Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Gronn (Stad Lëtzebuerg) 0 9325 2713231 2690619 2026-10-28T19:57:26Z Jwh 3315 /* Am Uelzechtdall */ 2713231 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Grund | Numm (Däitsch) = Grund | Gemeng = {{Lëtzebuerg}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|31.8|N|06|08|13.1|O|Haaptkoordinaten=jo}} }} De '''Gronn''', och dacks '''Stadgronn''' genannt<ref>Déi haiteg offiziell Bezeechnung vum Grënner Quartier ass Gronn, cf. topographesch an aner Kaarte vun der Stad Lëtzebuerg. Déi fréier Bezeechnung Stadgronn war an der éischter Hallschent vum [[20. Joerhonnert]] nach ganz geleefeg. Quell: mëndlech Matdeelung vum [[Robert Philippart|R. Philippart]], 16. Februar 2018.</ref>, ass eng [[Kadastersektioun]] an ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. ==Geographie== De Gronn läit an engem Deel vum [[Uelzecht]]dall a vum [[Péitruss]]dall südëstlech vum Stadzentrum. De Gronn grenzt un d'Stater Quartieren: (am Auerzäresënn) [[Pafendall]], [[Clausen]], [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]], [[Polvermillen]], [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht|Bouneweg-Nord]], [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]] an [[Uewerstad]]. De Gronn huet eng Nord-Süd-Ausdeenung vun 0,78&nbsp;km an eng Ost-West-Ausdeenung vun 0,91&nbsp;km. An der Héicht erstreckt sech de Gronn vun 245 m bis 293,3 m<ref>Quell: Bierger-Zenter vun der Stad Lëtzebuerg.</ref>. == Geschicht == Um Enn vum [[Mëttelalter|Fréimëttelalter]] hu sech um Ufer vun der [[Uelzecht]] Handwierker néiergelooss, déi d'Waasser vum Floss gebraucht hu fir schaffen ze kënnen. [[1083]] huet de Grof [[Konrad I. vu Lëtzebuerg|Konrad]] eng Abtei gestëft, d'[[Abtei Almënster]]. Zu där Zäit gouf et schonn zwou Kierchen am Uelzechtdall ronderëm de [[Bockfiels]]: [[Ulrichskierch Lëtzebuerg-Stadgronn|Sankt-Ulrich]], bei der Mëndung vun der [[Péitruss]], a Sankt-Matthäus am Norden, bei der Réimerbréck am [[Pafendall]]. D'Kierchtierm kéinte gläichzäiteg Wuechttierm gewiescht sinn, fir den Zougang zum Dall an d'Brécken am A ze halen<ref>[[Michel Pauly]]: "[https://web.archive.org/web/20171228153646/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_99-2012_4-9.pdf Von Weimerskirch nach Luxemburg: Die topographische Entwicklung der Stadt Luxemburg im Mittelalter.]" In: ons stad 99, 2012, S. 4-9. [Baséiert op: Michel Pauly: "Die topographische Entwicklung der Stadt Luxemburg von den Anfängen bis zum Beginn des 16. Jahrhunderts", in: Leben im Mittelalter: Luxemburg, Metz und Trier. Studien zur mittelalterlichen Stadtgeschichte und -archäologie (Publ. scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, t. II), Luxemburg 1998, S. 7-31, wou och weider Literaturreferenze sinn.]</ref>. Sou huet sech d'Ënnerstad gebilt, déi uganks nach ''ante portas'' louch, bis datt s'am [[14. Joerhonnert]] vun der drëtter Stadmauer, déi op de [[Wenzel II. vu Lëtzebuerg|Wenzel II.]] zeréckgeet an dofir och nach ''Wenzelsmauer'' genannt gëtt, protegéiert gouf. Wéi d'Abtei Almënster am Joer [[1543]] zerstéiert gouf, sinn d'[[Benediktiner]] an de Gronn an den [[Hospice Saint-Jean]] geplënnert an hunn do d'[[Abtei Neimënster]] gegrënnt, déi no engem Brand am Joer [[1684]] nees opgebaut gouf an nach haut besteet. Haut ass do de Kulturzentrum ''[[Neimënster]]''. De [[26. Juni]] [[1807]] huet de [[Blëtz]] an de Polvertuerm um [[Verluerekascht (Stad Lëtzebuerg)|Verluerekascht]] ageschloen. Do waren 11.200&nbsp;kg Polver, 2.500 Kanounekugelen a Kartusche gelagert déi dee Moment explodéiert sinn. De Stadgronn gouf duerch d'Drockwell am uergste getraff: D'Haiser goufe schwéier beschiedegt a Beem goufen ëmgehäit. 32 Persoune koumen ëm d'Liewen an 120 goufen der schwéier blesséiert, dorënner vill Kanner. De Schued gouf op 1 Millioun Goldfrang geschat<ref>Schaus Raymond, ''Au Stadgrond autrefois'', Die Warte Nr. 14/2292, Luxemburger Wort 29. Abrëll 2010</ref>. Well vun uganks [[19. Joerhonnert]] bis [[1984]]<ref>De 15. Mee 1984 sinn déi 228 Prisonéier aus dem Grënner Prisong an dee Schraasseger geplënnert.</ref> déi zwéi Prisonge vum Land am Gronn louchen, stoung den Ausdrock "''am Gronn sinn''" (oder "''sëtzen''") [[Euphemismus|euphemistesch]] fir "am Prisong sinn". De Fraeprisong war am Hospice Saint-Jean, dem haitegen Naturmusée, an de Männerprisong war an der Abtei Neimënster. Vum Haff vun der [[Cité judiciaire]] um [[Helleg-Geescht-Plateau]] an der Uewerstad kënnt ee mat engem [[Lift Gronn-Uewerstad|Lift]], deen 1987 gebaut gouf, erof an de Gronn. 1994 gouf d'Festung an déi al Quartiere vun der Stad Lëtzebuerg, dorënner och de Gronn, als [[Lëscht vun de Weltierwen (Europa)|eng Plaz vum Weltierwe vun der UNESCO]] klasséiert. ==De Gronn am 21. Joerhonnert== Zwee Kulturhaiser drécken am [[21. Joerhonnert]] der kultureller Offer am Gronn hire Cachet op: de Kulturzenter [[Neimënster]] (Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster) an den [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]] (Naturmusée). Do dernieft ass de Gronn hautdesdaags virun allem fir säin Nuetsliewe beléift mat senge Caféen a Restauranten. ===Fräiliichtmanifestatiounen am Gronn=== *[[Blues 'n' Jazz Rallye]]<ref>Cf. https://www.luxembourg-city.com/fr/blues-n-jazz-rallye</ref> am Gronn an a Clausen, zanter 1995 all Joer Enn Juli, eng Zesummenaarbecht vum [[Blues-Club Lëtzebuerg]] mat dem [[LCTO]] (Luxembourg City Tourist Office) an de Bistroen. *[[Duck Race]], eng Course vu 16.000 Platiksinten op der Péitruss<ref>Cf. http://www.duckrace.lu</ref>. *[[Konscht am Gronn]]<ref>Cf. http://konschtamgronn.com</ref> ass eng Open-Air-Konschtgalerie, déi zënter 2006 vum Grënner Syndikat op e puer Sonndeger am Joer organiséiert gëtt, woubäi sech maximal 34 Kënschtler op der Bréck an um Parking [[Op der Schmëdd (Stad Lëtzebuerg)|op der Schmëdd]] presentéiere kënnen. Op deenen Deeg ass de Stadgronn fir de Verkéier gespaart. == Awunner == Enn 2015 hunn am Gronn 943 Leit gewunnt. Nodeems d'Awunnerzuel an de Joren 2022 an 2023 iwwer Dausend louch (1.030 an 1.008 Leit), ass se 2024 nees drënner gefall. Op den {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}} hunn am Gronn {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun|Quartier=Gronn}} Leit gewunnt. Den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Lëtzebuerger|Quartier=Gronn}}&nbsp;% géintiwwer {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Auslänner|Quartier=Gronn}}&nbsp;% Auslänner<ref name=":0">{{PopVDL}}</ref>. {| class="wikitable" |+Nationalitéiten am Gronn ({{Small|{{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}}}})<ref name=":0" /> !Rang !Nationalitéit !Awunner !Prozent |- | |TOTAL |align=right|983 |align=right|100,00 |- |1 |{{LUX}} |align=right|430 |align=right|43,74 |- |2 |{{POR}} |align=right|93 |align=right|9,46 |- |3 |{{FRA}} |align=right|90 |align=right|9,16 |- |4 |{{ITA}} |align=right|57 |align=right|5,80 |- |5 |{{DEU}} |align=right|22 |align=right|2,24 |- |6 |{{ERI}} |align=right|21 |align=right|2,14 |- | rowspan="2" |7 |{{BEL}} |align=right|15 |align=right|1,53 |- |{{ESP}} | align="right" |15 | align="right" |1,53 |- |8 |{{GBR}} | align="right" |14 | align="right" |1,42 |- |9 |{{NLD}} | align="right" |12 | align="right" |1,22 |- | rowspan="2" |10 |{{CHN}} | align="right" |11 | align="right" |1,12 |- |{{UKR}} | align="right" |11 | align="right" |1,12 |- | |Top 10 | align="right" |791 | align="right" |80,47 |- | |Aner Nationalitéiten | align="right" |192 | align="right" |19,53 |} ==Bekannt Leit aus dem Gronn== *[[Henri Ackermann|Henri „Hary“ Ackermann]] (1922-2014), lëtzebuergesche Vëlossportler, Gewerkschaftler an [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Politiker. *[[Johann von Aldringen]] (1588-1634), Barong vu Koschitz a Grof vu Gross-Ligma, Feldhär am [[Drëssegjärege Krich]]. *[[Jean de Beck]] (1588-1648), Gouverneur vum [[Herzogtum Lëtzebuerg]] a vun der [[Grofschaft Chiny]] *[[Jean-Pierre Beicht]] (1869-1925), lëtzebuergesche Komponist an Organist. *[[Auguste Engel]] (1889-1950), musikaleschen Animateur vun der Virstad, Komponist, Sänger a Schauspiller. *[[Josy Imdahl|Joseph Josy Imdahl]] (1889-1956), lëtzebuergeschen Theaterschrëftsteller. *[[Ignatius Millim]] (1743-1820), Moler. *[[Albert Reinhard]] (1853-1924<ref>Cf. industrie.lu</ref>), Händschefabrikant. *[[Venant Paucké]] (1893-1965), lëtzebuergesche Sänger (Bariton) an Dirigent, huet an Operen, Operetten a Filmer matgewierkt. *[[Lambert Michel Runau]] (1874-1909), lëtzebuergesche Moler. *[[Michel Schettlé]] (1882-1932), lëtzebuergesche Schlässer, Cafetier, Politiker a Gewerkschaftler. *[[Mathieu-Lambert Schrobilgen|Mathieu-Auguste-Lambert Schrobilgen]] (1789-1883), Lëtzebuerger Affekot, Greffier, Stadschreiwer, Chef de Bureau vun der Regierungskommissioun, Chef de division pour les affaires militaires, Museker, Schrëftsteller a Fräimaurer. *[[Auguste van Werveke|Auguste-Léopold van Werveke]] (1866-1927), lëtzebuergeschen Architekt, Zeecheprofesser a Moler. ==Organisatiounen a Verwaltungen== ===Veräiner a Fondatiounen=== *[[Association des biologistes luxembourgeois]] (ABIOL) *[[Cercle Munster]] a.s.b.l. *[[Fanfare royale grand-ducale]] a.s.b.l. (Gronn, [[Fetschenhaff]], [[Cents]], [[Polfermillen]])<ref>Cf. https://web.archive.org/web/20171220020047/http://www.fanfareroyale.lu/</ref> *[[FC Gronn 08]] *[[Fondation faune-flore]] (Institut de recherche sur le patrimoine naturel et la diversité biologique)<ref>Cf. https://web.archive.org/web/20180115054011/https://faune-flore.lu/</ref> *[[Harmonie des jeunes Prince-Guillaume]] *[[Institut européen de chant choral]] (INECC) *Inter-Actions a.s.b.l<ref>Cf. http://www.inter-actions.lu/quartiers/luxembourg-grund/</ref> *[[Jusquici]] a.s.b.l. *[[Kanner- a Jugendchouer Emile-Michels - D'Grënnësch Spatzen]]<ref>Cf. http://www.spatzen.org/</ref> *[[Kicker Club Progres 08 Stadtgrund]] a.s.b.l. *[[Les amis du musée d'histoire naturelle|Les amis du musée national d'histoire naturelle]] a.s.b.l. (AMNHN, Frënn vum Naturmusée) *[[Luxembourg Accueil Information]]<ref>Cf. https://web.archive.org/web/20150215070707/http://luxembourgaccueil.com/</ref> *[[Os Bracarenses no Luxemburgo]]<ref>Cf. https://www.facebook.com/bracarenses</ref> *[[Société de gymnastique GCG Cents-Gronn]] a.s.b.l.<ref>Cf. http://flgym.lu/#/clubs/19</ref> *[[Syndicat du Stadtgrund]]<ref>Cf. http://www.grund.lu</ref> *[[The Grund Club Luxembourg]] ===Staatlech Verwaltungen=== *[[Commissariat à l'enseignement musical]]<ref>Cf. http://www.gouvernement.lu/4197771/enseignement-musical</ref> *[[Commissariat du gouvernement à la protection des données auprès de l'État]] *[[Fonds national de soutien à la production audiovisuelle]] (Film Fund Luxembourg) *[[Musée national d'histoire naturelle]] (MNHNL, Naturmusée) *[[Service central de législation]] (SCL) *[[Service des médias et des communications]] *[[Institut national pour le patrimoine architectural]] (INPA) ===International Organisatiounen=== * [[Institut européen des Itinéraires culturels du Conseil de l'Europe]] (am Jakobstuerm) ==Kuckeswäertes am Gronn== ===Am Uelzechtdall=== *De Kulturzenter [[Neimënster]] (Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster) *D'[[Kierch Lëtzebuerg-Stadgronn|Jangekierch]] *Den [[Nationalmusée fir Naturgeschicht]] (Naturmusée) am fréieren [[Hospice Saint-Jean]] *De [[Jakobstuerm]] *De Rumm-Plateau mat de [[Rumm-Befestegungen]] *[[D'un cercle à l'autre - Le paysage emprunté]], e Konschtwierk am ëffentleche Raum vum franséische Kënschtler [[Daniel Buren]] *D'Bréck vum [[Stierchen]] mat dem [[Klouschtergaart (Stadgronn)|Klouschtergaart]] an engem [[Wéngert]] *Dem [[Serge Ecker]] seng Melusina-Skulptur *Déi fréier [[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn|Händschefabréck Reinhard]] an der [[Plaetisgaass]] *D'[[Schlassbréck (Stad Lëtzebuerg)|Schlassbréck]] op der Grenz zum [[Pafendall]] *De Wenzeltuer (Circuit Wenzel) *D'Bréck iwwer d'Uelzecht mat senger eemoleger Vue op d'Uewerstad *D'Bicherkëschte virum Haus Nr. 14 am Grënnerbierg an der Wiss vis-à-vis vun Interactions am Biisserwee *Den Häffchen am Biisserwee *D'[[Biisserbréck]] (Viaduc Polvermillen) *D'[[Gronn-Schleis]] ===Am Péitrussdall=== *Déi [[Al Bréck]] *D'[[Gräinskapell]] *De [[Skatepark Péitruss]] *De Minigolfterrain vum Club Roude Léiw *Den Outdoor-Fitnesspark *D'Parkeisebunn *[[D'un cercle à l'autre - Le paysage emprunté]], e Konschtwierk am ëffentleche Raum vum franséische Kënschtler [[Daniel Buren]] ==Naturwëssenschaftleches== [[Fichier:Timber SNL 1990.jpg|thumb|250px|Den Timber vun 1990 mat der 'neier' Wanzenaart]] Op der Grenz tëschent der Uewerstad an dem Gronn, op engem vun deenen zwéi [[Biergahornen op der Corniche|Aaschterte vun der Corniche]], op der Héicht vun der [[Maison de Cassal]], gouf [[1980]] eng Wanzenaart fonnt, déi nei fir d'Wëssenschaft war. Den Entdecker, de [[Léopold Reichling]], huet se ënner dem Numm ''Psallus pseudoplatani'' <span style="font-variant: small-caps;">Reichling</span> 1984 beschriwwen. De Reegele vun der Zoologie no war dëse Bam de sougenannte locus typicus vun der Aart. Zanter dem Verschwanne vun de Beem existéiert dëse locus typicus net méi. An deene follgende Jore gouf d'Aart op [[Aaschtert]]en an [[Hieselter]] uechter d'Stad fonnt, ë.&nbsp;a. op der Rumm am Gronn<ref>Reichling, L., 1984. Les Hétéroptères du Grand-Duché de Luxembourg. 1. ''Psallus (Hylopsallus) pseudoplatani'' n. sp. (Miridae, Phylinae) et espèces apparentées. Travaux scientifiques du Musée national d'histoire naturelle de Luxembourg 4 (1): 1-17. [https://web.archive.org/web/20070607054936/http://www.mnhn.lu/recherche/ferrantia/publications/T.S.4.pdf]</ref>. [[1993]] huet déi [[Polen|polnesch]] Zoologin [[Wanda Maria Weiner]] no bei der Uelzecht am Gronn eng nei [[Proturenaart]] (Beentaaschter) fir d'Wëssenschaft fonnt, ''[[Eosentomon luxembourgense]]'' <span style="font-variant: small-caps;">Szeptycki</span> 2001, eng [[Endemismus|endeemesch]] Aart fir Lëtzebuerg. ==Energie== Am Kader vum Programm fir den Asaz vun erneierbaren Energien huet d'Stad Lëtzebuerg op der [[Hasteschmillen]] en 100&nbsp;kW staarkt [[Waasserkraaftwierk]] gebaut, wat am November [[2009]] a Betrib goung. D'Turbinn steet iwwregens do, wou am 19. Joerhonnert nach Millerieder gedréit hunn, an deckt den Energieverbrauch vun 100 Haiser. ==Mobilitéit== De Kéibierg ([[Rue de Trèves (Stad Lëtzebuerg)|Tréierer Strooss]]) ass tëschent den Haiser Nr. 10 an 48 nëmme fir den ëffentleche Verkéier a fir Vëloen zougänglech. ===Vëlo=== D'[[Vëlospist PC1]], och nach ''Piste cyclable du centre'', féiert an engem Bou ëm d'Stad Lëtzebuerg an huet hiren Ufank an hir Endstatioun am Gronn. Um Biisserwee Nummer 8 bedreift d'Stad Lëtzebuerg ënnert dem Numm [[Vélo en Ville]] e Vëlosatelier, dee Vëloe léint a fléckt<ref>Cf. d'Facebooksäit vu Vélo en ville: https://www.facebook.com/pages/Velo-En-Ville/440802842620666</ref>. An der Tilleschgaass Nr. 15 huet sech zënter 2019 déi Vëlosreesagentur [[Velosophie]] néiergelooss<ref>Cf. https://velosophie.lu</ref>. ===Ëffentleche Verkéier=== D'[[AVL-Linn 23|Buslinn 23]] vun der Stad Lëtzebuerg passéiert am Gronn. Do dernieft besteet no beim Gronn Accès op follgend Linnen: *[[AVL-Linn 14]] (Arrêt Clausen / Rumm) *[[AVL-Linn 15]] (Arrêt Clausen / Rumm) *[[AVL-CN1|AVL-Linn CN1]] = City Night Bus (Arrêt Clausen / Rumm) *en ettlech aner [[Autobus de la Ville de Luxembourg|AVL-Linnen]] um Arrêt Centre / F. D. Roosevelt, iwwer de Lift an d'Uewerstad ===Parkplazen=== Nieft den net iwwerdeckte Parkinge kann och nach a follgende Stroosse geparkt ginn: Grënnerbierg, Ënnerpéitruss. Zwéin iwwerdeckt Parkinge leien no beim Gronn: Centre - Saint Esprit (Uewerstad) an Centre - Brasserie (Clausen). {| class="wikitable" |+ style="padding-bottom:1em"| Net iwwerdeckte Parkplazen !Strooss, Plaz !! Parkplazen !! Handikapéierte-Parkplazen |- |Ënnerpéitruss / Rue Saint-Quirin || 33 || ? |- |Tilleschgaass / Rue Saint-Ulric || 32 || ? |- |Grënner Bréck / Rue Munster || 5 || 1 |- |Rue Sosthène-Weis || 2 || 0 |- |Biisserwee / Bisserweg || 12 || ? |- |Biisserwee / Bisserweg || 45 || ? |- |Kierch Lëtzebuerg-Stadgronn || ? || 1 |- |Op der Rumm || ? || ? |} ==Stroossen am Gronn== {| class="wikitable sortable" ! Franséischen Numm !! Lëtzebuergeschen Numm<ref>Quell, wann net anescht uginn: LCTO, Plan Ville et environs, 9<sup>e</sup> édition, 1999</ref> |- | [[Bisserweg]] || Biisserwee |- | [[Montée de la Pétrusse]] || Péitrussbierg; Ale Berlinerwee<ref>Henri Beck, [https://web.archive.org/web/20180106004612/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_44-1993_32.pdf Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?] an: [[Ons stad|Ons Stad]], Nr. 44/1993, S. 22</ref> |- | [[Montée du Grund]] || Grënnerbierg; Gronnbierg |- | [[Plateau du Rham]] || Op der Rumm |- | [[Rue de Prague]] || Berlinerwee |- |[[Rue de Trèves (Stad Lëtzebuerg)|Rue de Trèves]]|| Tréierer Strooss; Kéibierg<ref>Quell: Stroosseschëlder vun der Stad Lëtzebuerg um Gebai vu Vins fins an um Gymnase Cents-Gronn.</ref> |- | [[Rue du Rham]] || Dinselgaass; Rummbierg |- |[[Rue Münster]]|| Mënstergässel; Schelmergaass<ref>Cf. Clesse 1995 an der Literatur.</ref> |- | [[Rue Plaetis]]<ref>1795 huet d'Plaetisgaass "Rue des tanneurs" geheescht. Quell: Ons Stad 41/1992.</ref> || Plaetisgaass |- | [[Rue Saint-Quirin]] || Ënnerpéitruss |- | [[Rue Saint-Ulric]] || Tilleschgaass |- | [[Rue Sosthène-Weis]] || Sosthène-Weis-Strooss; Neie Wee |} ==Plazen am Gronn== {| class="wikitable sortable" ! Franséischen Numm !! Lëtzebuergeschen Numm |- | [[Place Auguste-Engel]] || Auguste-Engel-Plaz, fréier: ''Bei der Hasteschmillen'' |- | n.a. ||[[Op der Schmëdd (Stad Lëtzebuerg)|Op der Schmëdd]] |- | [[Parvis de Neumünster]] || Parvis vun Neimënster |} ==Biller== <gallery perrow="5" widths="201" caption="Aktuell Biller"> Fichier:Ccrn parvis cries.jpg|De [[Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster]] Fichier:Letzebuerg_Gronn_Panorama.jpg|D'Uelzecht am Gronn mat der Uewerstad am Hannergrond (Mee 2008) Fichier:Jangekierch.jpg|D'[[Kierch Lëtzebuerg-Stadgronn|Jangekierch]] Fichier:MNHNL_01_Luxembourg.jpg|Den [[Nationalmusée fir Naturgeschicht|Naturmusée]] Fichier:Luxembourg Grund Plaetis.jpg|Vum Breedewee aus gesinn. </gallery> <gallery perrow="5" widths="201" caption="Historesch Biller"> Fichier:Weis.jpg|De Gronn, [[Aquarell]] (1923) vum [[Sosthène Weis]] Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 04 Pl 1.jpg|De Gronn vum ''Hellege Geescht'' aus gesinn. Foto vum [[Charles Bernhoeft]], 1891. Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 103.jpg|De Gronn vun den ''Hellege Geescht Kasären'' aus gesinn. Foto vum Charles Bernhoeft, 1893. Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 102.jpg|''Descente du Grund''. Foto vum Charles Bernhoeft, 1893. Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 107.jpg|D'Jangekierch, riets am Hannergrond d'[[Rumm-Befestegungen|Rumm]]. Foto vum Charles Bernhoeft, 1893. Fichier:N-Liez_vue-de-luxembourg-prise-du-pont-du-grund.png|Vue op d'Stad Lëtzebuerg vun der Bréck am Grond aus (1834). Zeechnung vum [[Nicolas Liez (Moler)|Nicolas Liez]]. Fichier:N-Liez_vue-de-la-rue-des-tanneurs_luxembourg-grund.png|D'Plaetisgaass (fréier ''Rue des Tanneurs'', 1834). Zeechnung vum Nicolas Liez. </gallery> <gallery caption="Biller vum William Turner (1775-1851)"> Fichier:Turnerfetschenhaff.jpg|vum Fetschenhaff aus Fichier:Joseph Mallord William Turner - Luxembourg - Google Art Project.jpg|Vum Gronn op d'Hellege-Geescht-Bastioun Fichier:Joseph Mallord William Turner, The Pont du Château and the Bock, Luxembourg c.1839.jpg|Schlassbréck a Bockfiels Fichier:Joseph Mallord William Turner, The Rham Plateau, Luxembourg, from the Alzette Valley c.jpg|Vum Uelzechtdall op de Rummplateau Fichier:Joseph Mallord William Turner, View up the Alzette Valley, Luxembourg, with the Fortifications of the Rham Plateau c.1839.jpg|Vum Uelzechtdall erop op d'Rumm Fichier:Turner St Esprit Luxembourg.jpg|Op den Hellege-Geescht-Plateau Fichier:Joseph Mallord William Turner The Rham Plateau and the Bock, Luxembourg, from the North-East c.1839.jpg|D'Rumm an de Bock, vun Nordosten Fichier:Joseph Mallord William Turner - View up the Alzette Valley, Luxembourg, with the Fortifications of the Rham Plateau c.1839.jpg|Vue aus dem Uelzechtsdall, mat Rumm-Befestegungen Fichier:Joseph Mallord William Turner Le pont du chateau Luxembourg c.1839.jpg|Schlassbréck </gallery> ==Filmer, déi (zum Deel) am Gronn gedréit goufen== *1988: [[Troublemaker]] *1999: [[The First 9½ Weeks]] *2005: [[Nondidjeft]] *2018: [[Péitruss (Film)]] ==Kaarte vum Gronn== [[Fichier:Stadgronn kaart openstreetmap.png|thumb|Kaart vum Stadgronn]] *[http://g-o.lu/3/1hKF De Gronn um Geoportail] *[https://www.openstreetmap.org/#map=16/49.6082/6.1346 De Gronn op Openstreetmap] *[https://maps.vdl.lu/quartiers/?extent=681088.4329%2C6377700.004%2C685674.6546%2C6379751.8604%2C102100 De Gronn op der Websäit vun der Stad Lëtzebuerg] {{clr}} == Literatur == *Anonym, 1984. Das Vereinsleben in Stadtgrund. ''ons stad'' 15: 17. [https://web.archive.org/web/20180108225833/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_15-1984_17.pdf PDF 264 KB] *Bange, Evamarie, 2006. Das Bürgerhospiz St. Jean im Stadtgrund. ''ons stad'' 81: 8-9. [https://web.archive.org/web/20180101091433/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_81-2006_8-9.pdf PDF 570 KB] *Beck, Henri, 1995. L'Hospice St.-Jean au Grund. ''ons stad'' 50: 2-3. [https://web.archive.org/web/20180105111025/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_50-1995_2-3.pdf PDF 549 KB] *Brückler, Raymond & Jos Tontlinger (éd.), 1982. Les Gosses - Ils ont photographié le quartier de Luxembourg-Grund. 55 p.&nbsp;Inter-Actions Faubourgs a.s.b.l., Imprimerie Litho Bourg-Bourger Luxembourg. *[[René Clesse|Clesse, René]] 1995. Krudelsgaass, Schelmergaass, Spidailsgaass, Mënstergaass... Die bewegte Geschichte von Stadtgrund am Beispiel der Rue Münster. Ons Stad 50: 14-16. [https://web.archive.org/web/20180105141119/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_50-1995_14-16.pdf PDF 773 Kb] *Clesse, René, 1996. Wärend der Kriegsjahre 1940-1944: Insgesamt 3.700 politische Häftlinge in Stadtgrund. ''ons stad'' 51: 20-21. [https://web.archive.org/web/20180105043058/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_51-1996_20-21.pdf PDF 414 KB] *Clesse, René, 1996. Das alte Gefängnis von Stadtgrund. ''ons stad'' 51: 19 [https://web.archive.org/web/20180105043052/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_51-1996_19.pdf PDF 368 KB] *[[Diana Hoffmann|Hoffmann, D.]], 2016. Mäi Quartier: Das Rham-Plateau - Von Kanonenfeuer bis Gesang. Op [https://web.archive.org/web/20160322171355/http://www.wort.lu/de/lokales/mai-quartier-das-rham-plateau-von-kanonenfeuer-bis-gesang-56d9c1b01bea9dff8fa73ecd www.wort.lu] an am [[Luxemburger Wort]] vum 5./6. Mäerz 2016, S. 40. ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/03/05/pdf/05_03_2016_w_40_0a69abb296.pdf PDF]) *Höhfeld, Barbara, 1984. Ausflug in den Stadtgrund. ''ons stad'' 15: 20-21 [https://web.archive.org/web/20180108225852/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_15-1984_20-21.pdf PDF 528 KB] *[[Jean-Pierre Kunnert|Kunnert, Jemp]], 1984. Stadtgrund — ein Spaziergang gang durch Raum und Zeit. Ons Stad 15: 10-15. [https://web.archive.org/web/20180108225807/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_15-1984_10-15.pdf PDF 1,9 MB] *[[Michel Pauly|Pauly, M.]], 1987. Stadtgrund: Menschen und Steine in Gefahr. ''Forum'' 98: 3-8. [http://www.forum.lu/pdf/artikel/1991_98_Pauly.pdf PDF] *Pauly, Michel, 1989. Ein Schöffe und viele Handwerker. Zur Sozialtopographie von Stadtgrund im späten Mittelalter. In: Am Schiet vun der Festung, Luxemburg, S. 23-26. *Reuter, Joseph, ?. In den Gassen von Stadtgrund. In: Livre d'or du centenaire de la fanfare royale grand- ducale Luxembourg-Grund (1852-1952). *[[Fernand Théato|Théato, Fernand]], 2006, ''De gudde Grond (Stadgronn)'' an: ''[https://a-z.lu/primo-explore/fulldisplay?docid=ALEPH_LUX01000568851&context=L&vid=BIBNET&search_scope=All_content&tab=all_content& Kräiz a quier duerch d'Stad an d'Gemeng Lëtzebuerg]'', Chorale Sang & Klang. S. 88-91 *Weicherding-Goergen, Blanche, 1981. Ma ville et ses beautés cachées Le pittoresque "Haffchen" du Bisserwé au Stadtgrund. ''ons stad'' 07: 14-16. [https://web.archive.org/web/20180109111702/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_7-1981_14-16.pdf PDF 798 KB] *Yegles-Becker, Isabelle, 1996. L'abbaye de Neumunster au Grund. ''ons stad'' 51: 4-7. [https://web.archive.org/web/20180105042956/http://onsstad.vdl.lu/uploads/media/ons_stad_51-1996_4-7.pdf PDF 1 MB] == Publikatiounen aus dem Gronn == * [[De gudde Grond]], eng Zäitschrëft déi vum [[Centre culturel de rencontre Abbaye de Neumünster]] erausgi gëtt; * New's Dorf - New's Grund / Eise Quartier - journal des habitants: gëtt dräi- véiermol am Joer vun [[Inter-Actions a.s.b.l.]] erausbruecht a gëtt un all Stot geschéckt; * [http://Lettres%20d’information%20du%20Syndicat%20du%20Stadtgrund https://www.grund.lu/lettres-dinformation/]: erschéngt onreegelméisseg a gëtt un all Stot geschéckt. == Kuckt och == * [[Kierch Lëtzebuerg-Stadgronn]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Grund (Luxembourg City)|{{PAGENAME}}}} * https://www.grund.lu, den Internetsite vum Grënner Syndikat {{Navigatioun Quartiere vu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gronn (Stad Lëtzebuerg)| ]] cggt44f0ieqqkrwsnoqbnu6oxjf8saz Schabloun:Portal Film/Nei 10 10467 2713241 2713115 2026-10-29T07:00:20Z Puscas 735 .... 2713241 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Film]]</noinclude> <!-- update 4. November 2011 - just Filmer.--> [[Die Nylonschlinge]]'' - ''[[Äppel & Bieren]]'' - ''[[Boxing Stories]]'' - ''[[Child (Film 2026)|Child]]'' - ''[[D'Lëtzebuerger am Tour de France]]'' - ''[[Ach, diese Lücke, diese entsetzliche Lücke]]'' - ''[[Willkommen bei den Hartmanns]]'' - ''[[Killing Cars]]'' - ''[[De flyvende djævle]]'' - ''[[Fatto su misura]]'' - ''[[Speed Driver]]'' - ''[[Ritratto di borghesia in nero]]'' - ''[[I tre volti della paura]]'' - ''[[Il rosso segno della follia]]'' - ''[[Carve Her Name with Pride]]'' - ''[[Der veruntreute Himmel]]'' - ''[[Rodan]]'' - ''[[Border River]]'' - ''[[The Cimarron Kid]]'' - ''[[Banktresor 713]]'' - ''[[The Dark Avenger]]'' - ''[[Das Wirtshaus im Spessart (Film 1958)|Das Wirtshaus im Spessart]]'' - ''[[The First Texan]]'' - ''[[The One That Got Away (Film 1957)|The One That Got Away]]'' - ''[[Rafles sur la ville]]'' - ''[[Vier Mädels aus der Wachau]]''- ''[[Fuhrmann Henschel (Film 1956)|Fuhrmann Henschel]]'' - ''[[Canyon River (Film)|Canyon River]]'' - ''[[Die Letzten werden die Ersten sein]]'' - ''[[The Revolt of Mamie Stover (Film)|The Revolt of Mamie Stover]]'' - ''[[I vampiri]]'' - ''[[Gruß und Kuß vom Tegernsee]]'' - ''[[Die Unschuld vom Lande (Film 1957)|Die Unschuld vom Lande]]'' - ''[[La frusta e il corpo]]'' - ''[[Santiago (Film 1956)|Santiago]]'' - ''[[L'homme et l'enfant]]'' - ''[[The Tall Stranger]]'' - ''[[The Big Land]]'' - ''[[The Burning Hills]]'' - ''[[Hell Drivers (Film)|Hell Drivers]]'' - ''[[Der kühne Schwimmer (Film 1957)|Der kühne Schwimmer]]'' - ''[[Shoot-Out at Medicine Bend]]'' - ''[[Checkpoint (Film 1956)|Checkpoint]]'' - ''[[Liebe, Jazz und Übermut]]'' - ''[[Flucht in die Tropennacht]]'' - ''[[Seven Men from Now]]'' - ''[[Reach for the Sky]]'' - ''[[Mit Rosen fängt die Liebe an]]'' - ''[[Londra chiama Polo Nord]]'' - ''[[Across the Bridge (Film)|Across the Bridge]]'' - ''[[Johannisnacht (Film 1956)|Johannisnacht]]'' - ''[[Wenn Poldi ins Manöver zieht]]'' - ''[[Godzilla (Film 1954)|Godzilla]]'' - ''[[Für zwei Groschen Zärtlichkeit]]'' - ''[[Der Glockengießer von Tirol]]'' - ''[[Papa, Maman, la Bonne et moi]]'' - ''[[Storm Over the Nile]]'' - ''[[Up in the World]]'' - ''[[Es wird alles wieder gut]]''… [[Caroline Peters]] - [[Peter Fitz]] - [[Niki Stein]] - [[Hanno Pöschl]] - [[Nadeshda Brennicke]] - [[Ulrich Reinthaller]] - [[Michael Kreihsl]] - [[Ralph Herforth]] - [[Karl Kranzkowski]] - [[Manfred_Stelzer (Regisseur)|Manfred Stelzer]] - [[Günter Strack]] - [[Suzanne_von_Borsody]] - [[Mario Soldati]] - [[Carlos Saura]] - [[Hubert de Lapparent]] - [[Jacques Hilling]] - [[Paulette Dubost]] - [[Guy Decomble]] - [[Jeanne Boitel]] - [[Leslie Phillips]] - [[Giorgio Albertazzi]] - [[Madeleine Lebeau]] - [[Jean-Luc Bideau]] - [[Guy Bedos]] - [[Jean-Marie Périer]] - [[Michel Soutter]] … hwbcbx4vnebyifx4qux5ochzxj5qejq 2010 0 21216 2713251 2703264 2026-10-29T11:37:58Z Robby 393 /* Gestuerwen */ [[:René Marchetti]] 2713251 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2010''' huet op engem [[Freideg]] ugefaangen. == Evenementer == === Europa === * [[10. Januar]]: Den [[Ivo Josipović]] gëtt zum President vu [[Kroatien|Kroatie]] gewielt; en trëtt säin Amt den [[18. Februar]] un. * {{7. Februar}}: Den 2. Tour vun de Presidentschaftswalen an der [[Ukrain]] gëtt vum [[Viktor Janukowytsch]] gewonnen, hien trëtt säin Amt de [[25. Februar]] un. * [[10. Februar]]: Déi nei [[Europäesch Kommissioun]] ënner dem President [[José Manuel Barroso]] trëtt hiert Amt un. * [[26. Februar|26.]]-[[28. Februar]]: De Stuerm ''Xynthia'' fuerdert 65 Doudesaffer a Westeuropa, dovun 53 a [[Frankräich]]. * [[11. Mäerz]]: De [[Mykola Asarow]] gëtt Premierminister an der Ukrain. * [[10. Abrëll]]: De Fliger vun enger [[polen|polnescher]] Delegatioun, um Wee op déi siwwenzegjäreg Erënnerungsfeier vum [[Massaker vu Katyn]], fält beim Landen zu [[Smolensk]] erof. Et gëtt 96 Doudeger, dorënner de polnesche President [[Lech Kaczyński]], polnesch Deputéiert, e puer héich Offizéier a Familljemembere vun Affer vum Massaker. [[Fichier:Eruption2010eyja.jpg|170px|thumb|Eyjafjallajökull-Eruptioun]] * [[12. Abrëll|12.]] a [[25. Abrëll]]: D'Parlamentswalen an [[Ungarn]] gi mat 67,9&nbsp;% vun de Stëmme vun der rietskonservativer Fidesz-Partei mam [[Viktor Orbán]] gewonnen. Hie gëtt den [[29. Mee]] zum Premier ernannt. * [[15. Abrëll]]: D'Eruptioun vum [[Vulkan]] ënner dem [[Eyjafjallajökull]] op [[Island]] leet fir e puer Deeg de komplette Fluchverkéier iwwer Nordwesteuropa brooch. Och an de Wochen duerno kënnt et ëmmer nees zu punktuelle Späre vum Loftraum. * [[18. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen an der [[Tierkesch Republik Nordzypern|Tierkescher Republik Nordzypern]] setzt sech den nationalkonservative Ministerpresident [[Derviş Eroğlu]] géint de President am Amt, [[Mehmet Ali Talât]], duerch. * [[25. Abrëll]]: Den [[Heinz Fischer]] gëtt bei den [[éisträich]]esche Bundespresidentschaftswale mat 80&nbsp;% a sengem Amt confirméiert. * {{6. Mee}}: Bei de Parlamentswalen a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] kritt d'[[Konservativ Partei (Groussbritannien)|Konservativ Partei]] ënner dem [[David Cameron]] déi meescht Sëtz, mä net genuch, fir d'Majoritéit ze hunn. Hie gëtt den 11. Mee zum Premierminister vun enger Koalitiounsregierung mat de [[Liberal Democrats]] ernannt. * [[28. Mee|28.]] an [[29. Mee]]: Bei Parlamentswalen an der [[Tschechesch Republik|Tschechescher Republik]] verléieren déi konservativ ODS an d'sozialdemokratesch CSSD staark zu Gonschte vun zwou neigegrënnte Parteien, der TOP 09 an der VV. De [[Petr Nečas]] gëtt Premierminister. * {{9. Juni}}: Virgezunne Parlamentswalen an [[Holland]], nodeem d'Regierung ënner dem [[Jan Peter Balkenende]] den [[20. Februar]] am Sträit iwwer e Réckzuch vun hollänneschen Zaldoten aus [[Afghanistan]] zeréckgetruede war. Stäerkst Parteie ginn déi liberal VVD (31 Sëtz) d'sozialdemokratesch PvdA (30 Sëtz) an déi rietspopulistesch Partij van de Vrijheid (PVV) mat 24 Sëtz. * [[13. Juni]]: Virgezunne Wale fir d'nationaalt Parlament vun der [[Belsch]]; a Flandern gëtt déi separatistesch [[Nieuw-Vlaamse Aliantie|N-VA]] mat iwwer 30&nbsp;% vun de Stëmmen (27 Sëtz vun am Ganzen 150) déi stäerkst Partei, a Wallounien, mat och iwwer 30&nbsp;%, d'[[Parti socialiste (Belsch)|Sozialistesch Partei]]. Et sollt bis de 5. Dezember 2011 dauren, bis eng nei Regierung zustane koum - ouni d'NVA. * [[18. Juni]]: De finnesche Premierminister [[Matti Vanhanen]] trëtt zeréck, Nofollgerin gëtt d'[[Mari Kiviniemi]]. * [[29. Juni]]: De [[Pál Schmitt]] gëtt zum President vun [[Ungarn]] gewielt. Hien trëtt säin Amt de [[5. August]] un. * [[30. Juni]]: [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] - D'Parzeläinsfabréck [[Villeroy & Boch]] am [[Rollengergronn]] mécht no 242 Joer hir Dieren definitiv zou. * 30. Juni: De [[Christian Wulff]] gëtt zum neien [[Däitschland|däitsche]] Bundespresident gewielt, nodeem den [[Horst Köhler]] den [[31. Mee]] zeréckgetruede war. * {{4. Juli}}: Beim 2. Tour vun de Presidentewalen a Pole gewënnt de [[Bronislaw Komorowski]] géint de [[Jaroslaw Kaczynski]]. * {{8. Juli}}: D'[[Iveta Radičová]] (SDKÚ-DS) gëtt Premierministesch an der [[Slowakei]], nodeem den [[12. Juni]] bei de Parlamentswalen d'sozialdemokratesch SMER vum amtéierende Ministerpresident [[Robert Fico]] zwar déi stäerkst Partei gi war, d'Regierungskoalitioun awer hir Parlamentsmajoritéit verluer hat. * [[19. September]]: No de Parlamentswalen a Schwede bleift dem Premierminister [[Fredrik Reinfeldt]] seng Mëtt-riets-Koalitioun bestoen, huet awer keng Maloriéit am Parlament. * {{2. Oktober}}: D'Koalitiounsparteie vum [[Lettland|lettesche]] Premier [[Valdis Dombrovskis]] senger Regierung gi bei de Parlamentswalen däitlech confirméiert, trotz oder wéinst den Austeritéitsmesuren, déi se huet missen an de Méint virdru wéinst der Finanz- a Wirtschaftskris huelen. * [[14. Oktober]]: Dem [[Mark Rutte]] seng Minoritéitsregierung vu VVD an CDA gëtt vereedegt; si ass am Parlament op d'Stëmme vum [[Geert Wilders]] senger PVV ugewisen. * [[28. November]]: Bei virgezunnene Parlamentswale a [[Moldawien]] gëtt déi pro-europäesch Regierungsallianz confirméiert. === Afrika === * [[8. Januar]]: De Bus vun der togolesescher Foussballnationalekipp, déi um Wee op d'Afrikameeschterschaft an Angola ass, gëtt vun der [[Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda|Front fir d'Befreiung vun der Cabinda-Enklav]] a [[Cabinda (Provënz)|Cabinda]] ugegraff. Dräi Persoune kommen ëm d'Liewen an aacht Leit gi verletzt.<ref>The Guardian [https://www.theguardian.com/world/2010/jan/11/two-arrested-togo-football-attack ''Togo footballers were attacked by mistake, Angolan rebels say''] (11. Januar 2010)</ref><ref>BBC: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8451356.stm ''Angola 'arrests' after Togo football team attack ''] (11. Januar 2010)</ref> * {{4. Mäerz}}: De [[Faure Gnassingbé]] gëtt zum President vun [[Togo]] erëmgewielt. * <!--* Abrëll: Parlamentswalen am [[Sudan]]--> * {{5. Mee}}: Bei de Parlamentswalen op [[Mauritius]] gewënnt eng Koalitioun ënner der Aarbechterpartei; den [[Navin Ramgoolam]] bleift Premierminister. * {{6. Mee}}: De [[Goodluck Jonathan]] gëtt zum Staatspresident vun [[Nigeria]] ernannt. * [[23. Mee]]: Parlamentswalen an [[Ethiopien]]. Dem Premierminster [[Meles Zenawi]] seng Partei EPRDF kritt déi meescht Stëmmen. * [[24. Mee]]: An [[Trinidad an Tobago]] gewënnt den ''United National Congress'' d'Parlamentswalen; d'[[Kamla Persad-Bissessar]] gëtt Premierministesch. * {{9. August}}: De [[Paul Kagame]] gëtt zum President vu [[Ruanda]] erëmgewielt. * [[28. November]]: Bei de Presidentschaftswalen an der [[Côte d'Ivoire]] gewënnt den [[Alassane Ouattara]], den amtéierende President [[Laurent Gbagbo]] refuséiert, zeréckzetrieden; et kënnt zu engem méintlaange Biergerkrich, ier de Gbagbo den 11. Abrëll 2011 gefaange geholl gouf. * 28. November: Presidentschaftswalen an [[Egypten]]. * [[21. Dezember]]: Den [[Alpha Condé]] gëtt neie Staatspresident a [[Guinea]]. === Amerika === ==== USA ==== * [[20. Abrëll]]: Duerch eng Explosioun op der [[Äerdueleg|Pëtrol]]s-Buerplattform ''Deepwater Horizon'', bei där 11 Leit ëm d'Liewe kommen, lafe bis de 4. August, wou d'Lach definitiv gestoppt gëtt, am Ganze 5 Millioune [[Barrel]] Äerdueleg an de [[Golf vu Mexiko]]. [[Fichier:Downtown Port au Prince after earthquake.jpg|thumb|Haiti nom Äerdbiewen]] ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[12. Januar]]: En [[Äerdbiewen|Äerdbiewe]] vun der Stäerkt 7 an [[Haiti]], no bei der Haaptstad [[Port-au-Prince]], mécht iwwer 212.000, warscheinlech bis zu 300.000 Doudesaffer a grad sou vill Blesséierter. * [[17. Januar]]: Beim 2. Tour vun de Presidentschaftswalen am [[Chile]] gewënnt de [[Sebastián Piñera]]. Hien trëtt säin Amt den [[11. Mäerz]] un. * {{7. Februar}}: D'[[Laura Chinchilla]] gewënnt d'Presidentschaftswalen a [[Costa Rica]]; si trëtt hiert Amt den [[8. Mee]] un. * [[27. Februar]]: Bei engem Äerdbiewe vun der Stäerkt 8,8 M<sub>w</sub> bei der chileenescher Stad [[Concepción (Chile)|Concepción]] kommen iwwer 700 Leit ëm d'Liewen. * [[22. Mee]]: D'''Dominikanesch Befreiungspartei'' (''Partido de la Liberación Dominicana'') vum President [[Leonel Fernández]] gewënnt d'Parlamentswalen an der [[Dominikanesch Republik|Dominikanescher Republik]]. * [[20. Juni]]: A [[Kolumbien]] gewënnt de [[Juan Manuel Santos]] d'Wale fir de Staatspresident. * [[25. Oktober]]: Nom Doud vum Premierminister op [[Barbados]], dem [[David Thompson]], gëtt de [[Freundel Stuart]] säin Nofollger. * [[31. Oktober]]: D'[[Dilma Rousseff]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentschaftswalen a [[Brasilien]]. === Asien === * [[27. Januar]]: Bei de Presidentschaftswalen op [[Sri Lanka]] gëtt de [[Mahinda Rajapakse]] erëmgewielt. * {{7. Abrëll}}: [[Kirgisistan]]: No Protester mat iwwer 50 Doudegen a groussen Zerstéierungen an der Haaptstad flücht de President [[Kurmanbek Bakijev]], d'Oppositioun iwwerhëlt d'Muecht. * [[14. Abrëll]]: Bei engem Äerdbiewen an der [[Provënz Qinghai]] am Nordweste vun der Volleksrepublik China kommen iwwer 2.000 Mënschen ëm d'Liewen, méi wéi 12.000 ginn der blesséiert, dovun 1.394 schwéier. * [[10. Mee]]: Parlaments- a Presidentschaftswalen op de [[Philippinnen]]; de [[Benigno Aquino III.]] gëtt zum neie President gewielt. * {{4. Juni}}: Nom Récktrëtt vum [[Yukio Hatoyama]] gëtt den [[Naoto Kan]] neie [[japan]]esche Ministerpresident. * Am Biergerkrich a [[Kirgisistan]] kommen iwwer 2000 Leit ëm d'Liewen. * August: Schro Iwwerschwemmungen no [[Monsun]]reen am [[Indus]]-Baseng a u [[Pakistan]]: Iwwer 2000 Leit stierwen, Millioune verléieren hiert Doheem. === Ozeanien & Pazifik === * [[24. Juni]]: D'[[Julia Gillard]] gëtt nei Premierministesch an [[Australien]]. * [[29. September]]: De [[Maatia Toafa]] gëtt Premierminister vun [[Tuvalu]]. === Arabesch Welt === == Ekonomie == * {{8. Mee}}: [[Europäesche Conseil|D'Staats- a Regierungscheffe]] vun der [[EU|Europäescher Unioun]] decidéiere mam [[IWF|Internationale Wärungsfonds]] e Rettungspak vu 750 Milliarden Euro, fir eng eventuell Staatsfaillite an der [[Eurozon]] ze verhënneren. == Konscht a Kultur == [[Fichier:EchternachDancingProcession.jpg|150px|thumb|D'Iechternacher Sprangpressessioun]] * {{1. Januar}} - [[31. Dezember]]: [[Essen (Nordrhein-Westfalen)|Essen]] (mat der [[Ruhr]]) a [[Pécs]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied]]. * Abrëll bis Oktober: [[Expo 2010]] zu [[Shanghai]]. * [[16. November]]: D'UNESCO hëlt d'[[Iechternacher Sprangpressessioun]] op hir Lëscht vun den immaterielle Kulturgidder op. === Molerei === === Literatur === * [[Servais-Präis]] fir der [[Tania Naskandy]] hiert ''[[Sibiresch Eisebunn]]''. * 1. Präis am [[Concours littéraire national 2010|Nationale Literaturconcours]] fir der [[Elise Schmit]] hire Roman ''Brachland''. === Musek === * [[25. Mee]]–[[29. Mee]]: D'[[Lena Meyer-Landrut]] gewënnt mam Lidd ''[[Satellite (Lidd)|Satellite]]'' de [[Eurovision Song Contest 2010|55. Eurovision Song Contest]] zu [[Oslo]]. === Film === * ''Un prophète'' vum [[Jacques Audiard]] gewënnt den ''César'' fir de beschte Film. * ''The Hurt Locker'' vun der [[Kathryn Bigelow]] gewënnt den ''Oscar'' fir de beschte Film. * ''Lung Boonmee raluek chat'' vum thailännesche Regisseur [[Apichatpong Weerasethakul]] gewënnt d'Gëlle Palm zu Cannes. ==== Lëtzebuerg ==== * ''[[Trouble No More (Film)|Trouble no more]]'' vum [[Andy Bausch]]. * ''[[Hamilius: Hip Hop Culture in Luxembourg|Hamilius]]'' vum [[Alain Tshinza]]. * ''[[Emil (Film)|Emil]]'' vum [[Marc Thoma]]. * ''[[Mir wëllen net bleiwen]]'' vum [[Pascal Becker]] a [[Yann Tonnar]] * ''[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]'' vum Andy Bausch. == Wëssenschaft an Technik == D'Entdeckung vun enger neier [[Hominiden]]-Spezies, [[Australopithecus sediba]] genannt, gëtt bekannt gemaach. * [[15. Oktober]]: Duerchbroch beim [[Gotthard-Basistunnel]] an der Schwäiz, deem längsten Tunnel vun der Welt. == Sport == [[Fichier:Tour de France 2010 schleck (14683797630) cropped.png|thumb|100px|Andy Schleck]] * [[12. Februar]]: Zu [[Vancouver]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 2010|Olympesch Wanterspiller]] un. * Den [[Alberto Contador]] gewënnt den [[Tour de France 2010]]; den [[Andy Schleck]] gëtt Zweeten; 2012 gëtt de Contador fir disqualifizéiert erkläert an domat kritt de Schleck déi éischt Plaz. * D'[[Liz May]] an den Andy Schleck gi [[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]]. ===Foussball=== * D'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2010]] a [[Südafrika]] gëtt vun der [[Spuenien|spuenescher]] Nationalequipp gewonnen (1:0 n. V. géint déi [[holland|hollännesch]]). ====Lëtzebuerg==== * D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt de Championnat am Foussball. * {{3. Mäerz}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:2 géint den Aserbaidjan. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jeff Strasser]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=649 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Aserbaidjan den 3. Mäerz 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{4. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Hesper]] 0:0 géint Färoer Inselen.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=650 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Färoer Inselen de 4. Juni 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[11. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Llanelli]] 1:5 géint Wales. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Kim Kintziger]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=651 D'Detailer vum Foussballlännermatch Wales-Lëtzebuerg den 11. August 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{3. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2012]], 0:3 géint Bosnien-Herzegowina.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=652 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg - Bosnien-Herzegowina den 3. September 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{7. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tirana]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 0:1 géint Albanien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=354 D'Detailer vum Foussballlännermatch Albanien-Lëtzebuerg de 7. September 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{8. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 0:0 géint Wäissrussland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=653 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Wäissrussland den 8. Oktober 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Metz]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2012, 0:2 géint Frankräich.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=654 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg den 12. Oktober 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt an der Stad Lëtzebuerg 0:0 géint Algerien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=655 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Algerien de 17. November 2010 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 115 | Bild1 = Jean Simmons 1954.jpg | Text1 =Jean Simmons | Bild2=J. D. Salinger (Catcher in the Rye portrait).jpg | Text2=J. D. Salinger | Bild3 = Lech Kaczyński.jpg | Text3 =Lech Kaczyński | Bild5=Anneliese Rothenberger.jpg | Text5=Anneliese Rothenberger | Bild6=Dennis Hopper Cannes 2008 (cropped).jpg | Text6=Dennis Hopper | Bild7=Roger Manderscheid cropped.jpg | Text7=Roger Manderscheid | Bild8=JSJoseSaramago.jpg | Text8=José Saramago | Bild9=Cossiga Francesco.jpg | Text9=Francesco Cossiga | Bild10=Alain Corneau Cannes 1990.jpg | Text10=Alain Corneau }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 115 | Bild1=Chabrol-italie-1985.png | Text1=Claude Chabrol | Bild2 = Tony Curtis 1958.jpg | Text2 =Tony Curtis | Bild3=Solomon Burke.jpg | Text3=olomon Burke | Bild4 = Jill Clayburgh.JPG | Text4 =Jill Clayburgh | Bild5=Leslie Nielsen.jpg | Text5=Leslie Nielsen | Bild6=Don Van Vliet and Gary Lucas, 'Doc at the Radar Station' sessions (May 1980).jpg | Text6=Captain Beefheart }} * {{3. Januar}}: [[Tibet (Comicauteur)|Tibet]], franséische Comicauteur an -zeechner. * {{7. Januar}}: [[Philippe Séguin]], franséische Politiker. * [[11. Januar]]: [[Éric Rohmer]], franséischen Auteur, Film- an Theaterregisseur. * [[14. Januar]]: [[Bobby Charles]], US-amerikanesche Sänger a Komponist. * [[18. Januar]]: [[Ursula Kübler]], Schwäizer Schauspillerin an Dänzerin. * [[22. Januar]]: [[Iskandar vu Johor]], malaysesche Kinnek. * 22. Januar: [[Jean Simmons]], brittesch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[23. Januar]]: [[Roger Pierre]], franséische Schauspiller. * 23. Januar: [[Marthe Prim-Welter]], lëtzebuergesch Philologin an Historikerin. * [[25. Januar]]: [[Alfred Lamesch]], lëtzebuergesche Chirurg. * [[27. Januar]]: [[Jerome David Salinger|J. D. Salinger]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * 27. Januar: [[Howard Zinn]], US-amerikaneschen Historiker a Politolog. * {{1. Februar}}: [[Steingrímur Hermannsson]], islännesche Politiker. * {{2. Februar}}: [[Pierre Pescatore]], lëtzebuergesche Jurist a Magistrat. * {{3. Februar}}: [[Georges Wilson]], franséische Schauspiller a Régisseur. * {{9. Februar}}: [[Walter Frederick Morrison]], US-amerikaneschen Erfinder (''Frisbee''). * [[16. Februar]]: [[John Davis Chandler]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[19. Februar]]: [[Elli Parvo]], italieenesch Schauspillerin. * [[24. Februar]]: [[Armand Blau]], lëtzebuergeschen Hotelier an Auteur. * {{8. Mäerz}}: [[Guy Lapébie]], franséische Vëlossportler. * [[13. Mäerz]]: [[Jean Ferrat]], franséische Sänger a Museker. * [[27. Mäerz]]: [[Gaston Schaber]], lëtzebuergesche Psycholog. * [[28. Mäerz]]: [[June Havoc]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[29. Mäerz]]: [[Jacques Dacqmine]], franséische Schauspiller. * {{1. Abrëll}}: [[John Forsythe]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{4. Abrëll}}: [[Robert Angel]], lëtzebuergesche Politiker a Kardiolog. * {{5. Abrëll}}: [[Gisela Trowe]], däitsch Schauspillerin. * {{8. Abrëll}}: [[Raymond Linden]], lëtzebuergeschen Historiker. * [[10. Abrëll]]: [[Dixie Carter]], US-amerikanesch Schauspillerin. * 10. Abrëll: [[Lech Kaczyński]], polnesche Politiker a Staatspresident. * [[12. Abrëll]]: [[Werner Schroeter]], däitsche Filmregisseur, Theaterregisseur an Dréibuchauteur. * [[22. Abrëll]]: [[Vic Nurenberg]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 22. Abrëll: [[Robert Schaack]], lëtzebuergeschen Auteur a Member vum Staatsrot. * [[27. Abrëll]]: [[Jos Weirich]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * ?? Mee: [[René Marchetti]], lëtzebuergesche Foussballspiller * {{5. Mee}}: [[Umaru Yar'Adua]], President vun Nigeria. * [[14. Mee]]: [[Prosper Schroeder (Wëssenschaftler)|Prosper Schroeder]], lëtzebuergesche Wëssenschaftler. * [[17. Mee]]: [[Bobbejaan Schoepen]], belsche Sänger, Entertainer, Komponist, Geschäftsmann. * [[22. Mee]]: [[Pierre Zimmer]], franséische Schauspiller, Filmregisseur, Journalist an Dréibuchauteur. * [[24. Mee]]: [[Anneliese Rothenberger]], däitsch Operesängerin. * [[29. Mee]]: [[Dennis Hopper]], US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[31. Mee]]: [[René Hoffmann (1917)|René Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{1. Juni}}: [[Roger Manderscheid]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * {{4. Juni}}: [[Théo Kemp]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{6. Juni}}: [[Paul Wunderlich]], däitsche Moler a Graphiker. * [[11. Juni]]: [[Alain Frast]], lëtzebuergesche Politiker a Journalist. * [[16. Juni]]: [[Ronald Neame]], brittesche Kameramann a Regisseur. * [[18. Juni]]: [[José Saramago]], portugisesche Schrëftsteller a Literatur-Nobelpräisdréier. * [[19. Juni]]: [[Ursula Thiess]], däitsch-US-amerikanesch Schauspillerin. * [[26. Juni]]: [[Algirdas Brazauskas]], litauesche Politiker. * [[28. Juni]]: [[Nicolas Hayek]], Schwäizer Entreprener. * {{2. Juli}}: [[Laurent Terzieff]], franséischen Acteur a Cinéaste. * {{3. Juli}}: [[Maria-C. Haller]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[12. Juli]]: [[Luigi Scattini]], italieenesche Filmregisseur. * [[13. Juli]]: [[Marianne Hubert]], lëtzebuergesch Theologin. * [[16. Juli]]: [[James Gammon]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[17. Juli]]: [[Bernard Giraudeau]], franséische Schauspiller an Auteur. * [[26. Juli]]: [[Maxime Steinberg]], belschen Historiker. * [[30. Juli]]: [[Georges Erasme Muller]], lëtzebuergeschen Neurolog an Auteur. * [[31. Juli]]: [[Philippe Avron]], franséische Schauspiller. * {{3. August}}: [[Jean-Pierre Koepp]], lëtzebuergesche Politiker. * {{6. August}}: [[Tony Judt]], britteschen Historiker. * {{7. August}}: [[Bruno Cremer]], franséische Schauspiller. * {{8. August}}: [[Patricia Neal]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[11. August]]: [[Lull Gillen]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[12. August]]: [[Victor Kremer]], lëtzebuergesche Schéisser an Olympionik. * [[17. August]]: [[Francesco Cossiga]], italieenesche Politiker. * [[30. August]]: [[Alain Corneau]], franséische Filmregisseur. * [[31. August]]: [[Laurent Fignon]], franséische Vëlossportler. * {{1. September}}: [[Jean Nelissen]], hollännesche Sportsjournalist. * {{7. September}}: [[Clive Donner]], brittesche Filmregisseur. * [[12. September]]: [[Claude Chabrol]], franséische Filmregisseur. * [[14. September]]: [[Caterina Boratto]], italieenesch Schauspillerin. * [[15. September]]: [[Jean Thill (1933-2010)|Jean Thill]], lëtzebuergesche Jurist an Auteur. * [[18. September]]: [[Egon Klepsch]], däitsche Politiker. * [[22. September]]: [[Liliane Welch]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin. * [[24. September]]: [[Oswalt Kolle]], däitsche Journalist, Auteur a Filmproduzent. * [[28. September]]: [[Arthur Penn]], US-amerikanesche Filmregisseur a -produzent. * [[29. September]]: [[Tony Curtis]], US-amerikanesche Schauspiller. * 29. September: [[Georges Charpak]], franséische Physiker. * {{1. Oktober}}: [[Audouin Dollfus]], franséischen Astronom. * {{4. Oktober}}: [[Norman Wisdom]], englesche Schauspiller. * {{5. Oktober}}: [[Bernard Clavel]], franséische Schrëftsteller. * {{0}}5.Oktober: [[Roy Ward Baker]], englesche Filmregisseur. * {{8. Oktober}}: [[John Huchra]], US-amerikaneschen Astronom. * [[10. Oktober]]: [[Solomon Burke]], US-amerikanesche Museker. * 10. Oktober: [[Joan Sutherland]], australesch Sopranistin. * [[14. Oktober]]: [[Benoît Mandelbrot]], franséisch-US-amerikanesche Mathematiker. * [[20. Oktober]]: [[Max Kohnstamm]], hollännesche Historiker a Diplomat. * 20. Oktober: [[Faruk Ahmad Khan Leghari]], pakistanesche Staatspresident. * [[23. Oktober]]: [[David Thompson]], Politiker vu Barbados. * [[27. Oktober]]: [[Néstor Kirchner]], argentinesche Politiker, Staatspresident. * [[28. Oktober]]: [[Jängy Schmit]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[29. Oktober]]: [[Fernand Barnich]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[30. Oktober]]: [[Harry Mulisch]], hollännesche Schrëftsteller. * {{3. November}}: [[Wiktor Tschernomyrdin]], russesche Politiker. * {{5. November}}: [[Jill Clayburgh]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{7. November}}: [[Jules Kauffmann]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker. * [[11. November]]: [[Simone Valère]], franséisch Schauspillerin. * [[18. November]]: [[Brian Marsden]], britteschen Astronom. * [[22. November]]: [[Gusty Back]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 22. November: [[Julien Guiomar]], franséische Schauspiller. * [[25. November]]: [[Johny Michely]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[27. November]]: [[Irvin Kershner]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[28. November]]: [[Leslie Nielsen]], kanadesche Schauspiller. * [[29. November]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operesänger. * 29. November: [[Mario Monicelli]], italieenesche Filmregisseur. * [[30. November]]: [[Jeng Kirchen]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * 30. November: [[Thuur Luxembourg]], hollänneschen Auteur vu Fues-Schlager. * {{1. Dezember}}: [[Pierre Dauffenbach]], lëtzebuergeschen Offizéier. * {{0}}1. Dezember: [[Adriaan Blaauw]], hollänneschen Astronom. * [[10. Dezember]]: [[John B. Fenn]], US-amerikanesche Cheemiker. * [[15. Dezember]]: [[Blake Edwards]], US-amerikanesche Dréibuchauteur a Regisseur. * [[17. Dezember]]: [[Captain Beefheart]], US-amerikanesche Museker, Sänger a Moler. * [[20. Dezember]]: [[Katharina Szelinski-Singer]], däitsch Sculptrice. * [[22. Dezember]]: [[Gab Delleré]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Dezember]]: [[Angèle Mirkes]], lëtzebuergesch Sängerin a Schauspillerin. * [[31. Dezember]]:[[Raymond Impanis]], belsche Vëlossportler. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} bkrpatoyzbuqalfstt6d71ojp2qbiyd Kar (Planz) 0 29486 2713219 2679616 2026-10-28T18:22:08Z Jwh 3315 /* Lëtzebuerg */ oder sinn ech am Bësch? 2713219 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Fruuchtzort Kar|d'Gefier|Kar (Gefier)}} {{Infobox Planzen | Numm = Kar | Numm (Franséisch) = seigle | Numm (Däitsch) = Roggen | Bild = Illustration Secale cereale0.jpg | Bildtext = ''Secale cereale'' | Räich = [[Planzeräich]] | Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]] | Ofdeelung = [[Bléieplanzen]] | Klass = [[Commelinidae]] | Uerdnung = [[Poales]] | Famill = [[Séissgrieser]] | Gattung = [[Secale]] | Aart = | Wëssenschaftlechen Numm = Secale cereale | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}, 1753 }} [[Fichier:Getreidefeld mit Roggen - Secale cereale 1.jpg|thumb|260px|E Feld mat Kar]] [[File:Rye 6026.jpg|thumb|260px|D'Kar ass fäerdeg fir erageholl ze ginn]] D''''Kar''' (''Secale cereale'', [[Däitsch|dt]]. ''Roggen'', [[Franséisch|fr]]. ''seigle''), och alt ''Kuer'', ''Kuarren'', ''Kuärren'', eng vun de Kar-Aarten (''Secale''), ass eng [[Kärenzorten|Kärenzort]], déi an den temperéierten Zone wiisst. Et gëtt Summer- a Wanterkar, woubäi a Mëtteleuropa bal nëmme Wanterkar ugebaut gëtt. D'Kar ass besser un e killt an dréchent [[Klima]] ugepasst wéi [[Weess]]. Kar ass keng klassesch Fruuchtaart, déi et schonn an der [[Antiquitéit]] gouf. Et gëtt villméi ugeholl, datt et virun 2000 bis 3000 Joer als "Onkraut" an de [[Weess]]felder vu Klengasien opkoum a mat recoltéiert gouf<ref>A Géigende mat rauem Klima ass den Undeel vu Kar an der Rekolt no an no geklommen, fir op ganz aarme Bieden a kille Gebidder praktesch 100 % vun der Rekolt auszemaachen. Sou erkläert sech déi fréier staark Dominanz vum "Kuarren" am Éislek grad sou wéi an de meeschte Gebidder an Europa déi méi héich leien.</ref>. Kar gëtt a Mëttel- an Osteuropa geholl, fir mat sengem [[Miel]] [[Brout]] ze maachen. Soss doruechter gëtt et och als Fudder fir d'Béischte geholl. Kar kann och zu [[Ethanol|Alkohol]] verschafft ("gebrannt") ginn ([[Kardrëpp]]), vereenzelt gëtt et geholl, fir Bio-[[Ethanol]] ze produzéieren. Am [[19. Joerhonnert]] gouf d'Kar nëmmen op liichte (sandege) Biedem a Rengkultur geséit. Wou de Buedem fir reng Weesskultur net gutt genuch war, ass bewosst eng Mëschung vu Kar a Weess geséit ginn. Dës Mëschung gëtt op Lëtzebuergesch [[Mëschler]] genannt. == Zesummesetzung == [[Waasser]] 9 % [[Protein]] 12 % [[Fett]] 2,5 % [[Kuelenhydrater]] 65 % [[Ballaststoffer]] 9,5 % [[Mineralstoffer]] 2 % Donnéeë fir 100 [[Gramm|g]] [[Brennwäert]] 1400 [[Joule|kJ]] === [[Mineralstoffer]] === [[Calcium]] 33&nbsp;mg [[Eisen]] 2,67&nbsp;mg [[Magnesium]] 121&nbsp;mg [[Phosphor]] 374&nbsp;mg [[Kalium]] 264&nbsp;mg [[Natrium]] 6&nbsp;mg [[Zénk]] 3,73&nbsp;mg [[Koffer]] 0,450&nbsp;mg [[Mangan]] 2,680&nbsp;mg [[Selen]] 0,035&nbsp;mg === [[Vitaminn]]en=== [[Thiamin]] 0,316&nbsp;mg [[Riboflavin]] 0,251&nbsp;mg [[Niacin]] 4,270&nbsp;mg [[Pantothensaier]] 1,456&nbsp;mg [[Vitaminn B6]] 0,294&nbsp;mg [[Folsaier]] 0,060&nbsp;mg [[Vitaminn E]] 1,870&nbsp;mg [[Alpha-Tocopherol]] 1,280&nbsp;mg === [[Aminosaier]]en === [[Tryptophan]] 0,154 g [[Threonin]] 0,532 g [[Isoleucin]] 0,549 g [[Leucin]] 0,980 g [[Lysin]] 0,605 g [[Methionin]] 0,248 g [[Cystin]] 0,329 g [[Phenylalanin]] 0,674 g [[Tyrosin]] 0,339 g [[Valin]] 0,747 g [[Arginin]] 0,813 g [[Histidin]] 0,367 g [[Alanin]] 0,711 g [[Asparagin]] 1,177 g [[Glutamin]] 3,661 g [[Glycin]] 0,701 g [[Prolin]] 1,491 g [[Serin]] 0,681 g Et gëtt eng modern Kräizung tëscht Kar a Weess, [[Triticale]], déi d'Proprietéite vun deenen zwou Aarte vereenegt. == Produktioun == {| class="wikitable" |+Déi 15 gréisst Produzenten vu Kar op der Welt (2024) !Land !Produktioun (t)<ref name=":02">''Quell: Food and Agriculture Organization, [https://www.fao.org/Faostat/fr/#data/QCL Cultures et produits animaux]''</ref> |- |{{DEU}} | align="right" |2.584.400 |- |{{POL}} | align="right" |2.393.180 |- |{{RUS}} | align="right" |1.200.000 |- |{{BLR}} | align="right" |800.000 |- |{{DNK}} | align="right" |649.760 |- |{{CHN}} | align="right" |514.091 |- |{{CAN}} | align="right" |420.925 |- |{{USA}} | align="right" |374.130 |- |{{IRQ}} | align="right" |315.111 |- |{{TUR}} | align="right" |257.000 |- |{{ESP}} | align="right" |223.510 |- |{{UKR}} | align="right" |218.390 |- |{{ARG}} | align="right" |217.699 |- |{{SWE}} | align="right" |155.500 |- |{{GBR}} | align="right" |138.259 |- | colspan="2" |''am Verglach:'' |- |{{LUX}}<ref name=":0">Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs%5B0%5D=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs%5B1%5D=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_D2104&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to%5BTIME_PERIOD%5D=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</ref> | align="right" |6.245 |} === Lëtzebuerg === {| class="wikitable" |+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)<ref name=":0" /> ! !2016 !2017 !2018 !2019 !2020 !2021 !2022 !2023 !2024 !2025 |- |Kären Total | align="right" |139.272 |149.289 | align="right" |154.236 | align="right" |160.022 | align="right" |143.500 | align="right" |147.688 | align="right" |166.940 | align="right" |146.635 | align="right" |141.113 | align="right" |177.617 |- |'''Kar''' | align="right" |4.173 | align="right" |4.634 | align="right" |6.048 | align="right" |6.366 | align="right" |4.670 | align="right" |7.101 | align="right" |6.049 | align="right" |8.865 | align="right" |6.245 | align="right" |7.255 |}Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] louch d'Produktioun 1990 bei 2.366 Tonnen. Dës goung bis 2006 op 8.727 Tonnen erop, fir dann nees, bis 2011 op 4.189 Tonnen erofzegoen<ref name="statec">Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012. op statistiques.public.lu]''</ref>. == Literatur == * Miedaner, Thomas, 2007. ''Roggen - Getreide mit Zukunft!'' 190 S. Roggenforum e.&nbsp;V. (Hrsg.). DLG-Verlag. ISBN 978-3-7690-0687-2. * Reiner, L., 1979. ''Winterroggen aktuell.'' DLG Verlag. * Schiemann, Elisabeth, 1948. ''Weizen, Roggen, Gerste. Systematik, Geschichte und Verwendung''. Fischer-Verlag Jena. == Kuckt och == * [[Kärenzorten]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kären]] [[Kategorie:Séissgrieser]] 1slkt8joych4tw2mx73o87zkaw58ew3 Kategorie:Waasserleef a Polen 14 31768 2713170 2620328 2026-10-28T13:10:22Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Geographie vu Polen]] derbäigesat 2713170 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} [[Kategorie:Polen]] [[Kategorie:Waasserleef an Europa|Polen]] [[Kategorie:Waasserleef no Länner|Polen]] [[Kategorie:Geographie vu Polen]] k7jpzwjfwuhz4miqoo6nlndnknud3g3 2713171 2713170 2026-10-28T13:10:26Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Polen]] ewechgeholl 2713171 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} [[Kategorie:Waasserleef an Europa|Polen]] [[Kategorie:Waasserleef no Länner|Polen]] [[Kategorie:Geographie vu Polen]] 2ci47fkms1n5wq2ifb471c2g13ywtx1 Schabloun:RIP 10 44169 2713248 2713133 2026-10-29T10:35:07Z GilPe 14980 2713248 wikitext text/x-wiki <!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:Tom Skerritt 2014 (cropped).jpg|100px|right|Tom Skerritt]] * [[27. Oktober]]: [[Norbert Haupert]], lëtzebuergesche Politiker. * [[25. Oktober]]: [[Henri Frank]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[21. Oktober]]: '''[[Tom Skerritt]]''', US-amerikanesche Schauspiller. * [[18. Oktober]]: [[Gast Heuschling]], lëtzebuergesche Moler * {{6. Oktober}}: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. {{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}] <noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude /> o5g9qlcsxjytc1v9zs4r8sdzajhtsnr Haaptsäit/WDS-Spënnchen 0 45363 2713172 2712267 2026-10-28T13:19:40Z Zinneke 34 /* 200 */ nach 166 2713172 wikitext text/x-wiki {| |bgcolor=#FFFFEE| <br>'''Dat hei ass d'Reserv vun neie Sätz a Biller fir an d'[[Haaptsäit/WDS|Wousst Dir schonn…]]-Rubrik''', déi duerch d'[[Schabloun:WDS no Joer]] aus der Lëscht vu momentan 2&nbsp;x&nbsp;365 Sätz a Biller dohigesat ginn. Wann der hei nach eng Kéier 365 neier zesummekomm sinn, kënnen déi da [[Schabloun:WDS no Joer/Joer x|mat hinnen an e Roulement kommen]]. Wann Dir deemno Iddie fir weider Verweiser op Artikelen (oder kuriéis Detailer dodran) hutt, da sëtzt se wgl. hei ënnendrënner derbäi. Logescherweis musse se sech op Saachen/Aussoe bezéien, déi an engem verlinkten Artikel stinn oder erkläert ginn. |} ---- == Wousst Dir schonn datt… == * … * … * … * … * … * … === 200 === * … et zanter 2019 mam ''ቓላት ፈረንሳይ/ትግርኛ/ሉግዘምበርጅዋ'' och en [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire Franséisch-Tigrigna-Lëtzebuergesch]] gëtt? * … et an der Mëtt vum 19. Joerhonnert e ''fiktive'' [[Lëtzebuerger Frang#Aféierung_als_Buchwärung_(1849)|Lëtzebuerger Frang]] gouf? * … [[Kanton Boufer|Boufer]], [[Kanton Esch-Sauer|Esch-Sauer]], [[Kanton Hesper|Hesper]], [[Kanton Menster|Menster]], [[Kanton Rammerech|Rammerech]], [[Kanton Réid|Réid]], [[Kanton Stengefort|Stengefort]], [[Kanton Useldeng|Useldeng]] an [[Kanton Zolwer|Zolwer]] e puer Joer laang Chef-lieuë vu [[Lëtzebuerger_Kantonen#Andeelung_vun_1795|Kantone mam selwechten Numm]] waren? * … 1962 an 1966 de [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson Européenne]] an der [[Villa Louvigny]] organiséiert gouf? * … d'[[Amalia-Monument]] am [[Stater Park]], als Erënnerung un d'[[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], dat éischt Monument zu Lëtzebuerg war, dat fir eng Fra opgeriicht gouf? * … der New Wave Pop-Band [[Depeche Mode]] no, [[Uewerkuer]] ''"eng kleng Uertschaft"'' ass? * … de [[Jean Logeling]] deen éischten a bis ewell eenzegen Auteur vu Schoulbicher fir den Zeechenunterrecht ass, déi vun engem Lëtzebuerger publizéiert goufen? * … ee sech souwuel [[L'envol (Charlotte Engels)|um Findel]] wéi och [[L'envol (Lucien Wercollier)|um Lampertsbierg]] e Fortfluch ukucke kann? * … de [[Guillaume Joseph Dupaix|Guillaume Joseph "Guillermo" Dupaix]] aus dem Herzogtum Lëtzebuerg als e Pionéier vun der prekolumbianescher Archeologie a Mexiko gëllt? * … de [[Joseph Namur]] 1886 eng Method patentéiere gelooss huet, fir d'[[Rieflaus]] ze bekämpfen? * … d'Tramsstatioun [[Place de Metz (Tramshalt)|Place de Metz]] déi eenzeg vum Stater [[Stater Tram|Reseau]] ass, déi net mat Tramshaisercher ausstafféiert ass, a wou den Numm vun der Statioun net op de Quaien ugeschloen ass? * … [[Śmigus-dyngus]] e polnesche Brauch op Ouschterméinden ass, bei deem Waasser eng wichteg Roll spillt? * … de Kinnek a Keeser [[Sigismund vu Lëtzebuerg]] Zäit senges Liewens ni e Fouss op Lëtzebuerger Buedem gesat huet? * … zu [[Holztem]] uganks den 2020er Joeren [[Burgus vun Holztem|141 Goldmënzen aus der Réimerzäit]] fonnt goufen, mat de Portraite vun 9 verschiddene [[lëscht vun de réimesche Keeser|réimesche Keeseren]] déi tëschent 364 a 408 regéiert hunn? * … den [[Tour de France 1926]] mat 5.745 km dee längste war, dee bis ewell jee gefuer gouf? * … deen éischte Linnendéngscht um [[Fluchhafen Esch-Uelzecht]] mam Doppeldecker ''The Luxembourg Listener'' geflu gouf, an nieft Passagéier haaptsächlech Courrier vu [[Radio Luxembourg]] tëscht Croyden an Esch transportéiert huet? * … beim [[Ostrakismos|Schierbelegeriicht]] am 5. Jh. v. Chr zu Athen doriwwer ofgestëmmt konnnt ginn, dass e Bierger d'Stad huet misse bannent zéng Deeg verloossen a sech zéng Joer net méi do huet dierfe weisen? * … d'Zich op der [[Eisebunnsbréck zu Waasserbëlleg]] e puer Meter ouni Stroum fueren, well do de Stroumsystem vu 25.000 Volt op der Lëtzebuerger Säit op 15.000 Volt op där däitscher wiesselt? * … den [[NGC 281|Emissiounsniwwel NGC 281]] am [[Stärebild]] [[Cassiopeia (Stärebild)|Cassiopeia]], ëmgangssproochlech och als ''Pac-Man-Niwwel'' bekannt ass, wéinst sengem Glach mat der Videospill-Figur? * … den [[Napoleonshutt bei Duelem|Napoleonshutt]] un zwéi Proprietéitswiesselen vun engem Bësch erënnert? * …den Inselstaat [[Naoero]] an den 1970er Joren fir kuerz Zäit duerch den Ofbau vu Phosphat zu engem enorme Räichtum koum, ier dës Branche d'Baach of gaangen ass an de Staat an den 1990er quasi faillite war? * … virun der [[Trinitarierkierch vu Veianen]] 2026 bei Ausgruewungen eng 150 Skeletter aus der Zäit vum Mëttelalter bis an d'18. Joerhonnert fonnt goufen? * … fir d'[[Risebibel vu Sankt-Maximin]] d'Hait vun 230 Ranner gebraucht goufen, déi zu [[Pergament]] verschafft goufen? * … d'[[Piscine Tournesol]] an der [[Fiels]] déi eenzeg vun där Zort baussent Frankräich ass, déi nach besteet? * … am [[Rhäinesche Landesmusée Tréier|Rhäinesche Landesmusée zu Tréier]] ë.a. d'Original vum [[Neumagener Wäischëff]] an eng Kopie vun der [[Igeler Sail]] ze gesinn ass? * … et 1999 zu Lëtzebuerg eng [[Partei vum Drëtten Alter]] gouf, déi am Süde bei de Chamberwale matgemaach huet, awer kee Sëtz krut? * … net [[New York City|New York]] d'Haaptstad vum [[New York (Bundesstaat)|Bundesstaat New York]] ass, ma [[Albany]]? * … de [[Mykologie|Mykolog]] [[Paul Wilwers]] wärend dem Éischte Weltkrich, wéi Lëtzebuerg Honger gelidden huet, Konferenzen organiséiert huet, fir d'[[Pilzen]] als Fleesch-Ersatz bekannt ze maachen? * … de [[Kiischpelter Sonnekrees]] deen eenzege [[Konfluenzpunkt]] vu Lëtzebuerg markéiert? * … [[Funchal]] sou genannt gouf, well wéi d'Portugise s'entdeckt hunn, aussergewéinlech vill Fenchel do gewuess ass? * … an der fréierer [[Synagog Ettelbréck|Synagog vun Ettelbréck]] 2021 eng gutt erhale [[Mikwe]] entdeckt gouf? * … d'''[[Camponotus werthi]]'' déi eenzeg [[Seechomessen]]aart am antarkteschen a subantarkteschen Naturgebitt ass? * … et no de Chamberwalen 1914 zu enger antidäitscher Manifestatioun koum, bei där eng Popp, déi den Deputéierten [[Lamoral de Villers]] duerstelle sollt, op der Plëss d'Arem verbrannt gouf? * … d'[[Bierggorilla]]en déi Gorillaaart ass, déi am meeschten um Buedem an deemno am mannsten op Beem lieft? * … d'[[Japanesch Kiischtebeem op der Kockelscheier]] 1981, zesumme mat am Ganzen 200 Beem vun dëser Aart, der Stad Lëtzebuerg geschenkt goufen? * … d'[[Jartell]] 1876 vun engem franséische Korsselismécher uganks fir medezinesch Zwecker entworf gouf? * … de [[Kammerwald]], e Bësch an Däitschland nërdlech vu [[Ruet op der Our]], tëscht 1949 an 1959 vu Lëtzebuerg annexéiert war? * … d '"[[Xiangqi|Elefantebrietspill]]" eng an Ostasie gespillt Form vum [[Schach]] ass? * … den héchste bekannten Offlosswäert vun der [[Our (Sauer)|Our]] 4.000-mol méi héich ass wéi den niddregsten? * … de Schrëftsteller [[Prosper Mérimée]] 1834 ugefaangen huet, en Inventaire vun de bemierkenswäerten architektonesche Monumenter a Frankräich z'erfaassen, an dofir déi elektronesch Datebank, an där se haut repertoriéiert sinn, no him genannt ass? * … 6 Joer no der Aféierung vum System vun de [[Postleitzuel (Lëtzebuerg)|Postleitzuelen zu Lëtzebuerg]] nach ëmmer ee Véierel vun de Bréiwer ouni dee Code verschéckt goufen? * … nom lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler [[Charles Marx]] zu [[Quillan]] am [[Departement Aude]] eng Plaz genannt gouf? * … d'[[Fasaneninsel]] (es: ''Isla de los Faisanes'', fr: ''Île des Faisans'') am Floss [[Bidasoa]] dee klengste [[Kondominium]] vun der Welt ass? * … tragesch Evenementer zu Paräis de [[Louis Armstrong]] um [[Belval]] [[Rue le Bataclan|ëm en Odonym bruecht]] hunn? * … een [[Sir (Uertschaft)|am Sak]] dee westlechste Punkt vu Lëtzebuerg fënnt? * … de [[François-Joachim de Pierre de Bernis]] duerch seng galant Versen d'[[Madame de Pompadour]] kennegeléiert huet, wouduerch him eng kinneklech Rent vu 1500 Livres an en Appartement an den Tuilerien zougesprach goufen? * … et vun de [[Lëscht vun de Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz|gosse Maarken op der belsch-lëtzebuergescher Grenz]], déi vun 1 bis 286 duerchnummeréiert sinn, der zwou gëtt mat der Nummer 1? * ... d'[[Landkäertchen]], d'[[Schachbriet (Päiperlek)|Schachbriet]], den [[Nierefleck]] oder de [[Postillon (Päiperlek)|Postillon]] zu Lëtzebuerg integral geschützt sinn? * … de [[Belval]] administrativ zu zwou Gemenge gehéiert, op der Suessemer Säit als Deel vu [[Bieles]], an op der Escher Säit als Quartier ''Universitéit''? * … [[Bluttsëffer]] selwer kee [[Bluttkreeslaf]] hunn? === 150 === * … den Architekt [[Jean-Pierre Koenig]] ë.&nbsp;a. Pläng vun enger Maarthal um [[Knuedler]] entworf hat, déi net gebaut gouf? * … vum [[Wuermwutz]] (Appendix) ugeholl gëtt, e Reservoir fir [[Daarmflora]] ze sinn, vu wou no enger [[Duerchfall]]erkrankung den [[Daarm]] séier mat Daarmbakteerien neibesidelt ka ginn? * … bei de Gemengewalen 1928 d'[[Action féminine]] zu Esch-Uelzecht eng reng Fraelëscht opgestallt hat, op där d'[[Catherine Schleimer-Kill]] gewielt gouf? * … de Keeser vu [[Japan]] als direkten Nofollger vun der [[Amaterasu]], der wichtegster weiblecher Gottheet am [[Shintō]], gëllt? * … d'[[Christine Lagarde]], zanter 2019 Direktesch vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]], Member vun der franséischer Nationalekipp am Synchronschwamme war? * … et vum Lidd ''[[Ech drénke gier mäi Pättchen]]'' iwwer 12 verschidden Opname ginn, dovun eng vun der irescher Band ''The Dubliners''? * … op de [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen|Wope vun de lëtzebuergesche Gemengen]] net nëmme Léiwen, Aadler, Bieren, Wëllschwäin oder Fësch ze fanne sinn, ma och Schleisepaarten, Biergaarbechter oder Fligere mat véier Düsen? * … d'[[Bibliothèque nationale de France]] scho 1537 als éischt Institutioun den Optrag fir den [[Dépôt légal]] krut? * … de [[Centre pénitentiaire de Givenich]] op engem Terrain vun 140 Hektar entstanen ass, deen de [[Mathias Theysen|Mathias Theisen]] dem Lëtzebuerger Staat 1893 geschenkt hat? * … de laténgeschen Numm vun der [[Krippchen]] (os coccygis) vum [[algriichesch]]e Wuert fir de [[Guckuck]] kënnt, wéinst engem Glach mat deem sengem Schniewel? * … de [[Oh My Darling, Clementine|Goldsicher ''Miner Forty-Niner'']] [[un der Atert]] zum Bauer ''Péitche Lauer'' mutéiert ass? * … bis an d'Mëtt vun den 1950er Joren zu Lëtzebuerg [[Keelebouf|Keelebouwen]] zum Asaz koumen, fir op de [[Keelespill|Keelebunnen]] d'Keelen nees opzeriichten an d'Klatze bei d'Spiller rullen ze doen, ier Maschinnen dës Aarbecht iwwerholl hunn? * … den [[Elbling]] viraals wéinst senger Saier net nëmme fir d'Wäiproduktioun, mä och fir d'Desinfektioun vun Drénkwaasser geholl gouf? * … [[Virus]]sen all Forme vum Liewen infizéiere kënnen, bis hin zu Mikroorganisme wéi [[Bakteerien]] an [[Archaeën]]? * … d'Figur vum [[Kropemann]], déi kleng Kanner sollt virun oppene Waasserplazen Angscht maachen an se dovun ewechhalen, haut nach a Sprangbueren, [[Kropemann (Film)|Filmer]] an [[Kropemann-Info|Zäitschrëfte]] ronderëmgeeschtert? * … de [[Batman]] net zu [[Batman (Tierkei)|Batman City]] mä zu ''Gotham City'' wunnt? * … ''[[Tumulus bei der Tonn|bei der Tonn]]'' dee gréisste réimesche [[Tumulus|Grafhiwwel]] zu Lëtzebuerg ze fannen ass? * … ''[[The Pond—Moonlight]]'' eng Foto vum [[Edward Steichen]] vun 1904, op enger Stee 2006 fir den héchste Präis, dee bis do jeemools fir eng Foto bezuelt gi war, iwwergaangen ass? * … de fréieren Diktator vun Turkmenistan [[Saparmyrat Nyýazow]] d'Méint Januar a Mee no sech an no senger Mamm ëmnenne gelooss hat? * … d'[[Bank Handlowy International]] déi eenzeg Bank aus dem [[Ostblock|kommunisteschen Osteuropa]] war, déi sech zu Lëtzebuerg niddergelooss hat? * … de [[Wood-Effekt]] e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] ass, bei deem de Chlorophyll vu Planzen am noen Infrarout stralend wäiss erschéngt? * … eng Grenzbaach tëscht Lëtzebuerg a Frankräich, déi zu Lëtzebuerg [[Réierbaach]] oder [[Crosnière]] genannt gëtt, op franséischen a belsche Kaarten den Numm [[Ruisseau de la Côte Rouge]] huet? * … e japanesche Fligerugrëff op [[Darwin (Australien)|Darwin]] am Februar 1942 den éischten Ugrëff op [[Australien|australeschen]] Territoire zanter der Staatsgrënnung war? * … d'[[Explosioun am Pafendall]] 1976 net, wéi ufanks ugeholl, op eng Gasfuite zeréckzeféierewar, mä op eng grouss Quantitéit Bensinn, déi iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf? * … [[Karatschai-balkaresch]], dat zum kiptschakeschen Aascht vun den tierkesche Sprooche gehéiert, déi [[offiziell Sprooch]] an de russesche Republicke Kabardino-Balkarien a Karatschai-Tscherkessien ass a vu ronn 305.500 Leit als Mammesprooch geschwat gëtt? * … d'Naturschutzgebidder [[Naturschutzgebitt Fënsterdall|Fënsterdall]] an [[Naturschutzgebitt Telpeschholz|Telpeschholz]] als déi zwee éischt [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg]] gëllen? * … ''Lasst froh uns sein'' den ofgeännerten Titel bei der éischter Publikatioun vum [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] sengem sechsstëmmege Kanon vu 1782 war, deem hie selwer den Titel '' [[Leck mich im Arsch]]'' ginn hat? * … d'Motiv vum '[[Feierstëppeler]]' op de [[Lëtzebuerger Frang|Frang-Mënzen]] op eng Zeechnung vum [[Auguste Trémont]] vun engem [[Diddelenger Schmelz|Diddelenger Schmelzenaarbechter]] zeréckgeet? * … [[Jodhpur-Stiwwel]]e meeschtens vu Reider benotzt ginn? * … dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] no där [[Giustina Rocca|éischter Affekotin an der Geschicht]] genannt gouf? * … de [[Johann Wolfgang von Goethe]] faszinéiert war vum ''Shakuntala'', engem Wierk vum [[Kalidasa]], engem indescher Sanskritlyriker, deen ëm 400 gelieft huet? * … fir d'[[Oscar]]-Präisverdeelung 2004 eng éischt Kéier lëtzebuergesch Koproduktiounen nominéiert waren, nämlech ''[[De tweeling (Film 2002)|De Tweeling]]'' a ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''? * … d'[[Laola-Well]] sproochlech gesinn e [[Pleonasmus]] ass? * … ''[[The Bitter Years 1935-1941]]'', eng Fotosausstellung, déi vum [[Edward Steichen]] 1946 zu New York zesummegestallt gouf, zanter 2012 am [[Waassertuerm + Pomhouse|fréiere Waassertuerm vun der Diddelenger Schmelz]] ausgestallt ass? * … den [[James Bond]] vum Auteur [[Ian Fleming]] esou genannt gouf, well him dee „kuerzen, maansen, angelsächseschen“ Numm vun engem [[James Bond (Ornitholog)|amerikaneschen Ornitholog]] gutt gefall huet? * … an der [[Kierch Eschweiler|Kierch vun Eschweiler]] den [[George Mergenthaler]], en US-Zaldot, deen an der [[Ardennenoffensiv]] zu [[Eeschweller]] gefall war, op enger Wandmolerei als ee vun den Apostele gemoolt gouf? * … [[Bournak]]en aus dënne Käschtereiser getrëtzt, an da mat Kéidreck zougeschmiert goufen? * … de [[Naturschutzgebitt Pällembierg|Pällembierg]] duerch seng besonnesch klimatesch Bedingungen (wéineg Reen an héich Temperaturen), seng Südost-Lag a seng Buedembeschafenheet (dréchene Kallekbuedem, dee sech séier erhëtzt) charakteristesch Kennzeeche vun enger mediterraner Géigend opweist? * … bei enger [[Grumett]] déi Plaz, wou de Spläis ass, an dofir net däerf op engem Krop agehaange ginn, mat rouder Faarf markéiert ass? * … de Lëtzebuerger Athleet [[Josy Barthel]] 1954 zu New York d'Course [[Wanamaker Mile]] gewonnen huet? * … d'[[Knéischeif]] dat gréisst [[Sesambeen]] am mënschleche Kierper ass? * … d'Grënnung vun der [[Escher Bibliothéik|Escher Stadbibliothéik]] 1919 op eng Kollektioun vu Bicher zeréckgeet, déi de Schoulmeeschter [[Jean-Pierre Theisen]] zanter 1901 an Eegeninitiativ gesammelt hat? * … [[Behemoth]] engem [[Nilpäerd]], engem [[Elefant]], engem [[Waasserbüffel]] an enger Geess gläiche soll, an an der [[Bibel]] als ''éischt Wierk Gottes'' bezeechent gëtt? * … de [[Beneluxzuch]], deen 1957 a Betrib geholl gouf, fir déi dräi Haaptstied vun de [[Benelux]]-Länner ze verbannen, just tëscht [[Bréissel]] an [[Amsterdam]] gefuer ass, et awer, ier d'Linn 2024 agestallt gouf, ni bis an d'[[Stad Lëtzebuerg]] gepackt hat? * … d'[[Bandikuraten|Indesch Pescht- oder Maulefsrat]] (''Bandicota bengalensis'') andauernd vun der [[Pescht]] infizéiert ass? * … d'[[Autobus de la Ville de Luxembourg]] tëscht 2019 an 2027 hir ganz Busflott op elektresch ugedriwwe Gefierer ëmgestallt hunn? * … déi bekannt Statu vun der [[Wollefsmudder vum Kapitol]] [[Etrusker|etruskesch]] Originnen huet, déi zwou Kannerfiguren awer eréischt an der [[Renaissance]]zäit dobäigesat goufen? * … d'[[École nationale pour adultes]] vun der ''Rue de l'Aciérie'' an d'''Rue de la Fonte'' geplënnert ass, déi eng allerdéngs an der Stad Lëtzebuerg, déi aner zu Esch-Belval? * … d'[[Athinganen]], eng gnostesch Sekt déi am 9. Joerhonnert a Phrygien, dem haitege West-[[Anatolien]] gelieft huet, keng Leit vun engem anere Glawen huet dierfe beréieren, oder sech vun deenen upake loossen? * … [[Rëmeleng]] déi südlechst Uertschaft am Land ass, de südlechste Punkt awer an der [[Gemeng Keel]] läit? ===100 === * … de [[Béier vun Erymanthos]], grad wéi [[Béier vu Kalydon|dee vu Kalydon]] doruechter schro Verwüüstungen hannerlooss hunn, ier se e [[griichesch Mythologie|mythologeschen]] Doud gestuerwe sinn? * … den Numm vun der Molkerei [[Ekabe]] en [[Akronym]] ass fir EKB, "[[Emile Klensch|''E''mile ''K''lensch]] ''B''ettembourg", hire Grënner? * … [[Knorpelbarock]] och alt ''Ouermuschelstil'' genannt gëtt? * … zweemol am Joer alt bis zu 50.000 [[Hoergäns]]en (Kruckerten) iwwer Lëtzebuerg fléien, dat op hirer westlecher Fluchroute läit? * … et vun der ungarescher Wärung [[Pengő]] Billjeeën am Wäert vun 100 Trillioune gouf? * … nom [[Hugo Gernsback]], deen 1884 an der Stad Lëtzebuerg gebuer gouf, en [[Moundkrater|Impaktkrater]] op der [[Moundrécksäit]] genannt gouf? * … d'[[Kap Agulhas]], an net d'[[Kap vun der Gudder Hoffnung]], dee südlechste Punkt vun Afrika ass? * … de [[Mathias Birthon]] deen éischte war, deen an der Stad Lëtzebuerg e Privileeg als 'kinneklechen Haffdrécker' krut? * … d'Rotatiounsachs vum Planéit [[Uranus (Planéit)|Uranus]] ëm bal 98° gekippt ass? * … de Lëtzebuerger Vëlossportler [[Nicolas Frantz]] beim [[Tour de France 1928]] vun der éischter bis déi lescht Etapp am [[Gielen Trikot]] gefuer ass? * … de [[Karl Dönitz]] am Mee 1945 eng 3 Woche laang Staatschef vum [[Drëtt Räich|Däitsche Räich]] war? * … virum Bau vum [[Chambersgebai]], 1860, d'[[Chamber]] sech entweeder am [[groussherzogleche Palais|Palais]] oder am [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]], an 1848 souguer an der Ettelbrécker Primärschoul, versammelt huet? * … de [[Romuald Figuier]] den eenzege [[francophonie|frankophone]] Sänger war, deen dräimol beim [[Eurovision Song Contest|Grand Prix Eurovision de la Chanson]] matgemaach huet? * … d'''[[Luxair#1960-1980|Prinzessin Margaretha]]'' Enn 1960er Joren daagsiwwer Passagéier an nuets Courrier transportéiert huet? * … England, fir d'Finanzkris a Frankräich no der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun 1789]] ze verschlëmmeren, massiv gefälschten [[Assignat]]er (eng Zort Wäertcouponen) gedréckt huet? * … de [[gallo-réimeschen Theater vun Duelem]] a senger leschter Phas bis zu 3.500 Sëtzplazen hat, duebel sou vill wéi [[Vicus Ricciacus|Ricciacum]] Awunner hat? * … d'[[Vëlospist Vennbunn]] gréisstendeels iwwer eng fréier Eisebunnsstreck geet, déi [[Oochen]]-[[Rothe Erde]] mat [[Esch-Uelzecht|Esch]]-Terres Rouges verbonnen huet, fir Eisen a Kuel hin an hier ze transportéieren? * … d'Lëtzebuerger Regierung an den 1980er Joren heemlech zousätzlech Geldschäiner a [[Lëtzebuerger Frang#Schäiner déi ni an Ëmlaf koumen|Lëtzebuerger Frang]] drécke gelooss hat, falls d'[[UEBL|Koppelung]] un de [[Belsche Frang]] hätt misse gekënnegt ginn, an déi dann 2001, kuerz virun der Aféierung vum [[Euro]], zerstéiert goufen? * … de [[(2309) Mr. Spock|Mr. Spock]] d'[[International Astronomesch Unioun]] dozou bruecht huet, hir Reegele fir d'Benennung vun nei entdeckten [[Asteroid]]en ze änneren? * … d'[[Diddelenger Schmelz]] déi éischt Schmelz zu Lëtzebuerg war, an där [[Sidney Thomas|Thomas-Stol]] produzéiert gouf? * … d'Originne vum [[Schlass vu Versailles]] op e klenge Juegdpavillon zeréckginn, deen de [[Louis XIII. vu Frankräich|Louis XIII.]] sech op senger Liblingsplaz am Bësch vum [[Geschicht vu Versailles|Dierfche Versailles]] baue gelooss hat? * … all [[Lëscht vun de Seechomessen zu Lëtzebuerg|déi 66 Seechomessenaarten]], déi bis ewell zu Lëtzebuerg nogewise goufen, an engem Atlas erfaasst goufen? * … am [[Ancien Régime]] den Empfänger vun enger ''[[Lettre de cachet]]'' direkt huet missen an de Prisong goen? * … en [[Mrs Haroy|doudege Finnwal]] am Februar 1952 op der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] an op [[Gare Esch-Uelzecht|där vun Esch-Uelzecht]] ze gesi war? * … ''[[Markollef|Gottesverréider]]'' oder ''[[Markollef|Nissknackerten]]'' zu der Verbreedung vun Eechen a Hobichen doruechter bäidroen? * … déi keltesch Fruchtbarkeetsgëttin [[Epona]] vun de réimesche Kavallerietruppen als Gëttin vun de Päerd an der Reiderei iwwerholl gouf? * … nom [[Claude Meisch (Biolog)|Claude Meisch]] zwou Gattungen an zwou Aarte vu [[Muschelkriibsen|Muschelkriibse]] genannt goufen? * … den [[Alan Shepard]] deen eenzegen Astronaut vum [[Mercury-Programm]] war, dee bis op de Mound komm ass? * … den [[CR155]] op den éischte 800 Meter vu sengem nërdleche Verlaf um Tracé vun der [[Via Agrippa]], dem réimesche [[Kiem]] tëscht Lyon a Köln, läit? * … een um „[[Suur Munamägi|Groussen Eeërbierg“]] sou héich ass wéi soss néierens am Baltikum? * … de [[Jean-Baptiste Determe]] vu [[Soller]] der [[Maria Theresia vun Éisträich]] hire ''Beichtpapp'' war? * … dem däitsche Museker, Komponist a Museksproduzent [[Frank Farian]] (''Boney M, Milli Vanilli'') seng Karriär duerch d'Feierlechkeete vum ''Rememberance Day'' zu [[Ettelbréck]] en entscheedenden Impuls krut? * … bei der Ëmsetzung vun engem internationalen Ofkommes vum Europarot [[Henri Sinner|e lëtzebuergeschen Deputéierten]] en Tippfeeler an deem Text entdeckt hat, bei deem d'Bluttgruppen A a B vertosch gi waren? * … [[Saint Lucia]] dat eenzegt Land op der Welt ass, dat no enger Fra genannt ass? * … den [[CR101]] zu [[Féngeg]] sträppweis d'Waaserscheed tëscht [[Rhäin]] a [[Meuse (Floss)|Meuse]] mécht? * … bei der [[Guerre de la vache]], wou den Ausléiser eng geklaute Kou war, tëscht 1275 an 1278 ronn 15.000 Mënschen ëm d'Liewe koumen? * … d'[[Lydie Schmit]], wéi se 1974 Presidentin vun der [[LSAP]] gouf, déi éischt Fra an Europa war, déi un der Spëtzt vun enger Partei stoung? * … dräi [[Barbarossalüster]]e bis haut am Originalzoustand erhale sinn? * … e [[fossil|fossiliséiert]] Exemplar vun engem ausgestuerwene Verwandte vum [[Vampirtëntefësch]] 2022 zu Nidderkäerjeng entdeckt gouf? * … déi alleréischt Kéier, wéi e [[Beatles]]-Lidd um Radio gespillt gouf, de 5. Oktober 1962 ''Love Me Do'' op [[RTL|Radio Luxembourg]] war? * … d'Schwëmmerin [[Laure Koster]] eng Nieweroll an der Operett ''[[An der Schwemm (Operett)|An der Schwemm]]'' gespillt huet, déi vun hirer Schwëster [[Lou Koster|Lou]] komponéiert gouf, an där hir Haaptfigur Lori no hir genannt war? * … ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' déi eelst Dageszeitung an der Belsch ass, déi och haut nach publizéiert gëtt? * … d'[[Odonym]]men an der [[Gemeng Wëntger]] de lokalen Dialektvariante Rechnung droen: sou heescht z. B. d'Haaptstrooss zu [[Kréindel]] an [[Hannerhasselt]] ''Duarrefstrooss'' iwwerdeems et zu [[Helzen]] an [[Houfelt]] ''Duärrefstrooss'' ass? * … dank der [[Angélique du Coudray]] hirer ''Machine'' an de Formatiounen, déi se domat gemaach huet, d'Stierflechkeet vu Puppelcher am 18. Jh. a Frankräich signifikant erofgaangen ass? * … wéi de [[Adolphe vu Lëtzebuerg|Grand-Duc Adolphe]], den éischte Grand-Duc deen net méi a Personalunioun mam hollännesche Kinnek war, op den Troun koum, och de ''[[Wilhelmus]]'' säin eegene Wee gaangen ass? * … de [[Soutien]] duerch de [[Éischte Weltkrich]] zu enger breeder Akzeptanz fonnt huet, well du vill Fraen an d'Beruffsliewen agetrueden sinn, an et däitlech gouf, wéi onpraktesch e Korsseli wier? * … dee vum [[Jérôme vu Bauschelt]] gestëfte ''[[Collegium Trilingue]]'' zu [[Léiwen]] vum [[François I. vu Frankräich|François Ier]] zum Virbild geholl gouf fir de ''Collège royal'' zu Paräis, den haitege [[Collège de France]]? * … [[Bonne note|Bonne-notë]] fréier e schoulpedagogescht Mëttel waren, fir Kanner duerch Belounung ze motivéieren, haut awer éischter ironesch gebraucht ginn? * … de [[Félix Dufays]], deen als [[Wäiss Pateren|Wäisse Pater]] am Ruanda an am Burundi missionéiert huet, Auteur vun engem ''Wörterbuch Deutsch-Kinyarwanda'' ass? * … 2022 déi jorelaang ''Whiskey Wars'' ëm d'[[Hans-Insel]] duerch Grenzzéiung op en Enn bruecht konnte ginn? ===50=== * … iwwer den [[Eduard Michelis|éischte Chefredakter vum ''Luxemburger Wort'']] 1992 e Musical opgefouert gouf? * … [[Kaunas]] vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik [[Litauen]] war, well [[Vilnius]] du vu Pole besat war? * … den [[Nicolas Meyers (1880)|Nicolas Meyers]] 88 Joer hat, wéi en als Buergermeeschter vun [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] ernannt gouf? * … et an der [[Gemeng Sandweiler]] bis ewell 5 verschidde Buergermeeschtere mam Familljennumm [[Mousel]] gouf? * … den [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjenger]] Buergermeeschter [[Pierre Clement]] 1803 vum Déngscht suspendéiert gouf, wéi opgeflunn ass, dass e Jongen, déi hätte kënnen am Napoleon seng Arméi agezu ginn, am Gebuerteregëschter als Meedercher ëmdeklaréiert hat? * … deen [[Astérix (Satellit)|éischte franséische Satellit]] no enger [[Astérix|Comicsfigur]] genannt gouf? * … dem Kënschtler [[Nicolas Greeff (Papp)|Nicolas Greeff]] (1662-1728) vun Alzeng seng Hellegestatue sech duerch opfälleg breet Féiss (oder Schong) auszeechnen? * … d'''[[Operatioun Serval]]'', eng franséisch Militäroperatioun am Mali, no enger [[Serval|afrikanescher Klengkazenaart]] genannt gouf? * … d'Familljennimm [[Majerus]] oder [[Faber]] zu de [[Metonomasie]]n zielen? * … d'Operett ''[[D'Wonner vu Spéisbech]]'' zu Bréissel an enger adaptéierter Iwwersetzung als ''La mare aux grenouilles'' opgefouert gouf? * … d'[[Wiener-Neustadt-Insel]] am Nordpolarmier läit an zu [[Russland]] gehéiert? * … wann ee an d'''[[Gare Paradiso|Paradiso]]'' wëll, dem [[Chef de train]] Bescheed muss soen, fir kënnen erausklammen? * … op der Pazifik-Insel [[Neiguinea]], wou ronn 11,6 Millioune Leit liewen, iwwer dausend verschidde Sprooche geschwat ginn? * … de gebiertege Lëtzebuerger [[Louis-Ferdinand Fix]] Beruffszaldot an den Arméien, resp. der Marinn, vun der Belsch, vum Däitsche Bond, vum Kinnekräich Piemont-Sardinien, vum Giuseppe Garibaldi senge Routhiemer a vun den Unionisten am Amerikanesche Biergerkrich war? * … [[Zypern|ee vun Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] geografesch an [[Asien|Asie]] läit? * … ''[[de Letzeburger (1872-1873)|de Letzeburger]]'' (1872-1873) déi éischt Zeitung mat engem Titel op Lëtzebuergesch war; d'Artikelen awer op Däitsch oder op Franséisch waren? * … déi [[Ferizaj|drëttgréisst Stad am Kosovo]] nom Patron vun engem Hotel genannt gouf? * … den [[Massacre pour une orgie|éischte lëtzebuergesche Spillfilm]] a Frankräich verbuede war, zu Lëtzebuerg awer en ''"erstaunleche Publikumserfolleg"'' war, absënns ënnert de „''virwëtzege Membere vun der Lëtzebuerger 'Intelligentsia'“''? * … d'Iddi vum [[Kanal vu Korinth]] schonn am 7. Joerhonnert v. Chr. opkomm ass, awer eréischt 1882 mam Bau dovun ugefaange gouf? * … déi [[Le gratis luxembourgeois|éischt Gratiszeitung zu Lëtzebuerg]] schonns 1857 erauskoum? * … e [[Backronym]] en Akronym oder eng Ofkierzung bezeechent, déi nodréiglech en neie Bedeitungsinhalt krut? * … deen eelste bekannte Plang vun der Stad Lëtzebuerg dee vum [[Jacob van Deventer]] vun ëm 1550 ass? * … et sech beim magnéitesche [[Nordpol]] am physikalesche Sënn ëm e magnéitesche Südpol handelt? * … d'[[Anna Madeleine Beicht|Komponistin vum Lidd]] ''Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen'' just 11 Joer hat, wéi se déi Melodie geschriwwen huet? * … de [[Poul Nyrup Rasmussen|Rasmussen]], de [[Anders Fogh Rasmussen|Rasmussen]] an de [[Lars Løkke Rasmussen|Rasmussen]] noenee Premierminister an Dänemark waren? * … de [[Markusbierg]] 1936 deen éischte Wéngertsbierg zu Lëtzebuerg war, op deem, am Kader vun engem Remembrement, kleng Wéngerten zu méi groussen zesummegeluecht goufen? * … den [[Alain Delon]] am Film ''[[L'Insoumis]]'' (1964) ee Lëtzebuerger Friemelegionär gespillt huet? * … [[Reykjavik]] ([[Island]]), [[Wellington]] ([[Neiséiland]]) a [[La Paz]] ([[Bolivien]]) déi respektiv nërdlechst, südlechst an am héchste geleeën [[Haaptstad|Haaptstied]] sinn? * … ''Luxembourgichthys'' eng monotypesch [[fossil]]l Fëschaart-Gattung ass, déi beim Kenntnisstand vun haut<!-- Stand 2023--> just eng Aart, d'''[[Luxembourgichthys friedeni]]'' enthält? * … zanter 1986 eng [[Tak]] vum Knüllgebirgsverein am Interessentenwald Rommershausen-Dittershausen un e [[Meteorit vun Treysa|kosmescht Evenement]] erënnert? [[Fichier:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|80px]] * … op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad Opschrëften ubruecht goufen, déi un d'Entkoppelung vun der [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vum belschen a lëtzebuergesche Frang]] erënneren? * … ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' den offiziellen thailänneschen Numm fir [[Bangkok]] ass? * … d'[[Schëld E, 20]], obwuel et vum [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgeschriwwen ass, op kenger [[Stater Tram|Tramshalt]] zu Lëtzebuerg opgestallt ass?<!-- Stand Nov. 2022--> * … de [[Christoph Salzmann]] 1772 mat der ''Lutzemburgische Handbibel Neuen Testaments'' déi bis ewell eenzeg Bibel erausbruecht huet, déi zu Lëtzebuerg publizéiert gouf? * … bei engem Vulkanausbroch 1973 op der [[Island|islännescher]] Insel Heimaey (där gréisster vun den [[Vestmannaeyjar]]-Inselen) mat Hëllef vun Dosende vu Pompelen d'Lava mat Mierwaasser ofgekillt konnt ginn, an sou verhënnert gouf, dass de Fëschereihafen zougeschott gi wier, an domat d'wirtschaftlech Grondlag vun der Insel gerett konnt ginn? * … de [[Stengeforter Stauweier]] 1930 eidellafe gelooss gouf, fir d'Läich vun engem erdronkene Fierschter erauszehuelen, an zanterdeem net méi opgefëllt gouf? * … d'Lëtzebuerger beim [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|Referendum vum 28. September 1919]] mat 73% fir eng Wirtschaftsunioun mat Frankräich gestëmmt hunn; et schlussendlech awer 1921 mat der Belsch war, mat där [[Union économique belgo-luxembourgeoise|esou eng ofgeschloss gouf]]? * … ''[[Ewige Madonna]]'' deen éischte professionell gedréinte Faarffilm ass, deen zu Lëtzebuerg gedréint gouf? * ... et vum [[Alfred Hitchcock]] sengem Film ''[[Blackmail (Film 1929)|Blackmail]]'' souwuel eng [[Stommfilm]]- wéi och eng Tounfilmversioun gëtt? * … 1907 bei archeologeschen Ausgruewungen um [[kelteschen Oppidum um Tëtelbierg]] Reschter vun engem [[Hypokaust]] fräigeluecht goufen; dës dunn awer vun engem entloossenen Aarbechter zerstéiert goufen? * … d'[[Hollännesch Karibik]] an d'[[Karibescht Holland]] allebéid an der [[Karibik]] leien, ma net dat selwecht sinn? * … d'[[Keelbaach]] bei [[Nonkeel]] quasi eng zweet Kéier entspréngt, nodeems se am Uewerlaf am karstege Kalleksteen an an de Galerien aus der Géigend versickert ass, an dann do hiert Bett nees duerch eng Pompelstatioun mat Waasser aus der Grouf Ëtteng II gefiddert gëtt? * … de Bongert Altenhoven ''[[Naturschutzgebitt Um Bierg|Um Bierg]]'' dee gréisste [[Bongert]] zu Lëtzebuerg ass? * … de Lëtzebuerger [[Jean Kuffer]] eng Goldmedail am Bobfuere gewonnen huet, d'Medail awer zur Belsch gezielt gëtt? * … den [[Iechternacher Verschéinerungsveräin]] den éischten ''Syndicat d'initiative'' zu Lëtzebuerg war? * … ''[[Glück und Liebe in Monaco]]'' e liechtensteinesche Film ass, mat [[Germaine Damar|enger Lëtzebuergerin]] an der Haaptroll? * … de Prinzip vum [[Sens unique]] schonn am [[Antiquitéit|anticke]] [[Roum]] bestoung? * … den [[Nicolaus Mameranus]] (1500-1567), en Haffschreiwer vum Keeser [[Karel V. (HRR)|Karel V.]], ë.&nbsp;a. e Lueflidd op de [[Kanal vu Willebroek]] zu Bréissel, en Text iwwer de spueneschen Handkuss a Gedichter mat Wierder, déi mat C oder P ufänken, geschriwwen huet? * … de [[Charles Bech]], den eenzege Lëtzebuerger war, dee fir [[United States Air Force|US-Airforce]] Asätz op enger [[B-17 Flying Fortress]] geflunn ass? * … et zu Lëtzebuerg [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied#Fréier Stied|eng Stad gouf, déi just sechs Joer laang bestoung]]? ===''Déi rout Linke musse fir d'éischt gebléitst ginn…''=== * ... de [[Groussen Äisvull]] an de [[Pohunn (Päiperlek)|Pohunn]] zwar Flilleken hunn, awer keng Plommen, an de [[Bleeche Bëschvillchen]] weeder nach? * ... d'[[Our (Lesse)|Our]], déi duerch [[Our (...)|Our]] leeft, net an d'[[Sauer]], ma an d'[[Lesse (Floss)|Lesse]] leeft? * ... [[Fëschotter]] a [[Waassereps]] schonn emol zu Lëtzebuerg [[Vull vum Joer]] waren? * ... den [[Teatro Amazonas]], en Operenhaus zu [[Manaus]], a Brasilien, aus de Recettë vum [[Gummi]]sboom finanzéiert gouf, an huet missen zoumaachen, wéi de Cours vum Gummi op de Bourssen erofgaangen ass? * ... d'[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]] am Zweete Weltkrich beschlagnaamt gouf, fir dodra [[Gasmask]]en ze produzéieren? * … ee sech mat der [[Ieselsbréck]] ''Voilà'' déi fënnef längste Flëss a Russland mierke kann? ([[Volga]], [[Ob]], [[Ienissei]], [[Lena (Floss)|Lena]] an [[Amur]]) * … an Däitschland zwéi Beem – d<nowiki>'</nowiki>''[[Bräutigamseiche]]'' zu [[Eutin]] an d'''[[Himmelgeister Kastanie]]'' zu [[Düsseldorf]] – eng eege Postleitzuel hunn? * … den [[F91 Diddeleng]] sech 2018, als éischt lëtzebuergesch Ekipp iwwerhaapt, fir d'Gruppephas vun der [[Europa League]] qualifizéiert huet? * … de Schauspiller [[Michael Keaton]] fir richteg ''Michael Douglas'' heescht, ma sech dee [[Pseudonym]], nom [[Buster Keaton]], zougeluecht huet, fir net mat [[Michael Douglas|deem anere Schauspiller mat deem Numm]] verwiesselt ze ginn? * … d'[[Hänkbéck vu Saint-Martin-d'Ardèche|Hänkbréck iwwer d'Ardèche]] tëscht [[Saint-Martin-d'Ardèche]] an [[Aiguèze]] [[1905]] gebaut gouf awer eréischt [[2005]] offiziell ageweit gouf? * … [[Flecht]]en (Lichen) e symbiotescht Zesummeliewen tëscht engem [[Pilzeräich|Pilz]] mat enger [[Algen|Alg]] oder enger [[Bakteerien|Bakteerie]] sinn? * … d'[[Chilehaus]] zu [[Hamburg]] säin Numm dohier huet, datt de Bauhär mam [[Salpéiter]]handel aus [[Chile]] räich gi war? *… d'[[Wëllkar]] net zu de [[Grieser]] zielt, wéi déi aner [[Fruucht (Kären)|Fruucht]]-Aarten, ma zu der Famill vun de [[Polygonaceae]], zu där och de [[Rubbarb]] an de [[Sauerampel]] gehéiert? * … den Numm ''[[Molotowcocktail]]'' op de [[Finnesch-Sowjetesche Wanterkrich]] zeréckgeet, wéi d'Finne sech mat dëser Waff géint sowjetesch Tankse gewiert hunn? * … d'[[Chareli]]sbréck zu [[Dummeldeng]] déi éischt Bréck an Europa war, déi mat '''[[Greyträger]]e''' gebaut war? * … den Nullmeridian, wéi e mam [[UTM-Koordinatesystem|UTM]]-[[Koordinatesystem]] WGS84 gemooss gëtt, eng 100 Meter ëstlech vum Nullmeridian vum [[Royal Greenwich Observatory]] läit? * … de Markennumm [[Elle & Vire]], vum Numm vun de Flëss [[Elle (Vire)|Elle]] a [[Vire (Floss)|Vire]] am [[Departement Manche]] hierkënnt? * … den Ausbroch vum Vulkan [[Tambora]] an Indonesien am Joer 1815, dat [[Joer ouni Summer|Joer duerno]] en grouss [[Hongersnout]] an Amerika an an Europa provozéiert hat? * … den [[Däitsch-Hollännesch-Belschen Dräilännereck]] um [[Vaalserberg]] vun 1839 bis 1919 e Véierlännereck war? * … der [[Ruth Belville]] hire Beruff dora bestoung, déi genee [[Auerzäit]] ze verkafen, a si dowéinst ''[[Greenwich Mean Time|Greenwich Time]] Lady'' genannt gouf? * … den [[Tyrrell P34]] den e [[Formel 1]] Auto mat 6 Rieder war? * … d'Pompjeeë vun Tréier den 23. Abrëll 1941 an d'Stad Lëtzebuerg hëllefe koume fir d'Feier am [[Hôtel des Terres Rouges|Terres-Rouges-Gebai]] ze läschen? * … bis ewell just dräi Leit gläichzäiteg fir en [[Oscar]] fir dat bescht Original-Dréibuch an ee fir dee beschte Schauspiller an engem nämmlechte Film nominéiert goufen, nämlech de [[Charlie Chaplin]], den [[Orson Welles]] an de [[Sylvester Stallone]]? * … de [[Robert Tappan Morris]] 1988 den éischte [[Computerwuerm]] entwéckelt hat? * … den Turner [[Georg Eyser]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1904|olympesche Spiller 1904 zu St. Louis]] 6 Medaile gewonnen huet, an dat trotz enger hëlzener Beeprothees? * … de [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] a Frankräich souwuel ënnert dem ''[[Ancien Régime]]'', wéi och wärend der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]], dem ''[[Directoire]]'', dem ''[[Consulat]]'', dem ''[[Premier Empire]]'', der [[Franséisch Restauratioun|Restauratioun]] an der [[Julimonarchie]] wichteg Funktiounen am Staat hat, a bei véier Kréinungen derbäi war? * … de Geograph [[Mathias Ringmann]], deen éischte war, deen der [[Nei Welt|Neier Welt]] den Numm ''[[Amerika (Kontinent)|America]]'' ginn hat? * … verschidde [[Schof]]s- a [[Geess]]erasse méi wéi 2 [[Har]]en hunn? * … de [[Richard Halliburton]], wéi hien 1928 duerch de [[Panamakanal]] geschwommen ass, eng Tax vun 0,36 $ huet misse bezuelen? * … d'[[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] Vulle sinn déi iwwer dem Fléie schlofe kënnen? * … de Paschtouer [[Félix Kir]] dem Aperitif [[Kir]] den Numm ginn huet? [[Kategorie:WDS]] i8uwzyjrnm114m8spqwls6ldnd593qu Bouneweger Lycée Luxembourg 0 48675 2713191 2712106 2026-10-28T15:21:56Z Mobby 12 60927 /* fréier */ wéi uewendriwwer 2713191 wikitext text/x-wiki {{Infobox Schoul | Leedung = Mike Borschette }} De '''Bouneweger Lycée Luxembourg (BLL)''', ursprénglech ''Lycée technique de Bonnevoie (LTB)'', ass eng ëffentlech [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg|Secondaires–]] an [[Héichschoul]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi am Quartier [[Bouneweg-Süd]] läit. [[Fichier:LTB 2008.jpg|thumb|260x260px|Vue op de Lycée (2008)]] == Historique == Den 19. Dezember 1953 ass d'[[Gesetz]] iwwer d'Beruffsausbildung a Kraaft getrueden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1953/12/01/n1/jo|Titel=Loi du 1er décembre 1953 portant création de centres d'enseignement professionnel pour les apprentis de l'artisanat, du commerce et de l'industrie|Gekuckt=02.10.2022|Datum=01.12.1953|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Op Basis vun deem Gesetz ass mam [[Arrêté ministériel]] vum 5. Mäerz 1975 um [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht|Verluerekascht]] an der Stad eng Annexe vum [[Lycée Technique du Centre|Centre d'enseignement professionnel de Luxembourg]], der Stater Beruffsschoul, an d'Liewe geruff ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/amin/1975/03/05/n1/jo|Titel=Arrêté ministériel du 5 mars 1975 portant création d'une annexe du Centre d'enseignement professionnel de Luxembourg à Luxembourg-Verlorenkost|Gekuckt=02.10.2022|Datum=05.03.1975|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Dës Annexe gouf an de Gebaier ([[Villa Hartmann]]) vun der [[Association sans but lucratif|Asbl]] [[Institut Sainte-Marie]] – tëscht der [[Rue Émile-Mayrisch]] an dem [[Boulevard Général-George-S.-Patton|Boulevard Général Patton]] – installéiert. D'Haushaltsschoul (École professionnelle et ménagère Ste-Marie) déi bis dohin do bestanen huet, gouf an d'Annexe vun der Beruffsschoul integréiert<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/v8681phdt/pages/7/articles/DIVL734|Titel=Integration der ,Haushaltungsschule’ Verlorenkost in den staatlichen Berufsunterricht|Gekuckt=02.10.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 128. Jg., n° 226, S. 7|Datum=02.10.1975|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref>. 398 Schüler an 48 Léierpersoune waren uganks an der Annexe<ref name=":0" />. De Lëtzebuerger Staat hat d'Gebaier am Ufank gelount, huet se awer duerno kaaft, deelweis ëmgeännert an erweidert. Iwwer d'Joren huet sech erausgestallt, datt déi Infrastrukturen net adaptéiert waren, fir eng ëmmer méi grouss Zuel vu Schüler ënnerzekréien. Duerch e Gesetz vum [[2. Dezember]] [[1983]] gouf e fënneften [[Lycée technique|technesche Lycée]] um Territoire vun der Gemeng Lëtzebuerg an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1983/12/02/n1/jo|Titel=Loi du 2 décembre 1983 portant création d'un cinquième lycée technique à Luxembourg|Gekuckt=02.10.2022|Datum=02.12.1983|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>, dee mam [[groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum [[15. Februar]] [[1984]] den Numm « Lycée technique de Bonnevoie » krut<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1984/02/15/n3/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 15 février 1984 octroyant une dénomination particulière au cinquième lycée technique de Luxembourg|Gekuckt=02.10.2022|Datum=15.02.1984|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Regierung krut duerch d'Gesetz vum [[22. Juni]] 1984 d'Erlabnes fir en technesche Lycée zu [[Bouneweg]] ze bauen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1984/06/22/n1/jo|Titel=Loi du 22 juin 1984 autorisant le Gouvernement à procéder à la construction d'un lycée technique à Bonnevoie, y compris les équipements techniques, didactiques et mobiliers ainsi que l'aménagement des alentours|Gekuckt=02.10.2022|Datum=22.06.1984|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Pläng, déi an engem Concours zeréckgehale goufen, waren déi vum ''Atelier a + u'' (Edmond Decker, Martin Lammar, René Massard)<ref name="centenaire">[https://abp.gouvernement.lu/dam-assets/pics/abp-centenaire-web.pdf ''Centenaire. Administration des bâtiments publics Luxembourg''] [sous la direction de Jean Leyder]. Luxembourg 10.2010, S.140-141. ISBN 978-99959-680-0-7.</ref>. D'Gebai huet 40 Klassesäll, plus aacht fir spezialiséiert Coursen ([[Daktylographie]], [[Physik]], [[Biologie]], [[Informatik]]), eng Dosen Ateliere fir d'praktesch Ausbildung ([[Mechanik]], [[Elektrotechnik]], [[Bitzen]], [[Kachen]], e Restaurant, eng Bäckerei an eng [[Metzlerei]], souwéi eng Sportshal<ref name=centenaire/>. Mat der Rentrée 1989/90 hunn d'Coursen am Gebai an der [[Rue du Cimetière (Stad Lëtzebuerg)|Kierfechtstrooss]] ugefaangen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n1c06b/pages/28/articles/DTL224|Titel=Avis de presse|Gekuckt=02.10.2022|Datum=16.06.1989|Editeur=d'Letzeburger Land, 36. Jg., nº 24, S. 28.|Sprooch=fr}}</ref>. Den …{{Wéini?}} [[1989]] gouf d'Gebai, dat 1,015 Milliarde [[Lëtzebuerger Frang]] kascht huet, ageweit. Virum Gebai gouf eng Monumentalskulptur vum [[Jeannot Bewing]], ''YBGA'' genannt, installéiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/spfdkt/pages/11/articles/DTL472|Titel=Sculpture de Jeannot Bewing devant le Lycée technique de Bonnevoie.|Gekuckt=02.10.2022|Datum=31.10.1991|Editeur=d'Letzeburger Land, 38. Jg., nº 44, S. 11|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|Groussherzogleche Reglement]] vum 29. Mäerz 2024 krut de Lycée dunn den neien Numm „Bouneweger Lycée Luxembourg“<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/03/29/a146/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 29 mars 2024 portant modification du règlement grand-ducal modifié du 15 février 1984 octroyant une dénomination particulière au cinquième lycée technique de Luxembourg|Gekuckt=22.04.2024|Datum=29.03.2024|Sprooch=fr}}</ref>. == Formatiounen == Am Bouneweger Lycée kann ee follgend Formatioune maachen: === Enseignement secondaire général === * Ënnescht Klassen: ''Classes de la voie d'orientation'' (7G, 6G, 5G, 5AD), ''Classes de la voie de préparation'' (7P, 6P, 5P, CIP), ''Classe d'accueil'' (7ACCU), ''Classe d'intégration pour jeunes adultes'' (CLIJAA) * Iewescht Klassen: ''Section administrative et commerciale'', ''Section ingénierie'', ''Section sciences sociales'' === Formation professionnelle === * ''Diplôme de technicien'' (DT) * ''Diplôme d'aptitude professionnelle'' (DAP) * ''Certificat de capacité professionnelle'' (CCP) === [[Brevet de technicien supérieur|BTS]] === ''Dessinateur et constructeur sur métal'' == Direkteren == * [[Fred Sunnen]] * Jean-Pierre Juttel (? – 2007) * Jean-Marie Wirtgen (2007 – September 2017) * Carole Theisen (November 2017 – September 2023) * Mike Borschette (zanter dem 1. September 2023<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/le-lycee-technique-de-bonnevoie-a-la-recherche-dune-nouvelle-image/|Titel=Le lycée technique de Bonnevoie à la recherche d'une nouvelle image|Gekuckt=31.01.2024|Auteur=Jérémie Nadé|Sprooch=fr}}</ref>) == Sous-Direkteren == === fréier === *Jean-Marie Wirtgen *Georges Beck *Eugène Thill *Marc Bonvini *Carole Theisen (2012 – 2017) *Pascale Strauss (2017 – 2019) *Géraldine Haller (2015 – 2019) *Tessy Petro (2014 – 2023) *Tom Raths (2018 – 2023) *Lucien Kurtisi (2023 – 2024) *Daniel Straus (2024 – 2026) === aktuell === *Michel Dhur (zanter Juli 2025) *Géraldine Haller (zanter Oktober 2023) *Marco Tropeano (zanter Mäerz 2024) == Kuckt och == * [[Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.bounewegerlycee.lu/ Websäit vum Bouneweger Lycée] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Bouneweg-Süd]] [[Kategorie:Bauwierker 1989]] jenahwy6vtw6joqg7y4zfpsz6qegy54 2713192 2713191 2026-10-28T15:22:19Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */ k 2713192 wikitext text/x-wiki {{Infobox Schoul | Leedung = Mike Borschette }} De '''Bouneweger Lycée Luxembourg (BLL)''', ursprénglech ''Lycée technique de Bonnevoie (LTB)'', ass eng ëffentlech [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg|Secondaires–]] an [[Héichschoul]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi am Quartier [[Bouneweg-Süd]] läit. [[Fichier:LTB 2008.jpg|thumb|260x260px|Vue op de Lycée (2008)]] == Historique == Den 19. Dezember 1953 ass d'[[Gesetz]] iwwer d'Beruffsausbildung a Kraaft getrueden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1953/12/01/n1/jo|Titel=Loi du 1er décembre 1953 portant création de centres d'enseignement professionnel pour les apprentis de l'artisanat, du commerce et de l'industrie|Gekuckt=02.10.2022|Datum=01.12.1953|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Op Basis vun deem Gesetz ass mam [[Arrêté ministériel]] vum 5. Mäerz 1975 um [[Bouneweg-Nord/Verluerekascht|Verluerekascht]] an der Stad eng Annexe vum [[Lycée Technique du Centre|Centre d'enseignement professionnel de Luxembourg]], der Stater Beruffsschoul, an d'Liewe geruff ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/amin/1975/03/05/n1/jo|Titel=Arrêté ministériel du 5 mars 1975 portant création d'une annexe du Centre d'enseignement professionnel de Luxembourg à Luxembourg-Verlorenkost|Gekuckt=02.10.2022|Datum=05.03.1975|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Dës Annexe gouf an de Gebaier ([[Villa Hartmann]]) vun der [[Association sans but lucratif|Asbl]] [[Institut Sainte-Marie]] – tëscht der [[Rue Émile-Mayrisch]] an dem [[Boulevard Général-George-S.-Patton|Boulevard Général Patton]] – installéiert. D'Haushaltsschoul (École professionnelle et ménagère Ste-Marie) déi bis dohin do bestanen huet, gouf an d'Annexe vun der Beruffsschoul integréiert<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/v8681phdt/pages/7/articles/DIVL734|Titel=Integration der ,Haushaltungsschule’ Verlorenkost in den staatlichen Berufsunterricht|Gekuckt=02.10.2022|Auteur=Luxemburger Wort, 128. Jg., n° 226, S. 7|Datum=02.10.1975|Editeur=eluxemburgensia.lu|Sprooch=de}}</ref>. 398 Schüler an 48 Léierpersoune waren uganks an der Annexe<ref name=":0" />. De Lëtzebuerger Staat hat d'Gebaier am Ufank gelount, huet se awer duerno kaaft, deelweis ëmgeännert an erweidert. Iwwer d'Joren huet sech erausgestallt, datt déi Infrastrukturen net adaptéiert waren, fir eng ëmmer méi grouss Zuel vu Schüler ënnerzekréien. Duerch e Gesetz vum [[2. Dezember]] [[1983]] gouf e fënneften [[Lycée technique|technesche Lycée]] um Territoire vun der Gemeng Lëtzebuerg an d'Liewe geruff<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1983/12/02/n1/jo|Titel=Loi du 2 décembre 1983 portant création d'un cinquième lycée technique à Luxembourg|Gekuckt=02.10.2022|Datum=02.12.1983|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>, dee mam [[groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum [[15. Februar]] [[1984]] den Numm « Lycée technique de Bonnevoie » krut<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1984/02/15/n3/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 15 février 1984 octroyant une dénomination particulière au cinquième lycée technique de Luxembourg|Gekuckt=02.10.2022|Datum=15.02.1984|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Regierung krut duerch d'Gesetz vum [[22. Juni]] 1984 d'Erlabnes fir en technesche Lycée zu [[Bouneweg]] ze bauen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1984/06/22/n1/jo|Titel=Loi du 22 juin 1984 autorisant le Gouvernement à procéder à la construction d'un lycée technique à Bonnevoie, y compris les équipements techniques, didactiques et mobiliers ainsi que l'aménagement des alentours|Gekuckt=02.10.2022|Datum=22.06.1984|Editeur=legilux.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Pläng, déi an engem Concours zeréckgehale goufen, waren déi vum ''Atelier a + u'' (Edmond Decker, Martin Lammar, René Massard)<ref name="centenaire">[https://abp.gouvernement.lu/dam-assets/pics/abp-centenaire-web.pdf ''Centenaire. Administration des bâtiments publics Luxembourg''] [sous la direction de Jean Leyder]. Luxembourg 10.2010, S.140-141. ISBN 978-99959-680-0-7.</ref>. D'Gebai huet 40 Klassesäll, plus aacht fir spezialiséiert Coursen ([[Daktylographie]], [[Physik]], [[Biologie]], [[Informatik]]), eng Dosen Ateliere fir d'praktesch Ausbildung ([[Mechanik]], [[Elektrotechnik]], [[Bitzen]], [[Kachen]], e Restaurant, eng Bäckerei an eng [[Metzlerei]], souwéi eng Sportshal<ref name=centenaire/>. Mat der Rentrée 1989/90 hunn d'Coursen am Gebai an der [[Rue du Cimetière (Stad Lëtzebuerg)|Kierfechtstrooss]] ugefaangen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n1c06b/pages/28/articles/DTL224|Titel=Avis de presse|Gekuckt=02.10.2022|Datum=16.06.1989|Editeur=d'Letzeburger Land, 36. Jg., nº 24, S. 28.|Sprooch=fr}}</ref>. Den …{{Wéini?}} [[1989]] gouf d'Gebai, dat 1,015 Milliarde [[Lëtzebuerger Frang]] kascht huet, ageweit. Virum Gebai gouf eng Monumentalskulptur vum [[Jeannot Bewing]], ''YBGA'' genannt, installéiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/spfdkt/pages/11/articles/DTL472|Titel=Sculpture de Jeannot Bewing devant le Lycée technique de Bonnevoie.|Gekuckt=02.10.2022|Datum=31.10.1991|Editeur=d'Letzeburger Land, 38. Jg., nº 44, S. 11|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|Groussherzogleche Reglement]] vum 29. Mäerz 2024 krut de Lycée dunn den neien Numm „Bouneweger Lycée Luxembourg“<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/03/29/a146/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 29 mars 2024 portant modification du règlement grand-ducal modifié du 15 février 1984 octroyant une dénomination particulière au cinquième lycée technique de Luxembourg|Gekuckt=22.04.2024|Datum=29.03.2024|Sprooch=fr}}</ref>. == Formatiounen == Am Bouneweger Lycée kann ee follgend Formatioune maachen: === Enseignement secondaire général === * Ënnescht Klassen: ''Classes de la voie d'orientation'' (7G, 6G, 5G, 5AD), ''Classes de la voie de préparation'' (7P, 6P, 5P, CIP), ''Classe d'accueil'' (7ACCU), ''Classe d'intégration pour jeunes adultes'' (CLIJAA) * Iewescht Klassen: ''Section administrative et commerciale'', ''Section ingénierie'', ''Section sciences sociales'' === Formation professionnelle === * ''Diplôme de technicien'' (DT) * ''Diplôme d'aptitude professionnelle'' (DAP) * ''Certificat de capacité professionnelle'' (CCP) === [[Brevet de technicien supérieur|BTS]] === ''Dessinateur et constructeur sur métal'' == Direkteren == * [[Fred Sunnen]] * Jean-Pierre Juttel (? – 2007) * Jean-Marie Wirtgen (2007 – September 2017) * Carole Theisen (November 2017 – September 2023) * Mike Borschette (zanter dem 1. September 2023<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/le-lycee-technique-de-bonnevoie-a-la-recherche-dune-nouvelle-image/|Titel=Le lycée technique de Bonnevoie à la recherche d'une nouvelle image|Gekuckt=31.01.2024|Auteur=Jérémie Nadé|Sprooch=fr}}</ref>) == Sous-Direkteren == === fréier === *Jean-Marie Wirtgen *Georges Beck *Eugène Thill *Marc Bonvini *Carole Theisen (2012 – 2017) *Pascale Strauss (2017 – 2019) *Géraldine Haller (2015 – 2019) *Tessy Petro (2014 – 2023) *Tom Raths (2018 – 2023) *Lucien Kurtisi (2023 – 2024) *Daniel Straus (2024 – 2026) === aktuell === *Michel Dhur (zanter Juli 2025) *Géraldine Haller (zanter Oktober 2023) *Marco Tropeano (zanter Mäerz 2024) == Kuckt och == * [[Secondairesschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.bll.lu/ Websäit vum Bouneweger Lycée] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Bouneweg-Süd]] [[Kategorie:Bauwierker 1989]] swiftoc2h87hbnujurnwkpbpvdwg6cy École nationale de santé du Luxembourg 0 48850 2713196 2712428 2026-10-28T15:30:11Z Mobby 12 60927 k 2713196 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Schoul |Leedung = Maly Goedert }} D''''École nationale de santé du Luxembourg''' (gekierzt '''ENSA'''), bis zum Schouljoer 2024/25 ''Lycée technique pour professions de santé (LTPS)'', ass eng ëffentlech [[Secondaire (Lëtzebuerg)|Secondaires]]- an [[Héichschoul]] fir [[Gesondheet]]sberuffer zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Ënner enger administrativer Eenheet gëtt et verschidde Strukture vun der Schoul, déi als ''Centre de formation pour professions de santé'' bezeechent sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.ltps.lu/centres-de-formation/centres-de-formation.html|Titel=Centres de formation du LTPS|Gekuckt=27.11.2022|Wierk=www.ltps.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * de Sëtz am Gebai SIELUX zu Stroossen, * den ''ENSA Bascharage'' zu [[Nidderkäerjeng]], * den ''ENSA Ettelbruck'' zu [[Ettelbréck]]. Beim Siège zu Stroossen sinn och 35 Zëmmere fir d'Studente vun der ENSA gradewéi 14 Logementer « Jugend Wunnen » vum [[Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse|Educatiounsministère]]. Um neie Campus, deen den 21. Mäerz 2025 ageweit gouf, sinn do dernieft och nach d'Sportinfrastrukturen (Schwämm, Sportshal, « Air-Tramp »-Sall, Turnsall fir Psychomotorik) vum [[Centre de logopédie]].<ref name=":0">{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2025/03-mars/21-backes-meisch-ensa.html|Titel=Inauguration officielle de l'École nationale de santé du Luxembourg, du hall des sports du Centre de logopédie, des logements étudiants – Villa Flo à Strassen|Gekuckt=21.03.2025|Datum=21.03.2025|Wierk=gouvernement.lu|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Historique == De Lycée technique pour professions de santé gouf retroaktiv den [[1. Januar]] [[1995]] (Gesetz vum [[11. Januar]] 1995) geschaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1995/01/11/n1/jo|Titel=Loi du 11 janvier 1995 portant réorganisation des écoles publiques et privées d'infirmiers et d'infirmières et réglementant la collaboration entre le ministère de l'Education nationale et le ministère de la Santé.|Gekuckt=27.11.2022|Datum=11.01.1995|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'[[Regierung Juncker-Asselborn I|Regierung]] krut duerch Gesetz vum [[24. Juli]] [[2007]] de Bau vun engem Lycée erlaabt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2007/07/24/n5/jo|Titel=Loi du 24 juillet 2007 relative à la construction d'un Lycée technique pour Professions de Santé à Luxembourg|Gekuckt=27.11.2022|Datum=24.07.2007|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum 7. November 2024 krut d'Schoul retroaktiv op den Ufank vum Schouljoer 2024/25 den neien Numm « École nationale de santé du Luxembourg »<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/11/07/a459/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 7 novembre 2024 conférant une dénomination particulière au Lycée technique pour professions de santé|Gekuckt=19.11.2024|Datum=07.11.2024|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch d'Gesetz vum [[21. September]] [[2017]]<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/09/21/a866/jo|Titel=Loi du 21 septembre 2017 relative à la construction d'un Lycée technique pour professions de santé et d'un hall des sports Logopédie à Strassen. - Legilux|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> krut d'Regierung d'Méiglechkeet fir zu [[Stroossen]] en neit Gebai fir den LTPS bauen ze loossen. Nodeems am Februar 2021 déi éischt Virbereedungsaarbechten ugefaangen hunn, gouf am September vum selwechte Joer mam Bau vum neie Lycée, dee fir 1.200 Schüler ausgeriicht ass, ugefaangen. Déi nei Schoul soll fir d'Rentrée 2024/25 fäerdeg sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1827347.html|Titel=Zu Stroossen: De Bau vum neie Lycée fir Gesondheetsberuffer konkretiséiert sech|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, ass awer eréischt am Mäerz 2025 ageweit ginn.<ref name=":0" /> == Ausbildungsoffer == D'ENSA bitt follgend Formatiounen un: * Klasse vun der 2<sup>e</sup> a 1<sup>re</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Generellen Enseignement|General]], * Klasse vun der 4<sup>e</sup>, 3<sup>e</sup> an 2<sup>e</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Berufflechen Enseignement|Professionnel]], * e BTS an der [[Infirmier]]sausbildung. == Direkter == * Maly Goedert == Kuckt och == * [[Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ensa.lu/index.php Websäit vun der ENSA] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]] [[Kategorie:Gemeng Käerjeng]] fj3gk9zm2dxp0i3jvqxe7j961ej98nb 2713197 2713196 2026-10-28T15:42:17Z Mobby 12 60927 /* Direkter */ Quell: LinkedIn 2713197 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Schoul |Leedung = Maly Goedert }} D''''École nationale de santé du Luxembourg''' (gekierzt '''ENSA'''), bis zum Schouljoer 2024/25 ''Lycée technique pour professions de santé (LTPS)'', ass eng ëffentlech [[Secondaire (Lëtzebuerg)|Secondaires]]- an [[Héichschoul]] fir [[Gesondheet]]sberuffer zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Ënner enger administrativer Eenheet gëtt et verschidde Strukture vun der Schoul, déi als ''Centre de formation pour professions de santé'' bezeechent sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.ltps.lu/centres-de-formation/centres-de-formation.html|Titel=Centres de formation du LTPS|Gekuckt=27.11.2022|Wierk=www.ltps.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * de Sëtz am Gebai SIELUX zu Stroossen, * den ''ENSA Bascharage'' zu [[Nidderkäerjeng]], * den ''ENSA Ettelbruck'' zu [[Ettelbréck]]. Beim Siège zu Stroossen sinn och 35 Zëmmere fir d'Studente vun der ENSA gradewéi 14 Logementer « Jugend Wunnen » vum [[Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse|Educatiounsministère]]. Um neie Campus, deen den 21. Mäerz 2025 ageweit gouf, sinn do dernieft och nach d'Sportinfrastrukturen (Schwämm, Sportshal, « Air-Tramp »-Sall, Turnsall fir Psychomotorik) vum [[Centre de logopédie]].<ref name=":0">{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2025/03-mars/21-backes-meisch-ensa.html|Titel=Inauguration officielle de l'École nationale de santé du Luxembourg, du hall des sports du Centre de logopédie, des logements étudiants – Villa Flo à Strassen|Gekuckt=21.03.2025|Datum=21.03.2025|Wierk=gouvernement.lu|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Historique == De Lycée technique pour professions de santé gouf retroaktiv den [[1. Januar]] [[1995]] (Gesetz vum [[11. Januar]] 1995) geschaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1995/01/11/n1/jo|Titel=Loi du 11 janvier 1995 portant réorganisation des écoles publiques et privées d'infirmiers et d'infirmières et réglementant la collaboration entre le ministère de l'Education nationale et le ministère de la Santé.|Gekuckt=27.11.2022|Datum=11.01.1995|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'[[Regierung Juncker-Asselborn I|Regierung]] krut duerch Gesetz vum [[24. Juli]] [[2007]] de Bau vun engem Lycée erlaabt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2007/07/24/n5/jo|Titel=Loi du 24 juillet 2007 relative à la construction d'un Lycée technique pour Professions de Santé à Luxembourg|Gekuckt=27.11.2022|Datum=24.07.2007|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum 7. November 2024 krut d'Schoul retroaktiv op den Ufank vum Schouljoer 2024/25 den neien Numm « École nationale de santé du Luxembourg »<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/11/07/a459/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 7 novembre 2024 conférant une dénomination particulière au Lycée technique pour professions de santé|Gekuckt=19.11.2024|Datum=07.11.2024|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch d'Gesetz vum [[21. September]] [[2017]]<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/09/21/a866/jo|Titel=Loi du 21 septembre 2017 relative à la construction d'un Lycée technique pour professions de santé et d'un hall des sports Logopédie à Strassen. - Legilux|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> krut d'Regierung d'Méiglechkeet fir zu [[Stroossen]] en neit Gebai fir den LTPS bauen ze loossen. Nodeems am Februar 2021 déi éischt Virbereedungsaarbechten ugefaangen hunn, gouf am September vum selwechte Joer mam Bau vum neie Lycée, dee fir 1.200 Schüler ausgeriicht ass, ugefaangen. Déi nei Schoul soll fir d'Rentrée 2024/25 fäerdeg sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1827347.html|Titel=Zu Stroossen: De Bau vum neie Lycée fir Gesondheetsberuffer konkretiséiert sech|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, ass awer eréischt am Mäerz 2025 ageweit ginn.<ref name=":0" /> == Ausbildungsoffer == D'ENSA bitt follgend Formatiounen un: * Klasse vun der 2<sup>e</sup> a 1<sup>re</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Generellen Enseignement|General]], * Klasse vun der 4<sup>e</sup>, 3<sup>e</sup> an 2<sup>e</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Berufflechen Enseignement|Professionnel]], * e BTS an der [[Infirmier]]sausbildung. == Direkter == * Maly Goedert (zanter dem 1. Mäerz 2015) == Kuckt och == * [[Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ensa.lu/index.php Websäit vun der ENSA] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]] [[Kategorie:Gemeng Käerjeng]] dffjjyqpircvtctr3hszaxulnnbwhdx 2713199 2713197 2026-10-28T15:47:08Z Mobby 12 60927 dierft kloer sinn. 2713199 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Schoul |Leedung = Maly Goedert }} D''''École nationale de santé du Luxembourg''' ('''ENSA'''), bis zum Schouljoer 2024/25 ''Lycée technique pour professions de santé (LTPS)'', ass eng ëffentlech [[Secondaire (Lëtzebuerg)|Secondaires]]- an [[Héichschoul]] fir [[Gesondheet]]sberuffer zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Ënner enger administrativer Eenheet gëtt et verschidde Strukture vun der Schoul, déi als ''Centre de formation pour professions de santé'' bezeechent sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.ltps.lu/centres-de-formation/centres-de-formation.html|Titel=Centres de formation du LTPS|Gekuckt=27.11.2022|Wierk=www.ltps.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * de Sëtz am Gebai SIELUX zu Stroossen, * den ''ENSA Bascharage'' zu [[Nidderkäerjeng]], * den ''ENSA Ettelbruck'' zu [[Ettelbréck]]. Beim Siège zu Stroossen sinn och 35 Zëmmere fir d'Studente vun der ENSA gradewéi 14 Logementer « Jugend Wunnen » vum [[Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse|Educatiounsministère]]. Um neie Campus, deen den 21. Mäerz 2025 ageweit gouf, sinn do dernieft och nach d'Sportinfrastrukturen (Schwämm, Sportshal, « Air-Tramp »-Sall, Turnsall fir Psychomotorik) vum [[Centre de logopédie]].<ref name=":0">{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2025/03-mars/21-backes-meisch-ensa.html|Titel=Inauguration officielle de l'École nationale de santé du Luxembourg, du hall des sports du Centre de logopédie, des logements étudiants – Villa Flo à Strassen|Gekuckt=21.03.2025|Datum=21.03.2025|Wierk=gouvernement.lu|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Historique == De Lycée technique pour professions de santé gouf retroaktiv den [[1. Januar]] [[1995]] (Gesetz vum [[11. Januar]] 1995) geschaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1995/01/11/n1/jo|Titel=Loi du 11 janvier 1995 portant réorganisation des écoles publiques et privées d'infirmiers et d'infirmières et réglementant la collaboration entre le ministère de l'Education nationale et le ministère de la Santé.|Gekuckt=27.11.2022|Datum=11.01.1995|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'[[Regierung Juncker-Asselborn I|Regierung]] krut duerch Gesetz vum [[24. Juli]] [[2007]] de Bau vun engem Lycée erlaabt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2007/07/24/n5/jo|Titel=Loi du 24 juillet 2007 relative à la construction d'un Lycée technique pour Professions de Santé à Luxembourg|Gekuckt=27.11.2022|Datum=24.07.2007|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum 7. November 2024 krut d'Schoul retroaktiv op den Ufank vum Schouljoer 2024/25 den neien Numm « École nationale de santé du Luxembourg »<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/11/07/a459/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 7 novembre 2024 conférant une dénomination particulière au Lycée technique pour professions de santé|Gekuckt=19.11.2024|Datum=07.11.2024|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch d'Gesetz vum [[21. September]] [[2017]]<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/09/21/a866/jo|Titel=Loi du 21 septembre 2017 relative à la construction d'un Lycée technique pour professions de santé et d'un hall des sports Logopédie à Strassen. - Legilux|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> krut d'Regierung d'Méiglechkeet fir zu [[Stroossen]] en neit Gebai fir den LTPS bauen ze loossen. Nodeems am Februar 2021 déi éischt Virbereedungsaarbechten ugefaangen hunn, gouf am September vum selwechte Joer mam Bau vum neie Lycée, dee fir 1.200 Schüler ausgeriicht ass, ugefaangen. Déi nei Schoul soll fir d'Rentrée 2024/25 fäerdeg sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1827347.html|Titel=Zu Stroossen: De Bau vum neie Lycée fir Gesondheetsberuffer konkretiséiert sech|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, ass awer eréischt am Mäerz 2025 ageweit ginn.<ref name=":0" /> == Ausbildungsoffer == D'ENSA bitt follgend Formatiounen un: * Klasse vun der 2<sup>e</sup> a 1<sup>re</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Generellen Enseignement|General]], * Klasse vun der 4<sup>e</sup>, 3<sup>e</sup> an 2<sup>e</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Berufflechen Enseignement|Professionnel]], * e BTS an der [[Infirmier]]sausbildung. == Direkter == * Maly Goedert (zanter dem 1. Mäerz 2015) == Kuckt och == * [[Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ensa.lu/index.php Websäit vun der ENSA] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]] [[Kategorie:Gemeng Käerjeng]] rm16letmy5qh9c9hiwsc2pff0e59cnx 2713206 2713199 2026-10-28T15:49:33Z Mobby 12 60927 2713206 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Schoul |Leedung = Maly Goedert }} D''''École nationale de santé du Luxembourg''' '''(ENSA)''', bis zum Schouljoer 2024/25 ''Lycée technique pour professions de santé (LTPS)'', ass eng ëffentlech [[Secondaire (Lëtzebuerg)|Secondaires]]- an [[Héichschoul]] fir [[Gesondheet]]sberuffer zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Ënner enger administrativer Eenheet gëtt et verschidde Strukture vun der Schoul, déi als ''Centre de formation pour professions de santé'' bezeechent sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.ltps.lu/centres-de-formation/centres-de-formation.html|Titel=Centres de formation du LTPS|Gekuckt=27.11.2022|Wierk=www.ltps.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * de Sëtz am Gebai SIELUX zu Stroossen, * den ''ENSA Bascharage'' zu [[Nidderkäerjeng]], * den ''ENSA Ettelbruck'' zu [[Ettelbréck]]. Beim Siège zu Stroossen sinn och 35 Zëmmere fir d'Studente vun der ENSA gradewéi 14 Logementer « Jugend Wunnen » vum [[Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse|Educatiounsministère]]. Um neie Campus, deen den 21. Mäerz 2025 ageweit gouf, sinn do dernieft och nach d'Sportinfrastrukturen (Schwämm, Sportshal, « Air-Tramp »-Sall, Turnsall fir Psychomotorik) vum [[Centre de logopédie]].<ref name=":0">{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2025/03-mars/21-backes-meisch-ensa.html|Titel=Inauguration officielle de l'École nationale de santé du Luxembourg, du hall des sports du Centre de logopédie, des logements étudiants – Villa Flo à Strassen|Gekuckt=21.03.2025|Datum=21.03.2025|Wierk=gouvernement.lu|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Historique == De Lycée technique pour professions de santé gouf retroaktiv den [[1. Januar]] [[1995]] (Gesetz vum [[11. Januar]] 1995) geschaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1995/01/11/n1/jo|Titel=Loi du 11 janvier 1995 portant réorganisation des écoles publiques et privées d'infirmiers et d'infirmières et réglementant la collaboration entre le ministère de l'Education nationale et le ministère de la Santé.|Gekuckt=27.11.2022|Datum=11.01.1995|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'[[Regierung Juncker-Asselborn I|Regierung]] krut duerch Gesetz vum [[24. Juli]] [[2007]] de Bau vun engem Lycée erlaabt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2007/07/24/n5/jo|Titel=Loi du 24 juillet 2007 relative à la construction d'un Lycée technique pour Professions de Santé à Luxembourg|Gekuckt=27.11.2022|Datum=24.07.2007|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum 7. November 2024 krut d'Schoul retroaktiv op den Ufank vum Schouljoer 2024/25 den neien Numm « École nationale de santé du Luxembourg »<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/11/07/a459/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 7 novembre 2024 conférant une dénomination particulière au Lycée technique pour professions de santé|Gekuckt=19.11.2024|Datum=07.11.2024|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch d'Gesetz vum [[21. September]] [[2017]]<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/09/21/a866/jo|Titel=Loi du 21 septembre 2017 relative à la construction d'un Lycée technique pour professions de santé et d'un hall des sports Logopédie à Strassen. - Legilux|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> krut d'Regierung d'Méiglechkeet fir zu [[Stroossen]] en neit Gebai fir den LTPS bauen ze loossen. Nodeems am Februar 2021 déi éischt Virbereedungsaarbechten ugefaangen hunn, gouf am September vum selwechte Joer mam Bau vum neie Lycée, dee fir 1.200 Schüler ausgeriicht ass, ugefaangen. Déi nei Schoul soll fir d'Rentrée 2024/25 fäerdeg sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1827347.html|Titel=Zu Stroossen: De Bau vum neie Lycée fir Gesondheetsberuffer konkretiséiert sech|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, ass awer eréischt am Mäerz 2025 ageweit ginn.<ref name=":0" /> == Ausbildungsoffer == D'ENSA bitt follgend Formatiounen un: * Klasse vun der 2<sup>e</sup> a 1<sup>re</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Generellen Enseignement|General]], * Klasse vun der 4<sup>e</sup>, 3<sup>e</sup> an 2<sup>e</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Berufflechen Enseignement|Professionnel]], * e BTS an der [[Infirmier]]sausbildung. == Direkter == * Maly Goedert (zanter dem 1. Mäerz 2015) == Kuckt och == * [[Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ensa.lu/index.php Websäit vun der ENSA] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]] [[Kategorie:Gemeng Käerjeng]] qryyg3p41qtikc0ce1s43klxqjles3e 2713207 2713206 2026-10-28T15:50:08Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */ 2713207 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Schoul |Leedung = Maly Goedert }} D''''École nationale de santé du Luxembourg''' '''(ENSA)''', bis zum Schouljoer 2024/25 ''Lycée technique pour professions de santé (LTPS)'', ass eng ëffentlech [[Secondaire (Lëtzebuerg)|Secondaires]]- an [[Héichschoul]] fir [[Gesondheet]]sberuffer zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Ënner enger administrativer Eenheet gëtt et verschidde Strukture vun der Schoul, déi als ''Centre de formation pour professions de santé'' bezeechent sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.ltps.lu/centres-de-formation/centres-de-formation.html|Titel=Centres de formation du LTPS|Gekuckt=27.11.2022|Wierk=www.ltps.lu|Sprooch=fr}}</ref>: * de Sëtz am Gebai SIELUX zu Stroossen, * den ''ENSA Bascharage'' zu [[Nidderkäerjeng]], * den ''ENSA Ettelbruck'' zu [[Ettelbréck]]. Beim Siège zu Stroossen sinn och 35 Zëmmere fir d'Studente vun der ENSA gradewéi 14 Logementer « Jugend Wunnen » vum [[Ministère de l'Éducation nationale, de l'Enfance et de la Jeunesse|Educatiounsministère]]. Um neie Campus, deen den 21. Mäerz 2025 ageweit gouf, sinn do dernieft och nach d'Sportinfrastrukturen (Schwämm, Sportshal, « Air-Tramp »-Sall, Turnsall fir Psychomotorik) vum [[Centre de logopédie]].<ref name=":0">{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2025/03-mars/21-backes-meisch-ensa.html|Titel=Inauguration officielle de l'École nationale de santé du Luxembourg, du hall des sports du Centre de logopédie, des logements étudiants – Villa Flo à Strassen|Gekuckt=21.03.2025|Datum=21.03.2025|Wierk=gouvernement.lu|Editeur=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> == Historique == De Lycée technique pour professions de santé gouf retroaktiv den [[1. Januar]] [[1995]] (Gesetz vum [[11. Januar]] 1995) geschaaft<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1995/01/11/n1/jo|Titel=Loi du 11 janvier 1995 portant réorganisation des écoles publiques et privées d'infirmiers et d'infirmières et réglementant la collaboration entre le ministère de l'Education nationale et le ministère de la Santé.|Gekuckt=27.11.2022|Datum=11.01.1995|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'[[Regierung Juncker-Asselborn I|Regierung]] krut duerch Gesetz vum [[24. Juli]] [[2007]] de Bau vun engem Lycée erlaabt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2007/07/24/n5/jo|Titel=Loi du 24 juillet 2007 relative à la construction d'un Lycée technique pour Professions de Santé à Luxembourg|Gekuckt=27.11.2022|Datum=24.07.2007|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Mam [[Groussherzoglecht Reglement|groussherzogleche Reglement]] vum 7. November 2024 krut d'Schoul retroaktiv op den Ufank vum Schouljoer 2024/25 den neien Numm « École nationale de santé du Luxembourg »<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/11/07/a459/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 7 novembre 2024 conférant une dénomination particulière au Lycée technique pour professions de santé|Gekuckt=19.11.2024|Datum=07.11.2024|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Duerch d'Gesetz vum [[21. September]] [[2017]]<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2017/09/21/a866/jo|Titel=Loi du 21 septembre 2017 relative à la construction d'un Lycée technique pour professions de santé et d'un hall des sports Logopédie à Strassen. - Legilux|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> krut d'Regierung d'Méiglechkeet fir zu [[Stroossen]] en neit Gebai fir den LTPS bauen ze loossen. Nodeems am Februar 2021 déi éischt Virbereedungsaarbechten ugefaangen hunn, gouf am September vum selwechte Joer mam Bau vum neie Lycée, dee fir 1.200 Schüler ausgeriicht ass, ugefaangen. Déi nei Schoul soll fir d'Rentrée 2024/25 fäerdeg sinn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1827347.html|Titel=Zu Stroossen: De Bau vum neie Lycée fir Gesondheetsberuffer konkretiséiert sech|Gekuckt=03.12.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>, ass awer eréischt am Mäerz 2025 ageweit ginn.<ref name=":0" /> == Ausbildungsoffer == D'ENSA bitt follgend Formatiounen un: * Klasse vun der 2<sup>e</sup> a 1<sup>re</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Generellen Enseignement|General]], * Klasse vun der 4<sup>e</sup>, 3<sup>e</sup> an 2<sup>e</sup> vum [[Secondaire (Lëtzebuerg)#Berufflechen Enseignement|Professionnel]], * e BTS an der [[Infirmier]]sausbildung. == Direkter == * Maly Goedert (zanter dem 1. Mäerz 2015) == Kuckt och == * [[Secondaireschoulen zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.ensa.lu/ Websäit vun der ENSA] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Schoulen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Schoulen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Ettelbréck]] [[Kategorie:Gemeng Käerjeng]] 8ge8hcqq1tb9rpumqnj1eet98fq0zdn Dräifaltegkeetskierch zu Fátima 0 50652 2713218 2604613 2026-10-28T18:09:21Z Kent Wang 73388 Wikidata-Bild benotzt, Bildtext korrigéiert; Galerie derbäigesat, aus dem Portugiseschen iwwersat 2713218 wikitext text/x-wiki [[Fichier:{{#property:P18}}|thumb|300px|D'Dräifaltegkeetskierch zu Fátima]] D''''Dräifaltegkeetskierch zu Fátima''', d'''Igreja da Santissima Trindade'', ass déi véiertgréisst kathoulesch Kierch iwwerhaapt. Se steet an der [[Portugal|portugisescher]] Pilgerstad [[Fátima]] vis-à-vis vun der [[Rousekranzbasilika vu Fátima|Basilica Antiga]], a gouf den [[12. Oktober]] [[2007]] ageweit. Den Haaptdeel vun der Kierch, deen iwwer dem Buedem läit, ass ronn an huet en Duerchmiesser vun 125 Meter mat 8.600 Sëtzplazen. Architekt war de Griich [[Alexandros Tombazis]]. == Galerie == <gallery mode="packed"> File:Fàtima-Igreja da Santissima Trinidad-20140914.jpg|Agangsportikus mat Dieren a Panneauen aus Bronze File:Img 8755 Obras de Pedro Calapez Fátima.jpg|Pedro Calapez, Agangsdier vun der Dräifaltegkeetsbasilika File:Interior of Igreja da Santíssima Trindade, Fátima 35.jpg|Chouer mat Altor, opgehaangenem Kruzifix a gëllenem Mosaik File:Interior of Igreja da Santíssima Trindade, Fátima 36.jpg|Banneraum a Richtung Agank File:Interior of Igreja da Santíssima Trindade, Fátima 37.jpg|Säitesiicht op d'Sëtzplazen, d'Dieren an den Daach </gallery> [[Kategorie:Kierchen a Portugal]] [[es:Santuario de Fátima]] [[fr:Notre-Dame de Fátima]] [[it:Santuario di Fatima]] [[pt:Santuário de Fátima]] [[fi:Fatima (ilmestys)]] 8ntvuyephftnbqdnbq1a8j1h71hnyt8 2713220 2713218 2026-10-28T18:37:15Z Puscas 735 .... 2713220 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai}} D''''Dräifaltegkeetskierch zu Fátima''', d'''Igreja da Santissima Trindade'', ass déi véiertgréisst kathoulesch Kierch iwwerhaapt. Se steet an der [[Portugal|portugisescher]] Pilgerstad [[Fátima]] vis-à-vis vun der [[Rousekranzbasilika vu Fátima|Basilica Antiga]], a gouf den [[12. Oktober]] [[2007]] ageweit. Den Haaptdeel vun der Kierch, deen iwwer dem Buedem läit, ass ronn an huet en Duerchmiesser vun 125 Meter mat 8.600 Sëtzplazen. Den Architekt war de Griich [[Alexandros Tombazis]]. == Galerie == <gallery> File:Fàtima-Igreja da Santissima Trinidad-20140914.jpg|Agangsportikus mat Dieren a Panneauen aus Bronze File:Img 8755 Obras de Pedro Calapez Fátima.jpg|Pedro Calapez, Agangsdier vun der Dräifaltegkeetsbasilika File:Interior of Igreja da Santíssima Trindade, Fátima 35.jpg|Chouer mat Altor, opgehaangenem Kruzifix a gëllenem Mosaik File:Interior of Igreja da Santíssima Trindade, Fátima 36.jpg|Banneraum a Richtung Agank File:Interior of Igreja da Santíssima Trindade, Fátima 37.jpg|Säitesiicht op d'Sëtzplazen, d'Dieren an den Daach </gallery> [[Kategorie:Kierchen a Portugal]] [[es:Santuario de Fátima]] [[fr:Notre-Dame de Fátima]] [[it:Santuario di Fatima]] [[pt:Santuário de Fátima]] [[fi:Fatima (ilmestys)]] ppsk02dg5zlw7wxt0ypvsg3t9xlc5lj Heckbous 0 51232 2713250 2712743 2026-10-29T10:58:43Z GilPe 14980 +lb Numm 2713250 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Heckbous<br>''[[Lëtzebuergesch|lb]]: Heckbus'' | Kaart = | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Lëtzebuerg}} | Arrondissement = [[Arrondissement Arel|Arel]] | Gemeng = {{Arel}} | Telefonszon = 063 | Postcode = 6700 | Koordinaten = {{coor dms|49|42|36|N|05|51|54|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = | Awunner = | Awunnerdatum= }} '''Heckbous''' (lb.: '''Heckbus''') ass eng [[belsch]] Uertschaft an der Gemeng [[Arel]], an der [[Provënz Lëtzebuerg]]. Heckbous läit op enger Héicht vun 375 Meter op der belsch-lëtzebuergescher Grenz. == Nopeschuertschaften == {| width="50%" align="left" |- | width ="33%" align="center" | [[Tontelange]] | width ="33%" align="center" | [[Guirsch]] | width ="33%" align="center" | [[Biekerech]] |- | width ="33%" align="center" | [[Bonnert]] | width ="33%" align="center" | [[Fichier:Compass card (de).svg|100px]] | width ="33%" align="center" | [[Läitreng]] |- | width ="33%" align="center" | [[Frassem]] | width ="33%" align="center" | [[Gäichel (Lëtzebuerg)]]<br>[[Gäichel (Belsch)]] | width ="33%" align="center" | [[Habscht]] |} {{clearleft}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Gemeng Arel}} [[Kategorie:Areler Land]] [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Lëtzebuerg]] 46nz0tyo5p362y6dwkugh09j47tw26x Manila 0 51964 2713193 2615813 2026-10-28T15:24:26Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Manila]] derbäigesat 2713193 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft}} '''Manila''', op [[Filipino]] ''Maynila'', ass d'Haaptstad an de politeschen, wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vun de [[Philippinnen]] a läit op der Haaptinsel [[Luzón]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.manilacityph.com/ Offiziell Websäit vun der Stad Manila] * [https://web.archive.org/web/20081106154929/http://www.wiki-maps.com/manila/ Stadplang an Diagramm] {{Navigatioun Haaptstied an Asien}} [[Kategorie:Haaptstied an Asien]] [[Kategorie:Philippinnen]] [[Kategorie:Manila]] 68ij2o1lmsje56grwk6bx1nqztzkwy2 2713232 2713193 2026-10-28T21:14:55Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Philippinnen]] ewechgeholl; [[Kategorie:Stied op de Philippinnen]] derbäigesat 2713232 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft}} '''Manila''', op [[Filipino]] ''Maynila'', ass d'Haaptstad an de politeschen, wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vun de [[Philippinnen]] a läit op der Haaptinsel [[Luzón]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.manilacityph.com/ Offiziell Websäit vun der Stad Manila] * [https://web.archive.org/web/20081106154929/http://www.wiki-maps.com/manila/ Stadplang an Diagramm] {{Navigatioun Haaptstied an Asien}} [[Kategorie:Haaptstied an Asien]] [[Kategorie:Stied op de Philippinnen]] [[Kategorie:Manila]] qy6pw8qxxiocek1bk19psqqen0l5c7c Lëscht vun de Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht 0 55189 2713176 2682638 2026-10-28T14:07:27Z Zinneke 34 parteien 2713176 wikitext text/x-wiki Dëst ass d''''Lëscht vun de Buergermeeschtere vun [[Esch-Uelzecht]]'''. * 1795 - 1796: [[Egide van Dyck]] * ... * 1798 - 1812: [[Jean van Dyck]]<ref>[https://www.wort.lu/de/mywort/esch-alzette/news/d-nokommen-vun-den-zwee-eischte-buergermeschter-vun-esch-uelzecht-op-visite-63444f21de135b9236899949 "D'Nokomme vun den zwee éischte Buergermeeschter vun Esch/Uelzecht zu Besuch"], Artikel am Luxemburger Wort vum 29. Oktober 2022 S.25</ref> * ... * [[1814]] - [[1828]]: [[Johannes-Nepomuk Haas]] * 1828 - [[1830]]: [[Henri Motté]] * 1830 - [[1836]]: [[Jacques Schmit]] * 1836 - [[1841]]: [[François-Joseph Hoferlin]] * 1841 - [[1843]]: [[Dominique Stoffel]] * 1843 - [[1861]]: Jacques Schmit<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://www.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1861 - [[1878]]: [[Pierre Claude]] * [[1879]] - [[1906]]: [[Dominique-Joseph Hoferlin]] * 1906 - [[1909]]: [[Léon Metz]] * 1909 - [[1911]]: [[Armand Spoo]] * [[1912]] - [[1917]]: [[Jean-Pierre Michels]] * 1917 - [[1919]]: [[Nicolas Biwer]] * 1919 - [[1920]]: [[Jean-Pierre Pierrard]] (Rietspartei)) * [[1921]] - [[1934]]: [[Victor Wilhelm]] (Sozialistesch Partei; Lëtzebuerger Aarbechterpartei) * [[1935]] - 1935: [[Jules Heisten]] (ad interim, Januar - Juni; Rietspartei) * 1935 - [[1940]]: [[Hubert Clément]] (Lëtzebuerger Aarbechterpartei) * 1940 - [[1941]]: [[Jules Heisten]] (Rietspartei) * ''1941 - [[1942]]: [[Otto Komp]], däitschen Amtsbuergermeeschter'' * ''1942 - [[1943]]: [[Theodor Feldhege]], 1. Bäigeuerdenten (ad interim)'' * ''1943 - [[1944]]: [[Josef Kohns]], däitschen Amtsbuergermeeschter'' * 1944 - [[1945]]: [[Hubert Clément]] (LSAP) * [[1946]] - [[1949]]: [[Arthur Useldinger]] (KPL) * 1949 - [[1951]]: [[Michel Rasquin]] (LSAP) * 1951 - [[1965]]: [[Antoine Krier]] (LSAP) * 1965 - [[1969]]: [[Jules Schreiner]] (LSAP) * [[1970]] - [[1978]]: [[Arthur Useldinger]] (KPL) * 1978 - [[1990]]: [[Joseph Brebsom]] (LSAP) * 1990 - [[2000]]: [[François Schaack]] (LSAP) * 2000 - [[2013]]: [[Lydia Mutsch]] (LSAP) * [[2014]] - [[2017]]: [[Vera Spautz]] (LSAP) * 2017 - [[2023]]: [[Georges Mischo]] (CSV) * zanter 2023: [[Christian Weis]] (CSV) {{Referenzen}} == Um Spaweck == {{commonscat|Mayors of Esch-sur-Alzette}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht| ]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] 6vumtaynqyimhmtr5yf18x30fzgcwup Alphonse Weicker 0 80853 2713244 2660514 2026-10-29T07:57:09Z Sultan Edijingo 1468 /* Kuckt och */ Spaweck 2713244 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Alphonse Weicker''', gebuer de [[14. Januar]] [[1891]]<ref>[http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_97-2011_64.pdf Beck, F., 2011. ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?'' In: Ons Stad, 97 (2011), S. 64] (rue Alphonse Weicker).</ref> zu [[Sandweiler]], an do gestuerwen den [[12. Februar]] [[1973]]<ref>[https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:1746410|article:DTL597|query:alphonse%20weicker Doudesannonce vum Alphonse Weicker am Lëtzebuerger Land] vum 16. Februar 1973</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Banquier an Ex-Foussballspiller. Säi Papp war de Politiker an Agronom [[Jean-Baptiste Weicker]]. ==Karriär== [[1919]] war hie mam [[Léandre Lacroix]] Matgrënner vun der ''[[BGL BNP Paribas|Banque générale du Luxembourg]]'' (BGL). Vun 1919 bis 1969 war hien Administrateur délégué a vun 1969 bis 1971 Administrateur vun der BGL. Vun [[1950]] bis [[1958]] war hie President vum ''[[Cercle artistique de Luxembourg]]'', a vun [[1953]] bis [[1966]] President vun der [[Fédération des industriels luxembourgeois|FEDIL]]. Fir un hien z'erënneren dréit eng Stëftung vun der BGL säin Numm, an um [[Kierchbierg]] krut de 14. Oktober 1974 eng Strooss den Numm ''Rue Alphonse Weicker'', deen 2017 och op [[Alphonse Weicker (Tramshalt)|eng Halt]] vun der [[Stater Tram|Tramslinn T1]] iwwerdroe gouf. == Aktivitéit am Sport == Hie stoung den 29. Oktober 1911 fir déi éischt [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] am Gol.<ref>[http://eu-football.info/_player.php?id=22666 d'Lëscht vun de Lännermatcher vum Alphonse Weicker op der Websäit vun European Football]</ref> == Gielercher == * {{OCCC| (Promotioun 1960)<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf |Titel=Odre de la Couronne de chêne Auszeechnungen 1960 Memorial A N° 17 vun 1960 |Gekuckt=04.01.2013 |Archiv-Datum=21.04.2014 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20140421064709/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf }}</ref>}} == Literatur == * Beck, F., 2011. ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?'' In: Ons Stad, 97 (2011), S. 64 (rue Alphonse Weicker). [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_97-2011_64.pdf] * Reuter, A., 2003. ''Alphonse Weicker (1891-1973).'' In: 400 Joer Kolléisch, Vol. 2: ''L'Athénée et ses grands anciens.'' Luxembourg, S. 373. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Weicker Alphonse}} [[Kategorie:Gebuer 1891]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Gestuerwen 1973]] [[Kategorie:Membere vum Cercle artistique de Luxembourg]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] h0w1csaagfl17tggp3qcaqwji9v1ygq 2713245 2713244 2026-10-29T08:01:58Z Sultan Edijingo 1468 /* Um Spaweck */ Haut am Wort 2713245 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Alphonse Weicker''', gebuer de [[14. Januar]] [[1891]]<ref>[http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_97-2011_64.pdf Beck, F., 2011. ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?'' In: Ons Stad, 97 (2011), S. 64] (rue Alphonse Weicker).</ref> zu [[Sandweiler]], an do gestuerwen den [[12. Februar]] [[1973]]<ref>[https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:1746410|article:DTL597|query:alphonse%20weicker Doudesannonce vum Alphonse Weicker am Lëtzebuerger Land] vum 16. Februar 1973</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Banquier an Ex-Foussballspiller. Säi Papp war de Politiker an Agronom [[Jean-Baptiste Weicker]]. ==Karriär== [[1919]] war hie mam [[Léandre Lacroix]] Matgrënner vun der ''[[BGL BNP Paribas|Banque générale du Luxembourg]]'' (BGL). Vun 1919 bis 1969 war hien Administrateur délégué a vun 1969 bis 1971 Administrateur vun der BGL. Vun [[1950]] bis [[1958]] war hie President vum ''[[Cercle artistique de Luxembourg]]'', a vun [[1953]] bis [[1966]] President vun der [[Fédération des industriels luxembourgeois|FEDIL]]. Fir un hien z'erënneren dréit eng Stëftung vun der BGL säin Numm, an um [[Kierchbierg]] krut de 14. Oktober 1974 eng Strooss den Numm ''Rue Alphonse Weicker'', deen 2017 och op [[Alphonse Weicker (Tramshalt)|eng Halt]] vun der [[Stater Tram|Tramslinn T1]] iwwerdroe gouf. == Aktivitéit am Sport == Hie stoung den 29. Oktober 1911 fir déi éischt [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] am Gol.<ref>[http://eu-football.info/_player.php?id=22666 d'Lëscht vun de Lännermatcher vum Alphonse Weicker op der Websäit vun European Football]</ref> == Gielercher == * {{OCCC| (Promotioun 1960)<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf |Titel=Odre de la Couronne de chêne Auszeechnungen 1960 Memorial A N° 17 vun 1960 |Gekuckt=04.01.2013 |Archiv-Datum=21.04.2014 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20140421064709/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1960/0017/a017.pdf }}</ref>}} == Literatur == * Beck, F., 2011. ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?'' In: Ons Stad, 97 (2011), S. 64 (rue Alphonse Weicker). [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_97-2011_64.pdf] * Reuter, A., 2003. ''Alphonse Weicker (1891-1973).'' In: 400 Joer Kolléisch, Vol. 2: ''L'Athénée et ses grands anciens.'' Luxembourg, S. 373. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} == Um Spaweck == * Yann Duarte, [https://www.wort.lu/sport/die-spur-von-luxemburgs-erstem-nationaltorwart-fuehrt-zu-einer-bank-und-einem-ungeloesten-raetsel/163493898.html Die Spur von Luxemburgs erstem Nationaltorwart führt zu einer Bank und einem ungelösten Rätsel.] ''Vor 115 Jahren bestritt Luxemburg sein erstes Fußball-Länderspiel. Alphonse Weicker sorgte beim historischen Duell gegen Frankreich für Aufsehen. Eine Frage ist bis heute ungeklärt.'', wort.lu [€]; Luxemburger Wort, 29.10.2026, S. 36-37 {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Weicker Alphonse}} [[Kategorie:Gebuer 1891]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ekonomisten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Gestuerwen 1973]] [[Kategorie:Membere vum Cercle artistique de Luxembourg]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] qm8ii7g7jxn2el47hcsvrs2x7vkajft Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Beefort 0 82391 2713243 2646491 2026-10-29T07:16:41Z Zinneke 34 /* Beefort */ vergiess 2713243 wikitext text/x-wiki An dëser '''Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Beefort''' sinn all [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|national Monumenter]] opgezielt, déi an der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Gemeng Beefort]] ze fanne sinn (Stand: {{Datum MAJ Lëscht SSMN}}). == National Monumenter no Uertschaft== === [[Beefort]] === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-G}} {{National Monumenter Rei|Id=6-1a |Lag=| lat= 49.83356 | lon=6.28675 | coor Numm=Buerg Beefort |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Buerg Beefort an d'Terraine ronderëm. |Beschreiwung={{Méi Info 1|Buerg Beefort}} |Niveau=MN | Klasséiert zënter= 16. Sept. 1988|Bild=Luxembourg Beaufort château 02.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=6-1b |Lag= | lat=49.83371 | lon=6.2854 | coor Numm=Schlass Beefort |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Schlass Beefort an d'Terraine ronderëm. |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Schlass Beefort}} |Niveau=MN | Klasséiert zënter= 16. Sept. 1988|Bild=17th century castle Beaufort Luxembourg 2013-08 --2.JPG|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=6-3 |Lag= Lieu-dit Kosselt | lat=49.84412 | lon= 6.28628 | coor Numm=Klaischen-Kapell |Uertschaft= Beefort |Offiziellen Numm= Klaischen-Kapell|Beschreiwung= Gebaut 1636; steet route de Bettendorf ([[CR357]]).<br>{{Méi Info 1|Klaischen-Kapell Beefort}} |Niveau=MN | Klasséiert zënter=31. Juli 1968 |Bild=Klaischen chapel Beaufort, Luxembourg.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=6-4 |Lag= | lat=49.83281 | lon=6.2837 | coor Numm=Donatus-Kapell Beefort |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Kapell a Plaz ronderëm |Beschreiwung=Kapell Hl. Donatus; 1652 als Hl. Ignatius-Kapell gebaut. <br> {{Méi Info 1|Donatus-Kapell Beefort}} |Niveau=MN | Klasséiert zënter= 16. Sept. 1988 |Bild=St Donatus chapel in Beaufort, Luxembourg.jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=6-10 |Lag=Kadastersekt. C vu Beefort, Parzell Nr.244/4053 an 244/4054. | lat=49.833777 |lon=6.290474 | coor Numm=Méchelskierch zu Beefort |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Méchelskierch a Plaz ronderëm |Beschreiwung={{Méi Info 1|Méchelskierch zu Beefort}} |Niveau=ICMN | Klasséiert zënter= 10. Sept. 2026 |Bild=Church Beaufort (Luxembourg).jpg|}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=6-9 |Lag= 1, Grand-Rue<br>Kadastersekt. C, -nr. 216/3597|lat=49.83431 |lon=6.29037 | coor Numm=1, Grand-Rue |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Haus |Beschreiwung= 1602 als Baujoer iwwer der Dier. Gutt erhalen oppe Kiche mat Haascht, stenge Wendeltrap an al Fënsterbéi.|Niveau=IS |Klasséiert zënter= 29. Nov. 2018 |Bild=|}} |} === [[Grondhaff]]=== {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-G}} {{National Monumenter Rei|Id=6-7 |Lag=9-11, route de Dillingen<br>Lieu-dit Schmëttewier<br>Kadastersekt. A vun Déiljen, Parzell-Nr. 314/1263 | lat= 49.83762| lon=6.32105 | coor Numm=Gebaier|Uertschaft=Grondhaff |Offiziellen Numm=Gebaier|Beschreiwung= |Niveau=MN | Klasséiert zënter= 9. Januar 2015|Bild=Grundhof 9-11 route de Dillingen 01.jpg|}} |} ===Halerbaach=== {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-G}} {{National Monumenter Rei|Id=6-6 |Lag= <br> | lat=49.82392 | lon=6.29601 | coor Numm=Dall vun Halerbaach an Haupeschbaach |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Dall vun der Halerbaach an der Haupeschbaach, mat de Sandsteen-Fielse ronderëm |Beschreiwung= |Niveau=MN | Klasséiert zënter=26. Mäerz 1938 |Bild=Halerbaach and Haupeschbaach, Beaufort, Luxembourg.JPG|}} |} ===Kosselt=== {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-G}} {{National Monumenter Rei|Id=6-8a |Lag=Lieu-dit "Oben dem alten Weiher, Albuurg"<br>Kadastersekt. B vu Kosselt, Parzell-Nr. 315/2252 | lat=49.8423 | lon=6.27905 | coor Numm= -|Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Archeologesch Ausgruewungsplaz |Beschreiwung= virgeschichtlech Héichtesisidlung/Befestegung |Niveau=MN | Klasséiert zënter=6. Sept. 2018 |Bild= |}} <!----> {{National Monumenter Rei|Id=6-8b |Lag=Lieu-dit "Unten auf Seiwescht, Wuelschebaachlaen"<br>Kadastersekt. B vu Kosselt, Parzell-Nr. 628/2343 |lat=49.84495 |lon=6.30175 |coor Numm= -|Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=Archeologesch Ausgruewungsplaz |Beschreiwung= |Niveau=MN |Klasséiert zënter=6. Sept. 2018 |Bild= |}} |} {{Legend National Monumenter}} ===Nees vun der Lëscht gestrach === {{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-G}} {{National Monumenter Rei|Id=''6-5'' |Lag= ''3, rue du Bois'' |lat=49.83348 |lon=6.28931 | coor Numm=''3 rue du Bois, Beefort'' |Uertschaft=Beefort |Offiziellen Numm=''Haus'' |Beschreiwung=''Haus; steet scho méi laang eidel (2011); '''spéitstens 2025 net méi op der Lëscht vum nationale Kulturpatrimoine ze fannen.''''' |Niveau=''MN'' |Klasséiert zënter= ''16. Sept. 1988'' |Bild=3 rue du Bois, Beaufort, Luxembourg.JPG|}} |} ===Quell=== *{{INPA-AC}} == Um Spaweck == {{Commonscat| Cultural heritage monuments in Beaufort}} {{Navigatioun National Monumenter no Gemeng}} [[Kategorie:Lëschten (National Monumenter)|Beefort]] [[Kategorie:Gemeng Beefort]] hljyii4c8t0wadbypy3d0gijj1aoh2q René Marchetti 0 89234 2713186 2713164 2026-10-28T15:16:53Z Puscas 735 .... 2713186 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''René Nicolas Marchetti''', gebuer de [[17. Juli]] [[1920]], a gestuerwen am Mee [[2010]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/v5b9d9vtr8/pages/27/articles/DIVL1727?search=Ren%25C3%25A9%2520Marchetti|Titel=Le chef de section du maquis de Chenet (Belgique) Décès de René Marchetti|Gekuckt=2026-10-28|Datum=2010-05-12|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 27|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Nidderkuer]]<ref>{{Citation|URL=http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/detail/marchetti-nicolas-rene|Titel=Fédération des enrôlés de force - Nicolas "René" Marchetti|Gekuckt=2026-10-28|Wierk=www.ons-jongen-a-meedercher.lu}}</ref>, war e lëtzebuergesche Foussballspiller.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.rene.marchetti.103810.fr.html De René Marchetti op der Websäit vun der Football Database.eu]</ref> Am Zweete Weltkrich war den Nicolas Marchetti 'Chef de section' am Camp vu [[Chenet (Libramont)|Chenet]] (westlech vu [[Baaschtnech]]) wou en etlech lëtzebuergesch Refraktären souwéi belsch, russesch, kanadesch, franséisch an amerikanesch Resistenzler aktiv waren.<ref name=":1" /> Tëscht dem 14. Abrëll 1946 am 24. Mee 1947 huet de René Marchetti 11-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_player.php?id=12976|Titel=René Marchetti|Gekuckt=2026-10-28|Wierk=eu-football.info}}</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Marchetti Rene}} [[Kategorie:Gebuer 1920]] [[Kategorie:Gestuerwen 2010]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] a7t41rfgxnccaenu6gzh5qvp7pax6jp Monument Émile Mayrisch (Esch-Uelzecht) 0 90146 2713242 2712562 2026-10-29T07:05:37Z Zinneke 34 2713242 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monument|Bild =Esch-sur-Alzette - Square Émile-Mayrisch 2016-08 --2.jpg}} D''''Monument Émile Mayrisch''' zu [[Esch-Uelzecht]] erënnert un de Stolindustriellen [[Émile Mayrisch]]. __NOTOC__ Et steet um Square Emile Mayrisch am Quartier Dellhéicht. 1925 huet den Urbanist [[Josef Stübben]] proposéiert, nieft der Schoul eng Plaz a Form vun engem klenge Park unzeleeën. 1929 gouf de Square ageweit. Dat Joer virdru war den Emile Mayrisch gestuerwen, an et ass decidéiert ginn, him e Monument commémoratif opzeriichten. Dofir goufen de franséischen Architekt [[Auguste Perret]] a säi Jong [[Gustave Perret|Gustave]] chargéiert, en Entworf ze maachen.<ref name=esch>[http://www.esch.lu/laville/viepolitique/Documents/Rapport%20Analytique/RapportAnalytique2013-08.pdf Gemengerot Esch: Rapport analytique Nr. 8/2013], Sëtzeung vum 15. November 2013, Punkt 6 um Ordre du jour, op esch.lu.</ref> D'Monument gouf de [[14. August]] [[1933]] um Square Émile Mayrisch a Presenz vum Buergermeeschter [[Victor Wilhelm]], dem President vun der [[Arbed]] [[Gaston Barbanson]], dem Staatsminister [[Joseph Bech]] an der [[Aline Mayrisch]] ageweit.<ref name=esch /><ref>[[Luxemburger Wort]] N° 122 vum 10. August 1933, S 4</ref> D'Skulptur a Form vun engem Portrait vum Émile Mayrisch uewen um Monument an déi zwou [[Tak]]e vir um Monument sinn e Wierk vum franséische Sculpteur [[Louis Dejean]]. D'Monument gouf an den 2000er Joren an d'Fassong gesat. No engem positiven Avis, de 15. November 2013, vum Escher Gemengerot<ref name=esch />, gouf d'Monument an de Square den 21. Juni 2017 als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> '''Taken um Monument''' <gallery> Louis Dejean - Steelworks. Plate on Monument Emile Mayrisch, Esch-s.-Alzette 2025-04 --1.jpg Louis Dejean - Steelworks. Plate on Monument Emile Mayrisch, Esch-s.-Alzette 2025-04 --2.jpg </gallery> == Literatur == * [[Germaine Goetzinger]]: "Die Emil-Mayrisch-Denkmäler. Ein Beitrag zur Erinnerungskultur in Luxemburg." In: ''Aux plaisirs de Clio - Mélanges offerts à Charles Barthel.'' Archives nationales du Luxembourg, 2025. ISBN 978-2-919773-34-3. == Kuckt och == * [[Monument Émile Mayrisch (Diddeleng)|Monument Émile Mayrisch]] zu [[Diddeleng]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht]] {{Referenzen}} ==Um Spaweck== {{commonscat|Square Émile-Mayrisch}} [[Kategorie:Monumenter zu Lëtzebuerg|Mayrisch Émile Monument Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg|Esch-Uelzecht]] nn0dgu11va0rwdznfxq4sf99ukwj2jf HaaptsäitBléck/Reserv 0 91074 2713174 2712199 2026-10-28T13:50:36Z Zinneke 34 /* Dëst an dat vu Lëtzebuerg */ 2713174 wikitext text/x-wiki Hei kënne Virschléi fir Biller agedroe ginn, déi dann, [[HaaptsäitBléck/Archiver|via eng Schabloun]], spéider op der [[Haaptsäit]] als "Bild vun der Woch" gewise kënne ginn. ===Kategorie 'Alles Méigleches'=== <gallery mode="packed" heights="120"> <!-- Konscht --> "The School of Athens" by Raffaello Sanzio da Urbino.jpg File:The Conjurer, ca. 1502.jpg File:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne.jpg File:Vincent van Gogh - Irises (1889).jpg File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg File:Edgar Degas - Ballet (L'Étoile).jpg File:Bewegungsstudie (Movement Study) 1925, black and white photograph by Rudolf Koppitz.jpg <!-- Musek --> <!-- Astronomie --> Fichier:Pedra Azul Milky Way.jpg Fichier:Hickson Compact Group 40 - Flickr - geckzilla.png Fichier:Cartwheel_Galaxy_(NIRCam_and_MIRI_Composite_Image)_(weic2211a).jpeg Fichier:PIA22946-Jupiter-RedSpot-JunoSpacecraft-20190212.jpg Fichier:Space Shuttle Columbia launching.jpg <!-- Technik --> Fichier:Soldering_a_0805.jpg Fichier:Emirates Airbus A380-861 A6-EER MUC 2015 04.jpg File:Vienna U-Bahn - U4 metro line-Type V arriving far ar 16to10 PNr°1177.jpg <!-- Skizzen --> Fichier:Change in Average Temperature.svg Fichier:Lateral head anatomy detail.jpg Fichier:Structure_volcano_numbered.svg <!-- Elementer, Mineralien --> File:Molybdenum crystaline fragment and 1cm3 cube.jpg File:Kobalt electrolytic and 1cm3 cube.jpg Fichier:Ambre Moustique.jpg <!-- Déieren --> Fichier:Glaucus atlanticus 1 cropped.jpg Fichier:Haeckel Arachnida.jpg Fichier:Yellow mite (Tydeidae), Lorryia formosa.jpg Fichier:Wegerich Scheckenfalter Duo auf Rotklee.jpg File:Close wing Basking of Athyma perius (Linnaeus, 1758) - Common Sergeant (4) WLB.jpg Fichier:Gemeine Goldwespe.jpg European_praying_mantis_%28Mantis_religiosa%29_green_female_Dobruja.jpg Fichier:Sitting_Asian_elephant_(Elephas_maximus)_bathing_in_Tad_Lo_river,_Laos.jpg File:014 Baby cape fur seal sleeping at Cape cross Photo by Giles Laurent.jpg File:003 Cheetah hissing after a meal in Kalahari Desert Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Mikadotrochus hirasei 01.jpg Fichier:Haliotis clathrata 01.JPG Fichier:Guildfordia triumphans 01.JPG File:Angaria melanacantha 01.JPG <!-- Tonne Gemuschels: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Llez/Shells_by_H._Zell --> Fichier:2017.07.06.-48-Wendisch Rietz--Zauneidechse-Weibchen.jpg File:Himalayan Monal at Sagarmatha National Park, Nepal.jpg File:007a European bee-eater chasing an Aglais butterfly in flight in Pfyn-Finges Photo by Giles Laurent.jpg File:Toco Toucan (Ramphastos toco) - 48153967707.jpg Fichier:Jabirú africano (Ephippiorhynchus senegalensis), delta del Okavango, Botsuana, 2018-07-31, DD 10.jpg Fichier:זריחה באגמון חולה בזמן נדידת העגורים.jpg Fichier:Sword-billed hummingbird (male) at Guango Lodge, Ecuador (21310837273).jpg Fichier:Gallina de Guinea (Numida meleagris), parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-25, DD 42.jpg File:Upupa epops (057A2126).jpg Fichier:Petirrojo europeo (Erithacus rubecula), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 02 Crop.JPG <!-- Pilzen --> File:Tintenfischpilz 1a.JPG <!-- Planzen --> Fichier:Mangrove Reflection Wide Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01464.jpg File:Dragonblood tree in Socotra 2.jpg Fichier:Two Arecaceae in the fields viewed through a hole in a tree stump in Laos at sunrise.jpg File:Pineapple 'Victoria' with slice.jpg Fichier:Garlic_bulbs_and_cloves.jpg Fichier:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg File:Ковила, Тарутинський степ, Україна.jpg <!-- Landschaften --> Fichier:Afternoon at Tennfjorden, Raftsundet, Hinnøya, Norway, 2015 September (02).jpg File:006 Dune 45 in Sossusvlei at sunrise Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Sommet de la Dune du Pilat.jpg Fichier:Water reflection of sunset with gray and orange clouds and pirogues moored to the bank in Don Det Laos.jpg Fichier:Water reflection of stringy gray and white clouds in a pond on a sand beach of Don Khon at sunrise in Laos.jpg File:Кызылкуп на рассвете.jpg Fichier:Озеро Дус-Холь вечером. Тес-Хемский кожуун.jpg Fichier:Taal Volcano eruption on January 12, 2020.jpg Fichier:AralSea1989 2014.jpg Fichier:Flysch%20formation%20at%20Sakoneta%20Beach.jpg File:Val Montanaia.jpg Fichier:Khone Phapheng Falls, Si Phan Don, Laos, widest waterfall in the world.jpg <!-- Uertschaften, Gebaier, Brécken --> File:دماوند و دیر گلین.jpg Fichier:Porta Nigra morgens (100MP).jpg Fichier:Blenheim Palace south view 2016.jpg File:Val Castle (15).jpg Fichier:Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg File:Albarracín, Teruel, España, 2014-01-10, DD 051.JPG File:Erfurt - Krämerbrücke 2 - 8.jpg Fichier:Atomium, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 148-150 HDR.jpg Fichier:Fishing huts reflected in the ice at Fisketången, Kungshamn.jpg Fichier:Skyline of the Central Business District of Singapore with Esplanade Bridge.jpg File:Basilica di San Marco at night-msu-2021-6406-6406.jpg Fichier:Manarola_NW_Cinque_Terre_Sep23_A7C_07233.jpg Fichier:วัดพระศรีรัตนศาสดาราม_8_(edited).jpg File:Медресе Баракхан,Ташкент (Barakhan Madrasah, Baroqxon madrasasi).jpg Fichier:Aerial_View_-_Landschaft_Markgr%C3%A4flerland1.jpg Fichier:Jukung Pasar Terapung.jpg File:Paro Taktsang, Bhutan (edited).jpg File:Узор на потолке мечети Баланд 6.jpg Fichier:Iglesia de Entoto Maryam, Adís Abeba, Etiopía, 2024-01-19, DD 02.jpg File:Museum of contemporary art, Belgrade (Музеј савремене уметности Београд).jpg File:Jinwan Arts Center dllu 01.jpg Fichier:Castillo de Praga, Praga, República Checa, 2022-07-01, DD 23-25 HDR.jpg Fichier:Plaza Mayor, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 41.jpg Fichier:Krakow - Wawel from Vistula - 4.jpg File:Belcastel 4.jpg <!-- Geschicht --> Fichier:Flickr - DVIDSHUB - Giant standing Buddhas of Bamiyan still cast shadows (Image 2 of 8).jpg Fichier:Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg|15. Juni Fichier:Crécy - Grandes Chroniques de France.jpg|26. August Fichier:Sitting Leo Belgicus - Visscher.jpg Fichier:Trier_500_Millionen_Mark_Fritz_Quant.jpg File:Hindenburg disaster, 1937.jpg Fichier:Karte westwall.png|10. Mee Fichier:Crowds_of_French_patriots_line_the_Champs_Elysees-edit2.jpg|26. Aug. 1944 Fichier:Raising the Flag on Iwo Jima, larger.jpeg|23.2.45 <!-- Literatur Film--> File:Amazing Stories, November 1928.jpg File:Jaws movie poster.jpg <!-- Persounen --> Fichier:Julia Margaret Cameron - John Herschel (Metropolitan Museum of Art copy, restored) levels.jpg Fichier:Ansambel SkaMeika´.jpg Fichier:Agence Rol, L’éclipse, gare Saint-Lazare, 1921.jpg File:The Umbrella Workshop.jpg Fichier:Masks in the rain.jpg Fichier:Supreme Federal Court - Statue.jpg <!--Soss--> Fichier:Mycene gold mask 1 NAMA Athens Greece.jpg Fichier:Ingredienti per il pesto Genovese (Ingridients for Pesto Genovese).jpg File:Wooden spools of sewing thread in different colors 6.jpg Fichier:Bicycle crankset Shimano 105 R7000 (chainring 50-34, length 172.5mm, 11 speed).jpg Fichier:Dieselrainbow.jpg File:Waldenbuch - Innenstadt - Stadtfriedhof - Parkplatz - Pflaster (1).jpg </gallery> ===Dëst an dat vu Lëtzebuerg=== <gallery mode="packed" heights="130"> Fichier:Esch-Alzette, Gare Belval Université et P+R.jpg File:Belval, Héichuewen A (110).jpg Fichier:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---31.jpg Fichier:Grund, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 155-157 HDR.jpg Fichier:Bahnhof Luxemburg.jpg Fichier:Dusk in Luxembourg Grund (28998138111).jpg File:Luxembourg, vue sur pont Adolphe (103).jpg Fichier:Stierchen Bridge 2019-03-21.jpg Fichier:Valley of Alzette river in Luxembourg City 02.jpg File:Luxembourg, ravelin Beck-Jost (Paschtéitchen) (101).jpg Fichier:2 Rue de la Boucherie in Luxembourg City.jpg Fichier:Luxemburg BW 2016-09-15 11-46-49 stitch.jpg Fichier:Hospicio de San Juan, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 26.jpg Fichier:Rokoko Pavillon Echternach 2013-08 -- 5.JPG Fichier:Schloss Weilerbach 16.jpg File:Wellenstein, CR151 (103).jpg Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (115).jpg|1929 - 100 Joer Radio Letzebuerg Fichier:Philharmonie, Großer Konzertsaal.jpg File:Nationalarchiv Belval und Velodukt mit Lift 01.jpg Fichier:Boulaide – Monument seconde guerre mondiale et morgue.jpg Fichier:Meder-Haus Esch-sur-Alzette 2014-12 --1.jpg Fichier:Portail Banque et caisse d'épargne de l'Etat place de Metz.jpg Fichier:Luxembourg cimetière Notre-Dame platanes 01.jpg Fichier:Kirche Goesdorf 02.jpg Fichier:Ansembourg, Hinterer Schlosseingang 01.jpg Fichier:CFL 212 Wiltz 01.jpg Fichier:CFL 3608 Gare Luxembourg 01.jpg Fichier:CFL 2400 Alstom Coradia Max.jpg File:Bettembourg, gare CFL Bettembourg (116).jpg Fichier:Luxembourg - CFL network 2025.svg Fichier:Mondorf Thionville Railway Bellwald 696.jpg Fichier:Traditional photo point on PC 12 near Eischen (47362529722).jpg File:Wappen Peter Ernst von Mansfeld.jpg|2029 Fichier:Jan Brueghel le Jeune Bouquet de fleurs MNHA.jpg Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png Fichier:Michel Engels - 13 Les portes du Bock..jpg Fichier:Paintings_-_Cathédrale_Notre-Dame_de_Luxembourg_-_DSC06046.JPG Fichier:Vase with frogs, water lilies and dragonflies designed by Pierre Blanc for Villeroy & Boch.jpg Fichier:Pg034 Antiquités romaines trouvées au camp de Dahlheim.jpg Fichier:Remerschen, Op Mecheren (106).png Fichier:Mosaik cweber entzerrt.jpg Fichier:Diekirch Roman Necropolis and City Museum.jpg File:Codex aureus Epternacensis folio 18 verso.jpg File:Bible géante d'Echternach - BNL Ms264 f194v.jpg Fichier:Wenceslaus johana.png|Wope vum [[Wenzel I. vu Lëtzebuerg]] a senger Fra [[Jeanne vu Brabant]]. Fichier:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|27.11.1308 Fichier:Tod Heinrichs VII..jpg|24. August 1313 File:Arrigo-VII-monument-parts-museo-opera-pisa.jpg Fichier:CrownBohemia1.jpg File:Charles V accueillant Charles IV - Français 2813.jpg Fichier:Wenceslaus IV, Charles IV, Jobst of Moravia.jpg Fichier:Pisanello 024b.jpg|Sigismund vu Lëtzebuerg/HRR 15.2.1368 – 9.12.1437 Fichier:Portret van de heraut Nassau-Vianden - Portrait of the herald of Nassau-Vianden - Wapenboek Nassau-Vianden - KB 1900 A 016, folium 01v.jpg Fichier:Duché de-Luxembourg Jean-Janson-1637-1693-Amsterdam.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0006.jpg Fichier:De_Fer_Trier_1692.jpg Fichier:Ducatus Lutzenburgi novissima et accuratissima delineatio - CBT 6611267.jpg|vum [[Nicolaes Visscher (1649–1702)|Nicolaes Visscher]]. Fichier:Van der Meulen Prise de Luxembourg.jpg|3.6.1684 Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0850.jpg Fichier:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg Fichier:Sol (1786) mnha53830 66387.jpeg Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|175 Joer 2031 Fichier:Compagnie des chemins de fer Prince-Henri (Aktie).jpg|1869 File:Reichs-Eisenbahnen in Elsass-Lothringen und Wilhelm-Luxemburg-Bahn. Personen und Gueter-Verkehr im Etats-Jahre 1878-79 - btv1b10224023c Lux.webp Fichier:Luxembourg- Gendarmerie (NYPL b14896507-92751).jpg File:Paul de Pidoll, Ruines du Château de Bourscheid, mnha11423 68789.jpg Fichier:'Gare de Luxembourg', TEKA0112603.jpg Fichier:05266-Luxemburg-1904-Pfaffenthal, Siechengas-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg File:Luxembourg - Au Glacis by Charles Bernhoeft.jpg Fichier:Luxembourg - Les 3 Glands - Die 3 Eicheln - PC Schoren.jpg Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg Fichier:Consdorf, portail cimetière Aujourd'hui nous... (102).jpg Fichier:Luxembourg, place de la Constitution (016675) vers 1930.jpg Fichier:Grand Duke boards PH-TGD, Schiphol, 11JUN56-102.jpg File:Schleuse Grevenmacher-Mosel im Bau 1961-11 HB03673.jpg Fichier:Einweihung des Mosel-Schifffahrtsweges 1964-HB9890 RGB.jpg Fichier:De abdicatie en opvolging in Luxemburg, de hertogelijke familie, Bestanddeelnr 917-1168.jpg File:Charly Gaul c1961-1963.jpg|2032 Fichier:Hinzert Memorial Nazi Concentration Camp 01.jpg|25. Februar Fichier:Luxembourg City monument Guillaume II statue 2011.jpg|5. Nov. 1884 ageweit Fichier:Larochette, Nommerleeën, Draachelee (104).jpg Fichier:Zone protégée Brucherbierg-Lallengerbierg (113).jpg Fichier:Bettembourg Bongert Altenhoven.jpg Fichier:Kockelscheuer pond parking a.jpg Fichier:DECEMBER AFTERNOON in Bech-Kleinmacher, LU.jpg Fichier:SAINT DONAT CHAPEL in WORMELDANGE KOEPPCHEN, Luxembourg.jpg </gallery> [[Kategorie:Haaptsäit Bléck]] 4idqip49osd97v6kwtyk4mtrmaey04l 2713175 2713174 2026-10-28T13:52:39Z Zinneke 34 /* Kategorie 'Alles Méigleches' */ 2713175 wikitext text/x-wiki Hei kënne Virschléi fir Biller agedroe ginn, déi dann, [[HaaptsäitBléck/Archiver|via eng Schabloun]], spéider op der [[Haaptsäit]] als "Bild vun der Woch" gewise kënne ginn. ===Kategorie 'Alles Méigleches'=== <gallery mode="packed" heights="120"> <!-- Konscht --> "The School of Athens" by Raffaello Sanzio da Urbino.jpg File:The Conjurer, ca. 1502.jpg File:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne.jpg File:Vincent van Gogh - Irises (1889).jpg File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg File:Edgar Degas - Ballet (L'Étoile).jpg File:Bewegungsstudie (Movement Study) 1925, black and white photograph by Rudolf Koppitz.jpg <!-- Musek --> <!-- Astronomie --> Fichier:Pedra Azul Milky Way.jpg Fichier:Hickson Compact Group 40 - Flickr - geckzilla.png Fichier:Cartwheel_Galaxy_(NIRCam_and_MIRI_Composite_Image)_(weic2211a).jpeg Fichier:PIA22946-Jupiter-RedSpot-JunoSpacecraft-20190212.jpg Fichier:Space Shuttle Columbia launching.jpg <!-- Technik --> Fichier:Soldering_a_0805.jpg Fichier:Emirates Airbus A380-861 A6-EER MUC 2015 04.jpg File:Vienna U-Bahn - U4 metro line-Type V arriving far ar 16to10 PNr°1177.jpg <!-- Skizzen --> Fichier:Change in Average Temperature.svg Fichier:Lateral head anatomy detail.jpg Fichier:Structure_volcano_numbered.svg <!-- Elementer, Mineralien --> File:Molybdenum crystaline fragment and 1cm3 cube.jpg File:Kobalt electrolytic and 1cm3 cube.jpg Fichier:Ambre Moustique.jpg <!-- Déieren --> Fichier:Glaucus atlanticus 1 cropped.jpg Fichier:Haeckel Arachnida.jpg Fichier:Yellow mite (Tydeidae), Lorryia formosa.jpg Fichier:Wegerich Scheckenfalter Duo auf Rotklee.jpg File:Close wing Basking of Athyma perius (Linnaeus, 1758) - Common Sergeant (4) WLB.jpg Fichier:Gemeine Goldwespe.jpg European_praying_mantis_%28Mantis_religiosa%29_green_female_Dobruja.jpg Fichier:Sitting_Asian_elephant_(Elephas_maximus)_bathing_in_Tad_Lo_river,_Laos.jpg File:014 Baby cape fur seal sleeping at Cape cross Photo by Giles Laurent.jpg File:003 Cheetah hissing after a meal in Kalahari Desert Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Mikadotrochus hirasei 01.jpg Fichier:Guildfordia triumphans 01.JPG File:Angaria melanacantha 01.JPG <!-- Tonne Gemuschels: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Llez/Shells_by_H._Zell --> Fichier:2017.07.06.-48-Wendisch Rietz--Zauneidechse-Weibchen.jpg File:Himalayan Monal at Sagarmatha National Park, Nepal.jpg File:007a European bee-eater chasing an Aglais butterfly in flight in Pfyn-Finges Photo by Giles Laurent.jpg File:Toco Toucan (Ramphastos toco) - 48153967707.jpg Fichier:Jabirú africano (Ephippiorhynchus senegalensis), delta del Okavango, Botsuana, 2018-07-31, DD 10.jpg Fichier:זריחה באגמון חולה בזמן נדידת העגורים.jpg Fichier:Sword-billed hummingbird (male) at Guango Lodge, Ecuador (21310837273).jpg Fichier:Gallina de Guinea (Numida meleagris), parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-25, DD 42.jpg File:Upupa epops (057A2126).jpg Fichier:Petirrojo europeo (Erithacus rubecula), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 02 Crop.JPG <!-- Pilzen --> File:Tintenfischpilz 1a.JPG <!-- Planzen --> Fichier:Mangrove Reflection Wide Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01464.jpg File:Dragonblood tree in Socotra 2.jpg Fichier:Two Arecaceae in the fields viewed through a hole in a tree stump in Laos at sunrise.jpg File:Pineapple 'Victoria' with slice.jpg Fichier:Garlic_bulbs_and_cloves.jpg Fichier:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg File:Ковила, Тарутинський степ, Україна.jpg <!-- Landschaften --> Fichier:Afternoon at Tennfjorden, Raftsundet, Hinnøya, Norway, 2015 September (02).jpg File:006 Dune 45 in Sossusvlei at sunrise Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Sommet de la Dune du Pilat.jpg Fichier:Water reflection of sunset with gray and orange clouds and pirogues moored to the bank in Don Det Laos.jpg Fichier:Water reflection of stringy gray and white clouds in a pond on a sand beach of Don Khon at sunrise in Laos.jpg File:Кызылкуп на рассвете.jpg Fichier:Озеро Дус-Холь вечером. Тес-Хемский кожуун.jpg Fichier:Taal Volcano eruption on January 12, 2020.jpg Fichier:AralSea1989 2014.jpg Fichier:Flysch%20formation%20at%20Sakoneta%20Beach.jpg File:Val Montanaia.jpg Fichier:Khone Phapheng Falls, Si Phan Don, Laos, widest waterfall in the world.jpg <!-- Uertschaften, Gebaier, Brécken --> File:دماوند و دیر گلین.jpg Fichier:Porta Nigra morgens (100MP).jpg Fichier:Blenheim Palace south view 2016.jpg File:Val Castle (15).jpg Fichier:Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg File:Albarracín, Teruel, España, 2014-01-10, DD 051.JPG File:Erfurt - Krämerbrücke 2 - 8.jpg Fichier:Atomium, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 148-150 HDR.jpg Fichier:Fishing huts reflected in the ice at Fisketången, Kungshamn.jpg Fichier:Skyline of the Central Business District of Singapore with Esplanade Bridge.jpg File:Basilica di San Marco at night-msu-2021-6406-6406.jpg Fichier:Manarola_NW_Cinque_Terre_Sep23_A7C_07233.jpg Fichier:วัดพระศรีรัตนศาสดาราม_8_(edited).jpg File:Медресе Баракхан,Ташкент (Barakhan Madrasah, Baroqxon madrasasi).jpg Fichier:Aerial_View_-_Landschaft_Markgr%C3%A4flerland1.jpg Fichier:Jukung Pasar Terapung.jpg File:Paro Taktsang, Bhutan (edited).jpg File:Узор на потолке мечети Баланд 6.jpg Fichier:Iglesia de Entoto Maryam, Adís Abeba, Etiopía, 2024-01-19, DD 02.jpg File:Museum of contemporary art, Belgrade (Музеј савремене уметности Београд).jpg File:Jinwan Arts Center dllu 01.jpg Fichier:Castillo de Praga, Praga, República Checa, 2022-07-01, DD 23-25 HDR.jpg Fichier:Plaza Mayor, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 41.jpg Fichier:Krakow - Wawel from Vistula - 4.jpg File:Belcastel 4.jpg <!-- Geschicht --> Fichier:Flickr - DVIDSHUB - Giant standing Buddhas of Bamiyan still cast shadows (Image 2 of 8).jpg Fichier:Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg|15. Juni Fichier:Crécy - Grandes Chroniques de France.jpg|26. August Fichier:Sitting Leo Belgicus - Visscher.jpg Fichier:Trier_500_Millionen_Mark_Fritz_Quant.jpg File:Hindenburg disaster, 1937.jpg Fichier:Karte westwall.png|10. Mee Fichier:Crowds_of_French_patriots_line_the_Champs_Elysees-edit2.jpg|26. Aug. 1944 Fichier:Raising the Flag on Iwo Jima, larger.jpeg|23.2.45 <!-- Literatur Film--> File:Amazing Stories, November 1928.jpg File:Jaws movie poster.jpg <!-- Persounen --> Fichier:Julia Margaret Cameron - John Herschel (Metropolitan Museum of Art copy, restored) levels.jpg Fichier:Ansambel SkaMeika´.jpg Fichier:Agence Rol, L’éclipse, gare Saint-Lazare, 1921.jpg File:The Umbrella Workshop.jpg Fichier:Masks in the rain.jpg Fichier:Supreme Federal Court - Statue.jpg <!--Soss--> Fichier:Mycene gold mask 1 NAMA Athens Greece.jpg Fichier:Ingredienti per il pesto Genovese (Ingridients for Pesto Genovese).jpg File:Wooden spools of sewing thread in different colors 6.jpg Fichier:Bicycle crankset Shimano 105 R7000 (chainring 50-34, length 172.5mm, 11 speed).jpg Fichier:Dieselrainbow.jpg File:Waldenbuch - Innenstadt - Stadtfriedhof - Parkplatz - Pflaster (1).jpg </gallery> ===Dëst an dat vu Lëtzebuerg=== <gallery mode="packed" heights="130"> Fichier:Esch-Alzette, Gare Belval Université et P+R.jpg File:Belval, Héichuewen A (110).jpg Fichier:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---31.jpg Fichier:Grund, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 155-157 HDR.jpg Fichier:Bahnhof Luxemburg.jpg Fichier:Dusk in Luxembourg Grund (28998138111).jpg File:Luxembourg, vue sur pont Adolphe (103).jpg Fichier:Stierchen Bridge 2019-03-21.jpg Fichier:Valley of Alzette river in Luxembourg City 02.jpg File:Luxembourg, ravelin Beck-Jost (Paschtéitchen) (101).jpg Fichier:2 Rue de la Boucherie in Luxembourg City.jpg Fichier:Luxemburg BW 2016-09-15 11-46-49 stitch.jpg Fichier:Hospicio de San Juan, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 26.jpg Fichier:Rokoko Pavillon Echternach 2013-08 -- 5.JPG Fichier:Schloss Weilerbach 16.jpg File:Wellenstein, CR151 (103).jpg Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (115).jpg|1929 - 100 Joer Radio Letzebuerg Fichier:Philharmonie, Großer Konzertsaal.jpg File:Nationalarchiv Belval und Velodukt mit Lift 01.jpg Fichier:Boulaide – Monument seconde guerre mondiale et morgue.jpg Fichier:Meder-Haus Esch-sur-Alzette 2014-12 --1.jpg Fichier:Portail Banque et caisse d'épargne de l'Etat place de Metz.jpg Fichier:Luxembourg cimetière Notre-Dame platanes 01.jpg Fichier:Kirche Goesdorf 02.jpg Fichier:Ansembourg, Hinterer Schlosseingang 01.jpg Fichier:CFL 212 Wiltz 01.jpg Fichier:CFL 3608 Gare Luxembourg 01.jpg Fichier:CFL 2400 Alstom Coradia Max.jpg File:Bettembourg, gare CFL Bettembourg (116).jpg Fichier:Luxembourg - CFL network 2025.svg Fichier:Mondorf Thionville Railway Bellwald 696.jpg Fichier:Traditional photo point on PC 12 near Eischen (47362529722).jpg File:Wappen Peter Ernst von Mansfeld.jpg|2029 Fichier:Jan Brueghel le Jeune Bouquet de fleurs MNHA.jpg Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png Fichier:Michel Engels - 13 Les portes du Bock..jpg Fichier:Paintings_-_Cathédrale_Notre-Dame_de_Luxembourg_-_DSC06046.JPG Fichier:Vase with frogs, water lilies and dragonflies designed by Pierre Blanc for Villeroy & Boch.jpg Fichier:Pg034 Antiquités romaines trouvées au camp de Dahlheim.jpg Fichier:Remerschen, Op Mecheren (106).png Fichier:Mosaik cweber entzerrt.jpg Fichier:Diekirch Roman Necropolis and City Museum.jpg File:Codex aureus Epternacensis folio 18 verso.jpg File:Bible géante d'Echternach - BNL Ms264 f194v.jpg Fichier:Wenceslaus johana.png|Wope vum [[Wenzel I. vu Lëtzebuerg]] a senger Fra [[Jeanne vu Brabant]]. Fichier:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|27.11.1308 Fichier:Tod Heinrichs VII..jpg|24. August 1313 File:Arrigo-VII-monument-parts-museo-opera-pisa.jpg Fichier:CrownBohemia1.jpg File:Charles V accueillant Charles IV - Français 2813.jpg Fichier:Wenceslaus IV, Charles IV, Jobst of Moravia.jpg Fichier:Pisanello 024b.jpg|Sigismund vu Lëtzebuerg/HRR 15.2.1368 – 9.12.1437 Fichier:Portret van de heraut Nassau-Vianden - Portrait of the herald of Nassau-Vianden - Wapenboek Nassau-Vianden - KB 1900 A 016, folium 01v.jpg Fichier:Duché de-Luxembourg Jean-Janson-1637-1693-Amsterdam.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0006.jpg Fichier:De_Fer_Trier_1692.jpg Fichier:Ducatus Lutzenburgi novissima et accuratissima delineatio - CBT 6611267.jpg|vum [[Nicolaes Visscher (1649–1702)|Nicolaes Visscher]]. Fichier:Van der Meulen Prise de Luxembourg.jpg|3.6.1684 Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0850.jpg Fichier:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg Fichier:Sol (1786) mnha53830 66387.jpeg Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|175 Joer 2031 Fichier:Compagnie des chemins de fer Prince-Henri (Aktie).jpg|1869 File:Reichs-Eisenbahnen in Elsass-Lothringen und Wilhelm-Luxemburg-Bahn. Personen und Gueter-Verkehr im Etats-Jahre 1878-79 - btv1b10224023c Lux.webp Fichier:Luxembourg- Gendarmerie (NYPL b14896507-92751).jpg File:Paul de Pidoll, Ruines du Château de Bourscheid, mnha11423 68789.jpg Fichier:'Gare de Luxembourg', TEKA0112603.jpg Fichier:05266-Luxemburg-1904-Pfaffenthal, Siechengas-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg File:Luxembourg - Au Glacis by Charles Bernhoeft.jpg Fichier:Luxembourg - Les 3 Glands - Die 3 Eicheln - PC Schoren.jpg Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg Fichier:Consdorf, portail cimetière Aujourd'hui nous... (102).jpg Fichier:Luxembourg, place de la Constitution (016675) vers 1930.jpg Fichier:Grand Duke boards PH-TGD, Schiphol, 11JUN56-102.jpg File:Schleuse Grevenmacher-Mosel im Bau 1961-11 HB03673.jpg Fichier:Einweihung des Mosel-Schifffahrtsweges 1964-HB9890 RGB.jpg Fichier:De abdicatie en opvolging in Luxemburg, de hertogelijke familie, Bestanddeelnr 917-1168.jpg File:Charly Gaul c1961-1963.jpg|2032 Fichier:Hinzert Memorial Nazi Concentration Camp 01.jpg|25. Februar Fichier:Luxembourg City monument Guillaume II statue 2011.jpg|5. Nov. 1884 ageweit Fichier:Larochette, Nommerleeën, Draachelee (104).jpg Fichier:Zone protégée Brucherbierg-Lallengerbierg (113).jpg Fichier:Bettembourg Bongert Altenhoven.jpg Fichier:Kockelscheuer pond parking a.jpg Fichier:DECEMBER AFTERNOON in Bech-Kleinmacher, LU.jpg Fichier:SAINT DONAT CHAPEL in WORMELDANGE KOEPPCHEN, Luxembourg.jpg </gallery> [[Kategorie:Haaptsäit Bléck]] cwglch868ux59lgi0niq6kp9zkm57sa 2713235 2713175 2026-10-28T21:25:41Z Zinneke 34 /* Kategorie 'Alles Méigleches' */ 2713235 wikitext text/x-wiki Hei kënne Virschléi fir Biller agedroe ginn, déi dann, [[HaaptsäitBléck/Archiver|via eng Schabloun]], spéider op der [[Haaptsäit]] als "Bild vun der Woch" gewise kënne ginn. ===Kategorie 'Alles Méigleches'=== <gallery mode="packed" heights="120"> <!-- Konscht --> "The School of Athens" by Raffaello Sanzio da Urbino.jpg File:The Conjurer, ca. 1502.jpg File:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne.jpg File:Vincent van Gogh - Irises (1889).jpg File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg File:Edgar Degas - Ballet (L'Étoile).jpg File:Bewegungsstudie (Movement Study) 1925, black and white photograph by Rudolf Koppitz.jpg <!-- Musek --> <!-- Astronomie --> Fichier:Pedra Azul Milky Way.jpg Fichier:Hickson Compact Group 40 - Flickr - geckzilla.png Fichier:Cartwheel_Galaxy_(NIRCam_and_MIRI_Composite_Image)_(weic2211a).jpeg Fichier:PIA22946-Jupiter-RedSpot-JunoSpacecraft-20190212.jpg Fichier:Space Shuttle Columbia launching.jpg <!-- Technik --> Fichier:Soldering_a_0805.jpg Fichier:Emirates Airbus A380-861 A6-EER MUC 2015 04.jpg File:Vienna U-Bahn - U4 metro line-Type V arriving far ar 16to10 PNr°1177.jpg <!-- Skizzen --> Fichier:Change in Average Temperature.svg Fichier:Lateral head anatomy detail.jpg Fichier:Structure_volcano_numbered.svg <!-- Elementer, Mineralien --> File:Molybdenum crystaline fragment and 1cm3 cube.jpg File:Kobalt electrolytic and 1cm3 cube.jpg Fichier:Ambre Moustique.jpg <!-- Déieren --> Fichier:Glaucus atlanticus 1 cropped.jpg Fichier:Haeckel Arachnida.jpg Fichier:Yellow mite (Tydeidae), Lorryia formosa.jpg Fichier:Wegerich Scheckenfalter Duo auf Rotklee.jpg File:Close wing Basking of Athyma perius (Linnaeus, 1758) - Common Sergeant (4) WLB.jpg Fichier:Gemeine Goldwespe.jpg European_praying_mantis_%28Mantis_religiosa%29_green_female_Dobruja.jpg Fichier:Sitting_Asian_elephant_(Elephas_maximus)_bathing_in_Tad_Lo_river,_Laos.jpg File:014 Baby cape fur seal sleeping at Cape cross Photo by Giles Laurent.jpg File:003 Cheetah hissing after a meal in Kalahari Desert Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Mikadotrochus hirasei 01.jpg Fichier:Guildfordia triumphans 01.JPG File:Angaria melanacantha 01.JPG <!-- Tonne Gemuschels: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Llez/Shells_by_H._Zell --> Fichier:2017.07.06.-48-Wendisch Rietz--Zauneidechse-Weibchen.jpg File:Himalayan Monal at Sagarmatha National Park, Nepal.jpg File:007a European bee-eater chasing an Aglais butterfly in flight in Pfyn-Finges Photo by Giles Laurent.jpg File:Toco Toucan (Ramphastos toco) - 48153967707.jpg Fichier:Jabirú africano (Ephippiorhynchus senegalensis), delta del Okavango, Botsuana, 2018-07-31, DD 10.jpg Fichier:זריחה באגמון חולה בזמן נדידת העגורים.jpg Fichier:Sword-billed hummingbird (male) at Guango Lodge, Ecuador (21310837273).jpg Fichier:Gallina de Guinea (Numida meleagris), parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-25, DD 42.jpg File:Upupa epops (057A2126).jpg Fichier:Petirrojo europeo (Erithacus rubecula), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 02 Crop.JPG <!-- Pilzen --> File:Tintenfischpilz 1a.JPG <!-- Planzen --> Fichier:Mangrove Reflection Wide Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01464.jpg File:Dragonblood tree in Socotra 2.jpg Fichier:Two Arecaceae in the fields viewed through a hole in a tree stump in Laos at sunrise.jpg File:Pineapple 'Victoria' with slice.jpg Fichier:Garlic_bulbs_and_cloves.jpg Fichier:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg File:Ковила, Тарутинський степ, Україна.jpg <!-- Landschaften --> Fichier:Afternoon at Tennfjorden, Raftsundet, Hinnøya, Norway, 2015 September (02).jpg File:006 Dune 45 in Sossusvlei at sunrise Photo by Giles Laurent.jpg Fichier:Sommet de la Dune du Pilat.jpg Fichier:Water reflection of sunset with gray and orange clouds and pirogues moored to the bank in Don Det Laos.jpg Fichier:Water reflection of stringy gray and white clouds in a pond on a sand beach of Don Khon at sunrise in Laos.jpg File:Кызылкуп на рассвете.jpg Fichier:Озеро Дус-Холь вечером. Тес-Хемский кожуун.jpg Fichier:Taal Volcano eruption on January 12, 2020.jpg Fichier:AralSea1989 2014.jpg Fichier:Flysch%20formation%20at%20Sakoneta%20Beach.jpg File:Val Montanaia.jpg Fichier:Khone Phapheng Falls, Si Phan Don, Laos, widest waterfall in the world.jpg <!-- Uertschaften, Gebaier, Brécken --> File:دماوند و دیر گلین.jpg Fichier:Porta Nigra morgens (100MP).jpg File:Val Castle (15).jpg Fichier:Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg File:Albarracín, Teruel, España, 2014-01-10, DD 051.JPG File:Erfurt - Krämerbrücke 2 - 8.jpg Fichier:Atomium, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 148-150 HDR.jpg Fichier:Fishing huts reflected in the ice at Fisketången, Kungshamn.jpg Fichier:Skyline of the Central Business District of Singapore with Esplanade Bridge.jpg File:Basilica di San Marco at night-msu-2021-6406-6406.jpg Fichier:Manarola_NW_Cinque_Terre_Sep23_A7C_07233.jpg Fichier:วัดพระศรีรัตนศาสดาราม_8_(edited).jpg File:Медресе Баракхан,Ташкент (Barakhan Madrasah, Baroqxon madrasasi).jpg Fichier:Aerial_View_-_Landschaft_Markgr%C3%A4flerland1.jpg Fichier:Jukung Pasar Terapung.jpg File:Paro Taktsang, Bhutan (edited).jpg File:Узор на потолке мечети Баланд 6.jpg Fichier:Iglesia de Entoto Maryam, Adís Abeba, Etiopía, 2024-01-19, DD 02.jpg File:Museum of contemporary art, Belgrade (Музеј савремене уметности Београд).jpg File:Jinwan Arts Center dllu 01.jpg Fichier:Castillo de Praga, Praga, República Checa, 2022-07-01, DD 23-25 HDR.jpg Fichier:Plaza Mayor, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 41.jpg Fichier:Krakow - Wawel from Vistula - 4.jpg File:Belcastel 4.jpg <!-- Geschicht --> Fichier:Flickr - DVIDSHUB - Giant standing Buddhas of Bamiyan still cast shadows (Image 2 of 8).jpg Fichier:Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg|15. Juni Fichier:Crécy - Grandes Chroniques de France.jpg|26. August Fichier:Sitting Leo Belgicus - Visscher.jpg Fichier:Trier_500_Millionen_Mark_Fritz_Quant.jpg File:Hindenburg disaster, 1937.jpg Fichier:Karte westwall.png|10. Mee Fichier:Crowds_of_French_patriots_line_the_Champs_Elysees-edit2.jpg|26. Aug. 1944 Fichier:Raising the Flag on Iwo Jima, larger.jpeg|23.2.45 <!-- Literatur Film--> File:Amazing Stories, November 1928.jpg File:Jaws movie poster.jpg <!-- Persounen --> Fichier:Julia Margaret Cameron - John Herschel (Metropolitan Museum of Art copy, restored) levels.jpg Fichier:Agence Rol, L’éclipse, gare Saint-Lazare, 1921.jpg File:The Umbrella Workshop.jpg Fichier:Masks in the rain.jpg Fichier:Supreme Federal Court - Statue.jpg <!--Soss--> Fichier:Mycene gold mask 1 NAMA Athens Greece.jpg Fichier:Ingredienti per il pesto Genovese (Ingridients for Pesto Genovese).jpg File:Wooden spools of sewing thread in different colors 6.jpg Fichier:Bicycle crankset Shimano 105 R7000 (chainring 50-34, length 172.5mm, 11 speed).jpg Fichier:Dieselrainbow.jpg File:Waldenbuch - Innenstadt - Stadtfriedhof - Parkplatz - Pflaster (1).jpg </gallery> ===Dëst an dat vu Lëtzebuerg=== <gallery mode="packed" heights="130"> Fichier:Esch-Alzette, Gare Belval Université et P+R.jpg File:Belval, Héichuewen A (110).jpg Fichier:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---31.jpg Fichier:Grund, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 155-157 HDR.jpg Fichier:Bahnhof Luxemburg.jpg Fichier:Dusk in Luxembourg Grund (28998138111).jpg File:Luxembourg, vue sur pont Adolphe (103).jpg Fichier:Stierchen Bridge 2019-03-21.jpg Fichier:Valley of Alzette river in Luxembourg City 02.jpg File:Luxembourg, ravelin Beck-Jost (Paschtéitchen) (101).jpg Fichier:2 Rue de la Boucherie in Luxembourg City.jpg Fichier:Luxemburg BW 2016-09-15 11-46-49 stitch.jpg Fichier:Hospicio de San Juan, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 26.jpg Fichier:Rokoko Pavillon Echternach 2013-08 -- 5.JPG Fichier:Schloss Weilerbach 16.jpg File:Wellenstein, CR151 (103).jpg Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (115).jpg|1929 - 100 Joer Radio Letzebuerg Fichier:Philharmonie, Großer Konzertsaal.jpg File:Nationalarchiv Belval und Velodukt mit Lift 01.jpg Fichier:Boulaide – Monument seconde guerre mondiale et morgue.jpg Fichier:Meder-Haus Esch-sur-Alzette 2014-12 --1.jpg Fichier:Portail Banque et caisse d'épargne de l'Etat place de Metz.jpg Fichier:Luxembourg cimetière Notre-Dame platanes 01.jpg Fichier:Kirche Goesdorf 02.jpg Fichier:Ansembourg, Hinterer Schlosseingang 01.jpg Fichier:CFL 212 Wiltz 01.jpg Fichier:CFL 3608 Gare Luxembourg 01.jpg Fichier:CFL 2400 Alstom Coradia Max.jpg File:Bettembourg, gare CFL Bettembourg (116).jpg Fichier:Luxembourg - CFL network 2025.svg Fichier:Mondorf Thionville Railway Bellwald 696.jpg Fichier:Traditional photo point on PC 12 near Eischen (47362529722).jpg File:Wappen Peter Ernst von Mansfeld.jpg|2029 Fichier:Jan Brueghel le Jeune Bouquet de fleurs MNHA.jpg Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png Fichier:Michel Engels - 13 Les portes du Bock..jpg Fichier:Paintings_-_Cathédrale_Notre-Dame_de_Luxembourg_-_DSC06046.JPG Fichier:Vase with frogs, water lilies and dragonflies designed by Pierre Blanc for Villeroy & Boch.jpg Fichier:Pg034 Antiquités romaines trouvées au camp de Dahlheim.jpg Fichier:Remerschen, Op Mecheren (106).png Fichier:Mosaik cweber entzerrt.jpg Fichier:Diekirch Roman Necropolis and City Museum.jpg File:Codex aureus Epternacensis folio 18 verso.jpg File:Bible géante d'Echternach - BNL Ms264 f194v.jpg Fichier:Wenceslaus johana.png|Wope vum [[Wenzel I. vu Lëtzebuerg]] a senger Fra [[Jeanne vu Brabant]]. Fichier:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|27.11.1308 Fichier:Tod Heinrichs VII..jpg|24. August 1313 File:Arrigo-VII-monument-parts-museo-opera-pisa.jpg Fichier:CrownBohemia1.jpg File:Charles V accueillant Charles IV - Français 2813.jpg Fichier:Wenceslaus IV, Charles IV, Jobst of Moravia.jpg Fichier:Pisanello 024b.jpg|Sigismund vu Lëtzebuerg/HRR 15.2.1368 – 9.12.1437 Fichier:Portret van de heraut Nassau-Vianden - Portrait of the herald of Nassau-Vianden - Wapenboek Nassau-Vianden - KB 1900 A 016, folium 01v.jpg Fichier:Duché de-Luxembourg Jean-Janson-1637-1693-Amsterdam.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0006.jpg Fichier:De_Fer_Trier_1692.jpg Fichier:Ducatus Lutzenburgi novissima et accuratissima delineatio - CBT 6611267.jpg|vum [[Nicolaes Visscher (1649–1702)|Nicolaes Visscher]]. Fichier:Van der Meulen Prise de Luxembourg.jpg|3.6.1684 Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0850.jpg Fichier:Carte du Département Forêts – 4 arrondissements, 28 cantons.jpg Fichier:Sol (1786) mnha53830 66387.jpeg Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|175 Joer 2031 Fichier:Compagnie des chemins de fer Prince-Henri (Aktie).jpg|1869 File:Reichs-Eisenbahnen in Elsass-Lothringen und Wilhelm-Luxemburg-Bahn. Personen und Gueter-Verkehr im Etats-Jahre 1878-79 - btv1b10224023c Lux.webp Fichier:Luxembourg- Gendarmerie (NYPL b14896507-92751).jpg File:Paul de Pidoll, Ruines du Château de Bourscheid, mnha11423 68789.jpg Fichier:'Gare de Luxembourg', TEKA0112603.jpg Fichier:05266-Luxemburg-1904-Pfaffenthal, Siechengas-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg File:Luxembourg - Au Glacis by Charles Bernhoeft.jpg Fichier:Luxembourg - Les 3 Glands - Die 3 Eicheln - PC Schoren.jpg Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg Fichier:Consdorf, portail cimetière Aujourd'hui nous... (102).jpg Fichier:Luxembourg, place de la Constitution (016675) vers 1930.jpg Fichier:Grand Duke boards PH-TGD, Schiphol, 11JUN56-102.jpg File:Schleuse Grevenmacher-Mosel im Bau 1961-11 HB03673.jpg Fichier:Einweihung des Mosel-Schifffahrtsweges 1964-HB9890 RGB.jpg Fichier:De abdicatie en opvolging in Luxemburg, de hertogelijke familie, Bestanddeelnr 917-1168.jpg File:Charly Gaul c1961-1963.jpg|2032 Fichier:Hinzert Memorial Nazi Concentration Camp 01.jpg|25. Februar Fichier:Luxembourg City monument Guillaume II statue 2011.jpg|5. Nov. 1884 ageweit Fichier:Larochette, Nommerleeën, Draachelee (104).jpg Fichier:Zone protégée Brucherbierg-Lallengerbierg (113).jpg Fichier:Bettembourg Bongert Altenhoven.jpg Fichier:Kockelscheuer pond parking a.jpg Fichier:DECEMBER AFTERNOON in Bech-Kleinmacher, LU.jpg Fichier:SAINT DONAT CHAPEL in WORMELDANGE KOEPPCHEN, Luxembourg.jpg </gallery> [[Kategorie:Haaptsäit Bléck]] f3qu1a8uwf4l363ie9cb3z0gcg4fm1s Dietmar Schönherr 0 113959 2713228 2620595 2026-10-28T19:41:08Z Johnny Chicago 17 /* Moderator */ 2713228 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Dietmar Otto Schönherr''', gebuer de [[17. Mee]] [[1926]] zu [[Innsbruck]], [[Tirol]], a gestuerwen den [[18. Juli]] [[2014]] zu [[Santa Eulària des Riu]], [[Ibiza]], [[Balearesch Inselen|Balearen]], [[Spuenien]], war en [[éisträich]]esche [[Schauspiller]], [[Schlager]]sänger, [[Speaker]] vu Lauschterspiller, Televisiounsmoderateur, [[Synchronspriecher]], [[Schrëftsteller]], [[Iwwersetzer]] a [[Regisseur]]. Vun 1947 bis 1952 war hie Speaker, Schauspiller, Regisseur, Reporter an Auteur beim [[Österreichischer Rundfunk|éisträichesche Radio]]. Duerno goung en als Radiosdramaturg a Moderater bei de [[WDR]] op [[Köln]]. 1955 hat hien als Schauspiller mam Film ''Rosenmontag'' säin Duerchbroch. Hien huet vun do un an iwwer 100 Kinosfilmer matgespillt a war och am Theater aktiv. 1958 huet hie seng Carrière als Schlagersänger ugefaangen, wou en allerdéngs manner Succès hat. Hie gouf duerch seng Haaptroll an der éischter däitscher [[Science-Fiction]]-Tëleesserie ''Raumpatrouille'' bekannt an och als Moderater vun der Show ''Wünsch Dir was'' a vun 1973 u vun der [[Talkshow]] ''Je später der Abend'' op der däitscher Televisioun. Den Dietmar Schönherr huet sech ausserdeem zanter 1985 fir sozial a kulturell Projeten am [[Nicaragua]] engagéiert. Nieft all deem huet hien och Romaner, Erzielunge Kanner- a Jugendbicher geschriwwen, an eenzel Wierker vum [[André Gide]] a vum [[Jean-Paul Sartre]] aus dem Franséischen an d'Däitscht iwwersat. Hie war fir d'éischt, vun 1950 bis 1964 mat der Ellen Schönherr (1923-2013) bestuet, duerno, vun 1965 un, mat der dänescher Produzentin, Sängerin a Schauspillerin [[Vivi Bach]]. D'Vivi Bach ass den 22. Abrëll 2013 gestuerwen. == Wierk (Iwwersiicht)== === Filmographie (Auswiel) === ==== als Schauspiller ==== {|width="100%" align="center"| |width="50%" valign="top"| * 1944: [[Junge Adler]] (Regie: [[Alfred Weidenmann]]) * 1947: Wintermelodie * 1947: Das Fräulein und der Vagabund * 1951: [[Nacht am Mont-Blanc]] * 1955: Rosenmontag (Regie: [[Willy Birgel]]) * 1956: [[Das Mädchen Marion]] * 1956: [[Bonjour Kathrin]] * 1957: [[Made in Germany - Ein Leben für Zeiss]] * 1957: Einmal eine große Dame sein * 1957: [[Frühling in Berlin]] * 1958: [[Schwarzwälder Kirsch]] * 1958: [[Der schwarze Blitz]] * 1959: [[Nacht fiel über Gotenhafen]] * 1959: [[Alle Tage ist kein Sonntag (Film 1959)|Alle Tage ist kein Sonntag]] * 1959: [[Du bist wunderbar]] * 1959: ''[[Der liebe Augustin (Film 1960)|Der liebe Augustin]]'' * 1960: [[Schachnovelle (Film)|Schachnovelle]] * 1960: Ingeborg * 1960: Sabine und die hundert Männer * 1961: [[Geliebte Hochstaplerin]] * 1962: [[Sein bester Freund (1962)|Sein bester Freund]] (Regie: Luis Trenker) * 1962: ''[[The Longest Day (Film)|The Longest Day]]'' * 1962: ''[[Kohlhiesels Töchter (Film 1962)|Kohlhiesels Töchter]]'' * 1962: [[Die glücklichen Jahre der Thorwalds]] * 1962: Marschier oder krepier ''(Marcia o crepa)'' * 1963: [[Die Nylonschlinge]] * 1963: Bedenkzeit bis Mitternacht * 1964: ''[[Weiße Fracht für Hongkong]]'' * 1964: Ein Frauenarzt klagt an - Angeklagt: Dr. Thomas (Regie: [[Falk Harnack]]) * 1964: [[Das Ungeheuer von London-City]] * 1964: ''[[Victim 5]]'' * 1964: [[Das Geheimnis der chinesischen Nelke]] * 1965: Ein Ferienbett mit 100 PS * 1965: [[Sanders und das Schiff des Todes]] * 1965: [[Ferien mit Piroschka]] * 1965: ''[[Mozambique (Film)|Mozambique]]'' * 1966: [[Komm mit zur blauen Adria]] * 1966: Liebesspiel im Schnee * 1966: [[Kommissar X - Drei grüne Hunde]] * 1966: [[Raumpatrouille]] ([[Fernsehserie]]) |width="50%" valign="top"| * 1968: [[Otto ist auf Frauen scharf]] (Regie: [[Franz Antel]]) * 1970: Der Mann, der den Eiffelturm verkaufte (Regie: [[Michael Braun (Regisseur)|Michael Braun]]) * 1975: [[Tatort (Fernsehreihe)|Tatort]] - Tod eines Einbrechers (Fernsehserie) * 1981: [[Ein Fall für zwei]] (Folge 1: Fuchsjagd) * 1983: Die Story (Regie: [[Eckhart Schmidt]]) * 1985: [[Der Tod des weißen Pferdes]] (Regie: [[Christian Ziewer]]) * 1985: Raffl (Regie: [[Christian Berger (Kameramann)|Christian Berger]]) * 1985: Der schwarze Tanner (Regie: [[Xavier Koller]]) * 1987-1993: Fest im Sattel (Fernsehserie) * 1988-1996: [[Reporter (Fernsehserie)|Reporter]] (Kriminalfilm-Serie) * 1989: African Timber (Regie: [[Peter F. Bringmann]]) * 1990: [[Der Tod zu Basel]] (Regie: [[Urs Odermatt]]) * 1990: [[Reise der Hoffnung]] (Regie: [[Xavier Koller]]) * 1991: Mirakel (Regie: [[Leopold Huber]]) * 1991: [[Die Männer vom K3]], Folge 10 „Narkose fürs Jenseits“ (Krimiserie) * 1992: [[Go Trabi Go 2 - Das war der wilde Osten]] * 1992: [[Schneewittchen und das Geheimnis der Zwerge]] * 1992: [[Der lange Weg des Lukas B. (Fernsehserie)|Der lange Weg des Lukas B.]] (Miniserie) * 1992: Brandnacht (Regie: [[Markus Fischer (Regisseur)|Markus Fischer]]) * 1996: [[Tatort: Tod im All|Tatort - Tod im All]] (Fernsehreihe Tatort) (Regie: [[Thomas Bohn (Regisseur)|Thomas Bohn]]) * 1997: [[Back in Trouble]]; Regie: [[Andy Bausch]] * 1997: Macht (Fernsehspiel; Regie: [[Miguel Alexandre]]) * 1997: [[Bin ich schön?]] (Regie: [[Doris Dörrie]]) * 1997-2002: Leinen los für MS Königstein (Fernsehserie) * 1998: Auf eigene Gefahr (Fernsehserie; Regie: Frank Strecker) * 1998: Lutter Kopp (FS-Spiel; Regie: Michael Mackenroth) * 1998: Der Schrei des Schmetterlings (Regie: Frank Strecker) * 1999: [[Tatort (Fernsehreihe)|Tatort]] - [[Tatort: Passion|Passion]] (Regie: [[Ilse Hofmann]]) * 2001: [[Leo und Claire]] * 2001 Soko Kitzbühel * 2003: [[Raumpatrouille Orion - Rücksturz ins Kino]] (Komplett-Zusammenschnitt der alten Fernsehserie) * 2004: [[Tatort (Fernsehreihe)|Tatort]] - Nicht jugendfrei (Regie: [[Thomas Jauch (Regisseur)|Thomas Jauch]]) * 2005: [[Handyman]] * 2005: [[Glück auf halber Treppe]] * 2005: [[Familie Dr. Kleist]] * 2005: Brücke zum Herzen * 2006: Los Abandonados (Regie: Frank Weber) * 2006: Der Judas von Tirol |} ==== als Regisseur ==== * Sechs Dokumentarfilmer iwwer Afrika * 1969: Lachotzky (Spillfilm, Buch a Regie) * 1972: Kain (Spillfilm, Buch a Regie, Produktion, Verleih) * 1978: Elefantenmenschen (Indien) * 2001: Tiefkühlkost + Wasserwerfer. Eine Reise in die 60er mit [[Elke Heidenreich]] + Dietmar Schönherr. 2001, Auteuren: Hildegard Kriwet, [[Florian Opitz]], Peter Sommer, Produktion: [[Westdeutscher Rundfunk Köln|WDR]], 45 Min., teilweise s/w === Moderator === * 1961: Besuch aus Paris * 1967: Gala-Abend der Schallplatte Berlin 1967 (Pop) * 1967: ARD-Eröffnungssendung des Deutschen Farbfernsehens<br>(mam Vivi Bach) * 1968: ZDF-Nightclub * 1969: Gala-Abend der Schallplatte Berlin 1969 (Pop)<br>(mam Vivi Bach) * 1970: [[Wünsch Dir was (Fernsehshow)|Wünsch Dir was]]<br>(mam Vivi Bach) * 1973: [[Je später der Abend]] * 1977: 4 + 4 = Wir * 1978: Welt der Tiere * 1981: [[arena]] - ARD-Kulturmagazin mat der Schrëftstellerin [[Leonie Ossowski]] * 1992: [[Wahre Wunder]] === Single-Schallplacken === {| class="wikitable" !Jahr !! Titel A/B-Säit !! Katalog-Nummer |- |1958: || Ich suche die Liebe / Du wirst geliebt || Philips 345 046 |- |1959: || Mag auch der Frühling vergeh'n / Du gingst vorbei || Philips 345 122 |- |1959: || Such das Glück der Welt / Niemand hält meine Hände || Philips 345 151 |- |1960: || Ich geh durch die Nacht / Billy, Jack und ich || Philips 345 199 |- |1960: || Morgen scheint die Sonne wieder / Komm bald wieder || Philips 345 220 |- |1960: || Nacht in Soho / Am schönsten war die Zeit bei dir || Philips 345 241 |- |1961: || Ich habe eine Freundin in Paris / Jeder Weg führt zu dir || Ariola 35 614 |- |1962: || Riskiern wir einen Blick / Regen oder Sonnenschein || Philips 345 356 |- |1962: || Einmal kommt die Stunde / Ich seh's ja ein || Philips 345 527 |- |1964: || Bye-Bye Tennessee / Ein Cowboy darf nicht feige sein || Philips 345 661 |- |1964: || Die Straße am Abend / Immer nur nein || Philips 345 765 |- |1964: || Sole Sole Sole / Nachts sind Küsse noch einmal so schön (1) || Philips 345 680 |- |1965: || Bei mir beißen nicht nur die kleinen Fische an / Zähl die Stunden (1) || Ariola 18 310 |- |1965: || Nathalie / Sie tat es nur aus Liebe || Ariola 18 314 |- |1968: || Tanz doch mal wieder mit mir / Mein Schatz ich muss zum Bus (1) || Cornet 3061 |- |1969: || Wünsch dir was / Es wird ja immer wieder Frühling (1) || Cornet 3154 |- |1976: || Der Duft der großen Welt / In der guten alten Zeit (1) || Prom 6.11891 |} (1) mit Vivi Bach == Filmer iwwer hien== * ''„Gefällt Euch, was Ihr wollt?“ Dietmar Schönherr - Ein Leben ohne Fassade.'' Dokumentation, 45 Min., Buch und Regie: Karin und Ernst Kaufmann, Produktion: Trax Entertainment in Koproduktion mit [[ORF|ORF 2]], Erstausstrahlung: 14. Mai 2006; [[3sat]], 18. Mai 2006<ref>[https://web.archive.org/web/20070929102048/http://www.phoenix.de/gefaellt_euch_was_ihr_wollt/2006/07/11/0/82465.1.htm ''Gefällt Euch, was Ihr wollt?''], [[Phoenix (Fernsehsender)|Phoenix]], [https://web.archive.org/web/20150614224445/https://www.rtr.at/de/ffat/Entscheidungen21122005 Fernsehfonds Austria]</ref> * ''höchstpersönlich - Dietmar Schönherr.'' Dokumentation, 30 Min., ein Film von Broka Herrmann, Produktion: [[Hessischer Rundfunk|hr]], Sendedatum: 13. Mai 2006, [http://www.daserste.de/hoechstpersoenlich/gast_dyn~uid,1u07dohbm3swn0bl~cm.asp wayback] * ''Nachtcafé. 20 Jahre Nachtcafé. „Markante Männer“. Ein Blick zurück mit [[Wieland Backes]] und Dietmar Schönherr'', Talkshow, 90 Min., Produktion: [[SWR]], Ausstrahlung: 29. Dezember 2006, [http://www.swr.de/nachtcafe/archiv/2006/12/29/index.html Inhaltsangabe] des SWR * ''Ich habe drei Leben.'' Dokumentation, 43 Min., Deutschland 2006, Regie: Broka Hermann, Produktion: [[Hessischer Rundfunk|hr]], Erstsendung: 30. Dezember 2006, [https://web.archive.org/web/20070929125840/http://www.arte.tv/de/1411728.html Inhaltsangabe] von [[ARTE|arte]], [http://www.youtube.com/watch?v=zGxuNuRh2DM Filmausschnitt] == Lauschterspiller == === Als Auteur === * ''[[Nichts von Bedeutung]]''. [[Bayerischer Rundfunk]], 25. September 1950 === Als Speaker === * 1953: Reporter Rex Rendal; 1. Folge: Sieben blieben übrig - Regie: [[Kurt Meister]] * 1953: Reporter Rex Rendal; 2. Folge: Noch sechzig Sekunden Zeit - Regie: Kurt Meister * 1953: Reporter Rex Rendal; 3. Folge: Kurswagen nach Salzburg - Regie: Kurt Meister * 1954: Reporter Rex Rendal; 12. Folge: Drei Uhr nachts - Regie: Kurt Meister * 1955: Dreiminutenspiele (nach [[Thornton Wilder]]) - Regie: [[Friedhelm Ortmann]] * 1955: Neues aus Schilda; Folge: Ein Geschenk des Himmels - Regie: [[Hermann Pfeiffer (Schauspieler)|Hermann Pfeiffer]] * 1955: Das Märchen von der 1002. Nacht (nach [[Friedrich Hebbel]]) - Regie: [[Fritz Peter Vary]] * 1956: [[Der Doppelmord in der Rue Morgue]] (nach [[Edgar Allan Poe]]) - Regie: [[Raoul Wolfgang Schnell]] * 1956: Der liebe Augustin (6 Teile) - Regie: [[Walter Knaus]] * 1957: Der Sonntag der braven Leute - Regie: [[Heinz von Cramer]] * 1957: [[Der veruntreute Himmel]] (nach [[Franz Werfel]]) - Regie: [[Heinz-Günter Stamm]] * 1958: [[Wilhelm Tell (Schiller)|Wilhelm Tell]] (nach [[Friedrich Schiller]]) - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1958: Die Geschichte einer Liebe - Regie: [[Manfred Rudolph]] * 1958: Nicht alles glänzt, was Gold ist - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1958: Der seidene Schuh oder Das Schlimmste trifft nicht immer zu. Spanische Handlung in vier Tagen - Regie: [[Otto Kurth]] * 1958: [[Die Stunde des Huflattichs]] (von [[Günter Eich]]) - Regie: [[Fritz Schröder-Jahn]] * 1958: Literatur (nach [[Arthur Schnitzler]]) - Regie: [[Theodor Steiner]] * 1959: Eine große Liebe - Regie: [[Willy Purucker]] * 1960: Die Falle (3 Teile) - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1961: Gordon Grantley - Regie: [[Heinz Dieter Köhler]] * 1962: Liebespaare einst und jetzt. Ein amouröses Tugendgespräch - Regie: [[Ulrich Gerhardt (Hörspielregisseur)|Ulrich Gerhardt]] * 1962: Der vierte Platz; 3. Teil: Mein tanzendes Kind - Regie: Friedhelm Ortmann * 1962: Das Staatsverbrechen - Regie: [[Roland H. Wiegenstein]] * 1967: Ein Fall für Dr. Dahlberg - Regie: [[Fritz Benscher]] * 1967: Eros und Psyche - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1967: Maria - Regie: [[Ludwig Cremer]] * 1967: Geordnete Verhältnisse - Regie: [[Ulrich Lauterbach]] * 1970: Unterwegs in Sachen Ende - Regie: [[Mathias Neumann (Regisseur)|Mathias Neumann]] * 1975: Ich verbinde mit Herrn Direktor Engelhardt - Regie: [[Rainer Clute]] * 1975: Gaslicht - Regie: [[Klaus Gmeiner]] * 1977: Stunde des Erkennens (nach Arthur Schnitzler) - Regie: Klaus Gmeiner * 1977: Das Bacchusfest (nach Arthur Schnitzler) - Regie: Klaus Gmeiner * 1980: Anruf aus dem Jenseits oder Femme fatale - Regie: [[Robert Bichler]] * 1981: Die Mainzer Republik - Regie: [[Otto Düben]] * 1981: Immer und immer wieder - Regie: [[Hans Hausmann]] * 1982: [[Blaubart (Erzählung)|Blaubart]] (nach [[Max Frisch]]) - Regie: [[Mario Hindermann]] * 1985: Der Verein - Regie: [[Buschi Luginbühl]] * 1985: Folgen Sie mir, Madame - Regie: [[Walter Baumgartner (Regisseur)|Walter Baumgartner]] * 1988: [[Schreckmümpfeli]] 0: Der Pakt mit dem Dämon (von [[Leopold Ahlsen]]) - Regie: Buschi Luginbühl * 1991: Das Schottenschlössel - Geschichte einer Sommerfrische - Regie: [[Josef Kuderna]] * 1992: Blumen für Algernon - Regie: Buschi Luginbühl * 1994: Krok - Regie: [[Fritz Zaugg (Autor)|Fritz Zaugg]] * 1998: B.B. Der Liebhaber (nach [[Bertolt Brecht]]) - Regie: Buschi Luginbühl * 2001: Als die Echos noch gepachtet wurden - Regie: Buschi Luginbühl * 2002: Der Pakt mit dem Dämon - Brüderlein und Schwesterlein (von Leopold Ahlsen) - Regie: Buschi Luginbühl == Wierker== * ''Achtung Aufnahme.'' Loewes Verlag, 1943 (technische Informationen über den Film „Junge Adler“ für Jugendliche). * ''Kuckuck und der Feuerwehrmann.'' Spectrum-Verlag, Stuttgart/Salzburg/Zürich 1977, ISBN 3-7976-1297-4. * ''Ruzzitu.'' Bilder von Gottfried Kumpf. AT-Verlag, Aarau/Stuttgart 1978, ISBN 3-85502-035-3 (erhielt eine Auszeichnung der Kinderbuchmesse in Bologna). * ''Dietmar Schönherr, die Präsidentenbeschimpfung: eine Fernsehdiskussion und ihre Folgen.'' Mit einem Vorwort von [[Hans A. Pestalozzi]] und einem Epilog von Regina Bohne über die Ideologien des Ronald Reagan. ibf-Verlag, München 1983, ISBN 3-924011-03-6. * ''Reagan's Freiheitskämpfer. Terroristen im US-Sold; Dokumente, Bilder, Berichte.'' Edition Nuevo Hombre, Wuppertal 1985, ISBN 3-88943-100-3. * ''Liberté und die Wölfe.'' Hammer, Wuppertal 1985, ISBN 3-87294-274-3. ** Neuausgabe: Ephelant, Wien 2006, ISBN 3-900766-20-7. * ''Nicaragua, mi amor. Tagebuch eine Reise und das Projekt Posolera.'' Hammer, Wuppertal 1985, ISBN 3-87294-275-1. * ''Casa de los Tres Mundos / Das „Haus der drei Welten“. Eine Kulturinnovation - Granada / Nicaragua.'' Reichelt, Mannheim 1987, ISBN 3-923801-03-3. * ''Die blutroten Tomaten der Rosalía Morales. Zweite erweiterte Liebeserklärung an eine unwirsche Geliebte.'' Eichborn, Frankfurt 2000, ISBN 3-8218-0844-6. * ''Sternloser Himmel. Ein autobiographischer Roman.'' Eichborn, Frankfurt 2006, ISBN 3-8218-0922-1. * ''Guapito und der barmherzige Mann von Samara.'' Mit Bildern von Katja Jäger. Kreuz, Stuttgart 2006, ISBN 978-3-7831-2676-1, (Kannerbuch). * ''Canto a la Vida. Gedichte von Liebe Mystik und Revolution.'' 2008. * ''Begrabt mein Herz am Fuße des Berges.'' Ephelant, Wien 2011, ISBN 978-3-900766-23-8. == Um Spaweck == {{Commonscat|Dietmar Schönherr}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schonherr Dietmar}} [[Kategorie:Éisträichesch Schauspiller]] [[Kategorie:Televisiounsmoderateuren]] [[Kategorie:Talkmasteren]] [[Kategorie:Éisträichesch Sänger]] [[Kategorie:Éisträichesch Auteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1926]] [[Kategorie:Gestuerwen 2014]] [[Kategorie:Éisträichesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmregisseuren]] jwdnv8aicj46tkv393yazm7owo5267j 2713229 2713228 2026-10-28T19:45:58Z Johnny Chicago 17 /* als Schauspiller */ Filmtitel verbessert 2713229 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Dietmar Otto Schönherr''', gebuer de [[17. Mee]] [[1926]] zu [[Innsbruck]], [[Tirol]], a gestuerwen den [[18. Juli]] [[2014]] zu [[Santa Eulària des Riu]], [[Ibiza]], [[Balearesch Inselen|Balearen]], [[Spuenien]], war en [[éisträich]]esche [[Schauspiller]], [[Schlager]]sänger, [[Speaker]] vu Lauschterspiller, Televisiounsmoderateur, [[Synchronspriecher]], [[Schrëftsteller]], [[Iwwersetzer]] a [[Regisseur]]. Vun 1947 bis 1952 war hie Speaker, Schauspiller, Regisseur, Reporter an Auteur beim [[Österreichischer Rundfunk|éisträichesche Radio]]. Duerno goung en als Radiosdramaturg a Moderater bei de [[WDR]] op [[Köln]]. 1955 hat hien als Schauspiller mam Film ''Rosenmontag'' säin Duerchbroch. Hien huet vun do un an iwwer 100 Kinosfilmer matgespillt a war och am Theater aktiv. 1958 huet hie seng Carrière als Schlagersänger ugefaangen, wou en allerdéngs manner Succès hat. Hie gouf duerch seng Haaptroll an der éischter däitscher [[Science-Fiction]]-Tëleesserie ''Raumpatrouille'' bekannt an och als Moderater vun der Show ''Wünsch Dir was'' a vun 1973 u vun der [[Talkshow]] ''Je später der Abend'' op der däitscher Televisioun. Den Dietmar Schönherr huet sech ausserdeem zanter 1985 fir sozial a kulturell Projeten am [[Nicaragua]] engagéiert. Nieft all deem huet hien och Romaner, Erzielunge Kanner- a Jugendbicher geschriwwen, an eenzel Wierker vum [[André Gide]] a vum [[Jean-Paul Sartre]] aus dem Franséischen an d'Däitscht iwwersat. Hie war fir d'éischt, vun 1950 bis 1964 mat der Ellen Schönherr (1923-2013) bestuet, duerno, vun 1965 un, mat der dänescher Produzentin, Sängerin a Schauspillerin [[Vivi Bach]]. D'Vivi Bach ass den 22. Abrëll 2013 gestuerwen. == Wierk (Iwwersiicht)== === Filmographie (Auswiel) === ==== als Schauspiller ==== {|width="100%" align="center"| |width="50%" valign="top"| * 1944: [[Junge Adler]] (Regie: [[Alfred Weidenmann]]) * 1947: Wintermelodie * 1947: Das Fräulein und der Vagabund * 1951: [[Nacht am Mont-Blanc]] * 1955: Rosenmontag (Regie: [[Willy Birgel]]) * 1956: [[Das Mädchen Marion]] * 1956: [[Bonjour Kathrin]] * 1957: [[Made in Germany - Ein Leben für Zeiss]] * 1957: Einmal eine große Dame sein * 1957: [[Frühling in Berlin]] * 1958: [[Schwarzwälder Kirsch]] * 1958: [[Der schwarze Blitz]] * 1959: [[Nacht fiel über Gotenhafen]] * 1959: [[Alle Tage ist kein Sonntag (Film 1959)|Alle Tage ist kein Sonntag]] * 1959: [[Du bist wunderbar]] * 1959: ''[[Der liebe Augustin (Film 1960)|Der liebe Augustin]]'' * 1960: [[Schachnovelle (Film)|Schachnovelle]] * 1960: Ingeborg * 1960: Sabine und die hundert Männer * 1961: [[Geliebte Hochstaplerin]] * 1962: [[Sein bester Freund (1962)|Sein bester Freund]] (Regie: Luis Trenker) * 1962: ''[[The Longest Day (Film)|The Longest Day]]'' * 1962: ''[[Kohlhiesels Töchter (Film 1962)|Kohlhiesels Töchter]]'' * 1962: [[Die glücklichen Jahre der Thorwalds]] * 1962: Marschier oder krepier ''(Marcia o crepa)'' * 1963: [[Die Nylonschlinge]] * 1963: Bedenkzeit bis Mitternacht * 1964: ''[[Weiße Fracht für Hongkong]]'' * 1964: ''Ein Frauenarzt klagt an'' (Regie: [[Falk Harnack]]) * 1964: [[Das Ungeheuer von London-City]] * 1964: ''[[Victim 5]]'' * 1964: [[Das Geheimnis der chinesischen Nelke]] * 1965: Ein Ferienbett mit 100 PS * 1965: [[Sanders und das Schiff des Todes]] * 1965: [[Ferien mit Piroschka]] * 1965: ''[[Mozambique (Film)|Mozambique]]'' * 1966: [[Komm mit zur blauen Adria]] * 1966: Liebesspiel im Schnee * 1966: [[Kommissar X - Drei grüne Hunde]] * 1966: [[Raumpatrouille]] ([[Fernsehserie]]) |width="50%" valign="top"| * 1968: [[Otto ist auf Frauen scharf]] (Regie: [[Franz Antel]]) * 1970: Der Mann, der den Eiffelturm verkaufte (Regie: [[Michael Braun (Regisseur)|Michael Braun]]) * 1975: [[Tatort (Fernsehreihe)|Tatort]] - Tod eines Einbrechers (Fernsehserie) * 1981: [[Ein Fall für zwei]] (Folge 1: Fuchsjagd) * 1983: Die Story (Regie: [[Eckhart Schmidt]]) * 1985: [[Der Tod des weißen Pferdes]] (Regie: [[Christian Ziewer]]) * 1985: Raffl (Regie: [[Christian Berger (Kameramann)|Christian Berger]]) * 1985: Der schwarze Tanner (Regie: [[Xavier Koller]]) * 1987-1993: Fest im Sattel (Fernsehserie) * 1988-1996: [[Reporter (Fernsehserie)|Reporter]] (Kriminalfilm-Serie) * 1989: African Timber (Regie: [[Peter F. Bringmann]]) * 1990: [[Der Tod zu Basel]] (Regie: [[Urs Odermatt]]) * 1990: [[Reise der Hoffnung]] (Regie: [[Xavier Koller]]) * 1991: Mirakel (Regie: [[Leopold Huber]]) * 1991: [[Die Männer vom K3]], Folge 10 „Narkose fürs Jenseits“ (Krimiserie) * 1992: [[Go Trabi Go 2 - Das war der wilde Osten]] * 1992: [[Schneewittchen und das Geheimnis der Zwerge]] * 1992: [[Der lange Weg des Lukas B. (Fernsehserie)|Der lange Weg des Lukas B.]] (Miniserie) * 1992: Brandnacht (Regie: [[Markus Fischer (Regisseur)|Markus Fischer]]) * 1996: [[Tatort: Tod im All|Tatort - Tod im All]] (Fernsehreihe Tatort) (Regie: [[Thomas Bohn (Regisseur)|Thomas Bohn]]) * 1997: [[Back in Trouble]]; Regie: [[Andy Bausch]] * 1997: Macht (Fernsehspiel; Regie: [[Miguel Alexandre]]) * 1997: [[Bin ich schön?]] (Regie: [[Doris Dörrie]]) * 1997-2002: Leinen los für MS Königstein (Fernsehserie) * 1998: Auf eigene Gefahr (Fernsehserie; Regie: Frank Strecker) * 1998: Lutter Kopp (FS-Spiel; Regie: Michael Mackenroth) * 1998: Der Schrei des Schmetterlings (Regie: Frank Strecker) * 1999: [[Tatort (Fernsehreihe)|Tatort]] - [[Tatort: Passion|Passion]] (Regie: [[Ilse Hofmann]]) * 2001: [[Leo und Claire]] * 2001 Soko Kitzbühel * 2003: [[Raumpatrouille Orion - Rücksturz ins Kino]] (Komplett-Zusammenschnitt der alten Fernsehserie) * 2004: [[Tatort (Fernsehreihe)|Tatort]] - Nicht jugendfrei (Regie: [[Thomas Jauch (Regisseur)|Thomas Jauch]]) * 2005: [[Handyman]] * 2005: [[Glück auf halber Treppe]] * 2005: [[Familie Dr. Kleist]] * 2005: Brücke zum Herzen * 2006: Los Abandonados (Regie: Frank Weber) * 2006: Der Judas von Tirol |} ==== als Regisseur ==== * Sechs Dokumentarfilmer iwwer Afrika * 1969: Lachotzky (Spillfilm, Buch a Regie) * 1972: Kain (Spillfilm, Buch a Regie, Produktion, Verleih) * 1978: Elefantenmenschen (Indien) * 2001: Tiefkühlkost + Wasserwerfer. Eine Reise in die 60er mit [[Elke Heidenreich]] + Dietmar Schönherr. 2001, Auteuren: Hildegard Kriwet, [[Florian Opitz]], Peter Sommer, Produktion: [[Westdeutscher Rundfunk Köln|WDR]], 45 Min., teilweise s/w === Moderator === * 1961: Besuch aus Paris * 1967: Gala-Abend der Schallplatte Berlin 1967 (Pop) * 1967: ARD-Eröffnungssendung des Deutschen Farbfernsehens<br>(mam Vivi Bach) * 1968: ZDF-Nightclub * 1969: Gala-Abend der Schallplatte Berlin 1969 (Pop)<br>(mam Vivi Bach) * 1970: [[Wünsch Dir was (Fernsehshow)|Wünsch Dir was]]<br>(mam Vivi Bach) * 1973: [[Je später der Abend]] * 1977: 4 + 4 = Wir * 1978: Welt der Tiere * 1981: [[arena]] - ARD-Kulturmagazin mat der Schrëftstellerin [[Leonie Ossowski]] * 1992: [[Wahre Wunder]] === Single-Schallplacken === {| class="wikitable" !Jahr !! Titel A/B-Säit !! Katalog-Nummer |- |1958: || Ich suche die Liebe / Du wirst geliebt || Philips 345 046 |- |1959: || Mag auch der Frühling vergeh'n / Du gingst vorbei || Philips 345 122 |- |1959: || Such das Glück der Welt / Niemand hält meine Hände || Philips 345 151 |- |1960: || Ich geh durch die Nacht / Billy, Jack und ich || Philips 345 199 |- |1960: || Morgen scheint die Sonne wieder / Komm bald wieder || Philips 345 220 |- |1960: || Nacht in Soho / Am schönsten war die Zeit bei dir || Philips 345 241 |- |1961: || Ich habe eine Freundin in Paris / Jeder Weg führt zu dir || Ariola 35 614 |- |1962: || Riskiern wir einen Blick / Regen oder Sonnenschein || Philips 345 356 |- |1962: || Einmal kommt die Stunde / Ich seh's ja ein || Philips 345 527 |- |1964: || Bye-Bye Tennessee / Ein Cowboy darf nicht feige sein || Philips 345 661 |- |1964: || Die Straße am Abend / Immer nur nein || Philips 345 765 |- |1964: || Sole Sole Sole / Nachts sind Küsse noch einmal so schön (1) || Philips 345 680 |- |1965: || Bei mir beißen nicht nur die kleinen Fische an / Zähl die Stunden (1) || Ariola 18 310 |- |1965: || Nathalie / Sie tat es nur aus Liebe || Ariola 18 314 |- |1968: || Tanz doch mal wieder mit mir / Mein Schatz ich muss zum Bus (1) || Cornet 3061 |- |1969: || Wünsch dir was / Es wird ja immer wieder Frühling (1) || Cornet 3154 |- |1976: || Der Duft der großen Welt / In der guten alten Zeit (1) || Prom 6.11891 |} (1) mit Vivi Bach == Filmer iwwer hien== * ''„Gefällt Euch, was Ihr wollt?“ Dietmar Schönherr - Ein Leben ohne Fassade.'' Dokumentation, 45 Min., Buch und Regie: Karin und Ernst Kaufmann, Produktion: Trax Entertainment in Koproduktion mit [[ORF|ORF 2]], Erstausstrahlung: 14. Mai 2006; [[3sat]], 18. Mai 2006<ref>[https://web.archive.org/web/20070929102048/http://www.phoenix.de/gefaellt_euch_was_ihr_wollt/2006/07/11/0/82465.1.htm ''Gefällt Euch, was Ihr wollt?''], [[Phoenix (Fernsehsender)|Phoenix]], [https://web.archive.org/web/20150614224445/https://www.rtr.at/de/ffat/Entscheidungen21122005 Fernsehfonds Austria]</ref> * ''höchstpersönlich - Dietmar Schönherr.'' Dokumentation, 30 Min., ein Film von Broka Herrmann, Produktion: [[Hessischer Rundfunk|hr]], Sendedatum: 13. Mai 2006, [http://www.daserste.de/hoechstpersoenlich/gast_dyn~uid,1u07dohbm3swn0bl~cm.asp wayback] * ''Nachtcafé. 20 Jahre Nachtcafé. „Markante Männer“. Ein Blick zurück mit [[Wieland Backes]] und Dietmar Schönherr'', Talkshow, 90 Min., Produktion: [[SWR]], Ausstrahlung: 29. Dezember 2006, [http://www.swr.de/nachtcafe/archiv/2006/12/29/index.html Inhaltsangabe] des SWR * ''Ich habe drei Leben.'' Dokumentation, 43 Min., Deutschland 2006, Regie: Broka Hermann, Produktion: [[Hessischer Rundfunk|hr]], Erstsendung: 30. Dezember 2006, [https://web.archive.org/web/20070929125840/http://www.arte.tv/de/1411728.html Inhaltsangabe] von [[ARTE|arte]], [http://www.youtube.com/watch?v=zGxuNuRh2DM Filmausschnitt] == Lauschterspiller == === Als Auteur === * ''[[Nichts von Bedeutung]]''. [[Bayerischer Rundfunk]], 25. September 1950 === Als Speaker === * 1953: Reporter Rex Rendal; 1. Folge: Sieben blieben übrig - Regie: [[Kurt Meister]] * 1953: Reporter Rex Rendal; 2. Folge: Noch sechzig Sekunden Zeit - Regie: Kurt Meister * 1953: Reporter Rex Rendal; 3. Folge: Kurswagen nach Salzburg - Regie: Kurt Meister * 1954: Reporter Rex Rendal; 12. Folge: Drei Uhr nachts - Regie: Kurt Meister * 1955: Dreiminutenspiele (nach [[Thornton Wilder]]) - Regie: [[Friedhelm Ortmann]] * 1955: Neues aus Schilda; Folge: Ein Geschenk des Himmels - Regie: [[Hermann Pfeiffer (Schauspieler)|Hermann Pfeiffer]] * 1955: Das Märchen von der 1002. Nacht (nach [[Friedrich Hebbel]]) - Regie: [[Fritz Peter Vary]] * 1956: [[Der Doppelmord in der Rue Morgue]] (nach [[Edgar Allan Poe]]) - Regie: [[Raoul Wolfgang Schnell]] * 1956: Der liebe Augustin (6 Teile) - Regie: [[Walter Knaus]] * 1957: Der Sonntag der braven Leute - Regie: [[Heinz von Cramer]] * 1957: [[Der veruntreute Himmel]] (nach [[Franz Werfel]]) - Regie: [[Heinz-Günter Stamm]] * 1958: [[Wilhelm Tell (Schiller)|Wilhelm Tell]] (nach [[Friedrich Schiller]]) - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1958: Die Geschichte einer Liebe - Regie: [[Manfred Rudolph]] * 1958: Nicht alles glänzt, was Gold ist - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1958: Der seidene Schuh oder Das Schlimmste trifft nicht immer zu. Spanische Handlung in vier Tagen - Regie: [[Otto Kurth]] * 1958: [[Die Stunde des Huflattichs]] (von [[Günter Eich]]) - Regie: [[Fritz Schröder-Jahn]] * 1958: Literatur (nach [[Arthur Schnitzler]]) - Regie: [[Theodor Steiner]] * 1959: Eine große Liebe - Regie: [[Willy Purucker]] * 1960: Die Falle (3 Teile) - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1961: Gordon Grantley - Regie: [[Heinz Dieter Köhler]] * 1962: Liebespaare einst und jetzt. Ein amouröses Tugendgespräch - Regie: [[Ulrich Gerhardt (Hörspielregisseur)|Ulrich Gerhardt]] * 1962: Der vierte Platz; 3. Teil: Mein tanzendes Kind - Regie: Friedhelm Ortmann * 1962: Das Staatsverbrechen - Regie: [[Roland H. Wiegenstein]] * 1967: Ein Fall für Dr. Dahlberg - Regie: [[Fritz Benscher]] * 1967: Eros und Psyche - Regie: Heinz-Günter Stamm * 1967: Maria - Regie: [[Ludwig Cremer]] * 1967: Geordnete Verhältnisse - Regie: [[Ulrich Lauterbach]] * 1970: Unterwegs in Sachen Ende - Regie: [[Mathias Neumann (Regisseur)|Mathias Neumann]] * 1975: Ich verbinde mit Herrn Direktor Engelhardt - Regie: [[Rainer Clute]] * 1975: Gaslicht - Regie: [[Klaus Gmeiner]] * 1977: Stunde des Erkennens (nach Arthur Schnitzler) - Regie: Klaus Gmeiner * 1977: Das Bacchusfest (nach Arthur Schnitzler) - Regie: Klaus Gmeiner * 1980: Anruf aus dem Jenseits oder Femme fatale - Regie: [[Robert Bichler]] * 1981: Die Mainzer Republik - Regie: [[Otto Düben]] * 1981: Immer und immer wieder - Regie: [[Hans Hausmann]] * 1982: [[Blaubart (Erzählung)|Blaubart]] (nach [[Max Frisch]]) - Regie: [[Mario Hindermann]] * 1985: Der Verein - Regie: [[Buschi Luginbühl]] * 1985: Folgen Sie mir, Madame - Regie: [[Walter Baumgartner (Regisseur)|Walter Baumgartner]] * 1988: [[Schreckmümpfeli]] 0: Der Pakt mit dem Dämon (von [[Leopold Ahlsen]]) - Regie: Buschi Luginbühl * 1991: Das Schottenschlössel - Geschichte einer Sommerfrische - Regie: [[Josef Kuderna]] * 1992: Blumen für Algernon - Regie: Buschi Luginbühl * 1994: Krok - Regie: [[Fritz Zaugg (Autor)|Fritz Zaugg]] * 1998: B.B. Der Liebhaber (nach [[Bertolt Brecht]]) - Regie: Buschi Luginbühl * 2001: Als die Echos noch gepachtet wurden - Regie: Buschi Luginbühl * 2002: Der Pakt mit dem Dämon - Brüderlein und Schwesterlein (von Leopold Ahlsen) - Regie: Buschi Luginbühl == Wierker== * ''Achtung Aufnahme.'' Loewes Verlag, 1943 (technische Informationen über den Film „Junge Adler“ für Jugendliche). * ''Kuckuck und der Feuerwehrmann.'' Spectrum-Verlag, Stuttgart/Salzburg/Zürich 1977, ISBN 3-7976-1297-4. * ''Ruzzitu.'' Bilder von Gottfried Kumpf. AT-Verlag, Aarau/Stuttgart 1978, ISBN 3-85502-035-3 (erhielt eine Auszeichnung der Kinderbuchmesse in Bologna). * ''Dietmar Schönherr, die Präsidentenbeschimpfung: eine Fernsehdiskussion und ihre Folgen.'' Mit einem Vorwort von [[Hans A. Pestalozzi]] und einem Epilog von Regina Bohne über die Ideologien des Ronald Reagan. ibf-Verlag, München 1983, ISBN 3-924011-03-6. * ''Reagan's Freiheitskämpfer. Terroristen im US-Sold; Dokumente, Bilder, Berichte.'' Edition Nuevo Hombre, Wuppertal 1985, ISBN 3-88943-100-3. * ''Liberté und die Wölfe.'' Hammer, Wuppertal 1985, ISBN 3-87294-274-3. ** Neuausgabe: Ephelant, Wien 2006, ISBN 3-900766-20-7. * ''Nicaragua, mi amor. Tagebuch eine Reise und das Projekt Posolera.'' Hammer, Wuppertal 1985, ISBN 3-87294-275-1. * ''Casa de los Tres Mundos / Das „Haus der drei Welten“. Eine Kulturinnovation - Granada / Nicaragua.'' Reichelt, Mannheim 1987, ISBN 3-923801-03-3. * ''Die blutroten Tomaten der Rosalía Morales. Zweite erweiterte Liebeserklärung an eine unwirsche Geliebte.'' Eichborn, Frankfurt 2000, ISBN 3-8218-0844-6. * ''Sternloser Himmel. Ein autobiographischer Roman.'' Eichborn, Frankfurt 2006, ISBN 3-8218-0922-1. * ''Guapito und der barmherzige Mann von Samara.'' Mit Bildern von Katja Jäger. Kreuz, Stuttgart 2006, ISBN 978-3-7831-2676-1, (Kannerbuch). * ''Canto a la Vida. Gedichte von Liebe Mystik und Revolution.'' 2008. * ''Begrabt mein Herz am Fuße des Berges.'' Ephelant, Wien 2011, ISBN 978-3-900766-23-8. == Um Spaweck == {{Commonscat|Dietmar Schönherr}} {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schonherr Dietmar}} [[Kategorie:Éisträichesch Schauspiller]] [[Kategorie:Televisiounsmoderateuren]] [[Kategorie:Talkmasteren]] [[Kategorie:Éisträichesch Sänger]] [[Kategorie:Éisträichesch Auteuren]] [[Kategorie:Gebuer 1926]] [[Kategorie:Gestuerwen 2014]] [[Kategorie:Éisträichesch Synchronspriecher]] [[Kategorie:Éisträichesch Filmregisseuren]] do02hoi45y4p13ju8suitkzwktpuhde Ernst Schröder (Schauspiller) 0 114401 2713227 2629949 2026-10-28T19:38:52Z Johnny Chicago 17 /* Kino */ 2713227 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Ernst Schröder''', gebuer de [[27. Januar]] [[1915]] zu [[Herne-Eickel|Eickel]], [[Westfalen]], a gestuerwen de [[26. Juli]] [[1994]] zu [[Berlin]], war en [[Däitschland|däitsche]] [[Schauspiller]]. Seng Theatercarrière huet hien zu [[Bochum]] am Schauspielhaus ugefaangen. Seng éischt Roll am Kino huet hien am Joer 1940 am Film ''Friedrich Schiller -Triumph eines Genies'' vum [[Herbert Maisch]] gespillt. Duerno war hien an iwwer 70 Kinos- an TV-Filmer ze gesinn. Hie war de Papp vun der Schauspillerin [[Christiane Schroeder]]. == Filmographie == === Kino === * 1940: ''Friedrich Schiller - Triumph eines Genies'' vum [[Herbert Maisch]] mam [[Heinrich George]] a [[Lil Dagover]] * 1940: ''Fahrt ins Leben'', vum [[Bernd Hofmann]] mam [[Hedwig Bleibtreu]] * 1941: ''Ohm Krüger'', vum [[Hans Steinhoff]] mam [[Emil Jannings]] a [[Werner Hinz]] * 1942: ''Der große Schatten'', vum [[Paul Verhoeven (däitsche Filmregisseur)|Paul Verhoeven]] mam Heinrich George an [[Heidemarie Hatheyer]] * 1944: ''Die Degenhardts '', vum [[Werner Klingler]] mam Heinrich George * 1949: ''Der Ruf'', vum [[Josef von Báky]] mam [[Fritz Kortner]] * 1951: ''Sündige Grenze '', vum [[Robert A. Stemmle]] mam [[Dieter Borsche]] an [[Inge Egger]] * 1952: ''Gift im Zoo'', vum [[Hans Müller]] mam [[Irene von Meyendorff]] a [[Carl Raddatz]] * 1952: ''Unter den tausend Laternen'', vum [[Erich Engel]] mam [[Michel Auclair]] a [[René Deltgen]] * 1952: ''Die große Versuchung'', vum [[Rolf Hansen]] mam Dieter Borsche a [[Ruth Leuwerik]] * 1953: ''[[The Man Between (Film 1953)|The Man Between]]'', vum [[Carol Reed]] mam [[James Mason]] a [[Claire Bloom]] * 1953: ''Tagebuch einer Verliebten'', vum [[Josef von Báky]] mam [[O. W. Fischer]] a [[Maria Schell]] * 1954: ''Das ideale Brautpaar'', vum Robert A. Stemmle mam [[Hans Reiser]] a [[Peter Mosbacher]] * 1954: ''Rittmeister Wronski'', vum [[Ulrich Erfurthl]] mam [[Willy Birgel]] an [[Elisabeth Flickenschildt]] * 1954: ''[[Ihre große Prüfung]]'', vum [[Rudolf Jugert]] mam [[Luise Ullrich]] an [[Hans Söhnker]] * 1955: ''Liebe ohne Illusion'', vum [[Erich Engel]] mam [[Sonja Ziemann]] a [[Curd Jürgens]] * 1955: ''Der 20. Juli'', vum [[Falk Harnack]], mam [[Wolfgang Preiss]] an [[Annemarie Düringer]] * 1955: ''Der Hauptmann und sein Held '', vum [[Max Nosseck]] mam [[Ingeborg Schöner]] a [[Fita Benkhoff]] * 1955: ''Du mein stilles Tal'', vum [[Leonard Steckel]] mam Curd Jürgens a [[Winnie Markus]] * 1956: ''Nacht der Entscheidung'', vum [[Falk Harnack]] mam [[Carl Raddatz]] an [[Hilde Krahl]] * 1956: ''Ohne Dich wird es Nacht'', vum Curd Jürgens mam Curd Jürgens an [[Eva Bartok]] * 1956: ''[[Kitty und die große Welt]]'', vum [[Alfred Weidenmann]] mam [[Romy Schneider]] a [[Karlheinz Böhm]] * 1956: ''Anastasia, die letzte Zarentochter'', vum Falk Harnack mam [[Lilli Palmer]] an [[Ivan Desny]] * 1956: ''[[Stresemann (Film)|Stresemann]]'', vum [[Alfred Braun]] mam [[Anouk Aimée]] a [[Leonard Steckel]] * 1958: ''Man müßte nochmal zwanzig sein'', vum [[Hans Quest]] mam Karlheinz Böhm a [[Johanna Matz]] * 1958: ''Auferstehung '', vum [[Rolf Hansen]] mam [[Horst Buchholz]] a [[Myriam Bru]] * 1958: ''Der eiserne Gustav'', vum [[Georg Hurdalek]] mam [[Heinz Rühmann]] a [[Lucie Mannheim]] * 1958: ''[[Solange das Herz schlägt]]'', vum Alfred Weidenmann mam [[O.E. Hasse]] an [[Hans Christian Blech]] * 1959: ''Der Mann, der sich verkaufte'', vum Josef von Báky mam [[Hildegard Knef]] an [[Hansjörg Felmy]] * 1959: ''[[Geheimaktion schwarze Kapelle]]'', vum [[Ralph Habib]] mam [[Peter van Eyck]] an [[Dawn Addams]] * 1954: ''Marili'', vum Josef von Báky mam [[Sabine Sinjen]] a [[Paul Hubschmid]] * 1960: ''Strafbataillon 999'', vum [[Harald Philipp]] mam [[Sonja Ziemann]] a [[Werner Peters]] * 1960: ''Das kunstseidene Mädchen'', vum [[Julien Duvivier]] mam [[Giulietta Masina]] a [[Gustav Knuth]] * 1960: ''Mein Schulfreund'', vum [[Robert Siodmak]] mam Heinz Rühmann a [[Loni von Friedl]] * 1960: ''[[The Counterfeit Traitor]]'', vum [[George Seaton (Regisseur)|George Seaton]] mam [[William Holden]] a Lilli Palmer * 1962: ''[[The Longest Day (Film)|The Longest Day]]'', vum [[Ken Annakin]], [[Andrew Marton]], a [[Bernhard Wicki]] mam [[Richard Burton]], [[John Wayne]], [[Robert Mitchum]], Curd Jürgens, [[Henry Fonda]] a [[Sean Connery]] * 1963: ''[[Die Nylonschlinge]]'', vum [[Rudolf Zehetgruber]] mam [[Dietmar Schönherr]] an [[Helga Sommerfeld]] * 1964: ''[[The Visit]]'', vum Bernhard Wicki mam [[Ingrid Bergman]] an [[Anthony Quinn]] * 1964: ''[[Die Todesstrahlen des Dr. Mabuse]]'', vum [[Hugo Fregonese]] mam Peter van Eyck an [[Yvonne Furneaux]] * 1965: ''[[Heidi (Film 1965)|Heidi]] '', vum [[Werner Jacobs]] mam [[Eva Maria Singhammer]] a [[Michaela May|Gertraude Mittermayr]] * 1965: ''[[Merveilleuse Angélique]]'', vum [[Bernard Borderie]] mam [[Michèle Mercier]] a [[Jean-Louis Trintignant]] * 1974: ''The Odessa File''vum [[Ronald Neame]] mam [[Jon Voight]] a [[Maximilian Schell]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Schroder Ernst}} [[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]] [[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]] [[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz]] [[Kategorie:Gebuer 1915]] [[Kategorie:Gestuerwen 1994]] be9p03bi39nh8f3nunu005y4r8ojcr8 Geschicht vu Polen 0 143217 2713239 2580649 2026-10-29T00:48:09Z Zinneke 34 /* Drëtt Republik (1990-) */ 2713239 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Herb Polski.svg|thumb|upright|Wope vum haitege Polen]] D''''Geschicht vu [[Polen]]''' erfaasst d'Period vum 10. Joerhonnert bis zu der aktueller Zäit. == Virhistoresch Zäit == [[Fichier:Stanowisko archeologiczne w Biskupinie 0129.jpg|thumb|Biskupin (Rekonstruktioun)]] Scho wärend der [[Äiszäit]] hu Jeeër a Sammler am Gebitt vum haitege Pole gelieft. Géint Enn vum [[6. Joerdausend v. Chr.]] si besonnesch an de grousse Flossdäller, wéi z.&nbsp;B. vun der [[Weichsel]] an der [[Oder (Floss)|Oder]] éischt [[jongsteenzäit]]lech Mënsche siesshaft ginn. An der [[Bronzezäit]], zënter dem [[18. Joerhonnert v. Chr.]], setzt sech d'Urnefelderkultur mat Verbrennung vun den Doudegen duerch ([[Trziniec]], [[Lausitz]]). Déi bekanntst archeologesch Plaz aus der spéider Bronzezäit an der fréier [[Eisenzäit]] ass [[Biskupin]], nërdlech vu [[Gniezno|Gnesen]], an der [[Woiwodschaft Kujawien-Pommern]]. Déi mat Eechepéil befestegt Siidlung matzen an engem Séi ass 1933 zoufälleg fonnt ginn an ass haut e vill besichte Fräiliichtmusée. Biskupin huet an de Jore [[700 v. Chr.|700]] bis [[400 v. Chr.]] eng Bevëlkerung vu bis zu 1200 Mënsche gehat. Wärend der [[Antiquitéit]] hat d'Bevëlkerung am aktuelle Polen iwwer d'Bernsteenstroossen Handelsbezéiunge mat [[Roum]] a [[Griicheland]]. Den [[Tacitus]] ernimmt verschidde Germanestämm ([[Gepiden]], [[Rugier]], [[Goten]], [[Vandalen]], [[Burgunder]] déi westlech vun der Weichsel gesidelt hunn. Am [[2. Joerhonnert]] hunn déi ostgermanesch Stämm ugefaangen a Richtung Süden ze wanderen an hu probéiert an d'Réimerräich anzefalen. An der grousser [[Vëlkerwanderung]] koumen aner Vëlker, dorënner d'[[Hunnen]], d'[[Slawen]] an d'[[Awaren]] an dat haitegt Polen. Vum [[5. Joerhonnert]] un hu sech d'Westslawen tëscht [[Weichsel]] an [[Oder]] fest néiergelooss. No der Fredegar-Chronik soll et an der Mëtt vum [[6. Joerhonnert]] e westslawescht Räich gi sinn. Et huet sech vun de [[Franken]] an den Awaren ofgegrenzt. Am [[8. Joerhonnert]] huet de [[Karel de Groussen|Karel de Grousse]] säi chrëschtlecht Räich no Osten hin an der sorbescher an der pannonescher Mark verdeedegt. Déi Zäit waren d'Westslawen (Polanen, Goplanen, Wislanen, etc.) nach heednesch. Am 9. Joerhonnert huet sech vu Süden hier Groussmieren ausgebreet, ir et zum Deel vun de béimesche Premysliden iwwerholl ginn ass. Polen, deem säin Numm vum westslawesche Stamm vun de [[Polanen]] hierkënnt, ass als Herzogtum an der Mëtt vum 10. Joerhonnert gegrënnt ginn. Seng Geschicht fänkt do un. == Mëttelalter == [[Fichier:Mieszko I (274939) (cropped).jpg|thumb|145x145px|Mieszko I.]] Dat éischt [[Herzogtum]] gouf vun 960 bis 992 vum [[Mieszko I.]] aus der Dynastie vun de [[Piasten|Piaste]] regéiert, déi nom éischten Herrscher, dem [[legend]]äre [[Piast]] benannt gouf. De Mieszko dee mat der [[Dubrawka vu Béimen|Dubrawka]] der chrëschtlecher Duechter vum béimesche Kinnek [[Boleslav I. vu Béimen|Boleslav]] bestuet war, huet sech ëm [[966]] nom réimesch-kathoulesche Ritus vum [[Adalbert vu Prag|Bëschof Adalbert]] zu Gnesen deefe gelooss. Domat stoung hien op Aanhéicht mat allen anere chrëschtlechen Herrscher an Europa. Iwwer seng zweet Fra [[Oda vun der Nordmark]] war hien dem sächseschen Adel gläichgestallt, an hat gutt Bezéiungen zum däitsche Kinnek a Keeser [[Otto I. (HRR)|Otto I.]] Den Territoire huet no den Eruewerunge vum Mieszko I. a sengem Jong [[Boleslav den Daperen|Bolesław dem Daperen]] dem haitege Pole staark geglach. Ëm 997 hat Polen en enkt politesch-militärescht Bëndnis mam [[Hellegt Réimescht Räich vun Däitscher Natioun|Hellege Réimesche Räich]]. Wärend dem Staatsakt zu [[Gnesen]] am Joer 1000 gouf dëse Pakt vum Boleslav I. a vum Keeser [[Otto I. (HRR)|Otto III]]. bestätegt. Deen ass bei där Geleeënheet op d'Graf vum [[Adalbert vu Prag|hellegen Adalbert]], deen 997 vu [[Pruzzen]] erschlo gi war, gepilgert. Deemools sinn déi éischt Diözesen entstanen: Gnesen, [[Poznań|Posen]], [[Kraków|Krakau]], [[Kołobrzeg|Kolberg]] a [[Wrocław|Breslau]]. Spéitstens mat der Kréinung vum Bolesław am Joer 1025 gouf Polen e [[Kinnekräich]]. Wärend der Herrschaft vum Piast Kasimir I. (Każimierz I) gouf d'Haaptstad 1040 vu Gnesen op Krakau (Kraków) verluecht. Polen ass duerch Rivalitéiten an der Nofolleg 1138 a sechs onofhängeg Herzogtemer zerfall: Klengpolen, Grousspolen, Pommern, Pommerellen, Schlesien a Masowien. D'Héichmëttelalter war vu feudaler Territorialzersplitterung gepräägt. 1079 gouf de Bëschof Stanislaus vu Krakau vum Bolesław II. higeriicht. Spéider ass säi Kierper zum Symbol vun der polnescher Eenheet ginn. Wéi och soss an Europa sinn em 1200 Stied a Stadrechter, meeschtens nom Magdebuerger Recht, entstan. 1225 huet den Herzog Konrad vu Masowien den Deutschritteruerden, deen d'Hellegt Land huet misse verloossen, a Polen zu Hëllef geruff, fir di heednesch Pruzzen am Gebitt vum haitege Litauen ze besigen an zum Chrëschtentum ze bekéieren. Si haten och d'Ënnerstëtzung vum Poopst, vum Keeser a vu schleseschen a polneschen Adlegen. [[Fichier:Panorama of Malbork Castle.jpg|thumb|Marienburg (Malbork) un der Nogat, déi gréisst mat rouden Zille gebaute gotesch Buerg an Europa.]] D'[[Deutschritter]] (Krzyżacy) hunn sech no an no als Ordensstaat un der Ostsee, vun [[Danzig]] (Gdańsk) bis [[Riga]], ausgebreet, a sech zu engem geféierleche Rival vum Kinnekräich Polen entwëckelt. Zentrum war d'[[Marienburg]] (Malbork), vu wou aus si di däitsch Ostsiidlung (Baueren, Handwierker, Händler…) encouragéiert a gesteiert hunn. Am 13. Joerhonnert sinn d'[[Mongolen]] a Polen agefall, hu Sandomir (Sandomierz) a Krakau (Kraków) verwüst, an an der [[Schluecht vu Liegnitz]] (Legnica) de schleseschen Herzog [[Heinrich II]] geschloen, ir se sech dunn erëm lues no Osten zeréckgezunn hunn. [[Fichier:Wieliczka.Kopalnia Soli Kaplica św.Kingi.jpg|thumb|Kapell vun der Helleger Kinga an der Salzminn vu Wieliczka, Weltkulturpatrimoine vun der [[UNESCO]].]] Ufank vum 14. Joerhonnert gouf Polen ënner dem Règne vum [[Władysław I.]] Łokietek erëm vereenegt, mat der Ausnam vum däitschen Uerdensstaat a vu Schlesien, wat de Kinnek vu Béimen, de Lëtzebuerger [[Jang de Blannen]] eruewert huet. De [[Kasimir de Groussen]] (Kazimierz III Wielki) , ass mat sengem Papp senge Beméiunge fir d'Eenheet virugefuer an huet Reformen duerchgefouert, déi Polen zu enger mächteger Positioun a Mëtteleuropa verhollef hunn. Am Fridde vun Namslau 1348 huet de béimesche Kinnek, de Lëtzebuerger Karl IV. op all Usproch op de polneschen Troun verzicht. Krakau ass nei opgebaut ginn, dank dem „wäisse Gold“ vun der Salzminn vu [[Wieliczka]] : d'Renaissance-Schlass vum Wawel, d'Universitéit (1364), wichteg Kierchen, de Maart mat der Duchhal (Sukiennice), de jiddesche Quartier Kazimierz um lénkse Weichseluwänner, asw. [[Fichier:Battle of Grunwald monument, Matejko Square, Krakow, Poland.jpg|thumb|Denkmal zu Krakau vun der Schluecht vu Grunwald 1410: de Groussmeeschter vum Deutschritteruerde läit um Réck virum Kinnek vu Polen/Litauen Władysław II. Jagiełło.]] 1386 koum et zum d'Bestietnes tëscht der Kinnigin [[Hedwig]] (Jadwiga), der Duechter vum Kinnek vun Ungarn a Polen (nom Doud vum kannerlose Kasimir III) [[Louis vun Anjou]] (Ludwik Węgierski), mam Groussfürst Jogaila vu Litauen. Als Władysław II Jagiełło grënnt deen d'Dynastie vun de Jagellonen. 1410 kënnt et zur grousser Entscheedungsschluecht tëscht dem Jagiełło an dem Deutschritteruerde bei Grunwald/Tannenberg. Trotz dem polnesche Sig huet et bis 1466 gedauert bis Polen am 2. Fridde vun Thorn (Toruń) den Uerde vassaliséiert, a Pommern (Pomorze), d'Ermland (Warmia) an Danzeg annektéiert huet. == Renaissance an Neizäit == [[Fichier:Poloniae desciptio 1592 Wenceslao Godreccio.png|thumb|301x301px|Polen-Litauen (Theatrum Orbis Terrarum vum Abraham Ortelius 1582)]] Duerch seng Verbindung mat [[Litauen]] an d'Néierlag vun den Deutschritter ass Polen am 15. an am 16. Joerhonnert, dat als „Gëllent Zäitalter“ an d'Geschicht agaangen ass, zu enger europäescher Groussmuecht opgestigen. Mat iwwer enger Millioun Quadratkilometer « vu Mier zu Mier » huet dest multiethnescht Kinnekräich sech vun der Ostsee bis bal un d'[[Schwaarzt Mier]] erstreckt. Kiew war bis 1648 eng polnesch-litauesch Provënzhaaptstad. Vun de Reliounskricher éischter verschount huet d'Wirtschaft sech duerch d'Landwirtschaft, d'Salz, d'Kreditwiesen an den Handel gutt entwéckelt. D'Universitéit vu Krakau war e kulturellen a wëssenschaftlechen Zentrum fir Mëttel- an Osteuropa. Den [[Nikolaus Kopernikus]] ass de berüümtste Wëssenschaftler aus där Zäit. Grouss Schrëftsteller, déi als éischt op polnesch geschriwwen hunn, waren de [[Jan Kochanowski]], de [[Mikołaj Rej]] an den [[Andrzej Frycz Modrzewski]]. Duerch dem Kinnek [[Sigismund den Alen|Sigismund dem Alen]] (Zygmunt Stary, 1506-1548) säi Bestietnes mat der Mailännerin Bona Sforza sinn no aneren auslännesche Kënschtler – wéi de [[Veit Stoß]] (Wit Stwosz) vun Nürnberg - och italieenesch Architekten, Sculpteuren a Moler a Polen agestallt ginn. Zënter dem 15. Jh. ass den Afloss vum polneschen a litaueschen Adel ëmmer méi grouss ginn. 1493 ass den éischte [[Sejm]] (Reichstag) zesumme komm, deen aus Vertrieder vun de Landtagen (Sejmiki), Beroder vum Kinnek, de Bëscheef an der Stadverwaltung vu Krakau vertruede waren. Kinneksbeamten an d'Bëscheef hunn de Senat gebilt. 1505 huet den Adel (szlachta) d'Constitutioun nihil novi duerchgesat: Keen neit Gesetz huet däerfen ouni d'Averständnes vum Adel (deen 8 % vun der Bevëlkerung duergestallt huet) erlooss ginn. Wéi de leschte Kinnek aus der Dynastie vun de Jagellone [[Sigismund II. August]] (Zygmunt II August) 1574 gestuerwen ass, hunn déi Adlég eng elektiv Adelsrepublik (Rzeczpospolita szlachecka) geschaf. De Kinnek gouf zum primus inter pares, deen allerdéngs seng Ministere selwer konnt ernennen. De Chef vun der Arméi (Hetman) gouf vum Sejm gewielt. [[Fichier:Blackmadonna.jpeg|thumb|239x239px|Déi [[schwaarz Madonna vun Częstochowa]] ass vum Jan II Kazimierz zur Kinnigin vu Polen erhuewe ginn. Si soll e puermol Pole virun de Feinde beschützt hunn.]] D'Republik vun den Zwou Natioune war also am Zäitalter vum Absolutismus eng atypesch Walmonarchie, wou net nëmmen den Adel dominéiert huet, ma wou souguer aner Groussmuechten Afloss gewanne konnten. 1573 ass den [[Henri de Valois]] (Henryk Walezy) zum Kinnek gewielt ginn, ir en nom Doud vu sengem Brudder stënterlech Kinnek vu Frankräich ginn ass (Henri III). Du koumen den Transsylwanier Stefan Batory an d'Schweede Sigismund III Vasa (Zygmunt III Waza), ënner deem d'Haaptstad 1596 op Warschau verluecht ginn ass, de [[Ladislas IV. Vasa]] (Władysław IV Waza), de Jean II. Casimir (Jan II Kazimierz) op den Troun. D'17. Joerhonnert war vu Kricher mat gréissere Gebittsverloschter, Epidemien an uerger politescher Onsécherheet gezeechent. Besonnesch d'Kricher géint d'Osmanescht Räich, d'Revolt vun de Kosacken (1648) mam Verloscht vun der Ukrain, an déi schweedesch „Sintflut“ (1656) mam Verloscht vu Livland (Lettland/Estland) hu Polen an eng déif Kris gestierzt. Des Kris huet sech duerch innepolitesch Muechtkämpf verschäerft. De Reichstag (Sejm), an deem de klengen Adel ëmmer méi vum enger heiansdo dekadenter Oligarchie vun héijem Adel (Magnaten) beherrscht gouf, huet 1652 de liberum veto agefouert: all Member konnt mat sengem Vetorecht eng Decisioun vum Sejm blockéieren. Sou sinn am 18. Joerhonnert zwee Drëttel vun de Reichstagen „zerrass“ ginn. Oft goung et drëm, keng Steieren ze bezuelen. Polnesch Magnaten sinn oft vun den Nopeschmuechten manipuléiert ginn. Zwar huet de Kinnek Jan III Sobieski Polen zu groussem Prestige verhollef, wéi e 1683 entscheedend zur Néierlag vun den Tierke viru Wien bäigedroen huet. Mä duerch d'Kris vum Export, bedéngt duerch d'Konkurrenz vun de westeuropäesche Kolonialmuechten, an den Opstig vu [[Russland]], Brandenburg/Preisen an [[Éisträich]], hunn d'Land an d'Enkt gedriwwen, an ëmmer méi zum Puffer an zum Spillball vun dësen dräi Nopere gemaach. Si hunn all Reform oder Stäerkung vum polneschen Zentralstaat versicht ze verhënneren, duerch Korruptioun an Amëschung. Sou huet de Péiter de Grousse vu Russland dozou bäigedroen, datt de Kurfürst vu Sachsen zum polnesche Kinnek gewielt gouf (August II. 1697-1733). Dësen ass an d'Kricher géint de schweedesche Kinnek Karl XII eragezu ginn. Och den August III. de Staarke vu Sachsen ass mat russescher Hëllef op den Troun komm, nodeems de polnesche Kinnek [[Stanislaus I. Leszczyński]] gestierzt gi war. Dësen ass krut duerch de Mariage vu senger Duechter Maria Leszczyńska mam Kinnek vu Frankräich [[Louis XV]] Exil an der Lorraine. Besonnesch d'Place Stanislas zu Nancy erënnert un hien. == Constitutioun vum 3. Mee 1791 an Deelunge vu Polen == [[Fichier:Zamek Krolewski Warszawa 02.jpg|thumb|D'[[Kinneksschlass zu Warschau]] aus dem 18. Joerhonnert ass no der Zerstéierung am Zweete Weltkrich erëm identesch opgebaut ginn.]] De Friedrich II. vu Preisen, dee gestäerkt aus dem [[siwejärege Krich]] (1756-1763) ervirgoung, wollt sech no Osten ausbreeden. Och d'Zarin [[Katharina II.]] an d'[[Maria Theresia vun Éisträich]] waren intresséiert, e Stéck vum polneschen Territoire ze annektéieren. Enner dem leschte Kinnek Stanisław II August Poniatowski (1764-1795), engem opgekläerten Diplomat, deen no de Sachsekinneken de Russen an de Preisen hire Kandidat war, ass Polen an dräi Etappen tëscht den Nopeschräicher opgedeelt ginn. Wéi dëse Kinnek net capabel war, sech mat senge Reformen duerchzesetzen an de Russen ze vill noginn huet, koum et 1768 zu engem hoffnungslosen Opstand vu polneschen Adelege souwuel géint de Kinnek wéi och géint d'Russen. Domat war de Virwand ginn fir déi éischt Deelung. 1772 hu Russland, Preisen an Éisträich grouss Gebidder vum polneschen Territoire annektéiert (ongeféier 200 000 Quadratkilometer mat enger Bevëlkerung vu 4,5 Milliounen). Doropshin hu sech am Sejm Reformkräften zesummegedoe fir Polen am Sënn vun den neie politeschen Iddie vun der Opklärung ze moderniséieren a liewensfäeg ze maachen. Esou ass den 3. Mee 1791, no véierjäreger Aarbecht am Sejm, eng liberal Verfassung vum elo konstitutionelle Monarch Stanisław August proklaméiert ginn. De liberum veto am Sejm ass quasi opgehuewen an duerch de Majoritéitsprinzip ersat ginn, d'Gewaltentrennung ass definéiert ginn, d'Bierger kruten nei Fräiheeten, d'reliéis Toleranz ass bestätegt ginn, d'Bauere goufe vu feudale Contrainte befreit, den Troun sollt ierwlech an der Dynastie vu Sachse ginn, asw. D'Constitutioun vum 3. Mee ass di éischt liberal Verfassung an Europa, an di zweet weltwäit no den USA (1787). Den 3. Mee ass haut en nationale Feierdag. [[Fichier:Tadeusz Kosciuszko by Barwicki.jpg|thumb|152x152px|[[Tadeusz Kościuszko]]]] Dëse Succès huet awer mat sech bruecht, datt Russland zesumme mat konservative polneschen Adeiege Krich geféiert huet. Fir d'Zarin Katharina II. war d'Verfassung eng „franséisch Pescht un der Weichsel“. Preisen huet Polen am Stach gelooss, an et koum am Januar 1793 zur zweeter Deelung vu Polen. Nach en Deel vun der Ukrain a Wäissrussland an en Deel vu Litaue goufe russesch, Danzeg (Gdańsk), Thorn (Toruń), en Deel vu Grousspolen a vu Masowie sinn u Preise gefall. Doropshin leet den Tadeusz Kościuszko, dee schonn am amerikaneschen Onofhängegkeetskrich gekämpft hat, en Opstand géint d'Russen, nodeems en de Kinnek op d'Säit gedréckt hat. Zu Racławice huet en, am Mäerz 1794, ënner anerem mat der Ënnerstëtzung vu bewaffente Baueren, eng Schluecht gewonn, ma schonn am Oktober gouf e geschloen a vun de Russe gefaange geholl. 1795 ass et zur drëtter Deelung komm. Éisträich huet erëm matgemaach, an huet Klengpolen mat Krakau annektéiert. Domat ass Pole vun der politescher Landkaart verschwonnen. De Kinnek huet am November 1795 ofgedankt. == Friemherrschaft an national Affirmatioun (1795-1918) == D'Polen, vun deenen der vill am Ausland gelieft hunn, hunn d'Hoffnung net opginn, erëm eemol onofhängeg ze ginn an als Natioun an engem eegene Staat zesummen ze liewen. 1797 hunn sech an Italien ënner dem [[Jan Henryk Dąbrowski]] di Polnesch Legioune gebilt. Dem Dąbrowski säi Marsch ass nach haut d'[[Nationalhymn]]. Eng éischt Chance hunn se am Napoleon gesinn, deen no sengem Sig géint d'Russen am Fridde vun Tilsit (1807) en Herzogtum Warschau als Vasallestaat vu Frankräich geschaf huet. Herzog gouf de Kinnek vu Sachsen Friedrich-August I., dee sech no der preisescher Néierlag vu Jena op d'Säit vum Napoleon geschloen hat. Wéinst der Néierlag vun der polnesch-franséischer Allianz am Russlandfeldzug vun 1812 souwéi an der Völkerschlacht bei Leipzig am Joer 1813, koum et um Wiener Kongress zu enger neier Opdeelung vu Polen. Grousspolen ass als Provënz Posen erëm u Preisen ofgetratt ginn. Éisträich huet dat nees erëmkritt wat him aus der éischter Deelung vu Polen zougefall war. Krakau gouf zu enger autonomer Republik erhuewen. Iwwreg blouf „Kongresspolen“, e Kinnekräich a Personalunioun mam russeschen Zar, wat just just formal onofhängeg war. Vill Pole waren hin an hier gerappt tëscht der resignéierter Loyalitéit zum jeeweilegen Herrscher, mat der Hoffnung, di eege Kultur a Rechter unerkannt ze kréien, an dem Wëllen, sech noutfalls mat Gewalt vun der Friemherrschaft ze befreien. Nom gelongene griicheschen an dem belschen Onofhängegkeetskampf koum et am November 1830 zu engem verzweiwelten Opstand géint d'Russen, deen awer net vu Frankräich an England ënnerstëtzt gouf. D'Oppressioun ass am russeschen an am preiseschen Deel doropshin ëmmer méi grouss ginn. Honnertdausende vu sinn a Sibirien ëmgesidelt ginn. D'Bezeechnung « Polen » gouf souguer verbueden an d'Land gouf duerch d'russesch Muecht a Weichselland ëmgedeeft. Zéng Dausende vun Zaldoten, a vill Politiker, Kënschtler a Schrëftsteller sinn ausgewandert. Des Emigranten hu sech am Exil organiséiert a Verbünt fir hir Cause gesicht. Berüümt Perséinlechkeeten waren de Frédéric Chopin, an di grouss patriotesch Dichter wéi de Romantiker Adam Mickiewicz, de Cyprian Norwid an de Juliusz Słowacki. An där Zäit konnte polnesch Truppe sech just nach am Ausland profiléieren. 1848 hu beispillsweis 3000 fräiwëlleg polnesch Zaldote fir d'Fräiheet vun Ungarn gekämpft. Wéi d'Italiener mat Erfolleg ugefaangen haten, sech ze vereenegen, an d'Éisträicher aus der Lombardei verdriwwen haten, huet et a Polen och erëm rumouert. Hei huet d'kathoulesch Kierch eng wichteg Roll fir den nationalen Zesummenhalt gespillt. Si war aktiv un der Revolt vum Januar 1863 bedeelegt. Ma och déi gouf brutal néiergeschloen, an et gouf méi wéi jee russifizéiert, respektiv germaniséiert. Well an de Schoulen d'polnesch Sprooch verbuede gouf, ass dësen Unterrecht op ville Plazen heemlech ofgehale ginn. No dësem Echec hu besonnesch Intellektueller de Wee vun heldenhaften Opstänn opginn, an hunn éischter op Bildung, Kultur a Wëssenschaft gesat. Déi spéider Nobelpräisträgerin [[Marie Curie|Maria Skłodowska-Curie]] huet hir wëssenschaftlech Ausbildung zu Warschau am Ënnergrond kritt. Di polnesch Stied hunn sech wirtschaftlech eropgeschafft. Et war d'Zäit vun der sougenannter „organéscher Arbecht“. Et sinn em d'Joerhonnertwenn och vill polnesch Fachaarbechter an de Westen, besonnesch a Frankräich, an d'Belsch, an Däitschland an op Lëtzebuerg an d'Kueleminnen oder an d'Siderurgie schaffe gaangen. Iwwerall hunn si hir Sprooch a kulturell Identitéit relativ laang kultivéiert. Géint Enn vum 19. Joerhonnert si politesch Parteien zum Deel an der Clandestinitéit entstanen. Zum Beispill huet de Sozialist Józef Piłsudzki un der russescher Revolutioun vun 1905 deelgeholl. Di polnesch Kulturzeen war an der Belle Epoque apaart kreativ. 1905 huet de Sienkiewic fir säi Roman Quo Vadis de Literatur-Nobelpräis kritt. Kënschtler wéi de Jan Matejko an de Jacek Malczewski hu grouss patriotesch Tableaue gemoolt. Am éischte Weltkrich si vun den dräi Keeserräicher polnesch Zaldote rekrutéiert ginn, wat mat sech bruecht huet, datt se sech oft feindlech hu misse géintiwwer stoen. 450 000 Pole si gefall, an 900 000 si verletzt ginn. Ma zu gudder Lescht war den éischte Weltkrich fir Polen d'Chance, op de Ruine vun den dräi Okkupatiounsmuechte seng Onofhängegkeet zeréckz'erueweren. == Onofhängegkeet an Zweet Republik 1918–1939 == Am Éischten Weltkrich hunn Däitschland an [[Éisträich-Ungarn]] d'Grënnung vun engem polnesche Staat beschloss. Dat war méi géint Russland geriicht a manner als Unerkennung vun der polnescher Eegestaatlechkeet. Duerch de Krich hat dëse Beschloss vun 1916 awer keng Auswierkung. Den Dag vun der [[Armistice]] (11. November 1918) huet zu Warschau de Marschall [[Józef Piłsudzki]], dee kuerz virdrun aus der däitscher Gefaangenschaft erëmkomm war, den Uewerbefeel iwwer all polnesch Truppe kritt, an huet fir Januar 1919 Wale fir den neien, onofhängege polnesche Staat ausgeruff. 1937 ass dësen Dag zum Nationalfeierdag erkläert ginn. Ma dee Moment waren d'Grenze vum neie Staat net festgeluecht. Zwar hat den amerikanesche President Wilson a senge 14 Punkten d'Onofhängegkeet vu Pole virgesinn, ma gläichzäiteg wollt hie vermeiden, datt gréisser Minoritéiten an den neie Staaten entstinn. No der Néierlag vun de Länner, déi Polen opgedeelt haten, krut Polen 1919 seng Souveränitéit erëm. Duerch den Traité vu Versailles gouf d'Onofhängegkeet vu Polen 1919 och am internationale Kader ënnermauert. Allerdéngs huet Pole souwuel am Westen wéi am Osten an de Méint nom Weltkrich, Gebidder déi a fréiere Joerhonnerten zu Pole gehéiert hunn, zeréckeruewert. Duerch den Opstand vu Grousspolen géint di däitsch Grenzschutztruppe vun Dezember 1918 bis Februar 1919 ass dëst Gebitt ouni Referendum en Deel vum neie Pole ginn. D'[[Weimarer Republik]] war also gezwongen, d'Provënze „Westpreußen“ a Posen (Poznań), also en Deel vu Pommern a vu Grousspolen, erëm ofzetrieden. Vun 1919 bis 1926 hunn du ronn 700.000 Mënschen dat Gebitt verlooss. Danzeg (Gdańsk) ass ënner d'Verwaltung vum Vëlkerbond komm. Polen krut e „Korridor“ tëscht Däitschland an Ostpreussen, wou de Referendum zu Gonschte vun Däitschland ausgefall ass. Nidderschlesien ass däitsch bliwwen, den Oste vun Uewerschlesien mat Kattowitz (Katowice) ass polnesch ginn, wärend de Weste vun Uewerschlesien duerch Referendum däitsch bliwwen ass. Am Osten huet Pole vum russesche Biergerkrich profitéiert, fir wäit iwwer déi vun den Englänner virgeschloe Grenz (Curzon-Linn) Gebidder, déi fréier zu Polen-Litaue gehéiert haten, z'annektéieren. Am August 1920 huet déi Rout Arméi Polen iwwerfall, gouf awer vum polnesche Marschall Pilsudski viru Warschau bezwongen („Wonner un der Weichsel“). Duerch de Friddensvertrag vu Riga, den 18. Mäerz 1921, ass dunn d'Ostgrenz vu Polen ëm 250&nbsp;km no Oste geréckelt ginn. Déi Zweet Republik war also e multiethnesche Staat, mat haaptsächlech enger ukrainescher, wäissrussescher, litauescher Minoritéit am Osten, an enger däitscher Minoritéit am Westen. 10 % vun der Bevëlkerung ware Judden; a verschidde Stied ware si souguer an der Majoritéit. 69 % vun allen Awunner waren ethnesch Polen. Domat huet de Piłsudzki sech géint säi politesche Rival, de Roman Dmowski, dee vun de Westmuechten ënnerstëtzt gouf, a fir en territorial méi klengt, awer ethnesch a konfessionell méi homogeent Polen agetratt war, duerchgesat. D'Verfassung vun 1921 huet e parlamentaresche System nom Modell vun der franséischer Republik ageféiert. No Joren vu politescher Instabilitéit huet de Marschall Piłsudzki duerch e Militärputsch 1925 en autoritären, awer keen totalitäre Regimm ageféiert. D'Parteie goufen net verbueden, mä d'Parlament hat ëmmer manner ze soen, an d'Oppositioun ass staark intimidéiert ginn. An der Verfassung vun 1935 ass d'Positioun vum Staatspresident gestäerkt ginn, ma a Wierklechkeet huet de Marschall Śmigły-Rydz d'Fiedem gezunn. An der Tëschekrichszäit gouf et no der Hyperinflatioun vun 1923 wirtschaftlech a sozial Fortschrëtter. Gdynia un der Ostsee huet sech zu engem modernen Hafen entwéckelt. Och d'Universitéiten hunn en Opschwong erlieft. Aussepolitesch war Polen an enger schwiereger Situatioun. Frankräich war dat eenzegt Land, wat d'Ostgrenz vu Polen unerkannt huet. 1932 huet Pole mat der UdSSR, an 1934 mat Däitschland en Nëtugrëffspakt geschloss. Wéi den Hitler 1938 d'Sudetenland ugeschloss huet, huet Polen den tschecheschen Deel vun Teschen (Cieszyn) annektéiert. Déi Zäit huet den Ausseminister, de Colonel Józef Beck un enger staarker Positioun vu Polen a Mëtteleuropa geschafft. Wéi am Mäerz 1939 den [[Hitler]] Danzeg an de Korridor un d'Räich uschléisse wollt, hu Frankräich a Groussbritannien eng Allianz mat Polen ofgeschloss. Den Hitler-Stalin-Pakt vum 23. August huet an engem geheimen Zousazprotokoll d'Deelung vu Pole virgesinn. Domat hat den Hitler fräi Hand, fir Polen den 1. September 1939 unzegräifen. == Zweete Weltkrich 1939-1945 == No fënnef Wochen huet Polen no verzweiweltem Widderstand sech missen erginn. 200 000 polnesch a 45 000 däitsch Zaldoten si leie bliwwen oder goufe verletzt. Déi polnesch Regierung ass a Frankräich, an duerno op London geflücht, wou se eng Exilregierung op d'Bee gesat an de Widderstand ënner dem Generol a Premierminister [[Władysław Sikorski]] organiséiert huet. D'Néierlag vu Polen ass beschleunegt ginn duerch de sowjeteschen Ugrëff op Polen de 17. September. De Weste vu Pole gouf direkt als Warthegau un d'Räich ugegliddert, wärend den Zentrum als "Generalgouvernement" dem Reichsminister Hans Frank ënnerstallt gouf, deen zur Deemiddegung vu Pole säi Sëtz am Wawel zu Krakau bezunn, a vun do aus säin Terror ausgeüübt huet. Scho wärend dem „Polenfeldzug“ hat de Reinhard Heydrich mat der „völkischer Flurbereinigung“ mat Hëllef vum SD an den SS ugefaangen. Als „Vergeltungsmoossnamen“ géint hire Widderstand, ma virun allem fir aus de polneschen „Untermenschen“ e Vollek vu Sklaven ze maachen, hunn d'Preisen d'Liquidatioun vun der polnescher Führungsschicht ënnerholl. Eleng an de véier éischte Méint vun dëser Aktioun sinn 10.000 Persounen higeriicht ginn: héich Beamten, Dokteren, Aristokraten, Professeren, Geeschtlecher, Riichter, asw. 200.000 Kanner, déi „aresch“ ausgesinn hunn, goufen an Däitschland verschleeft. Géint d'Judde gouf e reegelrechte Vernichtungskrich geféiert, besonnesch ab 1941. Si sinn zum Deel an iwwerfëllte Ghettoen (Warschau, Łódz, Krakau…) zu Grond gaang, respektiv am Laf vum Krich ëmmer méi massiv an der KZer ermuert ginn. Et goufen op polneschem Gebitt insgesamt 2000 Konzentratiounslager (Haapt- an Niewelager) opgebaut. Zu de gréisste Vernichtungslager gehéieren [[KZ Auschwitz|Auschwitz-Birkenau]], [[KZ Majdanek|Majdanek]], [[KZ Treblinka|Treblinka]], [[KZ Sobibor|Sobibor]], [[KZ Chełmno|Chełmno]] a [[KZ Belzec|Belzec]]. Hei goufen och vill Polen als Zwangsaarbechter agespaart oder ëmbruecht. Am Ganze sinn 2,7 Millioune polnesch Judden ëmbruecht ginn, a ronn 30 000 polnesch Rom. Och déi Polen, déi ënner d'sowjetesch Herrschaft gerode waren, blouwen net vun Ënnerdréckungsmoossname verschount. Et gëtt ugeholl, datt ongeféier 1,5 Millioune polnesch Bierger deportéiert goufen, déi meescht a Sibirien. 300.000 polnesch Zaldote koumen a sowjetesch Krichsgefaangeschaft, nëmmen 82.000 vun hinnen hunn iwwerlieft. E groussen Deel vun den Offizéier goufen, zesumme mat anere Persounen aus der polnescher Elit duerch sowjetesch Truppen oder den NKVD [[Massaker vu Katyn|1940 bei Katyn]] an och an de Lagere vu Starobielsk, Kozielsk an Ostaszków ermuert an a Massegriewer verschäert ginn. D'Zuel vun den Affer gëtt op 20.000 bis 24.000 Mënsche geschat. Dëser Ënnerdréckung zum Trotz hunn Honnertdausende vu polneschen Zaldoten op der Säit vun den Alliéierten op alle Fronte gekämpft. Polnesch Piloten an Zaldoten ware besonnesch an der Schluecht ëm England (Blitz), an Italien, an Nordafrika oder bei der [[Operatioun Overlord|Landung an der Normandie 1944]] eng wichteg Stäip fir d'Alliéiert. Dem Generol Wladysław Anders säin 2. Polneschen Arméikorps huet sech entscheedend an der Schluecht vum Monte Cassino 1944 ervirgedoen. Am Land selwer gouf et de ganze Krich erduerch Partisanekämpf; 1942 sinn des Kräften an der Heemechtsarméi (Armia Krajowa, AK) zesummegeschloss ginn. Donieft gouf et en zivillen Ënnergrond: eng Regierung, déi vu London gesteiert gouf (Delegatura), Geriichter, Schoulen an eng eege Press. De Warschauer Ghetto ass nom Opstand liquidéiert ginn. Et gouf kaum Iwwerliewender. Den [[Opstand am Warschauer Ghetto|Opstand vun de Judden am Warschauer Ghetto]] am Abrël/Mee 1943 an den [[Opstand vu Warschau]] am August 1944, dee vun der polnescher Heemechtsarméi (Armia Krajowa) geféiert gouf, sinn déi spektakuläerst a gläichzäiteg déi trageschst Episode vum Hitler sengem Vernichtungskrich. Warschau gouf dem Äerdbuedem gläichgemaach, wärend d'Rout Arméi hire Virmarsch um Ufer vun der Weichsel gestoppt an der Zerstéierung nogekuckt huet, ir se duerno d'Land vun der Wehrmacht an der däitscher Besatzung befreit huet. Alles an allem: Polen ass dat Land, dat am Zweete Weltkrich de gréisste Prozentsaz (20 %) vu senger Bevëlkerung verluer huet. Nom Krich huet Polen drop gehalen, zerstéiert Stied, besonnesch den Zentrum vu Warschau, erëm identesch opzebauen. == Volleksrepublik, Sozialismus an d'Gewerkschaftsbeweegung Solidarność 1945–1989 == Di polnesch Autoritéiten hate gehofft, datt hiert Land vun de Westmuechte géif befreit ginn. Ma no senger Victoire zu Stalingrad war de Stalin fest entschloss Ost- a Mëtteleuropa ënner seng Herrschaft, an natierlech d'Gebidder, déi Polen am Vertrag vu Riga annektéiert hat, zeréckzekréien, respektiv ze behalen (cf. Hitler-Stalin-Pakt). D'Westalliéiert hunn des Strategie nolens volens duerchgoe gelooss. Obwuel d'Heemechtsarméi tatkräfteg un der Befreiung vun de Preise bedeelegt war, huet d'Rout Arméi hir Cheffen deportéiert an/oder higeriicht. De Stalin huet di polnesch Kommunisten ënnerstëtzt (Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, PKWN, oder Kommitee vu Lublin), déi awer net vill Support an der Bevëlkerung haten. Nom Ofkommes vu Jalta am Februar 1945 hunn d'Westmuechten di nei Realitéit akzeptéiert, an hunn d'Exilregierung net méi unerkannt. D'Wale vun 1947 waren zu Gonschte vun der Kommunistescher Partei gefälscht. Polen ass eng Volleksrepublik an e Satellitestaat vun der UdSSR ginn. D'Grenze vum fréiere Pole goufen op de Konferenzen vu Jalta a Potsdam no Weste geréckelt: Am Osten, wou d'Curzonlinn als nei Grenz geholl gouf, huet Polen den ethnesch gemëschten Drëttel vu sengem Territoire ("Kresy") un d'Sowjetunioun missen oftrieden, an déi do usiessech polnesch Awunner (2,5 Millioune Mënschen) goufe verdriwwen. Am Westen sinn déi däitsch Gebidder ëstlech vun der Oder an der Lausitzer Neiße („Oder-Neiße-Linie“), d.&nbsp;h. Nidderschlesien an Hannerpommern u Pole gefall. Doriwwer eraus huet Polen de südlechen Deel vun Ostpreise kritt, an huet, vun de Russen encouragéiert, déi westlech vun der Oder geleeë Stad Stettin besat an och a säin Territoire incorporéiert (Szczecin). Dat huet bedeit, datt déi däitsch Bevëlkerung des Gebidder huet misse verloossen. Dësen „Heimatvertriebenen“ hir Wunnenge sinn zum groussen Deel vun de verdriwwene Polen aus dem Osten a Besëtz geholl ginn. - Déi nei Grenze goufen am Potsdamer Ofkommes festgeschriwwen. Si sinn 1950 vun der DDR unerkannt ginn; d'Bundesrepublik huet se eréischt mam Willy Brandt senger Ostpolitik 1970 a schliisslech offiziell mat der Wiedervereenegung 1990 unerkannt. Als Volleksrepublik war Pole weiderhin en autonome Staat, a war Member vun der UNO. Mä si koum, zesumme mat anere mëttel- an osteuropäesche Staaten ënner den direkten Afloss vun der UdSSR, déi besonnesch d'Aussepolitik, ma och de politeschen a wirtschaftleche System bestëmmt huet. Pole war e.a. Member vum Kominform, vum COMECON a vum Warschauer Pakt. Bis 1956 war di kommunistesch Repressioun brutal: Zéngdausende Mënsche sinn ëmkomm, an nach vill méi goufen agespaart. D'Kollektivéierung vum Land huet zu heftegem Widderstand bei de Bauere geféiert. D'Industrie an d'Servicer si verstaatlecht ginn. Vill Leit goufen enteegent. D'Kathoulesch Kierch ass verfollegt ginn; 1953 ass de Kardinol a Primas Stefan Wyszyński an de Prisong komm. Wéi och nach d'Liewensbedingunge sech weider verschlechtert hunn, ass et am Juni 1956 zu engem Aarbechterstreik, zu Massendemonstratiounen a gewaltsamen Zesummestéiss mat der Arméi komm. Zu Poznań si 57 Demonstranten ëmkomm. D'Lag huet sech entschäerft mat der Entstaliniséierung, a mat neie Leit ënner der Leedung vum KP-Chef [[Władysław Gomułka]], deen ënner sengem Virgänger Bierut inhaftéiert war. Ma schonn 1968 koum et zu Studenteprotester, an 1970 zu Massendemonstratioune géint ze héich Präisser, mat Doudegen a Verletzten e.a. zu Gdańsk an zu Szczecin. Enner dem [[Edward Gierek]] ass de Liewesstandard vun de Leit eropgaangen. Ma eng nei Deierecht huet no 1976 zu Streik a Protester geféiert. D'Resistenz huet sech am Ënnergrond forméiert. D'Wal vum Krakauer Kardinol Karol Wojtyła zum Poopst ([[Jean-Paul II. (Poopst)|Jean-Paul II]]) 1978 a seng Rees a Polen 1979 hunn dem polnesche Vollek de Courage ginn, de kommunistische Regime aus den Aangelen ze hiewen. 1980 ass di fräi Gewerkschaft Solidarność ënner dem [[Lech Wałęsa]] an den Danzeger Werften entstan. Mat 10 Millioune Memberen huet Solidarność sech a ganz Polen ausgebreet. Am Summer 1980 huet de Regimm d'Zensur opgehuewen an d'Gewerkschaft toleréiert, en eemolege Virgank an de Warschauer-Pakt-Staaten. Den 13. Dezember 1981 huet de Generol [[Wojciech Jaruzelski]], warscheinlech op Drock vu Moskau, d'Krichsrecht dekretéiert: Solidarność gouf verbueden, ma huet am Ënnergrond an de Joren duerno weider funktionéiert. An den achtzeger Joren huet Polen eng schwéier Approvisionnementskris matgemaach. Et huet déi Zäit Convoiën mat Proviant an Hëllefsgidder aus dem Westen akzeptéiert. Dank dem sowjetesche President [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] senger neier Aussepolitik, déi d'Brejnev-Doktrin fale gelooss huet, konnt Solidarność den Drock op de Regimm erhéijen. Am Juni 1989 koum et zu bal fräie Walen. D'Kommuniste goufe massiv ofgewielt. Nach virum Fall vun der Berliner Mauer gouf de kathoulesche Publizist Tadeusz Mazowiecki den éischten netkommunistesche Ministerpresident vu Polen no 1945. Den 31. Dezember 1989 ass di Drëtt Republik offiziell ausgeruff ginn. == Drëtt Republik (1990-) == 1990 huet Däitschland d'Westgrenz vu Polen definitiv unerkannt an huet duerno frëndschaftlech Bezéiungen opgebaut, och wann et heiansdo Spannunge mat den ''Heimatvertriebene'' gouf, déi eventuell Usproch op hir 1945 verluere Proprietéiten erhuewen hunn, oder wa Pole Reparatiounsfuerderungen an d'Diskussioun bruecht huet. Och d'Sowjetunioun, an zënter 1992 Russland hunn op Normaliséierung gesat. E wichtege Geste war d'Visitt vum [[Boris Jelzin]], an d'Iwwerreechung vun de Katyndokumenter am Joer 1992. 1997 ass eng nei Verfassung duerch Referendum ugeholl ginn. Polen huet sech trotz sëllege Regierungsëmbildungen zu enger stabeler Demokratie mat enger relativ staarker Wirtschaft entwéckelt. Vill Leit hunn nawell d'Chance genotzt, fir an de Weste schaffen ze goen. Ëmmerhin ass d'Aarbechtslosegkeet no der Privatiséierung vu grousse Staatsbetriber duerch de Balcerowicz-Plang staark ropp gaangen. De Regimmwiessel hat och eng Hyperinflatioun mat sech bruecht, duerch déi Erspuernesser massiv geschrumpft sinn. 1999 ass Polen an d'[[NATO]] opgeholl ginn. D'Relatioune mat den USA, wou iwwregens vill Polen oder Leit vu polnescher Ofstamung wunnen, sinn an der Reegel frëndschaftlech. Am Juni 2003 hunn 73 % vun de Polen fir eng Memberschaft an der [[EU]] gestëmmt. Den 1. Mee 2004 ass Polen zesumme mat 9 anere Staaten an d'Europäesch Unioun opgeholl ginn. Allerdéngs ass d'Land der [[Eurozon]] net bäigetrueden. Aussepolitesch hu sech d'Relatiounen zu Russland vum President [[Wladimir Putin|Putin]] ofgekillt. Mat den USA huet Polen eng grouss Solidaritéit nom Attentat vum 11. September 2001 gewisen. Et huet 2003 mat 2300 am Irak engagéiert Zaldoten zur „coalition oft he willing“ vum President [[George W. Bush]] gehéiert. An der Innepolitik huet et vill Beweegung ginn. Ëmmer erëm hu sech nei Koalitiounen a Parteizesummeschlëss forméiert. Mam Aleksander Kwaśniewski, dee vun 1995 bis 2005 den Nofollger vum Lech Wałęsa ginn ass, haten déi fréier zu Demokrate gewandelt Kommunisten eng Rei Joren d'Soen. Duerno si si vu liberalen a konservative Kräften no an no iwwerdubbert ginn. 2005 huet déi national-konservativ [[PiS]] (Prawo i Sprawiedliwość, Recht a Gerechtegkeet) vun den Zwillingsbridder [[Jarosław Kaczyński|Jarosław]] a [[Lech Kaczyński]] d'Parlamentswale gewonnen. De Lech Kaczyński ass zum neie President gewielt ginn, an säi Brudder war Premierminister vun 2006 bis zu de virgezunnene Parlamentswale vun 2007, no deenen déi liberal Biergerplattform [[PO]] (Platform Obywatelska) ënner dem [[Donald Tusk]] als Premierminister de PiS erëm ofgeléist huet. Am Dezember 2014 gëtt den Tusk President vum Europäesche Rot. An der Tëschenzäit ass den 10. Abrëll 2010 de President Lech Kaczyński a seng Fra Maria mat enger héichkaräteger Delegatioun bei [[Smolensk]] tragesch em d'Liewe komm, wéi se sollten de Massaker vu [[Katyń]] commemoréieren. De [[Bronisław Komorowski]] (PO) ass kuerz duerno géint de Jarosław Kaczyński zum neie President gewielt ginn. D'Parlamentswale vum 25. Oktober 2015 hunn dem PiS eng absolut Majoritéit am Sejm abruecht. Am August 2015 hat den Andrzej Duda vum PiS d'Presidentschaftswale géint de Komorowski gewonnen. De Jarosław Kaczyński ass zwar net Premierminister ginn, hie gëllt awer duerch seng Funktioun als Parteipresident als de staarke Mann vun der Regierung ënner de Premierministere Beata Szydło (2015-2017) a Mateusz Morawiecki (zënter Dezember 2017). D'Bezéiungen zur Europäescher Unioun hunn sech däitlech verschlechtert. D'EU werft der PiS-Regierung e.a. Verletzung vun der Rechtsstaatlechkeet vir, an huet mat politeschen a juristesche Konsequenze gedreet. D'Regierung hirersäits vertrëtt d'Konzept vun enger Unioun vu souveräne Staaten. {{Kapitel Info feelt}} == Bibliographie == * Dariusz Banaszak, Tomasz Biber, Maciej Leszczyński. ''Ilustrowane Dzieje Polski.'' Posiedlik, Raniowski, Stecki, Poznan, 1997. * Manfred Alexander ''Kleine Geschichte Polens.'' Reclam, Stuttgart, 2003. * Adam Zamoyski ''Poland.'' William Collins, London, 2009. * Norman Davies. ''God's Playground. A History of Poland. Vol. I and II .'' Columbia University Press, New York, 2005. [[Kategorie:Geschicht vu Polen| ]] rpmr1mcjbq8gdvixgkxvca45bnvs3tb Aix-sur-Cloie 0 161555 2713177 2699395 2026-10-28T15:07:32Z GilPe 14980 uu → ue 2713177 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Aix-sur-Cloie<br>''[[Lëtzebuergesch|lb]]: Esch-op-der-Huert''<br> | Wopen = | Kaart = | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = {{Franséisch Communautéit}} | Provënz = {{Provënz Lëtzebuerg}} | Arrondissement = [[Arrondissement Arel|Arel]] | Gemeng = {{Aubange}} | Telefonszon = 063 | Postcode = 6792 | Koordinaten = {{coor dms|49|34|37|N|05|46|55|O|Haaptkoordinaten=jo}} | Fläch = | Bevëlkerung = 530 | Bevëlkerungsdatum = 2012 }} '''Aix-sur-Cloie''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''Esch-op-der-Huert''', fréier Schreifweis: ''Esch-op-der-Huurt'') ass eng Uertschaft an der Gemeng [[Éibeng]] (Sektioun [[Hueldang]]) an der [[Provënz Lëtzebuerg]], am [[Areler Land]]. == Geographie== Et läit nordwestlech vun der Uertschaft [[Éibeng]], an ëstlech vun Hueldang, dat an der [[Gaume]] läit. Nërdlech vun der Uertschaft huet d'Baach [[Brühl (Kuer)|Brühl]] hir Quell, si leeft Richtung Südosten an am [[Dräilännereck]] an d'[[Kuer]]. {{Lokalisatioun Uertschaft |ville=Aix-sur-Cloie |sud-ouest= [[Halanzy]] |ouest= [[Battincourt]] |nord= [[Bébange]] |nord-est= [[Messancy]] |sud-est= [[Aubange]] |sud= [[Mont-Saint-Martin (Meurthe-et-Moselle)|Mont-Saint-Martin]] (F) }} == Geschicht == Esch-op-der-Huert stoung ursprénglech ënnert der Herrschaft vu [[Lonkech]]<ref>''Publications de la Société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché de Luxembourg'', volume XV, 1860.</ref>. No der [[Konventioun vum 16. Mee 1769]], gouf et en Deel vum [[Grand-gouvernement de Lorraine-et-Barrois]], an ënnerstoung dem [[Bailliage de Villers-la-Montagne]]<ref>Nicolas Durival: ''Description de la Lorraine et du Barrois'' Band 2, Nancy, chez la veuve Leclerc, 1779}}</ref>. An der Franséischer Revolutioun an dem [[Directoire]] war et en Deel vum [[Departement Forêts]], dono vum neigegrënnte Groussherzogtum Lëtzebuerg, bis wéi no der [[Belsch Revolutioun|Belscher Revolutioun]] d'[[Provënz Lëtzebuerg]] gespléckt gouf an et op der belscher Säit vun der Grenz ze leie koum. Als Sektioun vun der Gemeng Halanzy koum et schlussendlech, am Zock vun der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]], an d'Gemeng Éibeng, mat där Halanzy fusionéiert hat. [[File:Calvaire rue Claie à Aix-sur-Cloie Aubange Belgique.JPG|thumb|upright|Eent vun de Weekräizer]] == Kuckeswäertes == * d'Kierch Saint-Martin * véier [[Weekräiz]]er, déi klasséiert sinn == Kuckt och == * [[Lëscht vun den Uertschaften am Areler Land]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemeng Éibeng}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Areler Land]] aexjamj23isx540d7pf6wdh3kt2k84g Christine Lagarde 0 167329 2713249 2647220 2026-10-29T10:43:11Z GilPe 14980 Update: éischter a Pensioun? 2713249 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Christine Madeleine Odette Lagarde''', gebuer den [[1. Januar]] [[1956]] zu [[Paräis]], ass eng [[Frankräich|franséisch]] [[Politiker]]in an [[Affekot]]in, déi zënter 2019 Presidentin vun der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] ass. Enn Oktober 2026 huet si matgedeelt, datt si hiert Mandat – dat am Fong nach bis Enn Oktober 2027 leeft – am Februar 2027 virzäiteg néierleeë géif<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/international/ezb-presidentin-christine-lagarde-trett-virzaiteg-zreck-2005601035|Titel=De 7. Februar 2027: EZB-Presidentin Christine Lagarde trëtt virzäiteg zréck|Gekuckt=2026-10-29|Datum=2026-10-29|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. Tëscht 2011 an 2019 war si Cheffin vum [[Internationale Wärungsfong]] (FMI) an do virdrun, vun 2007 bis 2011, Ministesch fir Wirtschaft, Finanzen an Industrie an der franséischer Regierung. Si ass déi éischt Fra op all eenzele vun deene Posten. == Liewen a Karriär == D'Christine Lagarde ass zu [[Le Havre]] opgewuess an huet hire Secondaire do, souwéi och als Austauschschülerin op der [[Holton-Arms School]] zu [[Bethesda]] am amerikanesche Bundesstaat [[Maryland]] gemaach. Duerno huet si [[Droit]] op der [[Université Paris-Nanterre|Universitéit Paräis X]] studéiert a krut eng Maîtrise um [[Institut d'études politiques vun Aix-en-Provence|Institut d'études politiques]] zu [[Aix-en-Provence]]. 1981 gouf si Affekotin um Barreau vu Paräis a gouf vum Affekotecabinet Baker McKenzie, dee weltwäit a Wirtschaftsfroen aktiv ass, rekrutéiert. Do war si spezialiséiert Associée fir Aarbechtsrecht, Konkurrenzrecht a Fusiounen an Acquisitiounen. 1995 gouf si Member vum Exekutivcomité vum Cabinet zu [[Chicago]], éier si véier Joer drop als éischt Fra an als éischt Net-Amerikanerin Presidentin vun deem Comité gouf. 2004 gouf si du Presidentin vum Globale Strategiecomité vu Baker McKenzie.<ref name=nouvelobs07>nouvelobs.com: [https://www.nouvelobs.com/politique/elections-2007/20070518.OBS7733/christine-lagarde-biographie.html ''Christine Lagarde : biographie''] (18. Mee 2007)</ref> Am Juni 2005 koum d'Christine Lagarde an déi franséisch Regierung ënnert dem President [[Jacques Chirac]], deemools ënner der Leedung vum Premierminister [[Dominique de Villepin]]. Si gouf Ministesch fir Aussenhandel. No der Victoire vum [[Nicolas Sarkozy]] am Mee 2007 war si ee Mount laang Ministesch fir Landwirtschaft a Fëscherei an der Regierung vum Premierminister [[François Fillon]], éier si am Juni 2007 zur Ministesch fir Ekonomie a Finanze ernannt gouf. Si war domat déi éischt Fra op deem Posten an an engem [[G8]]-Land. Wärend hirer Amtszäit huet si liberal Wirtschaftsreformen duerchgesat, ënner anerem an deem si den Aarbechtsmarché liberaliséiert, d'Grondsteier erofgesat a Spuerprogrammer fir den ëffentlechen Déngscht duerchgefouert huet.<ref name=marianne22>marianne.net: [https://www.marianne.net/politique/macron/le-reve-americain-de-la-macronie-christine-lagarde-bientot-a-matignon ''Le rêve américain de la Macronie : Christine Lagarde, bientôt à Matignon ?''] vum Louis Nadau (14. Februar 2022)</ref> Tëscht Juli an Dezember 2008 war si och d'Presidentin vum ECOFIN, dem Rot vun de Wirtschafts- a Finanzministere vun den EU-Memberstaaten. D'Gestioun vun der Finanzkris vun 2008 an hir Konsequenzen sinn och an hir Amtszäit gefall.<ref name=imf19>imf.org: [https://www.imf.org/fr/About/senior-officials/Archive/christine-lagarde ''Christine Lagarde - Notice biographique''] (16. Juli 2019)</ref> De 5. Juli 2011 gouf si gewielt fir den [[Dominique Strauss-Kahn]] un der Spëtzt vum [[Internationale Wärungsfong|FMI]] ze ersetzen. Hiert Mandat gouf 2016 erneiert; si war déi eenzeg Kandidatin.<ref name=imf19/> Am Dezember 2016 gouf si vun engem franséische Geriicht wéinst Vernoléissegung verurteelt fir hir Roll an der Affär ronderëm de Geschäftsmann [[Bernard Tapie]], mee ouni datt eng Strof prononcéiert gouf.<ref>lemonde.fr: [https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2016/12/19/affaire-tapie-de-quoi-christine-lagarde-est-elle-accusee_5051123_4355770.html ''Affaire Tapie : pourquoi Christine Lagarde a-t-elle été condamnée ?''] (19. Dezember 2016)</ref> Als Cheffin vum FMI hat si eng wichteg Roll an der [[Eurokris|Kriserettungspolitik vum Euro]], déi 2010 lassgoung. Den FMI war zesumme mat der [[Europäesch Zentralbank|Europäescher Zentralbank]] (BCE) an der [[EU-Kommissioun]] Deel vun der sougenannter "Troika", déi verschidde Moossnamen imposéiert hu fir d'europäesch Wärung virum Kollaps ze retten. Déi Moossname goufen vun de concernéierten EU-Länner net gutt opgeholl, besonnesch am Kader vun der Wirtschaftskris a Griicheland.<ref name=marianne22/><ref>bpb.de: [https://www.bpb.de/kurz-knapp/lexika/das-europalexikon/309429/lagarde-christine/ ''Lagarde, Christine''] (gekuckt den 18. August 2024)</ref> 2019 ass d'Christine Lagarde als Generaldirektesch vum FMI zeréckgetruede fir als Nofollgerin vum [[Mario Draghi]] d'Presidence vun der Europäescher Zentralbank (BCE) ze iwwerhuelen. Bei der BCE huet si déi éischt strateegesch Revisioun zënter 2003 duerchgefouert an d'Institutioun duerch d'Wirtschaftskris geleet, déi d'[[COVID-19-Pandemie]] provozéiert hat, an d'Inflatiounskris, déi 2021 ugefaangen huet.<ref>politico.eu: [https://www.politico.eu/article/christine-lagarde-ecb-strategy-must-adapt-to-changing-world-climate-change-digital-euro/ ''Christine Lagarde: ECB must adapt to changing world''] vum Johanna Treeck a Florian Eder (14. Juni 2021)</ref><ref>reuters.com: [https://www.reuters.com/markets/europe/ecbs-lagarde-really-confident-inflation-under-control-2024-05-21/ ''ECB's Lagarde 'really confident' inflation under control''] (21. Mee 2024)</ref> == Weideres == An hirer Jugend war d'Christine Lagarde Member vun der franséischer Nationalekipp am [[Synchronschwammen]].<ref name=imf19/> 2019, 2020, 2022 an 2023 rangéiert si op Plaz 2 op der Lëscht vun de mächtegste Fraen op der Welt vun der US-amerikanescher Zäitschrëft Forbes. D'Christine Lagarde huet zwee Kanner.<ref name=nouvelobs07/> == Éierungen == Am Abrëll 2012 krut si de Rang vum Offizéier an der franséischer [[Légion d'honneur]],<ref name=imf19/> 2021 krut si dunn nach de Grad vum "Commandeur" am Ordre national du Mérite de France. Donieft gouf si 2013 "Grand officier" am Ordre national de la République de Côte d'Ivoire.<ref name=ecb24>ecb.europa.eu: [https://www.ecb.europa.eu/ecb/decisions/html/cvlagarde.fr.html ''La présidente de la Banque centrale européenne''] (gekuckt de 17. August 2024)</ref> Si krut eng Rei Éierendoktorater, dorënner vun der [[Katholieke Universiteit Leuven|Kathoulescher Universitéit Louvain]], der [[Universitéit vu Montréal]], an dem Robinson College vun der [[Universitéit vu Cambridge]].<ref name=ecb24/><ref>hln.be: [https://www.hln.be/onderwijs/ku-leuven-geeft-imf-directeur-christine-lagarde-eredoctoraat~a733cb4c/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F ''KU Leuven geeft IMF-directeur Christine Lagarde eredoctoraat''] vum Koen Louage (19. September 2012)</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Lagarde Christine}} [[Kategorie:Presidente vun der Europäescher Zentralbank]] [[Kategorie:Franséisch Akerbauministeren]] [[Kategorie:Finanzministere vu Frankräich]] [[Kategorie:Franséisch Handelsministeren]] [[Kategorie:Franséisch Affekoten]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre national du Mérite]] [[Kategorie:Gebuer 1956]] i28son8r6bvbfnh4ehdldeysu3dj45w Dommendéck 0 177482 2713236 2713159 2026-10-28T21:29:40Z Cayambe 1247 /* Habitat */ kleng korr 2713236 wikitext text/x-wiki {{Infobox Déieren | Numm = Dommendéck | An anere Sproochen = [[Däitsch|de]]: Wintergoldhähnchen <br> [[Franséisch|fr]]: roitelet huppé | Bild = Goldcrest 1.jpg | Bildtext héich= En Dommendéck | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Vullen]] | Uerdnung = [[Spatzevullen]] | Ënneruerdnung = [[Sangvullen]] | Famill = [[Regulidae]] | Gattung = Regulus | Aart = Dommendéck | Wëssenschaftlechen Numm = Regulus regulus | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|L.]], 1758) }} Den '''Dommendéck'''<ref>[https://lod.lu/artikel/DOMMENDECK1?lemma=Dommendéck Dommendéck.] lod.lu.</ref> (''Regulus regulus''); och alt ''Dommendéckelchen, Dommeneck, Dommelek, Dommvillchen'' oder ''Dëmmvillchen'' genannt<ref>Henri Klees: ''Luxemburger Tiernamen. Inbegriffen in 2. Auflage die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen.'' Luxemburg, Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie, 1981 (=Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV), S.40.</ref>, ass e [[Sangvullen|Sangvull]] aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Regulidae]]. Mat enger Gréisst vu knapps 9&nbsp;Zantimeter an engem Gewiicht vu 4 bis 7&nbsp;Gramm ass et ee vun de klengste [[Villercher]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den Dommendéck lieft a britt virun allem an [[Nolebeem]]. 2027 ass den Dommendéck zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] [[Vull vum Joer]].<ref>Jeff Birsens: [https://www.rtl.lu/news/panorama/den-dommendeck-ass-de-vull-vum-joer-2027-1280531042 "Den Dommendéck ass de Vull vum Joer 2027."] rtl.lu, 26.10.26.</ref> == Beschreiwung == {{Kapitel Info feelt}} En huet eng opfälleg giel bis orange Sträif op der Stier an um Kapp, déi op de Säite schwaarz ass. De Rescht vum Kapp ass gro, bis op eng weider schaarz Sträif, déi no all Säit vum Schniewel am Bou no ënne geet. De Kierper ass oliv-gréngelzech bis hellbeige (ëm de Bauch); d'Flilleke si schwaarz a wäiss, zum Deel mat gielzechen Téin. E gläicht vill dem [[Feierkäppchen]], woubäi dësen laanscht d'Baken eng wäiss Sträif huet. Den Dommendéck frësst all Dag säin eegent Kierpergewiicht - ëm déi 5 Gramm, souvill wéi en 10-Cent-Stéck. ===Gesang === De Gesang ass opfälleg haart fir d'Gréisst vum Villchen. [[Fichier:Goldcrest (Regulus regulus) (W1CDR0001500 BD19).ogg|Gesang]] == Habitat == Den Dommendéck lieft haaptsächlech an Nolebëscher, wou en ënnert den Nole vun de Beem no klengen Insekten, Spannen a Milbe sicht fir se ze friessen. Hie baut och seng Näschter an dëse Beem, déi en aus hirem Material zu enger bal zouener Bull verbaut fir dran ze bréien. Am Wanter zéien d'Populatiounen eng Grëtz no Süden, wat bedeit, dass dann zu Lëtzebuerg amplaz vun deenen, déi am Summer do sinn, Dommendécken aus Nordeuropa virzefanne sinn.<ref>Bob Bertemes: [https://www.naturemweltasbl.lu/vote/ Den Dommendéck] Video fir d'Wiel vum Vull vum Joer op naturemwelt.lu (gekuckt: 26.0.2026).</ref> == Biller == <gallery> File:Goldcrest, male (Regulus regulus) (25207923537).jpg|Männche mat oranger Kappsträif File:Wintergoldhähnchen (Regulus regulus) 03.jpg|Männche vu vir File:A Natural History of the Nests and Eggs of British Birds -Goldcrest -plate 132-cropped.jpg|Nascht (Ill.) Regulus regulus inermis MHNT.ZOO.2010.11.207.jpg|Eeër </gallery> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Regulidae]] [[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]] e6xwr5va7t7avdifqacn3iw2ye8ie41 2713240 2713236 2026-10-29T06:57:47Z Puscas 735 /* Habitat */ .... 2713240 wikitext text/x-wiki {{Infobox Déieren | Numm = Dommendéck | An anere Sproochen = [[Däitsch|de]]: Wintergoldhähnchen <br> [[Franséisch|fr]]: roitelet huppé | Bild = Goldcrest 1.jpg | Bildtext héich= En Dommendéck | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Vullen]] | Uerdnung = [[Spatzevullen]] | Ënneruerdnung = [[Sangvullen]] | Famill = [[Regulidae]] | Gattung = Regulus | Aart = Dommendéck | Wëssenschaftlechen Numm = Regulus regulus | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|L.]], 1758) }} Den '''Dommendéck'''<ref>[https://lod.lu/artikel/DOMMENDECK1?lemma=Dommendéck Dommendéck.] lod.lu.</ref> (''Regulus regulus''); och alt ''Dommendéckelchen, Dommeneck, Dommelek, Dommvillchen'' oder ''Dëmmvillchen'' genannt<ref>Henri Klees: ''Luxemburger Tiernamen. Inbegriffen in 2. Auflage die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen.'' Luxemburg, Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie, 1981 (=Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV), S.40.</ref>, ass e [[Sangvullen|Sangvull]] aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Regulidae]]. Mat enger Gréisst vu knapps 9&nbsp;Zantimeter an engem Gewiicht vu 4 bis 7&nbsp;Gramm ass et ee vun de klengste [[Villercher]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den Dommendéck lieft a britt virun allem an [[Nolebeem]]. 2027 ass den Dommendéck zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] [[Vull vum Joer]].<ref>Jeff Birsens: [https://www.rtl.lu/news/panorama/den-dommendeck-ass-de-vull-vum-joer-2027-1280531042 "Den Dommendéck ass de Vull vum Joer 2027."] rtl.lu, 26.10.26.</ref> == Beschreiwung == {{Kapitel Info feelt}} En huet eng opfälleg giel bis orange Sträif op der Stier an um Kapp, déi op de Säite schwaarz ass. De Rescht vum Kapp ass gro, bis op eng weider schaarz Sträif, déi no all Säit vum Schniewel am Bou no ënne geet. De Kierper ass oliv-gréngelzech bis hellbeige (ëm de Bauch); d'Flilleke si schwaarz a wäiss, zum Deel mat gielzechen Téin. E gläicht vill dem [[Feierkäppchen]], woubäi dësen laanscht d'Baken eng wäiss Sträif huet. Den Dommendéck frësst all Dag säin eegent Kierpergewiicht - ëm déi 5 Gramm, souvill wéi en 10-Cent-Stéck. ===Gesang === De Gesang ass opfälleg haart fir d'Gréisst vum Villchen. [[Fichier:Goldcrest (Regulus regulus) (W1CDR0001500 BD19).ogg|Gesang]] == Habitat == Den Dommendéck lieft haaptsächlech an Nolebëscher, wou en ënnert den Nole vun de Beem no klengen Insekten, Spannen a Milbe sicht fir se ze friessen. Hie baut och seng Näschter an dëse Beem, déi en aus hirem Material zu enger bal zouener Bull verbaut fir dran ze bréien. Am Wanter zéien d'Populatiounen eng Grëtz no Süden, wat bedeit, dass dann zu Lëtzebuerg amplaz vun deenen, déi am Summer do sinn, Dommendécken aus Nordeuropa ze fanne sinn.<ref>Bob Bertemes: [https://www.naturemweltasbl.lu/vote/ Den Dommendéck] Video fir d'Wiel vum Vull vum Joer op naturemwelt.lu (gekuckt: 26.0.2026).</ref> == Biller == <gallery> File:Goldcrest, male (Regulus regulus) (25207923537).jpg|Männche mat oranger Kappsträif File:Wintergoldhähnchen (Regulus regulus) 03.jpg|Männche vu vir File:A Natural History of the Nests and Eggs of British Birds -Goldcrest -plate 132-cropped.jpg|Nascht (Ill.) Regulus regulus inermis MHNT.ZOO.2010.11.207.jpg|Eeër </gallery> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Regulidae]] [[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]] blkeqruefq4s6r5zg7khegw2sh4rkr9 2713247 2713240 2026-10-29T10:33:56Z GilPe 14980 2713247 wikitext text/x-wiki {{Infobox Déieren | Numm = Dommendéck | An anere Sproochen = [[Däitsch|de]]: Wintergoldhähnchen <br> [[Franséisch|fr]]: roitelet huppé | Bild = Goldcrest 1.jpg | Bildtext héich= En Dommendéck | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Vullen]] | Uerdnung = [[Spatzevullen]] | Ënneruerdnung = [[Sangvullen]] | Famill = [[Regulidae]] | Gattung = Regulus | Aart = Dommendéck | Wëssenschaftlechen Numm = Regulus regulus | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = ([[Carl von Linné|L.]], 1758) }} Den '''Dommendéck'''<ref>[https://lod.lu/artikel/DOMMENDECK1?lemma=Dommendéck Dommendéck.] lod.lu.</ref> (''Regulus regulus''); och alt ''Dommendéckelchen, Dommeneck, Dommelek, Dommvillchen'' oder ''Dëmmvillchen'' genannt<ref>Henri Klees: ''Luxemburger Tiernamen. Inbegriffen in 2. Auflage die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen.'' Luxemburg, Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie, 1981 (=Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV), S.40.</ref>, ass e [[Sangvullen|Sangvull]] aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Regulidae]]. Mat enger Gréisst vu knapps 9&nbsp;Zentimeter an engem Gewiicht vu 4 bis 7&nbsp;Gramm ass et ee vun de klengste [[Villercher]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Den Dommendéck lieft a britt virun allem an [[Nolebeem]]. 2027 ass den Dommendéck zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] de [[Vull vum Joer]].<ref>Jeff Birsens: [https://www.rtl.lu/news/panorama/den-dommendeck-ass-de-vull-vum-joer-2027-1280531042 "Den Dommendéck ass de Vull vum Joer 2027."] rtl.lu, 26.10.26.</ref> == Beschreiwung == {{Kapitel Info feelt}} En huet eng opfälleg giel bis orange Sträif op der Stier an um Kapp, déi op de Säite schwaarz ass. De Rescht vum Kapp ass gro, bis op eng weider schwaarz Sträif, déi no all Säit vum Schniewel am Bou no ënne geet. De Kierper ass oliv-gréngelzeg bis hellbeige (ëm de Bauch); d'Flilleke si schwaarz a wäiss, zum Deel mat gielzegen Téin. E gläicht vill dem [[Feierkäppchen]], woubäi dëse laanscht d'Baken eng wäiss Sträif huet. Den Dommendéck frësst all Dag säin eegent Kierpergewiicht - ëm déi 5 Gramm, souvill wéi en 10-Cent-Stéck. ===Gesang === De Gesang ass opfälleg haart fir d'Gréisst vum Villchen. [[Fichier:Goldcrest (Regulus regulus) (W1CDR0001500 BD19).ogg|Gesang]] == Habitat == Den Dommendéck lieft haaptsächlech an Nolebëscher, wou en ënnert den Nole vun de Beem no klengen Insekten, Spannen a Milbe sicht fir se ze friessen. Hie baut och seng Näschter an dëse Beem, déi en aus hirem Material zu enger bal zouener Bull verbaut fir dran ze bréien. Am Wanter zéien d'Populatiounen eng Grëtz no Süden, wat bedeit, dass dann zu Lëtzebuerg amplaz vun deenen, déi am Summer do sinn, Dommendécken aus Nordeuropa ze fanne sinn.<ref>Bob Bertemes: [https://www.naturemweltasbl.lu/vote/ Den Dommendéck] Video fir d'Wiel vum Vull vum Joer op naturemwelt.lu (gekuckt: 26.0.2026).</ref> == Biller == <gallery> File:Goldcrest, male (Regulus regulus) (25207923537).jpg|Männche mat oranger Kappsträif File:Wintergoldhähnchen (Regulus regulus) 03.jpg|Männche vu vir File:A Natural History of the Nests and Eggs of British Birds -Goldcrest -plate 132-cropped.jpg|Nascht (Ill.) Regulus regulus inermis MHNT.ZOO.2010.11.207.jpg|Eeër </gallery> == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Regulidae]] [[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]] 2hgvb4ogigos8pepd3s7vshxfdlgdqd Haliotis clathrata 0 177487 2713230 2713162 2026-10-28T19:54:13Z Zinneke 34 /* Beschreiwung */ 2713230 wikitext text/x-wiki {{skizzBio}} {{Infobox Déieren | Numm = ''Haliotis clathrata'' | An anere Sproochen = | Bild = Haliotis clathrata 01.JPG | Bildtext = 5 Vuën | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Mollusken]] | Klass = [[Gastropoda]] | Ënnerklass = [[Vetigastropoda]] | Uerdnung = [[Lepetellida]] | Iwwerfamill= [[Cyclophoroidea]] | Famill = [[Haliotidae]] | Ënnerfamill = | Gattung = [[Haliotis]] | Wëssenschaftlechen Numm = Haliotis clathrata | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Lovell Augustus Reeve|Reeve]]}}, 1846 }} '''''Haliotis clathrata''''' ass eng Mieres[[schleeken]]aart aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Haliotidae]]. == Beschreiwung == Déi orang-gréng längelzech Schuel vum Haische gëtt 10&nbsp;mm bis 60&nbsp;mm grouss. == Habitat == ''Haliotis clathrata'' kommen an de Küstegewässer vum [[Indeschen Ozean|Indeschen]] an am Weste vum [[Pazifeschen Ozean]] vir. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Wikispecies}} * Reeve, L.A. 1846. ''Descriptions of forty species of ''Haliotis'', from the collection of H. Cumming, Esq.'' Proceedings of the Zoological Society of London 14: 53–59. * Geiger, D.L. 2000 [1999]. ''Distribution and biogeography of the recent Haliotidae (Gastropoda: Vetigastropoda) world-wide.'' Bollettino Malacologico 35(5–12): 57-120 * Geiger D.L. & Poppe G.T. (2000). ''A Conchological Iconography: The family Haliotidae''. Conchbooks, Hackenheim Germany. 135pp 83pls. [[Kategorie:Haliotidae]] 50nv0w14npn9f9n7venmx3mh63xbhsl Wisła 0 177489 2713165 2026-10-28T13:01:45Z Zinneke 34 adaptéiert vun en: 2713165 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Wisła |Bild = |Bildtext = |Längt = |Baseng = |Fläch Baseng = |Debit = |Originn = |Plaz Quell = [[Riesengebirge]] |Héicht Quell = 1386 m |Koordinate Quell = |Leeft an = [[Nordmier]] |Plaz Konfluenz = [[Cuxhaven]] |Héicht Konfluenz = |Koordinate Konfluenz = |Haaptnieweflëss = |Land = {{CZE}}<br>{{DEU}} |Regioun = |Uertschaften = }} D''''Wisła''' ([{{IPA|ˈviswa}}], op Däitsch: '''Weichsel'''), ass e Stroum a [[Polen]]. Mat 1.047 km ass et dee längste Floss a Polen, an dee längste Floss, deen an d'[[Baltescht Mier]] leeft. Hire Baséng, dee bis an d'[[Slowakei]] an an d'[[Ukrain]] eriwwer geet, huet 193.960 km², wouvunner der 168.868 km² a Pole sinn. D'Wisła huet hiren Ursponk zu [[Barania Góra]] am Süde vu Polen, an de westlesche [[Karpaten]], no beim Dräilännereck mat Tschechien an der Slowakei. Op enger Héicht vun 1220 m entsteet se aus dem Zesummefloss vun der Biała Wisełka ("Kleng Wäiss Wisła") an der Czarna Wisełka ("Kleng Schwaarz Wisła).<ref>[http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/785516352.id Barania Góra – Tam, gdzie biją źródła Wisły] at PolskaNiezwykla.pl</ref> Se leeft duerch déi gréisst Stied vu Polen, dorënner [[Kraków]], [[Sandomierz]], [[Warsaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Toruń]], [[Bydgoszcz]], [[Świecie]], [[Grudziądz]], [[Tczew]] a [[Gdańsk]]. Se leeft an eng Lagun (''Zalew Wiślany'') oder direkt an d'[[Bucht vu Gdańsk]] an d' [[Baltescht Mier]], an engem [[Delta]] vu sechs Ausflëss ([[Leniwka]], [[Przekop]], [[Śmiała Wisła]], [[Martwa Wisła]], [[Nogat]] a [[Szkarpawa]]). De Floss ass enk mat der polnescher [[Kultur vu Polen|Kultur]], [[Geschicht vu Polen|Geschicht]] an Identitéit verbonnen, an en nationaalt Symbol. E war och joerhonnertelaang eng wichteg Handelsstrooss. Den Numm daucht eng éischt Kéier als ''Vistula'' beim [[Pomponius Mela]] (3.33), enger schrëftlecher Quell aus dem Joer [[40]], op. De [[Pliny den Eeleren|Pliny]] nennt de Floss am Joer [[77]] ''Vistla'' (4.81, 4.97, 4.100). ==Stied op der Wisła== <gallery> Rzeka Wisła 0004.jpg|Bei [[Płock]] Bdg Wisla most 4 02-2014.jpg| Bei [[Bydgoszcz]] Krakau Wawel Wisla.jpg|De Wawel zu [[Kraków]] Old Town in Warsaw view from Vistula 2019b.jpg|Alstad vu Warschau Gdansk z mostu JP2 01.jpg|Zu [[Gdańsk]] Polska KazimierzDolny 016.jpg|zu [[Kazimierz Dolny]] Grudziądz_Granaries_2009.JPG|Kärespäicher zu [[Grudziądz]] The Vistula River in Toruń.jpg|Zu [[Toruń]] </gallery> ==Nieweflëss == {| |- valign="top" |'''Riets Nieweflëss''' * Brennica—[[Skoczów]] * Iłownica * [[Biała (Wisła)|Biała]]—[[Czechowice-Dziedzice]] * [[Soła]] * [[Skawa]]—[[Zator]] * [[Skawinka]]—[[Skawina]] * Wilga—Kraków * Drwinka * [[Raba (Wisła)|Raba]] * Gróbka * Uszwica * Kisielina * [[Dunajec]] * Breń * Brnik * [[Wisłoka]] * Babulówka—[[Baranów Sandomierski]] * [[Trześniówka]]—[[Sandomierz]] * [[Łęg (Floss)|Łęg]]—[[Sandomierz]] * [[San (Floss)|San]] * [[Sanna (Wisła)|Sanna]]—[[Annopol]] * Wyżnica—[[Józefów]] * Chodelka * Bystra—[[Bochotnica]] * Kurówka—[[Puławy]] * [[Wieprz]]—[[Dęblin]] * Okrzejka * Promnik * [[Wilga (Garwolin)|Wilga]]—[[Wilga]] * [[Świder]]—[[Otwock]], [[Józefów]] * Kanal Żerański—[[Warschau]] * [[Narew]]—[[Nowy Dwór Mazowiecki]] * Motława * Słupianka—[[Płock]] * Rosica—Płock * Brzeźnica—Płock * [[Skrwa Prawa]]—Płock * Mień—[[Nieszawa]] * [[Drwęca]]—[[Toruń]] * Bacha—Toruń * Struga * Osa—[[Grudziądz]] * Liwa |{{space|6}} |'''Lénks Nieweflëss''' * [[Knajka]]—[[Strumień]] * Pszczynka * [[Gostynia]] * [[Przemsza]]—[[Chełmek]] * Chech * Rudno * Sanka—Kraków * [[Rudawa (Floss)|Rudawa]]—Kraków * [[Prądnik (Floss)|Prądnik]]—Kraków * [[Dłubnia]]—Kraków * Roporek—[[Nowe Brzesko]] * Szreniawa * Nidzica * [[Nida (Floss)|Nida]]—[[Nowy Korczyn]] * Strumień * Czarna—[[Połaniec]] * Koprzywianka—[[Sandomierz]] * Opatówka * [[Kamienna (Floss)|Kamienna]] * Krępianka—[[Solec nad Wisłą]] * [[Iłżanka]] * Zwoleńka * Plewka—[[Janowiec]] * Zagożdzonka—[[Kozienice]] * [[Radomka]] * [[Pilica (Floss)|Pilica]]—[[Warka]] * Czarna—[[Góra Kalwaria]] * Jeziorka—[[Konstancin-Jeziorna]] * [[Bzura]]—[[Wyszogród]] * [[Skrwa Lewa]]—[[Płock]] * Zgłowiączka—[[Włocławek]] * Tążyna * Zielona * [[Brda (Floss)|Brda]]—[[Bydgoszcz]] * [[Wda]]—[[Świecie]] * [[Wierzyca]]—[[Gniew]] * [[Motława]]—[[Gdańsk]] * [[Radunia]]—Gdańsk |} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stréim a Polen]] [[Kategorie:Flëss a Polen]] 7fqb0xr3e3yc8u4wxb5gowirawktycj 2713166 2713165 2026-10-28T13:05:12Z Zinneke 34 2713166 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Wisła |Bild = |Bildtext = |Längt = |Baseng = |Fläch Baseng = |Debit = |Originn = |Plaz Quell = Barania Góra |Héicht Quell = 1.220 m |Koordinate Quell = |Leeft an = [[Baltescht Mier]] |Plaz Konfluenz = |Héicht Konfluenz = |Koordinate Konfluenz = |Haaptnieweflëss = |Land = {{POL}} |Regioun = |Uertschaften = }} D''''Wisła''' ([{{IPA|ˈviswa}}], op Däitsch: '''Weichsel'''), ass e Stroum a [[Polen]]. Mat 1.047 km ass et dee längste Floss a Polen, an dee längste Floss, deen an d'[[Baltescht Mier]] leeft. Hire Baséng, dee bis an d'[[Slowakei]] an an d'[[Ukrain]] eriwwer geet, huet 193.960 km², wouvunner der 168.868 km² a Pole sinn. D'Wisła huet hiren Ursponk zu [[Barania Góra]] am Süde vu Polen, an de westlesche [[Karpaten]], no beim Dräilännereck mat Tschechien an der Slowakei. Op enger Héicht vun 1220 m entsteet se aus dem Zesummefloss vun der Biała Wisełka ("Kleng Wäiss Wisła") an der Czarna Wisełka ("Kleng Schwaarz Wisła).<ref>[http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/785516352.id Barania Góra – Tam, gdzie biją źródła Wisły] at PolskaNiezwykla.pl</ref> Se leeft duerch déi gréisst Stied vu Polen, dorënner [[Kraków]], [[Sandomierz]], [[Warsaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Toruń]], [[Bydgoszcz]], [[Świecie]], [[Grudziądz]], [[Tczew]] a [[Gdańsk]]. Se leeft an eng Lagun (''Zalew Wiślany'') oder direkt an d'[[Bucht vu Gdańsk]] an d' [[Baltescht Mier]], an engem [[Delta]] vu sechs Ausflëss ([[Leniwka]], [[Przekop]], [[Śmiała Wisła]], [[Martwa Wisła]], [[Nogat]] a [[Szkarpawa]]). De Floss ass enk mat der polnescher [[Kultur vu Polen|Kultur]], [[Geschicht vu Polen|Geschicht]] an Identitéit verbonnen, an en nationaalt Symbol. E war och joerhonnertelaang eng wichteg Handelsstrooss. Den Numm daucht eng éischt Kéier als ''Vistula'' beim [[Pomponius Mela]] (3.33), enger schrëftlecher Quell aus dem Joer [[40]], op. De [[Pliny den Eeleren|Pliny]] nennt de Floss am Joer [[77]] ''Vistla'' (4.81, 4.97, 4.100). ==Stied op der Wisła== <gallery> Rzeka Wisła 0004.jpg|Bei [[Płock]] Bdg Wisla most 4 02-2014.jpg| Bei [[Bydgoszcz]] Krakau Wawel Wisla.jpg|De Wawel zu [[Kraków]] Old Town in Warsaw view from Vistula 2019b.jpg|Alstad vu Warschau Gdansk z mostu JP2 01.jpg|Zu [[Gdańsk]] Polska KazimierzDolny 016.jpg|zu [[Kazimierz Dolny]] Grudziądz_Granaries_2009.JPG|Kärespäicher zu [[Grudziądz]] The Vistula River in Toruń.jpg|Zu [[Toruń]] </gallery> ==Nieweflëss == {| |- valign="top" |'''Riets Nieweflëss''' * Brennica—[[Skoczów]] * Iłownica * [[Biała (Wisła)|Biała]]—[[Czechowice-Dziedzice]] * [[Soła]] * [[Skawa]]—[[Zator]] * [[Skawinka]]—[[Skawina]] * Wilga—Kraków * Drwinka * [[Raba (Wisła)|Raba]] * Gróbka * Uszwica * Kisielina * [[Dunajec]] * Breń * Brnik * [[Wisłoka]] * Babulówka—[[Baranów Sandomierski]] * [[Trześniówka]]—[[Sandomierz]] * [[Łęg (Floss)|Łęg]]—[[Sandomierz]] * [[San (Floss)|San]] * [[Sanna (Wisła)|Sanna]]—[[Annopol]] * Wyżnica—[[Józefów]] * Chodelka * Bystra—[[Bochotnica]] * Kurówka—[[Puławy]] * [[Wieprz]]—[[Dęblin]] * Okrzejka * Promnik * [[Wilga (Garwolin)|Wilga]]—[[Wilga]] * [[Świder]]—[[Otwock]], [[Józefów]] * Kanal Żerański—[[Warschau]] * [[Narew]]—[[Nowy Dwór Mazowiecki]] * Motława * Słupianka—[[Płock]] * Rosica—Płock * Brzeźnica—Płock * [[Skrwa Prawa]]—Płock * Mień—[[Nieszawa]] * [[Drwęca]]—[[Toruń]] * Bacha—Toruń * Struga * Osa—[[Grudziądz]] * Liwa |{{space|6}} |'''Lénks Nieweflëss''' * [[Knajka]]—[[Strumień]] * Pszczynka * [[Gostynia]] * [[Przemsza]]—[[Chełmek]] * Chech * Rudno * Sanka—Kraków * [[Rudawa (Floss)|Rudawa]]—Kraków * [[Prądnik (Floss)|Prądnik]]—Kraków * [[Dłubnia]]—Kraków * Roporek—[[Nowe Brzesko]] * Szreniawa * Nidzica * [[Nida (Floss)|Nida]]—[[Nowy Korczyn]] * Strumień * Czarna—[[Połaniec]] * Koprzywianka—[[Sandomierz]] * Opatówka * [[Kamienna (Floss)|Kamienna]] * Krępianka—[[Solec nad Wisłą]] * [[Iłżanka]] * Zwoleńka * Plewka—[[Janowiec]] * Zagożdzonka—[[Kozienice]] * [[Radomka]] * [[Pilica (Floss)|Pilica]]—[[Warka]] * Czarna—[[Góra Kalwaria]] * Jeziorka—[[Konstancin-Jeziorna]] * [[Bzura]]—[[Wyszogród]] * [[Skrwa Lewa]]—[[Płock]] * Zgłowiączka—[[Włocławek]] * Tążyna * Zielona * [[Brda (Floss)|Brda]]—[[Bydgoszcz]] * [[Wda]]—[[Świecie]] * [[Wierzyca]]—[[Gniew]] * [[Motława]]—[[Gdańsk]] * [[Radunia]]—Gdańsk |} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stréim a Polen]] [[Kategorie:Flëss a Polen]] l49019nmk37hz71219vrn7z4jycptr0 2713169 2713166 2026-10-28T13:09:36Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Flëss a Polen]] ewechgeholl 2713169 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Wisła |Bild = |Bildtext = |Längt = |Baseng = |Fläch Baseng = |Debit = |Originn = |Plaz Quell = Barania Góra |Héicht Quell = 1.220 m |Koordinate Quell = |Leeft an = [[Baltescht Mier]] |Plaz Konfluenz = |Héicht Konfluenz = |Koordinate Konfluenz = |Haaptnieweflëss = |Land = {{POL}} |Regioun = |Uertschaften = }} D''''Wisła''' ([{{IPA|ˈviswa}}], op Däitsch: '''Weichsel'''), ass e Stroum a [[Polen]]. Mat 1.047 km ass et dee längste Floss a Polen, an dee längste Floss, deen an d'[[Baltescht Mier]] leeft. Hire Baséng, dee bis an d'[[Slowakei]] an an d'[[Ukrain]] eriwwer geet, huet 193.960 km², wouvunner der 168.868 km² a Pole sinn. D'Wisła huet hiren Ursponk zu [[Barania Góra]] am Süde vu Polen, an de westlesche [[Karpaten]], no beim Dräilännereck mat Tschechien an der Slowakei. Op enger Héicht vun 1220 m entsteet se aus dem Zesummefloss vun der Biała Wisełka ("Kleng Wäiss Wisła") an der Czarna Wisełka ("Kleng Schwaarz Wisła).<ref>[http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/785516352.id Barania Góra – Tam, gdzie biją źródła Wisły] at PolskaNiezwykla.pl</ref> Se leeft duerch déi gréisst Stied vu Polen, dorënner [[Kraków]], [[Sandomierz]], [[Warsaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Toruń]], [[Bydgoszcz]], [[Świecie]], [[Grudziądz]], [[Tczew]] a [[Gdańsk]]. Se leeft an eng Lagun (''Zalew Wiślany'') oder direkt an d'[[Bucht vu Gdańsk]] an d' [[Baltescht Mier]], an engem [[Delta]] vu sechs Ausflëss ([[Leniwka]], [[Przekop]], [[Śmiała Wisła]], [[Martwa Wisła]], [[Nogat]] a [[Szkarpawa]]). De Floss ass enk mat der polnescher [[Kultur vu Polen|Kultur]], [[Geschicht vu Polen|Geschicht]] an Identitéit verbonnen, an en nationaalt Symbol. E war och joerhonnertelaang eng wichteg Handelsstrooss. Den Numm daucht eng éischt Kéier als ''Vistula'' beim [[Pomponius Mela]] (3.33), enger schrëftlecher Quell aus dem Joer [[40]], op. De [[Pliny den Eeleren|Pliny]] nennt de Floss am Joer [[77]] ''Vistla'' (4.81, 4.97, 4.100). ==Stied op der Wisła== <gallery> Rzeka Wisła 0004.jpg|Bei [[Płock]] Bdg Wisla most 4 02-2014.jpg| Bei [[Bydgoszcz]] Krakau Wawel Wisla.jpg|De Wawel zu [[Kraków]] Old Town in Warsaw view from Vistula 2019b.jpg|Alstad vu Warschau Gdansk z mostu JP2 01.jpg|Zu [[Gdańsk]] Polska KazimierzDolny 016.jpg|zu [[Kazimierz Dolny]] Grudziądz_Granaries_2009.JPG|Kärespäicher zu [[Grudziądz]] The Vistula River in Toruń.jpg|Zu [[Toruń]] </gallery> ==Nieweflëss == {| |- valign="top" |'''Riets Nieweflëss''' * Brennica—[[Skoczów]] * Iłownica * [[Biała (Wisła)|Biała]]—[[Czechowice-Dziedzice]] * [[Soła]] * [[Skawa]]—[[Zator]] * [[Skawinka]]—[[Skawina]] * Wilga—Kraków * Drwinka * [[Raba (Wisła)|Raba]] * Gróbka * Uszwica * Kisielina * [[Dunajec]] * Breń * Brnik * [[Wisłoka]] * Babulówka—[[Baranów Sandomierski]] * [[Trześniówka]]—[[Sandomierz]] * [[Łęg (Floss)|Łęg]]—[[Sandomierz]] * [[San (Floss)|San]] * [[Sanna (Wisła)|Sanna]]—[[Annopol]] * Wyżnica—[[Józefów]] * Chodelka * Bystra—[[Bochotnica]] * Kurówka—[[Puławy]] * [[Wieprz]]—[[Dęblin]] * Okrzejka * Promnik * [[Wilga (Garwolin)|Wilga]]—[[Wilga]] * [[Świder]]—[[Otwock]], [[Józefów]] * Kanal Żerański—[[Warschau]] * [[Narew]]—[[Nowy Dwór Mazowiecki]] * Motława * Słupianka—[[Płock]] * Rosica—Płock * Brzeźnica—Płock * [[Skrwa Prawa]]—Płock * Mień—[[Nieszawa]] * [[Drwęca]]—[[Toruń]] * Bacha—Toruń * Struga * Osa—[[Grudziądz]] * Liwa |{{space|6}} |'''Lénks Nieweflëss''' * [[Knajka]]—[[Strumień]] * Pszczynka * [[Gostynia]] * [[Przemsza]]—[[Chełmek]] * Chech * Rudno * Sanka—Kraków * [[Rudawa (Floss)|Rudawa]]—Kraków * [[Prądnik (Floss)|Prądnik]]—Kraków * [[Dłubnia]]—Kraków * Roporek—[[Nowe Brzesko]] * Szreniawa * Nidzica * [[Nida (Floss)|Nida]]—[[Nowy Korczyn]] * Strumień * Czarna—[[Połaniec]] * Koprzywianka—[[Sandomierz]] * Opatówka * [[Kamienna (Floss)|Kamienna]] * Krępianka—[[Solec nad Wisłą]] * [[Iłżanka]] * Zwoleńka * Plewka—[[Janowiec]] * Zagożdzonka—[[Kozienice]] * [[Radomka]] * [[Pilica (Floss)|Pilica]]—[[Warka]] * Czarna—[[Góra Kalwaria]] * Jeziorka—[[Konstancin-Jeziorna]] * [[Bzura]]—[[Wyszogród]] * [[Skrwa Lewa]]—[[Płock]] * Zgłowiączka—[[Włocławek]] * Tążyna * Zielona * [[Brda (Floss)|Brda]]—[[Bydgoszcz]] * [[Wda]]—[[Świecie]] * [[Wierzyca]]—[[Gniew]] * [[Motława]]—[[Gdańsk]] * [[Radunia]]—Gdańsk |} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stréim a Polen]] j1wssn084udhzoome1q6nhjpdpedbea 2713173 2713169 2026-10-28T13:45:34Z GilPe 14980 Korr. 2713173 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Wisła |Bild = |Bildtext = |Längt = |Baseng = |Fläch Baseng = |Debit = |Originn = |Plaz Quell = Barania Góra |Héicht Quell = 1.220 m |Koordinate Quell = |Leeft an = [[Baltescht Mier]] |Plaz Konfluenz = |Héicht Konfluenz = |Koordinate Konfluenz = |Haaptnieweflëss = |Land = {{POL}} |Regioun = |Uertschaften = }} D''''Wisła''' ([{{IPA|ˈviswa}}], op Däitsch: '''Weichsel''', op Franséisch: '''vistule'''), ass e [[Floss|Stroum]] a [[Polen]]. Mat 1.047 km ass et dee längste Floss a Polen, an dee längste Floss, deen an d'[[Baltescht Mier]] leeft. Hire Baseng, dee bis an d'[[Slowakei]] an an d'[[Ukrain]] eriwwer geet, huet eng Fläch vun 193.960 km², wouvunner der 168.868 km² a Pole sinn. D'Wisła huet hiren Urspronk zu [[Barania Góra]] am Süde vu Polen, an de westleche [[Karpaten]], no beim [[Dräilännereck]] mat [[Tschechien]] an der Slowakei. Op enger Héicht vun 1220 m entsteet se aus dem Zesummefloss vun der Biała Wisełka ("Kleng Wäiss Wisła") an der Czarna Wisełka ("Kleng Schwaarz Wisła).<ref>[http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/785516352.id Barania Góra – Tam, gdzie biją źródła Wisły] at PolskaNiezwykla.pl</ref> Se leeft duerch déi gréisst Stied vu Polen, dorënner [[Kraków]], [[Sandomierz]], [[Warsaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Toruń]], [[Bydgoszcz]], [[Świecie]], [[Grudziądz]], [[Tczew]] a [[Gdańsk]]. Se leeft an eng Lagun (''Zalew Wiślany'') oder direkt an d'[[Bucht vu Gdańsk]] an d'[[Baltescht Mier]], an engem [[Delta]] vu sechs Ausflëss ([[Leniwka]], [[Przekop]], [[Śmiała Wisła]], [[Martwa Wisła]], [[Nogat]] a [[Szkarpawa]]). De Floss ass enk mat der polnescher [[Kultur vu Polen|Kultur]], [[Geschicht vu Polen|Geschicht]] an Identitéit verbonnen, an en nationaalt Symbol. E war och joerhonnertelaang eng wichteg Handelsstrooss. Den Numm daucht eng éischt Kéier als ''Vistula'' beim [[Pomponius Mela]] (3.33), enger schrëftlecher Quell aus dem Joer [[40]], op. De [[Pliny den Eeleren|Pliny]] nennt de Floss am Joer [[77]] ''Vistla'' (4.81, 4.97, 4.100). ==Stied op der Wisła== <gallery> Rzeka Wisła 0004.jpg|Bei [[Płock]] Bdg Wisla most 4 02-2014.jpg| Bei [[Bydgoszcz]] Krakau Wawel Wisla.jpg|De Wawel zu [[Kraków]] Old Town in Warsaw view from Vistula 2019b.jpg|Alstad vu Warschau Gdansk z mostu JP2 01.jpg|Zu [[Gdańsk]] Polska KazimierzDolny 016.jpg|zu [[Kazimierz Dolny]] Grudziądz_Granaries_2009.JPG|Kärespäicher zu [[Grudziądz]] The Vistula River in Toruń.jpg|Zu [[Toruń]] </gallery> ==Nieweflëss == {| |- valign="top" |'''Riets Nieweflëss''' * Brennica—[[Skoczów]] * Iłownica * [[Biała (Wisła)|Biała]]—[[Czechowice-Dziedzice]] * [[Soła]] * [[Skawa]]—[[Zator]] * [[Skawinka]]—[[Skawina]] * Wilga—Kraków * Drwinka * [[Raba (Wisła)|Raba]] * Gróbka * Uszwica * Kisielina * [[Dunajec]] * Breń * Brnik * [[Wisłoka]] * Babulówka—[[Baranów Sandomierski]] * [[Trześniówka]]—[[Sandomierz]] * [[Łęg (Floss)|Łęg]]—[[Sandomierz]] * [[San (Floss)|San]] * [[Sanna (Wisła)|Sanna]]—[[Annopol]] * Wyżnica—[[Józefów]] * Chodelka * Bystra—[[Bochotnica]] * Kurówka—[[Puławy]] * [[Wieprz]]—[[Dęblin]] * Okrzejka * Promnik * [[Wilga (Garwolin)|Wilga]]—[[Wilga]] * [[Świder]]—[[Otwock]], [[Józefów]] * Kanal Żerański—[[Warschau]] * [[Narew]]—[[Nowy Dwór Mazowiecki]] * Motława * Słupianka—[[Płock]] * Rosica—Płock * Brzeźnica—Płock * [[Skrwa Prawa]]—Płock * Mień—[[Nieszawa]] * [[Drwęca]]—[[Toruń]] * Bacha—Toruń * Struga * Osa—[[Grudziądz]] * Liwa |{{space|6}} |'''Lénks Nieweflëss''' * [[Knajka]]—[[Strumień]] * Pszczynka * [[Gostynia]] * [[Przemsza]]—[[Chełmek]] * Chech * Rudno * Sanka—Kraków * [[Rudawa (Floss)|Rudawa]]—Kraków * [[Prądnik (Floss)|Prądnik]]—Kraków * [[Dłubnia]]—Kraków * Roporek—[[Nowe Brzesko]] * Szreniawa * Nidzica * [[Nida (Floss)|Nida]]—[[Nowy Korczyn]] * Strumień * Czarna—[[Połaniec]] * Koprzywianka—[[Sandomierz]] * Opatówka * [[Kamienna (Floss)|Kamienna]] * Krępianka—[[Solec nad Wisłą]] * [[Iłżanka]] * Zwoleńka * Plewka—[[Janowiec]] * Zagożdzonka—[[Kozienice]] * [[Radomka]] * [[Pilica (Floss)|Pilica]]—[[Warka]] * Czarna—[[Góra Kalwaria]] * Jeziorka—[[Konstancin-Jeziorna]] * [[Bzura]]—[[Wyszogród]] * [[Skrwa Lewa]]—[[Płock]] * Zgłowiączka—[[Włocławek]] * Tążyna * Zielona * [[Brda (Floss)|Brda]]—[[Bydgoszcz]] * [[Wda]]—[[Świecie]] * [[Wierzyca]]—[[Gniew]] * [[Motława]]—[[Gdańsk]] * [[Radunia]]—Gdańsk |} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stréim a Polen]] lwsc3ks4j4g2wz22b3i7lasq34ctcjf 2713237 2713173 2026-10-29T00:40:41Z Zinneke 34 2713237 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Wisła |Bild = |Bildtext = |Längt = |Baseng = |Fläch Baseng = |Debit = |Originn = |Plaz Quell = Barania Góra |Héicht Quell = 1.220 m |Koordinate Quell = |Leeft an = [[Baltescht Mier]] |Plaz Konfluenz = |Héicht Konfluenz = |Koordinate Konfluenz = |Haaptnieweflëss = |Land = {{POL}} |Regioun = |Uertschaften = }} D''''Wisła''' ([{{IPA|ˈviswa}}], op Däitsch: '''Weichsel''', op Franséisch: '''Vistule'''), ass e [[Floss|Stroum]] a [[Polen]]. Mat 1.047 km ass et dee längste Floss a Polen, an dee längste Floss, deen an d'[[Baltescht Mier]] leeft. Hire Baseng, dee bis an d'[[Slowakei]] an an d'[[Ukrain]] eriwwer geet, huet eng Fläch vun 193.960 km², wouvunner der 168.868 km² a Pole sinn. D'Wisła huet hiren Urspronk zu [[Barania Góra]] am Süde vu Polen, an de westleche [[Karpaten]], no beim [[Dräilännereck]] mat [[Tschechien]] an der Slowakei. Op enger Héicht vun 1220 m entsteet se aus dem Zesummefloss vun der Biała Wisełka ("Kleng Wäiss Wisła") an der Czarna Wisełka ("Kleng Schwaarz Wisła).<ref>[http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/785516352.id Barania Góra – Tam, gdzie biją źródła Wisły] at PolskaNiezwykla.pl</ref> Se leeft duerch déi gréisst Stied vu Polen, dorënner [[Kraków]], [[Sandomierz]], [[Warsaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Toruń]], [[Bydgoszcz]], [[Świecie]], [[Grudziądz]], [[Tczew]] a [[Gdańsk]]. Se leeft an eng Lagun (''Zalew Wiślany'') oder direkt an d'[[Bucht vu Gdańsk]] an d'[[Baltescht Mier]], an engem [[Delta]] vu sechs Ausflëss ([[Leniwka]], [[Przekop]], [[Śmiała Wisła]], [[Martwa Wisła]], [[Nogat]] a [[Szkarpawa]]). De Floss ass enk mat der polnescher [[Kultur vu Polen|Kultur]], [[Geschicht vu Polen|Geschicht]] an Identitéit verbonnen, an en nationaalt Symbol. E war och joerhonnertelaang eng wichteg Handelsstrooss. Den Numm daucht eng éischt Kéier als ''Vistula'' beim [[Pomponius Mela]] (3.33), enger schrëftlecher Quell aus dem Joer [[40]], op. De [[Pliny den Eeleren|Pliny]] nennt de Floss am Joer [[77]] ''Vistla'' (4.81, 4.97, 4.100). ==Stied op der Wisła== <gallery> Rzeka Wisła 0004.jpg|Bei [[Płock]] Bdg Wisla most 4 02-2014.jpg| Bei [[Bydgoszcz]] Krakau Wawel Wisla.jpg|De Wawel zu [[Kraków]] Old Town in Warsaw view from Vistula 2019b.jpg|Alstad vu Warschau Gdansk z mostu JP2 01.jpg|Zu [[Gdańsk]] Polska KazimierzDolny 016.jpg|zu [[Kazimierz Dolny]] Grudziądz_Granaries_2009.JPG|Kärespäicher zu [[Grudziądz]] The Vistula River in Toruń.jpg|Zu [[Toruń]] </gallery> ==Nieweflëss == {| |- valign="top" |'''Riets Nieweflëss''' * Brennica—[[Skoczów]] * Iłownica * [[Biała (Wisła)|Biała]]—[[Czechowice-Dziedzice]] * [[Soła]] * [[Skawa]]—[[Zator]] * [[Skawinka]]—[[Skawina]] * Wilga—Kraków * Drwinka * [[Raba (Wisła)|Raba]] * Gróbka * Uszwica * Kisielina * [[Dunajec]] * Breń * Brnik * [[Wisłoka]] * Babulówka—[[Baranów Sandomierski]] * [[Trześniówka]]—[[Sandomierz]] * [[Łęg (Floss)|Łęg]]—[[Sandomierz]] * [[San (Floss)|San]] * [[Sanna (Wisła)|Sanna]]—[[Annopol]] * Wyżnica—[[Józefów]] * Chodelka * Bystra—[[Bochotnica]] * Kurówka—[[Puławy]] * [[Wieprz]]—[[Dęblin]] * Okrzejka * Promnik * [[Wilga (Garwolin)|Wilga]]—[[Wilga]] * [[Świder]]—[[Otwock]], [[Józefów]] * Kanal Żerański—[[Warschau]] * [[Narew]]—[[Nowy Dwór Mazowiecki]] * Motława * Słupianka—[[Płock]] * Rosica—Płock * Brzeźnica—Płock * [[Skrwa Prawa]]—Płock * Mień—[[Nieszawa]] * [[Drwęca]]—[[Toruń]] * Bacha—Toruń * Struga * Osa—[[Grudziądz]] * Liwa |{{space|6}} |'''Lénks Nieweflëss''' * [[Knajka]]—[[Strumień]] * Pszczynka * [[Gostynia]] * [[Przemsza]]—[[Chełmek]] * Chech * Rudno * Sanka—Kraków * [[Rudawa (Floss)|Rudawa]]—Kraków * [[Prądnik (Floss)|Prądnik]]—Kraków * [[Dłubnia]]—Kraków * Roporek—[[Nowe Brzesko]] * Szreniawa * Nidzica * [[Nida (Floss)|Nida]]—[[Nowy Korczyn]] * Strumień * Czarna—[[Połaniec]] * Koprzywianka—[[Sandomierz]] * Opatówka * [[Kamienna (Floss)|Kamienna]] * Krępianka—[[Solec nad Wisłą]] * [[Iłżanka]] * Zwoleńka * Plewka—[[Janowiec]] * Zagożdzonka—[[Kozienice]] * [[Radomka]] * [[Pilica (Floss)|Pilica]]—[[Warka]] * Czarna—[[Góra Kalwaria]] * Jeziorka—[[Konstancin-Jeziorna]] * [[Bzura]]—[[Wyszogród]] * [[Skrwa Lewa]]—[[Płock]] * Zgłowiączka—[[Włocławek]] * Tążyna * Zielona * [[Brda (Floss)|Brda]]—[[Bydgoszcz]] * [[Wda]]—[[Świecie]] * [[Wierzyca]]—[[Gniew]] * [[Motława]]—[[Gdańsk]] * [[Radunia]]—Gdańsk |} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stréim a Polen]] gu45zm4ah0xl8ny6066rdp54pvk8va9 2713238 2713237 2026-10-29T00:42:03Z Zinneke 34 /* Nieweflëss */ 2713238 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Wisła |Bild = |Bildtext = |Längt = |Baseng = |Fläch Baseng = |Debit = |Originn = |Plaz Quell = Barania Góra |Héicht Quell = 1.220 m |Koordinate Quell = |Leeft an = [[Baltescht Mier]] |Plaz Konfluenz = |Héicht Konfluenz = |Koordinate Konfluenz = |Haaptnieweflëss = |Land = {{POL}} |Regioun = |Uertschaften = }} D''''Wisła''' ([{{IPA|ˈviswa}}], op Däitsch: '''Weichsel''', op Franséisch: '''Vistule'''), ass e [[Floss|Stroum]] a [[Polen]]. Mat 1.047 km ass et dee längste Floss a Polen, an dee längste Floss, deen an d'[[Baltescht Mier]] leeft. Hire Baseng, dee bis an d'[[Slowakei]] an an d'[[Ukrain]] eriwwer geet, huet eng Fläch vun 193.960 km², wouvunner der 168.868 km² a Pole sinn. D'Wisła huet hiren Urspronk zu [[Barania Góra]] am Süde vu Polen, an de westleche [[Karpaten]], no beim [[Dräilännereck]] mat [[Tschechien]] an der Slowakei. Op enger Héicht vun 1220 m entsteet se aus dem Zesummefloss vun der Biała Wisełka ("Kleng Wäiss Wisła") an der Czarna Wisełka ("Kleng Schwaarz Wisła).<ref>[http://www.polskaniezwykla.pl/attraction/785516352.id Barania Góra – Tam, gdzie biją źródła Wisły] at PolskaNiezwykla.pl</ref> Se leeft duerch déi gréisst Stied vu Polen, dorënner [[Kraków]], [[Sandomierz]], [[Warsaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Toruń]], [[Bydgoszcz]], [[Świecie]], [[Grudziądz]], [[Tczew]] a [[Gdańsk]]. Se leeft an eng Lagun (''Zalew Wiślany'') oder direkt an d'[[Bucht vu Gdańsk]] an d'[[Baltescht Mier]], an engem [[Delta]] vu sechs Ausflëss ([[Leniwka]], [[Przekop]], [[Śmiała Wisła]], [[Martwa Wisła]], [[Nogat]] a [[Szkarpawa]]). De Floss ass enk mat der polnescher [[Kultur vu Polen|Kultur]], [[Geschicht vu Polen|Geschicht]] an Identitéit verbonnen, an en nationaalt Symbol. E war och joerhonnertelaang eng wichteg Handelsstrooss. Den Numm daucht eng éischt Kéier als ''Vistula'' beim [[Pomponius Mela]] (3.33), enger schrëftlecher Quell aus dem Joer [[40]], op. De [[Pliny den Eeleren|Pliny]] nennt de Floss am Joer [[77]] ''Vistla'' (4.81, 4.97, 4.100). ==Stied op der Wisła== <gallery> Rzeka Wisła 0004.jpg|Bei [[Płock]] Bdg Wisla most 4 02-2014.jpg| Bei [[Bydgoszcz]] Krakau Wawel Wisla.jpg|De Wawel zu [[Kraków]] Old Town in Warsaw view from Vistula 2019b.jpg|Alstad vu Warschau Gdansk z mostu JP2 01.jpg|Zu [[Gdańsk]] Polska KazimierzDolny 016.jpg|zu [[Kazimierz Dolny]] Grudziądz_Granaries_2009.JPG|Kärespäicher zu [[Grudziądz]] The Vistula River in Toruń.jpg|Zu [[Toruń]] </gallery> ==Nieweflëss == {| |- valign="top" |'''Riets Nieweflëss''' * Brennica—[[Skoczów]] * Iłownica * [[Biała (Wisła)|Biała]]—[[Czechowice-Dziedzice]] * [[Soła]] * [[Skawa]]—[[Zator]] * [[Skawinka]]—[[Skawina]] * Wilga—Kraków * Drwinka * [[Raba (Wisła)|Raba]] * Gróbka * Uszwica * Kisielina * [[Dunajec]] * Breń * Brnik * [[Wisłoka]] * Babulówka—[[Baranów Sandomierski]] * [[Trześniówka]]—[[Sandomierz]] * [[Łęg (Floss)|Łęg]]—[[Sandomierz]] * [[San (Floss)|San]] * [[Sanna (Wisła)|Sanna]]—[[Annopol]] * Wyżnica—[[Józefów]] * Chodelka * Bystra—[[Bochotnica]] * Kurówka—[[Puławy]] * [[Wieprz]]—[[Dęblin]] * Okrzejka * Promnik * [[Wilga (Garwolin)|Wilga]]—[[Wilga]] * [[Świder]]—[[Otwock]], [[Józefów]] * Kanal Żerański—[[Warschau]] * [[Narew]]—[[Nowy Dwór Mazowiecki]] * Motława * Słupianka—[[Płock]] * Rosica—Płock * Brzeźnica—Płock * [[Skrwa Prawa]]—Płock * Mień—[[Nieszawa]] * [[Drwęca]]—[[Toruń]] * Bacha—Toruń * Struga * Osa—[[Grudziądz]] * Liwa |'''Lénks Nieweflëss''' * [[Knajka]]—[[Strumień]] * Pszczynka * [[Gostynia]] * [[Przemsza]]—[[Chełmek]] * Chech * Rudno * Sanka—Kraków * [[Rudawa (Floss)|Rudawa]]—Kraków * [[Prądnik (Floss)|Prądnik]]—Kraków * [[Dłubnia]]—Kraków * Roporek—[[Nowe Brzesko]] * Szreniawa * Nidzica * [[Nida (Floss)|Nida]]—[[Nowy Korczyn]] * Strumień * Czarna—[[Połaniec]] * Koprzywianka—[[Sandomierz]] * Opatówka * [[Kamienna (Floss)|Kamienna]] * Krępianka—[[Solec nad Wisłą]] * [[Iłżanka]] * Zwoleńka * Plewka—[[Janowiec]] * Zagożdzonka—[[Kozienice]] * [[Radomka]] * [[Pilica (Floss)|Pilica]]—[[Warka]] * Czarna—[[Góra Kalwaria]] * Jeziorka—[[Konstancin-Jeziorna]] * [[Bzura]]—[[Wyszogród]] * [[Skrwa Lewa]]—[[Płock]] * Zgłowiączka—[[Włocławek]] * Tążyna * Zielona * [[Brda (Floss)|Brda]]—[[Bydgoszcz]] * [[Wda]]—[[Świecie]] * [[Wierzyca]]—[[Gniew]] * [[Motława]]—[[Gdańsk]] * [[Radunia]]—Gdańsk |} ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stréim a Polen]] 3s8mvhc1mtg11ik2v2oc8ieypl36jzi Weichsel 0 177490 2713167 2026-10-28T13:07:52Z Zinneke 34 Virugeleet op [[Wisła]] 2713167 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Wisła]] ir5382pjot3ys7uhy1me3kgdmdlihaw Wisla 0 177491 2713168 2026-10-28T13:08:26Z Zinneke 34 Virugeleet op [[Wisła]] 2713168 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Wisła]] ir5382pjot3ys7uhy1me3kgdmdlihaw Nationalmusée fir Konscht vu Manila 0 177492 2713178 2026-10-28T15:08:38Z Zinneke 34 Q: en: 2713178 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. D'neoklassescht Gebai selwer gouf 1921 fäerdeggebaut a gouf ufanks fir e puer Jorzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat.Et ass dann och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1926]] pvs5td82acw6qgjcc0023mbn4w88dw7 2713179 2713178 2026-10-28T15:08:54Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Bauwierker 1926]] ewechgeholl; [[Kategorie:Bauwierker 1921]] derbäigesat 2713179 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. D'neoklassescht Gebai selwer gouf 1921 fäerdeggebaut a gouf ufanks fir e puer Jorzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat.Et ass dann och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] 0pt6flnnyb3mowfrt4u62svnkklta9g 2713180 2713179 2026-10-28T15:12:13Z Puscas 735 /* Geschicht */ ..... 2713180 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. De Bau vum neoklassesche Gebai selwer war 1921 fäerdeg an et gouf ufanks fir e puer Joerzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat. Et ass dofir och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] 60w61i5po9ue8hqkh88dhikn7vkf8io 2713181 2713180 2026-10-28T15:12:40Z Zinneke 34 2713181 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' (Filippinnesch: ''Pambansang Museo ng Sining'') ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. De Bau vum neoklassesche Gebai selwer war 1921 fäerdeg an et gouf ufanks fir e puer Joerzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat. Et ass dofir och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] neq51ytpjbs6wemn59xbscoeytecpct 2713185 2713181 2026-10-28T15:15:22Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] derbäigesat 2713185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' (Filippinnesch: ''Pambansang Museo ng Sining'') ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. De Bau vum neoklassesche Gebai selwer war 1921 fäerdeg an et gouf ufanks fir e puer Joerzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat. Et ass dofir och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] 63giqgwubdet6rth0yxxdrkfhf8ijyt 2713187 2713185 2026-10-28T15:17:47Z Puscas 735 De(n) Puscas huet d'Säit [[Nationalmusée fir Konscht Manila]] op [[Nationalmusée fir Konscht vu Manila]] geréckelt: méi lëtz. 2713185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' (Filippinnesch: ''Pambansang Museo ng Sining'') ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. De Bau vum neoklassesche Gebai selwer war 1921 fäerdeg an et gouf ufanks fir e puer Joerzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat. Et ass dofir och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] 63giqgwubdet6rth0yxxdrkfhf8ijyt 2713189 2713187 2026-10-28T15:18:56Z Puscas 735 /* Geschicht */ ..... 2713189 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' (Filippinnesch: ''Pambansang Museo ng Sining'') ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Konschten of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. De Bau vum [[Neoklassesch Architektur|neoklassesche]] Gebai selwer war 1921 fäerdeg an et gouf ufanks fir e puer Joerzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat. Et ass dofir och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] mpijg53yecux10n68yzj26cczyhff3l 2713194 2713189 2026-10-28T15:25:56Z Puscas 735 Konschten ass eppes anescht 2713194 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musée}} Den '''Nationalmusée fir Konscht zu Manila''' (Filippinnesch: ''Pambansang Museo ng Sining'') ass e [[Musée]] an der [[Philippinnen|philippinnescher]] Haaptstad [[Manila]]. Et ass Deel vum [[Nationalmusée vun de Philippinen]]. Dodra gi virun allem Konschtwierker vu philippinnesche Kënschtler wéi [[Juan Luna]], [[Félix Resurrección Hidalgo]] oder [[Guillermo Tolentino]] ausgestallt, an en deckt [[Molerei]], [[Skulptur]] a soss visuell Kënscht of.<ref name="National Museum of Fine Arts – National Museum">[https://www.nationalmuseum.gov.ph/our-museums/national-museum-of-fine-arts/ National Museum of Fine Arts – National Museum]. nationalmuseum.gov.ph.</ref> == Geschicht == De Konschtmusée ass 1998 opgaangen. De Bau vum [[Neoklassesch Architektur|neoklassesche]] Gebai selwer war 1921 fäerdeg an et gouf ufanks fir e puer Joerzéngten als Gebai vun der [[Legislativ]] genotzt. Vun 1926 bis 1972 war et de Sëtz vum philippinnesche Kongress, a vun 1987 bis 1997 vum philippinnesche Senat. Et ass dofir och als ''Aalt Legislativgebai'' (oder ''Aalt Senatsgebai'') bekannt. == Kollektiounen == Bekannt Konschtwierker am Musée sinn: <gallery> File:'Spoliarium' by Juan Luna.jpg|''[[Spoliarium]]'' vum [[Juan Luna]]; 1884; File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|''The Parisian Life''; vum Juan Luna; 1892 Una Bulaqueña.jpg|''La Bulaqueña'' vum Juan Luna; 1895 File:El Asesinato del Gobernador Bustamante.jpg|''Assassination of [[Fernando Manuel de Bustillo Bustamante y Rueda|Governor Bustamante]] and His Son''; vum [[Félix Resurrección Hidalgo]]; ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Muséeën op de Philippinnen]] [[Kategorie:Bauwierker 1921]] [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] [[Kategorie:Manila]] 6kft1yd4hkkmy10nzw703i8o6tktraa Kategorie:Muséeën op de Philippinnen 14 177493 2713182 2026-10-28T15:13:24Z Zinneke 34 Säit ugeluecht mat: '[[Kategorie:Muséeën no Länner|Philippinnen]] [[Kategorie:Kultur op de Philippinnen]]' 2713182 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Muséeën no Länner|Philippinnen]] [[Kategorie:Kultur op de Philippinnen]] gy3doo7t729iaf659p6wxvoscebat3z 2713183 2713182 2026-10-28T15:14:42Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kultur op de Philippinnen]] ewechgeholl; [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] derbäigesat 2713183 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Muséeën no Länner|Philippinnen]] [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] ncgg29s8ohjq331eali2pp11jb6myfg 2713184 2713183 2026-10-28T15:15:07Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Konscht op de Philippinnen]] ewechgeholl; [[Kategorie:Kultur op de Philippinnen]] derbäigesat 2713184 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Muséeën no Länner|Philippinnen]] [[Kategorie:Kultur op de Philippinnen]] gy3doo7t729iaf659p6wxvoscebat3z Nationalmusée fir Konscht Manila 0 177494 2713188 2026-10-28T15:17:47Z Puscas 735 De(n) Puscas huet d'Säit [[Nationalmusée fir Konscht Manila]] op [[Nationalmusée fir Konscht vu Manila]] geréckelt: méi lëtz. 2713188 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Nationalmusée fir Konscht vu Manila]] 4idaig8shysag73n1mjcqhdwexb8ujc Schabloun:Bléck 2027 33 10 177495 2713190 2026-10-28T15:20:46Z Zinneke 34 . 2713190 wikitext text/x-wiki {{BléckBild |Bild=Blenheim Palace south view 2016.jpg |Bildgréisst=400px |Bildtext=[[Blenheim Palace]], am [[Oxfordshire]].}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2027|Bléck 2027 33]]</noinclude> nn936icqvqw0f75zbaua61uwsjcct7z Schabloun:Bléck 2027 34 10 177496 2713195 2026-10-28T15:29:32Z Zinneke 34 Säit ugeluecht mat: '{{BléckBild |Bild=Ansambel SkaMeika´.jpg |Bildgréisst=400px |Bildtext=Déi estnesch Band SkaMeika um [[Matsalu Nature Film Festival]] 2022, zu [[Lihula]].}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2027|Bléck 2027 34]]</noinclude>' 2713195 wikitext text/x-wiki {{BléckBild |Bild=Ansambel SkaMeika´.jpg |Bildgréisst=400px |Bildtext=Déi estnesch Band SkaMeika um [[Matsalu Nature Film Festival]] 2022, zu [[Lihula]].}}<noinclude>[[Kategorie:Schabloune Bléck 2027|Bléck 2027 34]]</noinclude> moprxtj58xvzsf6b89ysy1ec6b72qxc Matsalu Nature Film Festival 0 177497 2713198 2026-10-28T15:46:26Z Zinneke 34 . 2713198 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen an Estland]] 7f0lyvfa1h2dj8ri4cdv33dz9ckdpfy 2713200 2713198 2026-10-28T15:47:14Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Filmfestivallen an Estland]] ewechgeholl; [[Kategorie:Filmfestivallen]] derbäigesat 2713200 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] t04asb3qdsjhq9ugitcashkyp7si3ew 2713201 2713200 2026-10-28T15:47:55Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kino an Estland]] derbäigesat 2713201 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kino an Estland]] scvqaz51aou6ndw7swnynrb9fynv0go 2713202 2713201 2026-10-28T15:48:19Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kinoen a Frankräich]] derbäigesat 2713202 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kino an Estland]] [[Kategorie:Kinoen a Frankräich]] gpvh1xi1e4a35w6uob594j8h4ywp8kc 2713203 2713202 2026-10-28T15:48:55Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kinoen a Frankräich]] ewechgeholl 2713203 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kino an Estland]] scvqaz51aou6ndw7swnynrb9fynv0go 2713204 2713203 2026-10-28T15:48:59Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kino an Estland]] ewechgeholl 2713204 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] t04asb3qdsjhq9ugitcashkyp7si3ew 2713205 2713204 2026-10-28T15:49:10Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Kultur an Estland]] derbäigesat 2713205 wikitext text/x-wiki [[File:20th Matsalu Nature Film Festival, MAFF-il 2022.jpg|thumb|Den 20. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] 1hcsuryixa7wji133d9tsc09fdm1b7v 2713208 2713205 2026-10-28T15:51:25Z Zinneke 34 2713208 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ bout - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an Online. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] pv9evjejwvfo5dohfri3akb80hf0qig 2713209 2713208 2026-10-28T15:52:56Z Zinneke 34 2713209 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialliséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ About - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen<ref name="matsalufilm.ee" />. 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmr aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn dFilmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an [[online]]. ==Um Spaweck== {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] 7oyu8krrr0ycs7d7oq66zcl20wuq5oz 2713210 2713209 2026-10-28T15:59:32Z Mobby 12 60927 k 2713210 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre vun [[Naturfilm]]er spezialiséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ About - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger war d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen<ref name="matsalufilm.ee" />. 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmer aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn d'Filmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an [[online]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] o3m3i7cjr950qx2kgqhe1mlf1x28gbd 2713212 2713210 2026-10-28T16:08:33Z Puscas 735 ... 2713212 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre [[Naturfilm]]er spezialiséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ About - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger war d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen<ref name="matsalufilm.ee" />. 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmer aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> De [[Matsalu Nationalpark]] ass just 10 Minutte mam Auto vu Lihula ewech. Gewise ginn d'Filmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an [[online]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] p2wkilyanhrfg5n9o1xka3aevfrb2ir 2713216 2713212 2026-10-28T16:16:07Z Puscas 735 .... 2713216 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre [[Naturfilm]]er spezialiséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ About - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger war d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen<ref name="matsalufilm.ee" />. 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmer aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> Gewise ginn d'Filmer zu Lihula, ma och op anere Plazen uechter Estland an [[online]]. De [[Matsalu Nationalpark]] deen dem Festival den Numm ginn huet stéisst un d'Gemengegrenz vu Lihula. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] fta0uuiqufg2jetigej2ulko4iq80cj 2713217 2713216 2026-10-28T16:18:03Z Puscas 735 falsche Gebrauch vum --ma-- 2713217 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre [[Naturfilm]]er spezialiséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ About - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger war d'''Nature Film Days'' déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen<ref name="matsalufilm.ee" />. 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmer aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> D'Filmer ginn zu [[Lihula]], an och op anere Plazen uechter Estland sou wéi [[online]] gewisen. De [[Matsalu Nationalpark]] deen dem Festival den Numm ginn huet stéisst un d'Gemengegrenz vu Lihula. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] 7edq31d58pzk08wc9bjl7sw8kkhwygf 2713246 2713217 2026-10-29T10:27:34Z GilPe 14980 2713246 wikitext text/x-wiki [[Fichier:21st Matsalu Nature Film Festival. MAFF-il 2023.jpg|thumb|Den 21. Matsalu Nature Film Festival]] De '''Matsalu Nature Film Festival''' ([[Estnesch]]: ''Matsalu loodusfilmide festival'', ofgkierzt '''MAFF''') ass e [[Filmfestival]] an [[Estland]], deen op de Genre [[Naturfilm]]er spezialiséiert ass.<ref name="matsalufilm.ee">[https://www.matsalufilm.ee/en/about/ About - MAFF .] matsalufilm.ee (nogekuckt: 28.10.2026)</ref> Säi Virgänger waren d'''Nature Film Days'', déi tëscht 1983 an 1989 zu [[Tallinn]] ënner der Leedung vum [[Rein Maran]] organiséiert goufen<ref name="matsalufilm.ee" />. 2003 war deen éischte MAFF. Deen huet dräi Deeg gedauert, wärend deem 23 Filmer aus siwe Länner gewise goufen.<ref name="matsalufilm.ee" /> An der Editioun vun 2023 goufen iwwer 1.200 Filmer aus 90 Länner gewisen.<ref name="matsalufilm.ee" /> D'Filmer ginn zu [[Lihula]], an och op anere Plazen uechter Estland sou wéi [[online]] gewisen. De [[Matsalu Nationalpark]] deen dem Festival den Numm ginn huet stéisst un d'Gemengegrenz vu Lihula. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Filmfestivallen]] [[Kategorie:Kultur an Estland]] 6jnsfhc99h7mtgqwxg9jhiu3zk5kb46 Lihula 0 177498 2713211 2026-10-28T16:05:15Z Zinneke 34 . 2713211 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Estland}} '''Lihula''' (''Lihula linn''; op däitsch ''Leal'') ass eng Stad am Weste vun der [[Estland|Republik Estland]]. Se läit am Nordwesten vum [[Arrondissement Pärnu]] an huet 1.250 Awunner (Stand: 01.01.2024).Si huet vun 1999 bis 2016 administrativ zu der ''Landgemeng'' Lihula (''Lihula vald'') gehéiert; zanter 2017 ass Lihula d'Prefektur vun der Landgemeng [[Lääneranna]] am [[Arrondissement Pärnu]]. Wärend dem Mëttelalter waren d'Buerg an d'Nonnenklouschter vu Lihula Machtzentren an der Regioun. == Biller == <gallery> File:Lihula linnus 4.jpg|Ruine vum Schloss File:Lihula linnus 3.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula linnus 1.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula linnus.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula manor house 24Sep2008.jpg|Lihula Landsëtz File:Lihula kirik 2005.jpg|Kierch Hl. Elisabeth File:Lihula (2).jpg|Loftvue; vir d'Kulturzentrum </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an Estland]] [[Kategorie:Arrondissement Pärnu]] 00jxy78lqto15xvm6wo80yxdbo3s3ce 2713213 2713211 2026-10-28T16:11:03Z Zinneke 34 2713213 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Estland}} '''Lihula''' (''Lihula linn''; op däitsch ''Leal'') ass eng Stad am Weste vun der [[Estland|Republik Estland]]. Se läit am Nordwesten vum [[Arrondissement Pärnu]] an huet 1.250 Awunner (Stand: 01.01.2024).Si huet vun 1999 bis 2016 administrativ zu der ''Landgemeng'' Lihula (''Lihula vald'') gehéiert; zanter 2017 ass Lihula d'Prefektur vun der Landgemeng [[Lääneranna]] am [[Arrondissement Pärnu]]. Wärend dem Mëttelalter waren d'Buerg an d'Nonnenklouschter vu Lihula Machtzentren an der Regioun. == Biller == <gallery> File:Lihula.jpg|Vue vun der Uertschaft File:Lihula linnus 4.jpg|Ruine vum Schloss File:Lihula linnus 3.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula linnus 1.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula linnus.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula manor house 24Sep2008.jpg|Lihula Landsëtz File:Lihula kirik 2005.jpg|Kierch Hl. Elisabeth File:Lihula (2).jpg|Loftvue; vir d'Kulturzentrum </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an Estland]] [[Kategorie:Arrondissement Pärnu]] qzi92y3acmbehszmvrcebb0ekaljwr9 2713214 2713213 2026-10-28T16:11:35Z Zinneke 34 /* Biller */ 2713214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Estland}} '''Lihula''' (''Lihula linn''; op däitsch ''Leal'') ass eng Stad am Weste vun der [[Estland|Republik Estland]]. Se läit am Nordwesten vum [[Arrondissement Pärnu]] an huet 1.250 Awunner (Stand: 01.01.2024).Si huet vun 1999 bis 2016 administrativ zu der ''Landgemeng'' Lihula (''Lihula vald'') gehéiert; zanter 2017 ass Lihula d'Prefektur vun der Landgemeng [[Lääneranna]] am [[Arrondissement Pärnu]]. Wärend dem Mëttelalter waren d'Buerg an d'Nonnenklouschter vu Lihula Machtzentren an der Regioun. == Biller == <gallery> File:Lihula linnus 4.jpg|Ruine vum Schloss File:Lihula linnus 3.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula linnus 1.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula linnus.JPG|Ruine vum Schlass File:Lihula manor house 24Sep2008.jpg|Lihula Landsëtz File:Lihula.jpg|Vue vun der Uertschaft File:Lihula kirik 2005.jpg|Kierch Hl. Elisabeth File:Lihula (2).jpg|Loftvue; vir d'Kulturzentrum </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an Estland]] [[Kategorie:Arrondissement Pärnu]] 6j63kwpbsmikcn746uj827ai03xjyia 2713215 2713214 2026-10-28T16:13:25Z Zinneke 34 /* Biller */ 2713215 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Estland}} '''Lihula''' (''Lihula linn''; op däitsch ''Leal'') ass eng Stad am Weste vun der [[Estland|Republik Estland]]. Se läit am Nordwesten vum [[Arrondissement Pärnu]] an huet 1.250 Awunner (Stand: 01.01.2024).Si huet vun 1999 bis 2016 administrativ zu der ''Landgemeng'' Lihula (''Lihula vald'') gehéiert; zanter 2017 ass Lihula d'Prefektur vun der Landgemeng [[Lääneranna]] am [[Arrondissement Pärnu]]. Wärend dem Mëttelalter waren d'Buerg an d'Nonnenklouschter vu Lihula Machtzentren an der Regioun. == Biller == <gallery> File:Lihula linnus 4.jpg|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus 3.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus 1.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula manor house 24Sep2008.jpg|Schlass Lihula File:Lihula.jpg|Vue vun der Uertschaft File:Lihula kirik 2005.jpg|Kierch Hl. Elisabeth File:Lihula (2).jpg|Loftvue; vir d'Kulturzentrum </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an Estland]] [[Kategorie:Arrondissement Pärnu]] 10aupq0lcb6njezs49vf5modcujldmy 2713221 2713215 2026-10-28T18:40:08Z Puscas 735 ...... 2713221 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Estland}} '''Lihula''' (''Lihula linn''; op däitsch ''Leal'') ass eng Stad am Weste vun der [[Estland|Republik Estland]]. Se läit am Nordweste vum [[Arrondissement Pärnu]] an huet 1.250 Awunner (Stand: 01.01.2024). Se huet vun 1999 bis 2016 administrativ zu der ''Landgemeng'' Lihula (''Lihula vald'') gehéiert; zanter 2017 ass Lihula d'Prefektur vun der Landgemeng [[Lääneranna]] am [[Arrondissement Pärnu]]. Wärend dem Mëttelalter waren d'Buerg an d'Nonnenklouschter vu Lihula, Machtzentren an der Regioun. == Biller == <gallery> File:Lihula linnus 4.jpg|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus 3.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus 1.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula manor house 24Sep2008.jpg|Schlass Lihula File:Lihula.jpg|Vue vun der Uertschaft File:Lihula kirik 2005.jpg|Kierch Hl. Elisabeth File:Lihula (2).jpg|Loftvue; vir de Kulturzentrum </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an Estland]] [[Kategorie:Arrondissement Pärnu]] tw0vkj09ffap3q1cdz7jnfjr7q9ewca 2713222 2713221 2026-10-28T18:42:01Z Puscas 735 .... 2713222 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Estland}} '''Lihula''' (''Lihula linn''; op däitsch ''Leal'') ass eng Stad am Weste vun der [[Estland|Republik Estland]]. Se läit am Nordweste vum [[Arrondissement Pärnu]] an huet 1.250 Awunner (Stand: 01.01.2024). Se huet vun 1999 bis 2016 administrativ zu der ''Landgemeng'' Lihula (''Lihula vald'') gehéiert; zanter 2017 ass Lihula d'Prefektur vun der Landgemeng [[Lääneranna]] am [[Arrondissement Pärnu]]. Wärend dem Mëttelalter waren d'Buerg an d'Nonnenklouschter vu Lihula, Machtzentren an der Regioun. == Biller == <gallery> File:Lihula linnus 4.jpg|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus 3.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus 1.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula linnus.JPG|Ruine vun der Buerg File:Lihula.jpg|Vue vun der Uertschaft File:Lihula kirik 2005.jpg|Kierch Hl. Elisabeth File:Lihula (2).jpg|Loftvue; vir de Kulturzentrum </gallery> == Um Spaweck == {{commonscat}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Stied an Estland]] [[Kategorie:Arrondissement Pärnu]] al0cwy1th3fa5n1drjuehnasosiesp7 Die Nylonschlinge 0 177499 2713223 2026-10-28T19:34:40Z Johnny Chicago 17 neie Film 2713223 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Film nei |Plakat= |Produktiounsland= |Produktiounsjoer = |Dauer= |Originalsprooch= |Regie=[[Rudolf Zehetgruber]] |Dréibuch=[[Fred Ignor]]<br>[[Thomas Engel]] |Fotografie=[[Otto Ritter]] |Faarftechnik= |Format={{1,37:1}} |Musek=[[Walter Baumgartner]] |Schnëtt=[[Anne Demmer]] |Produzent=[[Erwin C. Dietrich]] |Produktiounsgesellschaft=Monachia Filmproduktion<br> Urania-Filmproduktion |Haaptacteuren=[[Dietmar Schönherr]] als Inspekter Eric Harvey <br>[[Helga Sommerfeld]] als Jane Stone<br>[[Laya Raki]] als Nicole<br>[[Ady Berber]] als Henry<br>[[Gustav Knuth]] als Charles Clifton<br>[[Ernst Schröder]] als G.B. Harrison<br>[[Kurt Beck]] als Donald Smith<br>[[Hedda Ippen]] als Mabel Wells<br>[[Chris von Loosen]] als Marilin Wells<br>[[Edi Huber]] als O'Connor<br>[[Alex Freihart]] als Lord David Elford<br>[[Denis Seiler]] als Sergeant Masters }} '''Die Nylonschlinge''' ass en [[Däitschland|däitsche]] Film vum [[Rudolf Zehetgruber]] aus dem Joer 1963 mam [[Dietmar Schönherr]] a mat der [[Helga Sommerfeld]] an den Haaptrollen. == Ëm wat geet et am Film? == An enger Londoner Bar gëtt en Inspekter vu Scotland Yard mat enger Nylonschnouer erwiergt. Den Inspekter Eric Harvey soll de Fall opklären… == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Nylonschlinge Die}} [[Kategorie:Däitsch Filmer]] [[Kategorie:Däitsch Kriminalfilmer]] [[Kategorie:Schwaarz-Wäiss Filmer]] [[Kategorie:Filmer 1963]] [[Kategorie:Filmer vum Rudolf Zehetgruber]] el6zojm4kmgsyod68tcwmsjysti2kex 2713224 2713223 2026-10-28T19:36:29Z Johnny Chicago 17 2713224 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Film nei |Plakat= |Produktiounsland= |Produktiounsjoer = |Dauer= |Originalsprooch= |Regie=[[Rudolf Zehetgruber]] |Dréibuch=[[Fred Ignor]]<br>[[Thomas Engel]] |Fotografie=[[Otto Ritter]] |Faarftechnik= |Format={{1,37:1}} |Musek=[[Walter Baumgartner]] |Schnëtt=[[Anne Demmer]] |Produzent=[[Erwin C. Dietrich]] |Produktiounsgesellschaft=Monachia Filmproduktion<br> Urania-Filmproduktion |Haaptacteuren=[[Dietmar Schönherr]] als Inspekter Eric Harvey <br>[[Helga Sommerfeld]] als Jane Stone<br>[[Laya Raki]] als Nicole<br>[[Ady Berber]] als Henry<br>[[Gustav Knuth]] als Charles Clifton<br>[[Ernst Schröder]] als G.B. Harrison<br>[[Kurt Beck]] als Donald Smith<br>[[Hedda Ippen]] als Mabel Wells<br>[[Chris von Loosen]] als Marilin Wells<br>[[Edi Huber]] als O'Connor<br>[[Alex Freihart]] als Lord David Elford<br>[[Denis Seiler]] als Sergeant Masters }} '''Die Nylonschlinge''' ass en [[Däitschland|däitsche]] Film vum [[Rudolf Zehetgruber]] aus dem Joer 1963 mam [[Dietmar Schönherr]] a mat der [[Helga Sommerfeld]] an den Haaptrollen. == Ëm wat geet et am Film? == An enger Londoner Bar gëtt en Inspekter vu Scotland Yard mat enger Nylonschnouer erwiergt. Den Inspekter Eric Harvey soll de Fall opklären… == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Nylonschlinge Die}} [[Kategorie:Däitsch Filmer]] [[Kategorie:Däitsch Kriminalfilmer]] [[Kategorie:Däitsch Schwaarz Wäiss Filmer]] [[Kategorie:Filmer 1963]] [[Kategorie:Filmer vum Rudolf Zehetgruber]] 9f6cbadxxl09dpf2msjpwwxh7fg14za 2713225 2713224 2026-10-28T19:36:55Z Johnny Chicago 17 2713225 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Film nei |Plakat= |Produktiounsland= |Produktiounsjoer = |Dauer= |Originalsprooch= |Regie=[[Rudolf Zehetgruber]] |Dréibuch=[[Fred Ignor]]<br>[[Thomas Engel]] |Fotografie=[[Otto Ritter]] |Faarftechnik= |Format={{1,37:1}} |Musek=[[Walter Baumgartner]] |Schnëtt=[[Anne Demmer]] |Produzent=[[Erwin C. Dietrich]] |Produktiounsgesellschaft=Monachia Filmproduktion<br> Urania-Filmproduktion |Haaptacteuren=[[Dietmar Schönherr]] als Inspekter Eric Harvey <br>[[Helga Sommerfeld]] als Jane Stone<br>[[Laya Raki]] als Nicole<br>[[Ady Berber]] als Henry<br>[[Gustav Knuth]] als Charles Clifton<br>[[Ernst Schröder]] als G.B. Harrison<br>[[Kurt Beck]] als Donald Smith<br>[[Hedda Ippen]] als Mabel Wells<br>[[Chris von Loosen]] als Marilin Wells<br>[[Edi Huber]] als O'Connor<br>[[Alex Freihart]] als Lord David Elford<br>[[Denis Seiler]] als Sergeant Masters }} '''Die Nylonschlinge''' ass en [[Däitschland|däitsche]] Film vum [[Rudolf Zehetgruber]] aus dem Joer 1963 mam [[Dietmar Schönherr]] a mat der [[Helga Sommerfeld]] an den Haaptrollen. == Ëm wat geet et am Film? == An enger Londoner Bar gëtt en Inspekter vu Scotland Yard mat enger Nylonschnouer erwiergt. Den Inspekter Eric Harvey soll de Fall opklären… == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Nylonschlinge Die}} [[Kategorie:Däitsch Filmer]] [[Kategorie:Däitsch Kriminalfilmer]] [[Kategorie:Däitsch Schwaarz Wäiss-Filmer]] [[Kategorie:Filmer 1963]] [[Kategorie:Filmer vum Rudolf Zehetgruber]] cds6hpmh51yjieajcrn4pkjdrqrr9tm 2713226 2713225 2026-10-28T19:37:10Z Johnny Chicago 17 2713226 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}} {{Infobox Film nei |Plakat= |Produktiounsland= |Produktiounsjoer = |Dauer= |Originalsprooch= |Regie=[[Rudolf Zehetgruber]] |Dréibuch=[[Fred Ignor]]<br>[[Thomas Engel]] |Fotografie=[[Otto Ritter]] |Faarftechnik= |Format={{1,37:1}} |Musek=[[Walter Baumgartner]] |Schnëtt=[[Anne Demmer]] |Produzent=[[Erwin C. Dietrich]] |Produktiounsgesellschaft=Monachia Filmproduktion<br> Urania-Filmproduktion |Haaptacteuren=[[Dietmar Schönherr]] als Inspekter Eric Harvey <br>[[Helga Sommerfeld]] als Jane Stone<br>[[Laya Raki]] als Nicole<br>[[Ady Berber]] als Henry<br>[[Gustav Knuth]] als Charles Clifton<br>[[Ernst Schröder]] als G.B. Harrison<br>[[Kurt Beck]] als Donald Smith<br>[[Hedda Ippen]] als Mabel Wells<br>[[Chris von Loosen]] als Marilin Wells<br>[[Edi Huber]] als O'Connor<br>[[Alex Freihart]] als Lord David Elford<br>[[Denis Seiler]] als Sergeant Masters }} '''Die Nylonschlinge''' ass en [[Däitschland|däitsche]] Film vum [[Rudolf Zehetgruber]] aus dem Joer 1963 mam [[Dietmar Schönherr]] a mat der [[Helga Sommerfeld]] an den Haaptrollen. == Ëm wat geet et am Film? == An enger Londoner Bar gëtt en Inspekter vu Scotland Yard mat enger Nylonschnouer erwiergt. Den Inspekter Eric Harvey soll de Fall opklären… == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Nylonschlinge Die}} [[Kategorie:Däitsch Filmer]] [[Kategorie:Däitsch Kriminalfilmer]] [[Kategorie:Däitsch Schwaarz-Wäiss-Filmer]] [[Kategorie:Filmer 1963]] [[Kategorie:Filmer vum Rudolf Zehetgruber]] ozw55jrt6d6cxth9bkhx6b8m988an40 Kategorie:Manila 14 177500 2713233 2026-10-28T21:15:51Z Zinneke 34 Säit ugeluecht mat: '[[Kategorie:Haaptstied an Asien]] [[Kategorie:Stied op de Philippinnen]]' 2713233 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Haaptstied an Asien]] [[Kategorie:Stied op de Philippinnen]] krrb0m7np3aa3op1c69esd4o347ssmh Kategorie:Stied op de Philippinnen 14 177501 2713234 2026-10-28T21:18:31Z Zinneke 34 Säit ugeluecht mat: '[[Kategorie:Stied an Asien|Philippinnen]] [[Kategorie:Philippinnen]]' 2713234 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Stied an Asien|Philippinnen]] [[Kategorie:Philippinnen]] lup9z07mgawpv6uywwwsizgw28qevo5