œillet blanc'' - Regie: [[Jacques Séverac]] - (Kuerzfilm)
* 1956: ''[[Le cas du docteur Laurent]]'' - Regie: [[Jean-Paul Le Chanois]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Nicole Courcel]] - (als André Loubet)
* 1960: ''Hold-up à Saint-Trop''' - Regie: [[Louis Félix]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Altariba]], [[Jean-Marie Rivière]]
* 1960: ''Touchez pas aux blondes'' - Regie: [[Maurice Cloche]] - Haaptacteuren: [[Jany Clair]], [[Philippe Clay]] - (als Douglas Blond)
* 1964: ''[[Requiem pour un caïd]]'' - Regie: Maurice Cloche - Haaptacteuren: [[Pierre Mondy]], [[Magali Noël]], [[Jean Tissier]] - (als Vasci)
* 1964: ''[[Week-end à Zuydcoote (Film)|Week-end à Zuycoote]]'' - Regie: [[Henri Verneuil]] - Haaptacteuren: [[Jean-Paul Belmondo]], [[Jean-Pierre Marielle]], [[Catherine Spaak]] - (als Dr. Claude Cirilli)
* 1965: ''[[Les deux orphelines (Film 1965)|Les deux orphelines]]'' - Regie: [[Riccardo Freda]] - Haaptacteuren: [[Sophie Darès]], [[Valeria Ciangottini]] - (als Jacques Frochard)
* 1965: ''Le caïd de Champignol'' - Regie: [[Jean Bastia]] - Haaptacteuren: [[Jean Richard]], [[Michel Serrault]] - (als Patrice)
* 1968: ''[[Caroline chérie (Film 1968)|Caroline chérie]]'' - Regie: [[Denys de La Patellière]] - Haaptacteuren: [[France Anglade]], [[Vittorio De Sica]], [[Karin Dor]]
* 1968: ''[[Le tatoué]]'' - Regie: Denys de La Patellière - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Louis de Funès]] - (als Helikopterpilot)
* 1970: ''[[La horse]]'' - Regie: [[Pierre Granier-Deferre]] - Haaptacteuren: Jean Gabin, [[Danièle Ajoret]] - (als Maurice)
* 1973: ''Pigalle carrefour des illusions'' - Regie: [[Pierre Chevalier (Filmregisseur)|Pierre Chevalier]] - Haaptacteuren: [[Béatrice Costantini]], [[Alice Arno]] - (als Kommissär)
* 1973: ''Lâchez les chiennes'' - Regie: [[Bernard Launois]] - Haaptacteuren: Alice Arno, [[Rudy Lenoir]]
* 1974: ''Dédé la Tendresse'' - Regie: [[Jean-Louis van Belle]] - Haaptacteuren: [[Paul Frankeur]], [[Roger Dumas]]
* 1977: ''Un tueur, un flic, ainsi soit-il...'' - Regie: Jean-Louis van Belle - Haaptacteuren: Paul Frankeur, [[Marika Green]] - (als Inspekter)
* 1983: ''Flics de choc'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Pierre Massimi]], [[Mylène Demongeot]]
* 1994: ''[[Lumière noire (Film)|Lumière noire]]'' - Regie: [[Med Hondo]] - Haaptacteuren: [[Patrick Poivey]], [[Inês de Medeiros]]
* 2002: ''Mama Aloko'' - Regie: [[Jean Odoutan]] - Haaptacteuren: [[Laurentine Milebo]], [[Jean Odoutan]]
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Barbey Michel}}
[[Kategorie:Franséisch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Franséisch Synchronspriecher]]
[[Kategorie:Gebuer 1927]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
lvzlkc7llanb1x1d71lk2wruhug65f7
Investmentfong
0
176402
2687184
2026-07-22T18:25:18Z
Puscas
735
....
2687184
wikitext
text/x-wiki
#Redirect[[Investmentfongen]]
cgfwmgvwmsl14ja82oj3210ff7nmz2y
Heckenhaff
0
176403
2687209
2026-07-22T20:42:54Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687209
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Esch-Uelzecht}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Beetebuerg}}
}}
Den '''Heckenhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Beetebuerg]] am [[Kanton Esch-Uelzecht]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 285 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Beetebuerg]], ronn 1,5 km nërdlech vum Zentrum vu Beetebuerg an 1 km südëstlech vun [[Obeler]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Beetebuerg]]
0cbxvk3n1jh6tfhxntenit1k75up1go
Heesberhaff
0
176404
2687210
2026-07-22T20:47:30Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687210
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Réimech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}}
}}
Den '''Heesberhaff''' (och alt '''Heisburgerhaff''') ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Bous-Waldbriedemes]] am [[Kanton Réimech]].
== Geographie ==
Den Haff läit op enger Héicht vun ca. 285 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] ''Rolleng an Aassel'', ronn 2,3 km nërdlech vun [[Aassel]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Bous-Waldbriedemes]]
odsxpqqkx5osm4dqflzm0s8vklm778b
Heinenhaff
0
176405
2687212
2026-07-22T20:52:13Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687212
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ettelbréck}}
}}
Den '''Heinenhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Ettelbréck]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit ronn 160 m. südlech vun der {{N15}} op enger Héicht vun ca. 260 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Ettelbréck]], am Ausgang vun Ettelbréck a Richtung [[Nidderfeelen]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]]
f0hdlhnzrtbtd85h0n29yjhmtzvefo5
Hierzenhaff
0
176406
2687215
2026-07-22T20:58:00Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687215
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Dikrech}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Bettenduerf}}
}}
Den '''Hierzenhaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Bettenduerf]] am [[Kanton Dikrech]].
== Geographie ==
Den Haff läit um [[CR357]] op enger Héicht vun ca. 300 m. op der Grenz vun de [[Kadastersektioun|Sektioune]] [[Bettenduerf]] a [[Méischtref]], tëscht [[Eppelduerf]] am Süden a Bettenduerf am Norden.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Bettenduerf]]
k7af8lmf406u7cqioxpsj7y359twigt
Hiestgriechter Haff
0
176407
2687216
2026-07-22T21:03:55Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687216
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Hiestgriechterhof
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Veianen}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Tandel}}
}}
Den '''Hiestgriechter Haff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Tandel]] am [[Kanton Veianen]].
== Geographie ==
Den Haff läit ronn 170 m. nërdlech vun der {{N17}} op enger Héicht vun ca. 230 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Longsdref]], tëscht [[Selz]] an [[Tandel]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Tandel]]
mkv3pg2cx05kl4x79nyavvicqkkt3n0
2687225
2687216
2026-07-23T06:09:30Z
Puscas
735
....
2687225
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Hiestgriechterhof
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Veianen}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Tandel}}
}}
Den '''Hiestgriechter Haff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Tandel]] am [[Kanton Veianen]].
== Geographie ==
Den Haff läit ronn 170 m. nërdlech vun der {{N17}} op enger Héicht vun ca. 230 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Longsdref]], tëscht der [[Selz]] an [[Tandel]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Tandel]]
dz9eo2yeqv0gqtd7at4gmpom5evyzsl
2687232
2687225
2026-07-23T07:39:37Z
GilPe
14980
2687232
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) = Hiestgriechterhof
| Kanton = {{Kanton Veianen}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Tandel}}
}}
Den '''Hiestgriechter Haff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Tandel]] am [[Kanton Veianen]].
== Geographie ==
Den Haff läit ronn 170 m. nërdlech vun der {{N17}} op enger Héicht vun ca. 230 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Longsdref]], tëscht der [[Selz]] an [[Tandel]].
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Tandel]]
iyb3h9dgbeeytv6076f78i4e4vwhhmz
Horgershaff
0
176408
2687217
2026-07-22T21:07:29Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687217
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Wolz}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Géisdref}}
}}
Den '''Horgershaff''' ass e [[Lieu-dit]] a [[Bauerenhaff]] an der [[Gemeng Géisdref]] am [[Kanton Wolz]].
== Geographie ==
Den Haff läit am ''Kaunereferwee'' op enger Héicht vun ca. 390 m. an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Bidscht]], ronn 640 m. südwestlech vum Duerfzentrum vu Bidscht.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Géisdref]]
hvpiflkupjgnok58t02caqabtodtwrr
Modul:Alter/doc
828
176409
2687218
2026-07-22T21:33:39Z
Volvox
4050
Nei
2687218
wikitext
text/x-wiki
{{Dokumentatiounssäit}}
<includeonly>[[Kategorie:Moduler]]
[[Kategorie:Infobox-Moduler]]</includeonly>
2amyrb1dgah3d7qpqinvrub5fdiqzio
Lëtzebuerger Theaterfederatioun
0
176410
2687229
2026-07-23T06:46:27Z
Puscas
735
Redirect
2687229
wikitext
text/x-wiki
#Redirect[[Fédération luxembourgeoise des arts de la scène]]
fdn8u6myjly5p2c1m2oogvxle99m99z
Les origines du Conseil d'État du Luxembourg
0
176411
2687244
2026-07-23T10:10:51Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2687244
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Buch}}
'''''Les origines du Conseil d'État du Luxembourg''''' ass e Buch vum [[Marc Besch]] iwwer d'Entsteeung vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Staatsrot]] an der Zäit vun 1815 bis 1878. D'Buch besteet aus zwéi Bänn an ass am Juli 2026 vun der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] erausbruecht ginn.
oretjatvlw93jfzolmhx97mpnnd5k8x
2687247
2687244
2026-07-23T10:37:24Z
GilPe
14980
2687247
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Buch}}
'''''Les origines du Conseil d'État du Luxembourg''''' ass e Buch vum [[Marc Besch]] iwwer d'Entsteeung vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Staatsrot]] an der Zäit vun 1815 bis 1878. D'Buch besteet aus zwéi Bänn an ass am Juli 2026 vun der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] erausbruecht ginn.
Op Basis vu ville virdrun net publizéierte Quelle geet d'Wierk op d'Originnen an d'Ufanksjore vun dëser Institutioun an an deckt d'Period vun 1815 bis 1878 of. De Staatsrot gëtt a säin historesche Kontext gesat, am Zentrum vun de wichtegste politeschen Evenementer a vun de verschiddene [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassungsreformen]], déi dës entscheedend Ära definéiert hunn - eng Zäit, déi vun de Rivalitéiten an den Interesse vun de Groussmuechten an [[Europa (Kontinent)|Europa]] dominéiert a vun intensive Spannungen tëscht liberalen a reaktionäre Stréimunge gepräägt war.
== Iwwersiicht vun de Kapitelen ==
=== Tome 1 (1815–1856) ===
* Les systèmes constitutionnels régissant le Grand-Duché avant 1848
* La Constitution de 1848 et la création d'une commission de législation
* La révision constitutionnelle de 1856 et la naissance du Conseil d'État
* Le contexte politique des premières années de la création du Conseil d'État
=== Tome 2 (1857–1878) ===
* Les orientations de la première loi organique du Conseil d'État
* La composition du Conseil d'État
* L'organisation du Conseil d'État
* La fonction consultative
* La fonction contentieuse
* La révision constitutionnelle de 1868 et le droit de veto suspensif
* Conclusion
* Annexes
== Um Spaweck ==
* ''[https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202607220832/episode/Les-origines-du-Conseil-d-Etat-du-Luxembourg Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]'', Interview mam Auteur vum Buch um Radio 100,7 (22.07.2026)
55rbj3i3rfy1th61umb9vefawa4vm74
2687249
2687247
2026-07-23T10:44:41Z
GilPe
14980
2687249
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Buch}}
'''''Les origines du Conseil d'État du Luxembourg''''' ass e Buch a [[Franséisch|Franséischer Sprooch]] vum [[Marc Besch]] iwwer d'Entsteeung vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Staatsrot]] an der Zäit vun 1815 bis 1878. D'Buch besteet aus zwéi Bänn an ass am Juli 2026 vun der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] erausbruecht ginn.
Op Basis vu ville virdrun net publizéierte Quelle geet d'Wierk op d'Originnen an d'Ufanksjore vun dëser Institutioun an an deckt d'Period vun 1815 bis 1878 of. De Staatsrot gëtt a säin historesche Kontext gesat, am Zentrum vun de wichtegste politeschen Evenementer a vun de verschiddene [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassungsreformen]], déi dës entscheedend Ära definéiert hunn - eng Zäit, déi vun de Rivalitéiten an den Interesse vun de Groussmuechten an [[Europa (Kontinent)|Europa]] dominéiert a vun intensive Spannungen tëscht liberalen a reaktionäre Stréimunge gepräägt war.
== Iwwersiicht vun de Kapitelen ==
=== Tome 1 (1815–1856) ===
* Les systèmes constitutionnels régissant le Grand-Duché avant 1848
* La Constitution de 1848 et la création d'une commission de législation
* La révision constitutionnelle de 1856 et la naissance du Conseil d'État
* Le contexte politique des premières années de la création du Conseil d'État
=== Tome 2 (1857–1878) ===
* Les orientations de la première loi organique du Conseil d'État
* La composition du Conseil d'État
* L'organisation du Conseil d'État
* La fonction consultative
* La fonction contentieuse
* La révision constitutionnelle de 1868 et le droit de veto suspensif
* Conclusion
* Annexes
== Um Spaweck ==
* ''[https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202607220832/episode/Les-origines-du-Conseil-d-Etat-du-Luxembourg Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]'', Interview mam Auteur vum Buch um Radio 100,7 (22.07.2026)
{{DEFAULTSORT:OriginesduConseildEtat}}
[[Kategorie:Literatur 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Literatur]]
[[Kategorie:Franséischsproocheg Literatur]]
[[Kategorie:Staatsrot zu Lëtzebuerg]]
qfgpkq91ks3adnjsscym3yo7g0jdvdf
2687251
2687249
2026-07-23T10:50:55Z
GilPe
14980
Nei Säit
2687251
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Buch
|Bild = Les origines du Conseil d'État du Luxembourg, Marc Besch.jpg
}}
'''''Les origines du Conseil d'État du Luxembourg''''' ass e Buch a [[Franséisch|franséischer Sprooch]] vum [[Marc Besch]] iwwer d'Entsteeung vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Staatsrot]] an der Zäit vun 1815 bis 1878. D'Buch besteet aus zwéi Bänn an ass am Juli 2026 vun der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] erausbruecht ginn.
Op Basis vu ville virdrun net publizéierte Quelle geet d'Wierk op d'Originnen an d'Ufanksjore vun dëser Institutioun an an deckt d'Period vun 1815 bis 1878 of. De Staatsrot gëtt a säin historesche Kontext gesat, am Zentrum vun de wichtegste politeschen Evenementer a vun de verschiddene [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassungsreformen]], déi dës entscheedend Ära definéiert hunn – eng Zäit, déi vun de Rivalitéiten an den Interesse vun de Groussmuechten an [[Europa (Kontinent)|Europa]] dominéiert a vun intensive Spannungen tëscht liberalen a reaktionäre Stréimunge gepräägt war.
== Iwwersiicht vun de Kapitelen ==
=== Tome 1 (1815–1856) ===
* Les systèmes constitutionnels régissant le Grand-Duché avant 1848
* La Constitution de 1848 et la création d'une commission de législation
* La révision constitutionnelle de 1856 et la naissance du Conseil d'État
* Le contexte politique des premières années de la création du Conseil d'État
=== Tome 2 (1857–1878) ===
* Les orientations de la première loi organique du Conseil d'État
* La composition du Conseil d'État
* L'organisation du Conseil d'État
* La fonction consultative
* La fonction contentieuse
* La révision constitutionnelle de 1868 et le droit de veto suspensif
* Conclusion
* Annexes
== Um Spaweck ==
* ''[https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202607220832/episode/Les-origines-du-Conseil-d-Etat-du-Luxembourg Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]'', Interview mam Auteur vum Buch um Radio 100,7 (22.07.2026)
{{DEFAULTSORT:OriginesduConseildEtat}}
[[Kategorie:Literatur 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Literatur]]
[[Kategorie:Franséischsproocheg Literatur]]
[[Kategorie:Staatsrot zu Lëtzebuerg]]
emnokpst08jet9wg6njn6zzvj27ul2u
2687252
2687251
2026-07-23T10:53:41Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +BNL
2687252
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Buch
|Bild = Les origines du Conseil d'État du Luxembourg, Marc Besch.jpg
}}
'''''Les origines du Conseil d'État du Luxembourg''''' ass e Buch a [[Franséisch|franséischer Sprooch]] vum [[Marc Besch]] iwwer d'Entsteeung vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Staatsrot]] an der Zäit vun 1815 bis 1878. D'Buch besteet aus zwéi Bänn an ass am Juli 2026 vun der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] erausbruecht ginn.
Op Basis vu ville virdrun net publizéierte Quelle geet d'Wierk op d'Originnen an d'Ufanksjore vun dëser Institutioun an an deckt d'Period vun 1815 bis 1878 of. De Staatsrot gëtt a säin historesche Kontext gesat, am Zentrum vun de wichtegste politeschen Evenementer a vun de verschiddene [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassungsreformen]], déi dës entscheedend Ära definéiert hunn – eng Zäit, déi vun de Rivalitéiten an den Interesse vun de Groussmuechten an [[Europa (Kontinent)|Europa]] dominéiert a vun intensive Spannungen tëscht liberalen a reaktionäre Stréimunge gepräägt war.
== Iwwersiicht vun de Kapitelen ==
=== Tome 1 (1815–1856) ===
* Les systèmes constitutionnels régissant le Grand-Duché avant 1848
* La Constitution de 1848 et la création d'une commission de législation
* La révision constitutionnelle de 1856 et la naissance du Conseil d'État
* Le contexte politique des premières années de la création du Conseil d'État
=== Tome 2 (1857–1878) ===
* Les orientations de la première loi organique du Conseil d'État
* La composition du Conseil d'État
* L'organisation du Conseil d'État
* La fonction consultative
* La fonction contentieuse
* La révision constitutionnelle de 1868 et le droit de veto suspensif
* Conclusion
* Annexes
== Um Spaweck ==
* ''[https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202607220832/episode/Les-origines-du-Conseil-d-Etat-du-Luxembourg Les origines du Conseil d’État du Luxembourg]'', Interview mam Auteur vum Buch um Radio 100,7 (22.07.2026)
* [https://bnl.public.lu/lb/a-la-une/publications/publications-catalogues-exposition/conseil-etat.html Presentatioun vum Buch op der Säit vun der Nationalbibliothéik] (gekuckt den 23.07.2026)
{{DEFAULTSORT:OriginesduConseildEtat}}
[[Kategorie:Literatur 2026]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Literatur]]
[[Kategorie:Franséischsproocheg Literatur]]
[[Kategorie:Staatsrot zu Lëtzebuerg]]
gpsrglsy4aruhlw904unhkqkfeoxc2t
Fichier:Les origines du Conseil d'État du Luxembourg, Marc Besch.jpg
6
176412
2687250
2026-07-23T10:48:55Z
GilPe
14980
* Sujet: Les origines du Conseil d'État du Luxembourg
* Source: Scan
2687250
wikitext
text/x-wiki
== Resümmee ==
* Sujet: Les origines du Conseil d'État du Luxembourg
* Source: Scan
== Lizenz ==
{{Bild-FU}}
pzih1tc19xsf7ze87kbge2tz4a1flwb