Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten
0
232
2714289
2639600
2026-11-03T17:36:03Z
Zinneke
34
/* E */
2714289
wikitext
text/x-wiki
<div align="center">Dës '''Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].</div>
{{AbcIndex}}
== A ==
* [[Pol Albrecht|Paul Albrecht]] (1874-1975)
* [[Josy Asselborn]]
== B ==
* [[Daniel Balthasar]] (*1980)
* [[Anna Madeleine Beicht]] (1907-1976)
* [[Jean-Pierre Beicht]] (1869 – 1925)
* [[Louis Beicht]] (1886-1943)
* [[Albert Berrens]]
* [[Joseph Berrens|Josy Berrens]]
* [[Tom Bimmermann]] (*1971)
* [[Joseph Biwer]]
* [[Emile Boeres]]
* [[Ivan Boumans]] (*1983)
* [[Alexis Brasseur (1860)|Alexis Brasseur]]
* [[Helen Buchholtz]] (1877-1953)
== C ==
* [[Pierre Cao]]
* [[Daniel Capeletti]]
* [[Josy Chimès]]
* [[Chrétien Clement]]
* [[Edmond Cigrang]] (1922-1989)
* [[Walter Civitareale]]
* [[Norbert Colling]]
* [[Jeannot Comes]]
* [[Jos Comes]]
== D ==
* [[Paul Dahm]] (*1951)
* [[Norbert Daman]]
* [[Philippe Decker]] (1840–1881)
* [[Théodore Decker]]
* [[Pierre Drauth]] (1925-2017)
* [[Robert Dunz]]
* [[Johny Duschinger]]
== E ==
* [[Jean Eiffes]]
* [[René Eiffes]]
* [[Pierre Even (Affekot)|Pierre Even]]
* [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885-1969)
== F ==
* [[Jean Faber]]
* [[Pe'ter Faber]]
* [[Victor Fenigstein]]
* [[Jean-Paul Frisch]]
* [[Johny Fritz]] (*1944)
* [[Pierre Funck (Museker)|Pierre Funck]]
== G ==
* [[Pe'ter Gerard]]
* [[Johny Glesener]]
* [[Victor Goldschmit]]
* [[Michel Grandhomme]]
* [[Luc Grethen]]
== H ==
* [[Dominique Heckmes]] (1878-1938)
* [[Jeannot Heinen]] (1937-2009)
* [[René Hemmer (Museker)|René Hemmer]] (1919-2019)
* [[Pierre Hentges (1890)|Pierre Hentges]] (1890-1975)
* [[Robert Henx]]
* [[Carmen Heyar]]
* [[Julien Hoffmann]] (*1924)
* [[Norbert Hoffmann]] (*1916)
* [[Claude Hornick]]
* [[René Hornick]]
* [[Guillaume Hülsemann]]
== I ==
* [[David Ianni]] (*1979)
== J ==
* [[M. Jander]]
== K ==
* [[Gustave Kahnt]]
* [[Jean-Pierre Kemmer]]
* [[Camille Kerger]]
* [[Jean-Marie Kieffer]]
* [[Jos Kinzé]] (1918-2003)
* [[Auguste Klein]]
* [[Béby Kohl]]
* [[Catherine Kontz]] (*1976)
* [[Lou Koster]]
* [[Alfred Kowalsky]] (1879-1943)
* [[Marco Kraus]]
* [[Jules Krüger]] (1899-1976)
* [[Claus Krumlovsky]]
== L ==
* [[Mathieu Lamberty]]
* [[Claude Lenners]] (*1956)
* [[Edmond Lentz]] (1852-1899)
* [[Georges Lentz]]
== M ==
* [[Theodor Mainz]]
* [[Bernard May]] (am Lëtzebuerger Vollekslidderverlag)
* [[Albert M. Marinov]]
* [[Josy Meisch]]
* [[Laurent Menager]] (1835-1902)
* [[Max Menager]]
* [[Fernand Mertens]]
* [[René Mertzig]] (1911-1986)
* [[Aloyse Michaely]]
* [[Albert Moes]]
* [[Henri Mootz]]
* [[Paul Mootz]]
* [[Louis Mosinger]]
* [[Alexander Müllenbach]]
== N ==
* [[Jacques Neuen]]
* [[Jean-Pierre Neuen]]
* [[Pierre Nimax Jr.]]
* [[Pierre Nimax Sr.]]
* [[Alain Nitschké]]
== O ==
== P ==
* [[Paul Pierrard]]
* [[Henri Pensis]] (1900-1958)
* [[Louis Petit]] (1890-1953)
* [[Albena Petrovic-Vratchanska]]
* [[Niki vum Piki]] (synonyme)
* [[Paul Platz]]
* [[Paul Poncin]]
* [[Marco Pütz]] (* 1958)
== Q ==
== R ==
* [[Asca Rampini]] (1931-1999)
* [[Marcel Reuter]] (*1973)
* Camille Rodenbour (1927-2003)
* [[Camille Roilgen]] (1911-1998)
* [[Luc Rollinger]] (*1969)
== S ==
* [[Georges Sadeler]] (* 1988)
* [[Francesco Tristano Schlimé]] (* 1981)
* [[Jean-Piere Schmit]]
* [[P. Schonckert]]
* [[Nicolas Schuh]] (1910-1997)
* [[Pascal Schumacher]]
* [[Tony Schuster]]
* [[Gustave Simon]]
* [[Maurizio Spiridigliozzi]]
* [[Arthur Stammet]]
* [[Putty Stein]]
*[[Roby Steinmetzer]]
* [[Norbert Stelmes]]
* Noémie Sunnen (* 1977)
== T ==
* [[René Thiry]]
* [[Béby Thommes (Kohl)]]
* [[Albert Thorn]] (1895-1978)
* [[Joseph Nicolas Thorner]]
* [[Jos Trauffler]]
== U ==
* [[Georges Urwald]]
== V ==
== W ==
* [[Jean Wachter]]
* [[Georges Wagner (Museker)|Georges Wagner]] (*1939)
* [[Marcel Wengler]]
* [[Jacques Wingert]]
* [[Roland Wiltgen]] (*1957)
== X ==
== Y ==
== Z ==
* [[Michel Zeches]]
* [[Jean-Antoine Zinnen]] (1827-1898)
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Komponisten| ]]
[[Kategorie:Lëschten:Musek zu Lëtzebuerg|Komponisten]]
opvja50bl0depnap8d75kmb0r1mngue
14. Juli
0
1491
2714374
2709883
2026-11-04T00:32:18Z
Robby
393
/* Gestuerwen */ [[:Camille Mersch]]
2714374
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''14. [[Juli]]''' ass den 195. Dag vum Joer (196. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1789]]: [[Stuerm op d'Bastille]], Ufank vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]].
* [[1790]]: [[Frankräich]]: ''[[Fête de la fédération]]''.
* [[1900]]: De Groussherzog [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] leet de Grondstee fir déi no him genannt [[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]].
* [[1997]]: De [[Kocheril Raman Narayanan]] gëtt Staatspresident an [[Indien]].
* [[2016]]: Op der [[Promenade des Anglais]] zu [[Nice]], bréngt en islmaisteschen Attentäter mat engem Camion 86 Leit ëm a blesséiert der 458.
'''Lëtzebuerg'''
* [[1847]]: Zu Lëtzebuerg gëtt den éischte lëtzebuergeschen Turnveräin d'[[Gym]] gegrënnt.
* [[1946]]: De [[Winston Churchill]] ass op offiziellem Besuch zu Lëtzebuerg.
* [[1948]]: D'[[Regierung Dupong-Schaus-Bodson|Regierung Dupong-Schaus]] gëtt vereedegt.
* [[1989]]: D'[[Regierung Santer-Poos II]] gëtt vereedegt.
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Cardinal Mazarin by Pierre Mignard (Musée Condé).jpg|Jules Mazarin
Fichier:Gustav Klimt 2012 Pressefoto09.jpg|Gustav Klimt
Fichier:Gerald Ford.jpg|Gerald Ford
Fichier:Adrien Ries.jpg|Adrien Ries
Fichier:Javier Solana (2007).jpg|Javier Solana
Fichier:Victoria, Crown Princess of Sweden.jpg|Viktoria
</gallery>
* [[1602]]: [[Jules Mazarin]], franséische Kardinol.
* [[1816]]: [[Joseph Arthur Comte de Gobineau]], franséischen Diplomat a Schrëftsteller.
* [[1820]]: [[Paul de Scherff]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1833]]: [[François Rothermel]], lëtzebuergeschen Apdikter.
* [[1862]]: [[Gustav Klimt]], éisträichesche Kënschtler.
* [[1866]]: [[Juliette Wytsman]], belsch Molerin.
* [[1890]]: [[Ossip Zadkine]], wäissrussesch-franséische Sculpteur a Moler.
* [[1897]]: [[Alfred Nimax]], lëtzebuergeschen Apdikter.
* [[1909]]: [[Annabella|Annabella (Suzanne Georgette Charpentier)]], franséisch Schauspillerin.
* [[1910]]: [[Joseph Herr]], lëtzebuergesche Politiker an Historiker.
* [[1913]]: [[Gerald Ford]], US-amerikanesche Politiker a President.
* [[1918]]: [[Ingmar Bergman]], schweedesche Regisseur an Dréibuchauteur.
* [[1919]]: [[Lino Ventura]], italieenesch-franséische Catcher a Schauspiller.
* [[1920]]: [[Paul Crauchet]], franséische Schauspiller.
* [[1923]]: [[Hikitsuchi Michio]], japaneschen Aikido-Meeschter.
* 1923: [[Dale Robertson]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1926]]: [[Harry Dean Stanton]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1930]]: [[Polly Bergen]], US-amerikanesch Schauspillerin a Sängerin.
* [[1932]]: [[Helga Liné]], däitsch Schauspillerin
* [[1933]]: [[Adrien Ries]], lëtzebuergeschen Ekonomist, Jurist an Auteur
* [[1934]]: [[Marcel Gottlieb]], franséische Comiczeechner.
* [[1935]]: [[Ei-ichi Negishi]], japanesche Cheemiker.
* [[1938]]: [[Robert Thillen]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer.
* [[1939]]: [[Peter Goldreich]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker.
* 1939: [[Karel Gott]], tschechesche Sänger a Komponist.
* [[1940]]: [[Alphonse Pelles]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher.
* [[1942]]: [[Javier Solana]], spuenesche Politiker.
*[[1946]]: [[Pierre Joris]], lëtzebuergesche Schrëftsteller, Iwwersetzer a Kritiker.
*1946: [[Vincent Pastore]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1977]]: [[Victoria vu Schweden]], Krounprinzessin vu Schweden.
* 1977: [[Nilceu Aparecido Santos]], brasilianesche Vëlossportler.
* [[1982]]: [[Maciek Majchrzak]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[1986]]: [[Mandy Charlet]], lëtzebuergesch Foussballspillerin a Liichtathleetin.
* [[1997]]: [[Rita Sousa Leite]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* 1997: [[Charel Hoffmann]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
== Gestuerwen ==
* [[1223]]: [[Philippe II. (Frankräich)|Philippe II.]], Kinnek vu Frankräich.
* [[1789]]: [[Jacques de Flesselles]], [[Prévôt|Prévôt des marchands]] vu Paräis.
* [[1793]]: [[Jacques Cathelineau]], ''Généralissime'' vun der Arméi vun der Vendée .
* [[1817]]: [[Germaine de Staël]], franséisch Schrëftstellerin.
* [[1856]]: [[Willibrord Macher (1807)|Willibrord Macher]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[1869]]: [[François-Joseph Dargent]], lëtzebuergeschen Apdikter a Politiker.
* [[1877]]: [[August von Bethmann-Hollweg]], däitsche Politiker.
* [[1887]]: [[Zénon de Muyser]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[1917]]: [[Octave Lapize]], franséische Vëlossportler.
* [[1939]]: [[Alfons Maria Mucha]], tschechesche Graphiker.
* [[1948]]: [[Marguerite Moreno]], franséisch Schauspillerin.
* [[1951]]: [[Gustave Lemaire]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[1957]]: [[Camille Mersch]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1959]]: [[Grock]], Schwäizer Clown.
* [[1969]]: [[Auguste Hoffmann]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* 1969: [[Albert Nuss]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* [[1970]]: [[Luis Mariano]], spuenesch-baskeschen Tenor.
* [[1984]]: [[Léon Mart]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1986]]: [[Georges Schmitt]], lëtzebuergesche Konschthistoriker an Auteur.
* [[1993]]: [[Léo Ferré]], franséische Chansonnier.
* [[1998]]: [[Ferdy Reiff]], lëtzebuergeschen Theaterschauspiller.
* 1998: [[Henry J. Leir]], US-amerikaneschen Industriellen, Financier a Philanthrop.
* [[2006]]: [[Senne Rouffaer]], belsche Schauspiller a Regisseur.
* [[2011]]: [[Leo Kirch]], däitsche Medienentreprener.
* [[2015]]: [[Wolf Gremm]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2017]]: [[Anne Golon]], franséisch Schrëftstellerin.
* 2017: [[Maryam Mirzakhani]], iranesch Mathematikerin.
* [[2025]]: [[Thierry Ardisson]], franséischen Televisiounsanimateur a -produzent, Auteur a Filmproduzent.
== Feierdeeg ==
* [[Franséischen Nationalfeierdag]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|14 July|14. Juli}}
[[Kategorie:Dag am Juli| 14]]
lv07g0ct9zhq4rkh42fxzmdkr1yz4u8
23. Juli
0
1500
2714316
2687316
2026-11-03T19:43:57Z
Zinneke
34
/* Gestuerwen */
2714316
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''23. [[Juli]]''' ass den 204. Dag vum Joer (205. am [[Schaltjoer]]) Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1914]]: [[Éisträich-Ungarn]] setzt [[Serbien]] en Ultimatum (Aleedung vum [[Éischte Weltkrich]])
* [[1926]]: D'[[SNCB]] gëtt gegrënnt.
* [[2005]]: Terroruschléi zu Scharm el Scheich/[[Egypten]], op d'mannst 88 Mënsche kommen ëm d'Liewen.
=== Lëtzebuerg ===
* [[1931]]: Première vum lëtzebuergesche Kuerzfilm an Documentaire ''[[La journée des orphelins]]'' vum [[Evy Friedrich]] am Stater [[Ciné l'Écran]]
* [[2009]]: D'[[Regierung Juncker-Asselborn II]] gëtt vereedegt.
== Sport ==
* [[1978]]: De [[Bernard Hinault]] gewënnt mat 23 Joer bei senger éischter Participatioun de [[Tour de France 1978|65. Tour de France]]
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Selassie_restored.jpg|Haile Selassie
Fichier:Bundesarchiv_Bild_146-2007-0037,_Gustav_Heinemann.jpg|Gustav Heinemann
Fichier:GötzGeorge.jpg|Götz George
Fichier:Daniel Radcliffe close-up.jpg|Daniel Radcliffe
</gallery>
* [[1773]]: [[Thomas Brisbane]], britteschen Zaldot an Astronom.
* [[1777]]: [[Jean-Baptiste Gellé]], héije Regierungsbeamten zu Lëtzebuerg.
* [[1814]]: [[Alexandre Schintgen]], lëtzebuergeschen Affekot a Lokalpolitiker.
* [[1834]]: [[Karl Becker]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1851]]: [[Nicolas van Werveke]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1884]]: [[Emil Jannings]], däitsche Schauspiller.
* [[1888]]: [[Raymond Chandler]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[1892]]: [[Haile Selassie I. vun Ethiopien]].
* [[1899]]: [[Gustav Heinemann]], däitsche Politiker a Bundespresident.
* [[1907]]: [[Jacques Constant]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1912]]: [[Michael Wilding]], brittesche Schauspiller.
* [[1914]]: [[Carl Foreman]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1922]]: [[Damiano Damiani]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1924]]: [[Massimo Franciosa]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 1924: [[Sabine Weiss]], Schwäizer-Franséisch Fotografin.
* [[1925]]: [[Alain Decaux]], franséischen Historiker.
* 1925: [[Quett Masire]], Politiker a Staatspresident aus Botswana.
* [[1927]]: [[Gérard Brach]], franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* 1927: [[Elliott See]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[1928]]: [[Vera Rubin]], US-amerikanesch Astronomin.
* [[1931]]: [[Jan Troell]], schweedesche Filmregisseur.
* [[1933]]: [[Richard Rogers]], britteschen Architekt.
* [[1938]]: [[Götz George]], däitsche Schauspiller.
* [[1941]]: [[Sergio Mattarella]], italieenesche Magistrat a Staatspresident.
* [[1942]]: [[Erika Blanc]], italieenesch Schauspillerin.
*[[1943]]: [[Tony Joe White]], US-amerikanesche Gittarist a Sänger.
* [[1944]]: [[Mandy Miller]], englesch Filmschauspillerin.
* [[1947]]: [[Robert Parker]], US-amerikaneschen Auteur, Editeur a Wäikritiker.
* [[1951]]: [[Vinicio Monacelli]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1953]]: [[Claude Barzotti]], belsche Sänger.
* [[1955]]: [[Alain Kleeblatt]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[1962]]: [[Federico Franco]], paraguayesche Politiker.
* [[1965]]: [[Saul Hudson]], brittesche Gittarist.
* [[1967]]: [[Philip Seymour Hoffman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1970]]: [[Saulius Skvernelis]], litauesche Politiker.
* [[1985]]: [[Philippe Schwartz]], lëtzebuergesche [[Euphonium]]-Spiller.
* [[1989]]: [[Daniel Radcliffe]], englesche Schauspiller.
* [[2004]]: [[Daniel Migliosi]], lëtzebuergeschen Trompettist a Komponist.
== Gestuerwen ==
* [[1757]]: [[Domenico Scarlatti]], italieenesche Komponist.
* [[1836]]: [[Jean-Félix Adolphe Gambart]], franséischen Astronom.
* [[1870]]: [[Joseph Tschiderer]], lëtzebuergeschen Händler a Politike
* [[1885]]: [[Ulysses S. Grant]], 18. President vun den USA.
* [[1894]]: [[Paul de Scherff]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1916]]: [[William Ramsay (Cheemiker)|William Ramsay]], schottesche Cheemiker.
* [[1919]]: [[Joseph Felten (Auteur)|Joseph Felten]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[1941]]: [[Georges Traus]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[1948]]: [[David Griffith]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1951]]: [[Philippe Pétain]], franséische Generol a President vum Vichy-Regime.
* [[1957]]: [[Giuseppe Tomasi di Lampedusa]], italieenesche Schrëftsteller.
* [[1965]]: [[Jean-Pierre Gleis]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1966]]: [[Montgomery Clift]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1971]]: [[Van Heflin]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1985]]: [[Alphonse Feyder]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionk.
* [[1992]]: [[Arletty]], franséisch Schauspillerin.
* [[1995]]: [[Miklós Rózsa]], ungaresche Komponist.
* [[1999]]: [[Hassan II.]], Kinnek vu Marokko.
* [[2003]]: [[Yvonne Sanson]], griichesch-italieenesch Schauspillerin.
* [[2004]]: [[Serge Reggiani]], franséische Schauspiller a Chansonsänger.
* [[2005]]: [[Tamara Lund]], finnesch Operesängerin a Schauspillerin.
* [[2006]]: [[Franz Josef Gottlieb]], éisträichesche Filmregisseur.
* [[2008]]: [[Clay T. Whitehead]], US-amerikanesche Geschäftsmann a Conseiller am Satellittewiesen.
* [[2011]]: [[Amy Winehouse]], brittesch Sängerin.
* [[2020]]: [[Luigi De Marchi]], italieenesche Filmregisseur.
* [[2021]]: [[Alfred Biolek]], däitschen Tëleesmoderator, Auteur an Tëleesproduzent.
* 2021: [[F. C. Gundlach]], däitsche Fotograf.
* 2021: [[Toshihide Masukawa]], japanesche Physiker an Nobelpräisdréier.
* 2021: [[Steven Weinberg (Physiker)|Steven Weinberg]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier.
* [[2024]]: [[Danilo Gauny]], lëtzebuergesche Museker.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|23 July|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am Juli| 23]]
2hey1pj2krw33pybf6sor3qzkq2t57k
5. Januar
0
1539
2714372
2714154
2026-11-04T00:28:54Z
Robby
393
/* Gebuer */ [[:Camille Mersch]]
2714372
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''5. [[Januar]]''' ass de 5. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1066]]: Den [[Harold II. vun England|Harold II.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]].
* [[1757]]: De [[Robert François Damiens]] probéiert de franséische Kinnek [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]] ëmzebréngen, allerdéngs ouni Erfolleg.
* [[1919]]: Zu München gëtt d'''Deutsche Arbeiterpartei'' gegrënnt, d'Virgängerorganisatioun vun der [[NSDAP]].
* [[1968]]: Den [[Alexander Dubček]] gëtt Generalsekretär vun der KP vun der [[Tschechoslowakei]], Ufank vum "[[Prager Fréijoer]]".
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Frantz Nicolas II.jpg|Nicolas Frantz II
Fichier:Grand Duke Jean 29.09.2006.jpg|Jean vu Lëtzebuerg
Fichier:Friedrich duerrenmatt 19890427.jpg|Friedrich Dürrenmatt
Fichier:Umberto Eco w 1.jpg|Umberto Eco
Fichier:Diane Keaton by Firooz Zahedi 2.jpg|Diane Keaton
</gallery>
* [[1723]]: [[Nicole-Reine Lepaute]], franséisch Astronomin.
* [[1759]]: [[Jacques Cathelineau]], ''Généralissime'' vun der Arméi vun der Vendée.
* [[1807]]: [[Clément Hemmer]], lëtzebuergesche Politiker an Nottär.
* [[1818]]: [[Gabriel Mayer]], franséisch-lëtzebuergeschen Entreprener.
* [[1842]]: [[Jean Pierre Stumper]], lëtzebuergesche Forstinspekter a Chef vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[1860]]: [[Mathias Huss]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker.
* [[1867]]: [[Théodore Bassing]], lëtzebuergesche Lokalhistoriker.
* [[1872]]: [[Pierre Braun]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1874]]: [[Jean-Baptiste Didier (1874)|Jean-Baptiste Didier]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1876]]: [[Konrad Adenauer]], däitsche Politiker a laangjärege Kanzler.
* [[1900]]: [[Jean-Pierre Ker]], lëtzebuergesche Moler a Graveur.
* [[1902]]: [[François Nockels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1904]]: [[Nicolas Frantz II|Nicolas Frantz]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1907]]: [[Mathias Sancassiani]], lëtzebuergesche Boxer.
* 1907: [[Camille Mersch]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1911]]: [[Jean-Pierre Aumont]], franséische Schauspiller.
* [[1915]]: [[Mathias Neiseler]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1920]]: [[Arturo Benedetti Michelangeli]], italieenesche Pianist.
* [[1921]]: [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]], Groussherzog vu Lëtzebuerg (1964-2000).
* 1921: [[Friedrich Dürrenmatt]], Schwäizer Schrëftsteller.
* [[1928]]: [[Walter Mondale]], US-amerikanesche Politiker, Vizepresident vun 1977 bis 1981.
* 1928: [[Léon Roller]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1931]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 1931: [[Alfred Brendel]], éisträichesche Pianist a Schrëftsteller.
* [[1932]]: [[Umberto Eco]], italieenesche [[Semiotik]]er a Schrëftsteller.
* [[1933]]: [[Calvin Coolidge]], 30. President vun den USA.
* [[1938]]: [[Juan Carlos I.]], Kinnek vu Spuenien.
* [[1940]]: [[Pim de la Parra]], kollännesche Filmregisseur.
* [[1941]]: [[Hayao Miyazaki]], japanesche Filmregisseur.
* [[1942]]: [[Cliff Potts]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 1942: [[Dany Saval]], franséisch Schauspillerin.
* [[1943]]: [[Marthe Thyes-Walch]], lëtzebuergesch Nottär a Politikerin.
* [[1945]]: [[Roger Spottiswoode]], kanadesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1946]]: [[Diane Keaton]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1952]]: [[Uli Hoeneß]], däitsche Foussballspiller- a manager.
* [[1956]]: [[Frank-Walter Steinmeier]], däitsche Politiker, 12. Bundespresident.
* [[1957]]: [[Guy Hary]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1958]]: [[Monica Guerritore]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1960]]: [[Bettina Tietjen]], däitsch TV-Moderatorin.
* [[1962]]: [[Suzy Amis]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1968]]: [[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]], lëtzebuergeschen Apdikter a Politiker.
* [[1969]]: [[Claude Christ]], lëtzebuergesche Comiczeechner.
* [[1972]]: [[Sasha]], däitsche Pop-Sänger.
* [[1982]]: [[Janica Kostelić]], kroatesch Alpinschileeferin.
* [[2000]]: [[Roxen]], rumänesch Sängerin.
== Gestuerwen ==
* [[1477]]: [[Karel de Kéngen]], Herzog vun der Bourgogne.
* [[1589]]: [[Catherine de Médicis]], Kinnigin vu Frankräich.
* [[1610]]: [[Henri de Samrée]], Jesuitt, Reliounshistoriker an Humanist.
* [[1636]]: [[Jean de Wiltheim]], Notabelen zu Lëtzebuerg.
* [[1856]]: [[David d'Angers]], franséische Sculpteur.
* [[1913]]: [[Lewis A. Swift]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1944]]: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1973]]: [[Robert Bibal]], franséische Filmregisseur.
* [[1982]]: [[Pierre Becker (Foussballspiller)|Pierre Becker]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1983]]: [[Clément Duhour]], franséische Liichtathleet, Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[1990]]: [[Arthur Kennedy]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1997]]: [[André Franquin]], belsche Comiczeechner.
* [[2000]]: [[Bernhard Wicki]], éisträichesche Schauspiller a Regisseur.
* [[2002]]: [[Émile Krier (1949)|Émile Krier]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[2003]]: [[Roy Jenkins]], brittesche Politiker.
* [[2005]]: [[René Le Hénaff]], franséische Filmediteur a Filmregisseur.
* [[2014]]: [[Eusébio]], portugisesche Foussballspiller.
* [[2016]]: [[Pierre Boulez]], franséische Komponist an Dirigent.
* [[2017]]: [[Klaus Wildbolz]], Schwäizer Schauspiller.
* [[2018]]: [[John Watts Young]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[2021]]: [[John Richardson (Schauspiller)|John Richardson]], englesche Schauspiller.
* [[2023]]: [[Victor Schadeck]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[2024]]: [[Mário Zagallo]], brasilianesche Foussballspiller.
* [[2025]]: [[Robert Hübner]], däitsche Schachspiller.
* 2025: [[Konstantinos Simitis]], griichesche Politiker.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|5 January|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am Januar| 04]]
tv6o671q1xy5n66as9sdxrs7msmpxzy
14. Januar
0
1548
2714362
2670145
2026-11-03T23:32:36Z
Robby
393
/* Gestuerwen */ [[:Joseph Felten (Politiker)]]
2714362
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''14. [[Januar]]''' ass de 14. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1900]]: Zu Roum gëtt dem [[Puccini]] seng Oper ''Tosca'' fir d'alleréischt opgefouert.
* [[1972]]: D'[[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe II.]] gëtt Kinnigin vun [[Dänemark]].
* [[2001]]: De [[Jorge Sampaio]] gëtt als Staatspresident vu [[Portugal]] erëmgewielt.
* [[2024]]: De [[Frederik X. vun Dänemark|Frederik X.]] gëtt Kinnek vun [[Dänemark]].
'''Lëtzebuerg'''
* [[1885]]: An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an an hire Faubourge geet dat éischt [[Telefon]]snetz am Land a Betrib.
== Wëssenschaft an Technik ==
===Astronomie===
* [[1866]]: Den däitsch-balteschen [[Astronom]] [[Otto Wilhelm von Struve]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 107]].
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Bundesarchiv Bild 183-D0116-0041-019, Albert Schweitzer.jpg|Albert Schweitzer
Fichier:Andreotti12.jpg|Giulio Andreotti
Fichier:Josy-Braun--VI07-w.jpg|Josy Braun
Fichier:Faye Dunaway - Festiwal Gwiazd in Gdańsk.jpg|Fay Dunaway
Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|Désirée Nosbusch
</gallery>
* [[1273]]: [[Jeanne I. vun Navarra]], Kinnigin vu Frankräich a Fra vum [[Philippe IV. vu Frankräich|Philippe IV.]].
* [[1797]]: [[Wilhelm Beer]], däitsche Banquier an Amateurastronom.
* [[1807]]: [[Louis Marchand]], lëtzebuergesche Botaniker, Veterinär an Auteur.
* [[1819]]: [[Jean-Nicolas Schumacher]], lëtzebuergesche Nottär a Buergermeeschter.
* [[1846]]: [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)|Jean-Pierre Pescatore]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1860]]: [[Alexandre de Gerlache]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.
* [[1875]]: [[Albert Schweitzer]], elsässeschen Dokter a Missionnaire (''Friddensnobelpräis 1952'').
* [[1887]]: [[Joseph Ruckert]], lëtzebuergeschen Architekt a Bauentreprener,
* [[1891]]: [[Alphonse Weicker]], lëtzebuergesche Jurist, Ekonomist a Foussballspiller.
* [[1892]]: [[Hal Roach]], US-amerikanesche Filmproduzent, Regisseur an Dréibuchauteur.
* [[1900]]: [[Jules Michels]], lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik.
* [[1909]]: [[Joseph Losey]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1912]]: [[Alex Wantz]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1915]]: [[André Frossard]], franséische Journalist an Essayist.
* [[1917]]: [[Janine Darcey]], franséisch Schauspillerin.
* [[1919]]: [[Giulio Andreotti]], italieenesche Politiker.
* [[1926]]: [[Tom Tryon]], US-amerikanesche Schauspiller an Auteur.
* [[1929]]: [[Aleksandar Petrović]], jugoslawesche Filmregisseur.
* [[1931]]: [[Caterina Valente]], italieenesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[1938]]: [[Josy Braun]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* 1938: [[Nelly Moia]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin a Fotografin.
* 1938: [[Giorgia Moll]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1941]]: [[Faye Dunaway]], US-amerikanesch Filmschauspillerin.
* [[1942]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[1955]]: [[Jan Fedder]], däitsche Schauspiller.
* [[1960]]: [[Marcel Bossi]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1963]]: [[Steven Soderbergh]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1965]]: [[Désirée Nosbusch]], lëtzebuergesch Filmschauspillerin an Televisiounspresentatrice.
* [[1973]]: [[Giancarlo Fisichella]], F1-Pilot.
* [[1975]]: [[Annick Sinner]], lëtzebuergesch Léierin an Illustratorin.
* [[1976]]: [[Benoît Joachim]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1980]]: [[Carlos Alvarado Quesada]], costa-ricaneschen Auteur a Politiker.
* [[1985]]: [[Nadeschda Anatoljewna Kossinzewa]], russesch Schachspillerin.
* [[1999]]: [[Lucie Ney]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
== Gestuerwen ==
* [[1742]]: [[Edmond Halley]], englesche Mathematiker an Astronom.
* [[1867]]: [[Jean-Auguste Ingres]], franséische Moler.
* [[1874]]: [[Philipp Reis]], däitschen Erfinder (''Telefon'').
* [[1879]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur.
* [[1898]]: [[Lewis Carroll]], brittesche Schrëftsteller, Fotograf, Mathematiker an anglikaneschen Diakon.
* [[1901]]: [[Charles Hermite]], franséische Mathematiker.
* [[1928]]: [[François Reisen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Botaniker an Zoolog.
* [[1905]]: [[Ernst Abbe]], däitsche Astronom, Physiker a Sozialreformer.
* [[1944]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler.
* [[1946]]: [[Maurice Koechlin]], franséischen Ingenieur.
* [[1949]]: [[Joaquín Turina]], spuenesche Komponist.
* [[1952]]: [[Pierre Schiltz (Buergermeeschter)|Pierre Schiltz]], lëtzebuergesche Politiker a Fabrikant.
* [[1957]]: [[Humphrey Bogart]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1961]]: [[Barry Fitzgerald]], iresche Schauspiller.
* [[1972]]: [[Frederik IX. vun Dänemark]], Kinnek.
* [[1976]]: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]], lëtzebuergeschen LSAP-Lokalpolitiker.
* [[1977]]: [[Anaïs Nin]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* [[1981]]: [[Claude-Jean Bonnardot]], franséishe Filmregisseur.
* [[1987]]: [[Douglas Sirk]], dänesch-däitsche Filmregisseur.
* [[1993]]: [[Vic. Abens]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1994]]: [[Jean Goldschmit]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[2000]]: [[Fernand Schwachtgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Resistenzler.
* 2000: [[Alain Poiré]], franséische Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[2006]]: [[Shelley Winters]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[2008]]: [[Judah Folkman]], US-amerikaneschen Zellbiolog a Medezinner.
* [[2009]]: [[Ricardo Montalbán]], mexikanesch-US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur.
* 2009: [[Édouard-Marie Weber]], lëtzebuergesche Moler.
* [[2010]]: [[Bobby Charles]], US-amerikanesche Sänger a Komponist.
* 2010: [[Petra Schürmann]], däitsch Schauspillerin a Moderatorin.
* [[2012]]: [[Rosy Varte]], armeenesch-franséisch Schauspillerin.
* 2012: [[Mila Parély]], franséisch Schaspillerin.
* [[2013]]: [[Conrad Bain]], US-amerikanesche Schuspiller.
* [[2014]]: [[Fernand Brosius]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[2016]]: [[Alan Rickman]], brittesche Schauspiller, Dréibuchauteur, Synchronspriecher, Filmproduzent a Regisseur.
* [[2025]]: [[Marie-Thérèse Tholl]], lëtzebuergesch Botanikerin a Mykologin.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|14 January|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am Januar| 14]]
j39eh7s2zm0zl2022wus2pvxwbfyw7w
20. Mäerz
0
1627
2714290
2708875
2026-11-03T17:36:38Z
Zinneke
34
/* Gebuer */
2714290
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''20. [[Mäerz]]''' ass den 79. Dag vum Joer (80. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1413]]: Den [[Henry V. vun England|Henry V.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]].
* [[1916]]: Den [[Albert Einstein]] publizéiert seng [[Relativitéitstheorie]].
* [[1956]]: [[Tunesien]] gëtt vu [[Frankräich]] onofhängeg.
* [[1986]]: De [[Jacques Chirac]] gëtt Premierminister a Frankräich.
* [[1995]]: D'[[japan]]esch [[Aum-Sekt]] mécht mat gëftegem [[Sarin]]-Gas eng Attack op den Tokioer Metro.
* [[2003]]: Ufank vum [[Drëtte Golfkrich]] am [[Irak]].
'''Lëtzebuerg'''
* [[1925]]: D'[[Regierung Prüm]] gëtt vereedegt.
* [[1974]]: Dat éischt Gesetz iwwer [[Landesplanung]] trëtt a Kraaft.
===Sport===
* [[1932]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt zu [[Déifferdeng]] 5:2 géint Frankräich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den [[Théo Logelin]], [[Jean Kremer]] (2), de [[Joseph Walthener]] an den [[Théophile Speicher]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=68 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 20. Mäerz 1932 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1938]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Wuppertal]] 1:2 géint Däitschland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Libar]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=6133 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1938 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1949]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Linz]] 0:3 géint Éisträich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=121 D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1949 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1957]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]], 1:4 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Johny Halsdorf]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14774 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1966]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:3 géint Italien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=205 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien, vum 20. Mäerz 1966 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:FK Hiemer - Friedrich Hölderlin (Pastell 1792).jpg|Friedrich Hölderlin
Fichier:Henrik Ibsen.jpg|Henrik Ibsen
Fichier:AmaliaSaxeWeimarEisenach.jpg|Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach
Fichier:Baroness Ashton headshot.jpg|Catherine Ashton
Fichier:Spike Lee (2012).jpg|Spike Lee
Fichier:HollyHunter.jpg|Holly Hunter
</gallery>
* {{0}}[[43 v. Chr.]]: [[Ovid]], réimeschen Dichter.
* [[1770]]: [[Friedrich Hölderlin]], däitschen Dichter.
* [[1792]]: [[Joseph Baldauff]], Iechternacher Händler a Politiker.
* [[1819]]: [[Joseph Servais]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[1823]]: [[Hubert Brasseur]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1828]]: [[Henrik Ibsen]], norwegesche Schrëftsteller.
* [[1829]]: [[Bernard Isidore Clasen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* [[1830]]: [[Amalia vu Sachsen-Weimar-Eisenach]], Fra vum Prënz Henri, dem Läitnant-Gouverneur vu Lëtzebuerg.
* [[1831]]: [[Charles-Joseph de Gargan]], loutrengesche Schmelzhär.
* [[1841]]: [[Nicolas Meris]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker.
* [[1862]]: [[Fritz Mersch]], lëtzebuergeschen Affekot, Politiker an Distriktskommissär.
* [[1867]]: [[Charles Schaack]], lëtzebuergesche Jurist an Historiker.
* [[1875]]: [[Eugène Dondelinger]], lëtzebuergesche Geschäftsmann a Politiker.
* [[1878]]: [[Léon Weirich]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* [[1882]]: [[René Coty]], President vun der [[Frankräich|franséischer Republik]].
* [[1885]]: [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist.
* [[1886]]: [[Marcel Rau]], belsche Medailleur a Sculpteur.
* [[1908]]: [[Michael Redgrave]], brittesche Schauspiller.
* [[1909]]: [[Marie-Jeanne Bernard]], lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin.
* [[1910]]: [[Roger Krier]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1911]]: [[Joseph-Émile Muller]], lëtzebuergeschen Auteur a Konschtkritiker.
* [[1912]]: [[Arnold Schaack]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1913]]: [[Fons Hildgen]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* 1913: [[Gottfried Reinhardt]], däitsch-US-amerikanesche Filmregisseur.
* 1913: [[Pierre May]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Gerechten ënner den Natiounen.
* [[1914]]: [[Victor Ewen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1915]]: [[Rudolf Kirchschläger]], éisträichesche Politiker a Bundespresident.
* [[1916]]: [[Pierre Messmer]], franséische Politiker.
* [[1917]]: [[Vera Lynn]], brittesch Sängerin.
* [[1920]]: [[Jean Reiffers]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]].
* [[1921]]: [[Charles Karpen]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 1921: [[Rudolf Noelte]], däitschen Theater- a Filmregisseur.
* [[1922]]: [[Carl Reiner]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[1930]]: [[Nicolas Anzia]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1933]]: [[Nic Joosen]], belsch Molerin a Sculptrice.
* 1933: [[Michael Pfleghar]], däitsche Filmregisseur.
* 1933: [[Renato Salvatori]], italieenesche Schauspiller.
* [[1934]]: [[Peter Berling]], däitsche Filmproduzent, Schrëftsteller a Schauspiller.
* [[1935]]: [[Felix Heuertz]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* [[1936]]: [[Roland Baldauff]], lëtzebuergeschen Architekt.
* 1936: [[Johanna Lüttge]], (ost)däitsch Athleetin.
* [[1940]]: [[Silvia Solar]], franséisch Schauspillerin.
* [[1943]]: [[Nico Stocklausen]], lëtzebuergesch Foussballspiller.
* [[1944]]: [[Norbert Reiland]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1949]]: [[Jeannot Metzler]], lëtzebuergeschen Archeolog.
* [[1950]]: [[William Hurt]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1954]]: [[Sébastien Grall]], franséische Filmregisseur.
* [[1956]]: [[Catherine Ashton]], brittesch Politikerin.
* [[1957]]: [[Spike Lee]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 1957: [[Theresa Russell]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 1957: [[Élizabeth Bourgine]], franséisch Schauspillerin.
* [[1958]]: [[Holly Hunter]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1960]]: [[Christian Stocker]], éisträichesche Politiker.
* [[1961]]: [[Maja Maranow]], däitsch Schauspillerin.
* [[1963]]: [[Anouk Grinberg]], franséisch Schauspillerin.
* [[1967]]: [[Xavier Beauvois]], franséische Regisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* [[1982]]: [[Roman Richtarik]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[1985]]: [[Gintare Parulyte]], litauesch Schauspillerin.
* [[1986]]: [[Sara Olivieri]], lëtzebuergesch Basketball- a Foussballspillerin.
* [[1990]]: [[Pedro Zuidberg]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
== Gestuerwen ==
* [[1413]]: [[Henry IV. vun England|Henry IV.]], [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]].
* [[1619]]: [[Matthias (HRR)|Matthias]], réimesch-däitsche Keeser an Äerzherzog vun Éisträich (1612–1619), Kinnek vun Ungarn a vu Kroatien (1608-1619) a Kinnek vu Béimen (1611-1619).
* [[1727]]: [[Isaac Newton]], englesche Wëssenschaftler.
* [[1929]]: [[Ferdinand Foch]], franséischen Offizéier.
* [[1934]]: [[Emma vu Waldeck-Pyrmont]], zweet Fra vum [[Wëllem III. vun Holland|Wëllem III.]], a Kinnigin vun Holland (1890-1898).
* [[1936]]: [[Urbain Lambert (Jonglënster)|Urbain Lambert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1941]]: [[Jean-Pierre Koppes]], lëtzebuergesche Glaskënschtler.
* [[1954]]: [[Léon Metzler (Politiker)|Léon Metzler]], lëtzebuergesche Politiker a Jurist.
* [[1964]]: [[Brendan Behan]], iresche Schrëftsteller.
* [[1968]]: [[Carl Theodor Dreyer]], dänesche Filmregisseur.
* [[1975]]: [[Weniamin Pawlowitsch Jechowski]], russesch-franséischen Astronom.
* [[1981]]: [[Edith Schultze-Westrum]], däitsch Schauspillerin.
* [[1988]]: [[Gil Evans]], kanadeschen Jazzmuseker.
* [[1990]]: [[Lew Iwanowitsch Jaschin]], sowjetesche Foussballspiller.
* [[2001]]: [[Nicolas Hommel]], lëtzebuergeschen Diplomat.
* [[2003]]: [[Gordian Troeller]], Lëtzebuerger Journalist an Dokumentarfilmmécher.
* [[2004]]: [[Juliana vun Holland|Juliana]], Kinnigin vun Holland.
* [[2006]]: [[Nicolas Birtz]], Lëtzebuerger Foussballspiller a Politiker.
* [[2015]]: [[François Schlechter]], lëtzebuergesche Ringer.
* [[2020]]: [[Kenny Rogers]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller.
* [[2026]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|20 March|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am Mäerz| 20]]
oxy3n07m0jpdrnkkljxrlcp0lr40d8g
16. Mee
0
1817
2714318
2678964
2026-11-03T19:45:05Z
Zinneke
34
/* Gebuer */
2714318
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''16. [[Mee]]''' ass den 136. Dag vum Joer (137. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1770]]: [[Frankräich]]: Hochzäit tëscht der [[Marie-Antoinette]] an dem [[Louis XVI. vu Frankräich|Louis XVI.]]
* [[1916]]: Am geheime [[Sykes-Picot-Accord]] leeë Frankräich a Groussbritannien hir Interessen am [[Noen Osten]], nom Enn vum [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]] fest.
* [[1966]]: Mam ''Kommuniqué vum 16. Mee'' fänkt a [[China]] d'[[Kulturrevolutioun]] un.
* [[1974]]: Den [[Helmut Schmidt]] gëtt zum fënnefte [[Däitschland|däitsche]] [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] gewielt.
* [[1991]]: [[Frankräich]]: D'[[Edith Cresson]] gëtt [[Frankräich|franséisch]] Ministerpresidentin.
== Gebuer ==
<gallery>
|Henry Fonda
Fichier:Bobbejaan Schoepen guitarist.jpg|Bobbejaan Schoepen
Fichier:FrancoisSchanen 2012 Teide.jpg|François Schanen
Fichier:Billy cobham 1974 gh.jpg|Billy Cobham
Fichier:PierceBrosnanCannesPhoto2.jpg|Pierce Brosnan
</gallery>
* [[1877]]: [[Raymond de Waha]], lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.
* [[1888]]: [[Joseph Felten (Auteur)|Joseph Felten]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[1897]]: [[Jean Fries]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* 1897: [[Émile Hamilius]], Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg
* [[1903]]: [[Rozel Le Gallais]], lëtzebuergesch Tennisspillerin.
* [[1905]]: [[Henry Fonda]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1913]]: [[Woody Herman]], US-amerikaneschen Jazzklarinettist a Bandleader.
* [[1915]]: [[Mario Monicelli]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1916]]: [[Jean Neven]], lëtzebuergeschen Zaldot bei der [[Operatioun Overlord]].
* [[1918]]: [[Urbain Heintz]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1919]]: [[Liberace]], US-amerikanesche Museker.
* [[1920]]: [[Martine Carol]], franséisch Schauspillerin.
* 1920: [[Pierre Schmitz]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[1921]]: [[Victor Kalmes]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Zwangsrekrutéierten an Historiker.
* [[1925]]: [[Bobbejaan Schoepen]], belsche Museker, Komponist an Entertainer.
* [[1933]]: [[Anne-Marie Coffinet]], franséisch Schauspillerin.
* [[1936]]: [[Karl Lehmann]], däitsche Geeschtlechen.
* [[1938]]: [[François Schanen]], franséische Sproochwëssenschaftler.
* [[1939]]: [[Abbes Hever]], lëtzebuergesche Graphiker
* [[1942]]: [[Lidia Biondi]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1944]]: [[Billy Cobham]], US-amerikanesche Museker.
* [[1945]]: [[Jean-Marie Degèsves]], belsche Filmregisseur a Schauspiller.
* [[1948]]: [[Christiane Steinmetzer]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin.
* [[1953]]: [[Pierce Brosnan]], iresche Schauspiller.
* [[1955]]: [[Debra Winger]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1958]]: [[Doris Sander]], däitsch Molerin.
* [[1967]]: [[Virgil Widrich]], éisträichesche Filmregisseur.
* [[1972]]: [[Steve Kayser]], lëtzebuergeschen Historiker.
* 1972: [[Andrzej Duda]], Polnesche Politiker.
* [[1973]]: [[Corinne Cahen]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[1977]]: [[Ronny Ackermann]], däitsche Schileefer.
* [[1981]]: [[Kevin Haas]], lëtzebuergesche Sportler.
== Gestuerwen ==
* [[1703]]: [[Charles Perrault]], franséische Schrëftsteller.
* [[1830]]: [[Joseph Fourier]], franséische Mathematiker a Physiker.
* [[1883]]: [[Ferdinand de Braekeleer den Alen]], belsche Moler.
* [[1889]]: [[Georges Ulveling (1824)|Georges Ulveling]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1897]]: [[Jean-Pierre Huberty]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1898]]: [[Jean-Antoine Zinnen]], lëtzebuergesche Komponist (''[[Ons Heemecht]]'').
* [[1921]]: [[Henri Vannérus]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1932]]: [[Bernard J. Cigrand]], US-amerikaneschen Zänndokter, Grënner vum ''Flag Day''.
* [[1940]]: [[Numa Charlier]], belschen Offizéier a leschte Kommandant vum Fort de Boncelles.
* [[1941]]: [[Minnie Vautrin]], US-amerikanesch Missionnairein.
* [[1953]]: [[Django Reinhardt]], franséische Museker.
* [[1954]]: [[Norbert Jacques]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* 1954: [[Clemens Krauss]], éisträicheschen Dirigent.
* 1954: [[Werner Bischof]], schwäizeresch Fotograf.
* [[1966]]: [[Jos Rasqui]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1976]]: [[Albert Ruppert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Wënzer.
* [[1979]]: [[Jean-Claude Huisman]], franséische Filmregisseur.
* [[1984]]: [[Andy Kaufman]], US-amerikaneschen Entertainer.
* [[1990]]: [[Sammy Davis Jr.]], US-amerikanesche Sänger, Dänzer a Schauspiller.
* [[1992]]: [[Marisa Mell]], éisträichesch Schauspillerin.
* [[1994]]: [[Alain Cuny]], franséische Schauspiller.
* [[1998]]: [[Pierre Cardinal]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2004]]: [[Marika Rökk]], éisträichesch-däitsch Sängerin a Schauspillerin.
* [[2012]]: [[Kurt Felix]], Schwäizer Tëleesmoderator a Journalist.
* [[2016]]: [[François Maistre]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[2017]]: [[Gunnar Möller]], däitsche Schauspiller.
* [[2018]]: [[Camille Gira]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[2019]]: [[Ieoh Ming Pei]], taiwanesch-amerikaneschen Architekt.
* [[2026]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|16 May|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am Mee| 16]]
fswcr2tucc0crum6bqlw6rjxoe2j4ar
10. November
0
2157
2714360
2713830
2026-11-03T23:30:15Z
Robby
393
/* Gebuer */ [[:Joseph Felten (Politiker)]]
2714360
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''10. November''' ass den 314. Dag (315. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1935]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu [[Déifferdeng]] 2:2 géint Frankräich. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet den [[Oscar Stamet]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=81 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 10. November 1935 op der Websäit European Football]</ref>
* [[1965]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Jambes]] 1:2 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Edy Dublin]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=204 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg vum 10. November 1965 op der Websäit European Football]</ref>
* [[1976]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zur Déifferdeng 0:4 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=228 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 10. November 1976 op der Websäit European Football]</ref>
* [[1982]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1984]], 1:2 géint Dänemark. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Marcel Di Domenico]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7877 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Dänemark den 10. November 1982 op der Websäit European Football]</ref>
* [[1996]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1998]], 0:4 géint Russland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=10446 D'Detailer vum Lännermatch Lëtzebuerg-Russland den 10. November 1996 op der Websäit European Football.info]</ref>
== Wëssenschaft an Technik ==
=== Astronomie ===
* [[1885]]: Den amerikaneschen Astronom [[Lewis A. Swift]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 100]].
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Charles the Bold 1460.jpg|Karel de Kéngen
Fichier:Lucas Cranach (I) workshop - Martin Luther (Uffizi).jpg|Martin Luther
Fichier:Anton Graff - Friedrich Schiller.jpg|Friedrich Schiller
Fichier:Richard Burton - The Robe.jpg|Richard Burton
Fichier:Ennio Morricone Cannes 2012.jpg|Ennio Morricone
</gallery>
* [[1433]]: [[Karel de Kéngen]], Herzog vun der Bourgogne a vu Lëtzebuerg
* [[1483]]: [[Martin Luther]], däitsche Reformateur.
* [[1559]]: [[Christoph Brouwer]], Jesuitt an Historiker.
* [[1759]]: [[Friedrich Schiller]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1849]]: [[Adam Reiners]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* [[1857]]: [[Lucien Frank]], belsche Moler.
* [[1858]]: [[Pierre Kohner]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1861]]: [[Robert Innes]], schotteschen Astronom.
* [[1887]]: [[Arnold Zweig]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1889]]: [[Claude Rains]], englesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1902]]: [[Roland Tual]], franséische Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[1903]]: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]], lëtzebuergeschen LSAP-Lokalpolitiker.
* [[1911]]: [[Harry Andrews]], englesche Schauspiller.
* [[1914]]: [[Cy Endfield]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1919]]: [[Michail Kalaschnikow|Michail Timofejewitsch Kalaschnikow]], russeschen Erfinder.
* 1919: [[François Périer]], franséische Schauspiller.
* [[1921]]: [[Remy Wagner]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1922]]: [[Camille Bouché]], lëtzebuergesche Resistenzler a Jesuittepater.
* [[1925]]: [[Richard Burton]], brittesche Schauspiller.
* 1925: [[René Mart]], Escher Geschäftsmann a Politiker.
* [[1928]]: [[Ennio Morricone]], italieenesche Filmmusek-Komponist.
* [[1932]]: [[Roy Scheider]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 1932: [[Colleen Miller]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1938]]: [[Michael Schultz]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1947]]: [[Greg Lake]], brittesche Museker.
* [[1950]]: [[Josy Christen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[1964]]: [[Daniel Maas]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1969]]: [[Jens Lehmann]], däitsche Foussballsgolkipp.
* [[1971]]: [[Holly Black]], US-amerikanesch Fanatasyauteurin.
* 1971: [[Nina Kunzendorf]], däitsch Schauspillerin.
* [[1974]]: [[Christophe Wagner]], lëtzebuergesche Regisseur.
* [[1977]]: [[Brittany Murphy]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1981]]: [[Kaatje Claes]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[1991]]: [[Elina Netšajeva]], estnesch Sängerin.
== Gestuerwen ==
* [[1891]]: [[Arthur Rimbaud]], franséischen Dichter.
* [[1936]]: [[Louis-Gustave Binger]], franséischen Offizéier, Explorateur a Gouverneur
* [[1938]]: [[Mustafa Kemal Atatürk]], Staatsgrënner an éischte President vun der Republik Tierkei.
* [[1953]]: [[Joseph Thorn (Politiker)|Joseph Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1970]]: [[René Nussbaum]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1975]]: [[Léon Berens]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[1978]]: [[Theo Lingen]], däitsche Schauspiller.
* [[1981]]: [[Abel Gance]], franséische Filmregisseur.
* [[1982]]: [[Leonid Iljitsch Breschnew]], Generalsekretär vun der KP vun der Sowjetunioun.
* 1982: [[Gustave Goerens]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1992]]: [[Chuck Connors]], US-amerikanesche Schauspiller a Baseballspiller.
* [[2000]]: [[Jacques Chaban-Delmas]], franséische Politiker.
* [[2002]]: [[Michel Boisrond]], franséische Filmregisseur.
* [[2003]]: [[Canaan Banana]], Methodistepaschtouer, President vu Simbabwe.
* [[2006]]: [[Jack Palance]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[2007]]: [[Laraine Day]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 2007: [[Norman Mailer]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[2008]]: [[Miriam Makeba]], südafrikanesch Sängerin.
* [[2014]]: [[Georges Parent]], belsche Professer, Botaniker an Herpetolog.
* [[2015]]: [[André Glucksmann]], franséische Philosoph.
* 2015: [[Helmut Schmidt]], däitsche Politiker.
* [[2017]]: [[Ray Lovelock]], italieenesche Schauspiller.
* [[2020]]: [[Amadou Toumani Touré]], Politiker a Staatschef aus dem Mali.
* [[2023]]: [[Marcel Schlechter]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* 2023: [[Spiros Focás]], griichesche Schauspiller.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|10 November|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am November]]
p1a20o6x8n59bnxxujrnblf5fktytz2
18. Dezember
0
2198
2714292
2703022
2026-11-03T17:37:37Z
Zinneke
34
/* Gestuerwen */
2714292
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''18. Dezember''' ass den 352. Dag (353. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1865]]: An de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate]] gëtt d'[[Sklaverei]] verbueden.
* [[1910]]: Déi éischt Ausgab vun der kuerzlieweger Zeitung ''[[Freiheit (Zeitung)|Freiheit]]'' kënnt eraus.
==Sport==
* [[1963]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Amsterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1964]], 0:1 géint Dänemark.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13441 D'Detailer vum Foussballlännermatch Dänemark-Lëtzebuerg vum 18. Dezember 1963 op der Websäit vum European Football]</ref>
* [[1991]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Leverkusen]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1992]], 0:4 géint Däitschland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=9460 D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg den 18. Dezember 1991 op der Websäit vum European Football]</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Paul Klee 1911.jpg|Paul Klee
Fichier:Bundesarchiv B 145 Bild-F057884-0009, Willy Brandt.jpg|Willy Brandt
Fichier:Keith Richards 2 Berlinale 2008.jpg|Keith Richards
Fichier:Steven Spielberg 2011.jpg|Steven Spielberg
Fichier:BradPittBAR08.jpg|Brad Pitt
Fichier:Christina_Aguilera_(at_premiere_of_"To_John_With_Love",_September_2010).jpg|Christina Aguillera
</gallery>
* [[1639]]: [[Gottfried Kirch]], däitschen Astronom.
* [[1796]]: [[Jean-Pierre Kuborn]], lëtzebuergesche Libraire an Industriellen.
* [[1811]]: [[Renauld Oscar d'Adelswärd]], franséische Militär, Politiker a Schmelzhär.
* [[1826]]: [[Alexandre Chatrian]], franséische Schrëftsteller.
* [[1832]]: [[Pierre Kirsch]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1863]]: [[Franz Ferdinand vun Éisträich]], éisträichesch-ungareschen Äerzherzog an Trounfollger.
* [[1879]]: [[Paul Klee]], däitsch-Schwäizer Moler.
* [[1883]]: [[Raimu]], franséische Schauspiller.
* [[1889]]: [[Nicolas Quiring]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1893]]: [[Jos Alzin]], lëtzebuergesche Gewiichtshiewer an Olympionik.
* [[1899]]: [[Jules Spedener]], lëtzebuergeschen Cellist a Musekspedagog.
* [[1902]]: [[Frédéric Eyschen]], lëtzebuergesche Leefer a Foussballspiller an Olympionik.
* [[1904]]: [[George Stevens]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[1911]]: [[Jules Dassin]], US-amerikanesche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[1912]]: [[Jean Devaivre]], franséische Resistenzler a Filmregisseur.
* [[1913]]: [[Willy Brandt]], däitsche Politiker.
* [[1921]]: [[Renato Baldini]], italieenesche Schauspiller.
* [[1928]]: [[Galt MacDermot]], kanadesch-amerikanesche Komponist.
* [[1931]]: [[Gunnel Lindblom]], schweedesch Schauspillerin a Filmregisseurin.
* [[1932]]: [[Josy Rongoni]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1933]]: [[Corny Collins]], däitsch Schauspillerin.
* [[1942]]: [[Helga Guitton]], däitsch Radiosspeakerin an Televisiounsmoderatorin.
* [[1943]]: [[Keith Richards]], brittesche Museker (''Rolling Stones'').
* [[1946]]: [[Steve Biko]], südafrikanesche Biergerrechtler.
* 1946: [[Steven Spielberg]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1949]]: [[Paul Katow]], lëtzebuergeschen Auteur a Journalist.
* [[1950]]: [[Gillian Armstrong]], Filmregisseur.
* [[1952]]: [[Albert Rodesch]], lëtzebuergeschen Affekot a Member vum Staatsrot.
* [[1954]]: [[Ray Liotta]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1956]]: [[Schelte John Bus]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1960]]: [[Yoon Suk-yeol]], südkoreanesche Jurist a Politiker.
* [[1963]]: [[Brad Pitt]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1964]]: [[Pierre Nkurunziza]], Politiker aus dem Burundi.
* [[1980]]: [[Christina Aguilera]], US-amerikanesch Pop-Sängerin.
* [[1990]]: [[Gil Nizard]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[1992]]: [[Julien Kohn]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
== Gestuerwen ==
* [[1737]]: [[Antonio Stradivari]], italieenesche Geiebauer.
* [[1771]]: [[Philip Miller]], englesche Gäertner a Botaniker.
* [[1803]]: [[Johann Gottfried Herder]], däitschen Dichter, Philosoph, Iwwersetzer an Theolog.
* [[1834]]: [[Charles Joseph Collart (1801-1834)|Charles Joseph Collart]], Industriellen.
* [[1899]]: [[Maria Moes]], lëtzebuergesch Nonn a Grënnerin vun der Mayo Clinic.
* [[1930]]: [[Marie-Henriette Steil]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* [[1945]]: [[Gustav Simon]], NSDAP-Gauleiter zu Lëtzebuerg.
* [[1955]]: [[François Donven]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker.
* [[1957]]: [[Paul Binsfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1969]]: [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist.
* [[1970]]: [[Robert Lentz]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[1972]]: [[Gale Bruno van Albada]], hollänneschen Astronom.
* [[1984]]: [[Rudolf Platte]], däitsche Schauspiller.
* [[1988]]: [[Joseph Maertz]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Historiker.
* [[1989]]: [[Norbert Staudt]], lëtzebuergesche Waasserballspiller an Olympionik.
* 1989: [[Jean Strauss]], lëtzebuergesche Kanut an Olympionik.
* [[1995]]: [[Konrad Zuse]], däitsche Computerpionéier.
* [[2001]]: [[Gilbert Bécaud]], franséische Sänger.
* [[2004]]: [[Gernot Duda]], däitsche Schauspiller.
* [[2006]]: [[Joseph Barbera]], US-amerikaneschen Zeechentrickfilmer a Produzent.
* [[2011]]: [[Václav Havel]], tschechesche Schrëftsteller a Politiker.
* [[2014]]: [[Virna Lisi]], italieenesch Schauspillerin.
* [[2016]]: [[Zsa Zsa Gabor]], US-amerikanesch-ungaresch Schauspillerin.
* [[2019]]: [[Claudine Auger]], franséisch Schauspillerin.
* 2019: [[Alain Barrière]], franséische Sänger a Schauspiller.
* 2019: [[François Schaack]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[2021]]: [[Richard Rogers]], britteschen Architekt.
* [[2022]]: [[Lando Buzzanca]], italieenesche Schauspiller.
* [[2022]]: [[Daniela Giordano]], italieenesch Schauspillerin.
* [[2024]]: [[Rik Van Looy]], belsche Vëlosportler.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|18 December|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am Dezember]]
iac7p6mx9grlk9lzgd1w04o0u7dx3wi
1919
0
2388
2714317
2703963
2026-11-03T19:44:34Z
Zinneke
34
/* Gestuerwen */
2714317
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[5. Januar]]: Zu München gëtt d'''Deutsche Arbeiterpartei'' gegrënnt, d'Virgängerorganisatioun vun der [[NSDAP]].
* [[28. Juni]]: Den [[Traité vu Versailles]] gëtt ënnerschriwwen.
* [[10. September]]: [[Traité vu Saint-Germain-en-Laye]] iwwer d'Opdeelung vun Eisträich.
* [[27. November]]: [[Traité vun Neuilly-sur-Seine]] mat [[Bulgarien]],
==== Lëtzebuerg ====
* [[9. Januar]]: Eng grouss Manifestatioun um [[Knuedler]], déi d'Aféiere vun enger [[Republik]] gefuerdert huet, gëtt vu franséischen Truppen opgeléist<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/zv3t5w/pages/1/articles/DTL30|Titel=Ein republikanisch-militärischer Putschversuch in Luxemburg.|Gekuckt=22.01.2022|Datum=10.01.1919|Editeur=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>. D'Groussherzogin [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg|Marie-Adelheid]] dankt of.
* [[15. Januar]]: D'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Charlotte]] gëtt Groussherzogin.
* [[8. Mee]]: D'[[Chamber]] stëmmt fir wichteg Ännerungen an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Constitutioun]]: D'[[allgemengt Walrecht]] gëtt agefouert, an d'politesch [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Pouvoire vum Grand-Duc]] ginn zeréckgeschnidden.
* [[28. September]]: Zwéi [[Referendum]]en zu Lëtzebuerg iwwer d'[[Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land|Fro 'Monarchie oder Republik']] an d'[[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun|wirtschaftlech Orientéierung no Frankräich oder der Belsch]].
* [[26. Oktober]]: Éischt [[Chamberwale vum 26. Oktober 1919|Chamberwalen]] nom [[Allgemengt Walrecht|allgemenge Walrecht]]; mat 27 vun 48 Sëtz ass d'[[Rietspartei]] dee grousse Gewënner.
* [[6. November]]: D'Groussherzogin Charlotte bestit sech mat hirem [[Koseng]], dem Prënz [[Felix vu Bourbon-Parma]].
<gallery>
File:Charlotte de Luxembourg 1919.JPG|Charlotte, 1919
File:Bulletin de vote référendum Luxembourg 1919.png|De Stëmmziedel vum Referendum vum 28.9.
Ballot papers for the elections of 26 October 1919 in Luxembourg, 1st electoral district (Esch).png|Wallëscht vum Bezierk Süde vun de Chamberwale vum 26.10.
</gallery>
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
==== Südamerika ====
=== Asien ===
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
== Gebuer ==
* {{eidelt Joer}}: [[Michel Klein]], lëtzebuergesche Moler.
*{{eidelt Joer}}: [[Guido Malatesta]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{1. Januar}}: [[Carole Landis]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{0}}1. Januar: [[Camille Ney]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Januar: [[Jerome David Salinger|J.D. Salinger]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[13. Januar]]: [[Jean Turk]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Mykolog.
* [[13. Januar]]: [[Robert Stack]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[14. Januar]]: [[Giulio Andreotti]], italieenesche Politiker.
* [[21. Januar]]: [[Aloyse Schiltz]], lëtzebuergeschen Offizéier a Resistenzler.
* 21. Januar: [[Luigi Lucchini]], italieeneschen Entreprener.
* [[23. Januar]]: [[Hans Hass]], éisträichesche Biolog an Dauchpionéier.
* 23. Januar: [[Marcel Lahure]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[27. Januar]]: [[Dominique Davray]], franséisch Schauspillerin.
* [[28. Januar]]: [[Roger Blanc]], franséische Filmregisseur.
* 28. Januar: [[Victor Delcourt]], lëtzebuergeschen Dichter a Literaturkritiker.
* [[29. Januar]]: [[Armand Mergen]], lëtzebuergesche Kriminolog, Auteur a Publizist.
* [[13. Februar]]: [[Jean Igel]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[18. Februar]]: [[Jack Palance]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{9. Mäerz}}: [[Marcel Schroeder]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[15. Mäerz]]: [[Camille Linden]] lëtzebuergesche Journalist, Affekot, Resistenzler a Politiker.
* [[17. Mäerz]]: [[Nat King Cole]], US-amerikaneschen Jazzmuseker.
* [[18. Mäerz]]: [[Michèle Arnaud]], franséisch Sängerin.
* [[19. Mäerz]]: [[Juliette Faber]], franséisch-lëtzebuergesch Schauspillerin.
* 19. Mäerz: [[Lennie Tristano]], US-amerikaneschen Jazzmuseker a -komponist.
* {{1. Abrëll}}: [[Joseph Murray]], US-amerikanesche Chirurg, Nobelpräisdréier.
* {{7. Abrëll}}: [[Julio Coll]], spuenesche Filmregisseur.
* {{8. Abrëll}}: [[Roger Pigaut]], franséische Schauspiller a Regisseur.
* [[14. Abrëll]]: [[Adriano Bolzoni]], italieeneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[17. Abrëll]]: [[Chavela Vargas]], mexikanesch Sängerin.
* [[19. Abrëll]]: [[Hubert de Lapparent]], franséische Schauspiller.
* [[26. Abrëll]]: [[Georges de Caunes]], franséische Journalist a Schauspiller.
* [[28. Abrëll]]: [[Franco Rossi (Filmregisseur)|Franco Rossi]], italieenesche Filmregisseur.
* [[29. Abrëll]]: [[Gérard Oury]], franséische Filmregisseur.
* {{3. Mee}}: [[Pete Seeger]], US-amerikanesche Folk-Museker.
* {{7. Mee}}: [[Eva Perón]], argentinesch Politikerin.
* {{8. Mee}}: [[Lex Barker]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[21. Mee]]: [[Élina Labourdette]], franséisch Schauspillerin.
* [[28. Mee]]: [[Jacques Robin]], franséische Filmregisseur.
* {{1. Juni}}: [[Joséphine Cazzaro]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{8. Juni}}: [[Max Jacoby (Fotograf)|Max Jacoby]], däitsche Fotograf.
* [[9. Juni]]: [[Gerd Oswald]], däitsch-US-amerikanesche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
* [[11. Juni]]: [[Richard Todd]], brittesche Schauspiller.
* [[19. Juni]]: [[Pauline Kael]], US-amerikanesch Filmkritikerin.
* [[29. Juni]]: [[Slim Pickens]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[10. Juli]]: [[Pierre Gamarra]], franséischen Auteur.
* {{2. Juli}}: [[Henri Génès]], franséische Sänger a Schauspiller.
* [[14. Juli]]: [[Lino Ventura]], italieenesche Catcher a Schauspiller.
* [[20. Juli]]: [[Edmund Hillary]], neiséilänneschen Alpinist.
* [[21. Juli]]: [[Francis Blanche]], franséische Schauspiller an Auteur.
* [[24. Juli]]: [[Ferdi Kübler]], Schwäizer Vëlossportler.
* [[31. Juli]]: [[Primo Levi]], italieenesche Schrëftsteller.
* {{2. August}}: [[Nehemiah Persoff]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. August]]: [[Margaret Burbidge]], brittesch Astrophysikerin.
* [[17. August]]: [[Pir Kremer]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[21. August]]: [[Fernand Leischen]], lëtzebuergesche Fechter
* [[24. August]]: [[Charles Bech]], lëtzebuergeschen Zaldot a Kampfpilot.
* {{1. September}}: [[Fernand Wark]], lëtzebuergesche Sänger, Kabarettist a Schauspiller.
* {{2. September}}: [[Marge Champion]], US-amerikanesch Schauspillerin an Dänzerin.
* {{7. September}}: [[Albéric Schotte]], belsche Vëlossportler.
* {{9. September}}: [[Jacques Marin]], franséische Schauspiller.
* [[15. September]]: [[Fausto Coppi]], italieenesche Vëlossportler.
* [[17. September]]: [[Helmut Ashley]], éisträichesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Kameramann.
* [[22. September]]: [[Franz Peter Wirth]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[26. September]]: [[Matilde Camus]], spuenesch Schrëftstellerin.
* 26. September: [[René Grégorius]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker.
* [[29. September]]: [[Margot Hielscher]], däitsch Schauspillerin a Schlagersängerin.
* {{3. Oktober}}: [[James M. Buchanan]], US-amerikaneschen Econom.
* {{3. Oktober}}: [[Jean Lefebvre]], franséische Schauspiller.
* {{5. Oktober}}: [[Donald Pleasence]], brittesche Schauspiller.
* {{7. Oktober}}: [[Georges Duby]], franséische Mëttelalter-Historiker.
* [[11. Oktober]]: [[Pierre Rumé]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker
* [[13. Oktober]]: [[Henri Kass]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[16. Oktober]]: [[Jean Feller]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[18. Oktober]]: [[Micheline Francey]], franséisch Schauspillerin.
* [[20. Oktober]]: [[André Pousse]], franséische Schauspiller a Vëlossportler.
* [[21. Oktober]]: [[Elisabeth Pfluger]], schwäizeresch Schrëftstellerin a Seeërchessammlerin.
* 21. Oktober: [[Guy Lefranc]], franséische Regisseur an Dréibuchauteur.
* [[22. Oktober]]: [[Doris Lessing]], brittesch Schrëftstellerin.
* [[26. Oktober]]: [[Mohammad Rezah Pahlavi]], Schah vum Iran.
* [[29. Oktober]]: [[Félix Marten]], franséische Schauspiller a Chansonsänger.
* 29. Oktober: [[Pierre Doris]], franséische Schauspiller a Chansonnier.
* 29. Oktober: [[Marcel Wang]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[30. Oktober]]: [[Georges Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a fréiere President vum Staatsrot.
* {{4. November}}: [[Anne Peter Schilperoort]], hollänneschen Jazzmuseker an Orchesterchef.
* {{6. November}}: [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], portugisesch Dichterin a Schrëftstellerin.
* [[10. November]]: [[François Périer]], franséische Schauspiller.
* [[15. November]]: [[Nova Pilbeam]], englesch Schauspillerin.
* [[19. November]]: [[Nic Pauly]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[20. November]]: [[Pierre Pescatore]], lëtzebuergesche Jurist.
* [[29. November]]: [[Henri Vidal]], franséische Schauspiller.
* {{9. Dezember}}: [[William N. Lipscomb]], US-amerikanesche Cheemiker.
* [[11. Dezember]]: [[Martin Gerges]], Publizist zu Lëtzebuerg.
* [[13. Dezember]]: [[Jeng Kirchen]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[16. Dezember]]: [[Michel Etcheverry]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[26. Dezember]]: [[Rolf Olsen]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 26. Dezember: [[Mathias Ries]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[27. Dezember]]: [[René Hemmer (Museker)|René Hemmer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist
* [[31. Dezember]]: [[Artur Fischer]], däitschen Erfinder.
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Theodore Roosevelt]], US-amerikanesche Staatspresident, Nobelpräisdréier.
* [[15. Januar]]: [[Jérôme-Eugène Coggia]], franséischen Astronom.
* 15. Januar: [[Karl Liebknecht]], däitsche Politiker.
* 15. Januar: [[Rosa Luxemburg]], polnesch-däitsch Politikerin.
* [[27. Januar]]: [[Ferdinand d'Huart]], lëtzebuergesche Moler.
* {{3. Februar}}: [[Edward Charles Pickering]], amerikaneschen Astronom a Physiker.
* {{4. Mäerz}}: [[Max Meier]], däitschen Entreprener.
* [[22. Juni]]: [[Dominique Lang]], lëtzebuergesche Moler.
* [[18. Juli]]: [[Élise Deroche]], franséisch Schauspillerin a Pilotin.
* [[23. Juli]]: [[Joseph Felten (Auteur)|Joseph Felten]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* {{9. August}}: [[Ernst Haeckel]], däitschen Naturwëssenschaftler a Philosoph.
* {{1. September}}: [[Gustav Niessl von Mayendorff]], éisträicheschen Astronom, Botaniker a Mykolog.
* {{3. September}}: [[Jean Weicherding]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* [[11. September]]: [[Pierre-Éloi Schoué]], lëtzebuergesche Politiker, Botaniker an Apdikter.
* [[17. November]]: [[Adam Reiners]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* {{3. Dezember}}: [[Pierre-Auguste Renoir]], franséische Moler.
* {{5. Dezember}}: [[Elia Millosevich]], italieeneschen Astronom.
* [[14. Dezember]]: [[Jean-Pierre Koenig]], lëtzebuergeschen Architekt an Ingenieur.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen an Notten}}
2gxzkcx1ejsi68qgqb2quthk2ji79i4
1888
0
2429
2714319
2679916
2026-11-03T19:45:28Z
Zinneke
34
/* Gebuer */
2714319
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* "[[Dräikeeserjoer]]" an [[Däitscht Keeserräich|Däitschland]].
==== Lëtzebuerg ====
* [[22. September]]: D'[[Regierung Eyschen]] trëtt hiert Amt un.
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
==== Südamerika ====
=== Asien ===
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
* [[29. Oktober]]: D'international [[Suezkanalkonventioun]] gëtt zu [[Konstantinopel]] ënnerschriwwen. De [[Suezkanal]] gëtt internationaalt Gewässer.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
== Gebuer ==
* {{2. Januar}}: [[Nicolas Margue]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[11. Februar]]: [[Hanns Schwarz]], éisträichesche Filmregisseur.
* [[19. Februar]]: [[Hector Tiberghien]], belsche Vëlossportler.
* [[26. Februar]]: [[Marcel Pelletier]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* {{7. Mäerz}}: [[Albrecht Schoenhals]], däitsche Schauspiller.
* [[10. Mäerz]]: [[Barry Fitzgerald]], iresche Schauspiller.
* [[23. Mäerz]]: [[Henri Rollan]], franséische Schauspiller.
* [[29. Mäerz]]: [[Emile Kuborn]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[13. Abrëll]]: [[Emile Lanners]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[16. Abrëll]]: [[Putty Stein]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[23. Abrëll]]: [[Marcel L'Herbier]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[30. Abrëll]]: [[Rita Reining]], lëtzebuergesch Sculptrice.
* {{3. Mee}}: [[Alfred Braun]], däitsche Journalist, Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{6. Mee}}: [[Jean Lutz]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[10. Mee]]: [[Leo Müller (Politiker)|Leo Müller]], lëtzebuergesche Journalist, Editeur a Politiker.
* [[16. Mee]]: [[Joseph Felten (Auteur)|Joseph Felten]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur.
* [[17. Mee]]: [[Annie Rosar]], éisträichesch Schauspillerin.
* [[18. Mee]]: [[Jean-Pierre Wilhelm]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[23. Mee]]: [[Alexander N. Vyssotsky]], russesch-amerikaneschen Astronom.
* [[25. Mee]]: [[Miles Malleson]], englesche Schauspiller.
* [[13. Juni]]: [[Fernando Pessoa]]. portugisesche Schrëftsteller.
* [[15. Juni]]: [[Jean-Pierre Bauer]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* [[17. Juni]]: [[Samuel Joseph Agnon]], hebräeschen Epiker.
* [[27. Juni]]: [[Alphonse Bervard]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[13. Juli]]: [[Jean Murat]], franséische Schauspiller.
* [[19. Juli]]: [[Eugène Jungers]], Generolgouverneur am [[Belsche Kongo]].
* [[23. Juli]]: [[Raymond Chandler]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[10. August]]: [[Lucien Koenig]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[13. August]]: [[Johannes Meyer (Filmregisseur)|Johannes Meyer]], däitsche Filmregisseur.
* [[27. August]]: [[Charles de Waha]], lëtzebuergesche Medezinner, Chirurg a Politiker.
* [[16. September]]: [[Mathilda Maria Petronella Brugman]], hollännesch Schrëftstellerin.
* [[21. September]]: [[Lucien Baroux]], franséische Schauspiller.
* [[26. September]]: [[T. S. Eliot]], US-amerikaneschen/brittesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier.
* {{5. Oktober}}: [[Pierre Conrardy]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{7. Oktober}}: [[Henry A. Wallace]], US-amerikanesche Politiker.
* {{0}}7. Oktober: [[Edouard Kraus]], lëtzebuergesche Loklapolitiker.
* [[21. Oktober]]: [[Tony Schmit]], lëtzebuergeschen Deputéierten a Bauer.
* [[23. Oktober]]: [[Félix Chomé]], Industriellen.
* [[24. Oktober]]: [[René Guissart]], franséische Filmregisseur a Kameramann.
* [[27. Oktober]]: [[Richard Eichberg]], Filmregisseur.
* [[29. Oktober]]: [[Paul Faber (Wënzer)|Paul Faber]], lëtzebuergeschen Drécker, Wënzer a Lokalpolitiker.
* 29. Oktober: [[Maurice Leick]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[31. Oktober]]: [[Isidore Engler]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{9. November}}: [[Jean Monnet]], franséische Politiker.
* [[19. November]]: [[José Raúl Capablanca]], kubanesche Schachgroussmeeschter.
* [[23. November]]: [[Harpo Marx]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker.
* [[28. Dezember]]: [[Friedrich Wilhelm Murnau]], däitsche Filmregisseur.
== Gestuerwen ==
* {{Eidelt Joer}}[[James Edwin Meadows]], englesche Landschaftsmoler.
* [[31. Januar]]: [[Giovanni Bosco]] och nach ''Don Bosco'', italieenesche Sozialpedagog, deen helleggesprach gouf.
* {{9. Mäerz}}: [[Wilhelm I. vun Däitschland|Wilhelm I.]], Kinnek vu Preisen an däitsche Keeser.
* [[11. Mäerz]]: [[Friedrich Wilhelm Raiffeisen]], däitsche Sozialreformer.
* [[13. Mäerz]]: [[Jean Engling]], lëtzebuergeschen Theolog, Kaploun, Archeolog, Historiker, Numismatiker, Auteur a Pedagog.
* [[25. Abrëll]]: [[Alphonse de Prémorel]], Grondbesëtzer zu Déifferdeng.
* {{8. Mee}}: [[Josif Pančić]], serbesche Botaniker an Agronom.
* [[15. Juni]]: [[Friedrich III. vun Däitschland|Friedrich III.]], Kinnek vu Preisen a Keeser vun Däitschland.
* {{7. Juli}}: [[Dominique Elter]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[14. August]]: [[Michel Frères]], lëtzebuergesche Gierwer a Politiker.
* [[25. August]]: [[Charles-Frédéric Mersch]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Professer.
* [[12. September]]: [[Richard Anthony Proctor]], britteschen Astronom an Auteur.
* [[17. September]]: [[Charles Jules Parlier]], franséische Generol.
* {{9. Oktober}}: [[Paul Godchaux]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.
* [[24. Oktober]]: [[François-Étienne Musin]], belsche Moler.
* [[18. November]]: [[Bernard-Euchère-Hubert Servais]], lëtzebuergesche Industriellen a Politiker.
* {{3. Dezember}}: [[Carl Zeiss]], däitschen Optiker an Entreprener.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
cr8hmdtyjdn82qgzz7qnczveqqrtjiu
1885
0
2488
2714291
2712349
2026-11-03T17:37:15Z
Zinneke
34
/* Gebuer */
2714291
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
==== Lëtzebuerg ====
* D'[[Fondation Pescatore]] gëtt ageweit
* [[14. Januar]]: An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an an hire Faubourge geet dat éischt [[Telefon]]snetz am Land a Betrib.
* [[20. Februar]]: D'[[Regierung Thilges]] trëtt hiert Amt un (bis den 22. September 1888).
=== Europa ===
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
==== Südamerika ====
=== Asien ===
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[30. Januar]]: Den [[John Kemp Starley]] patentéiert e [[Vëlo]]smodell, op deem praktesch all modern Vëloe baséieren.
=== Astronomie ===
* {{7. September}}: Den amerikaneschen Astronom [[Lewis A. Swift]] entdeckt d'[[Balkespiralgalaxie]] [[NGC 48]] an d'[[lënsefërmeg Galaxie]]n [[NGC 49]] an [[NGC 51]].
* [[20. September]]: Den amerikaneschen Astronom Lewis A. Swift entdeckt d'[[Balkespiralgalaxie]] [[NGC 19]].
* [[10. November]]: Den amerikaneschen Astronom Lewis A. Swift entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 100]].
== Gebuer ==
* {{eidelt Joer}}[[Jules Vandievoet]], Theatermoler am Grand Théâtre de Luxembourg.
* [[12. Januar]]: [[Emile Pauly]], lëtzebuergeschen Zänndokter.
* 12. Januar: [[Maire O'Neill]], iresch Schauspillerin.
* [[21. Januar]]: [[Umberto Nobile]], italieenesche Loftschëffpionéier.
* {{7. Februar}}: [[Sinclair Lewis]], US-amerikanesche Schrëftsteller a Literatur-Nobelpräisdréier.
* {{8. Februar}}: [[Philippe Bastian]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker.
* [[18. Februar]]: [[Henri Laurens]], franséische Sculpteur a Moler.
* [[21. Februar]]: [[Sacha Guitry]], franséische Schauspiller.
* {{4. Mäerz}}: [[Pierre Krier]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[Léon Mathot]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[11. Mäerz]]: [[Léon Muller (Architekt)|Léon Muller]], lëtzebuergeschen Architekt.
* 11. Mäerz: [[Hans Leibelt]], däitsche Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist.
* [[30. Mäerz]]: [[Adolphe Klein]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Allan Dwan]], Filmregisseur.
* [[12. Abrëll]]: [[Robert Delaunay]], franséische Moler.
* [[17. Abrëll]]: [[Tania Blixen]], dänesch Schrëftstellerin.
* [[18. Abrëll]]: [[Edouard Pierret]], [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Professer an Auteur.
* [[25. Mee]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[26. Mee]]: [[Maurice Dekobra]], franséische Schrëftsteller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{1. Juni}}: [[François Hentges]], lëtzebuergeschen Turner, Olympionik a Weltmeeschter um Barren.
* [[13. Juni]]: [[Norbert Metz (1885-1929)|Norbert Metz]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[30. Juni]]: [[Emile Lavandier]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[19. Juli]]: [[Aristides de Sousa Mendes]], portugiseschen Diplomat.
* [[21. Juli]]: [[Jacques Feyder (Filmregisseur)|Jacques Feyder]], franséisch-belsche Filmregisseur.
* [[28. Juli]]: [[Chrétien Angelsberg]], lëtzebuergesche Bauer a Politiker.
* {{2. August}}: [[Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa]], polnesch Ethnologin, Philosophin a Linguistin.
* [[11. August]]: [[Jean Warken]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[25. August]]: [[Georg Wilhelm Pabst]], éisträichesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[27. August]]: [[August Donnen]], lëtzebuergesche Schauspiller, Regisseur an Auteur.
* {{6. September}}:[[Otto Kruger]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[11. September]]: [[D. H. Lawrence]], englesche Schrëftsteller.
*[[19. September]]: [[Nicolas Weirich (1885)|Nicolas Weirich]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* [[22. September]]: [[Erich von Stroheim]], US-amerikanesche Regisseur a Schauspiller.
* {{3. Oktober}}: [[Nicolas Thill (Archeolog)|Nicolas Thill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Archeolog an Auteur.
* {{7. Oktober}}: [[Niels Bohr]], dänesche Physiker.
* [[10. Oktober]]: [[Carlo Campogalliani]], italieenesche Filmregisseur a Schauspiller.
* [[25. Oktober]]: [[Henri Frommes]], éischte President vun der "Société nationale des habitations à bon marché".
* [[30. Oktober]]: [[Ezra Pound]], amerikanesche Lyriker.
* {{1. November}}: [[Pierre Dupong]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{2. November}}: [[Harlow Shapley]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{3. November}}: [[Ernest Schneider]], lëtzebuergeschen Zänndokter, Freimaurer an Hobby-Archeolog.
* [[11. November]]: [[George S. Patton]], US-amerikanesche Véier-Stäre-Generol.
* [[12. November]]: [[Jean Feltes]], lëtzebuergesche Philolog a Linguist.
* [[17. November]]: [[Bernard Simminger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[18. November]]: [[Georges Passerieu]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Fuerer
* [[26. November]]: [[Ferdinand Wirtz]], lëtzebuergeschen Turner.
== Gestuerwen ==
* [[16. Januar]]: [[Arnould de Tornaco]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{1. Februar}}: [[Sidney Gilchrist Thomas]], britteschen Ingenieur, Erfinder vun der [[Thomas-Prozedur]].
* {{2. Februar}}: [[Jean-François Ortmans]], belsche Politiker.
* {{4. Februar}}: [[François-Xavier Wurth-Paquet]], lëtzebuergesche Jurist, Politiker an Historiker.
* {{9. Februar}}: [[Antoine-Joseph Alexandre]], belsche Professer an Auteur vun Theaterstécker.
* [[22. Mee]]: [[Victor Hugo]], franséischen Auteur.
* [[13. Juli]]: [[Augusto Vera]], italieenesche Philosoph.
* [[17. Juli]]: [[Hubert Brialmont]], belschen Ingenieur.
* [[23. Juli]]: [[Ulysses S. Grant]], 18. President vun den USA.
* [[21. September]]: [[August Sabac el Cher]], Kummerdénger vum preisesche Prënz Albrecht, fréiste markante Vertrieder vun der afrikanescher Diaspora zu Berlin.
* [[25. November]]: [[Alfonso XII. vu Spuenien|Alfonso XII.]], Kinnek vu Spuenien.
* [[28. November]]: [[Norbert Metz (1811-1885)|Norbert Metz]], Schmelzenhär.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
pxd9yzknb0isfi8h9kd4cufvgc0z5ky
1903
0
3002
2714361
2669115
2026-11-03T23:31:33Z
Robby
393
/* Gebuer */ [[:Joseph Felten (Politiker)]]
2714361
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* {{9. Abrëll}}: De russeschen Zar setzt d'[[Finnland|finnesch]] Verfassung ausser Kraaft. En Ausnamegesetz gëtt dem Generalgouverneur Nikolaj Bobrikow diktatoresch Vollmuechten.
* [[11. Juni]]: De [[Serbien|serbesche]] Kinnek [[Aleksandar Obrenović|Alexander I.]] a seng Fra Draga gi vu serbeschen Offizéier ermuert. De [[Pierre I. (Jugoslawien)|Pierre I.]] gëtt de [[24. Juni]] neie Kinnek.
* [[19. Juni]]: [[Schwäiz]]: De [[Benito Mussolini]] gëtt wéinst revolutionärer Propaganda aus der [[Schwäiz]] ausgewisen.
* [[20. Juli]]: [[Frankräich]]: De [[Maurice Garin]] gewënnt deen éischten [[Tour de France]].
* {{4. August}}: Den Giuseppe Melchiorre Sartos gëtt als [[Pius X. (Poopst)|Pius X.]] Poopst.
* [[10. August]]: Bei engem Feier am [[Paräisser Metro]] stierwen iwwer 80 Mënschen.
* [[17. November]]: Um 2. Parteikongress vun der Sozialdemokratescher Aarbechterpartei vu Russland, zu Bréissel a London, forméiere sech d'Fraktioune vun de [[Bolschewiki]] an de [[Menschewiki]].
==== Lëtzebuerg ====
* [[24. Juli]]: D'[[Adolphe-Bréck]] ("Nei Bréck") gëtt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ageweit.
* [[11. Oktober]]: D'[[Dicks-Lentz-Monument]] op der [[Place d'Armes]] gëtt ageweit.
* [[29. November]]: Déi éischt Ausgab vun der Zeitung ''[[Der arme Teufel]]'' kënnt eraus.
<gallery>
Fichier:Bernhoeft Adolphe Bridge-28.jpg|D'Nei Bréck am Gaang gebaut ze ginn
File:Dicks-Lentz Monument Luxemb City det ant.jpg
Der arme Teufel Logo.jpg
</gallery>
=== Afrika ===
=== Amerika ===
* [[23. Februar]]: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] pachte vu [[Kuba]], fir 99 Joer a fir 2000 $ d'Joer, d'Bucht vu [[Guantánamo]] als Stützpunkt fir hir Marinn.
* [[14. Mäerz]]: Den US-Senat ratifizéiert den Hay-Herrán-Traité mat [[Kolumbien]] iwwer de [[Panamakanal]].
* [[17. Oktober]]: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] eenege sech iwwer de Verlaf vun der Grenz tëscht [[Alaska]] a [[Kanada]].
* [[18. November]]: Am [[Hay-Bunau-Varilla-Traité]] tëscht den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] a [[Panama]] kéien d'USA d'Kontroll iwwer d'[[Panamakanal]]zon.
=== Asien ===
* {{1. Januar}}: De brittesche [[Edward VII. (Vereenegt Kinnekräich|Kinnek Edward VII.]], gëtt Keeser vun [[Indien]].
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
* {{2. Abrëll}}: D'[[Linn 2 (Paräisser Metro)|Linn 2]] vum [[Paräisser Metro]] gëtt fäerdeggestallt.
* [[10. Dezember]]: Den [[Henri Becquerel]], an de [[Pierre Curie|Pierre]] an d'[[Marie Curie]] kréien den [[Nobelpräis]] an der [[Physik]].
== Gebuer ==
* {{1. Januar}}: [[Jean Tardieu]], franséische Schrëftsteller.
* {{2. Januar}}: [[Richard Hengst]]: däitschen NSDAP-Politiker a Jurist, an 'Oberbürgermeister der Stadt Luxemburg'.
* {{4. Januar}}: [[Georg Elser]], däitsche Resistenzler.
* [[15. Januar]]: [[Nicolas Espen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[18. Januar]]: [[Werner Hinz]], däitsche Schauspiller.
* [[19. Januar]]: [[Willi Schäferdiek]], däitsche Schrëftsteller.
* [[27. Januar]]: [[Paul Feierstein]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{3. Februar}}: [[Nicolas Mannes]],lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker.
* {{6. Februar}}: [[Claudio Arrau]], chileenesche Pianist.
* {{7. Februar}}: [[Marcelle Romée]], franséisch Schauspillerin.
* [[10. Februar]]: [[Jean Ley]], eelste Lëtzebuerger.
* [[12. Februar]]: [[Émile Schaus]], lëtzebuergesche Politiker, Pedagog a Schrëftsteller.
* [[13. Februar]]: [[Georges Simenon]], belsche Krimi-Schrëftsteller.
* [[16. Februar]]: [[André Berthomieu]], franséische Filmregisseur.
* [[18. Februar]]: [[Nikolai Wiktorowitsch Podgorny]], sowjetesche Politiker.
* [[21. Februar]]: [[Anaïs Nin]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* 21. Februar: [[Raymond Queneau]], franséische Schrëftsteller.
* [[24. Februar]]: [[Franz Burda]], däitschen Editeur
* [[27. Februar]]: [[Grethe Weiser]], däitsch Schauspillerin.
* [[28. Februar]]: [[Vincente Minnelli]], US-amerikanesche Regisseur.
* {{9. Mäerz}}: [[Leonhard Drach]]: däitsche Procureur zu Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich.
* [[18. Mäerz]]: [[Galeazzo Ciano]], italieeneschen Diplomat a Politiker.
* [[24. Mäerz]]: [[Michel Stoffel]], lëtzebuergesche Moler.
* [[29. Mäerz]]: [[Dominique Urbany]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker.
* [[31. Mäerz]]: [[Willy Schütz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{7. Abrëll}}: [[Willi Forst]], éisträichesche Filmregisseur a -schauspiller.
* {{8. Abrëll}}: [[Jean Kill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Journalist, Editeur a Politiker.
* [[14. Abrëll]]: [[Serge de Poligny]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[19. Abrëll]]: [[Eliot Ness]], US-amerikanesche Finanzbeamten.
* [[24. Abrëll]]: [[José Antonio Primo de Rivera]], spuenesche Politiker.
* {{3. Mee}}: [[Bing Crosby]], US-amerikanesche Sänger a Schauspiller.
* {{7. Mee}}: [[Pierre Kuhn]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{8. Mee}}: [[Fernandel]], franséische Schauspiller a Sänger.
* [[12. Mee]]: [[Wilfrid Hyde-White]], brittesche Schauspiller.
* [[16. Mee]]: [[Rozel Le Gallais]], lëtzebuergesch Tennisspillerin.
* [[17. Mee]]: [[Jean Wilhelm (Paschtouer)|Jean Wilhelm]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[23. Mee]]: [[Walter Reisch]], éisträichesch-US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[27. Mee]]: [[Georges Govers]], lëtzebuergeschen Affekot, Resistenzler a Politiker.
* [[29. Mee]]: [[Bob Hope]], US-amerikanesche Komiker, Schauspiller an Entertainer.
* {{3. Juni}}: [[Pierre Luttgens]], belsche Resistenzler.
* {{6. Juni}}: [[Aram Chatschaturjan]], sowjetesche Komponist.
* {{7. Juni}}: [[Jean-Pierre Moris (Schwëmmer)|Jean-Pierre Moris]], lëtzebuergesche Schwëmmer an Olympionik.
* {{8. Juni}}: [[Marguerite Yourcenar]], Schrëftstellerin.
* [[10. Juni]]: [[Theo Lingen]], däitsche Schauspiller, Regisseur an Auteur.
* [[17. Juni]]: [[Edouard Grethen]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[23. Juni]]: [[Louis Seigner]], franséische Schauspiller.
* [[25. Juni]]: [[George Orwell]], brittesche Schrëftsteller.
* [[26. Juni]]: [[Pol Jomé]], lëtzebuergesche Politiker.
* 26. Juni: [[Maurice Sevenig]], lëtzebuergesche Jurist.
* [[11. Juli]]: [[O. E. Hasse]], däitsche Schauspiller.
* [[19. Juli]]: [[Robert Dalban]], franséische Schauspiller.
* [[26. Juli]]: [[Charles Marx]], lëtzebuergeschen Dokter, Politiker a Resistenzler.
*{{2. August}}: [[Joseph Hilger (Olympionik)|Joseph Hilger]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* [[10. August]]: [[Pierre Grach]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[15. August]]: [[Raymond Lamy]], franséische Filmediteur a -regisseur.
* [[17. August]]: [[Raoul Follereau]], franséische Schrëftsteller a Pionéier am Kampf géint d'Lepra.
* [[19. August]]: [[Claude Dauphin]], franséische Schauspiller.
* [[13. September]]: [[Claudette Colbert]], franséisch-US-amerikanesch Schauspillerin.
* 13. September: [[Albert Stirn]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[16. September]]: [[Joseph Leydenbach]], lëtzebuergesche Banquier a Schrëftsteller.
* {{4. Oktober}}: [[John Vincent Atanasoff]], US-amerikanesche Physiker a Computer-Pionéier.
* {{8. Oktober}}: [[Ferenc Nagy]], ungaresche Politiker.
* {{0}}8. Oktober: [[Alphonse Turpel]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Chefredakter vum Luxemburger Wort.
* [[11. Oktober]]: [[Kazimierz Kordylewski]], polneschen Astronom.
* [[23. Oktober]]: [[Werner Klingler]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[24. Oktober]]: [[Joseph Walthener]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[27. Oktober]]: [[Marcel Frick]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[28. Oktober]]: [[Evelyn Waugh]], brittesche Schrëftsteller.
* [[17. November]]: [[Nicolaas Diederichs]], südafrikanesche Politiker a Staatspresident.
* {{1. November}}: [[Jean Tardieu]], franséischen Dichter an Theaterauteur.
* {{3. November}}: [[Walker Evans]], US-amerikanesche Fotograf.
* {{5. November}}: [[Joan Barry]], brittesch Schauspillerin.
* {{7. November}}: [[Konrad Lorenz]], Biolog, Nobelpräisdréier.
* {{9. November}}: [[Jacques Dumesnil]], franséische Schauspiller.
* [[10. November]]: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]], lëtzebuergeschen LSAP-Lokalpolitiker.
* [[19. November]]: [[Jacques de Casembroot]], franséische Filmregisseur.
* [[21. November]]: [[Preston Tucker]], US-amerikaneschen Autosdesigner a -fabrikant.
* [[30. November]]: [[Jean-Pierre Feydeau]], franséische Filmregisseur.
* {{4. Dezember}}: [[Cornell Woolrich]], US-amerikanesche Krimi-Auteur.
* {{0}}4. Dezember: [[Karl Heinrich Fielitz]], däitsche Jurist an am 2. Weltkrich "Landrat" zu Lëtzebuerg.
* {{5. Dezember}}: [[Johannes Heesters]], hollännesche Schauspiller a Sänger.
* {{0}}5. Dezember: [[Cyril V. Jackson]], südafrikaneschen Astronom.
* [[10. Dezember]]: [[Luis Humberto Salgado]], ecuadorianesche Komponist a Pianist.
* [[15. Dezember]]: [[Louis Hencks]], lëtzebuergesche Member vum Staatsrot.
* [[24. Dezember]]: [[Albert Leblanc]], Organist.
* [[26. Dezember]]: [[Jean d'Huart]], [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Banquier.
* [[28. Dezember]]: [[John von Neumann]], US-amerikanesche Mathematiker.
== Gestuerwen ==
* [[25. Januar]]: [[Joseph Charles Namur]], lëtzebuergeschen Apdikter.
* {{1. Februar}}: [[Eugène Fischer]], lëtzebuergesche Veterinär a Politiker.
* [[12. Februar]]: [[Augustus Radcliffe Grote]], US-amerikaneschen Entomologist.
* [[15. Mäerz]]: [[Jean-Pierre Schmit (Moler)|Jean-Pierre Schmit]], lëtzebuergesche Moler.
* [[17. Mäerz]]: [[Pierre Mathias Siegen]], lëtzebuergesche Geolog.
* {{8. Mee}}: [[Paul Gauguin]], Moler.
* [[20. Juni]]: [[Gaspare Stanislao Ferrari]], italieenesche Mathematiker, Astronom a Jesuitt.
* [[20. Juli]]: Poopst [[Leo XIII (Poopst)|Leo XIII]].
* [[21. Juli]]: [[Henri-Alexis Brialmont]], belsche Politiker, Arméisingenieur a Generol.
* [[25. Juli]]: [[Prosper-Mathieu Henry]], franséischen Astronom.
* {{1. August}}: [[Calamity Jane]], US-amerikanesch Heldin am Wëlle Westen.
* {{3. August}}: [[Isaac Blumenstein]], Groussrabbiner vu Lëtzebuerg.
* [[24. August]]: [[Arnould Schaack]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[12. November]]: [[Camille Pissarro]], franséische Moler.
* [[20. November]]: [[Edmond Patzké]]: éisträicheschen Dirigent a Komponist.
*[[29. November]]: [[Nicolas Mergen]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[31. Dezember]]: [[Eugène Ferron]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Moler.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
9xiyt0m6r1eweuxnh93zubw380f12dc
1907
0
3005
2714373
2681223
2026-11-04T00:30:37Z
Robby
393
/* Gebuer */ [[:Camille Mersch]]
2714373
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[29. Juli]]: De [[Robert Baden-Powell]] grënnt d'Scoutsbeweegung.
==== Lëtzebuerg ====
* [[7. Januar]]: Deen alleréischte [[Fürerschäin]] gëtt zu Lëtzebuerg ausgestallt.
* [[1. Februar]]: Vun elo u mussen all Gefierer zwee [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Nummereschëlter]] mat enger lafender Nummer hunn.
* D'[[Rieflaus]] verbreet sech an de Wéngerte laanscht d'[[Musel]].
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
==== Südamerika ====
=== Asien ===
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
== Gebuer ==
* 1907 oder 1908: [[Jean Kuffer]], lëtzebuergesche Bobfuerer.
* {{1. Januar}}: [[Norah Baring]], brittesch Schauspillerin.
* {{3. Januar}}: [[Ray Milland]], brittesche Schauspiller a Regisseur.
* {{5. Januar}}: [[Mathias Sancassiani]], lëtzebuergesche Boxer.
* {{0}}5. Januar: [[Camille Mersch]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[11. Januar]]: [[Pierre Mendès France]], franséische Politiker.
* {{7. Februar}}: [[Tommy Dallimore]], britteschen Trompettist.
* {{0}}7. Januar: [[Pierre Metzler]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[23. Januar]]: [[Andrex]], franséische Schauspiller a Sänger.
* 23. Januar: [[Dan Duryea]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[27. Januar]]: [[Léon Meisch]],lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{4. Februar}}: [[Mathias Becker]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{7. Februar}}: [[Tommy Dallimore]], engleschen Jazzmuseker.
* {{8. Februar}}: [[François Kraut]], franséische Geolog.
* {{0}}8. Februar: [[William Markowitz]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{9. Februar}}: [[Pierre Becker (Foussballspiller)|Pierre Becker]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[10. Februar]]: [[Antoine Wehenkel]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[12. Februar]]: [[Louis Bassing]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[28. Februar]]: [[Albert Nuss]], lëtzebuergesche Sportler.
* {{3. Mäerz}}: [[Anna Madeleine Beicht|Anna Madeleine ("Pepy") Beicht]], lëtzebuergesch Musikspedagogin, Pianistin a Komponistin.
* {{6. Mäerz}}: [[Anne Grey]], brittesch Schauspillerin.
* [[12. Mäerz]]: [[Emile Bewing]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[12. Mäerz]]: [[Ellen Dorrit Hoffleit]], US-amerikanesch Astronomin.
* [[15. Mäerz]]: [[Zarah Leander]], schweedesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[22. Mäerz]]: [[Lúcia dos Santos]], portugisesch Nonn an Zeie vu "Marienerscheinungen" zu [[Fátima]].
* [[31. Mäerz]]: [[Jean Meylender]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{6. Abrëll}}: [[Norbert Sinner]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Autoscoureur.
* {{9. Abrëll}}: [[Louis Arbessier]], franséische Schauspiller.
* [[11. Abrëll]]: [[Marie Rausch-Weinand]], lëtzebuergesch Resistenzlerin.
* [[15. Abrëll]]: [[Jean Fourastié]], franséischen Ekonomist.
* [[23. Abrëll]]: [[Lee Miller]], US-amerikanesch Fotografin.
* [[24. Abrëll]]: [[Joseph Duhr]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Schrëftsteller.
* 24. Abrëll: [[Mathias Logelin]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[25. Abrëll]]: [[Kirsten Heiberg]], norwegesch Shauspillerin a Sängerin.
* [[29. Abrëll]]: [[Tino Rossi]], franséische Sänger a Filmschauspiller.
* 29. Abrëll: [[Fred Zinnemann]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[30. Abrëll]]: [[Alfred Schmitt]], franséischen Astronom.
* {{2. Mee}}: [[René Franck]], lëtzebuergeschen Affekot a Banquier.
* [[12. Mee]]: [[Katharine Hepburn]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 12. Mee: [[Raymond Leboursier]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[13. Mee]]: [[Daphne du Maurier]], brittesch Schrëftstellerin.
* [[22. Mee]]: [[Hergé]], belsche Comic-Auteur an Zeechner (''[[Tintin]]'').
* 22. Mee: [[Laurence Olivier]], brittesche Schauspiller a Regisseur.
* [[26. Mee]]: [[John Wayne]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[27. Mee]]: [[Rachel Carson]], US-amerikanesch Schrëftstellerin an Zoologin.
* 27. Mee: [[Jacqueline Delubac]], franséisch Schauspillerin.
* 27. Mee: [[Camille Leger]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. Mee]]: [[Théo Logelin]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[30. Mee]]: [[Robert Vernay]], franséische Fiklmregisseur.
* {{8. Juni}}: [[Alphonse Arend]], lëtzebuergeschen Auteur.
* {{9. Juni}}: [[Norbert Staudt]], lëtzebuergesche Waasserballspiller an Olympionik.
* [[11. Juni]]: [[Joseph Kauffman]], lëtzebuergesche Jurist a Banquier.
* [[14. Juni]]: [[Paul Klinger]], däitsche Schauspiller.
* [[21. Juni]]: [[Thérèse Frégnac]], franséisch-lëtzebeurgesch Molerin.
* {{6. Juli}}: [[Frida Kahlo]], mexikanesch Molerin.
* [[16. Juli]]: [[Barbara Stanwyck]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[23. Juli]]: [[Jacques Constant]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[27. Juli]]: [[Henri Putz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. Juli]]: [[Earl Tupper]], US-amerikaneschen Erfinder.
* {{8. August}}: [[Joseph Maertz]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Historiker.
* [[13. August]]: [[Jean Bernard]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[26. August]]: [[Jean Ferrari]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{4. September}}: [[Reggie Nalder]], éisträichesche Schauspiller.
* {{5. September}}: [[Jules Hoffmann (Foussballspiller)|Jules Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{6. September}}: [[Jacques Reifenberg]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[11. September]]: [[Albert Reuter]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[13. September]]: [[Walter Kapps]], franséische Filmregisseur.
* [[16. September]]: [[Roger Maul]], lëtzebuergesche Jurist.
* [[26. September]]: [[Géza von Radványi]], ongresche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[12. Oktober]]: [[Charles Lambert (Foussballspiller)|Charles Lambert]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 12. Oktober: [[Georges Reuter]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* [[14. Oktober]]: [[Paul Elvinger]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[18. Oktober]]: [[Victor Klees]], lëtzebuergesche Waasserballspiller, Olympionik a Foussballspiller.
* [[22. Oktober]]: [[Marcel Guill]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[23. Oktober]]: [[Fuad Rouhani]], iranesche Regierungsbeamten.
* [[27. Oktober]]: [[Franz Haupert]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[29. Oktober]]: [[Edwige Feuillère]], franséisch Schauspillerin.
* {{3. November}}: [[Raymond Bussières]], franséische Schauspiller.
* {{9. November}}: [[Pierre Grégoire]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[13. November]]: [[Claude Heymann]], franséischen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[14. November]]: [[Astrid Lindgren]], schweedesch Kannerbuchauteurin.
* [[15. November]]: [[Claus Schenk von Stauffenberg]], däitschen Offizéier.
* [[18. November]]: [[Yves Brayer]], franséische Moler.
* [[20. November]]: [[Henri-Georges Clouzot]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[30. November]]. [[Alfred Schmitt]], franséischen Astronom.
* {{7. Dezember}}: [[Roberto Bianchi Montero]], italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* [[10. Dezember]]: [[Amedeo Nazzari]], italieenesche Schauspiller.
* [[12. Dezember]]: [[Marcel Simon (Auteur)|Marcel Simon]], lëtzebuergesche Fonctionnaire a Schrëftsteller.
* [[14. Dezember]]: [[Adolphe Hubert]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[15. Dezember]]: [[Oscar Niemeyer]], brasilianeschen Architekt.
* [[19. Dezember]]: [[Georges Schmitt]], lëtzebuergesche Konschthistoriker an Auteur.
* [[28. Dezember]]: [[Jean-Jacques Welbes]], lëtzebuergesche Banquier.
== Gestuerwen ==
* [[20. Januar]]: [[Agnes Mary Clerke]], iresch-brittesch Astronomin.
* [[25. Januar]]: [[René Pottier]], franséische Vëlossportler a Gewënner vum Tour de France.
* [[31. Januar]]: [[Nikolaus Nilles]], lëtzebuergesche réimesch-kathouleschen Universitéitsprofesser a Jesuit.
* {{2. Februar}}: [[Dmitri Iwanowitsch Mendelejew]], russesche Cheemiker.
* [[11. Februar]]: [[Martin Klein]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[21. Mäerz]]: [[Nicolas Leonardy (Auteur)|Nicolas Leonardy]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* {{5. Mee}}: [[Jean-Pierre-Joseph Koltz]], lëtzebuergesche Botaniker a Forstingenieur.
* {{2. Juni}}: [[Franz Heldenstein]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* {{3. Juli}}: [[Heinrich Kreutz]], däitschen Astronom.
* [[17. Juli]]: [[Hubert Hilger]], lëtzebuergesche Politiker a Bauer.
* {{8. August}}: [[Jean-Nicolas Moes]], lëtzebuergesche Journalist an Editeur.
* [[13. August]]: [[Hermann Karl Vogel]], däitschen Astrophysiker.
* {{4. September}}: [[Edvard Grieg]], norwegesche Komponist.
* [[22. September]]: [[Asaph Hall]], US-amerikaneschen Astronom a Mathematiker.
* [[23. September]]: [[Jean-Nicolas Klensch (Ingenieur)|Jean-Nicolas Klensch]], lëtzebuergeschen Ingenieur a Politiker.
* {{9. Oktober}}: [[Ferdinand Rodary]], franséischen Eisebunnsingenieur an Erfinder.
* [[15. Oktober]]: [[Maurice Loewy]], franséischen Astronom an Astrophysiker.
* [[30. Oktober]]: [[Charles Pêtre]], franséische Sculpteur.
* [[30. November]]: [[Ludwig Levy]], däitschen Architekt.
* [[17. Dezember]]: [[William Thomson (Physiker)|William Thomson]], Lord Kelvin, brittesche Physiker.
* [[23. Dezember]]: [[Pierre Jules César Janssen]], franséischen Astronom an Entdecker.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
7d7qbfjihszxum2eintcdtt4in1aq38
1957
0
3043
2714375
2711297
2026-11-04T00:33:58Z
Robby
393
/* Gestuerwen */ [[:Camille Mersch]]
2714375
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* {{1. Januar}}: Wéi am [[Traité vu Lëtzebuerg]] festgehalen, trëtt d'[[Saarland]] der [[Däitschland|Bundesrepublik Däitschland]] bäi.
* [[10. Januar]]: Den [[Harold Macmillan]] gëtt Premierminister a Groussbritannien, nodeem den [[Anthony Eden]] den Dag virdrun wéinst der [[Suezkris]] zeréckgetrueden ass.
* [[25. Mäerz]]: D'[[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft]] (EWG) an d'[[Europäesch Atomgemeinschaft]] ginn duerch d'[[Réimesch Traitéen|Réimesch Traitéë]] vun de 6 Memberlänner vun der [[CECA]] gegrënnt.
* {{5. Mee}}: Den [[Adolf Schärf]] ([[SPÖ]]) gëtt zum [[éisträich]]esche [[Bundespresident (Éisträich)|Bundespresident]] gewielt.
* [[12. Juni]]: A [[Frankräich]] trëtt d'Regierung Maurice Bourgès-Maunoury hiert Amt un (bis den 30. September).
* [[15. September]]: An [[Däitschland]] gewënnt bei de Parlamentswalen d'CDU-CSU mat 50,2 Prozent d'absolut Majoritéit.
* {{6. November}}: A Frankräich trëtt d'Regierung Félix Gaillard hiert Amt un (bis de 15. Abrëll 1958).
* [[19. November]]: De Generalsekretär vun der [[Tschechoslowakei|tschechoslowakescher]] [[kommunismus|kommunistescher]] Partei [[Antonín Novotný]] gëtt zum President vun der Republik ernannt.
====Lëtzebuerg====
* [[5. Juli]]: [[RTL]] lancéiert e [[vier fröhliche Wellen|Radiosprogramm an däitscher Sprooch]].
* [[29. Juli]]: Per Gesetz gëtt eng [[Wuelfaartsstaat Lëtzebuerg#Vun 1945 bis 2000|obligatoresch Krankekeess fir Handwierker, Händler an Industrieaarbechter]] agefouert.
* [[13. Oktober]]: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]].
=== Afrika ===
* {{6. Mäerz}}: D'Côte d'or an Togoland ginn als Republik [[Ghana]] vu Groussbritannien onofhängeg.
* [[25. Juli]]: [[Tunesien]] gëtt eng Republik an den [[Habib Bourguiba]] gëtt zum éischte President gewielt.
=== Amerika ===
==== USA ====
* {{2. September}}: Zu [[Little Rock]], [[Arkansas]], USA léisst de Gouverneur d'Nationalgarde opmarschéieren, fir néng schwaarz Schüler drun ze hënneren, wéinst der [[Segregatioun]] an eng lokal Schoul ze goen.
* {{9. September}}: De [[US-Kongress|Kongress]] stëmmt de ''[[Civil Rights Act]]''.
* [[24. September]]: Den US-President [[Dwight D. Eisenhower]] schéckt Zaldote vun der [[101. US-Loftlanddivisioun]] op Little Rock, fir den 9 schwaarze Schüler, de ''Little Rock Nine'' Zougank an d'''Central High School'' ze verschafen.
==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[22. September]]: Ufank vum [[François Duvalier]] senger [[Diktatur]] op [[Haiti]] (bis 1971).
[[Fichier:Sputnik asm.jpg|150px|thumb|De Sputnik 1]]
=== Asien ===
* [[26. August]]: D'[[Sowjetunioun]] gëtt bekannt, déi éischt [[Interkontinentalrakéit]] lancéiert ze hunn.
* [[31. August]]: [[Malaysia]] gëtt vu Groussbritannien onofhängeg; den [[Tunku Abdul Rahman]] gëtt Premierminister (bis 1970).
* [[17. September]]: An [[Thailand]] [[putsch]]t sech de Marschall [[Sarit Thanarat]] un d'Muecht.
* {{4. Oktober}}: D'[[Sowjetunioun]] schéckt deen éischte [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]], de [[Sputnik 1]], op Orbit a léist am Westen dee sougenannte "[[Sputnikschock]]" aus.
* {{3. November}}: An der Sputnik 2 schéckt d'Sowjetunioun dat éischt Liewewiesen, de Mupp [[Laika]], op Orbit.
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
* {{3. Mäerz}}: D'[[Corry Brokken]] gewënnt fir [[Holland]] mam Lidd ''[[Net als toen]]'' den [[Eurovision Song Contest 1957|2. Eurovision Song Contest]] zu [[Frankfurt um Main]].
== Wëssenschaft an Technik ==
[[File:Voetbal Nederland tegen Luxemburg 4-1, Bestanddeelnr 908-4123.jpg|Match Holland-Lëtzebuerg, 20. Mäerz|thumb|110px]]
== Sport ==
* [[Stade Diddeleng]] gëtt nationale Champion, d'[[C.A. Spora Lëtzebuerg|Spora Lëtzebuerg]] gewënnt d'Coupe de Luxembourg am Foussball.
* [[10. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Berlin]] 0:3 géint DDR.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14773 D'Detailer vum Foussballlännermatch DDR-Lëtzebuerg den 10. Mäerz 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[20. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]], 1:4 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Johny Halsdorf]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14774 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 20. Mäerz 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[14. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Clermont-Ferrand]] 0:0 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=164 D'Detailer vum Foussballlännermatch Frankräich-Lëtzebuerg de 14. Abrëll 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[11. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Rotterdam, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1958, 2:5 géint Holland. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Jean-Pierre Fiedler (Foussballspiller)|Jean-Pierre Fiedler]] a [[Léon Letsch]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14830 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 11. September 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[29. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1958, 0:3 géint Éisträich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14842 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Éisräich den 29. September 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[17. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Diest]] 1:2 géint Belsch. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Camille Dimmer]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=165 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 17. November 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[24. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 1:4 géint Spuenien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Robert Mond]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=166 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Spuenien de 24. November 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
* {{5. Januar}}: [[Guy Hary]], lëtzebuergesche Moler.
* [[11. Januar]]: [[Claude Criquielion]], belsche Vëlossportler.
* [[15. Januar]]: [[Luciano Pagliarini]], lëtzebuergesche Museker, Komponist a Lokalhistoriker.
* [[23. Januar]]: [[Caroline Grimaldi]], Prinzessin vu Monaco.
* {{1. Februar}} [[Jean-Marie Halsdorf]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Georges Hausemer]], lëtzebuergesche Schrëftsteller an Iwwersetzer.
* {{9. Februar}}: [[Camille Kerger]], lëtzebuergesche Museker a Komponist.
* {{0}}9. Februar: [[Jaco Van Dormael]], belsche Filmregisseur.
* [[10. Februar]]: [[Stephan Balkenhol]], däitsche Sculpteur.
* [[17. Februar]]: [[André Mergenthaler]], lëtzebuergesche Komponist a Museker.
* [[19. Februar]]: [[Falco]], éisträichesche Sänger.
* [[24. Februar]]: [[İsa Yunis oğlu Qəmbər]], aserbaidjanesche Politiker.
* [[25. Februar]]: [[Isabelle Lutz]], lëtzebuergesch Molerin.
* 25. Februar: [[Pierre Mellina]], lëtzebuergesche Politiker a Liichtathleet.
* [[28. Februar]]: [[John Turturro]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{8. Mäerz}}: [[Dick Schoof]], hollännesche Politiker.
* [[10. Mäerz]]: [[Osama Bin Laden]], Chef vum Terroriste-Reseau Al-Kaida.
* 10. Mäerz: [[Fernand Etgen]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[11. Mäerz]]: [[Marc Zanussi]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[14. Mäerz]]: [[Franco Frattini]], italieenesche Politiker.
* 14. Mäerz: [[Léon Rinaldetti]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[15. Mäerz]]: [[Joaquim de Almeida]], portugisesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Mäerz: [[Sergio Stivaletti]], italieenesche Filmregisseur.
* [[16. Mäerz]]: [[Paul Kieffer]], lëtzebuergesche Journalist a Regisseur.
* [[17. Mäerz]]: [[Romain Schreiner]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Spike Lee]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 20. Mäerz: [[Theresa Russell]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 20. Mäerz: [[Élizabeth Bourgine]], franséisch Schauspillerin.
* [[29. Mäerz]]: [[Christopher Lambert]], US-amerikanesch-franséische Schauspiller.
* [[30. Mäerz]]: [[Robert Thillens]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[31. Mäerz]]: [[Franco Coppola]], italieenesche Geeschtlechen.
* {{4. Abrëll}}: [[Aki Kaurismäki]], finnesche Filmregisseur.
* {{7. Abrëll}}: [[Jacques Maas]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser an Historiker.
* [[13. Abrëll]]: [[Brigitte Kowanz]], éisträichesch Sculptrice a Liichtkënschtlerin.
* 13. Abrëll: [[Martine Reicherts]], lëtzebuergesch Juristin, Beamtin a Politikerin.
* [[21. Abrëll]]: [[Faustin-Archange Touadéra]], zentralafrikanesche Politiker, Staatspresident.
* [[22. Abrëll]]: [[Donald Tusk]], polnesche Politiker.
* [[23. Abrëll]]: [[Dominique Horwitz]], franséische Schauspiller a Sänger.
* [[26. Abrëll]]: [[Mark Burgess]], englesche Schrëftsteller an Illustrator vu Kannerbicher.
* [[28. Abrëll]]: [[Gabrielle Lazure]], kanadesch Schauspillerin.
* [[29. Abrëll]]: [[Daniel Day-Lewis]], brittesche Schauspiller.
* [[5. Mee]]: [[Susan Bergman]], US-amerikanesch Literaturwëssenschaftlerin.
* [[10. Mee]]: [[Sid Vicious]], brittesche Museker.
* [[11. Mee]]: [[Fanny Cottençon]], franséisch Schauspillerin.
* [[13. Mee]]: [[Claudie Haigneré]], franséisch Doktesch, Kosmonautin a fréier Ministesch.
* [[15. Mee]]: [[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Jean Nassau]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Manager.
* 15. Mee: [[Margaretha vu Lëtzebuerg]], seng Zwillingsschwëster.
* [[20. Mee]]: [[Yoshihiko Noda]], japanesche Politiker.
* [[21. Mee]]: [[Renée Soutendijk]], hollännesch Schauspillerin.
* [[28. Mee]]: [[Nico Weber]], lëtzebuergesche Sproochwëssenschaftler.
* [[29. Mee]]: [[Yvette Gastauer-Claire]], lëtzebuergesch Sculptrice.
* [[16. Juni]]: [[Clio Goldsmith]], franséisch Schauspillerin.
* [[17. Juni]]: [[Grace de Capitani]], belsch Schauspillerin.
* [[19. Juni]]: [[Anna Lindh]], schweedesch Politikerin.
* [[22. Juni]]: [[Meglena Kouneva]], bulgaresch Politikerin.
* [[26. Juni]]: [[Andrea Pininfarina]], italieeneschen Ingenieur a Manager.
* [[29. Juni]]: [[Gurbanguly Berdimuhamedow]], turkmeenesche Politiker.
* {{9. Juli}}: [[Roland Bombardella]], lëtzebuergeschen Offizéier a Kuerzstreckeleefer.
* [[10. Juli]]: [[Tô Lâm]], vietnameesesche Politiker.
* [[12. Juli]]: [[Catherine Connolly]], iresch Politikerin.
* [[13. Juli]]: [[Eugène Urbany]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[19. Juli]]: [[Pierre Hoscheid]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[21. Juli]]: [[Stefan Löfven]], schweedesche Politiker.
* [[24. Juli]]: [[Shavkat Mirziyoyev]], usbekesche Politiker a Staatspresident.
* [[29. Juli]]: [[Jim Clemes]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{5. August}}: [[Jean Fetz]], lëtzebuergesche Moler.
* {{9. August}}: [[Melanie Griffith]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[17. August]]: [[Ralf Richter]], däitsche Schauspiller.
* [[18. August]]: [[Carole Bouquet]], franséisch Schauspillerin.
* 18. August: [[Monique Reuter]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
* [[21. August]]: [[Tignous]], franséischen Zeechner a Karikaturist.
* [[24. August]]: [[Roland Baumann]], lëtzebuergesche Publizist, Journalist an Auteur.
* [[25. August]]: [[Roland Schreiner]], lëtzebuergesche Politiker.
* 25. August: [[Maggy Nagel]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[28. August]]: [[Ivo Josipović]], kroatesche Politiker.
* 28. August: [[Ai Weiwei]], chineesesche Kënschtler a Mënscherechtler.
* {{6. September}}: [[José Sócrates]], portugisesche Politiker.
* [[13. September]]: [[Ferdinand Marcos Jr.]], philippinnesche Politiker.
* [[14. September]]: [[Gusty Graas]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[17. September]]: [[Jean-Marie Biwer]], lëtzebuergesche Moler.
* [[21. September]]: [[Ethan Coen]], amerikanesche Produzent an Dréibuchauteur.
* [[22. September]]: [[Nick Cave]], australesche Sänger.
* [[23. September]]: [[Suzanne von Borsody]], däitsch Schauspillerin.
* {{5. Oktober}}: [[Martine Solovieff]], lëtzebuergesch Juristin.
* {{6. Oktober}}: [[Roland Wiltgen]], lëtzebuergesche Komponist.
* [[12. Oktober]]: [[Clémentine Célarié]], franséisch Schauspillerin.
* [[18. Oktober]]: [[Catherine Ringer]], franséisch Kënschtlerin a Sängerin.
* [[20. Oktober]]: [[Serge Koch]], lëtzebuergesche Moler.
* [[23. Oktober]]: [[Paul Kagame]], ruandesche Politiker.
* {{4. November}}: [[Tony Abbott]], australesche Politiker.
* {{9. November}}: [[Jean Noel]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[11. November]]: [[Albert Nerini]], lëtzebuergesche Schlagersänger.
* [[13. November]]: [[Hermine Huntgeburth]], däitsch Filmregisseurin.
* [[28. November]]: [[Titi Ceara]], rumänesche Sculpteur.
* {{9. Dezember}}: [[Adri van Westerop]], lëtzebuergesch Ëmweltberoderin a Politikerin.
* [[13. Dezember]]: [[Steve Buscemi]], US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur.
* [[25. Dezember]]: [[Shane MacGowan]], iresche Museker.
== Gestuerwen ==
* [[10. Januar]]: [[Gabriela Mistral]], chileenesch Schrëftstellerin, Literaturnobelpräisdréierin.
* [[14. Januar]]: [[Humphrey Bogart]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[16. Januar]]: [[Arturo Toscanini]], italieeneschen Dirigent.
* {{1. Februar}}: [[Victor Hess]], lëtzebuergesche Gierwer a Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Friedrich Paulus]], däitsche Generol.
* {{4. Februar}}: [[Erich Ponto]], däitsche Schauspiller.
* {{8. Februar}}: [[John von Neumann]], US-amerikanesche Mathematiker.
* [[15. Februar]]: [[Nicolas Adam]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[18. Februar]]: [[Henry Norris Russell]], US-amerikaneschen Astronom.
* {{5. Mäerz}}: [[William Cameron Menzies]], US-amerikanesche Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[16. Mäerz]]: [[Constantin Brancusi]], franséische Sculpteur.
* [[17. Mäerz]]: [[Yves Mirande]], franséische Schauspiller, Dréibuchuteur a Filmregisseur.
* [[19. Mäerz]]: [[Maurice Garin]], franséische Vëlossportler.
* [[26. Mäerz]]: [[Max Ophüls]], franséisch-däitsche Filmregisseur.
* [[14. Abrëll]]: [[Jean-Pierre Kremer]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{2. Mee}}: [[Joseph McCarthy]], US-amerikanesche Politiker.
* {{9. Mee}}: [[Ezio Pinza]], italieenesche Basssänger.
* [[12. Mee]]: [[Erich von Stroheim]], Schauspiller a Regisseur.
* [[22. Mee]]: [[Auguste Hilbert]], lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik.
* [[21. Juni]]: [[Johannes Stark]], däitsche Physiker (Nobelpräis 1919).
* [[26. Juni]]: [[Alfred Döblin]], däitsche Schrëftsteller.
* {{2. Juli}}: [[Nicolas Brücher]], lëtzebuergesche Kierchemoler.
* {{9. Juli}}: [[Fernand Mertens]], belsche Komponist.
* [[14. Juli]]: [[Camille Mersch]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[19. Juli]]: [[Curzio Malaparte]] italieenesche Schrëftsteller.
* [[23. Juli]]: [[Giuseppe Tomasi Di Lampedusa]], italieenesche Schrëftsteller.
* [[24. Juli]]: [[Sacha Guitry]] franséische Schrëftsteller a Regisseur.
* [[27. Juli]]: [[Eugénie Arens]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{7. August}}: [[Oliver Hardy]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. August]]: [[Jean Koppes]], lëtzebuergesche Physiker.
* 12. August: [[Tim Whelan]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[27. August]]: [[Léon Laval]], lëtzebuergeschen Ingenieur, Geschäftsmann an Deputéierten.
* {{1. September}}: [[Helen Haye]], brittesch Filmschauspillerin.
* [[11. September]]: [[Mary Proctor (Astronomin)|Mary Proctor]], US-amerikanesch Astronomin an Autorin.
* [[12. September]]: [[Michel Dechmann]], lëtzebuergesche Ringer an Olympionik.
* [[17. September]]: [[Etienne Weber]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[20. September]]: [[Jean Sibelius]], finnesche Komponist.
* [[21. September]]: [[Haakon VII. vun Norwegen|Haakon VII.]], Kinnek vun Norwegen.
* [[22. Oktober]]: [[Edouard Kraus]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[24. Oktober]]: [[Christian Dior]], franséische Moud-Designer a Couturier.
* [[29. Oktober]]: [[Louis B. Mayer]], US-amerikanesche Filmproduzent.
* [[23. November]]: [[Jean-Pierre Frantzen]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[25. November]]: [[Diego Rivera]], mexikanesche Moler.
* [[26. November]]: [[Jean-Baptiste Horn]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* [[18. Dezember]]: [[Paul Binsfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[30. Dezember]]: [[Christian Scholl]], lëtzebuergeschen Architekt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
rvolfsjagn5ra1y74xw9oi6cqjkd2wz
1969
0
3057
2714293
2713807
2026-11-03T17:38:00Z
Zinneke
34
/* Gestuerwen */
2714293
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1969''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[17. Abrëll]]: Den [[Alexander Dubček]] gëtt duerch de [[Gustáv Husák]] un der Spëtzt vun der KP an der [[Tschechoslowakei]] ersat; Ufank vun der sougenannter "Normalisatioun".
* [[28. Abrëll]]: De [[Charles de Gaulle]] trëtt vu sengem Amt als Staatspresident vu [[Frankräich]] zeréck.
* {{1. Mee}}: Den [[Eurochèque]]-System trëtt a Kraaft.
* [[15. Juni]]: De [[Georges Pompidou]] gëtt neie franséische Staatspresident.
* [[21. Juni]]: De [[Jacques Chaban-Delmas]] gëtt neie Premierminister a Frankräich.
* [[14. August]]: an [[Nordirland]] komme brittesch Truppen zum Asaz.
* [[21. Oktober]]: De [[Willy Brandt]] gëtt, nodeem d'[[Sozialdemokratesch Partei vun Däitschland|SPD]] den [[28. September]] d'Bundestagswalen an Däitschland gewonnen hat, zum [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]] gewielt.
* [[14. Oktober]]: Den [[Olof Palme]] gëtt Premierminister a [[Schweden]].
==== Lëtzebuerg ====
* {{6. Februar}}: D'[[Regierung Werner-Schaus II]], eng Koalitioun aus [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] an [[Demokratesch Partei|DP]], hëlt hir Aarbecht op.
* [[15. Mee]]: Leschte Film am Kino ''[[Capitole (Kino)|Capitole]]'' an der Stad Lëtzebuerg.
* {{8. Juli}}: D'Chamber stëmmt e Gesetz, dat op den 1. Januar 1970 eng [[TVA]] aféiert.
* [[21. August]]: De Square [[Jan Palach]] gëtt bei der [[Place d'Armes]] an der Stad ageweit.
* [[21. September]]: Éischt Sendung vum ''[[Hei elei, kuck elei]]'' gëtt vun [[RTL]] iwwerdroen.
* [[12. Oktober]]: [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]].
=== Afrika ===
* {{1. September}}: Putsch a [[Libyen]] géint de Kinnek [[Idris]], de Colonel [[Muammar Kadhafi]] kënnt un d'Muecht.
* [[21. Oktober]]: Militärputsch a [[Somalia]] duerch de Generol [[Siad Barre]].
* [[10. Dezember]]: Militärputsch an [[Dahomey]].
=== Amerika ===
==== USA ====
* [[20. Januar]]: De [[Republikanesch Partei (Vereenegt Staaten)|Republikaner]] [[Richard Nixon]] gëtt als 37. President vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] vereedegt.
* [[15. Oktober]]: An den USA protestéieren 2 Millioune Mënschen, dovun 250.000 zu [[Washington D.C.]], géint de [[Vietnamkrich]].
* {{5. Dezember}}: D'US-Magazin ''[[Life (Magazin)|Life]]'' publizéiert e Reportage iwwer d'[[Massaker vu My Lai]] a schockéiert domat d'Weltëffentlechkeet.
==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[11. Mäerz]]: De [[Rafael Caldera]] kënnt am [[Venezuela]] un d'Muecht.
* [[26. Mee]]: [[Chile]], [[Bolivien]], [[Kolumbien]], [[Ecuador]] a [[Peru]] grënnen zu [[Cartagenea]] d'[[Anden-Communautéit]] (CAN).
* [[14. Juli]]: Ausbroch vum [[Foussballkrich]] tëscht [[Honduras]] an [[El Salvador]].
* [[31. August]]: Militärputsch a [[Brasilien]].
* [[26. September]]: De Generol [[Alfredo Ovando Candia]] verdreift de [[Luis Adolfo Siles Salinas]] a gëtt President a Bolivien.
=== Asien ===
* {{2. Mäerz}}: Grenzkonflikt um Floss [[Ussuri]] tëscht [[China]] an der [[Sowjetunioun]]
* [[25. Mäerz]]: De Generol [[Muhammad Yahya Khan]] gëtt President vu [[Pakistan]].
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Noen Osten an Arabesch Welt ===
* {{1. Februar}}: De [[Jassir Arafat]] gëtt zum President vun der [[OLP]] ernannt.
* [[17. Mäerz]]: Nom Doud vum [[Levi Eshkol]] gëtt d'[[Golda Meir]] Premierministesch an [[Israel]].
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Edmond Dune]], ''Almanach''.
=== Musek ===
* [[30. Januar]]: D'[[Beatles]] spillen hire leschten ëffentleche Concert um Daach vun den Apple-Studioen an der Londoner Savile Row.
* [[29. Mäerz]]: De [[Eurovision Song Contest 1969|14. Eurovision Song Contest]] zu [[Madrid]] huet véier Gewënner:
#d'[[Salomé]] fir [[Spuenien]] mam Lidd ''[[Vivo cantando]]''
#d'[[Lulu]] fir [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] mam Lidd ''[[Boom Bang-a-Bang]]''
#d'[[Lenny Kuhr]] fir [[Holland]] mam Lidd ''[[De troubadour]]''
#d'[[Frida Boccara]] fir [[Frankräich]] mam Lidd ''[[Un jour, un enfant]]''
* [[15. August]]–[[18. August]]: [[Woodstock-Festival|Woodstock Music and Art Festival]]
[[Fichier:Apollo 11 Lunar Lander - 5927 NASA.jpg|thumb|190px|De Buzz Aldrin um Mound]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[20. Juli]]: Éischt bemannt [[Moundlandung]] vun der [[Apollo 11]]
* [[21. Juli]]: Den [[Neil Armstrong]] betrëtt um 2h56 GMT als éischte Mënsch de [[Äerdmound|Mound]].
== Sport ==
[[Fichier:Voorronde van Wereldkampioenschap voetbal te Rotterdam, Nederland tegen Luxembur, Bestanddeelnr 922-2390.jpg|thumb|200px|D'Nationalekipp beim Qualifikatiounsmatch géint Holland, de 26.3.]]
* [[26. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Rotterdam]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1970]], 0:4 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14059 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland de 26. Mäerz 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[10. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gewënnt an der Stad Lëtzebuerg 2:1 géint Mexiko. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Johny Léonard]] a [[Paul Philipp]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14065 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Mexiko den 10. Abrëll 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[20. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Krakau]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1970, 1:8 géint Polen. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Johny Léonard geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14073 D'Detailer vum Foussballlännermatch Polen-Lëtzebuerg den 20. Abrëll 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[23. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sofia]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1970, 1:2 géint Bulgarien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Johny Léonard geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14074 D'Detailer vum Foussballlännermatch Bulgarien-Lëtzebuerg den 23. Abrëll 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1970, 1:5 géint Polen. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Josy Kirchens]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14148 D'Detailer vum Foussballlännermatch Polen-Lëtzebuerg den 12. Oktober 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
* {{5. November}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Charleroi]] 2:3 géint Belsch. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jean-Jacques Schartz]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=214 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 5. November 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
* {{7. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1970, 1:3 géint Bulgarien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Paul Philipp geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14177 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Bulgarien de 7. Dezember 1969 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
* [[Gerlinde Sämann]], däitsch Sopranistin.
* {{3. Januar}}: [[Michael Schumacher]], däitsche Formel 1-Pilot.
* {{5. Januar}}: [[Claude Christ]], lëtzebuergesche Comiczeechner.
* {{6. Januar}}: [[Norman Reedus]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[16. Januar]]: [[Mireille Welter]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin.
* [[19. Januar]]: [[Jean Vanek]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[27. Januar]]: [[Marc Forster]], däitsch-Schwäizer Filmregisseur.
* [[29. Januar]]: [[Serge Thill]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[30. Januar]]: [[Dominique Pire]], belsche Geeschtlechen.
* [[31. Januar]]: [[Pascale Seil]], lëtzebuergesch Glaskënschtlerin a Keramikerin.
* 31. Januar: [[Catalin Mitrea]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{9. Februar}}: [[Yves Clausse]], lëtzebuergesche Schwëmmer.
* [[12. Februar]]: [[Petra Kronberger]], éisträichesch Alpinschileeferin.
* [[22. Februar]]: [[Guy Feidert]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[25. Februar]]: [[Isabella Costantini]], lëtzebuergesch Regisseurin, Dréibuchschreiwerin, a Schauspillerin.
* {{6. Mäerz}}: [[Duma Boko]], botswanesche Politiker.
* [[17. Mäerz]]: [[Pascal Meyers]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[18. Mäerz]]: [[Wassyl Iwantschuk]], ukrainesche Schachgroussmeeschter.
* 18. Mäerz: [[Jimmy Morales]], guatemalteekesche Komiker a Staatspresident.
* [[19. Mäerz]]: [[Claude Celli]], lëtzebuergesche Moler a Graphiker.
* [[27. Mäerz]]: [[Mickey Hardt]], lëtzebuergesche Schauspiller, Modell a Kampfsportler.
* {{3. Abrëll}}: [[Clotilde Courau]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Abrëll]]: [[Renée Zellweger]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[26. Abrëll]]: [[Martine Deprez]], lëtzebuergesch Politikerin a Member vum Staatsrot.
* 26. Abrëll: [[Valentine Strasser]], Staatspresident an Offizéier vum Sierra Leone.
* {{8. Mee}}: [[Roby Goergen]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[14. Mee]]: [[Cate Blanchett]], australesch Schauspillerin.
* [[19. Mee]]: [[Thomas Vinterberg]], dänesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* [[22. Mee]]: [[Nancy Kemp-Arendt]], lëtzebuergesch Sportlerin a Politikerin.
* [[23. Mee]]: [[Laurent Aiello]], franséische Rennfuerer.
* [[25. Mee]]: [[Anne Heche]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{5. Juni}}: [[Andrea Neumann]], däitsch Molerin.
* [[10. Juni]]: [[Bob Peters (Volleyballspiller)|Bob Peters]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[13. Juni]]: [[Virginie Despentes]], franséisch Schrëftstellerin.
* [[14. Juni]]: [[Luc Holtz]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Foussballtrainer.
* 14. Juni: [[Steffi Graf]], däitsch Tennisspillerin.
* [[20. Juni]]: [[Alexander Schallenberg]], éisträichesche Politiker.
* [[24. Juni]]: [[Oskar Sima]], éisträichesche Schauspiller.
* [[16. Juli]]: [[Paul Kirps]], lëtzebuergesche Graphiker a Multimediakënschtler.
* [[21. Juli]]: [[Julia Holbe]], lëtzebuergesch Lektorin a Schrëftstellerin.
* [[22. Juli]]: [[Despina Vandi]], griichesch Popsängerin
* [[24. Juli]]: [[Jennifer Lopez]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[25. Juli]]: [[Barbara Wagner]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[27. Juli]]: [[Dacian Cioloș]], rumänesche Politiker.
* [[30. Juli]]: [[Simon Baker]], australesche Schauspiller.
* {{1. August}}: [[Paul Feltes]], lëtzebuergeschen Historiker.
* {{6. August}}: [[Miikka Heinonen]], finnesche Fotograf.
* {{8. August}}: [[Laurent Daubach]], lëtzebuergesche Graphiker.
* [[12. August]]: [[Tanita Tikaram]], brittesch Sängerin.
* [[18. August]]: [[Christian Slater]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[19. August]]: [[Matthew Perry]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[25. August]]: [[Françoise Thoma]], lëtzebuergesch Juristin a Member vum Staatsrot.
* {{2. September}}: [[Dorothee Oberlinger]], däitsch Flüttistin.
* {{4. September}}: [[Georgi Margwelaschwili]], georgesche Politiker.
* {{6. September}}: [[Tony DiTerlizzi]], US-amerikaneschen Auteur a Buch-Illustrateur.
* {{8. September}}: [[Modschtaba Chamenei]], Ieweschte Guide vum Iran.
* [[13. September]]: [[Daniel Wiroth]], lëtzebuergesche Filmregisseur.
* [[16. September]]: [[Andrea Boattini]], italieeneschen Astronom.
* [[17. September]]: [[Keith Flint]], brittesche Sänger.
* [[25. September]]: [[Catherine Zeta-Jones]], brittesch Schauspillerin.
* {{3. Oktober}}: [[Gwen Stefani]], US-amerikanesch Sängerin.
* {{9. Oktober}}: [[Steve McQueen (Regisseur)|Steve McQueen]], brittesche Kënschtler a Filmregisseur.
* [[16. Oktober]]: [[Roy Hargrove]], US-amerikaneschen Jazz- a Funk-Trompettist.
* [[19. Oktober]]: [[Pedro Castillo]], peruanesche Gewerkschaftler a Staatspresident.
* [[20. Oktober]]: [[Stefano Fanelli]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[24. Oktober]]: [[Joëlle Scharlé]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[26. Oktober]]: [[Leo Obstbaum]], argentineschen Designer.
* {{3. November}}: [[Robert Miles]], Schwäizer Museker.
* {{0}}3. November: [[Petteri Orpo]], finnesche Politiker.
* {{7. November}}: [[Hélène Grimaud]], franséisch Pianistin.
* [[15. November]]: [[Robert Beran]], lëtzebuergesch-slowakeschen Äishockeyspiller.
* [[22. November]]: [[Marjane Satrapi]], franséisch-iranesch Comicsauteurin a Filmregisseurin.
* [[28. November]]: [[Tim Trageser]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[29. November]]: [[Dan Theisen]], lëtzebuergesche Member vum Staatsrot.
* {{3. Dezember}}: [[Jean Wagner (Foussballspiller)|Jean Wagner]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[11. Dezember]]: [[Viswanathan Anand]], indesche Schachgroussmeeschter.
* [[20. Dezember]]: [[Nicușor Dan]], rumänesche Mathematiker a Politiker.
* [[21. Dezember]]: [[Julie Delpy]], franco-amerikanesch Schauspillerin, Filmregisseurin an Dréibuchauteurin.
* [[25. Dezember]]: [[Fred Børre Lundberg]], norwegesche Schileefer.
* [[28. Dezember]]: [[Linus Torvalds]], finneschen Informatiker.
* [[30. Dezember]]: [[Kersti Kaljulaid]], Staatspresidentin vun Estland.
== Gestuerwen ==
* {{1. Januar}}: [[Micheline Francey]], franséisch Schauspillerin.
* {{7. Januar}}: [[Susanne Cramer]], däitsch Filmschauspillerin.
* [[12. Januar]]: [[Betty Fischer]], éisträichesch Operettesängerin.
* [[19. Januar]]: [[Jan Palach]], Philosophie-Student an der deemoleger Tschechoslowakei.
* {{2. Februar}}: [[Boris Karloff]], brittesche Schauspiller.
* {{9. Februar}}: [[Michel Ungeheuer]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[16. Februar]]: [[Albert Meyers (Resistenzler)|Albert Meyers]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[23. Februar]]: [[Saud ibn Abd al-Aziz]], Kinnek vu Saudi-Arabien.
* {{2. Mäerz}}: [[Walter Müller (Schauspiller)|Walter Müller]], éisträichesche Schauspiller.
* [[15. Mäerz]]: [[Miles Malleson]], englesche Schauspiller.
* [[17. Mäerz]]: [[Eugène Reiser]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[28. Mäerz]]: [[Dwight D. Eisenhower]], 34. President vun de Vereenegte Staaten.
* 28. Mäerz: [[Léo Joannon]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[30. Mäerz]]: [[Edouard Loutsch]], lëtzebuergesche Veterinär a Politiker.
* {{2. Abrëll}}: [[Jean Kill]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Journalist, Editeur a Politiker.
* [[28. Abrëll]]: [[Camille Pauly]], lëtzebuergesche Resistenzler, Politiker an Auteur.
* {{8. Mee}}: [[Émile Hulten]], lëtzebuergesche Sculpteur a Konschtschräiner.
* [[15. Mee]]: [[Joseph Sünnen]], lëtzebuergesche Moler.
* [[26. Mee]]: [[François Lang]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[27. Mee]]: [[Jeffrey Hunter]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[22. Juni]]: [[Judy Garland]], US-amerikanesch Filmschauspillerin.
* [[27. Juni]]: [[Ralph Habib]], franséische Filmregisseur.
* {{5. Juli}}: [[Walter Gropius]], däitsch-amerikanesche Architekt an Designer.
* [[14. Juli]]: [[Auguste Hoffmann]], lëtzebuergesche Loikalpolitiker.
* 14. Juli: [[Albert Nuss]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* [[15. Juli]]: [[Peter van Eyck]], hollännesch-amerikanesch-däitsche Museker a Schauspiller.
* 15. Juli: [[Jean Kuffer]], lëtzebuergesche Bobfuerer.
* [[26. Juli]]: [[Dominique Baum]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Gewerkschaftler.
* [[25. Juli]]: [[Otto Dix]], däitsche Moler an Zeechner.
* {{7. August}}: [[Joseph Kosma]], éisträichesch-ungaresch-franséische Komponist.
* {{9. August}}: [[Sharon Tate]], US-amerikanesch Filmschauspillerin.
* [[17. August]]: [[Otto Stern]], däitsche Physiker an Nobelpräisdréier.
* [[19. August]]: [[Nicolas Touba]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[22. August]]: [[Adolphe Faber]], lëtzebuergeschen Aendokter.
* [[28. August]]: [[José Samyn]], franséische Vëlossportler.
* {{2. September}}: [[Ho Chi Minh]], President vum Nordvietnam.
* {{5. September}}: [[Émile Lux]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Gewerkschaftler.
* [[23. September]]: [[Hans Deppe]], däitsche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* {{7. Oktober}}: [[Nikolaus Hein]], lëtzebuergesche Professer a Schrëftsteller
* {{5. November}}: [[Marcel Leineweber]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{8. November}}. [[Vesto Melvin Slipher]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[17. November]]: [[Nicolas Remy]], lëtzebuergeschen Foussballspiller.
* [[29. November]]: [[Louis Emberger]], franséische Botaniker a Phytogeograph.
* {{5. Dezember}}: [[Claudius Dornier]], däitsche Fligerconstructeur.
* [[10. Dezember]]: [[Jean Friedrich]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[12. Dezember]]: [[Emile Kuborn]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[18. Dezember]]: [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Museker a Komponist.
* [[22. Dezember]]: [[Josef von Sternberg]], éisträichesche Filmregisseur.
* [[27. Dezember]]: [[Eugène Beck]], lëtzebuergesche Professer a Botaniker.
* [[28. Dezember]]: [[Alphonse Greisch]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
lavh86xrqtznlwryyh9qh7mk2cu63mu
1976
0
3063
2714363
2710174
2026-11-03T23:33:53Z
Robby
393
/* Gestuerwen */ [[:Joseph Felten (Politiker)]]
2714363
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1976''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[24. Januar]]: Äerdbiewe bei [[Muradiye]], [[Tierkei]], zirka 3.850 Doudeger
* {{2. Abrëll}}: [[Portugal]] gëtt sech eng nei Verfassung.
* {{5. Abrëll}}: Den [[James Callaghan]] gëtt Premierminister vu Groussbritannien.
* [[25. Abrëll]]: Parlamentswalen a Portugal, déi vun der sozialistescher Partei gewonne ginn.
* [[20. Juni]]: Parlamentswalen an [[Italien]].
* [[27. Juni]]: Den [[António Ramalho Eanes]] gëtt President a Portugal.
* [[10. Juli]]: Ekologesch Katastroph zu [[Seveso]], Italien.
* [[13. Juli]]: Den [[Giulio Andreotti]] gëtt Premierminister an Italien.
* [[23. Juli]]: De [[Mario Soares]] gëtt Premierminister a Portugal.
* [[25. August]]: De [[Raymond Barre]] gëtt Premierminister a Frankräich.
* {{3. Oktober}}: Bundestagswalen an Däitschland.
* {{8. Oktober}}: Den [[Thorbjörn Fälldin]] gëtt Premierminister a Schweden.
* [[17. November]]: A [[Spuenien|Spuenie]] gëtt per Gesetz d'Diktatur ofgeschaaft.
==== Lëtzebuerg ====
* [[30. Mee]]: Bei enger Serie vu [[Explosioun am Pafendall|Gasexplosiounen am Pafendall]] kommen 3 Leit ëm d'Liewen, iwwer 20 ginn der zum Deel schwéier blesséiert, an eng ganz Rëtsch Haiser zerstéiert oder onbewunnbar.
* [[18. Dezember]]: 10.000 Leit bedeelege sech un engem [[Streik]] fir d'Vollbeschäftegung.
<gallery></gallery>
=== Afrika ===
* [[16. Juni]]: Brutal Nidderschloen duerch Police an Arméi vun enger friddlecher Manifestatioun vu Schüler zu [[Soweto]] a [[Südafrika]], déi géint d'Aféiere vun Afrikaans als Unterrechtsprooch protestéiert hunn ([[Opstand vu Soweto]]).
* [[29. Juni]]: D'[[Seychellen]] ginn onofhängeg.
=== Amerika ===
==== USA ====
* {{2. Juli}}: Duerch de [[Supreme Court]] gëtt an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] d'[[Doudesstrof]] erëm agefouert ([https://web.archive.org/web/20050207141620/http://www.amnestyusa.org/abolish/greggvgeorgia/ Affär Gregg vs. Georgia]).
* {{2. November}}: De [[Jimmy Carter]] (Demokraten) gëtt mat 50,1 % vun de Stëmmen (40,8 Milliounen) géint den [[Gerald Ford]] (Republikaner) 48 % (39,2 Milliounen) als US-President gewielt. (47 % Enthalungen).
==== Südamerika ====
* [[24. Mäerz]]: [[Putsch]] vum Generol [[Jorge Rafael Videla]] an [[Argentinien]].
=== Asien ===
* [[2. Juli]]: Nord- a Südvietnam vereenege sech zu der [[Vietnam|Sozialistescher Republik Vietnam]].
* [[28. Juli]]: [[Äerdbiewen]] zu [[Tangshan]] a [[China]]: tëscht 650.000 (inoffiziell) a ronn 240.000 (offiziell) Doudeger.
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
* {{3. Abrëll}}: D'Grupp [[Brotherhood of Man]] gewënnt fir [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] mam Lidd ''[[Save Your Kisses for Me]]'' den [[Eurovision Song Contest 1976|21. Eurovision Song Contest]] zu [[Den Haag]].
== Wëssenschaft an Technik ==
* {{1. Abrëll}}: De [[Steve Jobs]] an de [[Steve Wozniak]] grënnen d'Firma [[Apple Inc.|Apple]].
* [[20. Juli]]: Der onbemannter [[NASA|NASA-Sonde]] [[Viking-Programm|Viking I]] geléngt déi éischt erfollegräich Landung um [[Planéit]] [[Mars (Planéit)|Mars]].
== Sport ==
* [[4. Februar|4.]] - [[15. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 1976|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Innsbruck]].
* [[24. Mee]]: De [[Muhammad Ali]] huet säi Boxkampf a Weltmeeschtertitel am Schwéiergewiicht géint de [[Richard Dunn]] an der Olympiahal zu München duerch technesche KO gewonnen.
* [[17. Juli]] - [[1. August]]: [[Olympesch Summerspiller 1976|Olympesch Summerspiller]] zu [[Montréal]] a [[Kanada]].
===Foussball===
* D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt den nationale Foussballchampionnat an d'Coupe de Luxembourg.
* [[27. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:2 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=226 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich de 27. Mäerz 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[24. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lier]] 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=227 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 24. Abrëll 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[21. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Reykjavík]] 1:3 géint Island. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nico Braun]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12450 D'Detailer vum Foussballlännermatch Island-Lëtzebuerg den 21. August 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[22. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Helsinki]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 1:7 géint Finnland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Gilbert Zender]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12463 D'Detailer vum Foussballlännermatch Finnland-Lëtzebuerg den 22. September 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[16. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 1:4 géint Italien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Nico Braun geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12480 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien de 16. Oktober 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[10. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zur [[Déifferdeng]] 0:4 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=228 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 10. November 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
* [[Gustavo Gimeno]], spuenesche Museker.
* {{4. Januar}}: [[August Diehl]], däitsche Schauspiller.
* {{0}}4. Januar: [[Patrick Schiltz]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* {{8. Januar}}: [[Christian Lavey]], lëtzebuergeschen Zauberkënschtler.
* [[14. Januar]]: [[Benoît Joachim]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[21. Januar]]: [[Emma Bunton]], brittesch Sängerin.
* [[23. Januar]]: [[Vincenzo Centrone]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 23. Januar: [[Roland Bosco]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* {{1. Februar}}: [[Katrín Jakobsdóttir]], islännesch Politikerin.
* [[17. Februar]]: [[Fred Neuen]], lëtzebuergesche Filmproduzent.
* [[24. Februar]]: [[Yuval Noah Harari]], israeeleschen Historiker an Auteur.
* [[25. Februar]]: [[Martine Schaul]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* {{1. Mäerz}}: [[Michéle Walerich]], lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* {{5. Mäerz}}: [[Claude Robinet]], lëtzebuergesche Millitär.
* {{8. Mäerz}}: [[Freddie Prinze jr.]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[16. Mäerz]]: [[Zhu Chen]], chineesesch Schachgroussmeeschterin.
* [[18. Mäerz]]: [[Malou Kerger]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[20. Mäerz]]: [[Chester Bennington]], Sänger vun der Band [[Linkin Park]]
* [[21. Mäerz]]: [[Héloïse Bock]], lëtzebuergesch Affekotin a Member vum Staatsrot.
* [[25. Mäerz]]: [[Wladimir Klitschko]], ukrainesche Boxer.
* [[29. Mäerz]]: [[Marc Vanacker]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{3. Abrëll}}: [[Ulrika Babiaková]], slowakesch Astronomin.
* [[24. Abrëll]]: [[Juan Manuel Gárate]], spuenesche Vëlossportler.
* [[27. Abrëll]]: [[Paul Manderscheid]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[14. Mee]]: [[Tom Jungen]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* {{8. Juni}}: [[Nancy Weiland]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[18. Juni]]: [[Maxim Alexandrowitsch Galkin]], russesche Parodist an Entertainer.
* [[20. Juni]]: [[Romuald Wadagni]], beninesche Politiker.
* [[24. Juni]]: [[Julija Borissowna Nawalnaja]], russesch Ekonomistin an Aktivistin.
* {{3. Juli}}: [[Ralph Diseviscourt]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[30. Juli]]: [[Nikolai Kinski]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller.
* {{1. August}}: [[Iván Duque]], kolumbianesche Politiker.
* {{4. August}}: [[Linda Eischen]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin.
* {{5. August}}: [[Yves Braun]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* {{6. August}}: [[Sonja Kmec]], lëtzebuergesch Historikerin.
* [[13. August]]: [[Laurent Felten]], lëtzebuergeschen Organist an Cembalist.
* [[15. August]]: [[Irina Mazjoukhina]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[25. August]]: [[Patricia Huijnen]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[26. August]]: [[Gaby Keilen]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[27. August]]: [[Mark Webber]], F1-Pilot.
* [[11. September]]: [[Marc Wilwert]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[24. September]]: [[Claude Lamberty]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[26. September]]: [[Michael Ballack]], däitsche Foussballspiller.
* [[27. September]]: [[Francesco Totti]], italieenesche Foussballspiller.
* [[18. Oktober]]: [[Dirk Bockel]], lëtzebuergeschen Triathleet.
* [[29. Oktober]]: [[Xu Yuhua]], chineesesch Groussmeeschterin.
* {{2. November}}: [[Raquel Barreira]], portugisesch Sängerin.
* {{5. November}}: [[Diane Becker]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[15. November]]: [[Virginie Ledoyen]], franséisch Schauspillerin a Mannequin.
* [[16. November]]: [[Pierre Hansen]], lëtzebuergesche Museker, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[29. November]]: [[Chadwick Boseman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[22. November]]: [[Ville Valo]], finnesche Rockmuseker (''HIM'').
* {{8. Dezember}}: [[Sandro Berettini]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{9. Dezember}}: [[Booba]], franséische Rapper.
* {{0}}9. Dezember: [[Sumo (Kënschtler)|Sumo]], däitsche Graffiti-Artist a Moler.
* [[23. Dezember]]: [[Martine Anne Breisch]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
== Gestuerwen ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Agatha Christie in Nederland (detectiveschrijfster), bij aankomst op Schiphol me, Bestanddeelnr 916-8898 (cropped).jpg
| Text1 = Agatha Christie
| Bild2 = Bundesarchiv Bild183-R57262, Werner Heisenberg.jpg
| Text2 = Werner Heisenberg
| Bild3 = Luchino-visconti.jpg
| Text3 =Luchino Visconti
| Bild4=General Sir Bernard Montgomery in England, 1943 TR1036.jpg
| Text4 = Bernard Montgomery
| Bild5= Fritz Lang (1969).jpg
| Text5= Fritz Lang
| Bild6= Lambert Schaus.jpg
| Text6= Lambert Schaus
| Bild7= Mao Tse Tung.jpg
| Text7= Mao Zedong
| Bild8=Jean Gabin 1958.jpg
| Text8= Jean Gabin
}}
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
|Bild1=Man Ray Salvador Dali (cropped).jpg
|Text1=Man Ray
|Bild2= André Malraux, Pic, 22.jpg
|Text2=André Malraux
|Bild3= Borschette 1970 (cropped).png
|Text3=Albert Borschette
}}
* {{4. Januar}}: [[Rudolf Minkowski]], däitsch-amerikaneschen Astrophysiker.
* {{8. Januar}}: [[Zhou Enlai]], chineesesche Politiker.
* {{9. Januar}}: [[Germaine Michel]], franséisch Filmschauspillerin.
* [[12. Januar]]: [[Agatha Christie]], brittesch Schrëftstellerin.
* [[14. Januar]]: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]], lëtzebuergeschen LSAP-Lokalpolitiker.
* [[21. Januar]]: [[Josy Polfer]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[25. Januar]]: [[Johannes Meyer (Filmregisseur)|Johannes Meyer]], däitsche Filmregisseur.
* [[31. Januar]]: [[Fernand Sardou]], franséische Schauspiller a Sänger.
* [[17. Februar]]: [[Jean Servais]] belsche Schauspiller.
* {{1. Februar}}: [[Werner Heisenberg]], däitsche Physiker an Nobelpräisdréier.
* {{0}}1. Februar: [[Jules Prussen]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser.
* {{4. Februar}}: [[Pit Schneider]], lëtzebuergesche Fotograf an Auteur.
* [[11. Februar]]: [[Lee J. Cobb]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[23. Februar]]: [[Nicolas Huberty]], lëtzebuergeschen Dokter a Resistenzler.
* [[25. Februar]]: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]], däitsche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
*? Februar: [[Tommy Dallimore]], britteschen Trompettist.
* {{1. Mäerz}}: [[Albert Neumann]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{2. Mäerz}}: [[Kirsten Heiberg]], norwegesch Shauspillerin a Sängerin.
* [[14. Mäerz]]: [[Thérèse Dorny]], franséisch Schauspillerin.
* [[17. Mäerz]]: [[Luchino Visconti]], italieenesche Filmregisseur.
* [[18. Mäerz]]: [[Nicolas Margue]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[19. Mäerz]]: [[Albert Dieudonné]], franséische Schauspiller.
* [[24. Mäerz]]: [[Bernard Montgomery]], brittesche Feldmarschall.
* {{1. Abrëll}}: [[Max Ernst]], däitsche Moler, Dadaismus & Surrealismus.
* {{5. Abrëll}}: [[Howard Hughes]], US-amerikanesche Pilot, Fligerbauer, Filmproduzent a Misanthrop.
* [[15. Abrëll]]: [[Nicolas Amato]], franséische Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Jean-Jacques Welbes]], lëtzebuergesche Banquier.
* [[20. Abrëll]]: [[Arno Stoffels]], lëtzebuergesche Moler.
* [[21. Abrëll]]: [[Léonide Moguy]], franséische Filmregisseur.
* [[22. Abrëll]]: [[Jos Kirpes]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[25. Abrëll]]: [[Carol Reed]], brittesche Filmregisseur a -produzent.
* {{2. Mee}}: [[Jean Muller (Resistenzler)|Jean Muller]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* {{9. Mee}}: [[Ulrike Meinhof]], Journalistin a Matgrënnerin vun der [[Rout Arméi Fraktioun|Rouder Arméi Fraktioun]].
* [[16. Mee]]: [[Albert Ruppert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Wënzer.
* [[24. Mee]]: [[Karl Hugo Wieslander]], schweedesche Liichtathleet.
* [[26. Mee]]: [[Martin Heidegger]], däitsche Philosoph.
* [[31. Mee]]: [[Jules Krüger]], lëtzebuergesche Komponist.
* {{6. Juni}}: [[Jean Paul Getty]], US-amerikaneschen Industriellen a Konschtmäzen.
* {{7. Juni}}: [[Henri Diederich]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[11. Juni]]: [[René Delacroix]], franséische Filmregisseur.
* [[13. Juni]]: [[Jos Koetz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[29. Juni]]: [[Edouard Fellens]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker.
* [[25. Juni]]: [[Joseph Wolter]], lëtzebuergeschen Affekot a President vum 'Sequester'.
* {{7. Juli}}: [[Gustav Heinemann]], däitsche Politiker.
* [[18. Juli]]: [[Lucie Mannheim]], däitsch Schauspillerin.
* [[20. Juli]]: [[Guy de la Vasselais]], franséische Colonel.
* [[22. Juli]]: [[Rodolfo Zilli]], italieenesche Moler a Sculpteur.
* [[29. Juli]]: [[Jos Krecké]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{0}}? August: [[Théo Jeitz]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{2. August}}: [[Fritz Lang]], éisträichesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{5. August}}: [[Pierre Foucaud]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[10. August]]: [[Lambert Schaus]], lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.
* [[17. August]]: [[Pierre Schmol]], lëtzebuergeschen Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire.
* [[22. August]]: [[Juscelino Kubitschek]], brasilianesche Politiker a Staatspresident.
* {{9. September}}: [[Mao Zedong]], chineesesche Politiker.
* [[10. September]]: [[Dalton Trumbo]], US-amerikanesche Regisseur an Dréibuchauteur.
* [[12. September]]: [[Mathias Reckinger]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[14. September]]: [[Emile Burggraff]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker.
* [[27. September]]: [[Pierre Strauss]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{1. Oktober}}: [[Gust van Werveke]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[20. Oktober]]: [[Andrée Viénot]], franséisch Politikerin.
* [[25. Oktober]]: [[Raymond Queneau]], franséische Schrëftsteller an Dichter.
* {{4. November}}: [[Massimo Dallamano]], italieenesche Kameramann, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[15. November]]: [[Jean Gabin]], franséische Schauspiller.
* [[16. November]]: [[Anna Madeleine Beicht|Anna Madeleine ("Pepy") Beicht]], lëtzebuergesch Musikspedagogin, Pianistin a Komponistin.
* [[18. November]]: [[Man Ray]], US-amerikanesche Fotograf a Moler.
* [[23. November]]: [[André Malraux]], franséische Schrëftsteller a Politiker.
* 23. November: [[Pierre Hemmer]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
* [[24. November]]: [[Ernest Wurth]], lëtzebuergesche Moler a Jurist.
* [[25. November]]: [[Will Ollinger]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[30. November]]: [[Fritz Rasp]], däitsche Schauspiller.
* {{1. Dezember}}: [[Jane Marken]], franséisch Schauspillerin.
* {{2. Dezember}}: [[Jane Marnac]], belsch Schauspillerin.
* {{4. Dezember}}: [[Benjamin Britten]], englesche Komponist, Dirigent a Pianist.
* {{8. Dezember}}: [[Albert Borschette]], lëtzebuergeschen Diplomat a Schrëftsteller.
* [[14. Dezember]]: [[Alphonse Willems]], lëtzebuergesche Cheemiker.
* 14. Dezember: [[Donald Howard Menzel]], US-amerikaneschen Astronom an ''Ufolog''.
* [[15. Dezember]]: [[Louis Welter]], lëtzebuergesche Gäertner a Politiker.
* [[22. Dezember]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Historiker a Schrëftsteller.
* [[24. Dezember]]: [[Gianni Graglia]], italieenesch-lëtzebuergesche Vëlossportler.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
2uxfi8hsfvi0q7qhqycxasmc9gq70c3
Wikipedia:Ierbessenzielereien
4
10907
2714298
2713729
2026-11-03T17:45:18Z
Zinneke
34
/* 2017 */
2714298
wikitext
text/x-wiki
{| {{prettytable-R}}
|-
| align="center"| Lb-Wiki - Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen
|-
|{{Graph:Chart
|width=600
|height=250
|xAxisTitle=Datum
|yAxisTitle=Artikelzuel
|type=stackedarea
|xAxisAngle = -45
|x=Jul 04,Jan 05,Jul 05,Jan 06,Jul 06,Jan 07,Juli 07,Jan 08,Jul 08,Jan 09,Jul 09,Jan 10,Jul 10,Jan 11,Jul 11,Jan 12,Jul 12,Jan 13,Jul 13,Jan 14,Jul 14,Jan 15,Jul 15,Jan 16,Jun 16,Jan 17,Jul 17,Jan 18, Jul 18,Jan 19,Jul 19,Jan 20,Jul 20,Jan 21,Jul 21,Jan 22, Jul 22, Jan 23, Jul 23, Jan 24, Jul 24, Jan 25, Jul 25, Jan 26, Jul 26
|y1=0,2000,5000,7300,9750,12250,16000,19000,23000,25750,27100,28400,29600,31700,33000,34600,36500,37600,38900,40000,41300,42500,43900,45000,46000,47500,49600,50900,54200,55500,56750,57550,58500,59186,59814,60442,60917,61333,61837,62793,63467,64329,65312,66377,67415
|colors= blue
}}
|-
|align="center"|Entwécklung vun der Zuel vun den Artikelen op dëser Wikipedia<br>tëscht dem 21. Juli 2004 an dem 1. Juli 2026
|}
Dës Säit mat "'''Ierbessenzielereien'''" erméiglecht en Iwwerbléck iwwer d'Evolutioun vun der Zuel vun nei ugeluechten Artikelen am Laf vun de Joren 2004 bis haut.
[[File:Shelling peas.jpg|thumb|... a 6 mécht der 53...]]
Donnéeën aus de Jore virdru fannt Dir an dësem [[/Archiv|Archiv]].
== Meilesteng ==
Meilesteng si "ronn" Zuele vun allen Artikelen op dëser Wikipedia.
===2026===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}7. Oktober: '''68.000''': [[Sandra Nettelbeck]] vum Johnny Chicago
* 22. Juli: '''67.500''': [[Haarthaff]] vum GilPe
* {{0}}2. Abrëll: '''67.000''': [[Iwwerlaf vum Argent-Double]] vum GilPe
* 25. Januar: '''66.500''': [[Glarus]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2025===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}2. November: '''66.000''': [[Systemateschen Elementsnumm]] vum GilPe
* {{0}}4. August: '''65.500''': [[Zealandia]] vum GilPe
* 29. Abrëll: '''65.000''': [[Paris-Nice 1975]] vum Mobby 12
* 21. Januar: '''64.500''': [[Northern Big Band]] vum Christian Ries
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=2}}
* 11. Oktober: '''64.000''': [[Mummentaart]] vum GilPe
* {{0}}8. Juli: '''63.500''': [[Jaipur]] vum Zinneke
* {{0}}4. Februar: '''63.000''': [[Pontebier]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=2}}
* am November: '''62.500''': ?
*{{0}}8. August: '''62.000''': [[Hollännesch Karibik]] vum GilPe
* 17. Februar: '''61.500''': [[Quatre Jours des As-en-Provence]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. August: '''61.000''': [[Vëlosummer]] vum GilPe
* 18. Januar: '''60.500''': [[Théophile Schroell]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=2}}
*31. Juli: '''60.000''': [[Pezuls]] vum Les Meloures
*29. Mäerz: '''59.500''': [[Michel Vianey ]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''59.000''': [[Les amours célèbres]] vum Johnny Chicago
* 30. Juni: '''58.500''': [[Les Saintes-Nitouches]] vum Johnny Chicago
* 28. Mäerz: '''58.000''': [[Tunnel Rangwee]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=2}}
* 25. Dezember: '''57.500''': [[François Vatel]] vum GilPe
* 16. August: '''57.000''': [[Sousceyrac-en-Quercy]] vum Les Meloures
* 10. Mee: '''56.500''': [[Seichamps]] vum Les Meloures
* 29. Mäerz: '''56.000''': [[Rouvrois-sur-Othain]] vum Les Meloures
* 16. Januar: '''55.500''': [[Keng Tawng]] vum Wolverène
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=2}}
* 23. November: '''55.000''': [[Anville (Moundkrater)]] vum Astro-Jupp
* 24. September: '''54.500''': [[Pickegen Drot]] vum Zinneke
* {{0}}8. Juni: '''54.000''': [[Ouides]] vum Nilrom
* 28. Mee: '''53.500''': [[Gervans]] vum Les Meloures
* 19. Mee: '''53.000''': [[Saint-Cirgues-de-Jordanne]] vum Les Meloures
* 11. Mee: '''52.500''': [[Preures]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Mee: '''52.000''': [[Amplier]] vum Les Meloures
* {{0}}9. Mäerz: '''51.500''': [[Slacker Cats]] vum Wolverène
* 16. Januar: '''51.000''': [[Camon (Somme)]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=2}}
* 18. Oktober: '''50.500''': [[Moçâmedes]] vum Bdx
* 10. September: '''50.000''': [[Rives de Clausen]] vum GilPe
* 22. Juni: '''49.500''': [[Isabelle Aubret]] vum Wolverène
* 16. Mee: '''49.000''': [[La Rosière (Haute-Saône)]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''48.500''': [[Grand Prix de Denain 2017]] vum Les Meloures
* 11. Februar: '''48.000''': [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] vum MMFE
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=2}}
* 31. Dezember: '''47.500''': [[Martin Müller (Handballspiller)]] vum Wolverène
* 11. November: '''47.000''': [[Raoul Coutard]] vum Johnny Chicago
* 29. August: '''46.500''': [[Raymond Massey]] vum Johnny Chicago
* 28. Juni: '''46.000''': [[Kalininsk]] vum Wolverène
* 27. Mäerz: '''45.500''': [[Tour de Normandie 2014]] vum Les Meloures
{{Div col end}}
===2015===
{{Div col|cols=2}}
* 15. Dezember: '''45.000''': [[Canton de Villeneuvois et Villefranchois]] vum Les Meloures
* 21. Oktober: '''44.500''': [[Dia (Mound)]] vum SITCK
* 18. Juli: '''44.000''': [[Heckefräsch (Zäitschrëft)]] vum Jamcelsus
* 28. Abrëll: '''43.500''': [[Carl Djerassi]] vum Zinneke
* 17. Februar: '''43.000''': [[The Appaloosa (Film 1966)]] vum Johnny Chicago
{{Div col end}}
===2014===
{{Div col|cols=2}}
* 26. Dezember: '''42.500''': [[TGV Réseau]] vum Helicopter2011
* 11. November: '''42.000''': [[Kapell Léifreg]] vum MMFE
* 13. August: '''41.500''': [[Palomar 3]] vum SITCK
* {{0}}4. Mee: '''41.000''': [[Pierre Zimmer]] vum Johnny Chicago
* 13. Februar: '''40.500''': [[Schëld H, 3a]] vum GilPe
{{Div col end}}
===2013===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''40.000''': [[Liart]] vum Les Meloures
* 27. Oktober: '''39.500''': [[Harcy]] vum Les Meloures
* 28. Juli: '''39.000''': [[Lambertuskierch vu Grooljen]] vum MMFE
* 14. Abrëll: '''38.500''': [[Robert Edwards]] vum Zinneke
* 10. Februar: '''38.000''': [[Michel Nicolas Muller]] vum Jamcelsus
{{Div col end}}
===2012===
{{Div col|cols=2}}
* 20. Dezember: '''37.500''' [[Gewiichtsreduktioun]] vum Otets
* 30. September: '''37.000''' [[CR142]] vum MMFE
* {{0}}2. Juli: '''36.500''': [[Fred Neuen]] vum Apocaletz
* 14. Mee: '''36.000''': [[Mutz vum Monomach]] vum Otets
* 18. Mäerz: '''35.500''': [[Conrad Gesner]] vum Jamcelsus
* 1. Februar: '''35.000''': [[European Launcher Development Organisation]] vum SITCK
{{Div col end}}
===2011===
{{Div col|cols=2}}
* 21.Dezember '''34.500''': [[Monument André Koch]] vum Fliedermaus
* 30. Oktober: '''34.000''': [[Rollainville]] vum Les Meloures
* 17. September: '''33.500''': [[Ashley Cole]] vum BigDom
* 30. Juni: '''33.000''': [[VKontakte]] vum Otets
* 16. Abrëll: '''32.500''': [[Beaumont (Meurthe-et-Moselle)]] vum Jwh
* 17. Februar: '''32.000''': [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder]] vum Zinneke
{{Div col end}}
===2010===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}6. Dezember: '''31.500''': [[Robert Lentz]] vun der Fliedermaus
* {{0}}6. Oktober: '''31.000''': [[Thoiria]] vum Les Meloures
* {{0}}9. September: '''30.500''': [[Fraillicourt]] vum Les Meloures
* 21. August: '''30.000''': [[Krasnojarsk]] vum Otets
* 16. Juni: '''29.500''': [[Le repos du guerrier (Film)]] vum Johnny Chicago
* 10. Abrëll: '''29.000''': [[Oberstinzel]] vum Les Meloures
* 18. Januar: '''28.500''': [[Robert Winter]] vun der Fliedermaus
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=2}}
* {{0}}4. November: '''28.000''': [[Helen Keller]] vum Jean Beurlet
* 31. August: '''27.500''': [[Jean-Georges Pfortzheim]] vum Les Meloures
* 15. Juni: '''27.000''': [[Vuelta Ciclista al País Vasco 2009]] vum Les Meloures
* {{0}}5. Abrëll: '''26.500''': [[Bernard Ferdinand Lyot]] vum SITCK
* 27. Januar: '''26.000''': [[Christoph Salzmann]] vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=2}}
* 17. Dezember: '''25.500''': [[Erich Hartmann]] vum Les Meloures
* {{0}}3. Dezember: '''25.000''': [[Pierre Biwer]] vum Cornischong
* 26. Oktober: '''24.500''': [[CSI: Crime Scene Investigation]] vum Alexandra
* 24. August: '''24.000''': [[Willy Flener]] vum Reniarf
* 30. Juli: '''23.500''': [[Nëssmaart]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juli: '''23.000''': [[T-34]] vum Ernmuhl
* {{0}}6. Juni: '''22.500''': [[Canton de Rueil-Malmaison]] vum Les Meloures
* 16. Mee: '''22.000''': [[Canton d'Hazebrouck-Sud]] vum Les Meloures
* 25. Abrëll: '''21.500''': [[Canton de Digoin]] vum Les Meloures
* 15. Abrëll: '''21.000''': [[Canton d'Albi-Sud]] vum Les Meloures
* 13. Mäerz: '''20.500''': [[Canton de Thiers]] vum Les Meloures
* {{0}}2. Februar: '''20.000''': [[TSV Schwieberdingen]] vun der IP 88.67.142.122
* 14. Januar: '''19.500''': ?
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=2}}
* 28. Dezember: '''19.000''': "Canton de Saint-Agrève" vum Les Meloures
* {{0}}5. Dezember: '''18.500''': "Lyndon B. Johnson" vum Robby
* 20. Oktober: '''18.000''': "Canton de Damville" vum Les Meloures
* 15. September: '''17.500''': "Arrondissement Roanne" vum Les Meloures
* 15. August: '''17.000''': "NGC 2360" vum SITCK
* 22. Juli: '''16.500''': "Canton de Marmoutier" vum Les Meloures
* {{0}}3. Juli: '''16.000''': "Bassurels" vum Les Meloures
* 12. Juni: '''15.500''': "Le Magny (Vosges)" vum Les Meloures
* 18. Mee: '''15.000''': "Escles" vum Les Meloures
* 12. Abrëll: '''14.500''': "Avrainville" vum Les Meloures
* 19. Mäerz: '''14.000''': " Girauvoisin" vum Les Meloures
* {{0}}5. Mäerz: '''13.500''': "Ugny" vum Les Meloures
* 12. Februar: '''13.000''': "Dalhain" vum Les Meloures
* 16. Januar: '''12.500''': "Hans-Gert Poetering" vum Ernmuhl
{{Div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=2}}
* 19. Dezember: '''12.000''': "Lëscht vun de gréisste Stären" vum SITCK
* 20. November: '''11.500''': "Astronomical Journal" vum Cornischong
* {{0}}9. Oktober: '''11.000''': "Wässeg" vum Cornischong
* 27. August: '''10.500''': "Parverband Bartreng-Stroossen" vum Pear
* 23. Juli: '''10.000''': "Schütze (Homonymie)" vum Alexandra
* 25. Mee: '''9.500''': "Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)" vum Alexandra
* {{0}}4. Abrëll: '''9.000''': "Pythagoras vu Samos" vum Alexandra
* {{0}}9. Mäerz: '''8.500''': "Technolink" vum G2
* {{0}}3. Februar: '''8.000''': "Lëscht vu Lëtzebuerger Zeitungen" vum Alexandra
* {{0}}8. Januar: '''7.500''': "Gouvy" vum Zinneke
{{Div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt: [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Eng Ierbes am Mount ==
* elo grad: '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''
===2026===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember:
* 1. November: '''68.114 '''
* 1. Oktober: '''67.963'''
* 1. September: '''67.870'''
* 1. August: '''67.605'''
* 1. Juli: '''67.415'''
* 1. Juni: '''67.349'''
* 1. Mee: '''67.209'''
* 1. Abrëll: '''66.975'''
* 1. Mäerz: ''' 66.744'''
* 1. Februar: '''66.555'''
* 1. Januar: ''' 66.377'''
{{Div col end}}
===2025===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''66.116'''
* 1. November: '''65.980'''
* 1. Oktober: '''65.784'''
* 1. September: ''' 65.637'''
* 1. August: '''65.476'''
* 1. Juli: '''65.312'''
* 1. Juni: '''65.145'''
* 1. Mee: '''65.032'''
* 1. Abrëll: '''64.886'''
* 1. Mäerz: '''64.771'''
* 1. Februar: '''64.581'''
* 1. Januar: '''64.329'''
{{Div col end}}
===2024===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''64.216'''
* 1. November: '''64.128'''
* 1. Oktober: '''63.916'''
* 1. September: '''63.736'''
* 1. August: '''63.620'''
* 1. Juli: '''63.467'''
* 1. Juni: '''63.409'''
* 1. Mee: '''63.338'''
* 1. Abrëll: '''63.244'''
* 1. Mäerz: '''63.108'''
* 1. Februar: '''62.983'''
* 1. Januar: '''62.793'''
{{div col end}}
===2023===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''62.623'''
* 1 November: '''62.440'''
* 1. Oktober: '''62.258'''
* 1. September: '''62.140'''
* 1. August: ''' 61.949'''
* 1. Juli: '''61.837'''
* 1. Juni: '''61.768'''
* 1. Mee: '''61.683'''
* 1. Abrëll: '''61.635'''
* 1. Mäerz: '''61.536'''
* 1. Februar: '''61.429'''
* 1. Januar: '''61.333'''
{{div col end}}
===2022===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''61.282'''
* 1. November: '''61.198'''
* 1. Oktober: '''61.147'''
* 1. September: '''61.079'''
* 1. August: '''60.975'''
* 1. Juli: '''60.917'''
* 1. Juni: '''60.860'''
* 1. Mee: '''60.807'''
* 1. Abrëll: '''±60.700'''
* 1. Mäerz: '''60.621'''
* 1. Februar: '''60.536'''
* 1. Januar: '''60.442'''
{{Div col end}}
===2021===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''60.359'''
* 1. November: '''60.287'''
* 1. Oktober: ''' 60.241'''
* 1. September; '''60.190'''
* 1. August: '''60.010'''
* 1. Juli: '''59.814'''
* 1. Juni: '''59.775'''
* 1. Mee: '''59.674'''
* 1. Abrëll: '''59.528'''
* 1. Mäerz: '''59.364'''
* 1. Februar: '''59.293'''
* 1. Januar: '''59.186'''
{{Div col end}}
===2020===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''59.109'''
* 1. November: '''58.973'''
* 1. Oktober: '''58.813'''
* 1. September: '''58.712'''
* 1. August: '''58.616'''
* 1. Juli: '''58.504'''
* 1. Juni: '''58.386'''
* 1. Mee: '''58.253'''
* 1. Abrëll: '''58.035'''
* 1. Mäerz: '''57.820'''
* 1. Februar: '''57.652'''
* 1. Januar: '''57.540'''
{{Div col end}}
===2019===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''57.408'''
* 1. November: '''57.319'''
* 1. Oktober: ''' 57.243'''
* 1. September: '''57.150'''
* 1. August: '''56.894'''
* 1. Juli: '''56.739'''
* 1. Juni: '''56.606'''
* 1. Mee: '''56.444'''
* 1. Abrëll: '''56.100'''
* 1. Mäerz: '''55.848'''
* 1. Februar: '''55.690'''
* 1. Januar: '''55.332'''
{{Div col end}}
===2018===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''55.115'''
* 1. November: '''54.685'''
* 1. Oktober: '''54.529'''
* 1. September: '''54.416'''
* 1. August: '''54.302'''
* 1. Juli: '''54.189'''
* 1. Juni: '''53.755'''
* 1. Mee: '''51.956'''
* 1. Abrëll: '''51.651'''
* 1. Mäerz: '''51.404'''
* 1. Februar: '''51.171'''
* 1. Januar: '''50.820'''
{{Div col end}}
===2017===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''50.711'''
* 1. November: '''50.579'''
* 1. Oktober: '''50.390'''
* 1. September: '''49.974'''
* 1. August: '''49.844'''
* 1. Juli: ''' 49.619'''
* 1. Juni: ''' 49.251'''
* 1. Mee: '''48.663'''
* 1. Abrëll: '''48.379'''
* 1. Mäerz: '''48.171'''
* 1. Feburar: '''47.869'''
* 1. Januar: '''47.507'''
{{Div col end}}
===2016===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''47.186'''
* 1. November: '''46.926'''
* 1. Oktober: '''46.715'''
* 1. September: '''46.529'''
* 1. August: '''46.262'''
* 1. Juli: '''46.032'''
* 1. Juni: '''45.783'''
* 1. Mee: '''45.660'''
* 1. Abrëll: '''45.547'''
* 1. Mäerz: '''45.417'''
* 1. Februar: '''45.273'''
* 1. Januar: '''45.100'''
{{Div col end}}
=== 2015 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''44.830'''
* 1. November: '''44.543'''
* 1. Oktober: '''44.364'''
* 1. September: '''44.242'''
* 1. August: '''44.070'''
* 1. Juli: '''43.901'''
* 1. Juni: '''43.686'''
* 1. Mee: '''43.514'''
* 1. Abrëll: '''43.319'''
* 1. Mäerz: '''43.084'''
* 1. Februar: ?
* 1. Januar: '''42.550'''
{{Div col end}}
=== 2014 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''42.180'''
* 1. November: '''41.947'''
* 1. Oktober: '''41.769'''
* 1. September: '''41.609'''
* 1. August: '''41.444'''
* 1. Juli: '''41.275'''
* 1. Juni: '''41.127'''
* 1. Mee: '''40.984'''
* 1. Abrëll: '''40.861'''
* 1. Mäerz: '''40.668'''
* 1. Februar: '''40.382'''
* 1. Januar: '''40.100'''
{{Div col end}}
=== 2013 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''39.752'''
* 1. November: '''39.552'''
* 1. Oktober: ''' 39.302'''
* 1. September: '''39.169'''
* 1. August: ''' 39.022'''
* 1. Juli: ''' 38.874'''
* 1. Juni: '''38.732'''
* 1. Mee: '''38.596'''
* 1. Abrëll: '''38.400'''
* 1. Mäerz: '''38.194'''
* 1. Februar: '''37.946'''
* 1. Januar: '''37.687'''
{{Div col end}}
=== 2012 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''37.345'''
* 1. November: '''37.181'''
* 1. Oktober: '''37.008'''
* 1. September: '''36.826'''
* 1. August: '''36.649'''
* 1. Juli: '''36.469'''
* 1. Juni: '''36.229'''
* 1. Mee: '''35.863'''
* 1. Abrëll: '''35.641'''
* 1. Mäerz: '''35.358'''
* 1. Februar: '''35.000'''
* 1. Januar: '''34.614'''
{{Div col end}}
=== 2011 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''34.335'''
* 1. November: '''34.032'''
* 1. Oktober: '''33.578'''
* 1. September: '''33.446'''
* 1. August: '''33.306'''
* 1. Juli: ''' 33.012'''
* 1. Juni: ''' 32.763'''
* 1. Mee: '''32.579'''
* 1. Abrëll: '''32.396'''
* 1. Mäerz: '''32.115'''
* 1. Februar: '''31.862'''
* 1. Januar: '''31.644'''
{{Div col end}}
=== 2010 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''31.451'''
* 1. November: '''31.263'''
* 1. Oktober: '''30.816'''
* 1. September: '''30.280'''
* 1. August: '''29.681'''
* 1. Juli: '''29.574'''
* 1. Juni: '''29.400'''
* 1. Mee: '''29.217'''
* 1. Abrëll: '''28.911'''
* 1. Mäerz: '''28.706'''
* 1. Februar: '''28.596'''
* 1. Januar: '''28.372'''
{{Div col end}}
=== 2009 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''28.194'''
* 1. November: '''27.981'''
* 1. Oktober: '''27.690'''
* 1. September: '''27.507'''
* 1. August: '''27.325'''
* 1. Juli: '''27.117'''
* 1. Juni: '''26.911'''
* 1. Mee: ''' 26.647'''
* 1. Abrëll: ''' 26.473'''
* 1. Mäerz: '''26.231'''
* 1. Februar: '''26.017'''
* 1. Januar: '''25.781'''
{{Div col end}}
=== 2008 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember: '''24.990'''
* 1. November:'''24.567'''
* 1. Oktober: '''24.332'''
* 1. September: '''24.161'''
* 1. August: '''23.521'''
* 1. Juli: '''22.901'''
* 1. Juni: '''22.301'''
* 1. Mee: '''21.607'''
* 1. Abrëll: '''20.758'''
* 1. Mäerz:'''20.334'''
* 1. Februar:'''19.990'''
* 1. Januar:'''19.100'''
{{Div col end}}
=== 2007 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember:'''18.451'''
* 1. November:'''18.134'''
* 1. Oktober: '''17.738'''
* 1. September: '''17.294'''
* 1. August: '''16.781'''
* 1. Juli: '''15.953'''
* 1. Juni: '''15.225'''
* 1. Mee: '''14.715'''
* 1. Abrëll: '''14.245'''
* 1. Mäerz 2007: '''13.405'''
* 1. Februar 2007: '''12.670'''
* 1. Januar 2007: '''12.192'''
{{div col end}}
=== 2006 ===
{{Div col|cols=4}}
* 1. Dezember 2006: '''11.635'''
* 1. November 2006: '''11.275'''
* 1. Oktober 2006: '''10.914'''
* 1. September: '''10.573'''
* 1. August: '''10.135'''
* 1. Juli: '''9.747'''
* 1. Juni: '''9.542'''
* 1. Mee: '''9.301'''
* 1. Abrëll: '''8.937'''
* 1. Mäerz: '''8.343'''
* 1. Februar: '''7.972'''
* 1. Januar: '''7.292'''
{{div col end}}
=== 2005, 2004 ===
''kuckt [[Wikipedia:Ierbessenzielereien/Archiv]]''
== Nach méi Ierbessenzielereien ==
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-20&pages=Jean-Claude_Juncker|Xavier_Bettel Tool fir ze vergläiche watfireng Wikisäit wéi dacks gekuckt gëtt]
* [https://tools.wmflabs.org/topviews/?project=lb.wikipedia.org&platform=all-access&date=last-month&excludes= Am dackste gekuckt Säite vum viregte Mount]
<!--LINK GEET NET * [http://stats.grok.se/lb/top D'Säite vun der lëtzebuergescher Wikipedia no der Zuel vun den Opriff am '''Mäerz 2014''']
* [http://stats.grok.se/lb/latest30/G%C3%ABlle_Fra Nosichen, wéi dacks eng bestëmmt Säit am leschte Mount ugeklickt gouf] dëse Link weist op d'Säit vun der Gëlle Fra
-->
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias Lëscht vun de Wikien no der Artikelzuel] {{en}} (ëmmer ganz aktuell)
* [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaLB.htm Statistik iwwer d'lb-wikipedia an Tabelleform] an [http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLB.htm als Graphik] {{en}} (November 2018)
* [https://stats.wikimedia.org/v2/#/lb.wikipedia.org Déi nei Statistiken iwwer d'lb-Wikipedia]
* [http://stats.wikimedia.org/EN/EditsRevertsLB.htm Ännerungen a Reverten op der lb-Wikipedia am Laf vun der Zäit opgedeelt op registréiert an anonym Benotzer] {{en}} (31. Dezember 2016)
* [http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/Sitemap.htm Vergläicher tëscht deenen eenzele Wikien]
* [http://www.wikistatistics.net/wiki/lb Interaktiv Statistiken]
* [[:en:Wikipedia:Wikipedia|Artikele pro Populatioun vu Spriecher]]
* [http://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News Säit mat Zuelespillereien iwwer déi verschidde Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/guc/index.php Compteur vun den Ännerunge pro Benotzernumm op alle Wikien]
* [https://tools.wmflabs.org/xtools/pcount/index.php Dem X! säin 'Edit Counter' op enger Wiki]
* [https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/sulinfo.php En änleche Compteur: SUL Info]
* [[Benotzer:Emijrp/List_of_Wikipedians_by_number_of_edits|Lëscht vun den lb.Wikipedianer no der Zuel vun Ännerungen, Stand 20. Juni 2012]]
* [https://wiki-talents.toolforge.org/en/wiki-lb Wiki-talents] - erméiglecht d'Bewäertung vum Bäitrag vu Wikipedianer op Basis vum Verhältnes tëscht dem Ëmfang vun hire Beaarbechtungen an der Zuel vun den Opriff vun den Artikelen, bei deene se matgeschafft hunn.
== Kuckt och ==
* [[Wikipedia:Geschicht|D'Geschicht vun der Wikipedia op Lëtzebuergesch]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
dxscneh5mwkoy888b1ry0dxl3p9j737
Mitock
0
11158
2714403
2701034
2026-11-04T08:43:02Z
Zinneke
34
/* Den Numm */
2714403
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Vugel Mitock|d'satiresch Zäitschrëft|De Mitock}}
{{Infobox Déieren
| Numm = Mitock
| An anere Sproochen =
| Bild = Hoopoe de.jpg
| Bildtext = Mitock
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Vullen]]
| Uerdnung = [[Upupiformes]]
| Famill = [[Mitocken]]
| Gattung = [[Upupa]]
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Upupa epops
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758
}}
[[Fichier:Huppe fasciée MHNT ZOO 2010 11 161 Ouzouer-sur-Trézée.jpg|thumb|''Upupa epops'']]
De '''Mitock''', mam wëssenschaftlechen Numm ''Upupa epops'', ass déi eenzeg Aart, oder no anerer Opfaassung, eng vun e puer Aarten, aus der Vullefamill vun de Mitocken (Upupidae). D'Mitocke gehéieren zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Upupiformes]] (de: ''Hopf- und Hornvögel'').
==Verbreedung==
D'Aart ass an [[Europa (Kontinent)|Europa]], [[Asien]] an [[Afrika]] wäit verbreet. A munneche Regiounen ass de Mitock seele ginn. Déi afrikanesch Forme ginn dacks als eegestänneg Aarte betruecht: ''Upupa africana'', ''U. senegalensis'', ''U. marginata''. No Norden ass déi Aart ze fanne bis bal 60° N, am Oste bis un d'Küst vum [[Pazifik]] an no Süde bis [[Madagaskar]], d'[[Kapprovënz]]en, [[Sri Lanka]] an d'[[Sunda-Inselen]].
== Beschreiwung ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Liewensraum ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Friessen ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Bréien ==
{{Kapitel Info feelt}}
==De Mitock zu Lëtzebuerg==
=== Den Numm ===
Et gëtt oder gouf eng ganz Rëtsch vun Nimm fir de Mitock<ref>Henri Klees: ''Luxemburger Tiernamen. Inbegriffen in 2. Auflage die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen.'' Luxemburg, Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie, 1981 (=Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV).</ref>:
{{div col}}
* Hupp-Hupp
* Butbutt
* Buddebutt
* Buddert
* Bëschbubbert
* Bëschbuppert
* Wuppert
* Ruppert
* Witapp
* Riffer
* Drecksvull
* Sténkert
{{div col end}}
=== Verbreedung ===
An den 1960er Joren huet de Mitock fir d'lescht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gebréit.<ref>Lorgé & Melchior 2010, S. 202.</ref> Allerdéngs ass en an der leschter Zäit erëm zu Lëtzebuerg gesi ginn, besonnesch am Fréijoer, an et gëtt ugeholl (2011), datt en deemnächst och erëm do bréie wäert.<ref>''Der Wiedehopf in Luxemburg.'' Gaart an Heem 2011 (Nr. 6), S. 185.</ref> Déi Säit der Grenz, an der Géigend vun [[Tréier]], ass dat schonn de Fall: do ass am Joer 2009 festgestallt ginn, datt de Mitock fir d'éischt zanter 100 Joer nees emol do gebréit huet, an zwar zu [[Ayl]] am [[Landkrees Tréier-Saarburg]].<ref>Weishaar & Johannes 2011.</ref>
===De Mitock an der lëtzebuergescher Kultur===
====An der Literatur====
De Mitock ass ee vun de Personnagen am [[Dicks]] sengem ''[[Vulleparlament am Gréngewald]]'' (1848):<ref name = vulleparlement>G. Goetzinger et al.: ''Ech sinn e groussen Hexemeeschter: Dicks, 1823-1891.'' Ausstellung und Katalog. Centre national de littérature, Mersch 2009, S. 57-59, 248.</ref><ref>P. N.: ''Vor hundert Jahren: eine politische Satire.'' In: Die Warte 1948, 1. Jg., Nr. 8 (20. November), S. 3. [https://web.archive.org/web/20260106160604/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=850600&search_terms=#panel:pp|issue:850600|page:13]</ref>
<blockquote>
''De Miitock jeitzt: " Kèng Steire méh,<br>Kéng Schóll, kee Weirecht, kèng Schossé,<br>Kèng Mären, (bis),<br>A fort mat allen Herren! ''"<ref>''D'Vulleparlament am Gréngewald (ob d'Weis vun der Vullenhóchzeit).'' In: Der Volksfreund 1848, Nr. 79 (5. November).</ref></blockquote>
A moderner Schreifweis:
''De Mitock jäizt: "Keng Steire [Steiere] méi, / Keng Schoul, kee Wäirecht [eng Steier um Wäin], keng Chaussée, / Keng Mairen [Buergermeeschteren], / A fort mat allen Hären!"''
De Spottnumm Mitock war fir den Deputéierten [[Nicolas Spanier]], e Mëller vu [[Waldbriedemes]], geduecht, deen antiorangistesch a géint d'Groussgrondbesëtzer vun der Musel war.<ref name = vulleparlement/>
Am [[Michel Rodange]] sengem ''[[Reenert]]'' (1872) (éischte Gesank, 3. Stroph) gehéiert de Mitock zu deenen Déieren, déi op Invitatioun vum Kinnek, dem [[Léiw]], am [[Gréngewald]] zesummekommen.
====De Mitock als Emblème fir eng satiresch Wochenzäitschrëft====
''[[De Mitock|De Mitock, e Wocheblad fir Jux an Zodi]]'' war eng lëtzebuergeschesch [[satir]]esch Wochenzäitschrëft, déi vun 1937 bis 1940 erauskoum.
====De Mitock als Péckvillchen====
Fir d'[[Eemaischen]] vun 2010 huet de lëtzebuergesche Kënschtler [[Alex Gilbert]] de Mitock als Modell fir seng [[Péckvillchen|Péckvillecher]] geholl.<ref>''Les «Péckvillercher» 2010 d'Alex Gilbert.'' Lëtzebuerger Journal vum 11. Mäerz 2010. [http://www.journal.lu/2010/03/11/les-«peckvillercher»-2010-d'alex-gilbert/]</ref>
== Literatur ==
* Fontaine, Alphonse de la, 1865. [http://www.archive.org/stream/faunedupaysdelux00dela#page/n5/mode/2up ''Faune du Pays de Luxembourg ou Manuel de zoologie contenant la description des animaux vertébrés observés dans le pays de Luxembourg. Oiseaux.''] V. Bück, Luxembourg 326 S. [http://www.archive.org/stream/faunedupaysdelux00dela#page/148/mode/2up (Mitock: S. 148).]
* Lorgé, P. & E. Melchior, 2010. Vögel Luxemburgs. Luxemburg, LNVL, 264 S. (Mitock, S. 202).
* Melchior, E. et al., 1987. ''Atlas der Brutvögel Luxemburgs. Atlas des Oiseaux nicheurs du Grand-Duché de Luxembourg. Atlas of Breeding Birds in Luxembourg.'' Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga, Luxemburg, 336 S. [http://hdl.handle.net/2027/coo.31924052765348?urlappend=%3Bseq=134 (Mitock, S. 132s.)]
* L.L.E.P.O., 1979. ''Vögel Luxemburgs. Bilderatlas der heimischen Vogelwelt''. Luxemburg.
* Weishaar, M. & Johannes, R., 2011. ''Neuer Brutnachweis vom Wiedehopf (Upupa epops) nach 100 Jahren in der Region Trier.'' Dendrocopos, 38, S. 75-79 (Trier).
{{Referenzen}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
* ''[[De Mitock]]'', eng satiresch Zäitschrëft.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Upupa epops}}
[[Kategorie:Mitocken]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
omxgk76v085lvyp80mb5afod3p1qxzn
2714404
2714403
2026-11-04T08:44:08Z
Zinneke
34
2714404
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Vugel Mitock|d'satiresch Zäitschrëft|De Mitock}}
{{Infobox Déieren
| Numm = Mitock
| An anere Sproochen =
| Bild = Hoopoe de.jpg
| Bildtext = Mitock
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Vullen]]
| Uerdnung = [[Upupiformes]]
| Famill = [[Mitocken]]
| Gattung = [[Upupa]]
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Upupa epops
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758
}}
[[Fichier:Huppe fasciée MHNT ZOO 2010 11 161 Ouzouer-sur-Trézée.jpg|thumb|''Upupa epops'']]
De '''Mitock''', mam wëssenschaftlechen Numm ''Upupa epops'', ass déi eenzeg Aart, oder no anerer Opfaassung, eng vun e puer Aarten, aus der Vullefamill vun de Mitocken (Upupidae). D'Mitocke gehéieren zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Upupiformes]] (de: ''Hopf- und Hornvögel'').
==Verbreedung==
D'Aart ass an [[Europa (Kontinent)|Europa]], [[Asien]] an [[Afrika]] wäit verbreet. A munneche Regiounen ass de Mitock seele ginn. Déi afrikanesch Forme ginn dacks als eegestänneg Aarte betruecht: ''Upupa africana'', ''U. senegalensis'', ''U. marginata''. No Norden ass déi Aart ze fanne bis bal 60° N, am Oste bis un d'Küst vum [[Pazifik]] an no Süde bis [[Madagaskar]], d'[[Kapprovënz]]en, [[Sri Lanka]] an d'[[Sunda-Inselen]].
== Beschreiwung ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Liewensraum ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Friessen ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Bréien ==
{{Kapitel Info feelt}}
==De Mitock zu Lëtzebuerg==
=== Den Numm ===
Et gëtt oder gouf eng ganz Rëtsch vun Nimm fir de Mitock<ref>Henri Klees: ''Luxemburger Tiernamen. Inbegriffen in 2. Auflage die 'Luxemburger Vogelnamen' von Henri Rinnen.'' Luxemburg, Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie, 1981 (=Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XIV).</ref>:
{{div col}}
* Hupp-Hupp
* Butbutt
* Buddebutt
* Buddert
* Bëschbubbert
* Bëschbuppert
* Wuppert
* Ruppert
* Witapp
* Riffer
* Drecksvull
* Sténkert
{{div col end}}
=== Verbreedung ===
An den 1960er Joren huet de Mitock fir d'lescht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gebréit.<ref>Lorgé & Melchior 2010, S. 202.</ref> Allerdéngs ass en an der leschter Zäit erëm zu Lëtzebuerg gesi ginn, besonnesch am Fréijoer, an et gëtt ugeholl (2011), datt en deemnächst och erëm do bréie wäert.<ref>''Der Wiedehopf in Luxemburg.'' Gaart an Heem 2011 (Nr. 6), S. 185.</ref> Déi Säit der Grenz, an der Géigend vun [[Tréier]], ass dat schonn de Fall: do ass am Joer 2009 festgestallt ginn, datt de Mitock fir d'éischt zanter 100 Joer nees emol do gebréit huet, an zwar zu [[Ayl]] am [[Landkrees Tréier-Saarburg]].<ref>Weishaar & Johannes 2011.</ref>
===De Mitock an der lëtzebuergescher Kultur===
====An der Literatur====
De Mitock ass ee vun de Personnagen am [[Dicks]] sengem ''[[Vulleparlament am Gréngewald]]'' (1848):<ref name = vulleparlement>G. Goetzinger et al.: ''Ech sinn e groussen Hexemeeschter: Dicks, 1823-1891.'' Ausstellung und Katalog. Centre national de littérature, Mersch 2009, S. 57-59, 248.</ref><ref>P. N.: ''Vor hundert Jahren: eine politische Satire.'' In: Die Warte 1948, 1. Jg., Nr. 8 (20. November), S. 3. [https://web.archive.org/web/20260106160604/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=850600&search_terms=#panel:pp|issue:850600|page:13]</ref>
<blockquote>
''De Miitock jeitzt: " Kèng Steire méh,<br>Kéng Schóll, kee Weirecht, kèng Schossé,<br>Kèng Mären, (bis),<br>A fort mat allen Herren! ''"<ref>''D'Vulleparlament am Gréngewald (ob d'Weis vun der Vullenhóchzeit).'' In: Der Volksfreund 1848, Nr. 79 (5. November).</ref></blockquote>
A moderner Schreifweis:
''De Mitock jäizt: "Keng Steire [Steiere] méi, / Keng Schoul, kee Wäirecht [eng Steier um Wäin], keng Chaussée, / Keng Mairen [Buergermeeschteren], / A fort mat allen Hären!"''
De Spottnumm Mitock war fir den Deputéierten [[Nicolas Spanier]], e Mëller vu [[Waldbriedemes]], geduecht, deen antiorangistesch a géint d'Groussgrondbesëtzer vun der Musel war.<ref name = vulleparlement/>
Am [[Michel Rodange]] sengem ''[[Reenert]]'' (1872) (éischte Gesank, 3. Stroph) gehéiert de Mitock zu deenen Déieren, déi op Invitatioun vum Kinnek, dem [[Léiw]], am [[Gréngewald]] zesummekommen.
====De Mitock als Emblème fir eng satiresch Wochenzäitschrëft====
''[[De Mitock|De Mitock, e Wocheblad fir Jux an Zodi]]'' war eng lëtzebuergeschesch [[satir]]esch Wochenzäitschrëft, déi vun 1937 bis 1940 erauskoum.
====De Mitock als Péckvillchen====
Fir d'[[Eemaischen]] vun 2010 huet de lëtzebuergesche Kënschtler [[Alex Gilbert]] de Mitock als Modell fir seng [[Péckvillchen|Péckvillecher]] geholl.<ref>''Les «Péckvillercher» 2010 d'Alex Gilbert.'' Lëtzebuerger Journal vum 11. Mäerz 2010. [http://www.journal.lu/2010/03/11/les-«peckvillercher»-2010-d'alex-gilbert/]</ref>
== Literatur ==
* Fontaine, Alphonse de la, 1865. [http://www.archive.org/stream/faunedupaysdelux00dela#page/n5/mode/2up ''Faune du Pays de Luxembourg ou Manuel de zoologie contenant la description des animaux vertébrés observés dans le pays de Luxembourg. Oiseaux.''] V. Bück, Luxembourg 326 S. [http://www.archive.org/stream/faunedupaysdelux00dela#page/148/mode/2up (Mitock: S. 148).]
* Lorgé, P. & E. Melchior, 2010. Vögel Luxemburgs. Luxemburg, LNVL, 264 S. (Mitock, S. 202).
* Melchior, E. et al., 1987. ''Atlas der Brutvögel Luxemburgs. Atlas des Oiseaux nicheurs du Grand-Duché de Luxembourg. Atlas of Breeding Birds in Luxembourg.'' Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga, Luxemburg, 336 S. [http://hdl.handle.net/2027/coo.31924052765348?urlappend=%3Bseq=134 (Mitock, S. 132s.)]
* L.L.E.P.O., 1979. ''Vögel Luxemburgs. Bilderatlas der heimischen Vogelwelt''. Luxemburg.
* Weishaar, M. & Johannes, R., 2011. ''Neuer Brutnachweis vom Wiedehopf (Upupa epops) nach 100 Jahren in der Region Trier.'' Dendrocopos, 38, S. 75-79 (Trier).
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
* ''[[De Mitock]]'', eng satiresch Zäitschrëft.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Upupa epops}}
{{Wikispecies}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Mitocken]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
3vfyizz6vesfqd5tby90zixqjib3xy5
Béibreg
0
11621
2714308
2510903
2026-11-03T18:33:54Z
GilPe
14980
Update
2714308
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen = Bitburg arms at the city hall.jpg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = Béibreg-Prüm
| Verbandsgemeng =
| Gemeng =
| Fläch = 47.54
| Gemengeschlëssel = 07232018
|lat_deg= 49|lat_min= 58|lat_sec= 29
|lon_deg= 6|lon_min= 31|lon_sec= 32
}}
'''Bitburg''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''), ass d'Kreesstad vum [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]).
De gréissten Employeur an d'Kennzeeche vun der Stad ass d'[[Bitburger Brauerei]].
== Geschicht ==
Béibreg gouf virun zirka 2000 Joer als Verkéiersachs tëscht [[Lyon]], [[Metz]], [[Tréier]] a [[Köln]] als kleng Siidlung mam Numm ''Vicus Beda'' gegrënnt. Dës gouf ëm [[330]] zu engem [[Kastell]] ausgebaut, do, wou haut nach de Stadkär ass. [[715]] gëtt Béibreg eng éischt Kéier als ''Castrum bedense'' an engem Dokument ernimmt. [[1262]] kritt Béibreg Stadrechter iwwerdroen. Béibreg huet fréier zu der Grofschaft [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], duerno zum Herzogtum gehéiert.
[[1815]] goungen d'Territoiren ëstlech vu [[Musel]], [[Sauer]] an [[Our (Sauer)|Our]] (an domat och Béibreg) un déi [[Preisen|preisesch]] Rhäinprovënz, Béibreg gouf ''Kreisstadt''. Am [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu 85 % zerstéiert. Nom Krich war fir e puer Joer e lëtzebuergescht [[Lëtzebuerger Arméi|Batailloun]] als Besatzungstrupp zu Béibreg stationéiert; [[1955]] hunn d'[[Frankräich|Fransousen]] dës Roll iwwerholl, an duerno bis zum Enn vun der Besatzung d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerikaner]].
== Jumelagen ==
Béibreg ass ë. a. jumeléiert mat:
*[[Arel]]
*[[Bad Köstritz]], eng Klengstad am [[Thüringen|thürengesche]] Landkrees Greiz, nërdlech vu [[Gera]], ënnerschriwwen den 23. Mee 1992.
*[[Dikrech]]
*[[Rethel]] eng franséisch Gemeng am [[Departement Ardennes]]
*[[Shelbyville]] am US-Bundesstaat [[Kentucky]].
== Kuckeswäertes ==
* [[Kierch Liebfrauen Béibreg|Parkierch Liebfrauen zu Béibreg]]
* de Geessebuer
{|
|[[Fichier:Bitburg - Gäessetrepper fountain.jpg|350px|thumb|Geessebuer]]
|[[Fichier:Bitburg - Liebfrauen Church.jpg|135px|thumb|D'Parkierch ''Liebfrauen'' vu Béibreg]]
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.bitburg.de/ Websäit vun der Stad]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Stied a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften op der Grénger Strooss Äifel-Ardennen]]
l93q4d26pemacy2nqulhmzs1h0hnruk
2714313
2714308
2026-11-03T18:44:12Z
GilPe
14980
2714313
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Bitburg
| Wopen = Bitburg arms at the city hall.jpg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = Béibreg-Prüm
| Verbandsgemeng =
| Gemeng =
| Fläch = 47.54
| Gemengeschlëssel = 07232018
|lat_deg= 49|lat_min= 58|lat_sec= 29
|lon_deg= 6|lon_min= 31|lon_sec= 32
}}
'''Bitburg''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''), ass d'Kreesstad vum [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]).
De gréissten Employeur an d'Kennzeeche vun der Stad ass d'[[Bitburger Brauerei]].
== Geschicht ==
Béibreg gouf virun zirka 2000 Joer als Verkéiersachs tëscht [[Lyon]], [[Metz]], [[Tréier]] a [[Köln]] als kleng Siidlung mam Numm ''Vicus Beda'' gegrënnt. Dës gouf ëm [[330]] zu engem [[Kastell]] ausgebaut, do, wou haut nach de Stadkär ass. [[715]] gëtt Béibreg eng éischt Kéier als ''Castrum bedense'' an engem Dokument ernimmt. [[1262]] kritt Béibreg Stadrechter iwwerdroen. Béibreg huet fréier zu der Grofschaft [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], duerno zum Herzogtum gehéiert.
[[1815]] goungen d'Territoiren ëstlech vu [[Musel]], [[Sauer]] an [[Our (Sauer)|Our]] (an domat och Béibreg) un déi [[Preisen|preisesch]] Rhäinprovënz, Béibreg gouf ''Kreisstadt''. Am [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu 85 % zerstéiert. Nom Krich war fir e puer Joer e lëtzebuergescht [[Lëtzebuerger Arméi|Batailloun]] als Besatzungstrupp zu Béibreg stationéiert; [[1955]] hunn d'[[Frankräich|Fransousen]] dës Roll iwwerholl, an duerno bis zum Enn vun der Besatzung d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerikaner]].
== Jumelagen ==
Béibreg ass ë. a. jumeléiert mat:
*[[Arel]]
*[[Bad Köstritz]], eng Klengstad am [[Thüringen|thürengesche]] Landkrees Greiz, nërdlech vu [[Gera]], ënnerschriwwen den 23. Mee 1992.
*[[Dikrech]]
*[[Rethel]] eng franséisch Gemeng am [[Departement Ardennes]]
*[[Shelbyville]] am US-Bundesstaat [[Kentucky]].
== Kuckeswäertes ==
* [[Kierch Liebfrauen Béibreg|Parkierch Liebfrauen zu Béibreg]]
* de Geessebuer
{|
|[[Fichier:Bitburg - Gäessetrepper fountain.jpg|350px|thumb|Geessebuer]]
|[[Fichier:Bitburg - Liebfrauen Church.jpg|135px|thumb|D'Parkierch ''Liebfrauen'' vu Béibreg]]
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.bitburg.de/ Websäit vun der Stad]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Stied a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften op der Grénger Strooss Äifel-Ardennen]]
sr5qnqmiu049nythwlt2thjzfirysw3
Perl
0
12478
2714380
2627146
2026-11-04T07:00:04Z
GilPe
14980
Upassungen
2714380
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen = Wappen Perl.svg
| Bundesland = Saarland
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = [[Landkrees Merzig-Wadern|Merzig-Wadern]]
| Verbandsgemeng =
| Gemeng =
| Fläch =
| Kaart = Perl_in_MZG.svg
| Kaarttext = Lag vun der Gemeng Perl am Landkrees Merzig-Wadern
}}
[[Fichier:BeiderKiePerl.JPG|thumb|Bei der Kierch zu Pärel]]
'''Perl''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''Pärel''', lokal och '''Pi(e)rel''') ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng bei der [[Musel]] am [[Landkrees Merzig-Wadern]] am [[Saarland]]. Bei de Lëtzebuerger ass Pärelhaaptsächlech bekannt duerch hir grouss verschiddenaarteg Akafszentren.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
Pärel läit am [[Dräilännereck bei Schengen|Dräilännereck]] [[Däitschland]]-[[Frankräich]]-[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] riets vun der [[Musel]]. Op der lénkser Muselsäit läit Lëtzebuerg mat den Uertschaften [[Schengen]] a [[Réimech]]. D'Gemeng Pärel gëtt am Westen (Gemaarkunge [[Besch|Beesch]], [[Nennig|Nenneg]] a Pärel) vun der [[Musel]] begrenzt, déi do d'Grenz mat Lëtzebuerg mécht.<!-- Well d'Musel hei op enger Längt vu ronn zéng Kilometer de saarlänneschen Deel vum [[däitsch-lëtzebuergescht Hoheitsgebitt|däitsch-lëtzebuergeschem Hoheitsgebitt]] formt, dat net zu der Gemeng gehéiert, grenzt Perl strenggeholl un dëst Gebitt an doduerch net direkt un de lénksrhäinesch geleeëne lëtzebuergesche [[Kanton Réimech]].--> Am Süde stéisst d'Gemeng u Frankräich ([[Loutrengen]]) mat den Uertschaften [[Opech]], Belmach a [[Merschweiller|Meeschweiler]], am Norden u [[Rheinland-Pfalz]]. Den ëstleche Noper ass d'Gemeng [[Mettlach]]. Den héchste Punkt vun der Gemeng ass de „Schneeberg“ zu [[Ieft|Eft]] (429 m iwwer NN), op der un der franséischer Grenz.
== Gemengeglidderung ==
[[Fichier:Perl Besch Moselseite.JPG|thumb|Beesch op der Musel]]
D'Gemeng Pärel ass a 14 Uertschaften opgedeelt, déi zu 11 Gemengebezierker gehéieren. Awunnerzuele Stand [[31. Dezember]] [[2010]]:<ref>[http://www.perl-mosel.de/ortsinfo/statistik/ Statistesch Iwwersiicht Gemeng Perl op www.perl-mosel.de]</ref>
[[Fichier:StroPerlDe.JPG|thumb|Pärel]]
{| class="wikitable sortable" |
! Uertschaft || Fläch || Awunner
|-
| [[Besch]] || align="right" | 7,82 km² || align="right" | 1.304
|-
| [[Borg (Saarland)|Borg]] || align="right" | 7,98 km² || align="right" | 390
|-
| [[Büschdorf (Perl)|Büschdorf]] || align="right" | 4,23 km² || align="right" | 303
|-
| [[Eft-Hellendorf]] || align="right" | 9,92 km² || align="right" | 312
|-
| [[Keßlingen]] || align="right" | 2,34 km²|| align="right" | 126
|-
| [[Münzingen]] || align="right" | 1,78 km² || align="right" | 50
|-
| [[Nennig]] || align="right" | 9,73 km² || align="right" | 1.149
|-
| [[Oberleuken]] || align="right" | 7,14 km² || align="right" | 544
|-
| [[Oberperl]] || align="right" | 3,05 km² || align="right" | 483
|-
| Perl || align="right" | 2,96 km² || align="right" | 2.129
|-
| [[Sehndorf]] || align="right" | 2,73 km² || align="right" | 227
|-
| [[Sinz]] || align="right" | 6,72 km² || align="right" | 331
|-
| [[Tettingen-Butzdorf]] || align="right" | 4,77 km² || align="right" | 374
|-
| [[Wochern]] || align="right" | 3,88 km² || align="right" | 188
|- class="sortbottom"
| '''Total''' || align="right" | '''75,06 km²''' || align="right" | '''7.910'''
|}
Oberleuken, Keßlingen a Münzingen souwéi Tettingen-Butzdorf a Wochern si jee e kollektive Gemengebezierk, déi iwwereg Gemengebezierker si mat den Uertschaften identesch.
[[Fichier:Perl1730.jpeg|thumb|Pärel an Ëmgéigend ëm [[1730]]]]
== Geschicht ==
Siidlungsspueren aus der [[Mëttelstengzäit]] fënnt een zu Pärel an Ëmgéigend geneesou wéi Graffelder aus der [[Bronzezäit|Bronze]]- an [[Eisenzäit]]. [[Kelten|Keltesch]] Uertsnimm an [[Réimescht Räich|réimesch]] Bauwierker beleeën d'Attraktivitéit vun der Standplaz zu allen Zäiten. Déi réimesch Villa zu [[Nennig|Nenneg]] staamt aus dem 4. Joerhonnert a gouf wuel bei der Normanneschluecht [[882]] zerstéiert. [[Mëttelalter]]lech Buergen a Kierche si weider Zeie vun enger beweegter Vergaangenheet. Déi eelst schrëftlech Nennunge stamen aus dem 9. Joerhonnert. D'Gebitt hat zu [[Tréier]], Lëtzebuerg, Loutrengen, Frankräich an zum Räich vun den [[Habsburg]]er gehéiert. Nom [[Wiener Kongress]] gouf Pärel [[Preisen|preisesch]], eréischt vun [[1946]] un gouf et saarlännesch. Am Zuch vun der [[Gebittsreform]] am Ufank vun den [[1970]]er gouf, aus de 14 bis dohi selbstännege Gemengen, d'[[Groussgemeng]] Perl.
== Kuckeswäertes an der Ëmgéigend ==
* [[Réimesche Mosaik vun Nennig|Réimesche Mosaik vun Nenneg]]
* Rekonstruéiert [[Réimesch Villa Borg]]
* Museldall
* Palais a Park vun Nell
* Krichsgriewerplaz Beesch
== Kuckt och ==
* [[Viaduc vu Schengen]]
<!--* Lëscht vu Baumonumenter zu Pärel-->
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://swb.bsz-bw.de/DB=2.306/REL?PPN=24126233X Literatur iwwer] Pärel an der [[Saarländische Bibliographie|Saarlännescher Bibliographie]]
* [http://www.perl-mosel.de/ Offizielle Homepage vun der Gemeng Perl]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften am Saarland]]
[[Kategorie:Däitsch Uertschafte bei der Musel]]
[[Kategorie:Gemengen am Saarland]]
hyqthhdt8eyx621udsdut6x0expepmz
Besch
0
12479
2714302
2560949
2026-11-03T18:01:59Z
GilPe
14980
Update
2714302
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen|der Uertschaft an der Gemeng Perl:}}
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen = Wappen Besch.svg
| Bundesland = Saarland
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = [[Landkrees Merzig-Wadern|Merzig-Wadern]]
| Verbandsgemeng =
| Gemeng = [[Perl]]
| Fläch =
| Bild =
}}
'''Besch''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng Uertschaft a Gemengebezierk an der Gemeng [[Perl]] am [[Landkrees Merzig-Wadern]] am [[Saarland]]. Se läit op 150 Meter, an huet eppes iwwer 1.100 Awunner.
== Geographie ==
Besch läit op der [[Musel]].
== Kuckeswäertes ==
*Zu Besch ass de gréissten Zaldotekierfecht aus dem Saarland. De Kierfecht läit an enger Rei vu Bunkeren an um Kierfecht selwer gëtt et och eng Bunkerruin. Um Kierfecht leien haaptsächlech däitsch Zaldoten, awer och där vun aneren Natioune begruewen.
*Op der B 406, op der Sinzer Héicht steet en däitsch-amerikanescht Friddensmonument.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften am Saarland]]
[[Kategorie:Däitsch Uertschafte bei der Musel]]
pclbzzq0jipjp2ajjsjntmvk6rdu3yd
Palzem
0
12481
2714381
2713979
2026-11-04T07:03:13Z
GilPe
14980
+Infobox; Upassungen
2714381
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland}}
'''Palzem''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng däitsch Uertschaft a Gemeng am [[Landkrees Tréier-Saarburg]].
Polzem huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
Polzem läit op der [[Musel]], vis-à-vis vun der Lëtzebuerger Uertschaft [[Stadbriedemes]].
== Illustratiounen ==
<gallery widths="200" heights="150" perrow="3">
Fichier:VuPalz11.JPG|Polzem
Fichier:Gare vu Palzem.JPG|Vue op d'Gare vu Polzem
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20070312182841/http://www.palzem.de/ Offiziell Websäit vu Polzem]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Däitsch Uertschafte bei der Musel]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
f4b9d4lt72rbx8yh4qti9mlc6g5gyus
Wëncher
0
12483
2714395
2684467
2026-11-04T07:42:07Z
GilPe
14980
Upassungen
2714395
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der däitscher Stad an der Verbandsgemeng Saarburg|déi lëtzebuergesch Uertschaft am Kanton Clierf|Wëntger}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Wincheringen
| Wopen = DEU Wincheringen COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = Tréier-Saarburg
| Verbandsgemeng = Saarburg
| Gemeng =
| Fläch = 1872 [[Ar (Flächemooss)|ha]]
| Héicht = 240
| Kaart = Wincheringen in TR.svg
| Kaarttext = Lag vun der Gemeng Wëncher am Landkrees Tréier-Saarburg
}}
[[Fichier:VuopWinch.JPG|thumb|upright|Vue op Wëncher]]
'''{{PAGENAME}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref> (de. '''Wincheringen''') ass eng däitsch Uertschaft op der [[Musel]] op der aner Säit vu [[Wuermer]]. Se gehéiert zu der Verbandsgemeng Saarburg am [[Landkrees Tréier-Saarburg]] am Bundesland [[Rheinland-Pfalz]].
{{PAGENAME}} huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}} op enger Fläch vun 18,72 km².
De Postcode vu Wëncher ass: 54457
10 Wënzerbetriber a sechs [[Brennerei]]en weisen drop hin, datt de [[Wäibau]] nieft dem [[Tourismus]] eng ganz wichteg ekonomesch Roll spillt.
== Geschicht ==
Bis 1974 war [[Bilzingen]] (''Bëlzeng'') eng eegestänneg Gemeng.
== Kuckeswäertes ==
* Warsberghaus mat dem Warsbergtuerm
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.wincheringen-mosel.de Offiziell Websäit vu Wëncher]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Däitsch Uertschafte bei der Musel]]
fwqoiuo0owlnvbuyjajv05dvu5bkp23
Oberbillig
0
12489
2714396
2627301
2026-11-04T07:43:35Z
GilPe
14980
Upassungen
2714396
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland}}
[[Fichier:Oberbillig R01.jpg|thumb|260px|Oberbillig]]
'''Oberbillig''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng däitsch Uertschaft am [[Landkrees Tréier-Saarburg]] a [[Rheinland-Pfalz]].
== Geographie ==
Uewerbëlleg läit op der [[Musel]].
== Geschicht ==
D'Bezeechnung „Billich“ ass fir déi éischt Kéier am Joer [[965]] beluecht. [[Waasserbëlleg]], op der aner Säit vun der [[Musel]], an Uewerbëlleg ware souwuel op weltlechem wéi och och kierchlechem Plang wärend Joerhonnerten eng Gemeinschaft.
Zanter der Schafung vun de Gemengen ënner dem [[directoire|franséische Regime]] Enn vum [[18. Joerhonnert]] ([[De jure / de facto|de facto]] den 1. Oktober 1795, wéi mat der Aglidderung als [[Departement Forêts|Bëscherdepartement]] och déi franséisch Gemengegesetzgebung applicabel gouf) huet Uewerbëlleg zur [[Gemeng Mäertert]] gezielt. Nom [[Wiener Kongress]] vun [[1815]] gouf Uewerbëlleg als eegestänneg [[Gemeng (Däitschland)|Gemeng]] [[Preisen]] ugegliddert.
D'[[Par]] Uewerbëlleg ass eréischt [[1871]] selbstänneg ginn.
== Kuckt och ==
* [[Kierch Oberbillig|Kierch Uewerbëlleg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Däitsch Uertschafte bei der Musel]]
0gkmc2sefwzc3mpjq6m21935ydzpzdt
2714411
2714396
2026-11-04T11:01:42Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Verbandsgemeng Konz]] derbäigesat
2714411
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland}}
[[Fichier:Oberbillig R01.jpg|thumb|260px|Oberbillig]]
'''Oberbillig''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng däitsch Uertschaft am [[Landkrees Tréier-Saarburg]] a [[Rheinland-Pfalz]].
== Geographie ==
Uewerbëlleg läit op der [[Musel]].
== Geschicht ==
D'Bezeechnung „Billich“ ass fir déi éischt Kéier am Joer [[965]] beluecht. [[Waasserbëlleg]], op der aner Säit vun der [[Musel]], an Uewerbëlleg ware souwuel op weltlechem wéi och och kierchlechem Plang wärend Joerhonnerten eng Gemeinschaft.
Zanter der Schafung vun de Gemengen ënner dem [[directoire|franséische Regime]] Enn vum [[18. Joerhonnert]] ([[De jure / de facto|de facto]] den 1. Oktober 1795, wéi mat der Aglidderung als [[Departement Forêts|Bëscherdepartement]] och déi franséisch Gemengegesetzgebung applicabel gouf) huet Uewerbëlleg zur [[Gemeng Mäertert]] gezielt. Nom [[Wiener Kongress]] vun [[1815]] gouf Uewerbëlleg als eegestänneg [[Gemeng (Däitschland)|Gemeng]] [[Preisen]] ugegliddert.
D'[[Par]] Uewerbëlleg ass eréischt [[1871]] selbstänneg ginn.
== Kuckt och ==
* [[Kierch Oberbillig|Kierch Uewerbëlleg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Däitsch Uertschafte bei der Musel]]
[[Kategorie:Verbandsgemeng Konz]]
tvbykx6ii92ldemqle97khkztv1zy56
Laser (Däitschland)
0
12490
2714344
2713710
2026-11-03T21:15:14Z
GilPe
14980
Upassungen
2714344
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der däitscher Uertschaft Laser (de. ''Langsur'')|d'Uertschaft Laser an der belscher Gemeng Miezeg|Laser (Belsch)}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Langsur
}}
[[Fichier:KierLangs1.JPG|thumb|260px|Kierch vun der Hl. Katharina zu Laser]]
'''Laser''' (däitsch: '''Langsur''') ass eng däitsch [[Uertsgemeng]] bannent der Verbandsgemeng Tréier-Land am [[Landkrees Tréier-Saarburg]] a [[Rheinland-Pfalz]].
== Uertschaften an der Uertsgemeng ==
* [[Griewenech]]
* Laser
* [[Miesenech]]
* [[Metzduerf]]
* [[Bëllegerbréck]]
== Geographie ==
Laser läit op der [[Sauer]], nëmmen e puer honnert Meter ewech vun der [[Op der Spatz|Spatz]], der Plaz, wou d'Sauer an d'[[Musel]] leeft.
== Geschicht ==
Laser ass fir d'éischt am Joer [[978]] schrëftlech ernimmt ginn.
Beim Grenzvertrag vum [[26. Juni]] [[1816]] gouf d'Uertschaft an zwee gedeelt. Virdru war se dat schonn duerch d'Sauer, a bei der politescher Deelung, goufe vun de 502 [[ha]], der 300,4739 u Lëtzebuerg ugeschloss, an an der [[Gemeng Mäertert]] als ''Section A de Langsur'' agedroen.
[[1911]] hat d'Gemeng Laser op Proprietéiten, déi se op der lëtzebuergescher Säit hat, Quelle gefaasst. D'Waasserleitung fir d'Uertschaft gouf op der ënneschter Flosssäit vun der [[Bréck vu Laser|Grenzbréck]] laanscht Balustrade verluecht. Well am [[Zweete Weltkrich]] d'Bréck gesprengt gi war, gouf iwwer d'Pilieren eng Noutleitung déi fräi an der Loft houng, ugeluecht. Haut kritt d'Uertschaft hiert Waasser vum ''Kreiswasserwerk''.
== Kuckeswäertes ==
* D'Kierch vu Laser
* En historesche Keller
== Kuckt och ==
* [[Bréck vu Laser]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.langsur.info Websäit vun der Gemeng Laser]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
j636sat20gvr81exqmq0n7qnk54ysjw
Arzfeld
0
14746
2714351
2700201
2026-11-03T21:53:23Z
GilPe
14980
Upassungen
2714351
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Arzfeld
| Wopen = Wappen Arzfeld.png
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = Béibreg-Prüm
| Verbandsgemeng = Arzfeld
| Fläch = 19,38 {{km2}}
| Koordinaten = {{Coor dms1|50|05|15|N|06|16|14|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Arzfeld-Pfarrkirche1-Bubo.JPG|260px|thumb|D'Kierch vun Arzfeld]]
'''Arzfeld''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}''', lokal '''Oarzfeld'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] an Uertschaft am [[Däitsch-Lëtzebuergeschen Naturpark]] a [[Rheinland-Pfalz]].
Arzfeld ass de Sëtz vun der [[Verbandsgemeng Arzfeld|Verbandsgemeng mam selwechten Numm]], déi 43 Uertsgemengen ëmfaasst.
== Geographesches ==
Arzfeld läit am Dall vun der [[Enz]].
==Kuckeswäertes==
*Monument, dat vum "Äifelveräin" opgeriicht gouf, nieft der Kierch als Erënnerung un d'Bauererevolt géint déi franséisch Besatzungstruppe vu 1798, dem sougenannte "[[Klëppelkrich]]", bei där 50 Baueren hiert Liewe verluer hunn.
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.arzfeld.de/ arzfeld.de]
* [http://www.vg-arzfeld.de/ Verbandsgemeinde Arzfeld]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
2ukesd98n5x8cpu4hi2eljjd2admewx
Portal:Reliounen a Glawensrichtungen
0
16990
2714282
2618541
2026-11-03T14:58:08Z
Volvox
4050
/* */ un den däischtere Modus ugepasst
2714282
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="10" style="border:solid 1px #1162c5;" width="100%;font-size:95%;"
|-
| valign="top" width="66%" colspan="3" |
<div style="padding: 3px; text-align: center; font-size:190%; line-height:170%;">[[Fichier:Portalrelioun.gif]]</div>
<div style="font-size:95%;text-align: center;">
Wëllkomm um '''Portal fir Reliounen a Glawensrichtungen''', enger Iwwersiicht vun allen Artikelen am Reliounsrayon, déi et op der lëtzebuergescher Wikipedia ze liese gëtt. Vill Spaass beim Bliederen!</div>
<div style="text-align:center;margin-bottom:15px;margin-top:15px">
[[Relioun|Iwwersiichtsartikel Relioun]] · [[:Kategorie:Reliounen|Kategorie Reliounen]]
</div>
|-valign="top"
| width="66%" colspan="2" |
{{Portal-head|1162c5|Reliounsiwwergräifend Portaler a Kategorien}}
<div align="center">'''[[Wikipedia:Portaler|Portaler]]:''' [[Portal:Esoteerik|Esoteerik]] - [[Portal:Mythologie|Mythologie]] - [[Portal:Nei reliéis Beweegungen|Nei reliéis Beweegungen]] - [[Portal:Philosophie|Philosophie]]<br>
'''[[:Kategorie:Reliounen|Kategorien]]:''' [[:Kategorie:Abrahamitesch Reliounen|Abrahamitesch Reliounen]] - [[:Kategorie:Eethik|Eethik]] - [[:Kategorie:Mystik|Mystik]] - [[:Kategorie:Naturreliounen|Naturreliounen]] - [[:Kategorie:Reliéis Literatur|Reliéis Literatur]] - [[:Kategorie:Reliéis Gebaier|Sakralbau]] - [[:Kategorie:Spiritualitéit|Spiritualitéit]] - [[:Kategorie:Theologie|Theologie]] - [[:Kategorie:Weltreliounen|Weltreliounen]]</div>
| width="33%" colspan="1" |
{{Portal-head|1162c5|[[Reliounswëssenschaft]]}}<div align="center">'''[[:Kategorie:Reliounswëssenschaft|Kategorie]]'''</div>
[[Reliounsgeschicht|Geschicht]] - [[Reliounsphenomeenologie|Phenomeenologie]] - [[Reliounspsychologie|Psychologie]] - [[Reliounssoziologie|Soziologie]] - [[Reliounsgeographie|Geographie]] - [[Reliounseethnologie|Eethnologie]] - [[Reliounsdefinitioun|Definitioun]]
|-valign="top"
| width="33%" |
{{Portal-head|1162c5|[[Juddentum]]}}
<div align="center">'''[[Portal:Juddentum|Portal]] - [[:Kategorie:Juddentum|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=JudaismSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Portal:Juddentum}}
</div>
[[Juddentum zu Lëtzebuerg]] - [[Israelitesche Consistoire]]
[[Holocaust]] - [[JHWH]] - [[Moses]] - [[Tora]] - [[Tanach]] - [[Talmud]] - [[Abraham]] - [[Israeliten]] - [[Rabbiner]] - [[Zionismus]]
| width="33%" |
{{Portal-head|1162c5|[[Chrëschtentum]]}}
<div align="center">'''[[Portal:Chrëschtentum|Portal]]''' - '''[[:Kategorie:Chrëschtentum|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=ChristianitySymbol.PNG|Breite=37px|Höhe=52px|Link=Portal:Chrëschtentum}}
</div>
[[Advent]] - [[Bibel]] - [[:Kategorie:Chrëschtlech Feierdeeg|Chrëschtlech Feierdeeg]] - [[Dräifaltegkeet]] - [[Hellege Geescht]] - [[Jesus Christus|Jesus]] - [[Kathoulesch Kierch]] - [[:Kategorie:Kathoulesch Geeschtlech|Kathoulesch Geeschtlech]] - [[:Kategorie:Kathoulesch Uerden|Kathoulesch Uerden]] - [[Koptesch Kierch]] - [[Kräizegung]] - [[Kierchejoer]] - [[Kredenzdëschelchen]] - [[Liturgiereform]] - [[Liturgescht Gewand]] - [[Mass (Zeremonie)|Mass]] - [[Operstéiung]] - [[Ouschterkäerz]] - [[Paschtouer]] - [[Chrëschtlech Theologie]] - [[Dogmatik]] - [[Eschatologie]] - [[Fundamentaltheologie]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Islam]]}}
<div align="center">'''[[Portal:Islam|Portal]] - [[:Kategorie:Islam|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=IslamSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Portal:Islam}}
</div>
[[Allah]] - [[Koran]] - [[Mohammed]] - [[Schahada]] - [[Ramadan]] - [[Salat]] - [[Saum]] - [[Moschee]] - [[Haddsch]] - [[Mekka]] - [[Schari'a]] - [[Sunna]] - [[Schia]] - [[Sufismus]]
|-valign="top"
|
{{Portal-head|1162c5|[[Hinduismus]]}}
<div align="center">'''[[Portal:Hinduismus|Portal]]''' - '''[[:Kategorie:Hinduismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=HinduismSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Portal:Hinduismus}}
</div>
[[Veda]] - [[Upanishaden]] - [[Bhagavad Gita]] - [[Puranas]] - [[Brahmanen]] - [[Kast]] - [[Vedanta]] - [[Atman]] - [[Dharma]] - [[Samsara]] - [[Karma]] - [[Moksha]] - [[Vishnu]] - [[Krishna]] - [[Shiva]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Buddhismus]]}}
<div align="center">'''[[Portal:Buddhismus|Portal]]''' - '''[[:Kategorie:Buddhismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=Buddhism Symbol.png|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Portal:Buddhismus}}
</div>
[[Buddha]] - [[Siddhartha Gautama]] - [[Karma]] - [[Samsara]] - [[Nirwana]] - [[Theravada]] - [[Mahayana-Buddhismus|Mahayana]] - [[Vajrayana]] - [[Zen]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Jainismus]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Jainismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=JainismSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Jainismus}}
</div>
[[Digambaras]] - [[Shvetambaras]] - [[Mahavira]] - [[Samsara]] - [[Karma]] - [[Shravana Belgola]]
|
|-valign="top"
|
{{Portal-head|1162c5|[[Konfuzianismus]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Konfuzianismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=Liji.jpg|Breite=63px|Höhe=52px|Link=Konfuzianismus}}
</div>
[[Konfuzius]] - [[Shandong]] - [[Mengzi]] - [[Xunzi]] - [[Neokonfuzianismus]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Daoismus]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Daoismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=TaoismSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Daoismus}}
</div>
[[Dao]] - [[Daodejing]] - [[Laozi]] - [[Zhuangzi]] - [[Wu wei]] - [[Himmelsmeeschter]] - [[Shangqing]] - [[Ge Hong]] - [[Lingbao Pai]] - [[Daozang]] - [[Xiwangmu]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Shintō]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Shintō|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=Origin of the Cave Door Dance (Amaterasu) by Shunsai Toshimasa 1889.jpg|Breite=90px|Höhe=52px|Link=Shintō}}
</div>
[[Kami]] - [[Shintō-Schräin]] - [[Shinbutsu-Shūgō]] - [[Kojiki]] - [[Nihonshoki]] - [[Engishiki]] - [[Norito]] - [[Staats-Shintō]]
|-valign="top"
|
{{Portal-head|1162c5|[[Sikhismus]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Sikhismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=SikhismSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Sikhismus}}
</div>
[[Guru Nanak]] - [[Adi Granth]] - [[Amritsar]] - [[Punjab]] - [[Kabir]] - [[Mul Mantar]] - [[Gëllenen Tempel]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Baha'i]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Baha'i|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=BahaismSymbol.PNG|Breite=45px|Höhe=52px|Link=Baha'i}}
</div>
[[Bahá'u'lláh]] - [[Bab]] - [[Babismus]] - [[Baha'i-Kalenner|Kalenner]] - [[Ridvan]] - [[Baha'i-Weltzentrum|Weltzentrum]] - [[Haifa]]
|
{{Portal-head|1162c5|[[Zoroastrismus]]}}
<div align="center">'''[[:Kategorie:Zoroastrismus|Kategorie]]'''
{{Link-Bild|Bild=Faravahar.png|Breite=81px|Höhe=52px|Link=Zoroastrismus}}
</div>
[[Ahura Mazda]] - [[Zarathustra]] - [[Avesta]] - [[Nouruz]] - [[Yalda-Nuecht]] - [[Iranesch Mythologie]] - [[Parsen]] - [[Dakhmah]]
|-valign="top"
| width="66%" colspan="3" |
{{Portal-head|1162c5|Weider Reliounen}}
<div align="center">Asien: [[Bön]] - Kurden: [[Jesiden]] - Brasilien/Karibik: [[Candomblé]] - [[Macumba]] - [[Santería]] - Afrika: [[Voodoo]]</div>
{{Portal-head|1162c5|Historesch Reliounen}}
<div align="center">
[[Egyptesch Mythologie]] - [[Sumeresch Relioun]] - [[Babylonesch Relioun]] - [[Ugaritesch Relioun]] - [[Réimesch Relioun]] - [[Griichesch Relioun]] - [[Mithraismus]] - [[Manichäismus]] - [[Gnostizismus]] - [[Germanesch Mythologie]] - [[Keltesch Mythologie]]</div>
{{Portal-head|1162c5|Reliounstypologie}}
<div align="center">
[[Agnostizismus]] - [[Animismus]] - [[Atheismus]] - [[Buchrelioun]] - [[Deismus]] - [[Henotheismus]] - [[Monismus]] - [[Monotheismus]] - [[Naturrelioun]] - [[Panentheismus]] - [[Pantheismus]] - [[Polytheismus]] - [[Staatsrelioun]] - [[Synkretismus]] - [[Theismus]] - [[Totemismus]] - [[Zivilrelioun]]</div>
{{Portal-head|1162c5|Reliounsiwwergräifend Artikel}}<div align="left" style="font-size:90%">
[[Abrahamitesch Relioun]] - [[Erléisung]] - [[Eschatologie]] - [[Faaschten]] - [[Gebiet]] - [[Gnostizismus]] - [[Gott]] - [[Gëttin]] - [[Hellegtum]] - [[Klouschter]] - [[Kult]] - [[Meditatioun]] - [[Mystik]] - [[Mythologie]] - [[Philosophia perennis]] - [[Priister]] - [[Prophet]] - [[Reinkarnatioun]] - [[Spiritualitéit]] - [[Sënn (Relioun)|Sënn]] - [[Däiwel]] - [[Theodizee]] - [[Theologie]] - [[Transzendenz]] - [[Welteethos]]
</div>
{{Portal-head|1162c5|Aner Portaler}}<div align="left" style="font-size:90%">
{{Portaler(Relioun)}}
{{Portaler (Bild)}}
</div>
|}
[[Kategorie:Portaler|Reliounen a Glawensrichtungen]]
[[Kategorie:Reliounen| ]]
o0uv0y0v8z5h0b8shp3nsgs2piry2if
Trierweiler
0
18317
2714389
2506555
2026-11-04T07:17:38Z
GilPe
14980
Upassungen
2714389
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland}}
'''Trierweiler''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng Gemeng aus der [[Verbandsgemeng Tréier-Land]] am [[Landkrees Tréier-Saarburg]].
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Fusenich]]
* [[Sirzenich]]
* Trierweiler
* [[Udelfangen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.gemeinde-trierweiler.de/ Site vun der Gemeng Trierweiler]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
nhy38amvxjdcku2yeq5fbq6j1voy9ve
Borg (Saarland)
0
19231
2714309
2691267
2026-11-03T18:36:51Z
GilPe
14980
Update
2714309
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Bundesland = Saarland
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = [[Landkrees Merzig-Wadern|Merzig-Wadern]]
| Verbandsgemeng =
| Gemeng = [[Perl]]
| Fläch =
| Koordinaten = {{Coor dms|49|29|45.82|N|06|26|11.45|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:RéimVilBo.JPG|260px||thumb|D'réimesch Villa vu Borg]]
'''Borg''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng Uertschaft an der Gemeng [[Perl]] am [[Landkrees Merzig-Wadern]] am [[Saarland]].
Borg huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
Borg läit op enger Héicht vun 355 M.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
* [[Réimesch Villa Borg|D'réimesch Villa]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften am Saarland]]
dkxvn8xgsg2zr2jgvfxh3hirs1vbkpt
Neierbuerg
0
19889
2714350
2691281
2026-11-03T21:49:31Z
GilPe
14980
Upassungen
2714350
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Neuerburg
| Wopen = DEU Stadt Neuerburg COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = Béibreg-Prüm
| Verbandsgemeng = Neierbuerg
| Fläch = 10,23 {{km2}}
| Koordinaten = {{Coor dms|50|00|35.44|N|06|17|38.59|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Neuerburg Pfarrhaus 0267.jpg|thumb|260px|D'Parhaus a säin Tuerm]]
'''Neuerburg''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng Stad a Gemeng mat 1.600 Awunner, déi am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]) läit. Si ass 30 km vun der "Béierstad" [[Béibreg]] ewech a läit 60 km nërdlech vun [[Tréier]]. D'Stad ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Stadbild ==
Eng Uertschaft an der [[Äifel]], ofgeleeën a kaum bekannt. Do, wou d'Enzbaach duerch de [[Schifer]]fiels fléisst, läit Neierbuerg. Verwénkelt Haiser ginn der Stad e besonnesche Cachet. Iwwer engem géie Fiels trount déi 500 Joer al spéit [[Gotik|gotesch]] [[Kleeschen|Niklos]]-Parkierch. Méi héich steet de [[Buergfrid (Buerg)|Buergfrid]], déi fréier [[Vogt]]ei, an deem haut d'Parhaus ass. Op engem méi héije Fielsbockel steet iwwer dem Dall d'[[Buerg Neierbuerg|Buerg vun Neierbuerg]]. Et ass interessant ze wëssen, datt de Friedrech, Här vu [[Branebuerg]], ([[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]), der Stad a sengen Awunner [[1332]] d'Fräiheetsrechter ginn huet. D'Awunner waren domat fräi Stadbierger, am Géigesaz zu de Baueren an aneren Uertschaften, déi vun him ofhoungen.
== Kuckeswäertes ==
* D'[[Buerg Neierbuerg]], zanter 1926 eng Jugendherberg;
* D'Nikloskierch;
* D'Eligiuskapell aus dem Joer 1437 an den Elegiusbuer;
* Den ''Zinnenplatz'' wou als Erënnerung un de [[Jean-Antoine Zinnen]] e Gedenkstee steet;
* D'Schwaarzbildchen, eng 46 cm grouss Holzfigur, gestëft vum Kuno vu [[Buerg Falkesteen|Falkesteen]];
* D'Peschtkräiz erënnert un déi lescht Seuch am Joer 1636;
* De Maartbuer, eng Bronze-Skulptur vum Oochener Kënschtler Bonifacius Stirnberg.
== Literatur ==
* Palzkill, Leonhard, 2006. ''Wanderungen im deutsch-luxemburgischen Grenzraum''. Neuerburg, 2006.
* Stadt Neuerburg (Hrsg.), 1983. ''Neuerburg, 650 Jahre Stadt''.
* Theis, Hans, 1955. ''Stadtbefestigung des mittelalterlichen Neuerburg''.
== Fotoalbum ==
<gallery perrow="5" widths="200">
Image:Burg_Neuerburg.jpg|Loftbild
Image:Burg Neuerburg illuminiert.jpg|D'Buerg nuets
Image:Burg_Neuerburg2.png|Grondrëss vun der Buerg
Image:Neuerburg axb01.jpg|D'Kierch mat dem Klackentuerm
Image:Neuerburg_064.jpg|D'Parhaus
Image:Neuerburg 058.jpg|De Maartbuer
Image:Neuerburg-GedenksteinZinnen1-Bubo.JPG|Monument fir den Zinnen
</gallery>
[[Fichier:Neuerburg2.jpg|center|thumb|800px|Neierbuerg: Panorama]]
{{Clr}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.vg-neuerburg.de Websäit vun der Gemeng Neierbuerg]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
n1qwhslkywt6l00gghtz601f43kqceq
Miesenech
0
20238
2714349
2608285
2026-11-03T21:45:17Z
GilPe
14980
+Infobox; Upassungen
2714349
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Mesenich
}}
[[Fichier:KierMeseni1.JPG|260px|thumb|upright|D'Kierch vu Miesenech]]
'''Miesenech''' oder '''Mesech'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref> (de: '''Mesenich''') ass en däitscht Duerf an der [[Gemeng]] [[Laser (Däitschland)|Laser]], an der Verbandsgemeng Tréier-Land am [[Landkrees Tréier-Saarburg]] a [[Rheinland-Pfalz]].
== Geographie ==
Miesenech läit op der [[Sauer]].
== Geschicht ==
Bis [[1974]] war Miesenech eng eegestänneg Gemeng.
== Kuckeswäertes ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.langsur.info Miesenech op der Websäit vu Laser]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Fréier Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
tht8ra5fzyi2ivp5b1r9vbu2x79u2fn
Naturschutzgebitt Um Bierg
0
20354
2714326
2678500
2026-11-03T20:04:24Z
Dewilda
51264
Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg
2714326
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Naturschutzgebitt|Numm=Naturschutzgebitt<br>Um Bierg|Bildtext=|Land=Lëtzebuerg|Plaz=|Status=Geschützt Zon vun nationalem Intressi|Datum= [[3. August]] [[1998]]|Proprietär=}}'''Um Bierg''' ass en [[Naturschutzgebitt]] an de Gemenge [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] a [[Gemeng Réiser|Réiser]]. Tëscht Beetebuerg a [[Peppeng]], laanscht d'[[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Diddelenger Autobunn]] um Lieu-dit ''Bierg'' läit de [[Bongert]] ''Altenhoven'', wouvun zirka 12 [[ha]] zanter dem [[3. August]] [[1998]] ënner [[Naturschutz]] stinn. ''Um Bierg'' gëllt als de gréisste Bongert vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]].<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1998/08/03/n17/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 3 août 1998 déclarant zone protégée des fonds sis sur le territoire des communes de Bettembourg et de Roeser au lieu-dit Um Bierg. - Legilux|Gekuckt=09.01.2020|Wierk=legilux.public.lu}}</ref>
De Bongert Altenhoven, deem säin Ursprong op d'Enn vum [[19. Joerhonnert]] zeréckgeet, huet beim Bau vun der Autobunn méi Hektare missen afferen an ass zanterhier am Besëtz vum Staat. Nodeem sech an de leschte Joerzéngten net ëm d'Fleeg vun de Beem an Neiuplanzunge gekëmmert gouf, ass de Bambestand vereelzt an eng Partie Lächer tëscht de Beem mat der Zäit entstanen. Ufanks der [[1990]]er-Joren ass vu verschiddenen Naturschutzorganisatioune vill Aarbecht an de Bongert investéiert ginn, andeems iwwer 500 nei Beem a 70 verschiddenen Zorten ugeplanzt, Beem an Hecke geschnidden a Fleegaarbechten duerchgefouert gi sinn. Mam groussherzoglechem Reglement vum [[3. August]] [[1998]] sinn eng 12,32 ha als Naturschutzgebitt ausgewise ginn.
Mat sengen iwwer 1.300 zum Deel iwwer 100 Joer alen Uebstbeem ass de Bongert e wichtege [[Biotop|Liewensraum]]. Sou konnten zum Beispill 69 verschidde [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaarten]] nogewise ginn, wouvun der 19 op der [[Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Rouder Lëscht]] vu bedreeten Aarte stinn. De gréissten Deel vum Uebstbambestänn maachen [[Apel|Äppelbeem]] aus. Donieft kommen ënner anerem [[Bier|Bieren-]], [[Mirabell|Mirabellen-]], [[Promm|Prommen-]] a [[Kiischt]]ebeem vir.
{{Navigatioun Naturschutzgebidder Lëtzebuerg}}
==Referenzen==
* [http://www.luxnatur.lu/lnhf003.htm Bongert Altenhoven]
[[Kategorie:Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg|Bierg]]
[[Kategorie:Gemeng Beetebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Réiser]]
gti3j902d9zro3klp7kw47gj3o5b5hf
Foussball-Weltmeeschterschaft 2014
0
20677
2714281
2610532
2026-11-03T14:50:52Z
GregorBungensheim
54469
/* Finallronn */
2714281
wikitext
text/x-wiki
{{update}}
Déi 20. '''FIFA Foussball-Weltmeeschterschaft 2014™''' gouf no dem vun der [[FIFA]] decidéierte Rotatiounssystem a [[Südamerika]] ofgehalen.
Déi Südamerikanesch Foussball-Konfederatioun ([[CONMEBOL]]), hat sech op [[Brasilien]] als eenzege Kandidat fir d'WM 2014 festgeluecht, well an deem Joer de brasilianesche Foussballverband [[Confederação Brasileira de Futebol]] (CBF) 100 Joer al gouf. Et war déi zweet Foussball-Weltmeeschterschaft a Brasilien, wou dat Turnéier fir d'éischt [[1950]] ausgedroe gouf. Brasilien ass domat och automatesch dat Land wou d'[[Konfederatiouns-Coupe 2013]] gespillt gëtt.
D'Kanditur vu [[Bolivien]] war zeréckgewise ginn, well et do kee Stadion ënner 2.500 Héicht gëtt, wat géint d'Selektiounskrittäre vun der FIFA goung.
<!-- FORMAT HEI DRËNNER KA FIR 2014 GEHOLL GINN, MEE NET D'RESULTATER...-->
<!-- D'Tabellen hei drënner sollen sou laang verstoppt bleiwen, bis se richteg ausgefëllt sinn. Ech hoffen datt dat elo kloer ass.!!!!!
==== Grupp A ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:150px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:flag of Brazil.svg|30px]] Brasilien
| align="center" | 7:2
| align="center" | 7
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:flag of Mexico.svg|30px]] Mexiko
| align="center" | 4:1
| align="center" | 7
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:flag of Croatia.svg|30px]] Kroatien
| align="center" | 6:6
| align="center" | 3
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:flag of Cameroon.svg|30px]] Kamerun
| align="center" | 1:9
| align="center" | 0
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 12. Juni 2006, 17 Auer zu São Paulo
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Brazil.svg|20px]] '''Brasilien''' || - || [[Fichier:flag of Croatia.svg|20px]] Kroatien || 3:1 (1:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 13. Juni 2006, 13 Auer zu Natal
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Mexico.svg|20px]] '''Mexiko''' || - || [[Fichier:flag of Cameroon.svg|20px]] Kamerun || 1:0 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 17. Juni 2006, 16 Auer zu Fortaleza
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Brazil.svg|20px]] Brasilien || - || [[Fichier:flag of Mexico.svg|20px]] Mexiko || 0:0
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 18. Juni 2006, 19 Auer zu Manaus
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Cameroon.svg|20px]] Kamerun || - || [[Fichier:flag of Croatia.svg|20px]] '''Kroatien''' || 0:4 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 23. Juni 2006, 17 Auer zu Brasília
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Cameroon.svg|20px]] Kamerun || - || [[Fichier:flag of Brazil.svg|20px]] '''Brasilien''' || 1:4 (1:2)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 23. Juni 2006, 17 Auer zu Recife
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Croatia.svg|20px]] Kroatien || - || [[Fichier:flag of Mexico.svg|20px]] '''Mexiko''' || 1:3 (0:0)
|}
==== Grupp B ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:200px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:Flag of the Netherlands.svg|30px]] Holland
| align="center" | 10:3
| align="center" | 9
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:flag of Chile.svg|30px]] Chile
| align="center" | 5:3
| align="center" | 6
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:flag of Spain.svg|30px]] Spuenien
| align="center" | 4:7
| align="center" | 3
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:flag of Australia.svg|30px]] Australien
| align="center" | 3:9
| align="center" | 0
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 13. Juni 2006, 16 Auer zu Salvador
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Spain.svg|20px]] Spuenien || - || [[Fichier:flag of the Netherlands.svg|20px]] '''Holland''' || 1:5 (1:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 13. Juni 2006, 19 Auer zu Cuiabá
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Chile.svg|20px]] '''Chile''' || - || [[Fichier:flag of Australia.svg|20px]] Australien || 3:1 (2:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 18. Juni 2006, 16 Auer zu Rio de Janeiro
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Spain.svg|20px]] Spuenien || - || [[Fichier:flag of Chile.svg|20px]] '''Chile''' || 0:2 (0:2)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 18. Juni 2006, 13 Auer zu Porto Alegre
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Australia.svg|20px]] Australien || - || [[Fichier:flag of the Netherlands.svg|20px]] '''Holland''' || 2:3 (1:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 23. Juni 2006, 13 Auer zu Curitiba
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Australia.svg|20px]] Australien || - || [[Fichier:flag of Spain.svg|20px]] '''Spuenien''' || 0:3 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 23. Juni 2006, 13 Auer zu São Paulo
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of the Netherlands.svg|20px]] '''Holland''' || - || [[Fichier:flag of Chile.svg|20px]] Chile || 2:0 (0:0)
|}
==== Grupp C ====
{| style="float:right;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:Flag of Colombia.svg|30px]] Kolumbien
| align="center" | 9:2
| align="center" | 9
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:Flag of Greece.svg|30px]] Griicheland
| align="center" | 2:4
| align="center" | 4
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:Flag of Cote d'Ivoire.svg|30px]] Elfebeeküst
| align="center" | 4:5
| align="center" | 3
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:Flag of Japan.svg|30px]] Japan
| align="center" | 2:6
| align="center" | 1
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 14. Juni 2006, 13 Auer zu Belo Horizonte
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Colombia.svg|20px]] '''Kolumbien''' || - || [[Fichier:flag of Greece.svg|20px]] Griicheland ||3:0 (1:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 14. Juni 2006, 22 Auer zu Recife
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Cote d'Ivoire.svg|20px]] '''Elfebeeküst''' || - || [[Fichier:flag of Japan.svg|20px]] Japan || 2:1 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 19. Juni 2006, 13 Auer zu Brasília
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Colombia.svg|20px]] '''Kolumbien''' || - || [[Fichier:flag of Cote d'Ivoire.svg|20px]] Elfebeeküst || 2:1 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 19. Juni 2006, 19 Auer zu Natal
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Japan.svg|20px]] Japan || - || [[Fichier:flag of Greece.svg|20px]] Griicheland || 0:0
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 24. Juni 2006, 17 Auer zu Cuiabá
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Japan.svg|20px]] Japan || - || [[Fichier:flag of Colombia.svg|20px]] '''Kolumbien''' || 1:4 (1:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 24. Juni 2006, 17 Auer zu Fortaleza
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Greece.svg|20px]] '''Griicheland''' || - || [[Fichier:flag of Cote d'Ivoire.svg|20px]] Elfebeeküst || 2:1 (1:0)
|}
-->
==== Grupp D ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:200px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:flag of Costa Rica.svg|30px]] Costa Rica
| align="center" | 4:1
| align="center" | 7
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:Flag of Uruguay.svg|30px]] Uruguay
| align="center" | 4:4
| align="center" | 6
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:flag of Italy.svg|30px]] Italien
| align="center" | 2:3
| align="center" | 3
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:flag of England.svg|30px]] England
| align="center" | 2:4
| align="center" | 1
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 14. Juni 2014, 16 Auer zu Fortaleza
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Uruguay.svg|20px]] Uruguay || - || [[Fichier:flag of Costa Rica.svg|20px]] '''Costa Rica''' || 1:3 (1:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 14. Juni 2014, 19 Auer zu Manaus
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of England.svg|20px]] England || - || [[Fichier:flag of Italy.svg|20px]] '''Italien''' || 1:2 (1:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 19. Juni 2014, 16 Auer zu São Paulo
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Uruguay.svg|20px]] '''Uruguay''' || - || [[Fichier:flag of England.svg|20px]] England || 2:1 (1:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 20. Juni 2014, 13 Auer zu Recife
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Italy.svg|20px]] Italien || - || [[Fichier:flag of Costa Rica.svg|20px]] '''Costa Rica''' || 0:1 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 24. Juni 2014, 13 Auer zu Natal
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Italy.svg|20px]] Italien || - || [[Fichier:flag of Uruguay.svg|20px]] '''Uruguay''' || 0:1 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 24. Juni 2014, 13 Auer zu Belo Horizonte
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Costa Rica.svg|20px]] Costa Rica || - || [[Fichier:flag of England.svg|20px]] England || 0:0
|}
==== Grupp E ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:200px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:Flag of France.svg|30px]] Frankräich
| align="center" | 8:2
| align="center" | 7
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:flag of Switzerland.svg|30px]] Schwäiz
| align="center" | 7:6
| align="center" | 6
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:flag of Ecuador.svg|30px]] Ecuador
| align="center" | 3:3
| align="center" | 4
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| Honduras
| align="center" | 1:8
| align="center" | 0
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 15. Juni 2014, 13 Auer zu Brasília
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Switzerland.svg|20px]] '''Schwäiz''' || - || [[Fichier:flag of Ecuador.svg|20px]] Ecuador || 2:1 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 15. Juni 2014, 16 Auer zu Porto Alegre
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of France.svg|20px]] '''Frankräich''' || - || Honduras || 3:0 (1:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 20. Juni 2014, 16 Auer zu Salvador
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Switzerland.svg|20px]] Schwäiz || - || [[Fichier:flag of France.svg|20px]] '''Frankräich''' || 2:5 (0:3)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 20. Juni 2014, 19 Auer zu Curitiba
|- bgcolor="#EEEEEE"
| Honduras || - || [[Fichier:flag of Ecuador.svg|20px]] '''Ecuador''' || 1:2 (1:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 25. Juni 2014, 17 Auer zu Manaus
|- bgcolor="#EEEEEE"
| Honduras || - || [[Fichier:flag of Switzerland.svg|20px]] '''Schwäiz''' || 0:3 (0:2)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 25. Juni 2014, 17 Auer zu Rio de Janeiro
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Ecuador.svg|20px]] Ecuador || - || [[Fichier:flag of France.svg|20px]] Frankräich || 0:0
|}
==== Grupp F ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:200px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:flag of Argentina.svg|30px]] Argentinien
| align="center" | 6:3
| align="center" | 9
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:Flag of Nigeria.svg|30px]] Nigeria
| align="center" | 3:3
| align="center" | 4
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:flag of Bosnia and Herzegovina.svg|30px]] Bosnien an Herzegowina
| align="center" | 4:4
| align="center" | 3
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:flag of Iran.svg|30px]] Iran
| align="center" | 1:4
| align="center" | 1
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 15. Juni 2014, 19 Auer zu Rio de Janeiro
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Argentina.svg|20px]] '''Argentinien''' || - || [[Fichier:flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bosnien an Herzegowina || 2:1 (1:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 16. Juni 2014, 16 Auer zu Curitiba
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Iran.svg|20px]] Iran || - || [[Fichier:flag of Nigeria.svg|20px]] Nigeria || 0:0
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 21. Juni 2014, 13 Auer zu Belo Horizonte
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Argentina.svg|20px]] '''Argentinien''' || - || [[Fichier:flag of Iran.svg|20px]] Iran || 1:0 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 21. Juni 2014, 19 Auer zu Cuiabá
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Nigeria.svg|20px]] '''Nigeria''' || - || [[Fichier:flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bosnien an Herzegowina || 1:0 (1:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 25. Juni 2014, 13 Auer zu Porto Alegre
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Nigeria.svg|20px]] Nigeria || - || [[Fichier:flag of Argentina.svg|20px]] '''Argentinien''' || 2:3 (1:2)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 25. Juni 2014, 13 Auer zu Salvador
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] '''Bosnien an Herzegowina''' || - || [[Fichier:flag of Iran.svg|20px]] Iran || 3:1 (1:0)
|}
==== Grupp G ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:200px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:Flag of Germany.svg|30px]] Däitschland
| align="center" | 7:2
| align="center" | 7
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:Flag of the United States.svg|30px]] USA
| align="center" | 4:4
| align="center" | 4
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:Flag of Portugal.svg|30px]] Portugal
| align="center" | 4:7
| align="center" | 4
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:flag of Ghana.svg|30px]] Ghana
| align="center" | 4:6
| align="center" | 1
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 16. Juni 2014, 13 Auer zu Salvador
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Germany.svg|20px]] '''Däitschland''' || - || [[Fichier:flag of Portugal.svg|20px]] Portugal || 4:0 (3:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 16. Juni 2014, 19 Auer zu Natal
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Ghana.svg|20px]] Ghana || - || [[Fichier:flag of the United States.svg|20px]] '''USA''' || 1:2 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 21. Juni 2014, 16 Auer zu Fortaleza
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Germany.svg|20px]] Däitschland || - || [[Fichier:flag of Ghana.svg|20px]] Ghana || 2:2 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 22. Juni 2014, 19 Auer zu Manaus
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of the United States.svg|20px]] USA || - || [[Fichier:flag of Portugal.svg|20px]] Portugal || 2:2 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 26. Juni 2014, 13 Auer zu Recife
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of the United States.svg|20px]] USA || - || [[Fichier:flag of Germany.svg|20px]] Däitschland || 0:1 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 26. Juni 2014, 13 Auer zu Brasília
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Portugal.svg|20px]] '''Portugal''' || - || [[Fichier:flag of Ghana.svg|20px]] Ghana || 2:1 (1:0)
|}
==== Grupp H ====
{| style="float:right; width:300px;"
|- bgcolor=#CCDDEE
! Plaz
! style="width:200px;" | Land
! Goler
! Punkten
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 1
| [[Fichier:Flag of Belgium.svg|30px]] Belsch
| align="center" | 4:1
| align="center" | 9
|- bgcolor="#FFAAAA"
| align="center" | 2
| [[Fichier:flag of Algeria.svg|30px]] Algerien
| align="center" | 6:5
| align="center" | 4
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 3
| [[Fichier:flag of Russia.svg|30px]] Russland
| align="center" | 2:3
| align="center" | 2
|- bgcolor=#DDEEFF
| align="center" | 4
| [[Fichier:flag of South Korea.svg|30px]] Südkorea
| align="center" | 3:6
| align="center" | 1
|}
{| border="0" style="width:400px;"
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 17. Juni 2014, 13 Auer zu Belo Horizonte
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Belgium.svg|20px]] '''Belsch''' || - || [[Fichier:flag of Algeria.svg|20px]] Algerien || 2:1 (0:1)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 17. Juni 2014, 19 Auer zu Cuiabá
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Russia.svg|20px]] Russland || - || [[Fichier:flag of South Korea.svg|20px]] Südkorea || 1:1 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 22. Juni 2014, 13 Auer zu Rio de Janeiro
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Belgium.svg|20px]] '''Belsch''' || - || [[Fichier:flag of Russia.svg|20px]] Russland || 1:0 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 22. Juni 2014, 16 Auer zu Porto Alegre
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of South Korea.svg|20px]] Südkorea || - || [[Fichier:flag of Algeria.svg|20px]] '''Algerien''' || 2:4 (0:3)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 26. Juni 2014, 17 Auer zu São Paulo
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of South Korea.svg|20px]] Südkorea || - || [[Fichier:flag of Belgium.svg|20px]] '''Belsch''' || 0:1 (0:0)
|- bgcolor="#dddddd"
| colspan="4" | 26. Juni 2014, 17 Auer zu Curitiba
|- bgcolor="#EEEEEE"
| [[Fichier:flag of Algeria.svg|20px]] Algerien || - || [[Fichier:flag of Russia.svg|20px]] Russland || 1:1 (0:1)
|}
=== Finallronn ===
{| border=0 cellpadding=0 cellspacing=0 style="font-size: 90%; margin:1em 2em 1em 1em;"
| height=5|
| colspan="4"|
| align="center" colspan="2" style="border:1px solid #8F8F8F;" bgcolor=#C1D8FF|Aachtelsfinall
| colspan="2"|
| align="center" colspan="2" style="border:1px solid #8F8F8F;" bgcolor=#C1D8FF|Véirelsfinall
| colspan="2"|
| align="center" colspan="2" style="border:1px solid #8F8F8F;" bgcolor=#C1D8FF|Halleffinall
| colspan="2"|
| align="center" colspan="2" style="border:1px solid #8F8F8F;" bgcolor=#C1D8FF|Finall
|-
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| rowspan="3" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="2"|28. Juni, Belo Horizonte
| rowspan="4" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="7" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="3"|
| rowspan="7" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="13" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="9"|
| rowspan="13" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="25" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="21"|
|-
| height=5|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''A'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Brazil.svg|20px|Brasilien]] [[Fichier:Flag of Croatia.svg|20px|Kroatien]] [[Fichier:Flag of Mexico.svg|20px|Mexiko]] [[Fichier:Flag of Cameroon.svg|20px|Kamerun]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{BRA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1(3)
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0px 2px 0px; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="2"|4. Juli, Fortaleza
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''B'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Spain.svg|20px|Spuenien]] [[Fichier:Flag of the Netherlands.svg|20px|Holland]] [[Fichier:Flag of Chile.svg|20px|Chile]] [[Fichier:Flag of Australia.svg|20px|Australien]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{CHL}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1(2)
| rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{BRA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 2 ²
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|28. Juni, Rio de Janeiro
|-
| height=5|
| rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{COL}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
| rowspan="12" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''C'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Colombia.svg|20px|Kolumbien]] [[Fichier:Flag of Greece.svg|20px|Griicheland]] [[Fichier:Flag of Cote d'Ivoire.svg|20px|Elfebeeküst]] [[Fichier:Flag of Japan.svg|20px|Japan]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{COL}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 2 ¹
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="6"|
| colspan="2" rowspan="2"|8. Juli, Belo Horizonte
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"| '''D'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Uruguay.svg|20px|Uruguay]] [[Fichier:Flag of Costa Rica.svg|20px|Costa Rica]] [[Fichier:Flag of England.svg|20px|England]] [[Fichier:Flag of Italy.svg|20px|Italien]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{URY}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
| rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{BRA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|30. Juni, Brasília
|-
| height=5|
| rowspan="24" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{DEU}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 7
| rowspan="24" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''E'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Switzerland.svg|20px|Schwäiz]] [[Fichier:Flag of Ecuador.svg|20px|Ecuador]] [[Fichier:Flag of France.svg|20px|Frankräich]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{FRA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 2
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="2"|4. Juli, Rio de Janeiro
| colspan="2" rowspan="18"|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''F'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Argentina.svg|20px|Argentinien]] [[Fichier:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|Bosnien an Herzegowina]] [[Fichier:Flag of Iran.svg|20px|Iran]] [[Fichier:Flag of Nigeria.svg|20px|Nigeria]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{NGA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
| rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0| {{FRA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|30. Juni, Porto Alegre
|-
| height=5|
| rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{DEU}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
| rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''G'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Germany.svg|20px|Däitschland]] [[Fichier:Flag of Portugal.svg|20px|Portugal]] [[Fichier:Flag of Ghana.svg|20px|Ghana]] [[Fichier:Flag of the U.S..svg|20px|USA]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{DEU}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 2
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="6"|
| colspan="2" rowspan="2"|13. Juli, Rio de Janeiro
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''H'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Belgium.svg|20px|Belsch]] [[Fichier:Flag of Algeria.svg|20px|Algerien]] [[Fichier:Flag of Russia.svg|20px|Russland]] [[Fichier:Flag of South Korea.svg|20px|Südkorea]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0| {{DZA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1 ²
| rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{DEU}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1 ²
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|29. Juni, Fortaleza
|-
| height=5|
| rowspan="23" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{ARG}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''B'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Spain.svg|20px|Spuenien]] [[Fichier:Flag of the Netherlands.svg|20px|Holland]] [[Fichier:Flag of Chile.svg|20px|Chile]] [[Fichier:Flag of Australia.svg|20px|Australien]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0| {{NLD}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0| 2
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="2"|5. Juli, Salvador
| colspan="2" rowspan="10"|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''A'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Brazil.svg|20px|Brasilien]] [[Fichier:Flag of Croatia.svg|20px|Kroatien]] [[Fichier:Flag of Mexico.svg|20px|Mexiko]] [[Fichier:Flag of Cameroon.svg|20px|Kamerun]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{MEX}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
| rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{NLD}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0(4)
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|29. Juni, Recife
|-
| height=5|
| rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0| {{CRI}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0(3)²
| rowspan="12" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''D'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Uruguay.svg|20px|Uruguay]] [[Fichier:Flag of Costa Rica.svg|20px|Costa Rica]] [[Fichier:Flag of England.svg|20px|England]] [[Fichier:Flag of Italy.svg|20px|Italien]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{CRI}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1(5)
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="6"|
| colspan="2" rowspan="2"|9. Juli, São Paulo
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''C'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Colombia.svg|20px|Kolumbien]] [[Fichier:Flag of Greece.svg|20px|Griicheland]] [[Fichier:Flag of Cote d'Ivoire.svg|20px|Elfebeeküst]] [[Fichier:Flag of Japan.svg|20px|Japan]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{GRE}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1(3)
| rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{NLD}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0(2)
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|1. Juli, São Paulo
|-
| height=5|
| rowspan="11" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{ARG}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0(4)
| rowspan="11" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #8F8F8F;" bgcolor=#C1D8FF|Spill ëm d'drëtt Plaz
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''F'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Argentina.svg|20px|Argentinien]] [[Fichier:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px|Bosnien an Herzegowina]] [[Fichier:Flag of Iran.svg|20px|Iran]] [[Fichier:Flag of Nigeria.svg|20px|Nigeria]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{ARG}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
|-
| height=5|
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="2" rowspan="2"|5. Juli, Brasília
| colspan="2" rowspan="9"|
| colspan="2" rowspan="2"|12. Juli, Brasília
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''E'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Switzerland.svg|20px|Schwäiz]] [[Fichier:Flag of Ecuador.svg|20px|Ecuador]] [[Fichier:Flag of France.svg|20px|Frankräich]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{SUI}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
| rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| rowspan="4" style="border-width:1px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{ARG}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{BRA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
|-
| height=5|
| colspan="3" rowspan="2"|
| colspan="2" rowspan="2"|1. Juli, Salvador
|-
| height=5|
| rowspan="5" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{BEL}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 0
| rowspan="5" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{NLD}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 3
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''H'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Belgium.svg|20px|Belsch]] [[Fichier:Flag of Algeria.svg|20px|Algerien]] [[Fichier:Flag of Russia.svg|20px|Russland]] [[Fichier:Flag of South Korea.svg|20px|Südkorea]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Éischten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{BEL}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 2
|-
| height="5" |
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 2px 0; border-style: solid;border-color:black;"|
| colspan="10" rowspan="3"|¹ Gewonnen no der Verlängerung<br>² Gewonnen nom Elefmeterschéissen
|-
| height=5|
| rowspan="2" align="center" bgcolor=#98A1B2 style="border:1px solid #7A8392;" style-"color: #FFFFFF"|'''G'''
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0|[[Fichier:Flag of Germany.svg|20px|Däitschland]] [[Fichier:Flag of Portugal.svg|20px|Portugal]] [[Fichier:Flag of Ghana.svg|20px|Ghana]] [[Fichier:Flag of the U.S..svg|20px|USA]]
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 |Zweeten
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | {{USA}}
| rowspan="2" style="border:1px solid #7A8392;" bgcolor=#FAF8F0 | 1
| rowspan="2" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|-
| height=5|
| style="border-width:1px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|
|}
{{Navigatioun Foussballweltmeeschterschaften}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|FIFA World Cup 2014}}
[[Kategorie:Foussball-Weltmeeschterschaften|2014]]
[[Kategorie:Sport 2014]]
hur29sajniokkky7omj41kp3ilwp3vq
Lëtschkampen
0
21665
2714347
2691337
2026-11-03T21:34:28Z
GilPe
14980
Upassungen
2714347
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Lützkampen
| Wopen = DEU Lützkampen COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Arzfeld}}
| Fläch = 1.098 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|50|08|50.43|N|06|11|15.74|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Lützkampen''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng Uertschaft am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]], an eng [[Uertsgemeng]] an [[Verbandsgemeng Arzfeld]], déi aus 43 Uertsgemenge besteet.
Zur Uertsgemeng Lëtschkampe gehéieren och d'Uertschafte [[Stupbach]] (''Stubbech'') a [[Welchenhausen]] (''Wielsgen''), an där, no beim [[Dräilännereck bei Léiler|Dreilännereck]], zanter 2002 an engem fréiere Bushaischen de „warscheinlech klengste Musée vun der Welt“ steet, dee 24 Stonnen op 24 op ass.
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.luetzkampen.de/ Offiziell Säit]
* [http://www.vg-arzfeld.de/ Websäit vun der Verbandsgemeng Arzfeld]
* [http://www.kult-our-tal-museum.de ''Museum in der Wartehalle''] („De warscheinlech klengste Musée vun der Welt“)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
nt7evgyl4d88ivvgirb78nvyvznsc18
Donen
0
21667
2714314
2691338
2026-11-03T18:45:37Z
GilPe
14980
Update
2714314
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Dahnen
| Wopen = DEU Dahnen COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Arzfeld}}
| Fläch = 1.718 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|50|04|19.01|N|06|08|36.16|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Dahnen''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]]. Donen ass en Deel vun der [[Verbandsgemeng Arzfeld]].
==Geschicht==
Donen gëtt am Joer [[1331]] fir d'éischt ernimmt.
== Literatur ==
* Hagedorn, Gerd, 1996. Die Dahner Sprünge: Schildbürgerstreiche aus der Eifel. 111 S., Dahnen. ISBN 3-00-001999-5.
* Hagedorn, Gerd, 2003. Dahnen 1900-2000 - Bilderchronik eines Eifeldorfes. Ver. des [http://gvpl.de Geschichtsvereins Prümer Land e. V.] Band 48.
==Kuckeswäertes==
* Monument vum [[Klëppelkrich]]
* Fielse vun der Königslay
* Ikone-Kierch St. Servatius, déi ëm 1500 gebaut gouf
* Pieta-Kapell
* D'Weekapell, den Hll. [[Cosmas an Damian]] geweit.
* Däitschen Zaldotekierfecht aus dem [[2. Weltkrich]]
==Biller==
<gallery perrow="2" widths="180">
Fichier:KieDahn12.JPG|Kierch St. Servatius vun Dahnen
Fichier:Dahnen Klëppelkrich-Monument.jpg|Klëppelkrich Monument zu Dahnen
</gallery>
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.dahnen.net/ Websäit vu Donen]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dahnen| ]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
4li33swlr2gfiwceprvrsufkztj6xas
2714315
2714314
2026-11-03T18:46:32Z
GilPe
14980
2714315
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Dahnen
| Wopen = DEU Dahnen COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Arzfeld}}
| Fläch = 1.718 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|50|04|19.01|N|06|08|36.16|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Dahnen''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]]. Donen ass en Deel vun der [[Verbandsgemeng Arzfeld]].
==Geschicht==
Donen gëtt am Joer [[1331]] fir d'éischt ernimmt.
== Literatur ==
* Hagedorn, Gerd, 1996. Die Dahner Sprünge: Schildbürgerstreiche aus der Eifel. 111 S., Dahnen. ISBN 3-00-001999-5.
* Hagedorn, Gerd, 2003. Dahnen 1900-2000 - Bilderchronik eines Eifeldorfes. Ver. des [http://gvpl.de Geschichtsvereins Prümer Land e. V.] Band 48.
==Kuckeswäertes==
* Monument vum [[Klëppelkrich]]
* Fielse vun der Königslay
* Ikone-Kierch St. Servatius, déi ëm 1500 gebaut gouf
* Pieta-Kapell
* D'Weekapell, den Hll. [[Cosmas an Damian]] geweit.
* Däitschen Zaldotekierfecht aus dem [[2. Weltkrich]]
==Biller==
<gallery perrow="2" widths="180">
Fichier:KieDahn12.JPG|Kierch St. Servatius vun Donen
Fichier:Dahnen Klëppelkrich-Monument.jpg|Klëppelkrich Monument zu Donen
</gallery>
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.dahnen.net/ Websäit vu Donen]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dahnen| ]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
is74uxp5bg3tgymbdwse7hoa1tlz5le
Ralingen
0
22133
2714383
2490228
2026-11-04T07:09:43Z
GilPe
14980
Upassungen
2714383
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen =
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Gemeng =
| Fläch =
}}
'''Ralingen''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) op der [[Sauer]] ass eng Gemeng an der [[Verbandsgemeng Tréier-Land]] am [[Landkrees Tréier-Saarburg]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]].
Op der aner Säit vun der Sauer läit déi [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gemeng [[Rouspert]].
Ralingen besteet aus
*'''Ralingen''' (''Rooljen''),
*[[Wintersdorf]] (''Wanschdrëf''),
*[[Godendorf]] (''Godendref''),
*[[Edingen]] (''Ittchen''),
*[[Olk]] (''Olek''),
*[[Kersch]] (''Käersch'').
== Partnerschafte mat auslännesche Gemengen ==
*[[Rouspert]]
*[[Velence]] an [[Ungarn]]
Am Gemengenzenter ''Reemerhof'' zu Rouspert gouf de [[6. Juni]] [[2002]] d'Partnerschaft tëscht den dräi Gemenge vun de Buergermeeschteren Agnes Olah, [[Luc Bonblet]] und Oswald Disch ënnerschriwwen.
== Veräiner ==
*[https://web.archive.org/web/20061114180024/http://www.fsv-ralingen.de/home.htm Websäit vum "Fussball Sport Verein 1925 Ralingen e. V."]
*[https://web.archive.org/web/20070226145731/http://www.sg.fsv-ralingen.de/ Websäit vun der "Spielgemeinschaft Sauertal - Ralingen"]
== Spezielles an der Gemeng ==
*D'Ralinger Spruddelquell
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[http://www.ralingen.de Websäit vu Ralingen]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
3k5yl9kygv2ih9sf7v21mh536aq62np
Wikipedia:Communautéitssäit/Archiv Neies
4
23854
2714297
2709650
2026-11-03T17:43:14Z
Zinneke
34
/* Februar 2017 */
2714297
wikitext
text/x-wiki
===Archiv: Neies vun der Commmunautéit===
Hei ginn d'Annoncen, wat nei war, archivéiert.
(''hannescht op d'[[Wikipedia:Communautéitssäit|Communautéitssäit]]'')
== 2024 ==
=== November 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|21.|De [[Benotzer:Volvox]] gëtt Administrateur op der lb-Wikipedia.}}
=== Oktober 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|11.|De 64.000. Artikel, [[Mummentaart]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
=== August 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|29.|En neie WikiProjet gouf lancéiert, bei deem jiddereen hëllefe kann, Biographië vu Leit unzeleeën, no deenen [[Wikipedia:WikiProjet Stroossennimm|zu Lëtzebuerg eng Strooss genannt gouf]] (an zu deenen et nach keen Artikel gëtt).}}
[[Fichier:Wikipedia lb 20.png|120px|right]]
=== Abrëll 2024 ===
{{Annonce Verschiddenes|6.|Eng [[Wikipedia:20 Joer|Projetssäit fir den 20. Gebuertsdag vun der Wikipedia op Lëtzebuergesch]] gouf opgesat.}}
===Februar 2024===
{{Annonce Verschiddenes|4.|Den 63.000. Artikel, [[Pontebier]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
== 2023 ==
=== August 2023 ===
{{Annonce Verschiddenes|8.|Den 62.000. Artikel, [[Hollännesch Karibik]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
== 2022 ==
=== August 2022 ===
{{Annonce Verschiddenes|6.|Den 61.000. Artikel, [[Vëlosummer]], gëtt vum GilPe ugeluecht.}}
[[File:Rear side AL Dicks-Rodange-Lentz Sëlwerplack 2021.jpg|thumb|180px|right|Récksäit Plaquette Dicks-Rodange-Lentz a Sëlwer 2021]]
==2021 ==
===November 2021 ===
{{Annonce Verschiddenes|27.|Stellvertriedend fir all Wikipedia-Mataarbechter gëtt Wikimedia Lëtzebuerg asbl. vun der [[Actioun Lëtzebuergesch]] mat der Plaquette ''[[Éiereplack Dicks-Rodange-Lentz|Dicks-Rodange-Lentz a Sëlwer]] 2021'' ausgezeechent "''fir hir sëllegen Artikelen op Wikipedia a Lëtzebuerger Sprooch"''.}}
===Juli 2021 ===
{{Annonce Verschiddenes|31.|De 60.000. Artikel, [[Pezuls]], gëtt vum Les Meloures ugeluecht.}}
==2020==
=== Januar 2020 ===
{{Annonce Verschiddenes|15.|Konferenz iwwer Wikipedia, organiséiert vu Wikimedia Lëtzebuerg asbl an Zesummenaarbecht mat der Kulturkommissioun vun der Gemeng Leideleng. E Bericht iwwer dës Konferenz steet am [https://www.leudelange.lu/fr/commune-de-leudelange/mediatheque/bulletins-communaux/2020/gemengebuet-136-avril-2020 Leidelenger Gemengebuet # 136 - Abrëll 2020], S. 58-59}}
==2019==
===November 2019===
{{Annonce Verschiddenes|(bis Jan. 2020)|Fir d'zweet Kéier gëtt et de [[Wikipedia:WikiProjet Comics|WikiProjet Comics]], am Kader vum [[Benoît Majerus]] sengem Cours "Histoire de Bulles" an deen am WS 2019/20 am ''Bachelor en Cultures Européennes'' op der [[Uni Lëtzebuerg]], ugebuede gëtt.}}
===September 2019===
{{Annonce Verschiddenes|13. a 14.|Wikimedia Lëtzebuerg ass op der Leidelenger Kiermes 2.0 mat engem Infostand vertrueden. An engem Quiz kann ee säi Wëssen op eng spilleresch Manéier testen. All Äntwerte fënnt ee selbstverständlech op eiser Wikipedia.<br>
[https://www.leudelange.lu/fr/commune-de-leudelange/actu-agenda/actualite/2019/12/resultat-vum-kiermes-wikimedia-quiz D'Resultat vum Kiermes-Wikimedia Quiz] op der Websäit vun der Gemeng Leideleng}}
===Juli 2019===
{{Annonce Verschiddenes|6.| Wikitreffen zu Leideleng. Am [https://www.leudelange.lu/fileadmin/mediatheque/documents/gemengebuet/Gemengebued_133_epreuve_5.pdf Leidelenger Gemengebuet vum Juli 2019] huet Wikimedia Lëtzebuerg asbl. sech op de Säiten 43-45 virgestallt.}}
===Mäerz 2019===
{{Annonce Verschiddenes|16.| Generalversammlung vum Veräin ''[[Wikimedia#Wikimedia_Lëtzebuerg|Wikimedia Lëtzebuerg]]'' zu [[Leideleng]], wou och elo de Sëtz ass.}}
{{Annonce Verschiddenes|1.|Onse Wikipedia-Kolleeg [[Spezial:Kontributiounen/Astro-Jupp|Astro-Jupp]], fréier bekannt och als [[Spezial:Kontributiounen/SITCK|SITCK]], ass gestuerwen.}}
==2018==
===November 2018===
{{Annonce Verschiddenes||Ufank vum [[Wikipedia:WikiProjet Comics|WikiProjet Comics]], am Kader vum [[Benoît Majerus]] sengem Cours "Histoire de Bulles" an deen am WS 2018/19 am ''Bachelor en Cultures Européennes'' op der [[Uni Lëtzebuerg]], ugebuede gëtt.}}
{{Annonce Verschiddenes|23.| De 55.000 Artikel, [[Anville (Moundkrater)]] gëtt vum Astro-Jupp geschriwwen.}}
===Januar 2018===
{{Annonce Verschiddenes|20.| Generalversammlung vum Veräin ''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_L%C3%ABtzebuerg_-_User_Group Wikimedia Lëtzebuerg]'' an der [[Jugendherberg Esch-Uelzecht|Jugendherberg zu Esch-Uelzecht]] an am Uschloss Treffe vun all de Wikipedianer.}}
==2017==
===September 2017===
{{Annonce Verschiddenes|10.| De 50.000 Artikel, [[Rives de Clausen]] gëtt vum GilPe geschriwwen.}}
===Mee 2017===
{{Annonce Verschiddenes|17.| Den 49.000. Artikel, [[La Rosière (Haute-Saône)]] gëtt vum Les Meloures geschriwwen.}}
===Februar 2017===
{{Annonce Verschiddenes|11.| Den 48.000. Artikel, [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] gëtt vum MMFE geschriwwen.}}
==2016==
===November 2016===
{{Annonce Verschiddenes|11.| De 47.000. Artikel, [[Raoul Coutard]] gëtt vum Johnny Chicago geschriwwen.}}
===Juni 2016===
{{Annonce Verschiddenes|28.| De 46.000. Artikel, [[Kalininsk]] gëtt vum Wolverène geschriwwen.}}
[[Fichier:Wiki-Treffen Mee 2016.jpg|Miniatur]]
===Mee 2016===
{{Annonce Verschiddenes|21.|Wiki-Treffen um [[Juegdschlass]]. Dobäi waren (vu lénks no riets): Jwh, Denise Hastert, Les Meloures, Sultan Edijingo, Robby, Soued031, GilPe, Zinneke, MMFE, Cayambe, SITCK. [[lb:Wikipedia:De_Staminee#Fazit:|Fazit vum Treffen]]}}
==2015==
===Dezember 2015===
{{Annonce Verschiddenes|15.| De 45.000. Artikel, [[Canton de Villeneuvois et Villefranchois]] gëtt vum Les Meloures geschriwwen.}}
===Juli 2015===
{{Annonce Verschiddenes|8.|De 44.000. Artikel, [[Heckefräsch (Zäitschrëft)]] gëtt vum Jamcelsus geschriwwen.}}
[[Fichier:Wiki-Treffen Mee 2015.jpg|thumb]]
===Mee 2015===
{{Annonce Verschiddenes|9.|Wiki-Treffen um [[Juegdschlass]]. Dobäi waren: (vu lénks no riets): Johnny Chicago, Jwh, Zinneke, Les Meloures, GilPe, MMFE, Robby, Sultan Edijingo, Cayambe, (an de Soued031, net op der Foto).}}
Ënner anerem gouf entscheet, eng ASBL "Wikimedia Lëtzebuerg" ze schafen.
<br>
==2014==
[[File:Logo-charta-benevolat-lu.jpg|100px|right]]
===Dezember 2014===
{{Annonce Verschiddenes|5.|Wikipedia Déi fräi Enzyklopedie ënnerschreift mat 244 aneren Organisatiounen d'[[Charta vum Benevolat]]}}
===November 2014===
{{Annonce Verschiddenes|11.|Den 42.000. Artikel, [[Kapell Léifreg]] gëtt vum MMFE geschriwwen.}}
[[File:Wikipedia-logo-v2-lb_10d.png|110px|right]]
===September 2014===
{{Annonce Verschiddenes|1.-30.|De Fotoconcours ''Wiki Loves Monuments 2014 in Belgium and Luxembourg'', iwwer klasséiert Monumenter, ass nees am Gaang (kuckt: http://www.wikilovesmonuments.be).<br>D'Gewënner goufen de 27. November 2014 bekannt gemaach a sinn [[:commons:Commons:Wiki_Loves_Monuments_2014_in_Belgium_%26_Luxembourg/Winners|hei]] ze gesinn.}}
===Juli 2014===
{{Annonce Verschiddenes|23.|Déi lëtzebuergesch Wikipedia huet 10 Joer!}}
[[Fichier:Wiki-Treffen Mar. 2014.jpg|thumb|Beim Wiki-Treffen waren derbäi (dem Alphabet no): Johnny Chicago, Jwh, Les Meloures, MMFE, Robby, Claude Schomer, SITCK, Soued031, Sultan Edijingo, Zinneke]]
===Mee 2014===
{{Annonce Verschiddenes|4.|Den 41.000. Artikel, [[Pierre Zimmer]] vum Johnny Chicago, gëtt geschriwwen.}}
=== Mäerz 2014===
{{Annonce Verschiddenes|15.|Wiki-Treffen am [[Juegdschlass]]}}
=== Februar 2014===
{{Annonce Verschiddenes|23.|Déi nei [[Haaptsäit]] ass online.}}
===Januar 2014===
{{Annonce Verschiddenes|2.|Eng [[Wikipedia:WikiProjet Haaptsäit|Projetssäit fir d'Haaptsäit opzefrësche]] gouf ugeluecht.}}
==2013==
===Dezember 2013===
{{Annonce Verschiddenes|28.|Den Artikel [[Liart]] vum Les Meloures ass dee 40.000. op dëser Wikipedia.}}
[[File:Participating Countries WLM 2013.svg|right|200px]]
===September 2013===
{{Annonce Verschiddenes|1.-30.|Och dëst Joer nees: '''Wiki Loves Monuments''', [[Wikipedia:WikiProjet National Monumenter|Fotoconcours iwwer klasséiert Monumenter]] an der Belsch an zu Lëtzebuerg (a soss bal 50 Länner). Hei de [[Wikipedia:WikiProjet_National_Monumenter#Bilan_2013|Bilan]].}}
===Juli 2013===
{{Annonce Verschiddenes|28.|Den Artikel [[Lambertuskierch vu Grooljen]] vum MMFE ass deen 39.000. op dëser Wikipedia.}}
=== Mee 2013 ===
{{Annonce Verschiddenes|14.|D'<nowiki>'</nowiki>Buch-Funktioun' (Extension:Collection) ass elo och op der lb-Wikipedia disponibel}}
=== Februar 2013===
[[Fichier:Wiki-Treffen Feb. 2013.jpg|200px|right]]
{{Annonce Verschiddenes|23.|Wiki-Treffen am ''Juegdschlass''.<br><small> Mat dobäi waren: [[Benotzer:Cayambe|Cayambe]], [[Benotzer:Jamcelsus|Jamcelsus]], [[Benotzer:Jwh|Jwh]], [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]], [[Benotzer:MMFE|MMFE]], [[Benotzer:Robby|Robby]], [[Benotzer:SITCK|SITCK]], [[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]], [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]].</small>}}
{{Annonce Verschiddenes|10.|Den Artikel [[Michel Nicolas Muller]] vum Jamcelsus ass deen 38.000. op dëser Wikipedia.}}
==2012==
=== Dezember 2012 ===
{{Annonce Verschiddenes|2.|De Mister Science beschäftegt sech am Kader vum [http://tele.rtl.lu/magazin/pisawessensmagazin/ Pisa-Magazin "Wéi wees ee wat ee wees" mam Thema Wikipedia] Ufank vun der Sendung 19:00}} D'Sequenz online kucken: [http://tele.rtl.lu/magazin/pisawessensmagazin/show/?v=2982063 ''De Mister Science beduckst Wikipedia'']
===September 2012===
{{Annonce Verschiddenes|30.|Den Artikel [[CR142]] vum MMFE ass dee 37.000. op dëser Wikipedia.}}
{{Annonce Verschiddenes|1.-30.|De Fotoconcours iwwer klasséiert Monumenter, ''[http://wikimovesmonuments.org Wiki Loves Monuments],'' gëtt a 36 Länner uechter d'Welt organiséiert, dorënner och zu Lëtzebuerg. [[Wikipedia:WikiProjet_National_Monumenter#Bilan_2012|Bilan nom 30.9.]].}}
===Mee 2012===
{{Annonce Verschiddenes|14.|Den Artikel [[Mutz vum Monomach]] vum Otets ass dee 36.000. op dëser Wikipedia.}}
===Mäerz-Juni 2012===
{{Annonce Verschiddenes||Am Kader vun 2 Seminairen op der Uni Lëtzebuerg ginn Artikelen zu [[Wikipedia:Historiographen|Historigraphen]] an zu [[Wikipedia:Lokalgeschicht|Lokalgeschicht]] ë. a. hei op der Wikipedia publizéiert.}}
===Februar 2012===
{{Annonce Verschiddenes|1.|Den Artikel [[European Launcher Development Organisation]] vum SITCK ass dee 35.000. op dëser Wikipedia.}}
==2011==
===Dezember 2011===
{{Annonce Verschiddenes||Honnerte vu Säiten, Kategorien a Biller ginn no de Gemengewalen, an no de Fusioune vun 16 Gemengen zu 6 neien ugepasst (kuckt: [[Wikipedia:WikiProjet Gemengen]]).}}
===Oktober 2011===
{{Annonce Verschiddenes|30.| De 34.000sten Artikel ass [[Rollainville]] vum Les Meloures.}}
===September 2011===
{{Annonce Verschiddenes|11.|D'lb.Wiki war zu zwee Mann héich um Wikipedia-Kongress vun de Regional- a klenge Sproochen zu Nürnberg vertrueden (Resumé: [http://de.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kurier Wikipedia:Kurier] vum 12.09.2011). }}
[[Fichier:LUSITANA WLM 2011 d.svg|thumb|100px]]
{{Annonce Verschiddenes|1.-30. Sept.|De '''Wiki Loves Monuments'''-Fotoconcours deckt och Lëtzebuerg mat of. Jiddereen ass invitéiert, do [http://www.wikilovesmonuments.be matzemaachen].}}
===Juni 2011===
{{Annonce Verschiddenes|30.| Mam Artikel [[VKontakte]] gouf deen '''33.000'''sten Artikel op dëser Wiki geschriwwen.}}
===Mee 2011===
{{Annonce Verschiddenes|Mee|Am Kader vun engem Seminaire iwwer [[Historiographie]] op der [[Uni Lëtzebuerg]] goufen eng etlech Hausaarbechten zu Historiker-Biographien op dëser Wiki publizéiert.}}
[[File:Lb-wiki forum_benevolat_2011.jpg|thumb|De Stand vun der lb.Wikipedia, 30. Abrëll 2011]]
===Abrëll/Mee 2011===
{{Annonce Verschiddenes|29. Abrëll bis 3. Mee|D'lb.Wikipedia ass mat engem Stand um '''Forum vum Benevolat''' an der ''City Concorde'' vertrueden.}}
===Februar 2011===
{{Annonce Verschiddenes|1. Februar|Zwéi gréisser Projete sinn ugelaf, bei deene jidderee bäidroe kann, mat Text a Biller:
Am Kader vu ''Wiki Loves Monuments'' sämtlech klasséiert Monumenter an Objeten opzezielen, ze beschreiwen an z'illustréieren (kuckt: '''[[Wikipedia:WikiProjet National Monumenter|WikiProjet National Monumenter]]''') an d'Lëschte vun de '''[[Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg]]''' opzefëllen, ze beschreiwen an z'illustréieren.}}
{{Annonce Verschiddenes|17|Mam Artikel [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder]] gouf den '''32.000'''sten Artikel geschriwwen}}
==2010==
===Oktober 2010===
{{Annonce Verschiddenes|6|Mam Artikel [[Thoiria]] gouf den '''31.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===September 2010===
{{Annonce Verschiddenes|1|De [[Benotzer:MGA73]] a [[Benotzer:MGA73bot|säi Bot]] hëllefen, Lizenzschabloune bei déi Biller ze setzen, wou keng waren.}}
===August 2010===
{{Annonce Verschiddenes|21|Mam Artikel [[Krasnojarsk]] gouf den '''30.000'''sten Artikel geschriwwen}}
===Juni ===
{{Annonce Verschiddenes|30|D'Wikipedia op Lëtzebuergesch kritt en neie Look an e "geliftene" Logo.}}
===Abrëll===
{{Annonce Verschiddenes|10|Mam Artikel [[Oberstinzel]] gouf den '''29.000'''sten Artikel geschriwwen}}
==2009==
===November===
{{Annonce Verschiddenes|4|Mam Artikel [[Helen Keller]] gouf den '''28.000'''sten Artikel geschriwwen}}
===Juni===
{{Annonce Verschiddenes|15|Mam Artikel [[Vuelta Ciclista al País Vasco 2009]] gouf de '''27.000'''sten Artikel geschriwwen}}
===Januar ===
{{Annonce Verschiddenes|27|Mam Artikel [[Christoph Salzmann]] gouf e '''26.000'''sten Artikel geschriwwen}}
==2008==
===Dezember 2008===
{{Annonce Verschiddenes|3|Mam Artikel [[Pierre Biwer]] gouf e '''25.000'''sten Artikel geschriwwen}}
===November===
{{Annonce Verschiddenes|1| Mat dem [[Benotzer:WikimediaNotifier/notifications|Wikimedia notification system]] bleiwe mir um Lafende wat et Neies bei der WikiMedia gëtt}}
===Oktober===
{{Annonce Verschiddenes|1|De [[Benotzer:Robby|Robby]] gëtt zum ''Bureaucrat'' gewielt.}}
===August===
{{Annonce Verschiddenes|24|Mam Artikel [[Willy Flener]] gouf e '''24.000'''sten Artikel geschriwwen}}
{{Annonce Verschiddenes|1|De [[user:robby|Robby]] gëtt zum Admin gewielt.}}
===Juli===
{{Annonce Verschiddenes|6|Mam Artikel [[T-34]] gouf deen '''23.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===Juni===
{{Annonce Benotzer|9|De [[User:Cornischong|Cornischong]] verléiert seng Administrator- a Bürokraterechter|Benotzer_Diskussioun:Cornischong&diff=next&oldid=478019|}}
===Mee===
{{Annonce Verschiddenes|16|Mam Artikel [[Canton d'Hazebrouck-Sud]] gouf deen '''22.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===Abrëll===
{{Annonce Verschiddenes|15|Mam Artikel [[Canton d'Albi-Sud]] gouf deen '''21.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===Februar===
{{Annonce Verschiddenes|2|Mam Artikel [[TSV Schwieberdingen]] gouf deen '''20.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===Januar 2008===
{{Annonce Verschiddenes|10|D'lëtzebuergesch Wikipedia kritt eng Originalzeechnung vum [[Roger Leiner]], de "[[:Bild:Wiki Leiner 08--w.jpg|Wiki-Sherlock]]" als Erkennungsbild.}}
==2007==
===Dezember 2007===
{{Annonce Verschiddenes|28|Mam Artikel [[Canton de Saint-Agrève]] gouf deen '''19.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===Oktober===
{{Annonce Verschiddenes|20|Mam Artikel [[Canton de Damville]] gouf deen '''18.000'''sten Artikel geschriwwen.}}
===September===
{{Annonce Verschiddenes|15|Mam Artikel [[Arrondissement Roanne]] huet d'Wikipedia op Lëtzebuergesch hire 17.500sten Artikel kritt.}}
===August===
{{Annonce Verschiddenes|15|Mam Artikel [[NGC 2360]] huet d'Wikipedia op Lëtzebuergesch hire 17.000sten Artikel kritt.}}
===Juli===
{{Annonce Verschiddenes|24|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Egyptopedia|Aalt Egypten]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|17|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Réimescht Räich|Réimescht Räich]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|3|Mam Artikel [[Bassurels]] huet d'Wikipedia op Lëtzebuergesch hire 16.000sten Artikel kritt.}}
===Juni 2007===
{{Annonce Mediawiki|22|Jiddfereen ass häerzlech invitéiert, seng Stëmm fir d'[[m:Board_elections/2007/Candidates|Wahl vum Kuratorium vun der Wikimedia-Stëftung]] ofzeginn.}}
===Mee 2007===
{{Annonce Verschiddenes|18|Mam Artikel [[Escles]] huet d'Wikipedia op Lëtzebuergesch hire '''15.000sten Artikel''' kritt.}}
{{Annonce Verschiddenes|7|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Frankräich|Frankräich]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|2|Vum 5. bis den 12. Mee ass iwwer nei [[Wikipedia:Adminkandidaturen|Kandidate fir Administrateur]] ofgestëmmt ginn.}}
===Abrëll 2007 ===
{{Annonce Verschiddenes|11|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:EU|Europäesch Unioun]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|4|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:WWII|Zweete Weltkrich]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|1|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Schwäiz|Schwäiz]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
=== Mäerz 2007 ===
{{Annonce Verschiddenes|25|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Spuenien|Spuenien]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|19|Dee '''14.000'''sten Artikel gouf geschriwen|}}
{{Annonce Verschiddenes|19|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Hellenopedia|Aalt Griicheland]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
===Februar 2007===
{{Annonce Verschiddenes|14|En neit [[Wikipedia:Portaler|Portal]] bitt eng Iwwersiicht zum Thema [[Portal:Stad Lëtzebuerg|Stad Lëtzebuerg]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|12|Den '''13.000sten''' Artikel gouf geschriwen|Dalhain|''kuckt den Artikel''|}}
==2006==
=== Dezember 2006===
{{Annonce Verschiddenes|20|Dräi nei [[Wikipedia:Portaler|Portaler]] bidden eng Iwwersiicht zu den Theme [[Portal:Paräis|Paräis]], [[Portal:Wien|Wien]] a [[Portal:Franséisch Revolutioun|Franséisch Revolutioun]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|19|Den '''12.000sten''' Artikel gouf geschriwen|Lëscht vun de gréisste Stären|''kuckt den Artikel''|}}
=== November 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|28|Véier nei Portaler bidden eng Iwwersiicht zu den Themen [[Portal:Architektur|Architektur]], [[Portal:Astronomie|Astronomie]], [[Portal:Belsch|Belsch]] a [[Portal:Fotografie|Fotografie]]|Wikipedia:Portaler|Portaler}}
{{Annonce Verschiddenes|28|De '''Riccardobot''' ënnerstëtzt d'Interwiki-Aarbecht|:it:Utente:Riccardov|}}
{{Annonce Verschiddenes|9|Den '''Escarbot''' huet an alle Kategorië vum Typ 'Gebuer' a 'Gestuerwen' tëschent dem Joer 1 an dem Joër 2006 d'Interwikilinke bäigesat}}
=== Oktober 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|17|Den '''InterWiki Link Checker''' [http://toolserver.org/~flacus/IWLC/start-lb.php IWLC] fonktionéiert elo och mat der lëtzebuergescher Wikipedia||}}
{{Annonce Verschiddenes|14-16|Den '''Escarbot''' huet an alle Kategorien vum Typ 'Gebuer' tëschent dem Joer 1 an dem Joër 2006 d'Interwikilinken bäigesat}}
{{Annonce Verschiddenes|9|Den '''11.000'''sten Artikel gouf geschriwwen|Wässeg|11.000. Artikel}}
=== September 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|10|Den '''JAnDbot''' ënnerstëtzt d'Interwiki-Aarbecht|:cs:Wikipedista:JAn Dudík|}}
{{Annonce Verschiddenes|10|Den '''FlaBot''' ënnerstëtzt d'Interwiki-Aarbecht|:de:Benutzer:Flabot|}}
=== August 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|28|Den '''InterWiki Link Checker''' [http://toolserver.org/~flacus/IWLC/start-lb.php IWLC] gëtt et elo och op Lëtzebuergesch||}}
{{Annonce Verschiddenes|20|Den '''Thijs!bot''' ënnerstëtzt d'Interwiki-Aarbecht|:nl:User:Thijs!|}}
{{Annonce Verschiddenes|1|Den '''TuvicBot''' ënnerstëtzt d'Interwiki-Aarbecht|:nl:User:Tuvic|}}
=== Juli 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|23|Den '''10.000'''sten Artikel gouf geschriwwen|Schëtz (Homonymie)|10.000. Artikel}}
{{Annonce Verschiddenes|10|Den '''Escarbot''' ënnerstëtzt d'Interwiki-Aarbecht|:fr:Utilisateur:Vargenau|}}
=== Mee 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|25|Den '''9.500'''sten Artikel gouf geschriwwen|Lëscht vun de Weltierwen (Amerika)|9500. Artikel}}
=== Abrëll 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|16|Mir wënschen alle [[wikipedia:Wikipedianer|Wikipedianer]] '''frou [[Ouschteren]]'''|Ouschteren|}}
{{Annonce Verschiddenes|09|D'Këscht fir d'Kierchenartikele gouf verbessert.|Template:Infobox Kierchentabell nei|}}
{{Annonce Verschiddenes|04|Den '''9.000'''sten Artikel gouf geschriwwen|Pythagoras vu Samos|9000. Artikel}}
{{Annonce Verschiddenes|03|D'Lëtzebuerger Wikipedia presentéiert eng nei Haaptsäit|User:Briséis/HaaptsäitDiskussioun|Ofstëmmung}}
=== Mäerz 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|29|Eng nei Haaptsäit fir d'Wikipedia ?|User:Briséis/HaaptsäitDiskussioun|}}
{{Annonce Benotzer|27|De [[User:Cornischong|Cornischong]] gëtt neie Bürokrat|Wikipedia:Adminkandidaturen|}}
{{Annonce Verschiddenes|09|D'Lëtzebuerger Wikipedia huet '''8500 Artikel'''|Technolink|8500. Artikel}}
{{Annonce Press|06|'''dok show n° 80''' mat ë. a. engem Wikipedianer|.dok|}}
{{Annonce Mediawiki|03|Duerch eng Ännerung an der [[MediaWiki]] musst Dir är E-Mail Adress [[Special:Confirmemail|konfirméieren]] wann Dir se bei de [[Special:Preferences|Prefenzen]] uginn hutt.}}
{{Annonce Benotzer|02|D'[[User:Alexandra|Alexandra]] gëtt neien Administrator|Wikipedia:Adminkandidaturen|}}
=== Februar 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|03|D'Lëtzebuerger Wikipedia huet '''8000 Artikel'''|Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg|8000. Artikel}}
=== Januar 2006 ===
{{Annonce Verschiddenes|08|D'Lëtzebuerger Wikipedia huet '''7500 Artikel'''|Gouvy|7500. Artikel}}
{{Annonce Mediawiki|01|En neie Systemmessage gouf geschaf: MediaWiki:Imagelistforuser|MediaWiki:Imagelistforuser|Link}} Kuckt och: [[m:Template:Fil_de_l%27information|All international Annoncen op ''Meta'' (op Englesch)]].
(''hannescht op d'[[Wikipedia:Communautéitssäit|Communautéitssäit]]'')
2emgg29j5h303hzma84z06ekc7t13sq
Wallenduerf
0
24171
2714398
2701631
2026-11-04T07:51:20Z
GilPe
14980
Upassungen
2714398
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Wallendorf
| Bild = Blickaufwallendorf.jpg
| Bildtext =
| Wopen = DEU Wallendorf COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 871 [[ha]]
}}
'''Wallendorf''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}''', och alt '''Wuelenduerf''' oder '''Wolenduerf'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>), ass eng [[Däitschland|däitsch]] Grenzuertschaft an eng [[Uertsgemeng]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]].
==Geographie==
Wallenduerf läit um Zesummelaf vun der [[Our (Sauer)|Our]] an d'[[Sauer]]. D'Uertschaft ass duerch zwou [[Lëscht vun däitsch-lëtzebuergesche Grenzbrécken|Grenzbrécke]] mat [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] verbonnen, d'[[Ourbréck zu Wallendorf|Ourbréck]] an d'[[Sauerbréck zu Wallendorf|Sauerbréck]]. Op der Lëtzebuerger Säit vun der Sauer läit d'Uertschaft [[Wallenduerfer Bréck]].
==Geschicht==
[[Fichier:WALLENDORF.jpg|thumb|left|240px|Wallenduerf am Joer 1944]]
Eng [[virgeschicht]]lech Besiidlung vun der Géigend ëm Wallenduerf ass schonn fir d'[[Steenzäit]] beluecht. Statuen, Bijouen a Grafbäilage beleeën eng intensiv Besiidlung duerch d'[[Réimescht Räich|Réimer]] an duerno duerch d'Franken.
[[1136]] gëtt d'Uertschaft fir d'éischt ënner dem Numm ''Vualcheresdorf'' schrëftlech festgehalen, woubäi den Numm entweeder op dat [[Latäin|laténgescht]] Wuert ''vallis'' (= Dall) oder op de réimeschen Numm Valo zeréckzeféieren ass. Spéider ass vu ''Waildorff'' oder ''Valendorff'' rieds.
Bis 1789 war Wallenduerf, den Haaptuert vun enger [[Meierei]] vun der [[Grofschaft Veianen]], am Besëtz vun den Häre vu [[Fiels]] zu [[Méischtref]].
Am [[Zweete Weltkrich]] gouf zu Wallenduerf dräimol gekämpft an d'Uertschaft gouf dobäi gréisstendeels zerstéiert. Um grenziwwerschreidende Wanderwee "[[Promenade du souvenir]]" kann een zu Wallenduerf en intakte [[Bunker]] vum däitsche [[Westwall]] besichen.
==Kuckeswäertes==
* d'"Bischofskappe", e Fiels a Form vun enger Bëschofsmutz;
* de Genovevabur, opgeriicht nom zweete Weltkrich als Erënnerung un d'''Genovevafestspiele'', mat deenen den Neesopbau vun der Kierch a vun der Kapell am Joer 1952 finanzéiert gouf;
* de Fëscherbur, e klenge Duerfbur;
* en intakte Bunker vum Westwall, deen e besiche kann;
* de Kierfecht, an dem iwwer 300 Zaldote begruewe leien.
==Illustratiounen==
<gallery>
Fichier:Luxembourg_Wallendorf_01_Our_bridge.jpg|[[Ourbréck zu Wallendorf|Grenzbréck iwwer d'Our]]
Fichier:Wallendorf_Luxembourg_Bridge_above_Our_01.jpg|Grenzbréck iwwer d'Our
Fichier:Sauer_confluent_Our.jpg|Mëndung vun der Our
Fichier:Wallendorf 096.jpg|Grenzbréck iwwer d'Sauer
Fichier:Wallendorf 097.jpg|D'Sauer
Fichier:Wallendorf 098.jpg|De Genoveva-Buer
</gallery>
==Literatur==
* Arens, Bernhard, 2009. Chronik Wallendorf – "Vu gester bis haett" – Geschichte(n) erlebt und erzählt. Europäischer Universitätsverlag 2009, ISBN 978-3-932329-63-0, 495 S., zahlreiche farbige Abbildungen – 27,5 x 21,5 cm, 1. Auflage 18. Dezember 2009, Reihe Zeitzeugen – Zeitdokumente Bd. 24.
* Gaul, Roland, 1994/95. Zwischen Sauer und Our. Band 1 und 2. Luxemburg.
* Karen, Fred, 1989. Kriegesereignisse im Frontabschnitt der Untersauer. Luxemburg.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.wallendorf-eifel.de www.wallendorf-eifel.de]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Verbandsgemeng Südeifel]]
jbqy9ebfgdole5bjktuk541m5y0780f
Bollenduerf
0
28900
2714310
2273690
2026-11-03T18:40:13Z
GilPe
14980
Update
2714310
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen = DEU Bollendorf COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Gemeng =
| Fläch = 1 315 [[ha]]
}}
[[Fichier:Bollendorf 2011-08.jpg|thumb|310px|Vue op Bollenduerf vu [[Bollenduerfer Bréck]] aus gekuckt.]]
D'Loftkur-Uertschaft '''Bollendorf''', op lb. '''Bollenduerf''' oder och '''Bollendref''', läit op der [[Sauer]] am [[Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark]] a [[Rheinland-Pfalz]]. Bollendorf gehéiert als [[Uertsgemeng]] zu der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]].
Vis-à-vis, op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Säit, läit d'[[Bollenduerfer Bréck]].
Zu Bollenduerf gehéiert den Uertsdeel [[Weilerbach (Bollenduerf)|Weilerbach]].
== Geschicht ==
Eng éischt Kéier gouf Bollenduerf als ''villa bollana'' am Joer [[716]] ernimmt ginn. 1000 Joer laang war Bollenduerf enk mat der [[Abtei Iechternach]] verbonnen, d'[[Abt|Äbt]] vun do haten an der [[Buerg Bollenduerf]], duerno am [[Schlass Weilerbach]], hir Summerresidenz.
== Wopen ==
<blockquote>''Wappen gespalten von Silber und Gold, vorne am Spalt ein halber, rotbewehrter schwarzer Adler, hinten ein schwarzes Balkenkreuz.''</blockquote>
Déi lénks Schëldhallschent mat engem hallwe [[Reichsadler]] weist op historesch Relatioune mat der fréierer [[Abtei Iechternach|Reichsabtei Iechternach]] hin, déi riets Säit weist de Wope vun de [[Ritter]] "von Bollendorf".
== Kuckeswäertes ==
* [[Schlass Weilerbach]] no bei Bollenduerf
* [[Buerg Bollenduerf]]
* [[Réimesch Villa zu Bollenduerf]]
* Diana-Denkmal
== Illustratiounen ==
<gallery>
Bollendorf Burg 1.jpg|[[Buerg Bollenduerf]]
Bollendorf 1908.jpg|Réimesch Villa
Bollendorf st-michael.jpg|St. Michael
Bollendorf-Monument--w.jpg|Monument aux morts ("Helden-Monument") zu Bollenduerf virun der Kierch
Bollendorf Wasserrad.jpg|Waasserrad
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Weilerbacher Schmelz]]
* [[Bréck vu Bollendorf]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
nf1n04tquct80ghuei28wo1q4bg766k
2714312
2714310
2026-11-03T18:43:37Z
GilPe
14980
2714312
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Bollendorf
| Wopen = DEU Bollendorf COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Gemeng =
| Fläch = 1 315 [[ha]]
}}
[[Fichier:Bollendorf 2011-08.jpg|thumb|310px|Vue op Bollenduerf vu [[Bollenduerfer Bréck]] aus gekuckt.]]
D'Loftkur-Uertschaft '''Bollendorf''', op lb. '''Bollenduerf''' oder och '''Bollendref''', läit op der [[Sauer]] am [[Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark]] a [[Rheinland-Pfalz]]. Bollendorf gehéiert als [[Uertsgemeng]] zu der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]].
Vis-à-vis, op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Säit, läit d'[[Bollenduerfer Bréck]].
Zu Bollenduerf gehéiert den Uertsdeel [[Weilerbach (Bollenduerf)|Weilerbach]].
== Geschicht ==
Eng éischt Kéier gouf Bollenduerf als ''villa bollana'' am Joer [[716]] ernimmt ginn. 1000 Joer laang war Bollenduerf enk mat der [[Abtei Iechternach]] verbonnen, d'[[Abt|Äbt]] vun do haten an der [[Buerg Bollenduerf]], duerno am [[Schlass Weilerbach]], hir Summerresidenz.
== Wopen ==
<blockquote>''Wappen gespalten von Silber und Gold, vorne am Spalt ein halber, rotbewehrter schwarzer Adler, hinten ein schwarzes Balkenkreuz.''</blockquote>
Déi lénks Schëldhallschent mat engem hallwe [[Reichsadler]] weist op historesch Relatioune mat der fréierer [[Abtei Iechternach|Reichsabtei Iechternach]] hin, déi riets Säit weist de Wope vun de [[Ritter]] "von Bollendorf".
== Kuckeswäertes ==
* [[Schlass Weilerbach]] no bei Bollenduerf
* [[Buerg Bollenduerf]]
* [[Réimesch Villa zu Bollenduerf]]
* Diana-Denkmal
== Illustratiounen ==
<gallery>
Bollendorf Burg 1.jpg|[[Buerg Bollenduerf]]
Bollendorf 1908.jpg|Réimesch Villa
Bollendorf st-michael.jpg|St. Michael
Bollendorf-Monument--w.jpg|Monument aux morts ("Helden-Monument") zu Bollenduerf virun der Kierch
Bollendorf Wasserrad.jpg|Waasserrad
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Weilerbacher Schmelz]]
* [[Bréck vu Bollendorf]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
4hsbe3t8q89elu1ru80vo49a31obi9c
Doleeden
0
32423
2714311
2691525
2026-11-03T18:42:53Z
GilPe
14980
Update
2714311
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Daleiden
| Wopen = DEU Daleiden COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Arzfeld}}
| Fläch = 1.559 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|50|04|11.51|N|06|11|00.12|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Daleiden Kierch.jpg|thumb|200px|Kierch vun Doleeden]]
'''Daleiden''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]).
==Kuckeswäertes==
* Am Duerf ass en [[Orchidarium]].
* Wéinst der Landschaft a ville Wanderweeër ass Doleeden ënner Touristen absënns bei der eelerer Generatioun ganz beléift.
* Op 3 km läit den [[Irsen]]dall, den Dall vun de [[Päiperlek]]en.
* Am Summer tëscht Juli an August gëtt all Freiden de "[[Musikalesche Summer zu Doleeden]]" ofgehalen, bei deem verschidde Museksveräiner spillen.
* Den [[Éierekierfecht Doleeden]] läit um Rand vum Duerf.
==Bekannt Persounen==
- [[Michael Bormann]], Paschtouer vun Daleiden an Heemechtsfuerscher.
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
===Biller aus der Gemeng===
<gallery>
Fichier:Daleiden Klëppelkrichplack.jpg|Erënnerungsplack un de Klëppelkrich
Fichier:Daleiden Grabstein Mich Bormann.jpg|D'Kräiz vum Michael Bormann sengem Graf
Fichier:Daleiden Monument Mich. Bormann.jpg|D'Monument fir de Mich. Bormann op der Maartplaz
Fichier:Daleiden Marktplatz.jpg|Schleekeskulptur op der Maartplaz
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.daleiden.de/ Offiziell Websäit vun der Uertsgemeng]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Daleiden| ]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
m53ddgou863ydmj5dpl2hypda73nn5j
Präschent
0
32427
2714382
2691526
2026-11-04T07:06:17Z
GilPe
14980
Upassungen
2714382
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Preischeid
| Wopen = DEU Preischeid COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Arzfeld}}
| Fläch = 620 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|50|02|11.55|N|06|09|08.04|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Preischeid''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''Präschent''' oder '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) läit am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]].
Et ass eng [[Uertsgemeng]] an der [[Verbandsgemeng Arzfeld]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.preischeid.de Offiziell Websäit vun der Uertschaft]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
o7pxpow5q25ekdbslzr7dpymmrjmf5y
Schabloun:PortalGeschicht
10
34173
2714275
2701237
2026-11-03T13:54:51Z
Volvox
4050
/* */ fir datt een den Text och am däischtere Modus gelies kritt
2714275
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
{| cellpadding="5" width="100%"
| width="33%" style="font-size:90%;" valign="top"|
<h2>'''Séier fannen'''</h2>
[[Image:Nuvola apps kpdf.png|60px|right]]
[[:Kategorie:Adel|Adeleg Famillen]] · [[Wikipedia:Referenztabellen/Herrscher a Regierungscheffen|Herrscherlëschten]] · [[Lëscht vun de Kricher|Kricher]] · [[:Kategorie:Friddensverträg|Friddensverträg]] · [[:Kategorie:Prënzegenealogie|Prënzegenealogie]] · [[:Kategorie:Kinneklech Maîtressen|Kinneklech Maîtressen]] · [[:Kategorie:Navigatiounsläischten:Geschicht|Navigatiounsläischte fir Geschichtsartikelen]]
<h2>'''Geschicht no Länner'''</h2>
[[Image:Arkadia Globus.JPG|80px|right]]
* '''Afrika''' : [[:Kategorie:Aalt Egypten|Aalt Egypten]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Marokko|Marokko]]
* '''Amerika''' : [[:Kategorie:Geschicht vun Argentinien|Argentinien]] · [[:Kategorie:Geschicht vum Chile|Chile]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Mexiko|Mexiko]]
* '''Australien''' : [[:Kategorie:Geschicht vun Australien|Australien]]
* '''Asien''' : [[:Kategorie:Geschicht vu Korea|Korea]] · [[:Kategorie:Geschicht vu China|China]]
* '''Europa''' : [[:Kategorie:Geschicht vun der Belsch |Belsch]] · [[:Kategorie:Geschicht vum Vereenegte Kinnekräich|Brittesch Inselen]] · [[:Kategorie:Geschicht vun Däitschland|Däitschland]] · [[:Kategorie:Geschicht vun Éisträich|Éisträich]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Frankräich|Frankräich]] - [[:Kategorie:Aalt Griicheland|Aalt Griicheland]] · [[:Kategorie:Geschicht vun Italien|Italien]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Polen|Polen]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Portugal|Portugal]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Russland|Russland]] · [[:Kategorie:Réimescht Räich|Réimescht Räich]] · [[:Kategorie:Geschicht vu Spuenien|Spuenien]]
<h3>[[:Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg|Geschicht vu Lëtzebuerg]]</h3>
* '''Allgemenges''' : [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Herrscher vu Lëtzebuerg]] · [[:Kategorie:Buergen a Schlässer zu Lëtzebuerg|Lëtzebuergesch Buergen a Schlässer]]
* '''Antiquitéit''' : [[:Kategorie:Archeologesch Plazen zu Lëtzebuerg|Ausgruewungen zu Lëtzebuerg]]
* '''Mëttelalter''' : [[Jang de Blannen]] · [[:Kategorie:Festung Lëtzebuerg|Festung Lëtzebuerg]]
* '''Neizäit''' : [[Franséisch Okkupatioun (1684-1697)]] · [[Klëppelkrich]] · [[Département des Forêts]]
* '''Zäitgeschicht''' : [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich]]
> [[:Schabloun:Portal Lëtzebuerg/Geschicht|méi]] <
<h2>'''Eng Hand mat upaken'''</h2>
[[Roum]] ass net an engem Dag gebaut ginn, a geneesou wéineg fëllt sech de Geschichtsrayon am Sekonnentakt. Artikelen, déi nach auszebaue sinn, sinn op der Säit mat de '''[[:Kategorie:Wikipedia:Skizzen (Geschicht)|Geschichtsskizzen]]''' ze fannen.
| width="33%" style="font-size:90%;" valign="top"|
<h2>'''Geschicht no Epochen'''</h2>
[[Image:Nuvola apps date.png|60px|right]]
=== [[Protogeschicht]] ===
[[:Kategorie:Äerdzäitalter|Äerdzäitalter]]
=== [[Virgeschicht]] ===
=== [[Antiquitéit]] ===
[[Image:Helmed Hoplite Sparta.JPG|80px|right]]
* '''[[:Kategorie:Aalt Egypten|Aalt Egypten]]''' : [[Fréidynastesch Zäit (Egypten)|Fréidynastesch Zäit]] · [[Aalt Räich (Egypten)|Aalt Räich]]
** [[:Kategorie:Pharaonen|Pharaonen]]
* '''[[Portal:Hellenopedia|Antikt Griicheland]]''' : [[Chronologie vum ale Griicheland|Chronologie]] · [[Minoesch Kultur]] · [[Mykenesch Kultur]] · [[Däischter Zäitalteren]] · [[Griichesch Kolonisatioun]] · [[Geometreschen Zäitalter]] · [[Archaik]] · [[Klasseschen Zäitalter]] · [[Hellenismus]]
* '''[[Réimescht Räich]]''' : [[Spéitanquitéit]]
{{LinkPortalAntiquitéit}}
===[[Mëttelalter]]===
[[Merowenger]]· [[Karolenger]] · [[Honnertjärege Krich]]
===[[Neizäit]]===
[[Ancien Régime]] · [[Renaissance]] · [[Italieenesch Kricher]] · [[Barock]] · [[Zäitalter vun de Lumières|Lumières]] · [[Franséisch Revolutioun]]
===[[Zäitgeschicht]]===
[[Consulat]] · [[Premier Empire]] · [[Belle Époque]] · [[Éischte Weltkrich]] · [[Tëschekrichszäit]] · [[Zweete Weltkrich]]
| width="33%" style="font-size:90%;" valign="top"|
<h2>'''Nei Artikelen'''</h2>
[[Image:Noia 64 apps netscape.png|right|60px]]
[[Thomas Hobson]] · [[Elizabeth I. vun England]] · [[Marie-Antoinette vun Éisträich]] · [[Krich an der Vendée]] · [[Jakobiner]] · [[Généralité]] · [[Droit de remontrance]] · [[Karl Martell]] · [[Traité vu Meerssen]] · [[Karolenger]]· [[Prümer Urbar]] · [[Post vun Aasselbuer]] · [[Mykene]] · [[Habsburg]] · [[Kinnekräich Neapel]] · [[Italieenesch Kricher]] · [[Lutetia]] · [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord]] · [[Deklaratioun vun de Mënschen- a Biergerrechter vu 1789]] · [[Parisii]] · [[Chronologie vu Paräis]] · [[Ballhauseed]] · [[Generalstänn vu 1789]] · [[Notabeleversammlung]] · [[Jacques Necker]] · [[Louis XVI. vu Frankräich|Louis XVI.]] · [[Adel]] · [[Vingtième]] · [[Amerikaneschen Onofhängegkeetskrich]] · [[Septembermassakeren]] · [[Terreur]] · [[Absolutismus]] · [[Koalitiounskricher]]
<h2>'''Geschichtskategorien'''</h2>
[[Image:Nuvola_apps_bookcase.png|60px|right]]
<h3>[[:Kategorie:Geschichtsdisziplinnen|Geschichtsdisziplinnen]]</h3>
[[Egyptologie]] · [[Diplomatik]] · [[Heraldik]] · [[Historiographie]] · [[Paleographie]]
<h3>[[:Kategorie:Konschtgeschicht|Konschtgeschicht]]</h3>
[[:Kategorie:Konschtepochen|Konschtepochen]]: [[Barock]]
<h3>[[:Kategorie:Militärgeschicht|Militärgeschicht]]</h3>
[[:Kategorie:Konflikter|Konflikter]] · [[:Kategorie:Kricher|Kricher]] · [[:Kategorie:Militärpersounen|Militärpersounen]]
|}
ilnmf93mhszgeb0je62ngawradv6kcx
Schabloun:Meta Link Portal
10
34255
2714280
2550991
2026-11-03T14:31:08Z
Volvox
4050
/* */ fir den däischtere Modus
2714280
wikitext
text/x-wiki
<div class="cadre_portail" style="clear:both;margin:1em 0 0.5em 0;border:1px solid {{{couleur tour|var(--border-color-base, #a2a9b1)}}};background:{{{couleur fond|var(--background-color-neutral, #eaecf0)}}};color:{{{couleur texte|var(--color-base, #202122)}}};line-height:1.25">
{|rules="none" border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" style="{{{text style|}}}"
|-
{{#if:{{{image|}}}|{{!}}style="padding-right:4px"{{!}}[[Fichier:{{{image}}}|{{{taille image|25}}}x{{{taille image|25}}}px|]]}}
|{{{Text}}} {{#if:{{{simple|}}}||{{{développement|}}}}}
|}
</div><noinclude>
[[Kategorie:Portaler:Schablounen|Meta]]
[[Kategorie:Schablounen:Portaler|Meta]]
[[fr:Modèle:Méta lien vers portail]]
[[ru:Шаблон:Ссылка на портал]]
</noinclude>
tqe9u9u3i40by80dngkn9vztpsbuerp
Käppessen
0
41076
2714342
2627418
2026-11-03T21:11:27Z
GilPe
14980
Upassungen
2714342
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Numm = Keppeshausen
| Bild =
| Bildtext =
| Wopen = KeeWopen.png
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 231 [[ha]]
}}
'''Keppeshausen''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}''' oder '''''Keppsen<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>'''''), ass eng däitsch [[Uertsgemeng]], bei där den ënneschten Deel duerch eng Grenzbréck iwwer d'[[Our (Sauer)|Our]], der [[Bréck vu Stolzebuerg]], mat [[Stolzebuerg]] verbonnen ass. Se gehéiert zur [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]]. Et ass vun der Awunnerzuel hier déi fënneftklengst Gemeng an Däitschland.
==Geographie==
Vun den 13 Haiser an der Uertschaft leien der 9 direkt op der Our, déi aner stinn eng zwéin an en hallwe Kilometer weider op der Strooss, déi a Richtung [[Waldhaff-Falkesteen]] an [[Neierbuerg]] féiert. Den ënneschten Deel vu Käppesse gehéiert zu der [[Par Parc Our Saint-Nicolas|Par Stolzebuerg]] {{Quell?}}, deen ieweschten zur Par [[Rodershausen (Däitschland)|Rodershausen]].
==Politik==
De [[Gemengerot]] vu Käppessen besteet aus sechs gewielte Gemengeréit an dem Buergermeeschter als President. Buergermeeschter ass zanter 1979 den Eduard Klasen, deen am ieweschtem Deel vun der Uertschaft e Bauerebetrib féiert.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
or3xca04q4ci4d9qi5v7ls4fnvajf0u
Affler
0
41083
2714285
2263318
2026-11-03T16:50:46Z
GilPe
14980
+lb Numm
2714285
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Affler
| Wopen = KeeWopen.png
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 199 [[ha]]
}}
'''Affler''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''''Aafler'''''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
rk0wg8nvdp0229fq5n3j0p2n2aw8keh
Berscheid
0
41084
2714307
2612918
2026-11-03T18:31:48Z
GilPe
14980
Update
2714307
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen = KeeWopen.png
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 749 [[ha]]
}}
'''Berscheid''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]].
==Geschicht==
Fir d'éischt gëtt d'Uertschaft am [[12. Joerhonnert]] ernimmt, dunn housch se ''Bersheit''. 1252 war et ''Berlynseit'', 1311 ''Berlesheit'', 1570 ''Beressscheid'', a 1654 ''Berschedt''. Déi Zäit war fir d'éischt vun enger [[Kapell]] rieds.
==Verkéiersinfrastruktur==
*Déi nooste [[Bundesstrooss]] ass d'[[Bundesstrooss 50|B 50]], déi 5 Kilometer südëstlech vu Berscheid laanschtféiert.
*Berscheid gehéiert zum [[Verkehrsverbund Region Trier]]. An der Woch fueren e puer Busse vun der [[Linn (Verkéier)|Linn]] 422 vun der [[Rhein-Mosel-Verkehrsgesellschaft]], déi haaptsächlech geduecht si fir d'Kanner op [[Neierbuerg]] an d'Schoul ze féieren.
*Déi noost Gare ass d'[[Gare Dikrech]], déi eng 20 Kilometer südsüdwestlech vu Berscheid läit.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[https://web.archive.org/web/20080502015547/http://www.vg-neuerburg.de/kommune/ortsgemeinden/berscheid.htm Iwwer Berscheid]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
jtxiyvv0iyr59cvqjmee8dlencp00l2
Zweifelscheid
0
41085
2714399
2684800
2026-11-04T07:55:10Z
GilPe
14980
Upassungen
2714399
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Wopen = DEU Zweifelscheid COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 181 [[ha]]
}}
'''Zweifelscheid''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]].
D'Gemeng besteet aus den Uertschaften Zweiwelicht an [[Engelsdorf (Zweifelscheid)|Engelsdorf]].
==Um Spaweck==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
3nd8vrvm3j2k40hbdfn0bv2hdun23te
Sinspelt
0
41088
2714385
2692512
2026-11-04T07:14:22Z
GilPe
14980
Upassungen
2714385
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Sinspelt
| Wopen = DEU Sinspelt COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 244 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|49|58|19|N|06|19|13|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Sinspelt--w.jpg|thumb|260px|Uertsschëld vu Sënspelt]]
'''Sinspelt''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]].
==Geographie==
Sënspelt läit op der B50 op hallwer Streck tëscht [[Bitburg]] a [[Veianen]] am Dall vun der [[Enz (Äifel)|Enz]], engem Niewefloss vun der [[Prüm (Floss)|Prüm]].
==Ekonomie==
Sënspelt war soss éischter eng Bauerenuertschaft; no an no huet et sech zu enger Wunngemeng entwéckelt.
==Kuckeswäertes==
*Den ''Heyenhof'' vun 1804, deen ënner [[Denkmalschutz]] steet.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften op der Grénger Strooss Äifel-Ardennen]]
fqimuelop51rkv6o1qu10yql06itdih
Toledo
0
53408
2714274
2714216
2026-11-03T12:29:33Z
Puscas
735
well et méi Stied mat deem Numm gëtt
2714274
wikitext
text/x-wiki
{{skizzGeoES}}
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Stad '''Toledo''' a [[Spuenien]]|aner Begrëffer mat deem Numm|Toledo (Homonymie)}}
{{Infobox Uertschaft Spuenien
| Autonom <br> Gemeinschaft = [[Kastilien-La Mancha]]
| Provënz = [[Provënz Toledo|Toledo]]
| Koordinaten = {{coor dms|39|51|42|N|04|01|30|W|Haaptkoordinaten=jo}}
| Kaart = Toledo, Spain location.png
| Kaarttext = Lag vun Toledo a Spuenien
}}
'''Toledo''' ass d'Haaptstad vun der spuenescher [[Provënz Toledo]] a läit der autonomer Regioun [[Kastilien-La Mancha]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Toledo]]
[[Kategorie:Weltkulturierwen a Spuenien]]
0oqu1eh3ophtiti0s621sxei8rca292
Micky Erpelding
0
54825
2714388
2625551
2026-11-04T07:15:51Z
Zinneke
34
2714388
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Marie-Micheline''' ("'''Micky'''") '''Erpelding''', resp. '''Bintz'''(-'''Erpelding'''), gebuer de [[14. Dezember]] [[1939]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen den [[20. Juli]] [[2000]] och do, war eng [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Radio-Speakerin, [[Sängerin]], [[Schauspillerin]] a [[Politikerin]].
D'Micky Erpelding war vun 1960 un 2 Joerzéngte laang Speakerin beim [[lëtzebuergesch]]e Programm vu [[Radio Lëtzebuerg]]. Si huet Theater gespillt, ë. a. am Escher ''Liewensfrou'' an an de ''Lëtzebuerger Revue''. Si huet och e [[Musical]] fir Kanner geschriwwen (''All Dag e bëssen'', [[1978]]), a [[Märchen|Märercher]] iwwersat.
Politesch huet si sech zanter 1980 an der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] engagéiert, fir déi se vun [[1981]] bis bal zu hirem Doud am Escher [[Gemengerot]] souz. Vum 1. Februar 1989 bis den 31. Dezember 1993 a vum 2. Juni 2000 bis de 15. Juli 2000 war se am [[Schäfferot]].
Si war mam [[Aly Bintz]] bestuet, an hat zwee Kanner, d'[[Simone Asselborn-Bintz]] an d'[[Brigitte Bintz]].
== No der Micky Erpelding benannt ==
* eng Strooss ''rue Micky Bintz-Erpelding'' zu Esch-Uelzecht am Quartier Wobrécken.({{small|Koordinaten:}}{{Coor dms1|49|30|22|N|05|59|13|O}})
{{DEFAULTSORT:Erpelding Micky}}
[[Kategorie:Gebuer 1939]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2000]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Politiker (Lëtzebuerg)]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Radiosspeakeren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
qbqfdwdpvze4c21m8144i42mouifur7
Schabloun:Infobox Uertschaft Däitschland
10
55818
2714300
2699755
2026-11-03T17:55:55Z
GilPe
14980
+lb Numm vu Wikidata (P1705)
2714300
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| aboveclass = fn org
| abovestyle = padding-top:0.3em; padding-bottom:0.3em; border-top:5px solid #2A292A; border-bottom:5px solid #FF9B00; line-height: 1; background-color: #FF0000; color: #ffffff;
<!--| above = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}-->
| above = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}{{#if:{{#invoke:Infobox mapframe/lokal|monolingualProperty|P1705|lb}}
|{{#ifeq:{{#invoke:Infobox mapframe/lokal|monolingualProperty|P1705|lb}}|{{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
|
|<br /><small>[[Lëtzebuergesch|lb]]: {{#invoke:Infobox mapframe/lokal|monolingualProperty|P1705|lb}}</small>
}}
}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Wopen|}}}|{{wikidata|property|raw|P94}}}}|size=60px|alt={{{image_alt|}}}}}
| caption = {{{Wopebeschreiwung|}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption2 = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| image3 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Logo|}}}|{{wikidata|property|raw|P154}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption3 = {{If empty|{{#if:{{{Logo|}}}|{{{Logotext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P154}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
| label1 = Aussprooch
| data1 = {{#if:{{wikidata|properties|P443|P407=Q9051}}|{{wikidata|properties|raw|P443|P407=Q9051|sep=<br>|sep%s=|format=\[\[File:%p {{!}} 70px \]\]}}}}
| label2 = An anere Sproochen
| data2 = {{br separated entries|{{#if:{{{Numm (Lëtzebuergesch)|}}}|[[Lëtzebuergesch|lb]]: {{{Numm (Lëtzebuergesch)|}}}}}|{{#if:{{{Numm (Franséisch)|}}}|[[Franséisch|fr]]: {{{Numm (Franséisch)|}}}}}|{{#if:{{{Numm (Däitsch)|}}}|[[Däitsch|de]]: {{{Numm (Däitsch)|}}}}}|{{#if:{{{Numm (Wallounesch)|}}}|[[Wallounesch|wa]]: {{{Numm (Wallounesch)|}}}}}|{{#if:{{{Numm (Hollännesch)|}}}|[[Hollännesch|nl]]: {{{Numm (Hollännesch)|}}}}}}}
| class2 = nickname
| label3 = Land
| data3 = {{If empty|{{{Land|}}}|{{wikidata|property|linked|P17}}}}
| class3 = country
| label4 = Bundesland
| data4 = {{{Bundesland|}}}
| label5 = Regierungsbezierk
| data5 = {{{Regierungsbezierk|}}}
| label6 = Krees
| data6 = {{{Landkrees|}}}
| label7 = Verbandsgemeng
| data7 = {{{Verbandsgemeng|}}}
| label9 = Gemeng
| data9 = {{If empty|{{{Gemeng|}}}|{{wikidata|property|linked|P131}}}}
| label11 = Buergermeeschter
| data11 = {{If empty|{{{Buergermeeschter|}}}|{{wikidata|property|linked|P6}}}}
| class11 = agent
| label12 = Awunner
| data12 = {{If empty|{{{Awunner|}}}|{{wikidata|property|linked|P1082}}}}{{#if:{{If empty|{{{Awunnerdatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P1082|P585}}}}| ({{If empty|{{{Awunnerdatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P1082|P585}}}})}}
| label13 = Fläch
| data13 = {{If empty|{{{Fläch|}}}|{{wikidata|property|linked|P2046}}}}
| label15 = Héicht
| data15 = {{If empty|{{{Héicht|}}}|{{wikidata|property|linked|P2044}}}}
| label17 = Koordinaten
| data17 = {{Wikidata-Koordinaten|Manuell={{{Koordinaten|}}}|Tag=primary}}
| label18 = Telefonszon
| data18 = {{If empty|{{{Telefonszon|}}}|{{wikidata|property|P473}}}}
| label19 = Postcode
| data19 = {{If empty|{{{Postcode|}}}|{{wikidata|property|P281}}}}
| label20 = Websäit
| data20 = {{wikidata|property|linked|P856}}
| label21 = Opléisung
| data21 = {{{Opléisung|}}}
| label22 = Integratiounsgemeng
| data22 = {{{Integratiounsgemeng|}}}
| label23 = Fusiounsdatum
| data23 = {{{Fusiounsdatum|}}}
| label25 = Jumelage mat
| data25 = {{wikidata|properties|linked|P190}}
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
{{Infobox | subbox = yes
| child = yes
| above = {{#if:{{If empty|{{{Kaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P242}}}}|{{small|Lag op der Kaart}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Kaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P242}}}}|size=220px|alt={{{Kaartebild_alt|}}}}}
| caption = {{{Kaartentext|}}}
}}
}}<noinclude>{{Dokumentatioun}}</noinclude>
posf5iusdrjz3d44kjyb2jj9oac402y
Tureil
0
58180
2714328
2477801
2026-11-03T20:07:21Z
Dewilda
51264
/* D'Tureil zu Lëtzebuerg */ Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg
2714328
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Tureil
| An anere Sproochen =
| Bild = Tyto alba close up.jpg
| Bildtext = Eng Tureil
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Vullen]]
| Ënnerklass = [[Passerae]]
| Uerdnung = [[Eilen]]
| Famill = [[Tureilen]]
| Gattung = [[Tureilen]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Tyto alba
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Giovanni Antonio Scopoli|<span class="Person">Scopoli</span>]] 1769
}}
[[File:Tyto alba guttata MHNT.ZOO.2010.11.154.8.jpg|thumb|Ee vun der Tureil]]
[[Fichier:Chouette crâne (2).jpg|thumb|Left]]
D''''Tureil''' oder '''Tuermeil'''<ref name="Lorgé Melchior">Lorgé, P. & E. Melchior, 2010, S. 183.</ref> (''Tyto alba'') ass eng [[Eilen]][[aart (Biologie)|aart]], déi an temperéierten, subtropeschen an tropesche Klimazone virkënnt, a mat dee meeschtverbreetste Vull op der Welt ass.
=== Beschreiwung ===
D'Tureil gëtt 30–36 cm grouss. Se ass en [[nuetsaktiv]]e Vull, dee sech haaptsächlech vu [[Maus|Mais]] erniert. Se huet [[A (Sënnesorgan)|Aen]], déi um viischte Kapp nieftenee leien, an déi och bei Däischtert gutt gesinn. Ronderëm hir Aen ass en häerzfërmege Schleier aus méi klenge [[Plomm]]en, deem seng Funktioun et ass, wéi en [[Triichter]] de [[Schall]] bei d'[[Ouer]]en ze leeden. D'Tuereil huet en exzellent [[Gehéier]]. D'Faarf vum Bauch an der Broscht ass variabel a geet vu rengem Wäiss bis zum Gielbronge mat drëpsefërmege groe Flecken.
=== Brutt ===
D'Zuel vun deene Jonken hänkt dovun of, ob et e Joer mat villen oder wéinege Mais ass. Meeschtens huet eng Koppel eng Brutt am Joer mat 4-6 Jonken. A gudde Maisjore britt se zweemol. Eng Koppel Eile mat Jonker verdillegt an enger Nuecht 50 bis 60 Mais. Déi Jonk kommen am Ofstand vun e puer Deeg vuneneen op d'Welt. Wa se erwuesse ginn, fléien déi Jonk aus der Bruttgéigend fort, wann et do net méi genuch ze friesse gëtt. Dat kënnen Honnerte vu Kilometer sinn; de Rank vun enger Tureil, déi zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], zu [[Biwer]], gebuer gouf, ass 1.796 Kilometer wäit ewech a [[Spuenien]] erëmfonnt ginn.
=== D'Tureil zu Lëtzebuerg ===
D'Tureil ass ass eng vun de 7 Eilenaarten, déi et zu Lëtzebuerg gëtt. Hire [[lëtzebuergesch]]en Numm huet se, well se hir Näschter gär a [[Tuerm|Kierchtierm]] baut. Zu Lëtzebuerg gëtt et 200-300 Bruttkoppelen där Eilen<ref name="Lorgé Melchior"/>. Nom [[Zweete Weltkrich]] hat hir Zuel staark ofgeholl, dat well vill Kierchtierm (haaptsächlech wéinst de verwëlderten [[Hausdauwen]]) vergittert an d'Ëffnunge vu ville Scheieren a Ställ zougestoppt goufen. Nodeem d'[[Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga]] speziell Naschtkëschten opgehaangen huet, konnt de Bestand sech stabiliséieren.
D'Tureil steet op der [[Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Rouder Lëscht]] vun de Bruttvigel, déi potentiell bedreet sinn, auszestierwen. Si ass [[2008]] vun der LNVL als de ''[[Vull vum Joer]]'' erausgesicht ginn.
== Literatur ==
* [[Patric Lorgé|Lorgé, P.]] & [[Ed Melchior|E. Melchior]], 2010. In ''Vögel Luxemburgs'', S. 183: ''Schleiereule, Tuermeil''. Erausgi vun der [[Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga]]. ISBN 978-2-919920-01-3
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20090303191918/http://www.lnvl.lu/oiseau-annee-2008.html D'Tureil op der Websäit vun der LNVL]
{{Referenzen}}
{{Commonscat|Tyto alba}}
[[Kategorie:Eilen]]
q9uoumzzr51yisps5c29e5acs0e3cgq
Vull vum Joer
0
58181
2714325
2713077
2026-11-03T20:03:22Z
Dewilda
51264
Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg
2714325
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
'''Vull vum Joer''' ass eng Bezeechnung, déi eng [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart]]<ref>Zweemol awer och eng Aart, déi net zu de Vullen zielt: 1986 de Waassereps an 1992 de Fëschotter.</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] vun der ASBL [[natur&ëmwelt]] (bis 2012: [[Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga]]) kritt, fir doduerch besonnesch Opmierksamkeet an der Ëffentlechkeet ze kréien. Dacks sinn et Vullenaarten, déi op der [[Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Rouder Lëscht]] stinn, déi also an hirem Bestand bedreet sinn.
== Vulle vum Joer ==
Ënnendrënner ass d'Lëscht vun de Vulle vum Joer, vun 1978 bis haut <small>(Stand: 2027)</small><ref>natur&ëmwelt a.s.b.l. (Ed.): E Bléck an eis Natur vun A-Z, 1. Oplo, [[Éditions Guy Binsfeld]] 2020, S. 387. Do sinn d'Vulle vum Joer vun 1978 bis 2020 opgelëscht.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120307173922/http://www.luxnatur.lu/content.htm Lëscht vun de Vulle vum Joer] op luxnatur.lu, vun 1998 bis 2022 (fir d'lescht gekuckt den 09.11.2024).</ref><ref>[https://www.naturemweltasbl.lu/de/oiseau-de-lannee/ "Vogel des Jahres"] op naturemweltasbl.lu, vun 2019 bis 2026 (fir d'lescht gekuckt den 24.02.2026).</ref><ref>[https://www.naturemweltasbl.lu/de/vull-vum-joer-2025/ "Vull vum Joer 2025 : De Gaarderoutschwanz- e fréie Sänger"] op naturemweltasbl.lu (fir d'lescht gekuckt de 06.03.2025).</ref><ref>[https://www.rtl.lu/life/deiererubrik/news/dsandschmuewel-ass-de-villche-vum-joer-2026-1639800758 "natur&ëmwelt: D'Sandschmuewel ass de Villche vum Joer 2026."] rtl.lu, 23.02.2026.</ref>{{Nokucken|2027 Mäerz|Op www.naturemweltasbl.lu nokucken, wat den neie Vull vum Joer ass.}}
{{Div col|colwidth=25em}}
* [[1978]]: [[Tureil]] (''Tyto alba'')
* [[1979]]: [[Äisvull]] (''Alcedo atthis'')
* [[1980]]: [[Bontspiecht]] (''Dendrocopos major'')
* [[1981]]: [[Grousse Groen Neimäerder]] (''Lanius excubitor'')
* [[1982]]: [[Bamfallek]] (''Falco subbuteo'')
* [[1983]]: [[Blomees]] (''Cyanistes caeruleus'')
* [[1984]]: Äisvull (''Alcedo atthis'')
* [[1985]]: [[Piwitsch]] (''Vanellus vanellus'')
* [[1986]]: [[Waassereps]] (''Triturus alpestris'')
* [[1987]]: [[Schaarschtechschmuewel]] (''Hirundo rustica'')
* [[1988]]: Tureil (''Tyto alba'')
* [[1989]]: [[Grénge Spiecht]] (''Picus viridis'')
* [[1990]]: [[Gaarderoutschwanz]] (''Phoenicurus phoenicurus'')
* [[1991]]: [[Wanterpanewippchen]] (''Motacilla cinerea'')
* [[1992]]: [[Fëschotter]] (''Lutra lutra'')
* [[1993]]: [[Schwaarze Stuerk]] (''Ciconia nigra'')
* [[1994]]: [[Steekauz]] (''Athene noctua'')
* [[1995]]: [[Roude Schéierschwanz]] (''Milvus milvus'')
* [[1996]]: [[Routbrëschtchen]] (''Erithacus rubecula'')
* [[1997]]: [[Schwaarze Spiecht]] (''Dryocopus martius'')
* [[1998]]: [[Léiweckelchen]] (''Alauda arvensis'')
* [[1999]]: [[Gielemännchen (Vull)|Gielemännchen]] (''Emberiza citrinella'')
* [[2000]]: [[Brongbrëschtchen]] (''Saxicola rubetra'')
* [[2001]]: [[Hauwendaucher]] (''Podiceps cristatus'')
* [[2002]]: [[Klenge Jäizert]] (''Acrocephalus scirpaceus'')
* [[2003]]: [[Waassermärel]] (''Cinclus cinclus'')
* [[2004]]: [[Waasserhéngchen]] (''Gallinula chloropus'')
* [[2005]]: [[Grondschmuewel]] (''Riparia riparia'')
* [[2006]]: [[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] (''Apus apus'')
* [[2007]]: [[Maiskinnek]] (''Apus apus'')
* [[2008]]: Tureil (''Tyto alba'')
* [[2009]]: [[Kréchel]] (''Falco tinnunculus'')
* [[2010]]: Léiweckelchen (''Alauda arvensis'')
* [[2011]]: [[Guckuck]] (''Cuculus canorus'')
* [[2012]]: Grousse Groen Neimäerder (''Lanius excubitor'')
* [[2013]]: [[Ramm]] (''Corvus corax'')
* [[2014]]: [[Wäisse Stuerk]] (''Ciconia ciconia'')
* [[2015]]: [[Hausschmuewel]] (''Delichon urbicum'')
* [[2016]]: [[Dréihälschen]] (''Jynx torquilla'')
* [[2017]]: Roude Schéierschwanz (''Milvus milvus'')
* [[2018]]: [[Blobrëschtchen]] (''Luscinia svecica'')
* [[2019]]: [[Fluessfénk]] (''Carduelis cannabina'')
* [[2020]]: [[Hausspatz]] (''Passer domesticus'')
* [[2021]]: [[Feldhong]] (''Perdix perdix'')
* [[2022]]: [[Uhu]] (''Bubo bubo'')
* [[2023]]: [[Duerteldauf]] (''Streptopelia turtur'')
* [[2024]]: [[Flossséischmuewel]] (''Sterna hirundo'')
* [[2025]]: Gaarderoutschwanz (''Phoenicurus phoenicurus'')
* [[2026]]: [[Sandschmuewel]] (''Riparia riparia'')
* [[2027]]: [[Dommendéck]] (''Regulus regulus'')<ref>Jeff Birsens: [https://www.rtl.lu/news/panorama/den-dommendeck-ass-de-vull-vum-joer-2027-1280531042 "Den Dommendéck ass de Vull vum Joer 2027."] rtl.lu, 26.10.26.</ref>
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Bam vum Joer]]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Ornithologie]]
[[Kategorie:Vulleschutz]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Naturschutz zu Lëtzebuerg]]
mjspbl3m92mylo4v05ihptctbtws6r3
Iwwereesbech
0
59159
2714336
2469976
2026-11-03T20:48:25Z
GilPe
14980
Upassungen
2714336
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Übereisenbach
| Wopen =
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 239 [[ha]]
}}
'''Übereisenbach''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) läit am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]).
Et handelt sech ëm eng [[Uertsgemeng]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]] mat 45 Awunner.
Zesumme mat den Uertschaften [[Uewereesbech]] an [[Ënnereesbech]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] huet se déi fréier Gemeng [[Eesbech]] gebilt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20070926225750/http://www.vg-neuerburg.de/kommune/ortsgemeinden/uebereisenbach.htm Websäit op vg-neuerburg.de]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Iwwereesbech}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
33raf2v1l33szig3xgpdf22qk4okbmd
Doosber
0
59647
2714334
2692902
2026-11-03T20:40:56Z
GilPe
14980
Upassungen
2714334
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Dasburg
| Wopen = DEU Dasburg COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Arzfeld}}
| Fläch = 478 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|50|02|55.61|N|06|07|58.68|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Dasburg''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}''') ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]]. Um Fouss vun der Uertschaft fléisst de Grenzfloss [[Our (Sauer)|Our]]. Op Lëtzebuerger Säit läit d'Uertschaft [[Doosber Bréck]]. Doosber ass en Deel vun der [[Verbandsgemeng Arzfeld]].
==Kuckeswäertes==
* D'[[Buerg Doosber]]
* Den [[Doosber Stollen]]
* Bëschjugendheem Doosber
==Illustratiounen==
<gallery perrow="2" heights="200" widths="200">
Fichier:Dasburg 1900.jpg|zirka 1900
Fichier:Dasburg Turm 1910.jpg|zirka 1910
Fichier:Dasburg Turm alt.jpg|zirka 1930
Fichier:Dasburg Turm.jpg|Tuerm vun der Buerg
Fichier:Dasburg Burgansicht.jpg|D'Buerg Doosber
Fichier:Dasburg.jpg
Fichier:Stollenanlage Dasburg.jpg|Den Doosber Stollen
Fichier:Stollenanlage 2.jpg|Plang vum Doosber Stollen
</gallery>
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.dasburg.de/ Offiziell Websäit vun der Uertsgemeng]
* [http://www.wald-rlp.de/index.php?id=229 Waldjugendheim Dasburg]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
jyj3s3nurjt5jh9c34m75lzw0h7ppje
Ruet op der Our
0
59649
2714384
2692903
2026-11-04T07:11:37Z
GilPe
14980
Upassungen
2714384
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Roth an der Our
| Wopen = DEU Roth an der Our COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 190 [[ha]]
| Koordinaten = {{Coor dms|49|55|25|N|6|13|22|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Roth an der Our''', op ([[Lëtzebuergesch|lb.]] '''Ruet op der Our'''), ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]). Ruet ass en Deel vun der [[Verbandsgemeng Südeifel]].
==Geographie==
D'Uertsgemeng läit direkt op der Grenz mat [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], déi ëstlech vun der Uertschaft duerch de Grenzfloss [[Our (Sauer)|Our]] gebilt gëtt. Geologesch läit d'Duerf just nach um [[Devon (Geologie)|Devon]], dee südlech vu Ruet op en Enn geet.
D'[[Bréck vu Bëttel|Grenzbréck iwwer d'Our]] féiert géint Süden an déi lëtzebuergesch Uertschaft [[Bëttel]] an der [[Gemeng Tandel]]. Nërdlech läit op Lëtzebuerger Säit d'Stad [[Veianen]]. Op däitscher Säit gëtt et follgend Nopeschuertschaften: [[Gentingen]] (5 km südlech), [[Körperich]] an [[Obersgegen]] (4 km ëstlech) a [[Bauler (Neierbuerg)|Bauler]] (7 km nërdlech).
D'Haaptstrooss [[Bundesstraße B50|B50]] huet hiren Ufank zu Ruet a féiert op [[Béibreg]].
==Geschicht==
An enger Besëtzbestätegung vum [[Poopst]] [[Hadrian IV. (Poopst)|Hadrian IV.]] fir d'[[Simeonstëft (Tréier)|Klouschter Simeonstift]] zu [[Tréier]] ass Ruet am Joer 1154 eng éischt Kéier schrëftlech ernimmt. D'Kierch vu Ruet, am [[romanik|romanesche]] [[Basilika (Baustil)|Basilikestil]] soll awer scho vum hl. [[Willibrord]] vun [[Iechternach]] am [[8. Joerhonnert]] gegrënnt gi sinn.
Géint 1220 hu sech [[Templeruerden|Tempelritter]] zu Ruet néiergelooss. Wéi den Templeruerden opgeléist gouf, goung déi Néierloossung géint 1314 un de [[Johanniter]]uerden, dee spéidere [[Malteeseruerden]].
Am spéideren [[13. Joerhonnert]] ass Ruet an den Aflossberäich vun der Herrschaft vun de Grofen a méi spéit den Herzoge vu Lëtzebuerg geroden a stoung, grad sou wéi d'[[Herzogtum Lëtzebuerg]], ënnert der Herrschaft vun de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgunder]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spuenier]], [[Franséisch Okkupatioun (1684-1697)|Fransousen]] an den [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicher]].
Dee gréissten Deel vum haitege [[Schlass Ruet op der Our|Schlass]] gouf 1733 nei opgeriicht.
Duerch d'[[Franséisch Revolutioun]] gouf Ruet 1794 dunn nees franséisch. 1815 gouf d'Uertschaft um [[Wiener Kongress]] vum Herzogtum Lëtzebuerg ofgetrennt an der [[Rhäinprovënz]] vum Kinnekräich [[Preisen]] zougeuerdent.
Nom [[Zweete Weltkrich]] sollt d'Uertschaft Ruet an deen donieft geleeëne [[Kammerwald]] am Kader vu Krichsentschiedegungen u Lëtzebuerg iwwergoen<ref>Cf. d'Internetsäit "1949: Placement du Kammerwald sous administration luxembourgeoise" am [http://geo.uni.lu/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=1505&Itemid=333&lang=fr GR-Atlas vun der Groussregioun]</ref>. 1949 iwwerdréit déi franséisch Besatzungsmuecht d'Integratioun vum Kammerwald a vun der Uertschaft Ruet an de Lëtzebuerger Territoire. Lëtzebuerg huet awer op d'Verwaltung vu Ruet verzicht, sou datt nëmmen de Kammerwald eng Zäit laang ënner Lëtzebuerger Verwaltung stoung<ref>Domat war déi Rueter Bevëlkerung vun hirer eenzeger Brennholzquell getrennt ginn. An enger Rei Wantere vun de 50er Joren huet Ruet misse vun der Landesregierung mat Kuele beliwwert ginn. Quell: Schneider o.J. an der Literatur.</ref>. Am Traité vum 11. Juli 1959 tëscht dem Groussherzogtum Lëtzebuerg an der Bundesrepublik Däitschland gouf definitiv op d'Verwaltung vun dësem Gebitt verzicht, et gouf sech op aner Entschiedegungen eens ginn<ref>Cf. Deel V, Artikel 20 vum Traité vum 11. Juli 1959, an deem et heescht: "''Das Großherzogtum Luxemburg verzichtet auf die ihm nach dem Zweiten Weltkrieg übertragenen Rechte im Gebiet des Kammerwaldes ; die Staatsgrenze zwischen dem Großherzogtum Luxemburg und der Bundesrepublik Deutschland wird damit auf ihren vorherigen Stand zurückgebracht''". Cf. Mémorial 1961 an der Literatur.</ref>.
Den [[Appendix]] „an der Our“ krut d'Uertsgemeng den 1. Januar 1971.
==Kuckeswäertes==
* [[Schlass Ruet op der Our]], eng Kommanderie vun den Templer aus dem 13. Joerhonnert;
* [[Kierch Ruet op der Our]], eng romanesch Basilika aus dem 13. Joerhonnert;
* Willibrord-Lann, ongeféier 800 Joer al;
* Kinneks-[[Eechen|Eech]] am [[Kammerwald]], ongeféier 450 Joer al, 32 m héich, 5,2 m Ëmfang.
==Illustratiounen==
<gallery>
Fichier:Roth a.d.Our 074.jpg|Schlass Ruet
Fichier:Roth a.d.Our 073.jpg|Schlass Ruet
Fichier:Roth an d. Our 071.jpg|D'Uertschaft Ruet
Fichier:Roth an d. Our 075.jpg|D'Kinnekseech
Fichier:Roth a.d.Our 066.jpg|St.-Peter-Kierch
Fichier:Roth a.d.Our 078.jpg|Rueter Männchen
Fichier:Bettel_Luxembourg_Roth_Germany_Bridge_01.jpg|D'Grenzbréck tëscht Bëttel a Ruet
</gallery>
==Literatur==
{{Div col}}
* Arnoldi, Josef, 1964. ''Ordenskirche mit Komturei in Roth an der Our, Krs. Bitburg''. Heimatkalender für den Kreis Bitburg, S. 148-152.
* [[Théodore Bassing|Bassing, Théodore]], 1914. Geschichte der Kommende, Komturei oder Kommanderie der kirchlich-militärischen Ritter-Orden der Tempelherren und Johanniter zu Roth bei Vianden. 46 p. Ons Hémecht. Fr. Bourg-Bourger, Luxemburg-Bahnhof.
* Becker, Karl, 1975. Das unbekannte Wappen am Schloss Roth an der Our. Heimatkalender 1976 für den Kreis Bitburg-Prüm. Bitburg, p. 185.
* [[Jean-Pierre Koltz|Koltz, Jean-Pierre]], 1981. Roth bei Vianden. Heimat und Mission Jg. 55, n° 4/5: 68-72. Clairefontaine.
* Kyll, Nikolaus, 1966. Zur ältesten Kirche in Roth an der Our. Heimatkalender Kreis Bitburg, p. 46-52.
* Kyll, Nikolaus, 1967. Johannisschüsseln. Zu einer verschwundenen Kopfplastik aus Roth an der Our. Bitburger Kalender 1967: 63-67.
* Mémorial, 1961. Loi du 19 juin 1961 portant approbation du Traité et de l'Accord relatifs au règlement du contentieux germano-luxembourgeois, signés à Luxembourg, le 11 juillet 1959. [https://web.archive.org/web/20160305202746/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1961/0025/a025.pdf#page=2 Mémorial A n° 25 du 10.07.1961].
* [[Jean Milmeister|Milmeister, Jean]], 1965. Volksdichtung und Wahrheit: Templer, Türme und Tunnels. Revue Jg. 21, Nr. 22: 80-82. Luxembourg.
* Milmeister, Jean, 1996. Die Tempelritter von Roth, Dichtung und Wahrheit. Ous der Veiner Geschicht / Veiner Geschichtsfrënn Nr. 14: 7-36. Vianden.
* Neue, Peter, 1961. Die Tempelherren von Roth bei Vianden. Heimatkalender für den Kreis Bitburg 1962, p. 135-137.
* Schneider, Erwin, o. J. Roth a. d. Our. URL: http://realschule-neuerburg.de/heimatdoerfer/proth.htm.
* Schuler, Wolfgang, 1984. Roth an der Our. 1. Auflage. 28 S., 29 Abb., 2 Zeichnungen. Reihe: Rheinische Kunststätten, H. 289. ISBN 3-88094-441-5.
* Summa, Christoph, 1980. ''Wie die heutige deutsch-luxemburgische Grenze im Bereich von Sauer und Our entstand''. Landeskundliche Vierteljahrsblätter, Heft 2.
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* D'Uertsgemeng ass Member vun [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20080502015824/http://www.vg-neuerburg.de/kommune/ortsgemeinden/roth_our.htm Offiziell Websäit vun der Uertsgemeng]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften op der Grénger Strooss Äifel-Ardennen]]
[[Kategorie:Gemenge mat enger Commanderie vum Johanniteruerden an Däitschland]]
fmfbffgoewfujk5h0o1w0zbiqwic3bh
Gentingen
0
64011
2714340
2475155
2026-11-03T21:00:38Z
GilPe
14980
Upassungen
2714340
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Bild = Gentingen 088.jpg
| Bildtext = D'Johanneskierch bei der Our
| Wopen =
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Fläch = 420 [[ha]]
| Kaart = Gentingen in BIT.svg
| Kaarttext = Lag vun der Uertsgemeng Gentingen am Äifelkrees Béibreg-Prüm
}}
[[Fichier:Gentingen Germany 01.jpg|thumb|260x260px|Gentjen, wann ee vu [[Roth an der Our|Ruet]] kënnt (Oktober 2008)]]
'''Gentingen''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] ([[Däitschland]]). Gentingen ass en Deel vun der [[Verbandsgemeng Südeifel]].
==Geographie==
D'Uertschaft läit direkt op der Grenz mat Lëtzebuerg um Grenzfloss [[Our (Sauer)|Our]].
[[Roth an der Our|Rued op der Our]] läit 3 km nërdlech, 2 km flossof läit [[Ammeldingen an der Our|Ammeldingen op der Our]]. Op Lëtzebuerger Säit ass d'Uertschaft [[Bëttel]] 4 km nordwestlech ze fannen, [[Héischdref]] 2 km südlech.
==Geschicht==
1096 geet fir d'éischt rieds vu Gentingen ënner dem Numm ''Gichelinga'' an engem Dokument vun der [[Abtei Iechternach]]. An engem aneren Dokument heescht d'Uertschaft 1282 ''Gemptingen''. Si huet zu der [[Grofschaft Veianen]] gehéiert, gouf 1794 [[Frankräich|franséisch]] a vun 1815 un [[Preisen|preisesch]]. Nom [[Éischte Weltkrich]] gouf d'Uertschaft eng Zäit laang vun de Fransouse verwalt.
==Kuckeswäertes==
Gentingen huet e grousse [[Camping]] an eng Kierch mat engem [[Kiercheschëff|Schëff]] a mat engem romaneschen Tuerm, d'''Johanneskirche'', déi aus dem [[17. Joerhonnert]] staamt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[https://web.archive.org/web/20080502015628/http://www.vg-neuerburg.de/kommune/ortsgemeinden/gentingen.htm Websäit vu Gentingen]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
avhfs425wdhugbfjzgg2zs2m1r71zx6
Kierch Oberbillig
0
66812
2714390
2100222
2026-11-04T07:24:15Z
GilPe
14980
Upassungen
2714390
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Oberbillig K bannen w 283.jpg|thumb|Vue vum [[Duxall]]]]
[[Fichier:OberbilligKircheSt.BarbaraH1c.jpg|thumb|upright|D'Kierch vun Uewerbëlleg]]
D''''Kierch vun Oberbillig''' (lb. '''Kierch vun Uewerbëlleg''') ass d'Parkierch vun der Uertschaft [[Oberbillig|Uewerbëlleg]].
== Geschichtleches ==
Zanter dem [[12. Joerhonnert]] war Uewerbëlleg mat [[Waasserbëlleg]] zesummen eng [[Par]], woubäi Uewerbëlleg keng eege Kierch hat. Matzen am Duerf, an der haiteger Kapellenstraße, stoung eng kleng [[Kapell]] bei där bei spezielle Geleeënheete gebiet gouf. Déi Kapell gouf 1712 vum [[Bëschof]] provisoresch zougemaacht, well keng Suen do ware fir se ze renovéieren. Mat Hëllef vu private [[Spend]]e goufen 100 [[Daler]] gesammelt, déi et erlaabt hunn, 1713 d'Kapell z'erneieren.
1821 huet Uewerbëlleg sech vu Waasserbëlleg lassgesot a gouf eng eegestänneg Parfilial, déi vu [[Langsur]] a vu Waasserbëlleg aus verwalt gouf. 1864 gouf ugefaangen, eng eege Parkierch ze bauen. Et gouf eng [[Sallkierch]] am [[Neoromantik|neoromantesche]] Stil, mat [[Chouer (Kierch)|Chouer]] a [[Kiercheschëff|Schëff]]. De 25. Februar 1867 konnt de Paschtouer Schumacher vu Waasserbëlleg do déi éischt Mass halen. Duerch eng Decisioun vum Bëschof Mathias Eberhard gouf Uewerbëlleg 1871 eng eege Par, an déi nei Parkierch gouf, genee wéi déi vireg Kapell der helleger [[Helleg Bäerbel|Bäerbel]] geweit.
1891 huet den Entreprener Steinmetz vu [[Wasserliesch]] d'Gebai ausgebaut an 1893 koum de Kierchtuerm drop. Eréischt 1893 krut d'Par mam Johann Peter Reinert hiren éischte Paschtouer. 1901 an 1902 krut d'Kierch en [[Duxall]] an e [[Klackentuerm]] mat dräi [[Klack]]en, vun deene se déi gréisst am [[Éischte Weltkrich]] hu missen hiergi fir d'Waffeproduktioun. 1919 goufen an der [[Klackegéisserei Mabilon]] zu [[Saarburg]] zwou nei Klacke gegoss, woubäi déi zwou al ageschmolt goufen. 1934 gouf den haitegen Holzdunneplafong agezunn.
Am [[Zweete Weltkrich]] huet erëm déi gréisst Klack musse fir déi däitsch Krichsindustrie opkommen. De Krich huet d'Kierch deelweis zerstéiert. Sou gouf d'Spëtzt vum Kierchtuerm erofgeschoss an den Daach an d'Maueren uerg beschiedegt. Nom Krich hunn d'Leit vum Duerf selwer d'Kierch nei opgebaut. 1951 houngen och erëm all Klacken am Tuerm.
Déi aktuell Kierchefënsteren am Chouer representéieren d'Kräizegung vu [[Jesus]]. Déi an der Nordsäit weisen d'[[Maria|Mariä Verkënnegung]], d'Mariä Heimsuchung, d'Gebuert an de Jesus am Tempel. Déi an der Südsäit representéieren d'Operstéiung, de Jesus erschéngt der Maria an de Jünger, [[Päischten]], [[Léiffrawëschdag|Mariä Himmelfaart]] an d'Kréinung vu Maria.
=== Bemierkenswäertes===
Nieft dem Tuermportal ass um [[Giewel]] en [[Neogotik|neogotescht]] [[Kruzifix]] aus [[Sandsteen]] agebaut. Et ass reng verschafft an ëmgi vun enger Bordür a Form vu [[Kléi]]blieder mat enger Krabbendekoratioun. Spezialisten huelen un datt et aus dem 17. Joerhonnert ass.
=== Paschtéier vun der Par Uewerbëlleg ===
*Johann Peter Reiner 1893-1899
*Matthias Käs 1899-1900
*Friedrich Luswig Loosen 1900-1904
*Johann Hoffmann 1905-1917
*Johann Baptist Embser 1922-1946
*Wilhelm Graef 1946-1955
*August Muth (Parverwalter vu [[Kierch Wasserliesch|Wasserliesch]]) 1955-1958
*Karl Schütz 1958-1968
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kierchen an Däitschland]]
dr0upqzal7plogvf53isjou9h9b1i51
2714410
2714390
2026-11-04T10:59:50Z
Zinneke
34
2714410
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:Oberbillig K bannen w 283.jpg|thumb|Vue vum [[Duxall]]]]
D''''Kierch vun Oberbillig''' (lb. '''Kierch vun Uewerbëlleg''') ass d'Parkierch vun der Uertschaft [[Oberbillig|Uewerbëlleg]].
== Geschichtleches ==
Zanter dem [[12. Joerhonnert]] war Uewerbëlleg mat [[Waasserbëlleg]] zesummen eng [[Par]], woubäi Uewerbëlleg keng eege Kierch hat. Matzen am Duerf, an der haiteger Kapellenstraße, stoung eng kleng [[Kapell]] bei där bei spezielle Geleeënheete gebiet gouf. Déi Kapell gouf 1712 vum [[Bëschof]] provisoresch zougemaacht, well keng Suen do ware fir se ze renovéieren. Mat Hëllef vu private [[Spend]]e goufen 100 [[Daler]] gesammelt, déi et erlaabt hunn, 1713 d'Kapell z'erneieren.
1821 huet Uewerbëlleg sech vu Waasserbëlleg lassgesot a gouf eng eegestänneg Parfilial, déi vu [[Langsur]] a vu Waasserbëlleg aus verwalt gouf. 1864 gouf ugefaangen, eng eege Parkierch ze bauen. Et gouf eng [[Sallkierch]] am [[Neoromantik|neoromantesche]] Stil, mat [[Chouer (Kierch)|Chouer]] a [[Kiercheschëff|Schëff]]. De 25. Februar 1867 konnt de Paschtouer Schumacher vu Waasserbëlleg do déi éischt Mass halen. Duerch eng Decisioun vum Bëschof Mathias Eberhard gouf Uewerbëlleg 1871 eng eege Par, an déi nei Parkierch gouf, genee wéi déi vireg Kapell der helleger [[Helleg Bäerbel|Bäerbel]] geweit.
1891 huet den Entreprener Steinmetz vu [[Wasserliesch]] d'Gebai ausgebaut an 1893 koum de Kierchtuerm drop. Eréischt 1893 krut d'Par mam Johann Peter Reinert hiren éischte Paschtouer. 1901 an 1902 krut d'Kierch en [[Duxall]] an e [[Klackentuerm]] mat dräi [[Klack]]en, vun deene se déi gréisst am [[Éischte Weltkrich]] hu missen hiergi fir d'Waffeproduktioun. 1919 goufen an der [[Klackegéisserei Mabilon]] zu [[Saarburg]] zwou nei Klacke gegoss, woubäi déi zwou al ageschmolt goufen. 1934 gouf den haitegen Holzdunneplafong agezunn.
Am [[Zweete Weltkrich]] huet erëm déi gréisst Klack musse fir déi däitsch Krichsindustrie opkommen. De Krich huet d'Kierch deelweis zerstéiert. Sou gouf d'Spëtzt vum Kierchtuerm erofgeschoss an den Daach an d'Maueren uerg beschiedegt. Nom Krich hunn d'Leit vum Duerf selwer d'Kierch nei opgebaut. 1951 houngen och erëm all Klacken am Tuerm.
Déi aktuell Kierchefënsteren am Chouer representéieren d'Kräizegung vu [[Jesus]]. Déi an der Nordsäit weisen d'[[Maria|Mariä Verkënnegung]], d'Mariä Heimsuchung, d'Gebuert an de Jesus am Tempel. Déi an der Südsäit representéieren d'Operstéiung, de Jesus erschéngt der Maria an de Jünger, [[Päischten]], [[Léiffrawëschdag|Mariä Himmelfaart]] an d'Kréinung vu Maria.
=== Bemierkenswäertes===
Nieft dem Tuermportal ass um [[Giewel]] en [[Neogotik|neogotescht]] [[Kruzifix]] aus [[Sandsteen]] agebaut. Et ass reng verschafft an ëmgi vun enger Bordür a Form vu [[Kléi]]blieder mat enger Krabbendekoratioun. Spezialisten huelen un datt et aus dem 17. Joerhonnert ass.
=== Paschtéier vun der Par Uewerbëlleg ===
*Johann Peter Reiner 1893-1899
*Matthias Käs 1899-1900
*Friedrich Luswig Loosen 1900-1904
*Johann Hoffmann 1905-1917
*Johann Baptist Embser 1922-1946
*Wilhelm Graef 1946-1955
*August Muth (Parverwalter vu [[Kierch Wasserliesch|Wasserliesch]]) 1955-1958
*Karl Schütz 1958-1968
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Kierchen an Däitschland]]
7w12tjkvsm9nd3s9dgyjcge0at0ot88
Gemeng Rammerech
0
72785
2714405
2704791
2026-11-04T09:30:58Z
Alafre4
981
2714405
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Rammerech}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|49|47.55|N|05|50|59.21|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Rammerech-Busgare--w.jpg|thumb|Busgare ''Um Pull'' zu Rammerech]]
D''''{{PAGENAME}}''' (lokal: ''Rammerich'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu|Chef – lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
==Geographie==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Rammerech
| nord-ouest =
| nord = [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
| nord-est = [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
| est = [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]<br>[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
| sud-est = [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]]
| sud= [[Gemeng Ell|Ell]]
| sud-ouest =
| ouest = (B)
}}
== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungeref]]
* [[Flatzbuer]]
* [[Kimm]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Éischt]]
* [[Folscht]]
* [[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
* [[Kietscht]]
* [[Rammerech]]
* [[Schwiddelbruch]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Holz (Rammerech)|Holz]]
* [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
* [[Roumecht]]
* [[Uewermaartel]]
* [[Wolwen]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Bilschdref]]
* [[Riesenhaff]]
* [[Ueschdref]]
</div>
{{Div col end}}
=== Häff a Lieu-diten ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungerëffer Millen]]
* [[Kimm]]
* [[Rommeler Haff]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Gëlt]]
* [[Napoleonsgaart]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Wolwener Klaus]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Misärshaff]]
* [[Ueschdrëffer Millen]]
* [[Wäissenhaff]]
</div>
{{Div col end}}
==Geschicht==
D'Gemeng Rammerech ass bei der Fusioun vun de virege Gemengen [[Gemeng Ueschdref|Ueschdref]], [[Gemeng Bungeref|Bungeref]], [[Gemeng Folscht|Folscht]] a [[Gemeng Pärel|Pärel]] entstanen.
D'Fusioun gouf duerch e Gesetz vum 27. Juli 1978 festgehalen an ass den 1. Januar 1979 a Kraaft getrueden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1978/07/27/n6/jo|Titel=Loi du 27 juillet 1978 portant fusion des communes de Arsdorf, Bigonville, Folschette et Perlé.|Gekuckt=18.06.2023|Datum=27.07.1978|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war eng Transitiounsperiod an deem Gesetz virgesinn, déi vum 1. Januar 1979 bis den 31. Dezember 1981 gaangen ass.
An där Zäit huet de Gemengerot aus dem Buergermeeschter, 4 Schäffen, an de Gemengeréit aus den ale Gemenge bestanen. Am Fall wou e Gemengerot sollt ewechfalen, sollt en net méi ersat ginn.
Haut besteet de Gemengerot aus 11 Gemengeréit. De Schäfferot besteet aus dem Buergermeeschter an 2 Schäffen.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''de sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
=== Gemengewalen 1981 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Roger Steffen
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, René Schaack
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Charles Belsche, Nicolas Bolmer, Camille Leick, Camille Schrenger, Aloyse Stadtfeld
=== Gemengewalen 1987 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Alphonse Ketter
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger, Robert Zigrand
=== Gemengewalen 1993 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Joseph Claren, Jean-Claude Kerger, Nicolas Rasqué, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Jean Kettel, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger
=== Gemengewalen 1999 ===
[[Fichier:RAM CC 4240.jpg|thumb|400px|De Centre Culturel zu Rammerech]]
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Justin Kayser, Nicolas Rasqué, Fernand Ugen, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Joseph Colas, Jean Kettel, Camille Leick, John Picard, Carlo Plier, Alphonse Reiser
=== Gemengewalen 2005 ===
Zanter 2005 ass d'Gemeng Rammerech eng [[Proporzsystem|Proporzgemeng]]. Bei de Gemengewale vum 9. Oktober 2005 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich{{Sic}} (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Mike Bolmer (CSV), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Carlo Plier (FLGR), Nicolas Rasqué (FLGR), Claude Reiter (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferd Unsen (FLGR).
No de Walen hunn d'CSV, d'DP an d'LSAP eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Marcel Maack (LSAP) a Paul Schaack (DP).
=== Gemengewalen 2011 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2011 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Tom Ansay (CSV), Daniel Gregorius (FLGR), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Myriam Picard (LSAP), Nicolas Rasqué (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferdinand Unsen (FLGR).
No de Walen hunn d'CSV an d'FLGR eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Ferdinand Unsen (FLGR) a Marie-Anne Thommes (CSV).
De Ferdinand Unsen (FLGR) huet sech am Juni 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn. Den Nicolas Rasqué (FLGR) gouf am August 2014 a senger Plaz als Schäffe vereedegt. Am Oktober 2014 ass de Norbert Pletschette (FLGR) nogeréckelt.
Nodeems den Daniel Gregorius (FLGR) sech Enn 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn huet, ass de Frank Melchior (FLGR) fir hien Enn Januar 2015 nogeréckelt.
Nom Doud vum Paul Schaack (DP) gouf de Guy Wanderscheid (DP) den 8. Juli 2015 als neie Gemengeconseiller vereedegt.
=== Gemengewalen 2017 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 hate sech 3 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Jean-Paul Baudot (CSV), Myriam Binck (CSV), Mike Bolmer (CSV), Sonja Kettmann (CSV), Marcel Maack (LSAP), Guy Molitor (DP), Myriam Picard (LSAP), Pierre Pletschette (CSV), Antoine Rodesch (CSV), Patrick Schuller (LSAP) a Guy Wanderscheid (DP).
Well de Marcel Maack no de Walen op säi Mandat am Gemengerot verzicht huet, ass de Sascha Hengen (LSAP) fir hien nogeréckelt.
D'CSV huet déi absolut Majoritéit am Rammerecher Gemengerot. Buergermeeschter ass den Antoine Rodesch (CSV) a Schäffe sinn d'Myriam Binck (CSV) an de Mike Bolmer (CSV).
Nom onerwaarten Doud vum Jean-Paul Baudot (CSV) am Juli 2018 ass de Frank Melchior (CSV) fir hien an de Gemengerot nogeréckelt.
Den 30. Januar 2020 huet de Guy Wanderscheid aus private Grënn seng Demissioun aus dem Gemengerot bekannt ginn. Well de Jeff Hoffmann als Nächstgewielten op säi Mandat verzicht huet, ass de Romain Rausch am Mäerz als neien DP-Conseiller am Gemengerot vereedegt ginn.
No dem Récktrëtt aus perséinleche Grënn am Fréijoer 2021 vum DP-Conseiller Guy Molitor, ass d'Michelle Brickler fir hien nogeréckelt.
Am Dezember 2022 huet de Patrick Schuller (LSAP) seng Demissioun aus dem Rammerecher Gemengerot ugekënnegt. Am Februar 2023 gouf hie mat der Marie-Louise Kettel ersat.
=== Gemengewalen 2023 ===
{{Kapitel Info feelt}}
D'CSV huet sech mat 6 vun 11 Sëtz d'Majoritéit geséchert. Buergermeeschtesch gëtt d'Myriam Binck; Schäffe ginn de Mike Bolmer an d'Sonja Kettmann.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! FLGR !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || 1 || 5 || 1
|-
| 2011 || '''4''' || 1 || '''4''' || 2
|-
| 2017 || '''6''' || 2 || - || 3
|-
| 2023 || '''6''' || 2 || - || 3
|}
{{small|FLGR: Fräi Lëscht Gemeng Rammerech. Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
==Buergermeeschteren==
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* 2005 – 2023: [[Antoine Rodesch]] (CSV)
* zanter 2023: [[Myriam Binck]] (CSV)
[[Fichier:Luxembourg Rambrouch Jardin Napoléon 01.jpg|thumb|Den Napoleonsgaart]]
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Rammerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
*[[Distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[De Réidener Kanton]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
== Kuckt och ==
* [[Halifax-Bomber-Crash bei Rammerech]]{{LNM}}
* [[Kierch Rammerech]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rambrouch.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Rammerech]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/rambrouch D'Gemeng Rammerech op der Websäit vum Syvicol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Rammerech]]
[[Kategorie:Gemeng Rammerech| ]]
5mbupeaz6cx3026mtuk0jjwy5hmfjyb
2714406
2714405
2026-11-04T09:51:55Z
Alafre4
981
2714406
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Rammerech}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|49|47.55|N|05|50|59.21|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Rammerech-Busgare--w.jpg|thumb|Busgare ''Um Pull'' zu Rammerech]]
D''''{{PAGENAME}}''' (lokal: ''Rammerich'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu|Chef – lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
==Geographie==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Rammerech
| nord-ouest =
| nord = [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
| nord-est = [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
| est = [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]<br>[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
| sud-est = [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]]
| sud= [[Gemeng Ell|Ell]]
| sud-ouest =
| ouest = (B)
}}
== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungeref]]
* [[Flatzbuer]]
* [[Kimm]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Éischt]]
* [[Folscht]]
* [[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
* [[Kietscht]]
* [[Rammerech]]
* [[Schwiddelbruch]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Holz (Rammerech)|Holz]]
* [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
* [[Roumecht]]
* [[Uewermaartel]]
* [[Wolwen]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Bilschdref]]
* [[Riesenhaff]]
* [[Ueschdref]]
</div>
{{Div col end}}
=== Häff a Lieu-diten ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungerëffer Millen]]
* [[Kimm]]
* [[Rommeler Haff]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Gëlt]]
* [[Napoleonsgaart]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Wolwener Klaus]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Misärshaff]]
* [[Ueschdrëffer Millen]]
* [[Wäissenhaff]]
</div>
{{Div col end}}
==Geschicht==
D'Gemeng Rammerech ass bei der Fusioun vun de virege Gemengen [[Gemeng Ueschdref|Ueschdref]], [[Gemeng Bungeref|Bungeref]], [[Gemeng Folscht|Folscht]] a [[Gemeng Pärel|Pärel]] entstanen.
D'Fusioun gouf duerch e Gesetz vum 27. Juli 1978 festgehalen an ass den 1. Januar 1979 a Kraaft getrueden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1978/07/27/n6/jo|Titel=Loi du 27 juillet 1978 portant fusion des communes de Arsdorf, Bigonville, Folschette et Perlé.|Gekuckt=18.06.2023|Datum=27.07.1978|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war eng Transitiounsperiod an deem Gesetz virgesinn, déi vum 1. Januar 1979 bis den 31. Dezember 1981 gaangen ass.
An där Zäit huet de Gemengerot aus dem Buergermeeschter, 4 Schäffen, an de Gemengeréit aus den ale Gemenge bestanen. Am Fall wou e Gemengerot sollt ewechfalen, sollt en net méi ersat ginn.
Haut besteet de Gemengerot aus 11 Gemengeréit. De Schäfferot besteet aus dem Buergermeeschter an 2 Schäffen.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''de sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
=== Gemengewalen 1981 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Roger Steffen
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, René Schaack
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Charles Belsche, Nicolas Bolmer, Camille Leick, Camille Schrenger, Aloyse Stadtfeld
=== Gemengewalen 1987 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Alphonse Ketter
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger, Robert Zigrand
=== Gemengewalen 1993 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Joseph Claren, Jean-Claude Kerger, Nicolas Rasqué, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Jean Kettel, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger
=== Gemengewalen 1999 ===
[[Fichier:RAM CC 4240.jpg|thumb|400px|De Centre Culturel zu Rammerech]]
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Justin Kayser, Nicolas Rasqué, Fernand Ugen, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Joseph Colas, Jean Kettel, Camille Leick, John Picard, Carlo Plier, Alphonse Reiser
=== Gemengewalen 2005 ===
Zanter 2005 ass d'Gemeng Rammerech eng [[Proporzsystem|Proporzgemeng]]. Bei de Gemengewale vum 9. Oktober 2005 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich{{Sic}} (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Mike Bolmer (CSV), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Carlo Plier (FLGR), Nicolas Rasqué (FLGR), Claude Reiter (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferd Unsen (FLGR).
No de Walen hunn d'CSV, d'DP an d'LSAP eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Marcel Maack (LSAP) a Paul Schaack (DP).
=== Gemengewalen 2011 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2011 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Tom Ansay (CSV), Daniel Gregorius (FLGR), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Myriam Picard (LSAP), Nicolas Rasqué (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferdinand Unsen (FLGR).
No de Walen hunn d'CSV an d'FLGR eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Ferdinand Unsen (FLGR) a Marie-Anne Thommes (CSV).
De Ferdinand Unsen (FLGR) huet sech am Juni 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn. Den Nicolas Rasqué (FLGR) gouf am August 2014 a senger Plaz als Schäffe vereedegt. Am Oktober 2014 ass de Norbert Pletschette (FLGR) nogeréckelt.
Nodeems den Daniel Gregorius (FLGR) sech Enn 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn huet, ass de Frank Melchior (FLGR) fir hien Enn Januar 2015 nogeréckelt.
Nom Doud vum Paul Schaack (DP) gouf de Guy Wanderscheid (DP) den 8. Juli 2015 als neie Gemengeconseiller vereedegt.
=== Gemengewalen 2017 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 hate sech 3 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Jean-Paul Baudot (CSV), Myriam Binck (CSV), Mike Bolmer (CSV), Sonja Kettmann (CSV), Marcel Maack (LSAP), Guy Molitor (DP), Myriam Picard (LSAP), Pierre Pletschette (CSV), Antoine Rodesch (CSV), Patrick Schuller (LSAP) a Guy Wanderscheid (DP).
Well de Marcel Maack no de Walen op säi Mandat am Gemengerot verzicht huet, ass de Sascha Hengen (LSAP) fir hien nogeréckelt.
D'CSV huet déi absolut Majoritéit am Rammerecher Gemengerot. Buergermeeschter ass den Antoine Rodesch (CSV) a Schäffe sinn d'Myriam Binck (CSV) an de Mike Bolmer (CSV).
Nom onerwaarten Doud vum Jean-Paul Baudot (CSV) am Juli 2018 ass de Frank Melchior (CSV) fir hien an de Gemengerot nogeréckelt.
Den 30. Januar 2020 huet de Guy Wanderscheid aus private Grënn seng Demissioun aus dem Gemengerot bekannt ginn. Well de Jeff Hoffmann als Nächstgewielten op säi Mandat verzicht huet, ass de Romain Rausch am Mäerz als neien DP-Conseiller am Gemengerot vereedegt ginn.
No dem Récktrëtt aus perséinleche Grënn am Fréijoer 2021 vum DP-Conseiller Guy Molitor, ass d'Michelle Brickler fir hien nogeréckelt.
Am Dezember 2022 huet de Patrick Schuller (LSAP) seng Demissioun aus dem Rammerecher Gemengerot ugekënnegt. Am Februar 2023 gouf hie mat der Marie-Louise Kettel ersat.
=== Gemengewalen 2023 ===
Bei de Gemengewalen 2023 sinn, wéi scho bei de Wale vun 2017, déi dräi Parteien CSV, LSAP an DP ugetrueden. D'Sëtzverdeelung ass onverännert bliwwen: D'CSV krut sechs Sëtz, d'LSAP dräi an d'DP zwee. Domat konnt d'CSV hir absolut Majoritéit vu sechs vun den eelef Sëtz am Gemengerot verdeedegen.
Fir d'CSV goufen d'Myriam Binck, de Mike Bolmer, d'Sonja Kettmann, de Jacques Huberty, d'Isabelle Bâlon an de Christophe Heymes gewielt. D'LSAP war mam Danielle Filbig, dem Myriam Picard an dem Tom Wanderscheid vertrueden, wärend fir d'DP de Romain Rausch an de Pol Thill an de Gemengerot gewielt goufen.
D'Myriam Binck gouf Buergermeeschtesch, de Mike Bolmer an d'Sonja Kettmann goufe Schäffen.
Am Laf vun der Mandatsperiod koum et zu e puer personelle Verännerungen am Gemengerot. 2025 huet d'Myriam Picard hire Mandat néiergeluecht a gouf duerch de Sascha Hengen ersat. Ufank 2026 ass de Pol Thill aus der Gemeng Rammerech ewechgeplënnert, wouropshin de Jean Ketter fir hien nogeréckelt ass. Nom Récktrëtt vum Romain Rausch am September 2026 huet den Alain Fretz säi Sëtz am Gemengerot iwwerholl.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! FLGR !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || 1 || 5 || 1
|-
| 2011 || '''4''' || 1 || '''4''' || 2
|-
| 2017 || '''6''' || 2 || - || 3
|-
| 2023 || '''6''' || 2 || - || 3
|}
{{small|FLGR: Fräi Lëscht Gemeng Rammerech. Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
==Buergermeeschteren==
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* 2005 – 2023: [[Antoine Rodesch]] (CSV)
* zanter 2023: [[Myriam Binck]] (CSV)
[[Fichier:Luxembourg Rambrouch Jardin Napoléon 01.jpg|thumb|Den Napoleonsgaart]]
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Rammerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
*[[Distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[De Réidener Kanton]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
== Kuckt och ==
* [[Halifax-Bomber-Crash bei Rammerech]]{{LNM}}
* [[Kierch Rammerech]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rambrouch.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Rammerech]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/rambrouch D'Gemeng Rammerech op der Websäit vum Syvicol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Rammerech]]
[[Kategorie:Gemeng Rammerech| ]]
roqd83vigecbaa158xab782dqygw95y
2714407
2714406
2026-11-04T09:54:17Z
Alafre4
981
2714407
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Rammerech}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|49|47.55|N|05|50|59.21|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Rammerech-Busgare--w.jpg|thumb|Busgare ''Um Pull'' zu Rammerech]]
D''''{{PAGENAME}}''' (lokal: ''Rammerich'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu|Chef – lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
==Geographie==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Rammerech
| nord-ouest =
| nord = [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
| nord-est = [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
| est = [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]<br>[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
| sud-est = [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]]
| sud= [[Gemeng Ell|Ell]]
| sud-ouest =
| ouest = (B)
}}
== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungeref]]
* [[Flatzbuer]]
* [[Kimm]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Éischt]]
* [[Folscht]]
* [[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
* [[Kietscht]]
* [[Rammerech]]
* [[Schwiddelbruch]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Holz (Rammerech)|Holz]]
* [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
* [[Roumecht]]
* [[Uewermaartel]]
* [[Wolwen]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Bilschdref]]
* [[Riesenhaff]]
* [[Ueschdref]]
</div>
{{Div col end}}
=== Häff a Lieu-diten ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungerëffer Millen]]
* [[Kimm]]
* [[Rommeler Haff]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Gëlt]]
* [[Napoleonsgaart]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Wolwener Klaus]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Misärshaff]]
* [[Ueschdrëffer Millen]]
* [[Wäissenhaff]]
</div>
{{Div col end}}
==Geschicht==
D'Gemeng Rammerech ass bei der Fusioun vun de virege Gemengen [[Gemeng Ueschdref|Ueschdref]], [[Gemeng Bungeref|Bungeref]], [[Gemeng Folscht|Folscht]] a [[Gemeng Pärel|Pärel]] entstanen.
D'Fusioun gouf duerch e Gesetz vum 27. Juli 1978 festgehalen an ass den 1. Januar 1979 a Kraaft getrueden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1978/07/27/n6/jo|Titel=Loi du 27 juillet 1978 portant fusion des communes de Arsdorf, Bigonville, Folschette et Perlé.|Gekuckt=18.06.2023|Datum=27.07.1978|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war eng Transitiounsperiod an deem Gesetz virgesinn, déi vum 1. Januar 1979 bis den 31. Dezember 1981 gaangen ass.
An där Zäit huet de Gemengerot aus dem Buergermeeschter, 4 Schäffen, an de Gemengeréit aus den ale Gemenge bestanen. Am Fall wou e Gemengerot sollt ewechfalen, sollt en net méi ersat ginn.
Haut besteet de Gemengerot aus 11 Gemengeréit. De Schäfferot besteet aus dem Buergermeeschter an 2 Schäffen.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''de sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
=== Gemengewalen 1981 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Roger Steffen
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, René Schaack
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Charles Belsche, Nicolas Bolmer, Camille Leick, Camille Schrenger, Aloyse Stadtfeld
=== Gemengewalen 1987 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Alphonse Ketter
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger, Robert Zigrand
=== Gemengewalen 1993 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Joseph Claren, Jean-Claude Kerger, Nicolas Rasqué, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Jean Kettel, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger
=== Gemengewalen 1999 ===
[[Fichier:RAM CC 4240.jpg|thumb|400px|De Centre Culturel zu Rammerech]]
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Justin Kayser, Nicolas Rasqué, Fernand Ugen, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Joseph Colas, Jean Kettel, Camille Leick, John Picard, Carlo Plier, Alphonse Reiser
=== Gemengewalen 2005 ===
Zanter 2005 ass d'Gemeng Rammerech eng [[Proporzsystem|Proporzgemeng]]. Bei de Gemengewale vum 9. Oktober 2005 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich{{Sic}} (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Mike Bolmer (CSV), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Carlo Plier (FLGR), Nicolas Rasqué (FLGR), Claude Reiter (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferd Unsen (FLGR).
No de Walen haten d'CSV, d'DP an d'LSAP eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Marcel Maack (LSAP) a Paul Schaack (DP).
=== Gemengewalen 2011 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2011 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Tom Ansay (CSV), Daniel Gregorius (FLGR), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Myriam Picard (LSAP), Nicolas Rasqué (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferdinand Unsen (FLGR).
No de Walen hunn d'CSV an d'FLGR eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Ferdinand Unsen (FLGR) a Marie-Anne Thommes (CSV).
De Ferdinand Unsen (FLGR) huet sech am Juni 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn. Den Nicolas Rasqué (FLGR) gouf am August 2014 a senger Plaz als Schäffe vereedegt. Am Oktober 2014 ass de Norbert Pletschette (FLGR) nogeréckelt.
Nodeems den Daniel Gregorius (FLGR) sech Enn 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn huet, ass de Frank Melchior (FLGR) fir hien Enn Januar 2015 nogeréckelt.
Nom Doud vum Paul Schaack (DP) gouf de Guy Wanderscheid (DP) den 8. Juli 2015 als neie Gemengeconseiller vereedegt.
=== Gemengewalen 2017 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 hate sech 3 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Jean-Paul Baudot (CSV), Myriam Binck (CSV), Mike Bolmer (CSV), Sonja Kettmann (CSV), Marcel Maack (LSAP), Guy Molitor (DP), Myriam Picard (LSAP), Pierre Pletschette (CSV), Antoine Rodesch (CSV), Patrick Schuller (LSAP) a Guy Wanderscheid (DP).
Well de Marcel Maack no de Walen op säi Mandat am Gemengerot verzicht huet, ass de Sascha Hengen (LSAP) fir hien nogeréckelt.
D'CSV huet déi absolut Majoritéit am Rammerecher Gemengerot. Buergermeeschter gouf den Antoine Rodesch (CSV) a Schäffe waren d'Myriam Binck (CSV) an de Mike Bolmer (CSV).
Nom onerwaarten Doud vum Jean-Paul Baudot (CSV) am Juli 2018 ass de Frank Melchior (CSV) fir hien an de Gemengerot nogeréckelt.
Den 30. Januar 2020 huet de Guy Wanderscheid aus private Grënn seng Demissioun aus dem Gemengerot bekannt ginn. Well de Jeff Hoffmann als Nächstgewielten op säi Mandat verzicht huet, ass de Romain Rausch am Mäerz als neien DP-Conseiller am Gemengerot vereedegt ginn.
No dem Récktrëtt aus perséinleche Grënn am Fréijoer 2021 vum DP-Conseiller Guy Molitor, ass d'Michelle Brickler fir hien nogeréckelt.
Am Dezember 2022 huet de Patrick Schuller (LSAP) seng Demissioun aus dem Rammerecher Gemengerot ugekënnegt. Am Februar 2023 gouf hie mat der Marie-Louise Kettel ersat.
=== Gemengewalen 2023 ===
Bei de Gemengewalen 2023 sinn, wéi scho bei de Wale vun 2017, déi dräi Parteien CSV, LSAP an DP ugetrueden. D'Sëtzverdeelung ass onverännert bliwwen: D'CSV krut sechs Sëtz, d'LSAP dräi an d'DP zwee. Domat konnt d'CSV hir absolut Majoritéit vu sechs vun den eelef Sëtz am Gemengerot verdeedegen.
Fir d'CSV goufen d'Myriam Binck, de Mike Bolmer, d'Sonja Kettmann, de Jacques Huberty, d'Isabelle Bâlon an de Christophe Heymes gewielt. D'LSAP war mam Danielle Filbig, dem Myriam Picard an dem Tom Wanderscheid vertrueden, wärend fir d'DP de Romain Rausch an de Pol Thill an de Gemengerot gewielt goufen.
D'Myriam Binck gouf Buergermeeschtesch, de Mike Bolmer an d'Sonja Kettmann goufe Schäffen.
Am Laf vun der Mandatsperiod koum et zu e puer personelle Verännerungen am Gemengerot. 2025 huet d'Myriam Picard hire Mandat néiergeluecht a gouf duerch de Sascha Hengen ersat. Ufank 2026 ass de Pol Thill aus der Gemeng Rammerech ewechgeplënnert, wouropshin de Jean Ketter fir hien nogeréckelt ass. Nom Récktrëtt vum Romain Rausch am September 2026 huet den Alain Fretz säi Sëtz am Gemengerot iwwerholl.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! FLGR !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || 1 || 5 || 1
|-
| 2011 || '''4''' || 1 || '''4''' || 2
|-
| 2017 || '''6''' || 2 || - || 3
|-
| 2023 || '''6''' || 2 || - || 3
|}
{{small|FLGR: Fräi Lëscht Gemeng Rammerech. Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
==Buergermeeschteren==
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* 2005 – 2023: [[Antoine Rodesch]] (CSV)
* zanter 2023: [[Myriam Binck]] (CSV)
[[Fichier:Luxembourg Rambrouch Jardin Napoléon 01.jpg|thumb|Den Napoleonsgaart]]
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Rammerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
*[[Distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[De Réidener Kanton]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
== Kuckt och ==
* [[Halifax-Bomber-Crash bei Rammerech]]{{LNM}}
* [[Kierch Rammerech]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rambrouch.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Rammerech]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/rambrouch D'Gemeng Rammerech op der Websäit vum Syvicol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Rammerech]]
[[Kategorie:Gemeng Rammerech| ]]
ny6fwrwlfqtv8s0rpr13wne4t44lvvt
2714409
2714407
2026-11-04T10:37:15Z
GilPe
14980
Upassungen
2714409
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Rammerech}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|49|47.55|N|05|50|59.21|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Rammerech-Busgare--w.jpg|thumb|Busgare ''Um Pull'' zu Rammerech]]
D''''{{PAGENAME}}''' (lokal: ''Rammerich'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
==Geographie==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Rammerech
| nord-ouest =
| nord = [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]
| nord-est = [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]
| est = [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]]<br>[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]
| sud-est = [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden/Atert]]
| sud= [[Gemeng Ell|Ell]]
| sud-ouest =
| ouest = (B)
}}
== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungeref]]
* [[Flatzbuer]]
* [[Kimm]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Éischt]]
* [[Folscht]]
* [[Hueschtert (Rammerech)|Hueschtert]]
* [[Kietscht]]
* [[Rammerech]]
* [[Schwiddelbruch]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Holz (Rammerech)|Holz]]
* [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]
* [[Roumecht]]
* [[Uewermaartel]]
* [[Wolwen]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Bilschdref]]
* [[Riesenhaff]]
* [[Ueschdref]]
</div>
{{Div col end}}
=== Häff a Lieu-diten ===
{{Div col|cols = 4}}
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Bungeref'''
* [[Bungerëffer Millen]]
* [[Kimm]]
* [[Rommeler Haff]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Folscht'''
* [[Gëlt]]
* [[Napoleonsgaart]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Pärel'''
* [[Wolwener Klaus]]
</div>
<div style="page-break-inside:avoid">
'''Fréier Gemeng Ueschdref'''
* [[Misärshaff]]
* [[Ueschdrëffer Millen]]
* [[Wäissenhaff (Rammerech)|Wäissenhaff]]
</div>
{{Div col end}}
==Geschicht==
D'Gemeng Rammerech ass bei der Fusioun vun de virege Gemengen [[Gemeng Ueschdref|Ueschdref]], [[Gemeng Bungeref|Bungeref]], [[Gemeng Folscht|Folscht]] a [[Gemeng Pärel|Pärel]] entstanen.
D'Fusioun gouf duerch e Gesetz vum 27. Juli 1978 festgehalen an ass den 1. Januar 1979 a Kraaft getrueden<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1978/07/27/n6/jo|Titel=Loi du 27 juillet 1978 portant fusion des communes de Arsdorf, Bigonville, Folschette et Perlé.|Gekuckt=18.06.2023|Datum=27.07.1978|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war eng Transitiounsperiod an deem Gesetz virgesinn, déi vum 1. Januar 1979 bis den 31. Dezember 1981 gaangen ass.
An där Zäit huet de Gemengerot aus dem Buergermeeschter, 4 Schäffen, an de Gemengeréit aus den ale Gemenge bestanen. Am Fall wou e Gemengerot sollt ewechfalen, sollt en net méi ersat ginn.
Haut besteet de Gemengerot aus 11 Gemengeréit. De Schäfferot besteet aus dem Buergermeeschter an 2 Schäffen.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''de sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
=== Gemengewalen 1981 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Roger Steffen
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, René Schaack
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Charles Belsche, Nicolas Bolmer, Camille Leick, Camille Schrenger, Aloyse Stadtfeld
=== Gemengewalen 1987 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joseph Ansay, Alphonse Ketter
*Sektioun [[Folscht]]: J.-P. Glesener, Lucien Hoffmann, Dominique Mertz, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger, Robert Zigrand
=== Gemengewalen 1993 ===
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch, Paul Schaack
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Joseph Claren, Jean-Claude Kerger, Nicolas Rasqué, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Nicolas Bolmer, Jean Kettel, Camille Leick, Alphonse Reiser, Camille Schrenger
=== Gemengewalen 1999 ===
[[Fichier:RAM CC 4240.jpg|thumb|400px|De Centre Culturel zu Rammerech]]
*Sektioun [[Ueschdref]]: Antoine Rodesch
*Sektioun [[Bungeref]]: Joëlle Godefroy, Jean-Pierre Hollerich
*Sektioun [[Folscht]]: Justin Kayser, Nicolas Rasqué, Fernand Ugen, Ferdinand Unsen
*Sektioun [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Joseph Colas, Jean Kettel, Camille Leick, John Picard, Carlo Plier, Alphonse Reiser
=== Gemengewalen 2005 ===
Zanter 2005 ass d'Gemeng Rammerech eng [[Proporzsystem|Proporzgemeng]]. Bei de Gemengewale vum 9. Oktober 2005 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich{{Sic}} (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Mike Bolmer (CSV), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Carlo Plier (FLGR), Nicolas Rasqué (FLGR), Claude Reiter (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferd Unsen (FLGR).
No de Walen haten d'CSV, d'DP an d'LSAP eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Marcel Maack (LSAP) a Paul Schaack (DP).
=== Gemengewalen 2011 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2011 hate sech 4 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP, d'Fräi Lëscht Gemeng Rammerich (FLGR) an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Tom Ansay (CSV), Daniel Gregorius (FLGR), Jean-Pierre Hollerich (CSV), Jean-Paul Leick (FLGR), Marcel Maack (LSAP), Myriam Picard (LSAP), Nicolas Rasqué (FLGR), Antoine Rodesch (CSV), Paul Schaack (DP), Marie-Anne Thommes (CSV), Ferdinand Unsen (FLGR).
No de Walen hunn d'CSV an d'FLGR eng Koalitioun gebilt mam Antoine Rodesch (CSV) als Buergermeeschter an den zwéi Schäffe Ferdinand Unsen (FLGR) a Marie-Anne Thommes (CSV).
De Ferdinand Unsen (FLGR) huet sech am Juni 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn. Den Nicolas Rasqué (FLGR) gouf am August 2014 a senger Plaz als Schäffe vereedegt. Am Oktober 2014 ass de Norbert Pletschette (FLGR) nogeréckelt.
Nodeems den Daniel Gregorius (FLGR) sech Enn 2014 aus dem Gemengerot zeréckgezunn huet, ass de Frank Melchior (FLGR) fir hien Enn Januar 2015 nogeréckelt.
Nom Doud vum Paul Schaack (DP) gouf de Guy Wanderscheid (DP) den 8. Juli 2015 als neie Gemengeconseiller vereedegt.
=== Gemengewalen 2017 ===
Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 hate sech 3 Parteien der Wal gestallt: d'CSV, d'DP an d'LSAP. Follgend Leit si gewielt ginn: Jean-Paul Baudot (CSV), Myriam Binck (CSV), Mike Bolmer (CSV), Sonja Kettmann (CSV), Marcel Maack (LSAP), Guy Molitor (DP), Myriam Picard (LSAP), Pierre Pletschette (CSV), Antoine Rodesch (CSV), Patrick Schuller (LSAP) a Guy Wanderscheid (DP).
Well de Marcel Maack no de Walen op säi Mandat am Gemengerot verzicht huet, ass de Sascha Hengen (LSAP) fir hien nogeréckelt.
D'CSV huet déi absolut Majoritéit am Rammerecher Gemengerot. Buergermeeschter gouf den Antoine Rodesch (CSV) a Schäffe waren d'Myriam Binck (CSV) an de Mike Bolmer (CSV).
Nom onerwaarten Doud vum Jean-Paul Baudot (CSV) am Juli 2018 ass de Frank Melchior (CSV) fir hien an de Gemengerot nogeréckelt.
Den 30. Januar 2020 huet de Guy Wanderscheid aus private Grënn seng Demissioun aus dem Gemengerot bekannt ginn. Well de Jeff Hoffmann als Nächstgewielten op säi Mandat verzicht huet, ass de Romain Rausch am Mäerz als neien DP-Conseiller am Gemengerot vereedegt ginn.
No dem Récktrëtt aus perséinleche Grënn am Fréijoer 2021 vum DP-Conseiller Guy Molitor, ass d'Michelle Brickler fir hien nogeréckelt.
Am Dezember 2022 huet de Patrick Schuller (LSAP) seng Demissioun aus dem Rammerecher Gemengerot ugekënnegt. Am Februar 2023 gouf hie mat der Marie-Louise Kettel ersat.
=== Gemengewalen 2023 ===
Bei de Gemengewalen 2023 sinn, wéi scho bei de Wale vun 2017, déi dräi Parteien CSV, LSAP an DP ugetrueden. D'Sëtzverdeelung ass onverännert bliwwen: D'CSV krut sechs Sëtz, d'LSAP dräi an d'DP zwee. Domat konnt d'CSV hir absolut Majoritéit vu sechs vun den eelef Sëtz am Gemengerot verdeedegen.
Fir d'CSV goufen d'Myriam Binck, de Mike Bolmer, d'Sonja Kettmann, de Jacques Huberty, d'Isabelle Bâlon an de Christophe Heymes gewielt. D'LSAP war mam Danielle Filbig, dem Myriam Picard an dem Tom Wanderscheid vertrueden, wärend fir d'DP de Romain Rausch an de Pol Thill an de Gemengerot gewielt goufen.
D'Myriam Binck gouf Buergermeeschtesch, de Mike Bolmer an d'Sonja Kettmann goufe Schäffen.
Am Laf vun der Mandatsperiod koum et zu e puer personelle Verännerungen am Gemengerot. 2025 huet d'Myriam Picard hiert Mandat néiergeluecht a gouf mam Sascha Hengen ersat. Ufank 2026 ass de Pol Thill aus der Gemeng Rammerech fortgeplënnert, wouropshin de Jean Ketter fir hien nogeréckelt ass. Nom Récktrëtt vum Romain Rausch am September 2026 huet den Alain Fretz säi Sëtz am Gemengerot iwwerholl.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! FLGR !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || 1 || 5 || 1
|-
| 2011 || '''4''' || 1 || '''4''' || 2
|-
| 2017 || '''6''' || 2 || - || 3
|-
| 2023 || '''6''' || 2 || - || 3
|}
{{small|FLGR: Fräi Lëscht Gemeng Rammerech. Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
==Buergermeeschteren==
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* 2005 – 2023: [[Antoine Rodesch]] (CSV)
* zanter 2023: [[Myriam Binck]] (CSV)
[[Fichier:Luxembourg Rambrouch Jardin Napoléon 01.jpg|thumb|Den Napoleonsgaart]]
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Rammerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
*[[Distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[De Réidener Kanton]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
== Kuckt och ==
* [[Halifax-Bomber-Crash bei Rammerech]]{{LNM}}
* [[Kierch Rammerech]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rambrouch.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Rammerech]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/rambrouch D'Gemeng Rammerech op der Websäit vum Syvicol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Rammerech]]
[[Kategorie:Gemeng Rammerech| ]]
tlfbv68zrotz5es0o9spx0so14vk1wy
Gemeng Hesper
0
73041
2714306
2704738
2026-11-03T18:10:40Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */ tëschespäicher
2714306
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Hesper}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|34|15|N|06|09|05|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Hesperange, Hesper.jpg|thumb|250px|Metalle Schrëft op der [[Nationalstrooss 3|N3]] zu Hesper]]
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Hesper
| nord =
| nord-est = [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| est = [[Gemeng Conter|Conter]]
| sud-est= [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
| sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
| sud-ouest =
| ouest =[[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften an der Gemeng==
=== Uertschaften ===
* [[Alzeng]]
* [[Fenteng]]
* [[Hesper]]
* [[Houwald]]
* [[Izeg]]
=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Gantebeensmillen]]
* [[Izeger Stee]]
* [[Sandweiler-Gare]]
==Geschicht==
{{Kapitel Info feelt}}
{{Intro Gemeng}}
D'Gemeng Hesper huet deemools aus de Sektiounen [[Hesper]] an [[Izeg]] bestanen. Den [[2. Januar]] [[1853]] hu sech dunn d'[[Gemeng Alzeng|Gemengen Alzeng]] an Hesper zesummegedoe fir déi haiteg Gemeng ze bilden. Tëscht 1795 an [[1802]] war Hesper [[Chef-lieu]] vun engem [[Franséisch Kantonen|Kanton]]<ref>Roland Schumacher, in: Fédération Nationale de la Mutualité Luxembourgeoise, brochure de l'Assemblée Générale Statuaire 1996 (samedi, 27 avril 1996, salle "Amiperas" à Hesperange),
Luxembourg 1996, S. 4 (leicht korrigierte Fassung).</ref> mat engem Friddensgeriicht, an tëscht [[1818]] an [[1831]] nach eng Kéier ënner dem [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I.]]
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] huet d'Gemeng, sou wéi vill anerer e wirtschaftlechen an industriellen Opschwong gehat, a war eng Zäit laang un zwou Eisebunnsstrecken ugeschloss, an zwar vun [[1822]] bis [[1955]] un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Réimech|Sekundärstreck Lëtzebuerg-Réimech]] mat Garen zu Hesper an zu Alzeng, an un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Streck Lëtzebuerg-Beetebuerg]] mat enger Gare zu [[Fenteng]], déi vun [[1859]] bis [[1877]] a Betrib war.
De [[16. September]] [[1992]] gouf um Terrain vum fréieren ''Urbéngs-Schlass'' dat neit Gemengenhaus mat engem Areal vun 13 [[ha]] Gréngflächen ageweit.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 131}}</ref>:<br>
''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}
De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué'' fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.
Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.
Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.
D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.
Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vun Hesper gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2005 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zanter 2023 aus 17.
No de Gemengewalen 2023 hat d'CSV hir 8 Sëtz zwar behalen, hat awer keng absolut Majoritéit méi, well d'Zuel vun de Conseillere vu 15 op 17 eropgesat gouf. Et koum dunn zu enger CSV-DP-Koalitioun<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/in-diesen-gemeinden-stehen-die-schoeffenraete-bereits-fest/1674562.html|Titel=In diesen Gemeinden stehen die Schöffenräte bereits fest|Gekuckt=06.07.2023|Datum=20.06.2023|Wierk=luxemburger-wort-online|Editeur=wort.lu|Sprooch=de}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 7 || 5 || 1 || 1 || 0 || -
|-
| 2005 || 6 || 4 || 3 || 2 || - || -
|-
| 2011 || '''7''' || '''4''' || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2017 || '''8''' || 3 || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2023 || '''8'''|| '''4'''|| 3 || 1 || - || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844 - ≥1868: [[Dominique Stiff]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref><ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/cmin/1848/04/22/n1/jo Circulaire du 22 avril 1848 N° 4984-136 concernant la publication de la liste des députés élus lors des élections du 19 avril courant.] legilux.public.lu.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres." In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
*...
* ? - ? : [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]]
* ... - 1941<ref name=kuhn>[https://persist.lu/ark:70795/w90238/pages/4/articles/DTL151 Amtseinführung in Hesperingen.] In: Luxemburger Wort, 1941. Jg., nº 327 (25.11.1941), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>: Kuhn
** ''1941 - ...: K. Löckler (Amtsbürgermeister)''<ref name=kuhn/>
*...
* ? - 1958: [[Camille Mersch]]
* 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - ? : [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]]
* 1963 - ...: [[Joseph Felten]]
* 1970 - 1975: [[Pol Jomé]]
* 1975 - 1999: [[Alphonse Theis]] (CSV)
* 1999 - 2008: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]] (CSV)
* 2009 - 2025<ref>[https://web.archive.org/web/20250602180457/https://www.virgule.lu/luxembourg/hesperange-marc-lies-demissionne-de-son-poste-de-bourgmestre/69809406.html "Hesperange: Marc Lies démissionne de son poste de bourgmestre."] virgule.lu, 02.06.2025.</ref>: [[Marc Lies]] (CSV)
* zanter 2025: [[Diane Adehm]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2310178.html "No Récktrëtt vum Marc Lies: D'Diane Adehm gëtt nei Buergermeeschtesch vun Hesper."] rtl.lu, 04.06.2025.</ref>
== Partnerschaft mat enger auslännescher Stad ==
* [[Szerencs]] an [[Ungarn]]
* [[Malchin]] a [[Mecklenburg-Vorpommern]]
== Bekannt Hesper Leit ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Albert Bousser]] (1906-1995), Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker
* [[Adolphe Deville]] (1935-2022), Sculpteur
* [[Jempy Engel]] (1904-1960), Vëlossportler
* [[Nicolas Engel]] (1902-1946), Vëlossportler
* [[Georges Heisbourg]], (1918-2008), Resistenzler, Diplomat an Auteur
* [[Victor Kremer]] (1932-2010), Schéisser an Olympionik
* [[Claude Lamberty]] (*1976), Enseignant a Politiker
* [[Roger Manderscheid]] (1933-2010), Schrëftsteller an Dréibuchauteur
* [[Josy Polfer]] (1929-1976), Vëlossportler an Olympionik
* [[Fernand Rau]] (1940-1994), Ekonomist a Politiker
* [[Othon Scholer]], (1929-2015), Philolog, Professer an Auteur
* [[Théophile Speicher|Tuffy Speicher]] (1909-1982), Foussballspiller an Olympionik
* [[Emmanuel Tesch]] (1920-2011), Chimiesingenieur a Manager
* [[Charles Waringo]], (1920-2015) Gewerkschaftler, Lokalpolitiker an Auteur
{{Div col end}}
== [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Interkommunal Syndikater]]==
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[Syndicat intercommunal de gestion informatique|SIGI]]
* [[Syndicat de communes ayant pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un crématoire sur base intercommunale|SICEC]]
* [[Syndicat intercommunal pour la gestion des déchets en provenance des ménages et des déchets assimilables des communes des cantons de Luxembourg, d'Esch et de Capellen|SIDOR]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|SYVICOL]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple - SIAS|SIAS]]<ref>https://www.sias.lu/de/</ref>
== Kuckeswäertes ==
* De Park bei der Gemeng zu Hesper
** Sprangbuer vun der [[Manon Bertrand]]
* D'[[Buerg Hesper]]
* D'Skulptur ''La Nageuse'' vum [[Lucien Wercollier]] am Hall vum Gemengenhaus
* De [[Stade Albert-Kongs]] vum [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* Den ''Holleschbierg'' mam Sportzenter a mam [[Stade Alphonse Theis]]
* De [[Kéibur (Hesper)|Kéibuer]] mat sengen zwou bemierkenswäerte Buchen
== Veräiner ==
* De Klima- an Ëmweltveräi vun Hesper, [[KlimaWelt]]
* De Foussballveräi vun Hesper, [[FC Swift Hesper]]
* De Foussballveräi vun Izeg, [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* De Basketveräi vun Hesper, [[BBC Telstar Hesper]]
* Den Tennisveräi vum Houwald, [[TC Howald]]
* D'[[Société de Tir aux Armes Sportives de Hesperange|Société de tir aux armes sportives de Hesperange]]
== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.hesperange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Hesper]
* [https://www.syvicol.lu/fr/annuaires/annuaire-des-communes/fichecommune/hesperange D'Gemeng Hesper op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.gfhesper.lu/index.php/de/ Websäit vun de Geschichtsfrënn vun der Gemeng Hesper]
* [http://www.leven.lu/index.php?option=com_zoom&Itemid=424&catid=1 emweltportal&hesper info - Fotoe vun der Gemeng Hesper]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Hesper]]
[[Kategorie:Gemeng Hesper| ]]
ehmxzzrs327622b2t3ljeuxsm77x9w7
2714320
2714306
2026-11-03T19:46:03Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2714320
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Hesper}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|34|15|N|06|09|05|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Hesperange, Hesper.jpg|thumb|250px|Metalle Schrëft op der [[Nationalstrooss 3|N3]] zu Hesper]]
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Hesper
| nord =
| nord-est = [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| est = [[Gemeng Conter|Conter]]
| sud-est= [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
| sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
| sud-ouest =
| ouest =[[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften an der Gemeng==
=== Uertschaften ===
* [[Alzeng]]
* [[Fenteng]]
* [[Hesper]]
* [[Houwald]]
* [[Izeg]]
=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Gantebeensmillen]]
* [[Izeger Stee]]
* [[Sandweiler-Gare]]
==Geschicht==
{{Kapitel Info feelt}}
{{Intro Gemeng}}
D'Gemeng Hesper huet deemools aus de Sektiounen [[Hesper]] an [[Izeg]] bestanen. Den [[2. Januar]] [[1853]] hu sech dunn d'[[Gemeng Alzeng|Gemengen Alzeng]] an Hesper zesummegedoe fir déi haiteg Gemeng ze bilden. Tëscht 1795 an [[1802]] war Hesper [[Chef-lieu]] vun engem [[Franséisch Kantonen|Kanton]]<ref>Roland Schumacher, in: Fédération Nationale de la Mutualité Luxembourgeoise, brochure de l'Assemblée Générale Statuaire 1996 (samedi, 27 avril 1996, salle "Amiperas" à Hesperange),
Luxembourg 1996, S. 4 (leicht korrigierte Fassung).</ref> mat engem Friddensgeriicht, an tëscht [[1818]] an [[1831]] nach eng Kéier ënner dem [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I.]]
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] huet d'Gemeng, sou wéi vill anerer e wirtschaftlechen an industriellen Opschwong gehat, a war eng Zäit laang un zwou Eisebunnsstrecken ugeschloss, an zwar vun [[1822]] bis [[1955]] un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Réimech|Sekundärstreck Lëtzebuerg-Réimech]] mat Garen zu Hesper an zu Alzeng, an un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Streck Lëtzebuerg-Beetebuerg]] mat enger Gare zu [[Fenteng]], déi vun [[1859]] bis [[1877]] a Betrib war.
De [[16. September]] [[1992]] gouf um Terrain vum fréieren ''Urbéngs-Schlass'' dat neit Gemengenhaus mat engem Areal vun 13 [[ha]] Gréngflächen ageweit.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 131}}</ref>:<br>
''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}
De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué'' fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.
Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.
Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.
D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.
Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vun Hesper gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2005 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zanter 2023 aus 17.
No de Gemengewalen 2023 hat d'CSV hir 8 Sëtz zwar behalen, hat awer keng absolut Majoritéit méi, well d'Zuel vun de Conseillere vu 15 op 17 eropgesat gouf. Et koum dunn zu enger CSV-DP-Koalitioun<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/in-diesen-gemeinden-stehen-die-schoeffenraete-bereits-fest/1674562.html|Titel=In diesen Gemeinden stehen die Schöffenräte bereits fest|Gekuckt=06.07.2023|Datum=20.06.2023|Wierk=luxemburger-wort-online|Editeur=wort.lu|Sprooch=de}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 7 || 5 || 1 || 1 || 0 || -
|-
| 2005 || 6 || 4 || 3 || 2 || - || -
|-
| 2011 || '''7''' || '''4''' || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2017 || '''8''' || 3 || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2023 || '''8'''|| '''4'''|| 3 || 1 || - || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844 - ≥1868: [[Dominique Stiff]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref><ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/cmin/1848/04/22/n1/jo Circulaire du 22 avril 1848 N° 4984-136 concernant la publication de la liste des députés élus lors des élections du 19 avril courant.] legilux.public.lu.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres." In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
*...
* ? - ? : [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]]
* ... - 1941<ref name=kuhn>[https://persist.lu/ark:70795/w90238/pages/4/articles/DTL151 Amtseinführung in Hesperingen.] In: Luxemburger Wort, 1941. Jg., nº 327 (25.11.1941), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>: Kuhn
** ''1941 - ...: K. Löckler (Amtsbürgermeister)''<ref name=kuhn/>
*...
* ? - 1958: [[Camille Mersch]]
* 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - ? : [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]]
* 1963 - ...: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]]
* 1970 - 1975: [[Pol Jomé]]
* 1975 - 1999: [[Alphonse Theis]] (CSV)
* 1999 - 2008: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]] (CSV)
* 2009 - 2025<ref>[https://web.archive.org/web/20250602180457/https://www.virgule.lu/luxembourg/hesperange-marc-lies-demissionne-de-son-poste-de-bourgmestre/69809406.html "Hesperange: Marc Lies démissionne de son poste de bourgmestre."] virgule.lu, 02.06.2025.</ref>: [[Marc Lies]] (CSV)
* zanter 2025: [[Diane Adehm]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2310178.html "No Récktrëtt vum Marc Lies: D'Diane Adehm gëtt nei Buergermeeschtesch vun Hesper."] rtl.lu, 04.06.2025.</ref>
== Partnerschaft mat enger auslännescher Stad ==
* [[Szerencs]] an [[Ungarn]]
* [[Malchin]] a [[Mecklenburg-Vorpommern]]
== Bekannt Hesper Leit ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Albert Bousser]] (1906-1995), Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker
* [[Adolphe Deville]] (1935-2022), Sculpteur
* [[Jempy Engel]] (1904-1960), Vëlossportler
* [[Nicolas Engel]] (1902-1946), Vëlossportler
* [[Georges Heisbourg]], (1918-2008), Resistenzler, Diplomat an Auteur
* [[Victor Kremer]] (1932-2010), Schéisser an Olympionik
* [[Claude Lamberty]] (*1976), Enseignant a Politiker
* [[Roger Manderscheid]] (1933-2010), Schrëftsteller an Dréibuchauteur
* [[Josy Polfer]] (1929-1976), Vëlossportler an Olympionik
* [[Fernand Rau]] (1940-1994), Ekonomist a Politiker
* [[Othon Scholer]], (1929-2015), Philolog, Professer an Auteur
* [[Théophile Speicher|Tuffy Speicher]] (1909-1982), Foussballspiller an Olympionik
* [[Emmanuel Tesch]] (1920-2011), Chimiesingenieur a Manager
* [[Charles Waringo]], (1920-2015) Gewerkschaftler, Lokalpolitiker an Auteur
{{Div col end}}
== [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Interkommunal Syndikater]]==
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[Syndicat intercommunal de gestion informatique|SIGI]]
* [[Syndicat de communes ayant pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un crématoire sur base intercommunale|SICEC]]
* [[Syndicat intercommunal pour la gestion des déchets en provenance des ménages et des déchets assimilables des communes des cantons de Luxembourg, d'Esch et de Capellen|SIDOR]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|SYVICOL]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple - SIAS|SIAS]]<ref>https://www.sias.lu/de/</ref>
== Kuckeswäertes ==
* De Park bei der Gemeng zu Hesper
** Sprangbuer vun der [[Manon Bertrand]]
* D'[[Buerg Hesper]]
* D'Skulptur ''La Nageuse'' vum [[Lucien Wercollier]] am Hall vum Gemengenhaus
* De [[Stade Albert-Kongs]] vum [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* Den ''Holleschbierg'' mam Sportzenter a mam [[Stade Alphonse Theis]]
* De [[Kéibur (Hesper)|Kéibuer]] mat sengen zwou bemierkenswäerte Buchen
== Veräiner ==
* De Klima- an Ëmweltveräi vun Hesper, [[KlimaWelt]]
* De Foussballveräi vun Hesper, [[FC Swift Hesper]]
* De Foussballveräi vun Izeg, [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* De Basketveräi vun Hesper, [[BBC Telstar Hesper]]
* Den Tennisveräi vum Houwald, [[TC Howald]]
* D'[[Société de Tir aux Armes Sportives de Hesperange|Société de tir aux armes sportives de Hesperange]]
== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.hesperange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Hesper]
* [https://www.syvicol.lu/fr/annuaires/annuaire-des-communes/fichecommune/hesperange D'Gemeng Hesper op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.gfhesper.lu/index.php/de/ Websäit vun de Geschichtsfrënn vun der Gemeng Hesper]
* [http://www.leven.lu/index.php?option=com_zoom&Itemid=424&catid=1 emweltportal&hesper info - Fotoe vun der Gemeng Hesper]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Hesper]]
[[Kategorie:Gemeng Hesper| ]]
qgdvy33enz48655vhrtfnkyyjy1ql10
2714343
2714320
2026-11-03T21:11:51Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */ TS
2714343
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Hesper}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|34|15|N|06|09|05|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Hesperange, Hesper.jpg|thumb|250px|Metalle Schrëft op der [[Nationalstrooss 3|N3]] zu Hesper]]
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Hesper
| nord =
| nord-est = [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| est = [[Gemeng Conter|Conter]]
| sud-est= [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
| sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
| sud-ouest =
| ouest =[[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften an der Gemeng==
=== Uertschaften ===
* [[Alzeng]]
* [[Fenteng]]
* [[Hesper]]
* [[Houwald]]
* [[Izeg]]
=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Gantebeensmillen]]
* [[Izeger Stee]]
* [[Sandweiler-Gare]]
==Geschicht==
{{Kapitel Info feelt}}
{{Intro Gemeng}}
D'Gemeng Hesper huet deemools aus de Sektiounen [[Hesper]] an [[Izeg]] bestanen. Den [[2. Januar]] [[1853]] hu sech dunn d'[[Gemeng Alzeng|Gemengen Alzeng]] an Hesper zesummegedoe fir déi haiteg Gemeng ze bilden. Tëscht 1795 an [[1802]] war Hesper [[Chef-lieu]] vun engem [[Franséisch Kantonen|Kanton]]<ref>Roland Schumacher, in: Fédération Nationale de la Mutualité Luxembourgeoise, brochure de l'Assemblée Générale Statuaire 1996 (samedi, 27 avril 1996, salle "Amiperas" à Hesperange),
Luxembourg 1996, S. 4 (leicht korrigierte Fassung).</ref> mat engem Friddensgeriicht, an tëscht [[1818]] an [[1831]] nach eng Kéier ënner dem [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I.]]
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] huet d'Gemeng, sou wéi vill anerer e wirtschaftlechen an industriellen Opschwong gehat, a war eng Zäit laang un zwou Eisebunnsstrecken ugeschloss, an zwar vun [[1822]] bis [[1955]] un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Réimech|Sekundärstreck Lëtzebuerg-Réimech]] mat Garen zu Hesper an zu Alzeng, an un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Streck Lëtzebuerg-Beetebuerg]] mat enger Gare zu [[Fenteng]], déi vun [[1859]] bis [[1877]] a Betrib war.
De [[16. September]] [[1992]] gouf um Terrain vum fréieren ''Urbéngs-Schlass'' dat neit Gemengenhaus mat engem Areal vun 13 [[ha]] Gréngflächen ageweit.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 131}}</ref>:<br>
''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}
De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué'' fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.
Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.
Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.
D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.
Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vun Hesper gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2005 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zanter 2023 aus 17.
No de Gemengewalen 2023 hat d'CSV hir 8 Sëtz zwar behalen, hat awer keng absolut Majoritéit méi, well d'Zuel vun de Conseillere vu 15 op 17 eropgesat gouf. Et koum dunn zu enger CSV-DP-Koalitioun<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/in-diesen-gemeinden-stehen-die-schoeffenraete-bereits-fest/1674562.html|Titel=In diesen Gemeinden stehen die Schöffenräte bereits fest|Gekuckt=06.07.2023|Datum=20.06.2023|Wierk=luxemburger-wort-online|Editeur=wort.lu|Sprooch=de}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 7 || 5 || 1 || 1 || 0 || -
|-
| 2005 || 6 || 4 || 3 || 2 || - || -
|-
| 2011 || '''7''' || '''4''' || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2017 || '''8''' || 3 || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2023 || '''8'''|| '''4'''|| 3 || 1 || - || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844 - ≥1868: [[Dominique Stiff]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref><ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/cmin/1848/04/22/n1/jo Circulaire du 22 avril 1848 N° 4984-136 concernant la publication de la liste des députés élus lors des élections du 19 avril courant.] legilux.public.lu.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres." In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
*...
* ? - ? : [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]]
* ... - 1941<ref name=kuhn>[https://persist.lu/ark:70795/w90238/pages/4/articles/DTL151 Amtseinführung in Hesperingen.] In: Luxemburger Wort, 1941. Jg., nº 327 (25.11.1941), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>: Kuhn
** ''1941 - ...: K. Löckler (Amtsbürgermeister)''<ref name=kuhn/>
*...
* ? - 1958: [[Camille Mersch]]
* 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1963: [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]]
* 1963 - 1964: [[Albert Bousser]] (LSAP)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>
* 1964 - 1969: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]] (LSAP)
* 1970<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9zkm5xwz1q/pages/5/articles/DIVL364 P. Jomé, neuer Bürgermeister von Hesperingen.] In: Journal, 89. Jg., nº 236 (20.10.1969), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1975: [[Pol Jomé]] (DP)
* 1975 - 1999: [[Alphonse Theis]] (CSV)
* 1999 - 2008: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]] (CSV)
* 2009 - 2025<ref>[https://web.archive.org/web/20250602180457/https://www.virgule.lu/luxembourg/hesperange-marc-lies-demissionne-de-son-poste-de-bourgmestre/69809406.html "Hesperange: Marc Lies démissionne de son poste de bourgmestre."] virgule.lu, 02.06.2025.</ref>: [[Marc Lies]] (CSV)
* zanter 2025: [[Diane Adehm]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2310178.html "No Récktrëtt vum Marc Lies: D'Diane Adehm gëtt nei Buergermeeschtesch vun Hesper."] rtl.lu, 04.06.2025.</ref>
== Partnerschaft mat enger auslännescher Stad ==
* [[Szerencs]] an [[Ungarn]]
* [[Malchin]] a [[Mecklenburg-Vorpommern]]
== Bekannt Hesper Leit ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Albert Bousser]] (1906-1995), Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker
* [[Adolphe Deville]] (1935-2022), Sculpteur
* [[Jempy Engel]] (1904-1960), Vëlossportler
* [[Nicolas Engel]] (1902-1946), Vëlossportler
* [[Georges Heisbourg]], (1918-2008), Resistenzler, Diplomat an Auteur
* [[Victor Kremer]] (1932-2010), Schéisser an Olympionik
* [[Claude Lamberty]] (*1976), Enseignant a Politiker
* [[Roger Manderscheid]] (1933-2010), Schrëftsteller an Dréibuchauteur
* [[Josy Polfer]] (1929-1976), Vëlossportler an Olympionik
* [[Fernand Rau]] (1940-1994), Ekonomist a Politiker
* [[Othon Scholer]], (1929-2015), Philolog, Professer an Auteur
* [[Théophile Speicher|Tuffy Speicher]] (1909-1982), Foussballspiller an Olympionik
* [[Emmanuel Tesch]] (1920-2011), Chimiesingenieur a Manager
* [[Charles Waringo]], (1920-2015) Gewerkschaftler, Lokalpolitiker an Auteur
{{Div col end}}
== [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Interkommunal Syndikater]]==
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[Syndicat intercommunal de gestion informatique|SIGI]]
* [[Syndicat de communes ayant pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un crématoire sur base intercommunale|SICEC]]
* [[Syndicat intercommunal pour la gestion des déchets en provenance des ménages et des déchets assimilables des communes des cantons de Luxembourg, d'Esch et de Capellen|SIDOR]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|SYVICOL]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple - SIAS|SIAS]]<ref>https://www.sias.lu/de/</ref>
== Kuckeswäertes ==
* De Park bei der Gemeng zu Hesper
** Sprangbuer vun der [[Manon Bertrand]]
* D'[[Buerg Hesper]]
* D'Skulptur ''La Nageuse'' vum [[Lucien Wercollier]] am Hall vum Gemengenhaus
* De [[Stade Albert-Kongs]] vum [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* Den ''Holleschbierg'' mam Sportzenter a mam [[Stade Alphonse Theis]]
* De [[Kéibur (Hesper)|Kéibuer]] mat sengen zwou bemierkenswäerte Buchen
== Veräiner ==
* De Klima- an Ëmweltveräi vun Hesper, [[KlimaWelt]]
* De Foussballveräi vun Hesper, [[FC Swift Hesper]]
* De Foussballveräi vun Izeg, [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* De Basketveräi vun Hesper, [[BBC Telstar Hesper]]
* Den Tennisveräi vum Houwald, [[TC Howald]]
* D'[[Société de Tir aux Armes Sportives de Hesperange|Société de tir aux armes sportives de Hesperange]]
== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.hesperange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Hesper]
* [https://www.syvicol.lu/fr/annuaires/annuaire-des-communes/fichecommune/hesperange D'Gemeng Hesper op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.gfhesper.lu/index.php/de/ Websäit vun de Geschichtsfrënn vun der Gemeng Hesper]
* [http://www.leven.lu/index.php?option=com_zoom&Itemid=424&catid=1 emweltportal&hesper info - Fotoe vun der Gemeng Hesper]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Hesper]]
[[Kategorie:Gemeng Hesper| ]]
s8ua5uru543f1ydbndx6dm55pkx8yrt
2714346
2714343
2026-11-03T21:29:22Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2714346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Hesper}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|34|15|N|06|09|05|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Hesperange, Hesper.jpg|thumb|250px|Metalle Schrëft op der [[Nationalstrooss 3|N3]] zu Hesper]]
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Hesper
| nord =
| nord-est = [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| est = [[Gemeng Conter|Conter]]
| sud-est= [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
| sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
| sud-ouest =
| ouest =[[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften an der Gemeng==
=== Uertschaften ===
* [[Alzeng]]
* [[Fenteng]]
* [[Hesper]]
* [[Houwald]]
* [[Izeg]]
=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Gantebeensmillen]]
* [[Izeger Stee]]
* [[Sandweiler-Gare]]
==Geschicht==
{{Kapitel Info feelt}}
{{Intro Gemeng}}
D'Gemeng Hesper huet deemools aus de Sektiounen [[Hesper]] an [[Izeg]] bestanen. Den [[2. Januar]] [[1853]] hu sech dunn d'[[Gemeng Alzeng|Gemengen Alzeng]] an Hesper zesummegedoe fir déi haiteg Gemeng ze bilden. Tëscht 1795 an [[1802]] war Hesper [[Chef-lieu]] vun engem [[Franséisch Kantonen|Kanton]]<ref>Roland Schumacher, in: Fédération Nationale de la Mutualité Luxembourgeoise, brochure de l'Assemblée Générale Statuaire 1996 (samedi, 27 avril 1996, salle "Amiperas" à Hesperange),
Luxembourg 1996, S. 4 (leicht korrigierte Fassung).</ref> mat engem Friddensgeriicht, an tëscht [[1818]] an [[1831]] nach eng Kéier ënner dem [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I.]]
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] huet d'Gemeng, sou wéi vill anerer e wirtschaftlechen an industriellen Opschwong gehat, a war eng Zäit laang un zwou Eisebunnsstrecken ugeschloss, an zwar vun [[1822]] bis [[1955]] un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Réimech|Sekundärstreck Lëtzebuerg-Réimech]] mat Garen zu Hesper an zu Alzeng, an un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Streck Lëtzebuerg-Beetebuerg]] mat enger Gare zu [[Fenteng]], déi vun [[1859]] bis [[1877]] a Betrib war.
De [[16. September]] [[1992]] gouf um Terrain vum fréieren ''Urbéngs-Schlass'' dat neit Gemengenhaus mat engem Areal vun 13 [[ha]] Gréngflächen ageweit.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 131}}</ref>:<br>
''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}
De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué'' fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.
Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.
Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.
D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.
Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vun Hesper gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2005 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zanter 2023 aus 17.
No de Gemengewalen 2023 hat d'CSV hir 8 Sëtz zwar behalen, hat awer keng absolut Majoritéit méi, well d'Zuel vun de Conseillere vu 15 op 17 eropgesat gouf. Et koum dunn zu enger CSV-DP-Koalitioun<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/in-diesen-gemeinden-stehen-die-schoeffenraete-bereits-fest/1674562.html|Titel=In diesen Gemeinden stehen die Schöffenräte bereits fest|Gekuckt=06.07.2023|Datum=20.06.2023|Wierk=luxemburger-wort-online|Editeur=wort.lu|Sprooch=de}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 7 || 5 || 1 || 1 || 0 || -
|-
| 2005 || 6 || 4 || 3 || 2 || - || -
|-
| 2011 || '''7''' || '''4''' || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2017 || '''8''' || 3 || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2023 || '''8'''|| '''4'''|| 3 || 1 || - || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844 - ≥1868: [[Dominique Stiff]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref><ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/cmin/1848/04/22/n1/jo Circulaire du 22 avril 1848 N° 4984-136 concernant la publication de la liste des députés élus lors des élections du 19 avril courant.] legilux.public.lu.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres." In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
*...
* ? - ? : [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]]
* ... - 1941<ref name=kuhn>[https://persist.lu/ark:70795/w90238/pages/4/articles/DTL151 Amtseinführung in Hesperingen.] In: Luxemburger Wort, 1941. Jg., nº 327 (25.11.1941), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>: Kuhn
** ''1941 - ...: K. Löckler (Amtsbürgermeister)''<ref name=kuhn/>
*...
* ? - 1958: [[Camille Mersch]]
* 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1963: [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]]
* 1964 - 1964: [[Albert Bousser]] (LSAP)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>
* 1964 - 1969: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]] (LSAP)
* 1970<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9zkm5xwz1q/pages/5/articles/DIVL364 P. Jomé, neuer Bürgermeister von Hesperingen.] In: Journal, 89. Jg., nº 236 (20.10.1969), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1975: [[Pol Jomé]] (DP)
* 1975 - 1999: [[Alphonse Theis]] (CSV)
* 1999 - 2008: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]] (CSV)
* 2009 - 2025<ref>[https://web.archive.org/web/20250602180457/https://www.virgule.lu/luxembourg/hesperange-marc-lies-demissionne-de-son-poste-de-bourgmestre/69809406.html "Hesperange: Marc Lies démissionne de son poste de bourgmestre."] virgule.lu, 02.06.2025.</ref>: [[Marc Lies]] (CSV)
* zanter 2025: [[Diane Adehm]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2310178.html "No Récktrëtt vum Marc Lies: D'Diane Adehm gëtt nei Buergermeeschtesch vun Hesper."] rtl.lu, 04.06.2025.</ref>
== Partnerschaft mat enger auslännescher Stad ==
* [[Szerencs]] an [[Ungarn]]
* [[Malchin]] a [[Mecklenburg-Vorpommern]]
== Bekannt Hesper Leit ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Albert Bousser]] (1906-1995), Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker
* [[Adolphe Deville]] (1935-2022), Sculpteur
* [[Jempy Engel]] (1904-1960), Vëlossportler
* [[Nicolas Engel]] (1902-1946), Vëlossportler
* [[Georges Heisbourg]], (1918-2008), Resistenzler, Diplomat an Auteur
* [[Victor Kremer]] (1932-2010), Schéisser an Olympionik
* [[Claude Lamberty]] (*1976), Enseignant a Politiker
* [[Roger Manderscheid]] (1933-2010), Schrëftsteller an Dréibuchauteur
* [[Josy Polfer]] (1929-1976), Vëlossportler an Olympionik
* [[Fernand Rau]] (1940-1994), Ekonomist a Politiker
* [[Othon Scholer]], (1929-2015), Philolog, Professer an Auteur
* [[Théophile Speicher|Tuffy Speicher]] (1909-1982), Foussballspiller an Olympionik
* [[Emmanuel Tesch]] (1920-2011), Chimiesingenieur a Manager
* [[Charles Waringo]], (1920-2015) Gewerkschaftler, Lokalpolitiker an Auteur
{{Div col end}}
== [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Interkommunal Syndikater]]==
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[Syndicat intercommunal de gestion informatique|SIGI]]
* [[Syndicat de communes ayant pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un crématoire sur base intercommunale|SICEC]]
* [[Syndicat intercommunal pour la gestion des déchets en provenance des ménages et des déchets assimilables des communes des cantons de Luxembourg, d'Esch et de Capellen|SIDOR]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|SYVICOL]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple - SIAS|SIAS]]<ref>https://www.sias.lu/de/</ref>
== Kuckeswäertes ==
* De Park bei der Gemeng zu Hesper
** Sprangbuer vun der [[Manon Bertrand]]
* D'[[Buerg Hesper]]
* D'Skulptur ''La Nageuse'' vum [[Lucien Wercollier]] am Hall vum Gemengenhaus
* De [[Stade Albert-Kongs]] vum [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* Den ''Holleschbierg'' mam Sportzenter a mam [[Stade Alphonse Theis]]
* De [[Kéibur (Hesper)|Kéibuer]] mat sengen zwou bemierkenswäerte Buchen
== Veräiner ==
* De Klima- an Ëmweltveräi vun Hesper, [[KlimaWelt]]
* De Foussballveräi vun Hesper, [[FC Swift Hesper]]
* De Foussballveräi vun Izeg, [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* De Basketveräi vun Hesper, [[BBC Telstar Hesper]]
* Den Tennisveräi vum Houwald, [[TC Howald]]
* D'[[Société de Tir aux Armes Sportives de Hesperange|Société de tir aux armes sportives de Hesperange]]
== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.hesperange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Hesper]
* [https://www.syvicol.lu/fr/annuaires/annuaire-des-communes/fichecommune/hesperange D'Gemeng Hesper op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.gfhesper.lu/index.php/de/ Websäit vun de Geschichtsfrënn vun der Gemeng Hesper]
* [http://www.leven.lu/index.php?option=com_zoom&Itemid=424&catid=1 emweltportal&hesper info - Fotoe vun der Gemeng Hesper]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Hesper]]
[[Kategorie:Gemeng Hesper| ]]
elrthhgxpp8rct4x7t65lp1vp6xlvsh
2714366
2714346
2026-11-03T23:42:46Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */ TS
2714366
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Hesper}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|34|15|N|06|09|05|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Hesperange, Hesper.jpg|thumb|250px|Metalle Schrëft op der [[Nationalstrooss 3|N3]] zu Hesper]]
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Hesper
| nord =
| nord-est = [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| est = [[Gemeng Conter|Conter]]
| sud-est= [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
| sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
| sud-ouest =
| ouest =[[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften an der Gemeng==
=== Uertschaften ===
* [[Alzeng]]
* [[Fenteng]]
* [[Hesper]]
* [[Houwald]]
* [[Izeg]]
=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Gantebeensmillen]]
* [[Izeger Stee]]
* [[Sandweiler-Gare]]
==Geschicht==
{{Kapitel Info feelt}}
{{Intro Gemeng}}
D'Gemeng Hesper huet deemools aus de Sektiounen [[Hesper]] an [[Izeg]] bestanen. Den [[2. Januar]] [[1853]] hu sech dunn d'[[Gemeng Alzeng|Gemengen Alzeng]] an Hesper zesummegedoe fir déi haiteg Gemeng ze bilden. Tëscht 1795 an [[1802]] war Hesper [[Chef-lieu]] vun engem [[Franséisch Kantonen|Kanton]]<ref>Roland Schumacher, in: Fédération Nationale de la Mutualité Luxembourgeoise, brochure de l'Assemblée Générale Statuaire 1996 (samedi, 27 avril 1996, salle "Amiperas" à Hesperange),
Luxembourg 1996, S. 4 (leicht korrigierte Fassung).</ref> mat engem Friddensgeriicht, an tëscht [[1818]] an [[1831]] nach eng Kéier ënner dem [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I.]]
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] huet d'Gemeng, sou wéi vill anerer e wirtschaftlechen an industriellen Opschwong gehat, a war eng Zäit laang un zwou Eisebunnsstrecken ugeschloss, an zwar vun [[1822]] bis [[1955]] un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Réimech|Sekundärstreck Lëtzebuerg-Réimech]] mat Garen zu Hesper an zu Alzeng, an un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Streck Lëtzebuerg-Beetebuerg]] mat enger Gare zu [[Fenteng]], déi vun [[1859]] bis [[1877]] a Betrib war.
De [[16. September]] [[1992]] gouf um Terrain vum fréieren ''Urbéngs-Schlass'' dat neit Gemengenhaus mat engem Areal vun 13 [[ha]] Gréngflächen ageweit.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 131}}</ref>:<br>
''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}
De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué'' fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.
Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.
Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.
D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.
Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vun Hesper gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2005 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zanter 2023 aus 17.
No de Gemengewalen 2023 hat d'CSV hir 8 Sëtz zwar behalen, hat awer keng absolut Majoritéit méi, well d'Zuel vun de Conseillere vu 15 op 17 eropgesat gouf. Et koum dunn zu enger CSV-DP-Koalitioun<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/in-diesen-gemeinden-stehen-die-schoeffenraete-bereits-fest/1674562.html|Titel=In diesen Gemeinden stehen die Schöffenräte bereits fest|Gekuckt=06.07.2023|Datum=20.06.2023|Wierk=luxemburger-wort-online|Editeur=wort.lu|Sprooch=de}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 7 || 5 || 1 || 1 || 0 || -
|-
| 2005 || 6 || 4 || 3 || 2 || - || -
|-
| 2011 || '''7''' || '''4''' || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2017 || '''8''' || 3 || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2023 || '''8'''|| '''4'''|| 3 || 1 || - || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844 - ≥1868: [[Dominique Stiff]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref><ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/cmin/1848/04/22/n1/jo Circulaire du 22 avril 1848 N° 4984-136 concernant la publication de la liste des députés élus lors des élections du 19 avril courant.] legilux.public.lu.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres." In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
*...
* ? - ? : [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]]
* ... - 1941<ref name=kuhn>[https://persist.lu/ark:70795/w90238/pages/4/articles/DTL151 Amtseinführung in Hesperingen.] In: Luxemburger Wort, 1941. Jg., nº 327 (25.11.1941), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>: Kuhn
** ''1941 - ...: K. Löckler (Amtsbürgermeister)''<ref name=kuhn/>
* 1945 - 1957<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>: [[Camille Mersch]]
* 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1963: [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]]
* 1964 - 1964: [[Albert Bousser]] (LSAP)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>
* 1964 - 1969: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]] (LSAP)
* 1970<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9zkm5xwz1q/pages/5/articles/DIVL364 P. Jomé, neuer Bürgermeister von Hesperingen.] In: Journal, 89. Jg., nº 236 (20.10.1969), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1975: [[Pol Jomé]] (DP)
* 1975 - 1999: [[Alphonse Theis]] (CSV)
* 1999 - 2008: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]] (CSV)
* 2009 - 2025<ref>[https://web.archive.org/web/20250602180457/https://www.virgule.lu/luxembourg/hesperange-marc-lies-demissionne-de-son-poste-de-bourgmestre/69809406.html "Hesperange: Marc Lies démissionne de son poste de bourgmestre."] virgule.lu, 02.06.2025.</ref>: [[Marc Lies]] (CSV)
* zanter 2025: [[Diane Adehm]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2310178.html "No Récktrëtt vum Marc Lies: D'Diane Adehm gëtt nei Buergermeeschtesch vun Hesper."] rtl.lu, 04.06.2025.</ref>
== Partnerschaft mat enger auslännescher Stad ==
* [[Szerencs]] an [[Ungarn]]
* [[Malchin]] a [[Mecklenburg-Vorpommern]]
== Bekannt Hesper Leit ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Albert Bousser]] (1906-1995), Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker
* [[Adolphe Deville]] (1935-2022), Sculpteur
* [[Jempy Engel]] (1904-1960), Vëlossportler
* [[Nicolas Engel]] (1902-1946), Vëlossportler
* [[Georges Heisbourg]], (1918-2008), Resistenzler, Diplomat an Auteur
* [[Victor Kremer]] (1932-2010), Schéisser an Olympionik
* [[Claude Lamberty]] (*1976), Enseignant a Politiker
* [[Roger Manderscheid]] (1933-2010), Schrëftsteller an Dréibuchauteur
* [[Josy Polfer]] (1929-1976), Vëlossportler an Olympionik
* [[Fernand Rau]] (1940-1994), Ekonomist a Politiker
* [[Othon Scholer]], (1929-2015), Philolog, Professer an Auteur
* [[Théophile Speicher|Tuffy Speicher]] (1909-1982), Foussballspiller an Olympionik
* [[Emmanuel Tesch]] (1920-2011), Chimiesingenieur a Manager
* [[Charles Waringo]], (1920-2015) Gewerkschaftler, Lokalpolitiker an Auteur
{{Div col end}}
== [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Interkommunal Syndikater]]==
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[Syndicat intercommunal de gestion informatique|SIGI]]
* [[Syndicat de communes ayant pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un crématoire sur base intercommunale|SICEC]]
* [[Syndicat intercommunal pour la gestion des déchets en provenance des ménages et des déchets assimilables des communes des cantons de Luxembourg, d'Esch et de Capellen|SIDOR]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|SYVICOL]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple - SIAS|SIAS]]<ref>https://www.sias.lu/de/</ref>
== Kuckeswäertes ==
* De Park bei der Gemeng zu Hesper
** Sprangbuer vun der [[Manon Bertrand]]
* D'[[Buerg Hesper]]
* D'Skulptur ''La Nageuse'' vum [[Lucien Wercollier]] am Hall vum Gemengenhaus
* De [[Stade Albert-Kongs]] vum [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* Den ''Holleschbierg'' mam Sportzenter a mam [[Stade Alphonse Theis]]
* De [[Kéibur (Hesper)|Kéibuer]] mat sengen zwou bemierkenswäerte Buchen
== Veräiner ==
* De Klima- an Ëmweltveräi vun Hesper, [[KlimaWelt]]
* De Foussballveräi vun Hesper, [[FC Swift Hesper]]
* De Foussballveräi vun Izeg, [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* De Basketveräi vun Hesper, [[BBC Telstar Hesper]]
* Den Tennisveräi vum Houwald, [[TC Howald]]
* D'[[Société de Tir aux Armes Sportives de Hesperange|Société de tir aux armes sportives de Hesperange]]
== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.hesperange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Hesper]
* [https://www.syvicol.lu/fr/annuaires/annuaire-des-communes/fichecommune/hesperange D'Gemeng Hesper op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.gfhesper.lu/index.php/de/ Websäit vun de Geschichtsfrënn vun der Gemeng Hesper]
* [http://www.leven.lu/index.php?option=com_zoom&Itemid=424&catid=1 emweltportal&hesper info - Fotoe vun der Gemeng Hesper]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Hesper]]
[[Kategorie:Gemeng Hesper| ]]
3woy5o4ekuqkra4794kkfy0qmfpxi84
2714401
2714366
2026-11-04T08:12:41Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */ kuhn
2714401
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Hesper}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|34|15|N|06|09|05|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Hesperange, Hesper.jpg|thumb|250px|Metalle Schrëft op der [[Nationalstrooss 3|N3]] zu Hesper]]
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
{{Kapitel Info feelt}}
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Hesper
| nord =
| nord-est = [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
| est = [[Gemeng Conter|Conter]]
| sud-est= [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]
| sud= [[Gemeng Réiser|Réiser]]
| sud-ouest =
| ouest =[[Stad Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften an der Gemeng==
=== Uertschaften ===
* [[Alzeng]]
* [[Fenteng]]
* [[Hesper]]
* [[Houwald]]
* [[Izeg]]
=== Häff a [[Lieu-dit]]en ===
* [[Gantebeensmillen]]
* [[Izeger Stee]]
* [[Sandweiler-Gare]]
==Geschicht==
{{Kapitel Info feelt}}
{{Intro Gemeng}}
D'Gemeng Hesper huet deemools aus de Sektiounen [[Hesper]] an [[Izeg]] bestanen. Den [[2. Januar]] [[1853]] hu sech dunn d'[[Gemeng Alzeng|Gemengen Alzeng]] an Hesper zesummegedoe fir déi haiteg Gemeng ze bilden. Tëscht 1795 an [[1802]] war Hesper [[Chef-lieu]] vun engem [[Franséisch Kantonen|Kanton]]<ref>Roland Schumacher, in: Fédération Nationale de la Mutualité Luxembourgeoise, brochure de l'Assemblée Générale Statuaire 1996 (samedi, 27 avril 1996, salle "Amiperas" à Hesperange),
Luxembourg 1996, S. 4 (leicht korrigierte Fassung).</ref> mat engem Friddensgeriicht, an tëscht [[1818]] an [[1831]] nach eng Kéier ënner dem [[Wëllem I. vun Holland (1772)|Wëllem I.]]
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] huet d'Gemeng, sou wéi vill anerer e wirtschaftlechen an industriellen Opschwong gehat, a war eng Zäit laang un zwou Eisebunnsstrecken ugeschloss, an zwar vun [[1822]] bis [[1955]] un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Réimech|Sekundärstreck Lëtzebuerg-Réimech]] mat Garen zu Hesper an zu Alzeng, an un d'[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|Streck Lëtzebuerg-Beetebuerg]] mat enger Gare zu [[Fenteng]], déi vun [[1859]] bis [[1877]] a Betrib war.
De [[16. September]] [[1992]] gouf um Terrain vum fréieren ''Urbéngs-Schlass'' dat neit Gemengenhaus mat engem Areal vun 13 [[ha]] Gréngflächen ageweit.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 131}}</ref>:<br>
''Fascé d'or et d'Azaur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}
De ''Fascé'' erënnert un d'Häre vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur''), déi schonn am [[14. Joerhonnert]] Häre vun Hesper waren (Alzeng an Izeg). En erënnert och un d'Häre vu Miersch (''fasce d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable''), déi vun deene vu Roudemaacher ofstamen an als ''Voué'' fir d'Abtei Saint-Vanne vu [[Verdun]] gedéngt hunn, wat hir Besëtzer zu Fenteng ugeet.
Déi rout Sträif (''bande de gueules'') kënnt vum Wope vun de Marquisën (''Markgraf'') vu Baden (''d'or à la bande de gueules''), déi vu 1479 bis zum Enn vum Ancien Régime Häre vun Hesper waren.
Den Tuerm bezitt sech op d'Feudalschlass, deem seng Ruinen nach ëmmer zu Hesper stinn.
D'Fleur-de-lis, Symbol vun der Muttergottes, erënnert un d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Abtei Clairefontaine]] an un d'Gräfin [[Ermesinde vu Lëtzebuerg|Ermesinde]] (hire Wopen ass net bekannt, mä op engem vun hire Sigel ass se mat engem Zepter mat enger Fleur-de-lis-Spëtzt duergestallt), déi hire Besëtztum zu Hesper vun der Mënster-Abtei op d'Abtei vu Clairefontaine iwwerdroen hat.
Schlussendlech symboliséiert d'Fleur-de-lis awer och d'Verbonnenheet vun der Famill Roudemaacher mat der franséischer Kroun (''d'azur à trois fleurs de lis d'or'').
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vun Hesper gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2005 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zanter 2023 aus 17.
No de Gemengewalen 2023 hat d'CSV hir 8 Sëtz zwar behalen, hat awer keng absolut Majoritéit méi, well d'Zuel vun de Conseillere vu 15 op 17 eropgesat gouf. Et koum dunn zu enger CSV-DP-Koalitioun<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/in-diesen-gemeinden-stehen-die-schoeffenraete-bereits-fest/1674562.html|Titel=In diesen Gemeinden stehen die Schöffenräte bereits fest|Gekuckt=06.07.2023|Datum=20.06.2023|Wierk=luxemburger-wort-online|Editeur=wort.lu|Sprooch=de}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 7 || 5 || 1 || 1 || 0 || -
|-
| 2005 || 6 || 4 || 3 || 2 || - || -
|-
| 2011 || '''7''' || '''4''' || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2017 || '''8''' || 3 || 3 || 1 || 0 || -
|-
| 2023 || '''8'''|| '''4'''|| 3 || 1 || - || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844 - ≥1868: [[Dominique Stiff]]<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref><ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/cmin/1848/04/22/n1/jo Circulaire du 22 avril 1848 N° 4984-136 concernant la publication de la liste des députés élus lors des élections du 19 avril courant.] legilux.public.lu.</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/231jw50mg4/pages/3/articles/DIVL93 ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 22 janvier 1849, n° 6, portant nomination de bourgmestres]. In: Verwaltungs- und Verordnungsblatt des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial législatif et administratif du Grand-Duché de Luxembourg, nº 7 (30.01.1849), p. 3 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mts70q4mm/pages/1/articles/DIVL76 Avis. — Nomination de bourgmestres." In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.13 (18.03.1861), p. 121 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/pgjbt1292k/pages/1/articles/DIVL28 Avis. — Nomination d’un bourgmestre]. In: Memorial des Großherzogthums Luxemburg = Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg, nº Zweiter Theil.25 (27.06.1868), p. 221 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
*...
* ? - ? : [[Nicolas Hippert (Lokalpolitiker)|Nicolas Hippert]]
* ...
* 1938 - 1941<ref name=kuhn>[https://persist.lu/ark:70795/w90238/pages/4/articles/DTL151 Amtseinführung in Hesperingen.] In: Luxemburger Wort, 1941. Jg., nº 327 (25.11.1941), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>: [[Ferdinand Kuhn (Deputéierten)|Ferdinand Kuhn]]
** ''1941 - ...: K. Löckler (Amtsbürgermeister)''<ref name=kuhn/>
* 1945 - 1957<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>: [[Camille Mersch]]
* 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1963: [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]]
* 1964 - 1964: [[Albert Bousser]] (LSAP)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref>
* 1964 - 1969: [[Joseph Felten (Politiker)|Joseph Felten]] (LSAP)
* 1970<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9zkm5xwz1q/pages/5/articles/DIVL364 P. Jomé, neuer Bürgermeister von Hesperingen.] In: Journal, 89. Jg., nº 236 (20.10.1969), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> - 1975: [[Pol Jomé]] (DP)
* 1975 - 1999: [[Alphonse Theis]] (CSV)
* 1999 - 2008: [[Marie-Thérèse Gantenbein-Koullen]] (CSV)
* 2009 - 2025<ref>[https://web.archive.org/web/20250602180457/https://www.virgule.lu/luxembourg/hesperange-marc-lies-demissionne-de-son-poste-de-bourgmestre/69809406.html "Hesperange: Marc Lies démissionne de son poste de bourgmestre."] virgule.lu, 02.06.2025.</ref>: [[Marc Lies]] (CSV)
* zanter 2025: [[Diane Adehm]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2310178.html "No Récktrëtt vum Marc Lies: D'Diane Adehm gëtt nei Buergermeeschtesch vun Hesper."] rtl.lu, 04.06.2025.</ref>
== Partnerschaft mat enger auslännescher Stad ==
* [[Szerencs]] an [[Ungarn]]
* [[Malchin]] a [[Mecklenburg-Vorpommern]]
== Bekannt Hesper Leit ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Albert Bousser]] (1906-1995), Eisebunner, Gewerkschaftler a Politiker
* [[Adolphe Deville]] (1935-2022), Sculpteur
* [[Jempy Engel]] (1904-1960), Vëlossportler
* [[Nicolas Engel]] (1902-1946), Vëlossportler
* [[Georges Heisbourg]], (1918-2008), Resistenzler, Diplomat an Auteur
* [[Victor Kremer]] (1932-2010), Schéisser an Olympionik
* [[Claude Lamberty]] (*1976), Enseignant a Politiker
* [[Roger Manderscheid]] (1933-2010), Schrëftsteller an Dréibuchauteur
* [[Josy Polfer]] (1929-1976), Vëlossportler an Olympionik
* [[Fernand Rau]] (1940-1994), Ekonomist a Politiker
* [[Othon Scholer]], (1929-2015), Philolog, Professer an Auteur
* [[Théophile Speicher|Tuffy Speicher]] (1909-1982), Foussballspiller an Olympionik
* [[Emmanuel Tesch]] (1920-2011), Chimiesingenieur a Manager
* [[Charles Waringo]], (1920-2015) Gewerkschaftler, Lokalpolitiker an Auteur
{{Div col end}}
== [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|Interkommunal Syndikater]]==
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[Syndicat intercommunal de gestion informatique|SIGI]]
* [[Syndicat de communes ayant pour objet la construction, l'entretien et l'exploitation d'un crématoire sur base intercommunale|SICEC]]
* [[Syndicat intercommunal pour la gestion des déchets en provenance des ménages et des déchets assimilables des communes des cantons de Luxembourg, d'Esch et de Capellen|SIDOR]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple des villes et communes luxembourgeoises pour la promotion et la sauvegarde d'intérêts communaux généraux|SYVICOL]]
* [[Syndicat intercommunal à vocation multiple - SIAS|SIAS]]<ref>https://www.sias.lu/de/</ref>
== Kuckeswäertes ==
* De Park bei der Gemeng zu Hesper
** Sprangbuer vun der [[Manon Bertrand]]
* D'[[Buerg Hesper]]
* D'Skulptur ''La Nageuse'' vum [[Lucien Wercollier]] am Hall vum Gemengenhaus
* De [[Stade Albert-Kongs]] vum [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* Den ''Holleschbierg'' mam Sportzenter a mam [[Stade Alphonse Theis]]
* De [[Kéibur (Hesper)|Kéibuer]] mat sengen zwou bemierkenswäerte Buchen
== Veräiner ==
* De Klima- an Ëmweltveräi vun Hesper, [[KlimaWelt]]
* De Foussballveräi vun Hesper, [[FC Swift Hesper]]
* De Foussballveräi vun Izeg, [[FC Blo-Wäiss Izeg]]
* De Basketveräi vun Hesper, [[BBC Telstar Hesper]]
* Den Tennisveräi vum Houwald, [[TC Howald]]
* D'[[Société de Tir aux Armes Sportives de Hesperange|Société de tir aux armes sportives de Hesperange]]
== Kuckt och ==
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.hesperange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Hesper]
* [https://www.syvicol.lu/fr/annuaires/annuaire-des-communes/fichecommune/hesperange D'Gemeng Hesper op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.gfhesper.lu/index.php/de/ Websäit vun de Geschichtsfrënn vun der Gemeng Hesper]
* [http://www.leven.lu/index.php?option=com_zoom&Itemid=424&catid=1 emweltportal&hesper info - Fotoe vun der Gemeng Hesper]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Hesper]]
[[Kategorie:Gemeng Hesper| ]]
jviav14qjbq5kznt34df25nkqz28dkq
Gemeng Wuermer
0
74434
2714294
2704840
2026-11-03T17:39:27Z
Zinneke
34
2714294
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wuermer}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|36|43|N|06|24|22|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Koeppchen Vue.jpg|thumb|260px|Bléck vun der [[Këppchen]] aus op Wuermer]]
D''''Gemeng Wuermer''', och nach '''Gemeng Wuermeldeng''', op [[Miseler]] ''Gemeen Wormer'', ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]]. D'Haaptuertschaft ass [[Wuermer]] vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng, déi sech den Numm ''Rieslingsgemeen'' gëtt, huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
D'Gemeng Wuermer läit op der [[Musel]] am Oste vu Lëtzebuerg op enger Héicht tëscht zirka 140 an 340 m ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]). Mat zirka 11 Kilometer Uferlängt vun der [[Hëttermillen]] bis op d'[[Deisermillen]] an 369 ha [[Wéngert|Wéngerten]] huet Wuermer déi gréisst Wäibaufläch am Land.
Zu Éine lafen d'[[Gouschtenger Baach]] an d'[[Lennenger Baach]] zesummen an dann an d'Musel. Zu Wuermer leeft d'[[Albaach (Musel/Wuermer)|Albaach]] an zu Ohn d'[[Donwer Baach]] an d'Musel.
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Wuermer
| nord = [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
| nord-est =
| est = (D)
| sud-est=
| sud= [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
| sud-ouest = [[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
| ouest = [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 3}}
* [[Dräibuer]]
* [[Éinen]]
* [[Kapenaker]]
* [[Meechtem]]
* [[Ohn]]
* [[Wuermer Bierg]]
* [[Wuermer]]
{{Div col end}}
=== Häff a Lieu-diten===
* [[Cité Léibësch]]
* [[Deisermillen]]
==Geschicht==
{{Intro Gemeng}}
1823 gouf déi fréier [[Gemeng Meechtem]] opgeléist an an d'Gemeng Wuermer integréiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/7hpm3zsks4/pages/89/articles/DIVL684]|Titel=Abgrenzungsprotokoll der Gemeinde Machtum|Gekuckt=13.07.2026|Datum=29.05.1994|Wierk=Sapeurs-pompiers Machtum (Luxembourg). Journée cantonale Machtum. Machtum : Sapeurs-pompiers, [puis] Offset Moselle, 1994, p. 87.
[Digitised by the National Library of Luxembourg,|Editeur=de}}</ref>.
Eng [[Gemengefusioun|Fusioun]] tëscht de [[Gemeng Lenneng|Gemenge Lenneng]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] a Wuermer, déi den Inneminister [[Joseph Wohlfart|Jos Wohlfart]] 1977 proposéiert hat, ass vu kenger Gemeng ugeholl ginn, well kee Virdeeler dora gesinn hätt<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x1wgzb3knw/pages/38/articles/DIVL584|Titel=Wormeldange Flaxweiler Lenningen Keine große Begeisterung!|Gekuckt=13.07.2026|Datum=11.02.1977|Wierk=In: Revue, 33. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=Nr 7, S. 38.|Sprooch=de}}</ref>.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref>Mémorial B – Recueil de législation, 7. Mee 1986, digitaliséiert op Wikimedia Commons: [[c:File:Mémorial B 1986-05-07 Wormeldange.jpg|commons:Mémorial B 1986-05-07 Wormeldange.jpg]].</ref>:<br>
''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] – [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] – Mémorial B 1986, Säit 575 – Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
===Gemengerot===
Wuermer war bis d'[[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2017 eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt.
===Zesummesetzung===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! ÄE* !! Zes.*
|-
| 2023 || 6 || 5
|}
{{small|<nowiki>*</nowiki> ÄE: Är Equipe fir d'Wormer Gemeen; Zes. : Zesummen, fir is Gemeen.<br>Quell: rtl.lu, Inneministère.}}
===Buergermeeschteren<ref>Quell: Geschichtsfrënn vun der Gemeng Wuermer.</ref>===
{{Div col}}
==== Fréier Gemeng Meechtem ====
* bis Mee 1820: Dominique Weydert
* Mee 1820 – Sept. 1823: Pierre Apel
De Pierre Apel ass am Oktober 1823, wéi Meechtem eng Sektioun vun der Gemeng Wuermer gouf, den zweete Schäffe ginn
{{Div col end}}
==== Gemeng Wuermer ====
{{Div col|cols = 2}}
*....
* bis 1823: [[Joseph Heynen]], Éinen
** bis 1823: Michel Eischen (maire-adjoint)
* Okt. 1823 – Okt. 1830: [[Nicolas Wellenstein]], Éinen
* 1830 – 1836: Theodor Eichhorn, Wuermer
* 1836 – 1839: Jean-Baptiste Klein, Wuermer
* Aug. 1839 – Abr. 1842: Nicolas Wellenstein, Éinen
* 1842 – 1848: Jean-Baptiste Klein, Wuermer
* 1848 – 1854: Jean Wurth, Wuermer
* 1854 – Jan. 1855: [[Mathias Wawer]], Éinen
* Mäerz 1855 – Dez. 1861: Egidius Gindt, Wuermer
* Jan. 1862 – Dez. 1863: Michel Fohl, Éinen
* Mäerz 1864 – 1866: Nicolas Toussaint, Meechtem
* 1867: Albert Wawer, Éinen
* 1867 – 1878: Nicolas Toussaint, Meechtem
* 1878 – 1879: Heinrich Ley, Ohn
* 1879 – 1884: Gustav Eichhorn, Wuermer
* Feb. 1885 – Jan. 1898: Pierre Pundel, Uewerwuermer
* Juni 1898 – Feb. 1906: Nicolas Pundel, Wuermer
* 1906: Pierre Kass, Éinen
* Okt. 1906 – Juli 1911: Dr. Leo Pundel, Wuermer
* Jan. 1912 – Dez. 1917: Johann Becker, Éinen
* Jan. 1918 – Dez. 1920: Dr. Franz Wurth, Wuermer
* 1921: Nicolas Steichen, Meechtem
* Jan. 1921 – 1933: Pierre May, Éinen
* 1934: [[Mathias Weyrich]], Uewerwuermer
* 1935 – 1941: Pierre Berna, Ohn
* 1946 – 1963: Mathias Weyrich, Uewerwuermer
* 1964 – 1974: [[Aly Duhr]], Ohn
* 1974 – 1993: [[Joseph Pundel]], Wuermer
* 1994 – 1999: [[Carlo Wagner]], Wuermer
* 1999: Jeannot Frantz, Wuermer
* 2000 – 2008: [[Ernest Demuth]]
* 2008 – 2017: [[Jean Beining]]
* 2017 – 2020: [[Max Hengel]] (CSV)
* 2020 – 2023: [[Mathis Ast]] (DP)
* 2023 – 2024: [[Max Hengel]] (CSV)
* zanter 2024: [[Claude Pundel]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2234868.html "Wuermer: Claude Pundel gëtt neie Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.09.2024.</ref>
{{Div col end}}
== Verkéiersubannung ==
Wichtegst Stroosseverbindung ass d'{{N10}}, déi och als [[Wäistrooss (Lëtzebuerg)|Wäistrooss]] bekannt ass. Se leeft parallel laanscht d'Musel duerch déi ganz Gemeng.
Ausserdeem lafen nach d'[[Chemin repris]]en [[CR122|122]], [[CR122A|122A]], [[CR122B|122B]], [[CR122C|122C]], [[CR134|134]], [[CR142|142]], [[CR143|143]], [[CR144|144]], [[CR146|146]] an [[CR146A|146A]] duerch d'Gemeng.
D'[[Bréck vu Wuermer|Wuermerer Bréck]] ass eng vun de fënnef Brécken iwwer de lëtzebuergeschen Deel vun der Musel, déi d'Gemeng mat der [[Däitschland|däitscher]] Uertschaft [[Wëncher]] (''Wincheringen'') verbënnt.
== Schoulen ==
D'Gemeng Wuermer bedreift zesumme mat der Gemeng Fluessweiler eng Regionalschoul mat Sportzentrum zu Dräibuer. Eng Annexe vun der Schoul ass zu [[Nidderdonwen]].
==Jumelagen==
Wuermer ass jumeléiert mat der [[Portugal|portugisescher]] Gemeng [[Mortágua]].
== Perséinlechkeeten aus der Gemeng Wuermer ==
<!--Alphabetesch-->
{{Div col|cols=2}}
* [[Nicolas-Édouard Becker]] (1842 – 1920), Auteur
* [[Jos Bellion]] (1913 – 2009), Kanut an Olympionik
* [[Isidor Comes]] (1875 – 1960), Professer, Auteur a Linguist
* [[Aly Duhr]] (1918 – 1974), Wënzer a Politiker
* [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885 – 1969), Komponist
* [[Michel Fohl (1813)]], Politiker
* [[Michel Fohl (1851)]], Affekot a Politiker
* [[Camille Frieden]] (1914 – 1998), Architekt, Moler an Auteur
* [[Nikolaus Hein]] (1889 – 1969), Professer an Auteur
* [[Jean Linden (Dechen)]] (1804 – 1872), Geeschtlechen an Auteur
* [[Johann Linden]] (1838 – 1901), Schoulmeeschter an Archeolog
* [[Jean Mich]] (1871 – 1932), Sculpteur an Zeechner
* [[Willy Prinz]] (1877 – 1942), Boxer
* [[Fernand Schons]] (1933 – 1989), Wënzer a Moler
* [[Alphonse Steinès]] (1873 – 1960), Sportjournalist
* [[Carlo Wagner]] (1953 – 2021), Politiker
* [[Jean-Mathias Wellenstein]] (1795 – 1870), Riichter a Politiker
* [[Nicolas Wellenstein]] (1783 – 1858), Politiker
* [[Ernest Wurth]] (1901 – 1978), Jurist a Moler
{{Div col end}}
==Interkommunal Syndikater==
D'Gemeng Wuermer ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
* [[Billek]]
* [[SIAEG]]
* [[SICEC]]
* [[SIDERE]]
* [[SIDEST]]
* [[SIGI]]
* [[SIGRE]]
* [[SYVICOL]]
== Kuckt och ==
* [[Kierch Wuermer]]
* {{LNM}}
* [[Naturschutzgebitt Kelsbaach]]
* [[Rieflaus]]
* [[Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.wormeldange.lu Offiziell Websäit vun der Gemeng Wuermer]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/grevenmacher/wuermeldeng D'Gemeng Wuermer op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.billek.lu/accueil Websäit vum Schoulsyndikat Billek]
* [https://web.archive.org/web/20161223195703/http://www.sport50.com/fckoeppchenwormeldange1/index.php Websäit vum FC Koeppchen Wormeldange]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemeng Wuermer| ]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Wuermer]]
c4mko3e3bxklztj0jc83j2f5qne6hlf
2714354
2714294
2026-11-03T22:57:08Z
MMFE
16576
/* Nopeschgemengen */
2714354
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wuermer}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|36|43|N|06|24|22|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Koeppchen Vue.jpg|thumb|260px|Bléck vun der [[Këppchen]] aus op Wuermer]]
D''''Gemeng Wuermer''', och nach '''Gemeng Wuermeldeng''', op [[Miseler]] ''Gemeen Wormer'', ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en am [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]]. D'Haaptuertschaft ass [[Wuermer]] vun där se och hiren Numm huet.
D'Gemeng, déi sech den Numm ''Rieslingsgemeen'' gëtt, huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Geographie ==
D'Gemeng Wuermer läit op der [[Musel]] am Oste vu Lëtzebuerg op enger Héicht tëscht zirka 140 an 340 m ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]). Mat zirka 11 Kilometer Uferlängt vun der [[Hëttermillen]] bis op d'[[Deisermillen]] an 369 ha [[Wéngert|Wéngerten]] huet Wuermer déi gréisst Wäibaufläch am Land.
Zu Éine lafen d'[[Gouschtenger Baach]] an d'[[Lennenger Baach]] zesummen an dann an d'Musel. Zu Wuermer leeft d'[[Albaach (Musel/Wuermer)|Albaach]] an zu Ohn d'[[Donwer Baach]] an d'Musel.
=== Nopeschgemengen ===
{{Nopeschgemengen
|ville = Wuermer
| nord = [[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
| nord-est =
| est = [[Landkrees Tréier-Saarburg]]
| sud-est=
| sud= [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]
| sud-ouest = [[Gemeng Lenneng|Lenneng]]
| ouest = [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
| nord-ouest =
}}
== Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng ==
=== Uertschaften ===
{{Div col|cols = 3}}
* [[Dräibuer]]
* [[Éinen]]
* [[Kapenaker]]
* [[Meechtem]]
* [[Ohn]]
* [[Wuermer Bierg]]
* [[Wuermer]]
{{Div col end}}
=== Häff a Lieu-diten===
* [[Cité Léibësch]]
* [[Deisermillen]]
==Geschicht==
{{Intro Gemeng}}
1823 gouf déi fréier [[Gemeng Meechtem]] opgeléist an an d'Gemeng Wuermer integréiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/7hpm3zsks4/pages/89/articles/DIVL684]|Titel=Abgrenzungsprotokoll der Gemeinde Machtum|Gekuckt=13.07.2026|Datum=29.05.1994|Wierk=Sapeurs-pompiers Machtum (Luxembourg). Journée cantonale Machtum. Machtum : Sapeurs-pompiers, [puis] Offset Moselle, 1994, p. 87.
[Digitised by the National Library of Luxembourg,|Editeur=de}}</ref>.
Eng [[Gemengefusioun|Fusioun]] tëscht de [[Gemeng Lenneng|Gemenge Lenneng]], [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] a Wuermer, déi den Inneminister [[Joseph Wohlfart|Jos Wohlfart]] 1977 proposéiert hat, ass vu kenger Gemeng ugeholl ginn, well kee Virdeeler dora gesinn hätt<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/x1wgzb3knw/pages/38/articles/DIVL584|Titel=Wormeldange Flaxweiler Lenningen Keine große Begeisterung!|Gekuckt=13.07.2026|Datum=11.02.1977|Wierk=In: Revue, 33. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=Nr 7, S. 38.|Sprooch=de}}</ref>.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref>Mémorial B – Recueil de législation, 7. Mee 1986, digitaliséiert op Wikimedia Commons: [[c:File:Mémorial B 1986-05-07 Wormeldange.jpg|commons:Mémorial B 1986-05-07 Wormeldange.jpg]].</ref>:<br>
''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] – [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] – Mémorial B 1986, Säit 575 – Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
=== Demographesch Entwécklung ===
{{Awunnerdiagramm
|ageklappt=op
}}<br>{{Statec Awunner}}, {{small|automatesch vu Wikidata agebonnen.}}
==Politik==
===Gemengerot===
Wuermer war bis d'[[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2017 eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt.
===Zesummesetzung===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! ÄE* !! Zes.*
|-
| 2023 || 6 || 5
|}
{{small|<nowiki>*</nowiki> ÄE: Är Equipe fir d'Wormer Gemeen; Zes. : Zesummen, fir is Gemeen.<br>Quell: rtl.lu, Inneministère.}}
===Buergermeeschteren<ref>Quell: Geschichtsfrënn vun der Gemeng Wuermer.</ref>===
{{Div col}}
==== Fréier Gemeng Meechtem ====
* bis Mee 1820: Dominique Weydert
* Mee 1820 – Sept. 1823: Pierre Apel
De Pierre Apel ass am Oktober 1823, wéi Meechtem eng Sektioun vun der Gemeng Wuermer gouf, den zweete Schäffe ginn
{{Div col end}}
==== Gemeng Wuermer ====
{{Div col|cols = 2}}
*....
* bis 1823: [[Joseph Heynen]], Éinen
** bis 1823: Michel Eischen (maire-adjoint)
* Okt. 1823 – Okt. 1830: [[Nicolas Wellenstein]], Éinen
* 1830 – 1836: Theodor Eichhorn, Wuermer
* 1836 – 1839: Jean-Baptiste Klein, Wuermer
* Aug. 1839 – Abr. 1842: Nicolas Wellenstein, Éinen
* 1842 – 1848: Jean-Baptiste Klein, Wuermer
* 1848 – 1854: Jean Wurth, Wuermer
* 1854 – Jan. 1855: [[Mathias Wawer]], Éinen
* Mäerz 1855 – Dez. 1861: Egidius Gindt, Wuermer
* Jan. 1862 – Dez. 1863: Michel Fohl, Éinen
* Mäerz 1864 – 1866: Nicolas Toussaint, Meechtem
* 1867: Albert Wawer, Éinen
* 1867 – 1878: Nicolas Toussaint, Meechtem
* 1878 – 1879: Heinrich Ley, Ohn
* 1879 – 1884: Gustav Eichhorn, Wuermer
* Feb. 1885 – Jan. 1898: Pierre Pundel, Uewerwuermer
* Juni 1898 – Feb. 1906: Nicolas Pundel, Wuermer
* 1906: Pierre Kass, Éinen
* Okt. 1906 – Juli 1911: Dr. Leo Pundel, Wuermer
* Jan. 1912 – Dez. 1917: Johann Becker, Éinen
* Jan. 1918 – Dez. 1920: Dr. Franz Wurth, Wuermer
* 1921: Nicolas Steichen, Meechtem
* Jan. 1921 – 1933: Pierre May, Éinen
* 1934: [[Mathias Weyrich]], Uewerwuermer
* 1935 – 1941: Pierre Berna, Ohn
* 1946 – 1963: Mathias Weyrich, Uewerwuermer
* 1964 – 1974: [[Aly Duhr]], Ohn
* 1974 – 1993: [[Joseph Pundel]], Wuermer
* 1994 – 1999: [[Carlo Wagner]], Wuermer
* 1999: Jeannot Frantz, Wuermer
* 2000 – 2008: [[Ernest Demuth]]
* 2008 – 2017: [[Jean Beining]]
* 2017 – 2020: [[Max Hengel]] (CSV)
* 2020 – 2023: [[Mathis Ast]] (DP)
* 2023 – 2024: [[Max Hengel]] (CSV)
* zanter 2024: [[Claude Pundel]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2234868.html "Wuermer: Claude Pundel gëtt neie Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.09.2024.</ref>
{{Div col end}}
== Verkéiersubannung ==
Wichtegst Stroosseverbindung ass d'{{N10}}, déi och als [[Wäistrooss (Lëtzebuerg)|Wäistrooss]] bekannt ass. Se leeft parallel laanscht d'Musel duerch déi ganz Gemeng.
Ausserdeem lafen nach d'[[Chemin repris]]en [[CR122|122]], [[CR122A|122A]], [[CR122B|122B]], [[CR122C|122C]], [[CR134|134]], [[CR142|142]], [[CR143|143]], [[CR144|144]], [[CR146|146]] an [[CR146A|146A]] duerch d'Gemeng.
D'[[Bréck vu Wuermer|Wuermerer Bréck]] ass eng vun de fënnef Brécken iwwer de lëtzebuergeschen Deel vun der Musel, déi d'Gemeng mat der [[Däitschland|däitscher]] Uertschaft [[Wëncher]] (''Wincheringen'') verbënnt.
== Schoulen ==
D'Gemeng Wuermer bedreift zesumme mat der Gemeng Fluessweiler eng Regionalschoul mat Sportzentrum zu Dräibuer. Eng Annexe vun der Schoul ass zu [[Nidderdonwen]].
==Jumelagen==
Wuermer ass jumeléiert mat der [[Portugal|portugisescher]] Gemeng [[Mortágua]].
== Perséinlechkeeten aus der Gemeng Wuermer ==
<!--Alphabetesch-->
{{Div col|cols=2}}
* [[Nicolas-Édouard Becker]] (1842 – 1920), Auteur
* [[Jos Bellion]] (1913 – 2009), Kanut an Olympionik
* [[Isidor Comes]] (1875 – 1960), Professer, Auteur a Linguist
* [[Aly Duhr]] (1918 – 1974), Wënzer a Politiker
* [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885 – 1969), Komponist
* [[Michel Fohl (1813)]], Politiker
* [[Michel Fohl (1851)]], Affekot a Politiker
* [[Camille Frieden]] (1914 – 1998), Architekt, Moler an Auteur
* [[Nikolaus Hein]] (1889 – 1969), Professer an Auteur
* [[Jean Linden (Dechen)]] (1804 – 1872), Geeschtlechen an Auteur
* [[Johann Linden]] (1838 – 1901), Schoulmeeschter an Archeolog
* [[Jean Mich]] (1871 – 1932), Sculpteur an Zeechner
* [[Willy Prinz]] (1877 – 1942), Boxer
* [[Fernand Schons]] (1933 – 1989), Wënzer a Moler
* [[Alphonse Steinès]] (1873 – 1960), Sportjournalist
* [[Carlo Wagner]] (1953 – 2021), Politiker
* [[Jean-Mathias Wellenstein]] (1795 – 1870), Riichter a Politiker
* [[Nicolas Wellenstein]] (1783 – 1858), Politiker
* [[Ernest Wurth]] (1901 – 1978), Jurist a Moler
{{Div col end}}
==Interkommunal Syndikater==
D'Gemeng Wuermer ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
* [[Billek]]
* [[SIAEG]]
* [[SICEC]]
* [[SIDERE]]
* [[SIDEST]]
* [[SIGI]]
* [[SIGRE]]
* [[SYVICOL]]
== Kuckt och ==
* [[Kierch Wuermer]]
* {{LNM}}
* [[Naturschutzgebitt Kelsbaach]]
* [[Rieflaus]]
* [[Lëscht vun den Uertschafte bei der Musel]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.wormeldange.lu Offiziell Websäit vun der Gemeng Wuermer]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/grevenmacher/wuermeldeng D'Gemeng Wuermer op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.billek.lu/accueil Websäit vum Schoulsyndikat Billek]
* [https://web.archive.org/web/20161223195703/http://www.sport50.com/fckoeppchenwormeldange1/index.php Websäit vum FC Koeppchen Wormeldange]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemeng Wuermer| ]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Wuermer]]
scsgruyn1zvrkrls820dd9me4bd1o2y
Schabloun:Infobox Uertschaft Däitschland/doc
10
80544
2714301
2614395
2026-11-03T17:57:37Z
GilPe
14980
Erklärung lb Numm
2714301
wikitext
text/x-wiki
{{Dokumentatiounssäit}}
== Beschreiwung ==
Dës Schabloun gëtt um Ufank vun all Artikel iwwer eng Uertschaft, Gemeng, Stad oder Groussstad an Däitschland benotzt.
De Lëtzebuerger Numm gëtt automatesch vu Wikidata iwwerholl ([[d:Property:P1705|P1705]], Sproochcode <code>lb</code>). E steet mat der Kennzeechnung „lb“ ënner dem Haaptnumm, wann e sech vun deem ënnerscheet. Ouni Lëtzebuerger Wäert bei P1705 gëtt keng zweet Zeil ugewisen.
== Beispill ==
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Freiburg
| Wopen = DEU Freiburg im Breisgau COA.svg
| Bundesland = Baden-Württemberg
| Regierungsbezierk = Freiburg
| Landkrees = [[Stadkrees]]
| Verbandsgemeng =
| Gemeng =
| Fläch = 15 307 ha
| Awunner = 217 548 <small>(31. Dez. 2009)</small>
| Koordinaten = {{coor dms|47|59|49|N|07|51|13|O}}
}}
<code><nowiki>{{</nowiki>Infobox Uertschaft Däitschland<br />
<nowiki>| Numm = Freiburg</nowiki><br />
<nowiki>| Wopen = DEU Freiburg im Breisgau COA.svg
</nowiki><br />
<nowiki>| Bundesland = Baden-Württemberg</nowiki><br />
<nowiki>| Regierungsbezierk = Freiburg</nowiki><br />
<nowiki>| Landkrees =[[Stadkrees]] </nowiki><br />
<nowiki>| Verbandsgemeng = </nowiki><br />
<nowiki>| Gemeng = </nowiki><br />
<nowiki>| Fläch = 15 307 ha</nowiki><br />
<nowiki>| Awunner = 217 548 <small>(31. Dez. 2009)</small></nowiki><br />
<nowiki>| Koordinaten = {{coor dms|47|59|49|N|07|51|13|O}}</nowiki><br />
<nowiki>}}</nowiki></code>
D'Resultat vun dësem Code ass riets heivun ze gesinn.
{{Clearboth}}
== Basis-Kopéiervirlag ==
<pre>
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm =
| Wopen =
| Bundesland =
| Regierungsbezierk =
| Landkrees =
| Verbandsgemeng =
| Gemeng =
| Fläch =
| Awunner =
| Koordinaten =
}}
</pre>
<includeonly>
[[Kategorie:Schablounen:Geographie:Däitschland|Infobox]] [[Kategorie:Infoboxen:Uertschaft|Daitschland]]
</includeonly>
bp3elavzndjkzemsznmbrs7gwperqe3
Iechternacherbréck
0
81723
2714335
2694494
2026-11-03T20:46:04Z
GilPe
14980
Upassungen
2714335
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Echternacherbrück
| Wopen = DEU Echternacherbrück COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = Béibreg-Prüm
| Verbandsgemeng = Irrel
| Gemeng =
| Fläch = 4,74 {{km2}}
| Koordinaten = {{Coor dms|49|48|47|N|06|25|43|O|Haaptkoordinaten=jo}}
| Kaart = Echternacherbrück in BIT.svg
| Kaarttext = Lag vun der Uertschaft
}}
[[Fichier:Johannes Bertels 2.jpg|thumb|260px|Vue vun der [[Al Sauerbréck zu Iechternach|aler Sauerbréck]] op déi éischt Haiser vun Iechternacherbréck; vir: d'[[Jean-Bertels-Statu op der Iechternacher Sauerbréck|Statu vum Jean Bertels]].]]
'''Echternacherbrück''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) läit am [[Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark]] a [[Rheinland-Pfalz]], ëstlech vun [[Iechternach]] um lénksen Uwänner vun der [[Sauer]]. Et gehéiert als [[Uertsgemeng]] zu der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]].
== Geschicht ==
D'Uertschaft ass eréischt no 1800 entstanen, wéi Leit virun allem vun Iechternach sech do niddergelooss hunn. Am 20. Joerhonnert, absënns nom [[Zweete Weltkrich]], huet d'Populatioun staark zougeholl. D'ekonomesch Aktivitéit orientéiert sech um [[Tourismus]] an der Lag par Rapport zu Iechternach.
=== Awunner ===
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"
| valign="top" width="25%" |
* 1815 – 0
* 1835 – 57
* 1871 – 59
* 1905 – 75
* 1939 – 221
* 1950 – 201
| valign="top" width="25%" |
* 1961 – 449
* 1965 – 491
* 1970 – 471
* 1975 – 470
* 1980 – 520
* 1985 – 560
| valign="top" width="25%" |
* 1987 – 553
* 1990 – 656
* 1995 – 612
* 2000 – 579
* 2005 – 652
* 2007 – 669
|}
<small> Datequell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz</small>
Echternacherbrück huet aktuell {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Kuckeswäertes ==
* D'[[Liborius]]kapell am Hang vum [[Ferschweiler Plateau]]
== Literatur ==
*J.-C. Havé, M. Mossal & P. Göbel: ''Echternacherbrück. Eine junge Gemeinde in historischer Lage.'' Gemeinde Echternacherbrück (Hrsg.), Echternacherbrück 2001, 161 S.
*[[Jos Massard|Massard, J.A. (2010)]]:''Echternacherbrück im Spiegel der luxemburgischen Tagespresse (1920-1950).'' In: ''Heimatkalender 2011, Eifelkreis Bitburg-Prüm.'' Bitburg: 252-261. <small>[Corrigenda: S. 253, Bildlegende: lies “Waeger” statt “Wagner”; S. 259, 25. Zeile: streiche: “nach”; S. 261, Anmerkung 24: lies: “8. Februar“ statt “8. Januar”]</small>
== Kuckt och ==
* [[Al Sauerbréck zu Iechternach]]
* [[Nei Sauerbréck zu Iechternach]]
* [[Foussgängerbréck zu Iechternach]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20110521023218/http://irrel.de/buerger/orte/o04.htm Ortsgemeinde Echternacherbrück]
* [https://web.archive.org/web/20110623102839/http://www.echternacherbrueck.de/ Fremdenverkehr Echternacherbrück]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
pf1copgyghnqfgkpx8nn2tnt4bhzhbj
Ferschweiler
0
81768
2714337
2694495
2026-11-03T20:51:29Z
GilPe
14980
Upassungen
2714337
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Ferschweiler
| Wopen = Wappen Ferschweiler.png
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Gemeng =
| Fläch = 741 ha
| Koordinaten = {{Coor dms|49|51|47.29|N|06|24|18.67|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
[[Fichier:Verswiler by Jean Bertels 1597.jpg|thumb|Ferschweiler ëm 1600; Zeechnung am [[Jean Bertels]] sengem Inventairesbuch vum deem, wat d'Abtei Iechternach all Joer zegutt hat.]]
'''Ferschweiler''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] vun der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]], am [[Däitsch-Lëtzebuerger Naturpark]] a [[Rheinland-Pfalz]].
Se läit op engem Plateau vum [[Lëtzebuerger Sandsteen]], ''[[Ferschweiler Plateau]]'' genannt.
== Geschicht ==
Ferschweiler gouf eng éischt Kéier 751 an enger Charte vum [[Klouschter Iechternach]] als ''Vilare'' ernimmt; et gëtt ugeholl, datt et op Reschter vun enger [[réimescht Räich|réimescher]] Besidlung zeréckgefouert ka ginn. Bis un d'Enn vum 18. Joerhonnert ass d'Geschicht vu Ferschweiler enk mam Klouschter Iechternach verbonnen, deem et weltlech wéi kierchlech ënnerstallt war. A Chartë vun 1069 an 1148 gëtt d'Uertschaft ''Wilre'' genannt, als ''Vertswiler'' gëtt 1161 eng „ecclesia“, 1410 eng Kapell ernimmt. 1528 gouf et zu ''Verswiler'' néng Stéit.
1538 gouf eng Kierch am spéitgotesche Stil gebaut; den Tuerm dovun, no der [[Lucie vu Syrakus|Hl. Lucie]] ''Luzienturm'' genannt, steet nach haut do.
=== Awunner ===
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"
| valign="top" width="25%" |
* 1815 – 418
* 1835 – 746
* 1871 – 697
* 1905 – 761
* 1939 – 1151
* 1950 – 834
| valign="top" width="25%" |
* 1961 – 996
* 1965 – 950
* 1970 – 965
* 1975 – 941
* 1980 – 912
* 1985 – 905
| valign="top" width="25%" |
* 1987 – 877
* 1990 – 921
* 1995 – 903
* 2000 – 866
* 2005 – 893
* 2007 – 886
|}
<small> Datequell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz</small>
{{PAGENAME}} huet aktuell {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}.
== Kuckeswäertes ==
* De ''Luzienturm''.
* D'Ferschweiler Mille vu 1767 am Dall vun der [[Weilerbach (Baach)|Weilerbaach]].
* D'Parkierch ''St. Luzia'', 1826 gebaut, an no 1947 restauréiert.
=== Literatur ===
* Christian Oberweis: ''Der Ferschweiler Leute Buch'', 2001.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.ferschweiler.de/ d'Gemeng Ferschweiler]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
d9x5qp6luc1rzhznwn4kyjkomdwgc20
Minden (Sauer)
0
82122
2714348
2703090
2026-11-03T21:41:31Z
GilPe
14980
Upassungen
2714348
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Mindnen
| Wopen = Wappen Minden.png
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Gemeng =
| Fläch = 375 ha
| Koordinaten = {{Coor dms|49|49|29|N|06|28|06|O|Haaptkoordinaten=jo}}
| Kaart =
| Kaarttext =
}}
'''Minden''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref> oder '''Mennen''') ass eng [[Uertsgemeng]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]], am däitsche Bundesland [[Rheinland-Pfalz]].
Et läit op der [[Sauer]], do wou d'[[Prüm (Floss)|Prüm]] draleeft, praktesch vis-à-vis vum [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Steenem]].
== Geschicht ==
Um Territoire vu Minde goufen archeologesch Saachen aus der [[Virgeschicht]] a Spuere vu Siidlungen aus der [[Réimescht Räich|réimescher]] a [[Franken (Vollek)|fränkescher]] Zäit fonnt. Eng éischt Kéier schrëftlech ernimmt gouf et als "Munda" an enger Charta aus dem 12. Joerhonnert, an där vun engem fréiere Besëtz vum [[Klouschter Iechternach]] bei enger Millen zu ''Munda'' rieds geet. 1326 gouf do eng Kierch attestéiert.
Am 15. Joerhonnert war de Johan von Vinstingen, [[Buerg Falkesteen|Falkenstein]] a Bettingen de Besëtzer vu Minden.
Bis zu der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] huet Minden – gradewéi [[Menningen]] (''Meenjen'') an [[Irrel]] (''Äerdel'') zu der Par St.-Péiter-a-Pol vun [[Iechternach]] gehéiert.
„Minden (Sauer)“ war eng Halt vun der [[Nims-Sauertalbahn]]. Haut geet iwwer den Tracé vun der fréierer Bunn e Vëloswee.
1985 gouf eng [[Foussgängerbréck Minden-Steenem|Foussgängerbréck tëscht Minden a Steenem]] opgemaach.
== Bevëlkerung ==
Entwécklung vun der Zuel vun den Awunner (31. Dezember):
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"
| valign="top" width="25%" |
* 1815 – 120
* 1835 – 204
* 1871 – 215
* 1905 – 207
* 1939 – 208
* 1950 – 232
| valign="top" width="25%" |
* 1961 – 223
* 1965 – 228
* 1970 – 233
* 1975 – 228
* 1980 – 225
* 1985 – 226
| valign="top" width="25%" |
* 1987 – 252
* 1990 – 224
* 1995 – 193
* 2000 – 167
* 2005 – 163
* 2009 - 154
|}
<small> Quell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz</small>
== Kuckeswäertes==
D'Kierch, déi am Ufank vum 12. Jh. am [[romanik|romanesche]] Stil gebaut, a 1717 vergréissert an ëmgebaut gouf. Si ass dem [[Hellege Sylvester]] geweit.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
lp6mw720ng7915dlxax779iy78a5no6
Grousse Groen Neimäerder
0
82988
2714329
2658600
2026-11-03T20:16:52Z
Dewilda
51264
/* De Grousse Groen Neimäerder zu Lëtzebuerg */ Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg
2714329
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Grousse Groen Neimäerder
| An anere Sproochen = de: Raubwürger<br>fr: Pie-grièche grise
| Bild = Lanius excubitor 1 (Marek Szczepanek).jpg
| Bildtext = E Grousse Groen Neimäerder
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Vullen]] Aves
| Uerdnung = [[Spatzevullen]] Passeriformes
| Ënneruerdnung = [[Sangvullen]] Passeres
| Famill = [[Wierger (Famill)|Wierger]] Laniidae
| Gattung = [[Wierger (Gattung)|Wierger]] Lanius
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Lanius excubitor
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné]], 1758
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Lanius excubitor MHNT.ZOO.2010.11.212.jpg|thumb|Eeër vum ''Lanius excubitor'']]
[[Fichier:Cuculus canorus canorus MHNT.ZOO.2010.11.150.21.jpg|thumb|''Cuculus canorus canorus'' + ''Lanius excubitor'']]
De '''Grousse Groen Neimäerder''' (''Lanius excubitor''), ass e [[Vullen|Vugel]] aus der Famill vun de [[Wierger]] (Laniidae), deen an den temperéierten a subarkteschen Zone vun [[Nordamerika]] an [[Eurasien]], an och zum Deel an [[Zentralasien|Zentralasie]] verbreet ass.
Säi lëtzebuergeschen Numm weist op seng Ernierung hin, déi bal ausschliisslech aus Déiere besteet.
Net ze verwiesselen ass d'Aart mam [[Klengen Neimäerder]], deen och zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] lieft.
== Beschreiwung ==
De Grousse Groen Neimäerder ass ongeféier sou grouss wéi eng [[Märel (Vull)|Märel]]. Den allgemengen Androck ass dee vun engem gro-wäiss-schwaarze Vugel mat laange Schwanzfiederen. Vum [[Schniewel]] aus leeft op all Säit eng schwaarz Sträif duerch d'[[A (Sënnesorgan)|A]].
Männchen a Weibche si gläichgrouss. D'Weibchen huet meeschtens e Fiederkleed dat liicht manner kontrasträich ass wéi dat vum Männchen.
== Liewensraum ==
De Grousse Groen Neimäerder lieft an hallefoppene Landschafte mat Hecken an eenzele Beem.
== Ernierung ==
De grousse groe Neimäerder frësst souzesoen nëmmen Déieren, am [[Hierscht]] och emol [[Fruucht (Botanik)|Friichten]]. Seng Beit si virun allem [[Wullmais]], [[Mais (Gattung)|Mais]] an och [[Spëtzmais]], déi zesumme bis zu 90 % vu sengem Kascht ausmaachen. Donieft frësst en och nach Vigel, dat bis zur Gréisst vun enger Märel. Nëmme seele fänkt e [[Fliedermais]], [[Amphibien]], [[Reptiller]] oder och [[Fësch]]. Seng Brutt fiddert en, besonnesch an den éischten Deeg nom Schlüpfen, mat [[Insekten]], virun allem [[Kiewerleken]] an [[Heesprénger]].
De Grousse Groen Neimäerder jot virun allem vun exponéierte Plazen aus, déi meeschtens op enger Héicht vun 3 bis 8 Meter leien, a vu wou aus e sech op seng Affer stierzt. Seng Beit spiisst en dacks op engem Dar op oder klemmt se an enger Aaschtgafel fest, dat fir se stéckweis kënnen ze friessen, mä awer och fir sou eng Reserv unzeleeën.
== Zuchverhalen ==
De Grousse Groen Neimäerder ass e [[Standvugel]] am Süde vu sengem Verbreedungsgebitt, méi nërdlech gëtt en zum [[Zuchvugel]], woubäi d'Zuchdistanz vu Süden no Norden zouhëlt.
D'Wanterquartéiere vun de Vigel aus dem Norde leie meeschtens am Bruttgebitt vun de Populatiounen déi méi südlech bréien, wärend déi selwer entweeder d'ganzt Joer an hirem Bruttgebitt bleiwen oder awer am Hierscht no Süden auswäichen.
Vun de Vigel déi an Zentraleuropa bréie verloossen zirka 50 % hiert Bruttrevéier. Déijéineg déi um Nordrand vum Verbreedungsgebitt bréie maachen dat zu 100 %.
== De Grousse Groen Neimäerder zu Lëtzebuerg ==
Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass de Grousse Groen Neimäerder d'ganzt Joer iwwer ze gesinn. D'Bruttzäit zitt sech vum [[Abrëll]] bis de [[Juli]].
Seng Zuel huet an de lescht Joerzéngte staark ofgeholl, dat virun allem wéinst der Zerstéierung vu senge Liewensraim, awer warscheinlech och wéinst dem Asaz vun [[Insektizid]]en an der Agrikultur, duerch déi déi 'grouss' Insekten deziméiert goufen.
De Bestand vum Grousse Groen Neimäerder gëtt op nëmme méi 50-90 Bruttkoppelen am ganze Land geschat (Stand 2010).<ref name="Vögel Luxemburgs">P. Lorgé & E. Melchior 2010, S. 153. ''Vögel Luxemburgs''.</ref>
Op der [[Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Rouder Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]] stoung d'Aart am Joer 2009 an der Kategorie 2 (staark a Gefor). 2012 war en dofir als [[Vull vum Joer]] erausgesicht ginn. 2024 ass d'Aart an der Kategorie 1 (vum Ausstierwe bedreet) klasséiert.
D'Aart steet net an der Annex vun der [[EU-Vulleschutzdirektiv 79/409]].
=== Schutzmoossnamen ===
2010 huet d'[[Biologesch Statioun-Naturschutzzenter SIAS]]<ref>SIAS = Syndicat intercommunal pour l'assainissement du bassin hydrographique de la Syre</ref> zesumme mat der Centrale ornithologique vun [[natur&ëmwelt]] e Programm fir de Schutz vum Grousse Groen Neimäerder opgestallt.
Am Kader vun deem Programm goufen Ufank 2011 tëscht [[Guedber]] an [[Allënster]], um Lieu-dit ''Oumerecht'', wou d'Aart nach britt, siwen [[Eechen|Eeche]] geplanzt. Si sollen dem Grousse Groen Neimäerder Sëtzplaze bidden, vun deenen aus hie joe kann.<ref>[[Luxemburger Wort]] vum 7. Mäerz 2011, S. 29: Sieben Eichen in Junglinster gepflanzt.</ref><ref>Déi 7 Beem sti fir déi 7 Gemengen déi dem Syndikat ugeschloss sinn, nämlech d'Gemenge [[Gemeng Betzder|Betzder]], [[Gemeng Conter|Conter]], [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]], [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]], [[Gemeng Schëtter|Schëtter]] a [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]. D'Beem goufen de 5. Mäerz 2011 a Presenz vun der Press a vum [[Marco Schank]], Delegéierte Minister fir Ëmwelt a Landesplanung, geplanzt.</ref>
== Literatur ==
* [[Patric Lorgé|Lorgé, P.]] & [[Ed. Melchior|E. Melchior]], 2010. ''Vögel Luxemburgs.'' 264 S. Erausgi vun der [[Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga]]. D'Dréckerei ass net genannt. Cf. S. 153. ISBN 978-2-919920-01-3
* Limbrunner, A., E. Bezzel, K. Richarz, D. Singer, 2007. ''Enzyklopädie der Brutvögel Europas.'' Kosmos Verlag. 860 S. ISBN 978-3-440-11110-9
== Kuckt och ==
* [[Schweebech (Baach)#Projet ''Eng Baach fir den Äisvull''|Projet ''Eng Baach fir den Äisvull'']] an der Gemeng Sëll
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Jonglënster]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Laniidae]]
qfgq214u9qyu3tlx6c2pf7u5qf5jm4w
Weilerbacher Schmelz
0
85507
2714393
2700467
2026-11-04T07:38:27Z
GilPe
14980
+Infobox; Intro ugepasst
2714393
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:SchlossWeilerbachResteHuettenanlage.jpg|thumb|D'Reschter vun der Schmelz (2001)|260x260px]]
D''''Weilerbacher Schmelz''' war eng kleng [[Schmelz]] an der däitscher Uertschaft [[Weilerbach (Bollenduerf)|Weilerbach]] bei [[Bollenduerf]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]]. An der Schmelz gouf [[Goss]] produzéiert a verschafft; se huet schonn am [[18. Joerhonnert]] funktionéiert a war bis 1958 a Betrib war.<ref>[http://www.industrie.lu/weilerbacherhuette.html Geschichtlechen Iwwerbléck vun der Weilerbacher Schmelz]</ref> Si war ënner anerem am Besëtz vun der [[Abtei Iechternach]] a vun der [[Servais (Famill)|Famill Servais]].
==Geschicht==
D'[[Abtei Iechternach|Benediktinerabtei Echternach]] hat 1762 fir 19.570 Frang eng kleng [[Schmelz]] bei [[Bollendorf|Bollendref]] kaaft. Well op där Plaz d'Produktioun net gesteigert konnt ginn, huet den Abt [[Emmanuel Limpach]] decidéiert, tëscht [[1777]] a [[1779]] eng nei grouss Schmelz an der Nopeschuertschaft [[Weilerbach (Äifel)|Weilerbach]] ze bauen. [[1780]] gouf nach e Verwaltungsgebai an dem Abt seng Summerresidenz, dat spéidert [[Schlass Weilerbach]] bäigebaut. D'Pläng dovu ware vum [[Tiroul]]er Baumeeschter [[Paul Mungenast]].
{{Méi Info 1|Schlass Weilerbach}}
Wéi e puer Joer méi spéit déi [[franséisch Revolutioun]]struppen d'Géigend besat hunn, gouf d'Proprietéit [[1794]] vum franséische Staat beschlagnahmt a [[1797]] huet de franséische Kommissär [[Nicolas Vincent Légier]] d'Schmelz an d'Schlass gesteet. Deen huet en ettlech Ëmännerungen a Verbesserunge gemaach, wéi eng Waasseralimentatioun, an eng Vergréisserung vun den Halen. Am Ufank ass d'Schmelz net besonnesch gutt gelaf, well de Légier, deen dacks am Ausland war, sech net genuch konnt drëms bekëmmeren. Duerch d'Engagement vum [[Beefort]]er Schmelzemeeschter Peter Lefort, deen och spéider dem Légier seng Niess, d'Margarethe Rosalie Rigal, bestuet huet, koum d'Produktioun op Héichtouren.
Wéi d'''Grande Armée'' am Oktober 1813 an der [[Vëlkerschluecht vu Leipzig]] geschloe gi war, gouf de Légier op [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] kommandéiert. D'Fransousen hu vill Steiere verlaangt, déi de Légier praktesch all aus senger Täsch bezuelt huet. Eréischt 1816 no der Néierlag vun de Fransousen, a mat der Unerkennung vun der franséischer Staatsschold, gouf en indemniséiert.
Wéi no dem [[Wiener Kongress]] d'Proprietéit a [[Preisen|preisescht]] Staatsgebitt koum, goung d'Famill Légier nees zeréck a Frankräich. Just den Nicolas ass zu Weilerbach bliwwen an huet de Peter Lefort als Ierwen agesat.
[[1827]] huet deen dat Ganzt dem [[Charles Joseph Collart (1801-1834)|Charles Collart]] verkaaft, iwwer deen et duerch Scholdschäiner a Wiesselen [[1832]] un d'[[Emmanuel Servais|Famill Servais]] koum. D'Famill Servais war duerno 150 Joer laang Besëtzer vun der Proprietéit.
An der Schmelz goufen allerlee Saache produzéiert, an et war éischter eng Manufaktur wéi eng Schmelz am moderne Sënn. Se huet aus enger [[Géisserei|Eisegéisserei]], engem [[Email]]léierwierk an engem [[Néckel|Vernéckelungsatelier]] bestanen. Donieft gouf et e mechaneschen Atelier an en [[Hummerwierk]]. D'Produktioun hat e grousse Volet. Et goufen Eisen- a Blechkonstruktiounen hiergestallt, wéi Brécken, Diech, Gelänneren, Millewierker, Transmissiounen, Pompelen, Kelteren a landwirtschaftlech Maschinnen. Kesseliewen, Camionsachsen, Buggien a Waasserrengerer hunn zu de Spezialitéite vum Wierk gehéiert.<ref>Neu, P.: ''Eisenindustrie in der Eifel'', Köln 1988.</ref>
[[1871]] gouf eng Wandhëtzanlag vum System [[T. Whitwell|Whitwell]] installéiert. Déi hat allerdéngs kee grousse Rendement a gouf 1877 nees ofgebaut. D'Blecher dovu goufe spéider beim Bau vun der [[Bréck an der Weilerbaach|Bréck iwwer d'Sauer]] benotzt<ref>Servais, F.: ''Echternach au Travail'', in: Cahiers Luxembourgeois 1930.</ref>, déi [[1881]] op Bedreiwe vum [[Émile Servais]] als Delegéierte vum Verwaltungsrot gebaut gouf.
[[1904]] krut d'Wierk en Uschloss op der lëtzebuergescher Säit un d'[[Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg]]. No [[1918]], wéi Lëtzebuerg net méi am [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] war, goufen d'Transporter iwwer déi däitsch [[Nims-Sauertalbahn|Sauerdallbunn]] an Direktioun [[Tréier]] gemaach.
Wärend der [[Ardennenoffensiv]] gouf d'Schlass schwéier duerch Artilleriebeschoss beschiedegt a stoung laang eidel. De Betrib an der Schmelz goung awer bis [[1958]] weider.
== Kuckt och ==
*[[Pompelspäicherwierk Weilerbach]]
*[[Bréck an der Weilerbaach]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Schmelzen]]
[[Kategorie:Verbandsgemeng Südeifel]]
nxnvc7atw3rxqcvi6kom7ze4hmftjgx
2714394
2714393
2026-11-04T07:41:11Z
Zinneke
34
/* Inhaltsverzeechnes */ [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2714394
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:SchlossWeilerbachResteHuettenanlage.jpg|thumb|D'Reschter vun der Schmelz (2001)|260x260px]]
D''''Weilerbacher Schmelz''' war eng kleng [[Schmelz]] an der däitscher Uertschaft [[Weilerbach (Bollenduerf)|Weilerbach]] bei [[Bollenduerf]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]]. An der Schmelz gouf [[Goss]] produzéiert a verschafft; se huet schonn am [[18. Joerhonnert]] funktionéiert a war bis 1958 a Betrib.<ref>[http://www.industrie.lu/weilerbacherhuette.html Geschichtlechen Iwwerbléck vun der Weilerbacher Schmelz]</ref> Si war ënner anerem am Besëtz vun der [[Abtei Iechternach]] a vun der [[Servais (Famill)|Famill Servais]].
==Geschicht==
D'[[Abtei Iechternach|Benediktinerabtei Echternach]] hat 1762 fir 19.570 Frang eng kleng [[Schmelz]] bei [[Bollendorf|Bollendref]] kaaft. Well op där Plaz d'Produktioun net gesteigert konnt ginn, huet den Abt [[Emmanuel Limpach]] decidéiert, tëscht [[1777]] a [[1779]] eng nei grouss Schmelz an der Nopeschuertschaft [[Weilerbach (Äifel)|Weilerbach]] ze bauen. [[1780]] gouf nach e Verwaltungsgebai an dem Abt seng Summerresidenz, dat spéidert [[Schlass Weilerbach]] bäigebaut. D'Pläng dovu ware vum [[Tiroul]]er Baumeeschter [[Paul Mungenast]].
{{Méi Info 1|Schlass Weilerbach}}
Wéi e puer Joer méi spéit déi [[franséisch Revolutioun]]struppen d'Géigend besat hunn, gouf d'Proprietéit [[1794]] vum franséische Staat beschlagnahmt a [[1797]] huet de franséische Kommissär [[Nicolas Vincent Légier]] d'Schmelz an d'Schlass gesteet. Deen huet en ettlech Ëmännerungen a Verbesserunge gemaach, wéi eng Waasseralimentatioun, an eng Vergréisserung vun den Halen. Am Ufank ass d'Schmelz net besonnesch gutt gelaf, well de Légier, deen dacks am Ausland war, sech net genuch konnt drëms bekëmmeren. Duerch d'Engagement vum [[Beefort]]er Schmelzemeeschter Peter Lefort, deen och spéider dem Légier seng Niess, d'Margarethe Rosalie Rigal, bestuet huet, koum d'Produktioun op Héichtouren.
Wéi d'''Grande Armée'' am Oktober 1813 an der [[Vëlkerschluecht vu Leipzig]] geschloe gi war, gouf de Légier op [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] kommandéiert. D'Fransousen hu vill Steiere verlaangt, déi de Légier praktesch all aus senger Täsch bezuelt huet. Eréischt 1816 no der Néierlag vun de Fransousen, a mat der Unerkennung vun der franséischer Staatsschold, gouf en indemniséiert.
Wéi no dem [[Wiener Kongress]] d'Proprietéit a [[Preisen|preisescht]] Staatsgebitt koum, goung d'Famill Légier nees zeréck a Frankräich. Just den Nicolas ass zu Weilerbach bliwwen an huet de Peter Lefort als Ierwen agesat.
[[1827]] huet deen dat Ganzt dem [[Charles Joseph Collart (1801-1834)|Charles Collart]] verkaaft, iwwer deen et duerch Scholdschäiner a Wiesselen [[1832]] un d'[[Emmanuel Servais|Famill Servais]] koum. D'Famill Servais war duerno 150 Joer laang Besëtzer vun der Proprietéit.
An der Schmelz goufen allerlee Saache produzéiert, an et war éischter eng Manufaktur wéi eng Schmelz am moderne Sënn. Se huet aus enger [[Géisserei|Eisegéisserei]], engem [[Email]]léierwierk an engem [[Néckel|Vernéckelungsatelier]] bestanen. Donieft gouf et e mechaneschen Atelier an en [[Hummerwierk]]. D'Produktioun hat e grousse Volet. Et goufen Eisen- a Blechkonstruktiounen hiergestallt, wéi Brécken, Diech, Gelänneren, Millewierker, Transmissiounen, Pompelen, Kelteren a landwirtschaftlech Maschinnen. Kesseliewen, Camionsachsen, Buggien a Waasserrengerer hunn zu de Spezialitéite vum Wierk gehéiert.<ref>Neu, P.: ''Eisenindustrie in der Eifel'', Köln 1988.</ref>
[[1871]] gouf eng Wandhëtzanlag vum System [[T. Whitwell|Whitwell]] installéiert. Déi hat allerdéngs kee grousse Rendement a gouf 1877 nees ofgebaut. D'Blecher dovu goufe spéider beim Bau vun der [[Bréck an der Weilerbaach|Bréck iwwer d'Sauer]] benotzt<ref>Servais, F.: ''Echternach au Travail'', in: Cahiers Luxembourgeois 1930.</ref>, déi [[1881]] op Bedreiwe vum [[Émile Servais]] als Delegéierte vum Verwaltungsrot gebaut gouf.
[[1904]] krut d'Wierk en Uschloss op der lëtzebuergescher Säit un d'[[Eisebunnsstreck Ettelbréck-Waasserbëlleg]]. No [[1918]], wéi Lëtzebuerg net méi am [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] war, goufen d'Transporter iwwer déi däitsch [[Nims-Sauertalbahn|Sauerdallbunn]] an Direktioun [[Tréier]] gemaach.
Wärend der [[Ardennenoffensiv]] gouf d'Schlass schwéier duerch Artilleriebeschoss beschiedegt a stoung laang eidel. De Betrib an der Schmelz goung awer bis [[1958]] weider.
== Kuckt och ==
*[[Pompelspäicherwierk Weilerbach]]
*[[Bréck an der Weilerbaach]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Schmelzen]]
[[Kategorie:Verbandsgemeng Südeifel]]
lnf4ofz0g0z5ns647wrjqbltjiqv0z1
Eisenach (Äifel)
0
85646
2714286
2694544
2026-11-03T17:32:07Z
GilPe
14980
+lb Numm
2714286
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Gemeng Eisenach am Landkrees Béibreg-Prüm|d'Stad Eisenach an Thüringen|Eisenach}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Eisenach
| Wopen = DEU Eisenach (Eifel) COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = {{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
| Verbandsgemeng = {{VG Südeifel}}
| Gemeng =
| Fläch = 631 ha
| Koordinaten = {{Coor dms|49|51|06|N|06|30|32|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Eisenach''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]], am däitsche Bundesland [[Rheinland-Pfalz]].
Et läit eng 3 km ëstlech vun [[Irrel]].
== Geschicht ==
Eisenach gouf eng éischt Kéier am Joer 762 als "Hisnanca in pago Bedinse" an enger Charta ernimmt, an där de Godoin a säi Jong Helmerich hire Besëtz zu Eisenach dem [[Klouschter Iechternach]] vermaach hunn.<ref>[[Camille Wampach]], Urkunden- und Quellenbuch zur Geschichte der altluxemburgischen Territorien bis zur Burgundischen Zeit, 10 Bde., Luxemburg 1935–1955 I 2 Nr. 47).</ref>
Och d'Domkapitel zu Tréier hat Stécker Land um Territoire vun der haiteger Gemeng, déi no der franséischer Revolutioun verkaaft goufen.
Bis de 7. November 1970 huet Eisenach zum [[Landkrees Tréier-Saarburg]] gehéiert, zanterhier ass et en Deel vum Krees Béibreg-Prüm.<ref>Amtliches Gemeindeverzeichnis 2006, Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz, Seite 160</ref>
== Bevëlkerung ==
Entwécklung vun der Zuel vun den Awunner (31. Dezember):
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"
| valign="top" width="25%" |
* 1815 – 260
* 1835 – 398
* 1871 – 416
* 1905 – 433
* 1939 – 414
* 1950 – 404
| valign="top" width="25%" |
* 1961 – 382
* 1965 – 369
* 1970 – 388
* 1975 – 377
* 1980 – 359
* 1985 – 342
| valign="top" width="25%" |
* 1987 – 348
* 1990 – 333
* 1995 – 348
* 2000 – 328
* 2005 – 370
* 2007 – 366
* 2009 - 363
|}
<small> Quell: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz</small>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20110710172333/http://www.irrel.de/buerger/orte/o05.htm Eisenach op der Websäit vun der VG Irrel]
* [https://web.archive.org/web/20160131122509/http://www.swr.de/landesschau-rp/hierzuland/-/id=100766/nid=100766/did=2354338/1xd3weo/index.html Kuerzportrait an der Emissioun ''Hierzuland''], SWR Fernsehen.
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
inz1ouoegd6y1j8c3w579tting6f76r
Mersch
0
94188
2714358
2594711
2026-11-03T23:24:36Z
Zinneke
34
+1
2714358
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie Familljennumm}}
'''Mersch''', ass:
* den däitschen Numm vun der Uertschaft [[Miersch]] an der [[Gemeng Miersch]];
* de [[Familljennumm]] vun ë. a. dëse Persounen:
** [[Arsène Mersch]] (1913-1980), lëtzebuergesche Vëlossportler;
** [[Camille Mersch]] (1907-1957), lëtzebuergesche Lokalpolitiker;
** [[Carole Mersch]] (bestuet Gourdin, 1950), lëtzebuergesch Historikerin;
** [[Charles Mersch]] (1908-1996), lëtzebuergesche Waasserballer an Olympionik;
** [[Charles-Frédéric Mersch]] (1810-1888), lëtzebuergeschen Ingenieur a Professer:
** [[François Mersch]] (1913-1983), lëtzebuergesche Liichtathleet an Editeur;
** [[Fritz Mersch]] (1862-1937), lëtzebuergesche Jurist a Politiker;
** [[Geneviève Mersch]] (1963), lëtzebuergesch Regisseurin an Dréibuchautorin;
** [[Henri Mersch]] (1929-1983), lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik.
** [[Jean Mersch-Wittenauer]] (1819-1879), lëtzebuergeschen Händler a Politiker.
** [[Josy Mersch]] (1912-2004), lëtzebuergesche Vëlossportler.
** [[Jules Mersch (Publizist)|Jules Mersch]] (1898-1973), lëtzebuergesche Publizist;
** [[Jules Mersch (Fuerscher)|Jules Mersch]] (1883-1966), lëtzebuergesche Fuerscher;
** [[Karl Mersch]] (1856-1884), lëtzebuergeschen Auteur an Editeur.
** [[Yves Mersch]] (1949), lëtzebuergesche Banquier, Jurist a Politolog;
mxivm3ljooddlucjtsd9jp2rjidyop9
Schlass Weilerbach
0
101464
2714397
2587994
2026-11-04T07:43:58Z
GilPe
14980
Upassungen
2714397
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai}}
[[Fichier:SchlossWeilerbachPortal.jpg|upright|thumb|Portal]]
[[Fichier:SchlossWeilerbachGarten.jpg|thumb|De Gaart mam Pavillon]]
D''''Schlass Weilerbach''' (de. ''Schloss Weilerbach'') ass e Gebai am [[Barock]]stil zu [[Weilerbach (Bollenduerf)|Weilerbach]], an der [[Rheinland-Pfalz|rheinland-pfälzescher]] Uertsgemeng [[Bollendorf]], op däitscher Säit vun der [[Sauer]], eng 3 Kilometer nordwestlech vun [[Iechternach]]. Et gouf 1780 vun der d'[[Abtei Iechternach]], ënner dem [[Emmanuel Limpach]], als [[Summerresidenz]] fir hir [[Abt|Äbt]] an als Administratiounsgebai vun der [[Weilerbacher Schmelz]] baue gelooss. Architekt war de [[Paul Mungenast]].
==Geschicht==
D'Iechternacher Abtei hat 1762 fir 19.570 Frang<ref name=industrielu>[http://www.industrie.lu/weilerbacherhuette.html Weilerbacher Hütte] op industire.lu.</ref> eng kleng Schmelz zu Bollenduerf kaf. Well déi net vergréissert konnt ginn, gouf tëscht 1777-1779 eng nei am Nopeschduerf Weilerbach opgeriicht.<br>
{{Méi Info 1|Weilerbacher Schmelz}}
1780 gouf d'Schlass fäerdeggebaut. An der Zäit vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gouf de Klouschterbesëtz confisquéiert an d'Schlass 1797 un den Nicolas Vincent Légier versteet. 1827 gouf et un de [[Charles Joseph Collart (1801-1834)]] verkaf, deen et 5 Joer drop, 1832 un d'Industriellefamill [[Servais (Famill)|Servais]] vu [[Miersch]] viruverkaf huet.<ref name="industrielu" /> Et blouf 150 Joer an hirem Besëtz. 1930 hunn si d'Schlass renovéiere gelooss. Wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] gouf et staark beschiedegt a stoung laang eidel. D'Schmelz war nach bis 1958 a Betrib; 1961 koum en Noutdaach op d'Schlass, fir ze verhënneren, datt et zerfale géif.
1983 gouf d'Schlassareal ënner [[Denkmalschutz]] gestallt<ref>Gabriele Nina Bode, Michael Losse: ''Baudenkmale gefährdet – Baudenkmale gerettet. Rheinland-Pfalz (Berichtszeitraum etwa 1991 bis 1996)''. In: ''Burgen und Schlösser''. Jg. 37, Nr. 9, 1996, ISSN0007-6201, S. 158.</ref> an d'Schlass gouf tëscht 1987 an 1992 restauréiert. 1991 gouf den [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] Proprietär. Bis 1997 gouf de Gaart nees an d'Rei gesat, dee komplett verwëllert war. 1999-2008 goufen d'Ruine vun der Schmelz an d'Fassong bruecht.
D'Schlass steet eidel, nodeem e puer Joer laang e Sanatorium dra war. D'Niewegebaier sinn zum Deel un Horeca-Betriber verlount oder kënne fir Feieren oder Concerte gelount ginn. De Gaart ass fräi zougänglech.
== Beschreiwung ==
D'Schlass ass am Stil vum Barock. Et huet e Glach mam [[Lëschenhaus]], dat ëm déi selwecht Zäit zu Iechternach gebaut gi war, an dat 1975 vun der Gemeng ofrappe gelooss gouf.
Et huet e Keller den iwwer dem Buedem ass, driwwer sinn zwéi Stäck, an de Späicher huet e Mansardendaach mat engem klengen Tiermchen an der Mëtt. Et ass vertikal an dräi gedeelt, woubäi de mëttelsten Deel um Niveau vum Daach en dräieckege [[Giewelrelief|Fronton]] huet, op deem ee "Monsterkäpp" gesäit (d'selwecht wéi um [[Rokoko-Pavillon zu Iechternach|Pavillon zu Iechternach]]), souwéi d'Wope vun der Famill Limpach a vun der Abtei Iechternach. Um éischte Stack ass e Balkon mat engem Gelänner am [[Rokoko]]-Stil. Op der Südsäit féiert eng Trap am Fräien, vun zwou Säite vum Gaart erop bei d'Portal. Iwwer der Dier ass eng [[Cartouche (Konscht)|Cartouche]] mam Baujoer "ANNO 1780".<!-- (wou gesäit een déi Monsterkäpp ëm d'Fënsteren?) Ronderëm d'Fënsteren am mëttelsten Deel sinn am ieweschten Deel Gesiichter vu Monsteren.--> Déi zwéi säitlech Deeler hu [[Risalit]]te mat
[[Faasadegiewel]]en, déi awer net sou vill dekoréiert si, wéi de Fronton an der Mëtt.
Bannenan ass um 1. Stack dat sougenannt ''Abtszëmmer'' z'ernimmen, mat Molereie vun ëm 1780, déi erhale sinn an an den 1990er Jore restauréiert goufen. Am Keller sinn d'Reschter vun der fréierer Schlasskichen, mat enger monumentaler Schminni an engem [[verwëllef]]te [[Plaffong]].
Ronderëm ass e 25 Hektar groussen Terrain, vun deem e groussen Deel als Schlassgaart am franséische Stil ugeluecht ass.
Am Gaart stinn nach e fréiert Haus vum Portier an eng fréier [[Remise]], allen zwee aus dem 18. Joerhonnert, an d'Haus vun der Schmelzadministratioun, hanner dem Schlass. Bemierkenswäert ass och e [[Pavillon]], um aneren Enn vum Gaart, deen d'architektonesch Elementer vum Schlass zitéiert a reflektéiert.
Op Terrassen am Hank goufe fréier Drauwen ugebaut.
== Literatur ==
* Marie Luise Niewodniczanska, Michael Berens: ''Schloss Weilerbach''. Schloß-Weilerbach-Gesellschaft, Bitburg 2001, o. S.
* Heinz Monz: ''In neuem Glanz – Schloß Weilerbach''. In: ''Journal.'' Jg. 4, Nr. 9, 1991, S. 46–47.
* Klaus Kremb, Peter Lautzas: ''Landesgeschichtlicher Exkursionsführer Rheinland-Pfalz''. Band 2. Arbogast, Otterbach 1991, ISBN 3-87022-150-X.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Schloss Weilerbach|{{PAGENAME}}}}
* [https://web.archive.org/web/20140102200503/http://www.irrel.de/buerger/orte/03/schlosswb/main1.html Biller vum Schlass]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Verbandsgemeng Südeifel]]
[[Kategorie:Abtei Iechternach]]
[[Kategorie:Buergen a Schlässer an Däitschland|Weilerbach]]
[[Kategorie:Bauwierker 1780]]
cfjpq8s2sjwu90xl5l1q6de0fvd0o6k
Stater Tram
0
114569
2714268
2688470
2026-11-03T11:59:44Z
Zinneke
34
/* Chronologie */ one year later
2714268
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Transportreseau
|Linnen = 1
|Statiounen = 24
}}
De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass.
{{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}}
D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten.
2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann.
== Geschicht ==
=== Chronologie ===
*7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op.
*1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd.
*1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train'').
*1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen.
*2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB.
*2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert.
*2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn.
*2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl.
*20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2] Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>.
*2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo).
*2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht.
*Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]].
*Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum.
*Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]).
*Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf.
*{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>.
*17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert.
*21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>.
*15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>.
*{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un.
*18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht.
*{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un.
*{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht.
*24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst.
*{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert.
*12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass.
*23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt.
*{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier.
*10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op.
* 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen.
*21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>.
* 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>.
* 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare).
* {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]].
* 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare.
* 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>.
* 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>.
* {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>.
* 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]].
* {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>.
* 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
* 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>.
* {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>.
* 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
* {{0}}6. Juli 2026: D'Aarbechte fir den Tramsschapp op der Cloche d'or fänken un.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/eischte-coup-de-pelle-fir-den-neien-tramsschapp-op-der-cloche-dor-1555325831|Titel=Tramsreseau gëtt weider ausgebaut: Éischte Coup de pelle fir den neien Tramsschapp op der Cloche d'Or|Gekuckt=2026-07-06|Auteur=object Object, object Object|Datum=2026-07-06|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>
* 15. Juli 2026: D'Chamber stëmmt d'Finanzéierungsgesetz fir d'Linn Stäreplaz-CHL.<ref>Monique Kater: [https://www.rtl.lu/news/national/chamber-stemmt-gesetz-iwwer-dtramsstreck-stareplaz-chl-250105207 "Tram Richtung Stroossen: Chamber stëmmt Gesetz iwwer d’Tramsstreck 'Stäreplaz - CHL'."] rtl.lu, 20.07.2026.</ref>
* Ufank 2028 (geplangt): Ufank vun den Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech.<ref name=verspéit>{{Citation|Titel=„Nei Hollerich“ muss länger auf die Tram warten.|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/stadaland/nei-hollerich-muss-laenger-auf-die-tram-warten/163958819.html |Wierk=Wort.lu|Datum=03.11.2026|Gekuckt=03.11.2026|Sprooch=de}}</ref>
* Enn 2029 (geplangt): D'Streck tëscht der Gare an Hollerech geet op.<ref name=verspéit/>
=== Den ale Reseau ===
{{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}}
[[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]]
An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer.
=== Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...===
[[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]]
Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />.
Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
[[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn:
* eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn.
* eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn.
Dëse Projet mat enger Längt vu 14 km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht.
[[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn.
De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />.
===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram ===
[[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]]
D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />.
Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier.
Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />.
Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
=== Oppositioun an alternativ Projeten ===
Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>.
Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn.
Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23 % vun de Befrote géint de Projet waren, 7 % waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen.
En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />.
Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
{{Méi Info 1|LuxTram}}
De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
== D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' ==
{{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}}
[[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]]
Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]].
De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]).
== Ausbaupläng ==
Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref>
Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>:
=== Geplangten Ausbau bis 2035 ===
[[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]]
==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ====
Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>.
* Rout Bréck - ''Laangfur''
Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3 km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />.
* Gare - Nei Hollerech
Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />.
D'Aarbechten si fir 2026 bis 2028 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028<ref name=":27" />.
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn.
Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}}
==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ====
Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}}
==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ====
Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100 km/h) bedriwwe ginn.
Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}}
=== Eventuellen Ausbau no 2035 ===
Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen:
* hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or
* mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare
* donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert)
=== Fréier Pläng ===
An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16 km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref>
D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl.
== Ekipement vun de Statiounen ==
All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn.
D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />.
Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen:
* Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>.
* Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]).
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai
Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit
Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''.
</gallery>
Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
== Rullmaterial ==
[[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]]
D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert.
Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no.
Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn.
Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6 km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehalen, well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum
Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram
Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert
</gallery>
RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert, fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op „Siggi“ gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat.
LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
== Tramsschäpp ==
=== Tramsschapp Kierchbierg ===
[[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]]
Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft.
Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />.
Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten
Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss
Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen
</gallery>
=== Tramsschapp Cloche d'or ===
[[Fichier:Luxembourg, 2026-07 Luxtram CRM Cloche d'Or (106).jpg|thumb|260px|Plaz op der Cloche d'Or wou den zweete Luxtram-Tramsschapp gebaut gëtt (Juli 2026).]]
Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt.
Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt.
De Bau vum Tramsschapp hätt sollen Enn 2025 ufänken; den éischte Spuedestéch war awer eréischt de 6. Juli 2026<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/eischte-coup-de-pelle-fir-den-neien-tramsschapp-op-der-cloche-dor-1555325831|Titel=Tramsreseau gëtt weider ausgebaut: Éischte Coup de pelle fir den neien Tramsschapp op der Cloche d'Or|Gekuckt=2026-07-06|Auteur=object Object, object Object|Datum=2026-07-06|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. D'Aarbechte ginn an an zwou Etappen duerchgefouert:
* déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen;
* mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë. a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut.
Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen.
Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref>
Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
== Fueren a Signalisatioun ==
Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt.
Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn:
* En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss;
* E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet;
* E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen;
* En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss.
Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]].
Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn:
* „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf;
* „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist – op de Statiounen, déi direkt virun enger Kräizung leien – am Luuchtenzyklus den idealen Ament un, fir d'Diere vum Tram zouzemaachen, fir gläich kënne fort ze fueren.
Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750“ un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn, a blénke giel, wa kee Stroum dran ass.
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als „Stopp“-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal, wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal, dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet.
</gallery>
== Annonce vun de Statiounen ==
An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z. B. vu Mataarbechter vu Luxtram geschwat an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir „Hamilius“. Och d'Transportministere [[François Bausch]] („Gare Centrale“) a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''.
</gallery>
== Personal ==
Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]], wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt, well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn, am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Bei enger Protestaktioun bei der Aweiung vum 2. Deel hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50 % méi déif bei Luxtram an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesverband) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë. a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4 %, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.6,0,0.6)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:220
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
bar:2027 text:2027
bar:2028 text:2028
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:2016 from:0 till:20
bar:2017 from:0 till:60
bar:2018 from:0 till:93
bar:2019 from:0 till:109
bar:2020 from:0 till:124
bar:2021 from:0 till:155
bar:2022 from:0 till:165
bar:2023 from:0 till:175
bar:2024 from:0 till:185
bar:2025 from:0 till:0
bar:2026 from:0 till:0
bar:2027 from:0 till:0
bar:2028 from:0 till:0
PlotData=
bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5)
bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5)
bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5)
bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5)
bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5)
bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5)
bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5)
bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5)
bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5)
bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
</timeline>
<small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small>
== Tarifikatioun a Finanzement ==
Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]].
Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>.
De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl.
== Literatur ==
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007.
* Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.)
* Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022.
== Kuckt och ==
* [[Fréiere Stater Tram]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram]
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)]
* [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017
* [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017
=== Wéi funktionéiert den Tram? ===
Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}:
* [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité]
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stater Tram| ]]
cp5r0hlfy4tektj2hh049h4ritcpl6n
2714269
2714268
2026-11-03T12:02:34Z
Zinneke
34
/* Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West */ one year later
2714269
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Transportreseau
|Linnen = 1
|Statiounen = 24
}}
De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass.
{{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}}
D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten.
2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann.
== Geschicht ==
=== Chronologie ===
*7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op.
*1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd.
*1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train'').
*1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen.
*2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB.
*2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert.
*2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn.
*2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl.
*20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2] Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>.
*2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo).
*2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht.
*Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]].
*Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum.
*Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]).
*Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf.
*{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>.
*17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert.
*21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>.
*15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>.
*{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un.
*18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht.
*{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un.
*{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht.
*24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst.
*{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert.
*12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass.
*23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt.
*{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier.
*10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op.
* 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen.
*21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>.
* 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>.
* 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare).
* {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]].
* 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare.
* 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>.
* 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>.
* {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>.
* 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]].
* {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>.
* 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
* 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>.
* {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>.
* 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
* {{0}}6. Juli 2026: D'Aarbechte fir den Tramsschapp op der Cloche d'or fänken un.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/eischte-coup-de-pelle-fir-den-neien-tramsschapp-op-der-cloche-dor-1555325831|Titel=Tramsreseau gëtt weider ausgebaut: Éischte Coup de pelle fir den neien Tramsschapp op der Cloche d'Or|Gekuckt=2026-07-06|Auteur=object Object, object Object|Datum=2026-07-06|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>
* 15. Juli 2026: D'Chamber stëmmt d'Finanzéierungsgesetz fir d'Linn Stäreplaz-CHL.<ref>Monique Kater: [https://www.rtl.lu/news/national/chamber-stemmt-gesetz-iwwer-dtramsstreck-stareplaz-chl-250105207 "Tram Richtung Stroossen: Chamber stëmmt Gesetz iwwer d’Tramsstreck 'Stäreplaz - CHL'."] rtl.lu, 20.07.2026.</ref>
* Ufank 2028 (geplangt): Ufank vun den Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech.<ref name=verspéit>{{Citation|Titel=„Nei Hollerich“ muss länger auf die Tram warten.|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/stadaland/nei-hollerich-muss-laenger-auf-die-tram-warten/163958819.html |Wierk=Wort.lu|Datum=03.11.2026|Gekuckt=03.11.2026|Sprooch=de}}</ref>
* Enn 2029 (geplangt): D'Streck tëscht der Gare an Hollerech geet op.<ref name=verspéit/>
=== Den ale Reseau ===
{{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}}
[[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]]
An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer.
=== Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...===
[[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]]
Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />.
Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
[[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn:
* eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn.
* eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn.
Dëse Projet mat enger Längt vu 14 km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht.
[[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn.
De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />.
===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram ===
[[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]]
D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />.
Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier.
Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />.
Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
=== Oppositioun an alternativ Projeten ===
Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>.
Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn.
Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23 % vun de Befrote géint de Projet waren, 7 % waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen.
En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />.
Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
{{Méi Info 1|LuxTram}}
De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
== D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' ==
{{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}}
[[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]]
Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]].
De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]).
== Ausbaupläng ==
Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref>
Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>:
=== Geplangten Ausbau bis 2035 ===
[[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]]
==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ====
Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>.
* Rout Bréck - ''Laangfur''
Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3 km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />.
* Gare - Nei Hollerech
Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />.
D'Aarbechten si fir 2028 bis 2029 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2029<ref name=verspéit>{{Citation|Titel=„Nei Hollerich“ muss länger auf die Tram warten.|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/stadaland/nei-hollerich-muss-laenger-auf-die-tram-warten/163958819.html |Wierk=Wort.lu|Datum=03.11.2026|Gekuckt=03.11.2026|Sprooch=de}}</ref>.
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn.
Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}}
==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ====
Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}}
==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ====
Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100 km/h) bedriwwe ginn.
Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}}
=== Eventuellen Ausbau no 2035 ===
Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen:
* hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or
* mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare
* donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert)
=== Fréier Pläng ===
An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16 km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref>
D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl.
== Ekipement vun de Statiounen ==
All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn.
D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />.
Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen:
* Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>.
* Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]).
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai
Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit
Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''.
</gallery>
Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
== Rullmaterial ==
[[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]]
D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert.
Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no.
Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn.
Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6 km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehalen, well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum
Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram
Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert
</gallery>
RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert, fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op „Siggi“ gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat.
LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
== Tramsschäpp ==
=== Tramsschapp Kierchbierg ===
[[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]]
Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft.
Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />.
Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten
Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss
Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen
</gallery>
=== Tramsschapp Cloche d'or ===
[[Fichier:Luxembourg, 2026-07 Luxtram CRM Cloche d'Or (106).jpg|thumb|260px|Plaz op der Cloche d'Or wou den zweete Luxtram-Tramsschapp gebaut gëtt (Juli 2026).]]
Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt.
Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt.
De Bau vum Tramsschapp hätt sollen Enn 2025 ufänken; den éischte Spuedestéch war awer eréischt de 6. Juli 2026<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/eischte-coup-de-pelle-fir-den-neien-tramsschapp-op-der-cloche-dor-1555325831|Titel=Tramsreseau gëtt weider ausgebaut: Éischte Coup de pelle fir den neien Tramsschapp op der Cloche d'Or|Gekuckt=2026-07-06|Auteur=object Object, object Object|Datum=2026-07-06|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. D'Aarbechte ginn an an zwou Etappen duerchgefouert:
* déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen;
* mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë. a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut.
Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen.
Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref>
Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
== Fueren a Signalisatioun ==
Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt.
Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn:
* En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss;
* E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet;
* E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen;
* En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss.
Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]].
Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn:
* „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf;
* „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist – op de Statiounen, déi direkt virun enger Kräizung leien – am Luuchtenzyklus den idealen Ament un, fir d'Diere vum Tram zouzemaachen, fir gläich kënne fort ze fueren.
Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750“ un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn, a blénke giel, wa kee Stroum dran ass.
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als „Stopp“-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal, wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal, dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet.
</gallery>
== Annonce vun de Statiounen ==
An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z. B. vu Mataarbechter vu Luxtram geschwat an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir „Hamilius“. Och d'Transportministere [[François Bausch]] („Gare Centrale“) a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''.
</gallery>
== Personal ==
Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]], wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt, well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn, am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Bei enger Protestaktioun bei der Aweiung vum 2. Deel hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50 % méi déif bei Luxtram an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesverband) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë. a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4 %, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.6,0,0.6)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:220
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
bar:2027 text:2027
bar:2028 text:2028
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:2016 from:0 till:20
bar:2017 from:0 till:60
bar:2018 from:0 till:93
bar:2019 from:0 till:109
bar:2020 from:0 till:124
bar:2021 from:0 till:155
bar:2022 from:0 till:165
bar:2023 from:0 till:175
bar:2024 from:0 till:185
bar:2025 from:0 till:0
bar:2026 from:0 till:0
bar:2027 from:0 till:0
bar:2028 from:0 till:0
PlotData=
bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5)
bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5)
bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5)
bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5)
bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5)
bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5)
bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5)
bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5)
bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5)
bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
</timeline>
<small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small>
== Tarifikatioun a Finanzement ==
Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]].
Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>.
De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl.
== Literatur ==
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007.
* Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.)
* Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022.
== Kuckt och ==
* [[Fréiere Stater Tram]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram]
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)]
* [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017
* [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017
=== Wéi funktionéiert den Tram? ===
Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}:
* [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité]
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stater Tram| ]]
6i5vqsfiw6zdv7szds1lg28xxim0836
Donald Trump
0
126662
2714412
2689177
2026-11-04T11:38:58Z
Mobby 12
60927
k
2714412
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Minister
| Funktioun1 = 45. President vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]
| Amtszäit1 = 20. Januar 2017 – 20. Januar 2021
| Virgänger1 = [[Barack Obama]]
| Nofollger1 = [[Joe Biden]]
| Funktioun2 = 47. President vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]
| Amtszäit2 = 20. Januar 2025 –
| Virgänger2 = [[Joe Biden]]
}}
[[Fichier:Trump tower.jpg|thumb|upright|Den ''Trump Tower'' zu New York]]
Den '''Donald John Trump''', gebuer de [[14. Juni]] [[1946]] zu [[New York City|New York]], ass en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikaneschen]] Entreprener, deen och als Televisiounsperséinlechkeet, Auteur a Politiker aktiv war. Hien ass zanter dem 20. Januar 2025 de 47. President vun den USA. Vun 2017 bis 2021 war hien de 45. [[President vun de Vereenegte Staaten|President vun den USA]].
== Karriär ==
Den Trump ass an der Stad New York gebuer an opgewuess. Hien huet Ekonomie op der [[Universitéit vu Pennsylvania|University of Pennsylvania]] studéiert a krut 1968 säi Bachelorofschloss. Wärend sengem Studium huet hien an der Immobilien- a Baufirma vu sengem Papp [[Fred C. Trump|Fred Trump]] geschafft. 1973 huet hien de Betrib iwwerholl an e spéider an ''The Trump Organization'' ëmbenannt. A senger Karriär huet den Trump Héichhaiser, Hoteller, Casinoen, Golfplazen an eng ganz Rei aner Immobilieprojete baue gelooss, vun deenen der vill säin Numm hunn, wéi zum Beispill den ''Trump Tower'' zu [[Manhattan (New York)|Manhattan]].
Den Trump huet virun de Presidentschaftswalen 2000 kuerz eng Kandidatur fir d'[[Reform Party of the United States of America|Reformpartei]] a Betruecht geholl, mä et sech awer virun de Virwalen anescht iwwerluecht. Vun der Zäitschrëft [[Forbes]] gëtt hien als ee vun de 400 räichste Milliardären op der Welt gelëscht, a seng Entreprisen a säi Privatliewe stoussen zënter Joerzéngten op Medieninteressi. Tëscht 2004 an 2015 hat hie seng eegen an erfollegräich [[Reality-TV]]-Serie: ''The Apprentice''.
Am Juni 2015 huet den Trump seng Kandidatur als Presidentschaftskandidat fir d'[[Republican Party (USA)|Republikanesch Partei]] annoncéiert a konnt sech séier als Favorit etabléieren. Seng Theeme waren d'Oppositioun géint d'Handelsofkommesse wéi dem [[North American Free Trade Agreement|Nordamerikanesche Fräihandelsofkommes]] (NAFTA) oder der [[Trans-Pacific Partnership|Transpazifescher Partnerschaft]], d'Reduktioun an eng besser Kontroll vun der Immigratioun mat ënner anerem dem Bau vun enger Mauer tëscht den USA a [[Mexiko]], d'Ofschafe vum ''Affordable Care Act''<ref>De ''Patient Protection and Affordable Care Act'' ass e Gesetz aus dem Joer 2010, dat den Zougank zur Krankeversécherung reegelt an e bedeitenden Aspekt vum US-Gesondheetssystem ass. Et gëllt als zentrale Bestanddeel vun der Politik vum President Obama.</ref> an d'Erofsetze vun de [[Steier]]en. Am Juli 2016 ass hie formell als republikanesche Presidentschaftskandidat nominéiert ginn, nodeems seng lescht Rivalen hir Campagnen am Mee opginn haten.
Dem Trump seng Kandidatur huet vun enger grousser nationaler an internationaler Mediepresenz profitéiert. Seng Aussoen an Interviewen an op Walkampfevenementer waren dacks kontrovers. Sou huet hien zum Beispill virgeschloen, de Moslemen d'Arees an d'USA ze verbidden.
Den 8. November 2016 huet hie mat enger Majoritéit vu Walmänner géint d'Kandidatin vun den [[Democratic Party (USA)|Demokraten]], d'[[Hillary Clinton]], gewonnen. Hie gouf den 20. Januar 2017 vereedegt.
Den 3. November 2020 huet hie géint de Kandidat vun den [[Democratic Party (USA)|Demokraten]], den [[Joe Biden]], verluer.
De 5. November 2024 huet hie mat enger Majoritéit vu Walmänner géint d'Kandidatin vun den [[Democratic Party (USA)|Demokraten]], d'[[Kamala Harris]], gewonnen. Hie gouf den 20. Januar 2025 vereedegt.
== 1. Presidentschaft (2017-2021) ==
[[Fichier:Donald Trump swearing in ceremony.jpg|thumb|Den Donald Trump am Januar 2017 wärend senger Vereedegung als President]]
=== Profil als President ===
Den Donald Trump war den eelsten an de räichste Kandidat, dee bis dohin eng Presidentschaftswal an den USA gewonnen huet, an deen éischten ouni Erfarung am Militär- oder Regierungsdéngscht. Hie war och de fënnefte Kandidat, deen d'Wal gewonnen huet ouni d'Majoritéit vun de Stëmmen ze kréien.<ref>Presidentewalen an den USA gi vum [[Electoral College]] entscheet, fir deen all Bundesstaat eng bestëmmt Zuel vu Walmänner a -frae wielt (déi Zuel spigelt d'Representatioun am [[Kongress vun de Vereenegte Staaten]] erëm) an all d'Delegéiert vun den eenzele Staate wiele fir de Gewënner an hirem jeeweilege Staat. Doduerch ass et méiglech, datt e Kandidat zum President ka gewielt ginn, obwuel a manner Eenzelstëmmen aus der Walbevëlkerung krut wéi den anere Kandidat. Zënter 1824 bis zur Wal vum Donald Trump abegraff ass dat fënnefmol geschitt.</ref> Seng Wal huet vill Protester ervirgeruff. Dem Donald Trump seng politesch Positiounen als President hunn als populistesch, protektionistesch an nationalistesch gegollt. Seng Presidentschaft war héich ëmstridden, ënner anerem wéinst de villen Ligen, déi hien erzielt huet an déi gutt dokumentéiert a widderluecht goufen.<ref>The Washington Post: [https://www.washingtonpost.com/politics/2019/03/04/president-trump-has-made-false-or-misleading-claims-over-days/?noredirect=on ''President Trump has made 9,014 false or misleading claims over 773 days''] (4. Mäerz 2019)</ref><ref>American Ethnologist op AntroSource: [https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/amet.12475 ''An anthropology of lying: Trump and the political sociality of moral outrage''] (27. Abrëll 2017)</ref><ref>The New York Times: [https://www.nytimes.com/2018/03/17/us/politics/trump-truth-lies.html ''Trump and the Truth: A President Tests His Own Credibility''] (17. Mäerz 2018)</ref><ref>The Star: [https://www.thestar.com/news/world/2018/10/22/donald-trumps-strategy-as-midterms-approach-lies-and-fear-mongering.html ''Donald Trump’s strategy as mid-terms approach: lies and fear-mongering''] (22. Oktober 2018)</ref><ref>The New Yorker: [https://www.newyorker.com/news/letter-from-trumps-washington/trumps-escalating-war-on-the-truth-is-on-purpose ''It’s True: Trump Is Lying More, and He’s Doing It on Purpose''] (3. August 2018)</ref> Vill vu senge Commentairen an Aktioune goufen och als rassistesch<ref>Vox: [https://www.vox.com/2016/7/25/12270880/donald-trump-racist-racism-history ''Donald Trump’s long history of racism, from the 1970s to 2019''] (15. Juli 2019)</ref><ref>The Atlantic: [https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2019/06/trump-racism-comments/588067/ ''An Oral History of Trump’s Bigotry''] (Juni 2019)</ref> a fraefeindlech empfonnt.
=== Innepolitik ===
Wärend senger Presidentschaft huet den Trump en Areesverbuet fir Bierger aus majoritär muslimesche Länner an e puer anere Staaten erlooss a Sécherheetsbedenken als Ursaach uginn. Nodeems dat Verbuet rechtlech attackéiert gouf, huet dat iewescht Geriicht déi drëtt Revisioun vum Dekreet schlussendlech fir valabel erkläert.<ref>Tagesschau: [https://www.tagesschau.de/ausland/trump-einreiseverbot-113.html ''Trump bekommt sein Einreiseverbot''] (26. Juni 2018)</ref> Hien huet och Steiererliichterunge fir Eenzelpersounen an Entreprisen duerchgesat,<ref>The Balance: [https://web.archive.org/web/20190726114839/https://www.thebalance.com/trump-s-tax-plan-how-it-affects-you-4113968 ''Trump's Tax Plan and How It Affects You''] (leschten Update 25. Juni 2019)</ref> d'Krankekeesemandat fir Eenzelpersounen opgehuewen<ref>BBC: [https://www.bbc.com/news/world-us-canada-24370967 ''Obamacare: Has Trump managed to kill off Affordable Care Act?''] (29. Mäerz 2019)</ref> a Pëtrolsbuerungen an der [[Arktis]] erlaabt (déi spéider viru Geriicht blockéiert goufen).<ref>The New York Times: [https://www.nytimes.com/2019/03/30/climate/trump-oil-drilling-arctic.html ''Trump’s Order to Open Arctic Waters to Oil Drilling Was Unlawful, Federal Judge Finds''] (30. Mäerz 2019)</ref> De President Trump huet den ''Dodd-Frank Act'' deelweis opgehuewen, deen de Banken no der Finanzkris vun 2008 méi streng Reegelen operluecht hat.<ref>Bloomberg: [https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-05-24/trump-signs-biggest-rollback-of-bank-rules-since-dodd-frank-act ''Trump Signs Biggest Rollback of Bank Rules Since Dodd-Frank Act''] (24. Mee 2018)</ref>
Hien huet mam [[Neil Gorsuch]], dem [[Brett Kavanaugh]] an der [[Amy Coney Barrett]] erfollegräich dräi Riichter fir d'Iewescht Geriicht nominéiert.<ref>Quartz: [https://qz.com/1626877/kavanaugh-and-gorsuch-trumps-supreme-court-appointees-so-far-dont-agree-on-much/ ''Trump’s Supreme Court appointees so far don’t actually agree on much''] (24. Mee 2019)</ref>
=== Aussepolitik ===
[[Fichier:Kim and Trump shaking hands at the red carpet during the DPRK–USA Singapore Summit (cropped).jpg|thumb|Den Donald Trump an de [[Kim Jong-un]] um historesche Sommet 2018 zu Singapur. Et war dat éischt Treffen tëscht engem amerikaneschen an engem nordkoreanesche Staatschef.]]
An der Aussepolitik huet den Donald Trump seng Politik vun ''America First'' verfollegt an d'USA aus den Handelsverhandlunge fir d'[[Trans-Pazifik-Partnerschaft]], dem Paräisser Ofkommes iwwer de Klimawandel an dem iraneschen Atomofkommes zeréckgezunn. Hien huet [[Jerusalem]] als Haaptstad vun [[Israel]] unerkannt, Importtariffer op bestëmmte Wueren agefouert an domat en Handelskrich mat China ausgeléist. Dernieft huet hien ouni Succès mat der [[Demokratesch Volleksrepublik Korea]] (Nordkorea) iwwer eng Entnukleariséierung verhandelt.
=== Ermëttlung a ''Mueller Report'' ===
Am Mee 2017 huet den Donald Trump den [[FBI]]-Direkter [[James Comey]] mat direktem Effet entlooss. Deen hat uginn, datt den FBI scho virun de Wale mat enger Enquête iwwer dem Donald Trump seng Relatioune mat der russescher Regierung ugefaangen hat. Nom Comey senger Entloossung huet de Justizministère de [[Robert Mueller]] zum Spezialberoder beruff, fir eng Enquête iwwer d'Verbindungen tëscht dem Trump senger Presidentschaftscampagne an der russescher Regierung an där hir Amëschung an d'amerikanesch Walen ze leeden. Déi Enquête huet zu Scholdbekenntnesser vu fréieren Trump-Mataarbechter gefouert. Den 22. Mäerz 2019 huet de Mueller säi Rapport dem Justizminister [[William Barr]] virgeluecht, deen zwéin Deeg duerno seng eegen Interpretatioun vun den Ermëttlunge ginn huet a weider geriichtlech Mesure géint den Trump a säi Walkampfteam ausgeschloss huet. Den 18. Abrëll 2019 ass de Bericht deelweis zenséiert der Ëffentlechkeet zougänglech gemaach ginn.
Dem Rapport no goufen et ganz vill Verbindungen tëscht der russescher Regierung an dem Walkampfteam vum Donald Trump, an d'Trump-Campagne hätt sech erwaart, vun der Aarbecht vu russeschen [[Hacker]] bei de Walen ze profitéieren. Schlussendlech konnt d'Enquête awer net etabléieren, datt Membere vum Trump senger Campagne en Deel vun enger Koordinatioun oder Verschwierung mat der russescher Regierung an där hirem Agrëff am amerikanesche Walkampf wieren. Wat d'Rechtsbehënnerung duerch den Trump betrëfft konnt d'Enquête net dorop schléissen, datt de President e Verbrieche begaangen hätt. Si huet hien awer och net entlaascht, well d'Ermëttler souwuel ëffentlech wéi och privat Aktioune vum President entdeckt haten, déi als onzoulässegen Afloss op strofrechtlech Ermëttlunge kënnen interpretéiert ginn.<ref name=bostonmueller>bostonglobe.com: [https://apps.bostonglobe.com/news/politics/graphics/2019/03/mueller-report/ ''What the Mueller report says about Trump and more''] (18. Abrëll 2019)</ref><ref name=timemueller>time.com: [https://web.archive.org/web/20190422043335/http://time.com/5567077/mueller-report-release/ ''Here Are the Biggest Takeaways From the Mueller Report''] (19. Abrëll 2019)</ref><ref>[https://www.justice.gov/storage/report.pdf ''Report on the Investigation Into Russian Interference in the 2016 Presidential Election'']</ref>
=== Covid-19-Pandemie ===
Dem Donald Trump seng Reaktioun op d'[[Coronaviruspandemie]] war lues. Hien huet a senge Messagë vill Recommandatioune vu Gesondheetsbeamten ignoréiert oder widdersprach, an Informatiounen iwwer net-bewisen Traitementer an an d'Néidegkeet, sech testen ze loossen, promouvéiert.
=== Defaite bei de Walen 2020 ===
2020 huet den Trump d'Presidentewal géint den [[Joe Biden]] verluer, mä refuséiert seng Néierlag anzegestoen. Hien huet fälschlecher Weis behaapt, et wier zu groussflächegem Walbedruch komm an hien huet probéiert, d'Resultater annuléieren ze loossen andeems hie Regierungsbeamten ënner Drock gesat huet, vill rechtlech Ufechtunge lancéiert huet, déi all keen Erfolleg haten, an de Presidentewiessel gestéiert huet. De 6. Januar 2021 huet hie seng Supporteren dozou gedrängt bei de [[Kapitol vun de Vereenegte Staaten|Kapitol]] ze marschéieren, de Sëtz vum [[Kongress vun de Vereenegte Staaten|amerikanesche Kongress]]. Vill vu sengen Ënnerstëtzer hunn de Kapitol dunn attackéiert. Bei där Attack sinn e puer Leit ëm d'Liewe komm an d'Walauszielung ass ënnerbrach ginn. Déi Attack an dem Donald Trump seng Roll dobäi goufen international vu villen Organisatiounen a Länner schaarf verurteelt.
=== Impeachment ===
Den Donald Trump ass déi eenzeg Persoun, déi op federalem Niveau an den USA gewielt gouf an déi zweemol "impeacht" gouf. En "impeachement" ass an den USA eng Prozedur, fir eng gewielt Persoun aus hirem Amt z'enthiewen. Déi éischt Kéier war 2019, nodeems hien Drock op d'Ukrain ausgeüübt huet, fir géint den Joe Biden z'ermëttelen. Dofir huet d'[[Representantenhaus vun de Vereenegte Staaten|Representantenhaus]] hie wéinst Muechtmëssbrauch a Behënnerung vum Kongress ugeklot. Am [[Senat vun de Vereenegte Staaten|Senat]] gouf hien am Februar 2020 vu béiden Uklopunkte fräigeschwat. Am Januar 2021 huet d'Representantenhaus hien eng zweete Kéier ugeklot, wéinst Ustëftung zum Opstand. De Senat huet hien am Februar fräigesprach, nodeems hie schonn net méi President war.
== Accusatiounen ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Attentater ==
Den 13. Juli 2024 huet den [[Thomas Matthew Crooks]] bei enger Walveranstaltung zu Butler (Pennsylvania) probéiert den Trump z'ermuerden. Den Donald Trump gouf um [[Ouer]] getraff an den Attentäter doropshi vum [[Secret Service]] erschoss.
De 15. September 2024 huet eng Persoun versicht, den Trump op senger Golfplaz a Florida z'erschéissen. D'Persoun gouf bei der Flucht op der Autobunn festgeholl.
== Virun der 2. Presidentschaft ==
Am November 2022 huet den Trump ugekënnegt erëm Presidentschaftskandidat wëllen ze ginn.
Den 15. Juli 2024 gouf den Donald Trump du vun de Republikaner als Presidentschaftskandidat gewielt.
Bei de Walkampfveranstaltungen koum et ëmmer nees zu kontroverse Situatiounen; méi wéi eng Kéier huet den Trump seng Géigekandidatin Kamala Harris beleidegt. Ausserdeem huet hien onschéi Kommentarer iwwer Fraen- an Ofdreiwungsrechter vu sech ginn.
=== Victoire bei de Walen 2024 ===
De [[5. November]] [[2024]] huet den Donald Trump d'Presidentschaftswalen géint d'[[Kamala Harris]] gewonnen.
== 2. Presidentschaft (2025-2029) ==
== Privatliewen ==
Den Donald Trump war bis elo dräimol bestuet an huet fënnef Kanner. Säin éischt Bestietnes mam tschechesche [[Model]] [[Ivana Trump|Ivana Zelníčková]] huet vun 1977 bis 1991 gehalen. Déi zwee hunn dräi Kanner zesummen. Vun 1993 bis 1999 war hie mat der Schauspillerin [[Marla Maples]] bestuet, mat där hien e Meedchen huet. Zënter 1998 war hie mam sloweenesche Model [[Melania Trump|Melania Knauss]] liéiert, mat deem en zënter 2005 bestuet ass an dat 2006 hire Jong op d'Welt bruecht huet.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.donaldjtrump.com/ Offiziell Säit vum Donald Trump fir de Walkampf 2016]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun Presidente vun den USA}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Trump Donald}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Entrepreneren]]
[[Kategorie:Presidente vun den USA]]
[[Kategorie:Gebuer 1946]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Entertainer]]
[[Kategorie:Televisiounsproduzenten]]
[[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]]
elrqqym36pmqfckwfvfnjnij61k9zjo
Fisch
0
127119
2714338
2570713
2026-11-03T20:53:43Z
GilPe
14980
Upassungen
2714338
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Uertschaft Fisch|de Familljennumm|Fisch (Familljennumm)}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Fisch
| Wopen = DEU Fisch COA.svg
| Bundesland = Rheinland-Pfalz
| Regierungsbezierk =
| Landkrees = [[Landkrees Tréier-Saarburg|Tréier-Saarburg]]
| Gemeng =
| Fläch = 6,87 {{km2}}
| Héicht = 350
| Kaart = Fisch_in_TR.svg
| Kaarttext =
}}
'''Fisch''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng Gemeng am [[Däitschland|däitsche]] Bundesland [[Rheinland-Pfalz]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}} an eng Fläch vun zirka 7 km².
Fësch gouf am Joer [[1150]] fir d'éischt ernimmt.{{Source?}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.gemeinde-fisch.de/ Offiziell Säit vu Fisch]
[[Fichier:Ortsgemeinde Fisch.jpg|left|thumb|320px|Fësch]]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
iy6u2ljfqmzvldzfl0cqk40isfzgye9
Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2017
0
128986
2714295
2644054
2026-11-03T17:40:40Z
Zinneke
34
/* 2017 */
2714295
wikitext
text/x-wiki
Dat hei ass d''''Archiv vun den neien Artikele vun 2017, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn''', an dofir an der Rubrik "Neist Artikelen" am "[[Portal:Lëtzebuerg|Portal Lëtzebuerg]]" opgezielt goufen.
D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se derbäigesat goufen.
{{Navigatioun Neist Artikelen Archiv}}
==2017==
[[Aarbechtsgeriicht (Lëtzebuerg)]] • [[Gaston Zangerlé]] • [[Jeannot Metzler]] • [[Nathalie Reuter (Molerin)]] • [[Luxemburgieae]] • [[Luxemburgia]] • [[Mémorial de la déportation juive (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Nathalie Reuter (Journalistin)]] • [[Daniel Frères]] • [[Foussgängerbréck um Kierchbierg]] • [[Dechens- a Kaplounshaus Gréiwemaacher]] • [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]] • [[Ettelbrécker Bibliothéik]] • [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)]] • [[Sirer Millen]] • [[Jean Pierre Moris (Ichthyolog)]] • [[Jeff Decker]] • [[Distribution d'eau des Ardennes]] • [[Gilles Thierry]] • [[Tom Raach]] • [[Joe Faber]] • [[Alain Poeckes]] • [[Samuel Baum]] • [[Sacha Pulli]] • [[Dan Ley]] • [[Julien Kohn]] • [[Tommaso Cosanti]] • [[Tom Meis]] • [[Tom Quintus]] • [[École internationale à Differdange]] • [[Lëscht vun den RGTR-Buslinnen]] • [[Rue Bernard-Haal]] • [[Rue Auguste-Liesch (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Rue Charles-Arendt]] • [[Rue Arthur-Herchen]] • [[Rue Astrid]] • [[Jules Zinnen]] • [[RGTR-Linn 308]] • [[Auguste Wampach]] • [[Luxembourg Little Big Band]] • [[CIBETT]] • [[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Microcleidus melusinae]] • [[Louis Kuschmann]] • [[Georges Mischo]] • [[Remo-Cavallini-Band]] • [[Gaasserockbluesband]] • [[The Coal Street MinOrs]] • [[8 Bar Blues Band]] • [[Blues-Club Lëtzebuerg]] • [[Emile Kowalsky]] • [[Association luxembourgeoise des journalistes professionnels]] • [[Suzanne Cotter]] • [[Felix Heuertz]] • [[Mario Jung]] • [[Simone Schneider (Botanikerin)]] • [[Mario Jung]] • [[René Klein]] • [[RGTR-Linn 307]] • [[Astra 1N]] • [[Zëmmer ze verlounen]] • [[Haus Keel]] • [[Päiperlek (Zäitschrëft)]] • [[Rue Philippe-II]] • [[Rue Louvigny]] • [[ING Night Marathon Luxembourg]] • [[Total League]] • [[Fédération luxembourgeoise de basketball]] • [[BC Mess]] • [[BC Red Miners Käldall]] • [[BBC Arantia Fiels]] • [[BBC Black Star Miersch]] • [[BBC AS Zolwer]] • [[BBC Nitia Beetebuerg]] • [[Coupe de Luxembourg (Basketball)]] • [[BBC US Hiefenech]] • [[US Basket Racing Lëtzebuerg]] • [[BBC Résidence Walfer]] • [[AB Conter]] • [[BBC Sparta Bartreng]] • [[T71 Diddeleng]] • [[BBC Etzella Ettelbréck]] • [[BC Musel Pikes]] • [[BBC Amicale Steesel]] • [[Beetebuerger Kräiz]] • [[Gaasperecher Kräiz]] • [[Zéissenger Kräiz]] • [[William Heath (Cricketspiller)]] • [[Deepak Gianchandani]] • [[Nishith Gandhi]] • [[Sebastian Finch]] • [[Christopher Evans (Cricketspiller)]] • [[Taral Desai]] • [[William Cope (Cricketspiller)]] • [[Graham Cope]] • [[Wayne Codd]] • [[Richard Neale]] • [[Joost Mees]] • [[Piran Merkl]] • [[Ben Lougheed]] • [[Anand Pattabiraman]] • [[Madhu Ramachandran]] • ''[[Sixty8]] • [[Péitruss (Film)]] • [[Dust (Film 2009)|Dust]]'' • [[Tony Whiteman]] • [[Timothy C. Barker]] • [[James Barker (Cricketspiller)]] • [[Timothy Andrews (Cricketspiller)]] • [[Rue Théodore-Eberhard]] • [[Rue d'Oradour]] • [[Jean-Paul Carvalho]] • [[Charel Hoffmann]] • [[Laurent Van Elslande]] • [[Djamel Belhaouci]] • [[Philippe Augustin]] • [[Chriss Zuidberg]] • [[Bob Zuidberg]] • [[Pol Christophory]] • [[Massimo Tarantini]] • [[Steve Weber]] • [[Frantizek Vosahlo]] • [[Maurice Van Landeghem]] • [[Julien Van Hauwermeiren]] • [[Juan Pablo Stutz]] • [[Arnaud Maroldt]] • [[Tim Laevaert]] • [[Dominik Husi]] • [[Philippe Glesener]] • [[Mateja Gajin]] • [[Max Funk]] • [[Yannick Erpelding]] • [[Charel Ernster]] • [[Hollerecher Schluechthaus]] • [[Nationalstrooss 37]] • [[Jenny Bolkaerts]] • [[Martine Emeringer]] • [[Kim Ottele]] • [[Nathalie Welsch]] • [[Laura Palgen]] • [[Kelly Schmit]] • [[Lynn Kieffer]] • [[Claude Bichel]] • [[Sarah Schnell]] • [[Diane Faber]] • [[Lynn Elouardi]] • [[Lucy Lordong]] • [[Anne-Marie Lebon]] • [[Patricia Noesen]] • [[Lena Braas]] • [[Liz Alliaume]] • [[Jessica Kruse]] • [[Maëlle Dickhoff]] • [[Joanne Delles]] • [[Laura Zanella]] • [[Martine Weber]] • [[Dimitry Bossi]] • [[Marko Katanic]] • [[Bob Peters (Volleyballspiller)]] • [[Christian Schanet]] • [[Carole Kieffer]] • [[Laure Kieffer]] • [[Tania Karier]] • [[Michèle Schilt]] • [[Marlène Da Costa Batista]] • [[Detlev Schönberg]] • [[Dieter Scholl]] • [[Jeanne Schneider]] • [[Norma Zambon]] • [[Anne Grethen]] • [[Sally Barthel]] • [[Angela Zambon]] • [[Natascha Zimmer]] • [[Fanny Weicherding]] • [[Laura Weber]] • [[Anne Schoetter]] • [[Caroline Martin]] • [[Rebecca Klerf]] • [[Kim Godart]] • [[Samirah Frisch]] • [[Leah Dickhoff]] • [[Jil Bosquee]] • [[Dina Weydert]] • [[Maryse Welsch]] • [[Lili Wagner]] • [[Lara Wagner]] • [[Julie Teso]] • [[Emie Tarantini]] • [[Corinne Steinbach]] • [[Hana Soric]] • [[Henri Goedert]] • [[Skatepark Péitruss]] • [[Ben Angelsberg]] • [[Jan Lux]] • [[Laurent Schoder]] • [[Roman Richtarik]] • [[Cindy Schneider]] • [[Jennifer Petiteville]] • [[Lucie Ney]] • [[Betty Hoffmann]] • [[Isabelle Frisch]] • [[Carla Frank]] • [[Yana Feller]] • [[Deborah Feller]] • [[Lara Ernster]] • [[Michèle Breuer]] • [[Nathalie Braas]] • [[Anne-Catherine Bollendorff]] • [[Liz Beffort]] • [[Joe Kalmes]] • [[Dean Gindt]] • [[Yann Wolff]] • [[Max Schmit (1992)]] • [[Christophe Donnersbach]] • [[Frank Muller]] • [[Frank Muller (Basketballspiller)]] • [[Tim Schmit]] • [[Gaasperecher Park]] • [[Richard-Joseph Courtois]] • [[Marcel Gérard]] • [[Roland Hoffmann (Volleyballspiller)]] • [[Erdan Muhovic]] • [[Patricia Huijnen]] • [[Annika Grosser]] • [[Laura Daco]] • [[Paulina Dabrowska]] • [[Serge Karier]] • [[Jacques Hoffmann (Volleyballspiller)]] • [[Marc Feyder]] • [[Jacques Feyder (Volleyballspiller)]] • [[Sam Thill]] • [[Erik Schmidt (Volleyballspiller)]] • [[François Ries]] • [[Paul Manderscheid]] • [[Francis Manderscheid]] • [[Pit Glesener]] • [[Anthony Schumacher]] • [[Stefan Richtarik]] • [[Stéphane Jacquin]] • [[Jean-Luc Engler]] • [[Tom Widong]] • [[Roland Bosco]] • [[Michel Wirtz]] • [[Marc Burelbach]] • [[Tom Welter]] • [[Andrej Gorbachev]] • [[Admira Joldic]] • [[Marie Reiterová]] • [[Gil Nizard]] • [[Eduard Soptelea]] • [[Pedro Zuidberg]] • [[Daniel Zuidberg]] • [[Carel Zuidberg]] • [[Gregory Speck]] • [[Pascal Schweitzer]] • [[Florent Obdeijn]] • [[Maciek Majchrzak]] • [[Rich Ruppel]] • [[Veronique Da Silva]] • [[Dan Tanson]] • [[Raoul Schlechter]] • ''[[Dräi Läichen zu Koplescht]]'' • [[Danira Mustafic]] • [[Danielle Oesch]] • [[Patricia Gengler]] • [[Fabienne Welsch]] • [[Viorica Vlad Birsasteanu]] • [[Monique Tarantini-Osweiler]] • [[Mirela Soptelea]] • [[Peggy Leick]] • [[Carole Krier]] • [[Marguerite Peggy Eischen]] • [[Ann-Cathrin Bröcker]] • [[Martine Stein]] • [[Carole Simon]] • [[Joyce Serres]] • [[Denitza Krivova]] • [[Lynn Decker]] • [[Jean Schoos (Psycholog)|Jean Schoos]] • ''[[Den drëtte Schlëssel]]'' • [[Sophie Langevin]] • [[Timo Tikkinen]] - [[Håkan Grönlund]] • [[Joakim Eriksson (Äishockeyspiller, 1964)]] • [[Julie Zorn]] • [[Marian Gallo]] • [[Joseph Wurth]] • [[Auguste Liger]] • [[FC Koeppchen Wuermer]] • [[Tom Schumacher]] • [[Pitt Koster]] • [[Raul Birenbaum]] • [[Christopher Jones (Lëtzebuergesche Basketballspiller)]] • [[Eric Jeitz]] • [[Patrick Arbaut]] • [[Bob Melcher]] • [[Jean Kox]] • [[Jairo Delgado Ferreira]] • [[Dominique Benseghir]] • [[Heavy Petrol]] • [[The Odd Blues Reunion]] • [[Joelle Gelhausen]] • [[Raoul Jungers]] • [[Ralf Lentz]] • [[Olivier De Castro]] • [[Gilles Braas]] • [[Annalena Mach]] • [[Samy Picard]] • [[Thomas Grün]] • [[Alexandre Rodenbourg]] • [[Alex Laurent]] • ''[[Codenumm Melusina]]'' • [[Philippe Bechtold]] • [[Jugendabo]] • [[Rives de Clausen]] • [[Roy Schmal]] • [[Robert Post (Äishockeyspiller)]] • [[Frank Schram]] • [[Alain Breuskin]] • [[Guy Krack]] • [[Pascal Kremer]] • [[Luxexpo]] • ''[[Gutland]] • [[D'Haus am Härewee]] • [[Armagnac (Roman)]]'' • [[Trounfolleg zu Lëtzebuerg]] • [[Danel Sinani]] • [[Olivier Thill]] • [[Andy König]] • [[Max Kiffer]] [[Nicolas Brisbois]] • ''[[E Graf op Madeira]] • [[D'Wëldanger Muer]] • [[De franséischen Doud vum Oscar Messidor]] • [[Porto fir d'Affekoten]] • [[Luxembourgichthys friedeni]]'' • [[Camionsexplosioun zu Maartel]] • [[Rue de la Francophonie]] - [[Yannick Back]] - [[Pit Sinner]][[Olivier Biver]] - [[Frederic Good]] - [[Pete Hary]] - [[Jimmy Hilbert]] - [[Daniel Houdremont]] - [[Miro Mosr]] - [[Laurent Reinesch]] - [[Ernie Vogt]] - [[J. P. Flammang]] - [[J. Michel]] - [[A. Flammang]] - [[Tom Jungblut]] - [[Kevin Krecke]] - [[Aleks Panzone]] - [[Krishan Schimberg]] - [[Sven Schmal]] - [[Bill Skamarakas]] - [[Alex Welter]] - [[Alain Schneider (Äishockeyspiller)]] - [[Jeff Meyer (Äishockeyspiller)]] - [[Gilles Biver]] - [[Thierry Holtzem]] - [[Michel Welter (Äishockeyspiller)]] - [[Patrick Schon]] - [[LuxTram]] - [[Domingos Nascimento Monteiro]] - [[Kim Yngland]] - [[Catherine Elvinger]] - [[Claude Waringo]] - [[Jean-Paul Harpes]] - [[Fréiere Stater Tram]] - [[Dan Biancalana]] - [[Marie Speyer]] - [[Carlo Welter]] - [[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] - [[Air Rescue 2]] - [[Petr Fical]] - [[Mirko Mosr]] - [[Steven Minden]] - [[Air Rescue 1]] - [[Eric Wambach]] - [[Joel Holtzem]] - [[Marcus Eriksson (Äishockeyspiller)]] - [[Honoré Wagner]] - [[Thierry Beran]] - [[Robert Beran]] - [[Xavier Thill]] - [[Kai Linster]] - [[Bob Linster]] - [[Cédric Farinon]] - [[Willibrordus-Bur zu Wëlwerwolz]] - [[Clément Tshinza]] - [[Caroline André]] - [[Christophe Nickels]] - [[Frank Baden]] - [[Charles Berna]] - [[Sharon Pesch]] - [[Brasseurs Schmelz]] - [[Nikolaus Wark]] - [[Liewen a Gesellschaft]] - [[Unité de garde et de réserve mobile]] - [[Monique Olivier]] - [[Fabienne Schauss]] - [[Joseph Felten]] - [[Léon Berchem]] - [[Adrian Stot]] - [[Alen Zekan]] - [[Yannick Bardina]] - [[Yann Hoffmann]] - [[Tommy Wirtz]] - [[Tom Krier]] - [[Steve Moreira]] - [[Sascha Marzadori]] - [[Mikel Molitor]] - [[Mika Herrmann]] - [[Max Kohl]] - [[Luca Tomassini]] - [[Leon Biel]] - [[Jimmy Hoffmann]] - [[Frank Hippert]] - [[Eric Schroeder]] - [[Dany Scholten]] - [[Daniel Scheid]] - [[Gilles Dechmann]] - [[Christian Bock]] - [[Chris Auger]] - [[Ben Weyer]] - [[Antoine Biel]] - [[Jacques Lanners]] - [[N. Weisgerber]] - [[Eugène Jeanty]] • [[Jules Müller]] • [[Batty Schröder]] • [[Rémy (Foussballspiller)]] • [[J. Kieffer]] • [[Charles Kieffer]] • [[Dominique Kelsen]] • [[Anouk Wagener (Schauspillerin)]] • [[Aldin Skenderovic]] • [[Tim Hall]] • [[Kevin Kerger]] • [[Ricardo Delgado]] • [[Jan Ostrowski]] • [[Gerson Rodrigues]] • [[Ralph Schon]] • [[Jean-Nicolas Raus]] • [[Enes Mahmutovic]] • [[Tour de Luxembourg 2017]] • [[Rue Hildegard-von-Bingen]] • [[Matthias Raus]] • [[Wirtgensmillen]] • [[Fondation Pescatore]] • [[Raphael Gindt]] • [[Thierry Faber]] • [[Naturschutzgebitt Bettenduerf-Schofsbësch]] • [[Mireille Delannoy]] • [[Reis Demuth Wiltgen]] • [[Michel Reis]] • [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun]] • [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land]] • [[Wochenblatt für Bürger und Landleute]] • [[FC Blue Boys Millebaach]] • [[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)]] • [[ShadoWhisperS]] • [[Kim Schneider]] • [[Par Leideleng Saint-Corneille]] • [[Par Diddeleng Saint-Martin]] • [[Par Wooltz Saints-Pierre-et-Paul]] • [[Par Wëntger Sainte-Famille]] • [[Par Suessem Christ Sauveur]] • [[Par Steesel–Walfer Sainte-Trinité]] • [[Par Regioun Iechternach Saint-Willibrord]] • [[Par Rammerech Saint-Valentin]] • [[Par Parc Our Saint-Nicolas]] • [[Evangeliar vum hellege Willibrord]] • [[Micropsectra robusta]] • [[Par Öewersauer Saint-Pirmin]] • [[Par Musel a Syr Saint-Jacques]] • [[Micropsectra calcifontis]] • [[Par Monnerech-Schëffleng-Steebrécken Notre-Dame-de-l'Évangile]] • [[Par Miersch Saint-François]] • [[Henri Rinnen (Politiker)]] • [[Pseudorthocladius cristagus]] • [[Symphyotrichum parviflorum]] • [[Fred Keup]] • [[Par Mess-Réibierg Sainte-Famille]] • [[Kalaphorura ludzaki]] • [[Par Mëllerdall Saint-Michel]] • [[Jugendherberg Esch-Uelzecht]] • [[Hymenaphorura arantiana]] • [[Par Mamerdall Saint-Christophe]] • [[Par Lëtzebuerg Notre-Dame]] • [[François Perle]] • [[Journal historique et littéraire]] • [[Par Kordall Sainte-Barbe]] • [[Par Käldall Notre-Dame-des-Mineurs]] • [[Par Iewescht Syr Saint-Esprit]] • [[Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs]] • [[Protaphorura eichhorni]] • [[Orchesella erpeldingae]] • [[Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul]] • [[Par Esch-Uelzecht Sainte-Famille]] • [[Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François]] • [[Par Dräilännereck Musel a Ganer Saint-Nicolas]] • [[Par Dikrich Le Bon Pasteur]] • [[Par Déifferdeng Saint-François-d'Assise]] • [[Par Clierf Saint-Benoît]] • [[Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André]] • [[Mass mat dräi Hären]] • [[Par Bartreng–Stroossen Saint-Jean XXIII]] • [[Par Atertdall Sainte-Claire]] • [[Par Äischdall Saint-François-et-Sainte-Claire]] • [[Par Äischdall-Helpert Saint-Willibrord]] • [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] • [[Beatrice Wester Krier]] • [[Muedebëtzeg (Roman)]] • [[Roughmix]] • [[Marc Limpach]] • [[En Tiger am Rousegäertchen]] • [[Nicolas de Catinat]] • [[Bal (Theaterstéck)]] • [[Marco Conrardy]] • [[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Däitsch-Oth]] • [[Gréngewald-Paart]] • [[Proviantmagaséng (Festung Lëtzebuerg)]] • [[Jean Trausch]] • [[Campus francophone]] • [[Schéieschlach]] • [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] • [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] • [[Jean-Pierre Pier]] • [[Maria Moes]] • [[Jean-Paul Pier]] • [[Marc Hostert]] • [[Louis Joseph Schlim]] • [[René Cavallini]] • [[Charles Meder]] • [[Nathalie Brocker]] • [[Florentin Antony]] • [[Fräi Ökologesch Demokratesch Partei]] • [[David Kraus]] • [[Christophe Hernandez]] • [[Florent Antony]] • [[Stenia Zapalowska]] • [[Raphael Springer]] • [[Christophe Thiry]] • [[Jean-Marie Funk]] • [[Georges Scheier]] • [[Ronny Scheier]] • [[Tour de Luxembourg 1994]] • [[Tour de Luxembourg 1999|… 1999]] • [[Tour de Luxembourg 2001|... 2001]] • [[Tour de Luxembourg 2002|… 2002]] • [[Tour de Luxembourg 2003|… 2003]] • [[Tour de Luxembourg 2004|… 2004]] • [[Yves Dessouroux]] • [[Pierre vu Lëtzebuerg]] • [[Kevin Grönlund]] • [[Yves Barthels]] • [[Benny Welter]] • [[Jean-Claude Strasser]] • [[Gilles Mangen]] • [[Clement Waltener]] • [[Centre national d'incendie et de secours]] • [[Osbourg-Haus]] • [[Conférence nationale des élèves du Luxembourg]] • [[Rue Gerhard-Mercator]] • [[Rue Isaac-Newton]] • [[Tour de Luxembourg 2010]] • [[Tour de Luxembourg 2009|…2009]] • [[Tour de Luxembourg 2008|…2008]] • [[Tour de Luxembourg 2007|…2007]] • [[Tour de Luxembourg 2006|…2006]] • [[Déi Konservativ]] • [[Claudia Monti]] • [[Zéintscheier (Gréiwemaacher)]] • [[Rue Rosalind-Franklin (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Rue Albert-Einstein (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Administration des chemins de fer]] • [[Rue Charles-Darwin]] • [[Boulevard Friedrich-Wilhelm-Raiffeisen]] • ''[[Es war einmal in Deutschland]] • [[In a Dark Place]]'' • [[René Schmitt (Museker)]] • [[Buby Reinsch]] • [[Theo Makowsky]] • [[François-Joseph Maisonnet]] • [[Pierre-Joseph Maisonnet]] • [[Jean-Baptiste Pierre Pioche]] • [[Gustav Eduard Seydel]] • [[Marc Conrad]] • [[Loïc Tanson]] • [[Édouard Rowlandson]] • [[Nicolas Pletschette]] • [[Lëscht vun den Zuchaccidenter zu Lëtzebuerg]] • [[Zuchaccident zu Diddeleng]] • ''[[Een echte Vermeer]]'' • [[Édouard Legille]] • ''[[Die Nacht der 1000 Stunden]] • [[MappaMundi]] • [[Fils (Son)]]'' • [[Circolo culturale e ricreativo Eugenio-Curiel]] • [[Lëtschet]] • [[Gemeng Rouspert-Mompech]] • [[Hubert Berg]] • [[Joëlle Scheer]] • [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] • [[Charles Thibo]] • [[Ronn Bréck (Esch-Uelzecht)]] • [[Kamil Rychlicki]] • [[Marianne Bourg]] • [[Joseph Wirth]] • [[Multimodalplattform Beetebuerg]] • [[Cyclocross-Weltmeeschterschaft 2017]] • [[Rue Joseph-Junck]] • ''[[Feier a Flam]] • [[De Papagei um Käschtebam]] • [[Schacko Klak (Roman)]] • [[Hannert dem Atlantik]]'' • [[Stade Am Deich]] • [[Stade Boy-Konen]] • [[FC Jeunesse Schieren]] • [[FC Schëffleng 95]] • [[FC Olympique Äischen]] • [[Barrage (Film)]] • [[Nic Daubenfeld]] • [[Ernest Vander Linden]] • [[Join Experience]] • [[Jeanne Werner]] • [[GoUrban 2017]] • [[Lëtzebuerger Stadbrauerei]] • [[Etienne Weber]] • [[Brasserie de Luxembourg]] • [[Brasserie artisanale de Redange]] • [[Ben Houdremont]]. '''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2016|> Archiv 2016]]'''
[[Kategorie:Archiver vu Portalschablounen|Letzebuerg]]
7qf4oo5dv9n19pzqxvt5446zcxryfx0
2714321
2714295
2026-11-03T19:46:36Z
Zinneke
34
/* 2017 */
2714321
wikitext
text/x-wiki
Dat hei ass d''''Archiv vun den neien Artikele vun 2017, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn''', an dofir an der Rubrik "Neist Artikelen" am "[[Portal:Lëtzebuerg|Portal Lëtzebuerg]]" opgezielt goufen.
D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se derbäigesat goufen.
{{Navigatioun Neist Artikelen Archiv}}
==2017==
[[Aarbechtsgeriicht (Lëtzebuerg)]] • [[Gaston Zangerlé]] • [[Jeannot Metzler]] • [[Nathalie Reuter (Molerin)]] • [[Luxemburgieae]] • [[Luxemburgia]] • [[Mémorial de la déportation juive (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Nathalie Reuter (Journalistin)]] • [[Daniel Frères]] • [[Foussgängerbréck um Kierchbierg]] • [[Dechens- a Kaplounshaus Gréiwemaacher]] • [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]] • [[Ettelbrécker Bibliothéik]] • [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)]] • [[Sirer Millen]] • [[Jean Pierre Moris (Ichthyolog)]] • [[Jeff Decker]] • [[Distribution d'eau des Ardennes]] • [[Gilles Thierry]] • [[Tom Raach]] • [[Joe Faber]] • [[Alain Poeckes]] • [[Samuel Baum]] • [[Sacha Pulli]] • [[Dan Ley]] • [[Julien Kohn]] • [[Tommaso Cosanti]] • [[Tom Meis]] • [[Tom Quintus]] • [[École internationale à Differdange]] • [[Lëscht vun den RGTR-Buslinnen]] • [[Rue Bernard-Haal]] • [[Rue Auguste-Liesch (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Rue Charles-Arendt]] • [[Rue Arthur-Herchen]] • [[Rue Astrid]] • [[Jules Zinnen]] • [[RGTR-Linn 308]] • [[Auguste Wampach]] • [[Luxembourg Little Big Band]] • [[CIBETT]] • [[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Microcleidus melusinae]] • [[Louis Kuschmann]] • [[Georges Mischo]] • [[Remo-Cavallini-Band]] • [[Gaasserockbluesband]] • [[The Coal Street MinOrs]] • [[8 Bar Blues Band]] • [[Blues-Club Lëtzebuerg]] • [[Emile Kowalsky]] • [[Association luxembourgeoise des journalistes professionnels]] • [[Suzanne Cotter]] • [[Felix Heuertz]] • [[Mario Jung]] • [[Simone Schneider (Botanikerin)]] • [[Mario Jung]] • [[René Klein]] • [[RGTR-Linn 307]] • [[Astra 1N]] • [[Zëmmer ze verlounen]] • [[Haus Keel]] • [[Päiperlek (Zäitschrëft)]] • [[Rue Philippe-II]] • [[Rue Louvigny]] • [[ING Night Marathon Luxembourg]] • [[Total League]] • [[Fédération luxembourgeoise de basketball]] • [[BC Mess]] • [[BC Red Miners Käldall]] • [[BBC Arantia Fiels]] • [[BBC Black Star Miersch]] • [[BBC AS Zolwer]] • [[BBC Nitia Beetebuerg]] • [[Coupe de Luxembourg (Basketball)]] • [[BBC US Hiefenech]] • [[US Basket Racing Lëtzebuerg]] • [[BBC Résidence Walfer]] • [[AB Conter]] • [[BBC Sparta Bartreng]] • [[T71 Diddeleng]] • [[BBC Etzella Ettelbréck]] • [[BC Musel Pikes]] • [[BBC Amicale Steesel]] • [[Beetebuerger Kräiz]] • [[Gaasperecher Kräiz]] • [[Zéissenger Kräiz]] • [[William Heath (Cricketspiller)]] • [[Deepak Gianchandani]] • [[Nishith Gandhi]] • [[Sebastian Finch]] • [[Christopher Evans (Cricketspiller)]] • [[Taral Desai]] • [[William Cope (Cricketspiller)]] • [[Graham Cope]] • [[Wayne Codd]] • [[Richard Neale]] • [[Joost Mees]] • [[Piran Merkl]] • [[Ben Lougheed]] • [[Anand Pattabiraman]] • [[Madhu Ramachandran]] • ''[[Sixty8]] • [[Péitruss (Film)]] • [[Dust (Film 2009)|Dust]]'' • [[Tony Whiteman]] • [[Timothy C. Barker]] • [[James Barker (Cricketspiller)]] • [[Timothy Andrews (Cricketspiller)]] • [[Rue Théodore-Eberhard]] • [[Rue d'Oradour]] • [[Jean-Paul Carvalho]] • [[Charel Hoffmann]] • [[Laurent Van Elslande]] • [[Djamel Belhaouci]] • [[Philippe Augustin]] • [[Chriss Zuidberg]] • [[Bob Zuidberg]] • [[Pol Christophory]] • [[Massimo Tarantini]] • [[Steve Weber]] • [[Frantizek Vosahlo]] • [[Maurice Van Landeghem]] • [[Julien Van Hauwermeiren]] • [[Juan Pablo Stutz]] • [[Arnaud Maroldt]] • [[Tim Laevaert]] • [[Dominik Husi]] • [[Philippe Glesener]] • [[Mateja Gajin]] • [[Max Funk]] • [[Yannick Erpelding]] • [[Charel Ernster]] • [[Hollerecher Schluechthaus]] • [[Nationalstrooss 37]] • [[Jenny Bolkaerts]] • [[Martine Emeringer]] • [[Kim Ottele]] • [[Nathalie Welsch]] • [[Laura Palgen]] • [[Kelly Schmit]] • [[Lynn Kieffer]] • [[Claude Bichel]] • [[Sarah Schnell]] • [[Diane Faber]] • [[Lynn Elouardi]] • [[Lucy Lordong]] • [[Anne-Marie Lebon]] • [[Patricia Noesen]] • [[Lena Braas]] • [[Liz Alliaume]] • [[Jessica Kruse]] • [[Maëlle Dickhoff]] • [[Joanne Delles]] • [[Laura Zanella]] • [[Martine Weber]] • [[Dimitry Bossi]] • [[Marko Katanic]] • [[Bob Peters (Volleyballspiller)]] • [[Christian Schanet]] • [[Carole Kieffer]] • [[Laure Kieffer]] • [[Tania Karier]] • [[Michèle Schilt]] • [[Marlène Da Costa Batista]] • [[Detlev Schönberg]] • [[Dieter Scholl]] • [[Jeanne Schneider]] • [[Norma Zambon]] • [[Anne Grethen]] • [[Sally Barthel]] • [[Angela Zambon]] • [[Natascha Zimmer]] • [[Fanny Weicherding]] • [[Laura Weber]] • [[Anne Schoetter]] • [[Caroline Martin]] • [[Rebecca Klerf]] • [[Kim Godart]] • [[Samirah Frisch]] • [[Leah Dickhoff]] • [[Jil Bosquee]] • [[Dina Weydert]] • [[Maryse Welsch]] • [[Lili Wagner]] • [[Lara Wagner]] • [[Julie Teso]] • [[Emie Tarantini]] • [[Corinne Steinbach]] • [[Hana Soric]] • [[Henri Goedert]] • [[Skatepark Péitruss]] • [[Ben Angelsberg]] • [[Jan Lux]] • [[Laurent Schoder]] • [[Roman Richtarik]] • [[Cindy Schneider]] • [[Jennifer Petiteville]] • [[Lucie Ney]] • [[Betty Hoffmann]] • [[Isabelle Frisch]] • [[Carla Frank]] • [[Yana Feller]] • [[Deborah Feller]] • [[Lara Ernster]] • [[Michèle Breuer]] • [[Nathalie Braas]] • [[Anne-Catherine Bollendorff]] • [[Liz Beffort]] • [[Joe Kalmes]] • [[Dean Gindt]] • [[Yann Wolff]] • [[Max Schmit (1992)]] • [[Christophe Donnersbach]] • [[Frank Muller]] • [[Frank Muller (Basketballspiller)]] • [[Tim Schmit]] • [[Gaasperecher Park]] • [[Richard-Joseph Courtois]] • [[Marcel Gérard]] • [[Roland Hoffmann (Volleyballspiller)]] • [[Erdan Muhovic]] • [[Patricia Huijnen]] • [[Annika Grosser]] • [[Laura Daco]] • [[Paulina Dabrowska]] • [[Serge Karier]] • [[Jacques Hoffmann (Volleyballspiller)]] • [[Marc Feyder]] • [[Jacques Feyder (Volleyballspiller)]] • [[Sam Thill]] • [[Erik Schmidt (Volleyballspiller)]] • [[François Ries]] • [[Paul Manderscheid]] • [[Francis Manderscheid]] • [[Pit Glesener]] • [[Anthony Schumacher]] • [[Stefan Richtarik]] • [[Stéphane Jacquin]] • [[Jean-Luc Engler]] • [[Tom Widong]] • [[Roland Bosco]] • [[Michel Wirtz]] • [[Marc Burelbach]] • [[Tom Welter]] • [[Andrej Gorbachev]] • [[Admira Joldic]] • [[Marie Reiterová]] • [[Gil Nizard]] • [[Eduard Soptelea]] • [[Pedro Zuidberg]] • [[Daniel Zuidberg]] • [[Carel Zuidberg]] • [[Gregory Speck]] • [[Pascal Schweitzer]] • [[Florent Obdeijn]] • [[Maciek Majchrzak]] • [[Rich Ruppel]] • [[Veronique Da Silva]] • [[Dan Tanson]] • [[Raoul Schlechter]] • ''[[Dräi Läichen zu Koplescht]]'' • [[Danira Mustafic]] • [[Danielle Oesch]] • [[Patricia Gengler]] • [[Fabienne Welsch]] • [[Viorica Vlad Birsasteanu]] • [[Monique Tarantini-Osweiler]] • [[Mirela Soptelea]] • [[Peggy Leick]] • [[Carole Krier]] • [[Marguerite Peggy Eischen]] • [[Ann-Cathrin Bröcker]] • [[Martine Stein]] • [[Carole Simon]] • [[Joyce Serres]] • [[Denitza Krivova]] • [[Lynn Decker]] • [[Jean Schoos (Psycholog)|Jean Schoos]] • ''[[Den drëtte Schlëssel]]'' • [[Sophie Langevin]] • [[Timo Tikkinen]] - [[Håkan Grönlund]] • [[Joakim Eriksson (Äishockeyspiller, 1964)]] • [[Julie Zorn]] • [[Marian Gallo]] • [[Joseph Wurth]] • [[Auguste Liger]] • [[FC Koeppchen Wuermer]] • [[Tom Schumacher]] • [[Pitt Koster]] • [[Raul Birenbaum]] • [[Christopher Jones (Lëtzebuergesche Basketballspiller)]] • [[Eric Jeitz]] • [[Patrick Arbaut]] • [[Bob Melcher]] • [[Jean Kox]] • [[Jairo Delgado Ferreira]] • [[Dominique Benseghir]] • [[Heavy Petrol]] • [[The Odd Blues Reunion]] • [[Joelle Gelhausen]] • [[Raoul Jungers]] • [[Ralf Lentz]] • [[Olivier De Castro]] • [[Gilles Braas]] • [[Annalena Mach]] • [[Samy Picard]] • [[Thomas Grün]] • [[Alexandre Rodenbourg]] • [[Alex Laurent]] • ''[[Codenumm Melusina]]'' • [[Philippe Bechtold]] • [[Jugendabo]] • [[Rives de Clausen]] • [[Roy Schmal]] • [[Robert Post (Äishockeyspiller)]] • [[Frank Schram]] • [[Alain Breuskin]] • [[Guy Krack]] • [[Pascal Kremer]] • [[Luxexpo]] • ''[[Gutland]] • [[D'Haus am Härewee]] • [[Armagnac (Roman)]]'' • [[Trounfolleg zu Lëtzebuerg]] • [[Danel Sinani]] • [[Olivier Thill]] • [[Andy König]] • [[Max Kiffer]] [[Nicolas Brisbois]] • ''[[E Graf op Madeira]] • [[D'Wëldanger Muer]] • [[De franséischen Doud vum Oscar Messidor]] • [[Porto fir d'Affekoten]] • [[Luxembourgichthys friedeni]]'' • [[Camionsexplosioun zu Maartel]] • [[Rue de la Francophonie]] - [[Yannick Back]] - [[Pit Sinner]][[Olivier Biver]] - [[Frederic Good]] - [[Pete Hary]] - [[Jimmy Hilbert]] - [[Daniel Houdremont]] - [[Miro Mosr]] - [[Laurent Reinesch]] - [[Ernie Vogt]] - [[J. P. Flammang]] - [[J. Michel]] - [[A. Flammang]] - [[Tom Jungblut]] - [[Kevin Krecke]] - [[Aleks Panzone]] - [[Krishan Schimberg]] - [[Sven Schmal]] - [[Bill Skamarakas]] - [[Alex Welter]] - [[Alain Schneider (Äishockeyspiller)]] - [[Jeff Meyer (Äishockeyspiller)]] - [[Gilles Biver]] - [[Thierry Holtzem]] - [[Michel Welter (Äishockeyspiller)]] - [[Patrick Schon]] - [[LuxTram]] - [[Domingos Nascimento Monteiro]] - [[Kim Yngland]] - [[Catherine Elvinger]] - [[Claude Waringo]] - [[Jean-Paul Harpes]] - [[Fréiere Stater Tram]] - [[Dan Biancalana]] - [[Marie Speyer]] - [[Carlo Welter]] - [[Lëtzebuergesch Äishockeynationalekipp]] - [[Air Rescue 2]] - [[Petr Fical]] - [[Mirko Mosr]] - [[Steven Minden]] - [[Air Rescue 1]] - [[Eric Wambach]] - [[Joel Holtzem]] - [[Marcus Eriksson (Äishockeyspiller)]] - [[Honoré Wagner]] - [[Thierry Beran]] - [[Robert Beran]] - [[Xavier Thill]] - [[Kai Linster]] - [[Bob Linster]] - [[Cédric Farinon]] - [[Willibrordus-Bur zu Wëlwerwolz]] - [[Clément Tshinza]] - [[Caroline André]] - [[Christophe Nickels]] - [[Frank Baden]] - [[Charles Berna]] - [[Sharon Pesch]] - [[Brasseurs Schmelz]] - [[Nikolaus Wark]] - [[Liewen a Gesellschaft]] - [[Unité de garde et de réserve mobile]] - [[Monique Olivier]] - [[Fabienne Schauss]] - [[Joseph Felten (Auteur)|Joseph Felten]] - [[Léon Berchem]] - [[Adrian Stot]] - [[Alen Zekan]] - [[Yannick Bardina]] - [[Yann Hoffmann]] - [[Tommy Wirtz]] - [[Tom Krier]] - [[Steve Moreira]] - [[Sascha Marzadori]] - [[Mikel Molitor]] - [[Mika Herrmann]] - [[Max Kohl]] - [[Luca Tomassini]] - [[Leon Biel]] - [[Jimmy Hoffmann]] - [[Frank Hippert]] - [[Eric Schroeder]] - [[Dany Scholten]] - [[Daniel Scheid]] - [[Gilles Dechmann]] - [[Christian Bock]] - [[Chris Auger]] - [[Ben Weyer]] - [[Antoine Biel]] - [[Jacques Lanners]] - [[N. Weisgerber]] - [[Eugène Jeanty]] • [[Jules Müller]] • [[Batty Schröder]] • [[Rémy (Foussballspiller)]] • [[J. Kieffer]] • [[Charles Kieffer]] • [[Dominique Kelsen]] • [[Anouk Wagener (Schauspillerin)]] • [[Aldin Skenderovic]] • [[Tim Hall]] • [[Kevin Kerger]] • [[Ricardo Delgado]] • [[Jan Ostrowski]] • [[Gerson Rodrigues]] • [[Ralph Schon]] • [[Jean-Nicolas Raus]] • [[Enes Mahmutovic]] • [[Tour de Luxembourg 2017]] • [[Rue Hildegard-von-Bingen]] • [[Matthias Raus]] • [[Wirtgensmillen]] • [[Fondation Pescatore]] • [[Raphael Gindt]] • [[Thierry Faber]] • [[Naturschutzgebitt Bettenduerf-Schofsbësch]] • [[Mireille Delannoy]] • [[Reis Demuth Wiltgen]] • [[Michel Reis]] • [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer eng Wirtschaftsunioun]] • [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land]] • [[Wochenblatt für Bürger und Landleute]] • [[FC Blue Boys Millebaach]] • [[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)]] • [[ShadoWhisperS]] • [[Kim Schneider]] • [[Par Leideleng Saint-Corneille]] • [[Par Diddeleng Saint-Martin]] • [[Par Wooltz Saints-Pierre-et-Paul]] • [[Par Wëntger Sainte-Famille]] • [[Par Suessem Christ Sauveur]] • [[Par Steesel–Walfer Sainte-Trinité]] • [[Par Regioun Iechternach Saint-Willibrord]] • [[Par Rammerech Saint-Valentin]] • [[Par Parc Our Saint-Nicolas]] • [[Evangeliar vum hellege Willibrord]] • [[Micropsectra robusta]] • [[Par Öewersauer Saint-Pirmin]] • [[Par Musel a Syr Saint-Jacques]] • [[Micropsectra calcifontis]] • [[Par Monnerech-Schëffleng-Steebrécken Notre-Dame-de-l'Évangile]] • [[Par Miersch Saint-François]] • [[Henri Rinnen (Politiker)]] • [[Pseudorthocladius cristagus]] • [[Symphyotrichum parviflorum]] • [[Fred Keup]] • [[Par Mess-Réibierg Sainte-Famille]] • [[Kalaphorura ludzaki]] • [[Par Mëllerdall Saint-Michel]] • [[Jugendherberg Esch-Uelzecht]] • [[Hymenaphorura arantiana]] • [[Par Mamerdall Saint-Christophe]] • [[Par Lëtzebuerg Notre-Dame]] • [[François Perle]] • [[Journal historique et littéraire]] • [[Par Kordall Sainte-Barbe]] • [[Par Käldall Notre-Dame-des-Mineurs]] • [[Par Iewescht Syr Saint-Esprit]] • [[Par Hesper–Réiser–Weiler Disciples d'Emmaüs]] • [[Protaphorura eichhorni]] • [[Orchesella erpeldingae]] • [[Par Ettelbréck Saints-Pierre-et-Paul]] • [[Par Esch-Uelzecht Sainte-Famille]] • [[Par Ëlwen–Wäiswampich Saint-François]] • [[Par Dräilännereck Musel a Ganer Saint-Nicolas]] • [[Par Dikrich Le Bon Pasteur]] • [[Par Déifferdeng Saint-François-d'Assise]] • [[Par Clierf Saint-Benoît]] • [[Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André]] • [[Mass mat dräi Hären]] • [[Par Bartreng–Stroossen Saint-Jean XXIII]] • [[Par Atertdall Sainte-Claire]] • [[Par Äischdall Saint-François-et-Sainte-Claire]] • [[Par Äischdall-Helpert Saint-Willibrord]] • [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] • [[Beatrice Wester Krier]] • [[Muedebëtzeg (Roman)]] • [[Roughmix]] • [[Marc Limpach]] • [[En Tiger am Rousegäertchen]] • [[Nicolas de Catinat]] • [[Bal (Theaterstéck)]] • [[Marco Conrardy]] • [[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Däitsch-Oth]] • [[Gréngewald-Paart]] • [[Proviantmagaséng (Festung Lëtzebuerg)]] • [[Jean Trausch]] • [[Campus francophone]] • [[Schéieschlach]] • [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] • [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] • [[Jean-Pierre Pier]] • [[Maria Moes]] • [[Jean-Paul Pier]] • [[Marc Hostert]] • [[Louis Joseph Schlim]] • [[René Cavallini]] • [[Charles Meder]] • [[Nathalie Brocker]] • [[Florentin Antony]] • [[Fräi Ökologesch Demokratesch Partei]] • [[David Kraus]] • [[Christophe Hernandez]] • [[Florent Antony]] • [[Stenia Zapalowska]] • [[Raphael Springer]] • [[Christophe Thiry]] • [[Jean-Marie Funk]] • [[Georges Scheier]] • [[Ronny Scheier]] • [[Tour de Luxembourg 1994]] • [[Tour de Luxembourg 1999|… 1999]] • [[Tour de Luxembourg 2001|... 2001]] • [[Tour de Luxembourg 2002|… 2002]] • [[Tour de Luxembourg 2003|… 2003]] • [[Tour de Luxembourg 2004|… 2004]] • [[Yves Dessouroux]] • [[Pierre vu Lëtzebuerg]] • [[Kevin Grönlund]] • [[Yves Barthels]] • [[Benny Welter]] • [[Jean-Claude Strasser]] • [[Gilles Mangen]] • [[Clement Waltener]] • [[Centre national d'incendie et de secours]] • [[Osbourg-Haus]] • [[Conférence nationale des élèves du Luxembourg]] • [[Rue Gerhard-Mercator]] • [[Rue Isaac-Newton]] • [[Tour de Luxembourg 2010]] • [[Tour de Luxembourg 2009|…2009]] • [[Tour de Luxembourg 2008|…2008]] • [[Tour de Luxembourg 2007|…2007]] • [[Tour de Luxembourg 2006|…2006]] • [[Déi Konservativ]] • [[Claudia Monti]] • [[Zéintscheier (Gréiwemaacher)]] • [[Rue Rosalind-Franklin (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Rue Albert-Einstein (Stad Lëtzebuerg)]] • [[Administration des chemins de fer]] • [[Rue Charles-Darwin]] • [[Boulevard Friedrich-Wilhelm-Raiffeisen]] • ''[[Es war einmal in Deutschland]] • [[In a Dark Place]]'' • [[René Schmitt (Museker)]] • [[Buby Reinsch]] • [[Theo Makowsky]] • [[François-Joseph Maisonnet]] • [[Pierre-Joseph Maisonnet]] • [[Jean-Baptiste Pierre Pioche]] • [[Gustav Eduard Seydel]] • [[Marc Conrad]] • [[Loïc Tanson]] • [[Édouard Rowlandson]] • [[Nicolas Pletschette]] • [[Lëscht vun den Zuchaccidenter zu Lëtzebuerg]] • [[Zuchaccident zu Diddeleng]] • ''[[Een echte Vermeer]]'' • [[Édouard Legille]] • ''[[Die Nacht der 1000 Stunden]] • [[MappaMundi]] • [[Fils (Son)]]'' • [[Circolo culturale e ricreativo Eugenio-Curiel]] • [[Lëtschet]] • [[Gemeng Rouspert-Mompech]] • [[Hubert Berg]] • [[Joëlle Scheer]] • [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] • [[Charles Thibo]] • [[Ronn Bréck (Esch-Uelzecht)]] • [[Kamil Rychlicki]] • [[Marianne Bourg]] • [[Joseph Wirth]] • [[Multimodalplattform Beetebuerg]] • [[Cyclocross-Weltmeeschterschaft 2017]] • [[Rue Joseph-Junck]] • ''[[Feier a Flam]] • [[De Papagei um Käschtebam]] • [[Schacko Klak (Roman)]] • [[Hannert dem Atlantik]]'' • [[Stade Am Deich]] • [[Stade Boy-Konen]] • [[FC Jeunesse Schieren]] • [[FC Schëffleng 95]] • [[FC Olympique Äischen]] • [[Barrage (Film)]] • [[Nic Daubenfeld]] • [[Ernest Vander Linden]] • [[Join Experience]] • [[Jeanne Werner]] • [[GoUrban 2017]] • [[Lëtzebuerger Stadbrauerei]] • [[Etienne Weber]] • [[Brasserie de Luxembourg]] • [[Brasserie artisanale de Redange]] • [[Ben Houdremont]]. '''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2016|> Archiv 2016]]'''
[[Kategorie:Archiver vu Portalschablounen|Letzebuerg]]
792uix3y4f0jyllzaq8tezfrphka3fq
Nicolas Entringer (Museker)
0
129847
2714287
2585211
2026-11-03T17:34:53Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Nicolas Entringer]] op [[Nicolas Entringer (Museker)]] geréckelt: homonym
2585211
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Monument Nik Entringer in Wormeldange-Haut 01.jpg|thumb|upright|Gedenksteen fir den Nik. Entringer zu Uewerwuermer]]
Den '''Nicolas Entringer''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1885]] um [[Wuermer Bierg]], an och do gestuerwen den [[18. Dezember]] [[1969]]<ref>[https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:S3HY-69DW-SV8?i=422&wc=9RYH-JWL%3A130627401%2C131117802&cc=1709358 Gebuerts- an Doudesdatum] vum [[Gebuertsakt]]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/fj2p2ztpk/pages/10/articles/DIVL1595 Doudesannonce am Luxemburger Wort vum 19. Dezember 1969]</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Museker a [[Komponist]].
Hien huet vill Lidder komponéiert, deelweis mat eegenen Texter, deelweis mat Texter vun aneren Auteuren, déi virun allem mat der Musel an dem Wäin ze dinn haten.
Hie war laang Zäit Dirigent vun der Wuermer Musek (1917–1952)<ref>[https://www.harmonie-wormeldange.lu/dirigenten/ Dirigente vun der Wuermer Musek]</ref> an och zu Nidderdonwen a Greiweldeng.
No him gouf eng Plaz um Wuermer Bierg vis-a-vis vun der [[Wendelinskapell um Wuermer Bierg|Kapell]] benannt, wou och e Gedenkstee fir hie steet.
== Literatur ==
* Léift Wuermeldéngen am Museldall, 1967. Comité des fêtes, Impr. Faber, Grevenmacher, S. 60 - 103
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten]]
== Um Spaweck ==
* [https://www.harmonie-wormeldange.lu/ Websäit vun der Wuermer Musek]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1885]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1969]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Komponisten]]
o9picfcjd42p5ikzmgugp3087o1qoeo
2714369
2714287
2026-11-04T00:07:35Z
Zinneke
34
abom
2714369
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Museker Nicolas Entringer|de Lokalpolitiker|Nicolas Entringer (Politiker)}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Monument Nik Entringer in Wormeldange-Haut 01.jpg|thumb|upright|Gedenksteen fir den Nik. Entringer zu Uewerwuermer]]
Den '''Nicolas Entringer''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1885]] um [[Wuermer Bierg]], an och do gestuerwen den [[18. Dezember]] [[1969]]<ref>[https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:S3HY-69DW-SV8?i=422&wc=9RYH-JWL%3A130627401%2C131117802&cc=1709358 Gebuerts- an Doudesdatum] vum [[Gebuertsakt]]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/fj2p2ztpk/pages/10/articles/DIVL1595 Doudesannonce am Luxemburger Wort vum 19. Dezember 1969]</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Museker a [[Komponist]].
Hien huet vill Lidder komponéiert, deelweis mat eegenen Texter, deelweis mat Texter vun aneren Auteuren, déi virun allem mat der Musel an dem Wäin ze dinn haten.
Hie war laang Zäit Dirigent vun der Wuermer Musek (1917–1952)<ref>[https://www.harmonie-wormeldange.lu/dirigenten/ Dirigente vun der Wuermer Musek]</ref> an och zu Nidderdonwen a Greiweldeng.
No him gouf eng Plaz um Wuermer Bierg vis-a-vis vun der [[Wendelinskapell um Wuermer Bierg|Kapell]] benannt, wou och e Gedenkstee fir hie steet.
== Literatur ==
* Léift Wuermeldéngen am Museldall, 1967. Comité des fêtes, Impr. Faber, Grevenmacher, S. 60 - 103
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten]]
== Um Spaweck ==
* [https://www.harmonie-wormeldange.lu/ Websäit vun der Wuermer Musek]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1885]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1969]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Komponisten]]
drtyutvpctvkvhfqx3cia5c05txyer1
2714386
2714369
2026-11-04T07:14:35Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat
2714386
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Museker Nicolas Entringer|de Lokalpolitiker|Nicolas Entringer (Politiker)}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Monument Nik Entringer in Wormeldange-Haut 01.jpg|thumb|upright|Gedenksteen fir den Nik. Entringer zu Uewerwuermer]]
Den '''Nicolas Entringer''', gebuer den [[20. Mäerz]] [[1885]] um [[Wuermer Bierg]], an och do gestuerwen den [[18. Dezember]] [[1969]]<ref>[https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:S3HY-69DW-SV8?i=422&wc=9RYH-JWL%3A130627401%2C131117802&cc=1709358 Gebuerts- an Doudesdatum] vum [[Gebuertsakt]]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/fj2p2ztpk/pages/10/articles/DIVL1595 Doudesannonce am Luxemburger Wort vum 19. Dezember 1969]</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Museker a [[Komponist]].
Hien huet vill Lidder komponéiert, deelweis mat eegenen Texter, deelweis mat Texter vun aneren Auteuren, déi virun allem mat der Musel an dem Wäin ze dinn haten.
Hie war laang Zäit Dirigent vun der Wuermer Musek (1917–1952)<ref>[https://www.harmonie-wormeldange.lu/dirigenten/ Dirigente vun der Wuermer Musek]</ref> an och zu Nidderdonwen a Greiweldeng.
No him gouf eng Plaz um Wuermer Bierg vis-a-vis vun der [[Wendelinskapell um Wuermer Bierg|Kapell]] benannt, wou och e Gedenkstee fir hie steet.
== Literatur ==
* Léift Wuermeldéngen am Museldall, 1967. Comité des fêtes, Impr. Faber, Grevenmacher, S. 60 - 103
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten]]
== Um Spaweck ==
* [https://www.harmonie-wormeldange.lu/ Websäit vun der Wuermer Musek]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1885]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1969]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Komponisten]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
qjzzbornvfmi2a043as29epq4a8hnzp
Entringer
0
129848
2714296
2322997
2026-11-03T17:42:19Z
Zinneke
34
2714296
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie Familljennumm}}
'''Entringer''' ass de [[Familljennumm]] vun ë. a. follgende Persounen:
* [[August Entringer]] (1921–2008), en däitsche Politiker (CDU).
* [[Galienus Entringer (Moler)|Galienus Entringer]] (zirka 1547 – 1579), en däitsche Moler.
* [[Galienus Entringer (Publizist)|Galienus Entringer]], en elsässesche Publizist.
* [[Marcel Entringer]], e lëtzebuergesche Fallschiermsprénger.
* [[Mario Entringer]], e lëtzebuergesche Leefer.
* [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885–1969), e lëtzebuergesche Museker, Komponist.
* [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker <!-- BM Hesper -->
41lv44b2grtpmaghulvg8763z4c27kl
2714371
2714296
2026-11-04T00:08:38Z
Zinneke
34
2714371
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie Familljennumm}}
'''Entringer''' ass de [[Familljennumm]] vun ë. a. follgende Persounen:
* [[August Entringer]] (1921–2008), en däitsche Politiker (CDU).
* [[Galienus Entringer (Moler)|Galienus Entringer]] (zirka 1547 – 1579), en däitsche Moler.
* [[Galienus Entringer (Publizist)|Galienus Entringer]], en elsässesche Publizist.
* [[Marcel Entringer]], e lëtzebuergesche Fallschiermsprénger.
* [[Mario Entringer]], e lëtzebuergesche Leefer.
* [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885–1969), e lëtzebuergesche Museker, Komponist.
* [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]] (?-1998), lëtzebuergesche Lokalpolitiker
8gp8o9e5r7wzxh52qg4oi32gjees1kq
Ramm
0
131714
2714327
2713304
2026-11-03T20:05:42Z
Dewilda
51264
Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg
2714327
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Déieren
| Numm = Ramm
| An anere Sproochen = de.: Kolkrabe;<br>fr.: Grand corbeau
| Bild = Corvus corax (FWS).jpg
| Bildtext = Ramm, Grousse Kueb
| Räich = [[Déiereräich]]
| Stamm = [[Chordata]]
| Klass = [[Vullen]]
| Uerdnung = [[Spatzevullen]]
| Famill = [[Kuebevullen]] (Corvidae)
| Gattung = [[Kueben]] (''Corvus'')
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Corvus corax
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
[[Fichier:Corvus_corax_map,_transparent_background.png|thumb|Verbreedung]]
[[Fichier:Corvus corax - Northern Raven - XC110257, noisefiltered-cropped.oga|thumb|Kreesch]]
[[Fichier:Corvus corax MWNH 1363.JPG|thumb|En Ee]]
D''''Ramm''', och '''Grousse Kueb''' genannt (''Corvus corax''), ass e [[Vullen|Vull]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] [[Kueben]] (''Corvus''), bannent der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Kuebevullen]] (Corvidae).
Et ass déi bei wäitem gréisst Kuebenaart.
Wéi déi meescht Kuebe sinn d'Rammen [[Allesfrësser]] an [[Nekrophag|Aasfrësser]].
D'Déiere ginn no ronn 3 Joer geschlechtsräif; si liewen a feste Koppelen zesummen.
D'Eeër ginn Enn Februar/uganks Mäerz geluecht. Et sinn hirer dräi bis sechs, déi hellgréng mat groelzeg-olivbrongen Tëppelen sinn. Se si relativ kleng, 49,3 mm × 33,1 mm a weien ëm déi 27 g. No 19 bis 21 Deeg si s'ausgebréit, an déi kleng komme plakeg a blann op d'Welt. Si ginn ëm déi 6 Woche laang vun den Eltere gefiddert, a fléien dann Enn Abrëll/uganks Mee aus dem Nascht fort. Si siche sech dann an engem Ëmkrees vu bis zu 200 km en neit Revéier.
Ramme kënnen iwwer 20 Joer al ginn, wa se gefaange sinn alt iwwer 40, wéi dat bei enger vun de [[Ramme vum Tower of London]] de Fall war.
Wéinst hirer Intelligenz an hirer Fäegkeet, ze léieren, sinn d'Rammen en heefegt Theema an der [[Mythologie]] an a [[Legenden]]en a [[Seechen|Seeërcher]], wéi och an der Literatur an an der Dichtung.
Zu Lëtzebuerg steet d’Ramm ënnert der Kategorie „Virwarnlëscht“ op der [[Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|rouder Lëscht vun de Vullen ]] zu Lëtzebuerg Ausgab 2024<ref>{{Citation|URL=https://www.naturemweltasbl.lu/wp-content/uploads/2024/09/Die-Rote-Liste-der-Brutvogel-Luxemburgs-2024.pdf|Titel=Die Rote Liste der Brutvögel Luxemburgs 2024|Datum=2024|Gekuckt=29.10.2026|Wierk=www.naturemweltasbl.lu/|Sprooch=de}}</ref>.
== Literatur ==
* U. N. Glutz v. Blotzheim, K. M. Bauer: ''Handbuch der Vögel Mitteleuropas.'' Bd. 13, Teil III, AULA-Verlag, Wiesbaden 1993, S. 1947–2022, ISBN 3-89104-460-7.
* Lars Svensson, Peter J. Grant, Killian Mullarney, Dan Zetterström: ''Der neue Kosmos Vogelführer''. Kosmos, Stuttgart 1999, S. 336–337. ISBN 3-440-07720-9.
== Um Spaweck==
{{Commonscat|Corvus corax|Rammen}}
[[Kategorie:Kuebevullen]]
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]]
ap7gqoi57mzwd7ovacagwyb132d4dvb
Joseph Felten (Auteur)
0
132778
2714303
2631764
2026-11-03T18:04:59Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Joseph Felten]] op [[Joseph Felten (Auteur)]] geréckelt: homonymie
2631764
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''François Joseph Felten''', gebuer de [[16. Mee]] [[1888]] zu [[Boufer]], a gestuerwen den [[23. Juli]] [[1919]] zu [[Mëtscheed]], war e lëtzebuergesche [[Schoulmeeschter]] an Auteur.<ref>Molitor 1931, S. 132; Spedener 1937, S. 24; Massard 2017, S. 58.</ref>
De Joseph (Joss) Felten war vun 1908 bis 1915 Schoulmeeschter zu Mëtscheed a vum Schouljoer 1915/1916 un zu [[Esch-Uelzecht]], wou hie schonn am Oktober 1914 eng Nominatioun kritt hat, mä eréischt 1915 ugetrueden ass.<ref>Massard 2017, S. 58; Luxemburger Wort 1914-11-02, S. 3 (Esch a. d. Alz., 1. Nov. [https://web.archive.org/web/20211025233436/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1118766&search_terms=#panel:pp|issue:1118766|article:DTL69|page:3]</ref>
De Felten war Sekretär vum Escher Volleksbildungsveräin. Hien ass den Auteur vun enger Publikatioun iwwer d'ländlech Volleksbibliothéiken, en Theema, op dat hien och a Versammlungen, déi den Escher Volleksbildungsveräin organiséiert huet, agaangen ass, z. B. den 12. Dezember 1915 zu [[Zolwer]] an zu [[Bieles]].<ref>Escher Tageblatt 1915-12-11, S. 3 (Zolver, 11. Dez. / Beles, 11. Dez.) [https://web.archive.org/web/20211026003613/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=381221&search_terms=volksbibliotheken#panel:pp|issue:381221|article:DTL40|page:3|query:volksbibliotheken]; Escher Tageblatt 1915-12-14, S. 4 (Beles-Zolver, 13. Dez. Versammlungen). [https://web.archive.org/web/20211025223257/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=381431&search_terms=volksbibliotheken#panel:pp|issue:381431|article:DTL41|page:4|query:volksbibliotheken]</ref>
De Felten ass den Auteur vum Theaterstéck ''Mengt Grêtche''. Hien huet och kleng literaresch Kontributiounen an Zeitunge publizéiert, z. B. ''Sylvestergedanken'' am [[Der Landwirth|''Landwirt'']] (1908)<ref>Molitor 1931, S. 133.</ref> oder ''Nanny. Eine Weihnachtsskizze'' am [[Tageblatt|''Escher Tageblatt'']] (1916).<ref>Laut dem Michel Molitor (1931, S. 133), wier de Felten den Auteur vun dëser Geschicht, déi am Escher Tageblatt 1916-12-26, S. 2, ënner dem Pseudonym ''Macte'' publizéiert ginn ass. [https://web.archive.org/web/20211025220827/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=386422&search_terms=#panel:pp|issue:386422|page:2] De Molitor zitéiert nach Titele vun 1910 an 1911, déi och am ''Tageblatt'' erschénge wieren; do klappt eppes net, well d'Tageblatt eréischt vun 1913 un erauskomm ass.</ref>
Um [[Houwald]] gouf eng Strooss no him genannt.
== Publikatiounen ==
* ''Ländliche Volksbibliotheken. Beitrag zur Lösung der Volksbildungsfrage.'' Victor Bück, Luxemburg 1915.
* ''Mengt Grêtche. Charakterstéck an 2 Akten fum J. Felten.''
== Literatur ==
* Massard, J.A., 2017. ''Émile Molling (1889-1971), instituteur à Bettembourg, ornithologue et amateur de botanique''. In: Beetebuerg am Laf vun der Zäit, VI. Geschichtsfrënn aus der Gemeng Beetebuerg, Beetebuerg, S. 56-63.
* [[Michel Molitor|Molitor, M.]], 1931. ''Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung.'' Luxemburg, 157 S.
* [[Gregor Spedener|Spedener, G.]], 1937. ''Die im Luxemburger Lande lebten und webten. Biographische Notizen.'' Grevenmacher, P. Faber, 106 S.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1888]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
ilitfz3lydrh797bx572064xiq53bw9
2714322
2714303
2026-11-03T19:49:05Z
Zinneke
34
2714322
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Auteur Joseph Felten|de Lokalpolitiker|Joseph Felten (Politiker)}}
{{Infobox Biographie}}
De '''François Joseph Felten''', gebuer de [[16. Mee]] [[1888]] zu [[Boufer]], a gestuerwen den [[23. Juli]] [[1919]] zu [[Mëtscheed]], war e lëtzebuergesche [[Schoulmeeschter]] an Auteur.<ref>Molitor 1931, S. 132; Spedener 1937, S. 24; Massard 2017, S. 58.</ref>
De Joseph (Joss) Felten war vun 1908 bis 1915 Schoulmeeschter zu Mëtscheed a vum Schouljoer 1915/1916 un zu [[Esch-Uelzecht]], wou hie schonn am Oktober 1914 eng Nominatioun kritt hat, mä eréischt 1915 ugetrueden ass.<ref>Massard 2017, S. 58; Luxemburger Wort 1914-11-02, S. 3 (Esch a. d. Alz., 1. Nov. [https://web.archive.org/web/20211025233436/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1118766&search_terms=#panel:pp|issue:1118766|article:DTL69|page:3]</ref>
De Felten war Sekretär vum Escher Volleksbildungsveräin. Hien ass den Auteur vun enger Publikatioun iwwer d'ländlech Volleksbibliothéiken, en Theema, op dat hien och a Versammlungen, déi den Escher Volleksbildungsveräin organiséiert huet, agaangen ass, z. B. den 12. Dezember 1915 zu [[Zolwer]] an zu [[Bieles]].<ref>Escher Tageblatt 1915-12-11, S. 3 (Zolver, 11. Dez. / Beles, 11. Dez.) [https://web.archive.org/web/20211026003613/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=381221&search_terms=volksbibliotheken#panel:pp|issue:381221|article:DTL40|page:3|query:volksbibliotheken]; Escher Tageblatt 1915-12-14, S. 4 (Beles-Zolver, 13. Dez. Versammlungen). [https://web.archive.org/web/20211025223257/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=381431&search_terms=volksbibliotheken#panel:pp|issue:381431|article:DTL41|page:4|query:volksbibliotheken]</ref>
De Felten ass den Auteur vum Theaterstéck ''Mengt Grêtche''. Hien huet och kleng literaresch Kontributiounen an Zeitunge publizéiert, z. B. ''Sylvestergedanken'' am [[Der Landwirth|''Landwirt'']] (1908)<ref>Molitor 1931, S. 133.</ref> oder ''Nanny. Eine Weihnachtsskizze'' am [[Tageblatt|''Escher Tageblatt'']] (1916).<ref>Laut dem Michel Molitor (1931, S. 133), wier de Felten den Auteur vun dëser Geschicht, déi am Escher Tageblatt 1916-12-26, S. 2, ënner dem Pseudonym ''Macte'' publizéiert ginn ass. [https://web.archive.org/web/20211025220827/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=386422&search_terms=#panel:pp|issue:386422|page:2] De Molitor zitéiert nach Titele vun 1910 an 1911, déi och am ''Tageblatt'' erschénge wieren; do klappt eppes net, well d'Tageblatt eréischt vun 1913 un erauskomm ass.</ref>
Um [[Houwald]] gouf eng Strooss no him genannt.
== Publikatiounen ==
* ''Ländliche Volksbibliotheken. Beitrag zur Lösung der Volksbildungsfrage.'' Victor Bück, Luxemburg 1915.
* ''Mengt Grêtche. Charakterstéck an 2 Akten fum J. Felten.''
== Literatur ==
* Massard, J.A., 2017. ''Émile Molling (1889-1971), instituteur à Bettembourg, ornithologue et amateur de botanique''. In: Beetebuerg am Laf vun der Zäit, VI. Geschichtsfrënn aus der Gemeng Beetebuerg, Beetebuerg, S. 56-63.
* [[Michel Molitor|Molitor, M.]], 1931. ''Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung.'' Luxemburg, 157 S.
* [[Gregor Spedener|Spedener, G.]], 1937. ''Die im Luxemburger Lande lebten und webten. Biographische Notizen.'' Grevenmacher, P. Faber, 106 S.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1888]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
1egoipu4g7vb078qjvdxtvl2fbu72fo
2714323
2714322
2026-11-03T19:49:52Z
Zinneke
34
d'Strooss ium Houwald ass nom homonymme Buergermeescher vun Hesper genannt.
2714323
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Auteur Joseph Felten|de Lokalpolitiker|Joseph Felten (Politiker)}}
{{Infobox Biographie}}
De '''François Joseph Felten''', gebuer de [[16. Mee]] [[1888]] zu [[Boufer]], a gestuerwen den [[23. Juli]] [[1919]] zu [[Mëtscheed]], war e lëtzebuergesche [[Schoulmeeschter]] an Auteur.<ref>Molitor 1931, S. 132; Spedener 1937, S. 24; Massard 2017, S. 58.</ref>
De Joseph (Joss) Felten war vun 1908 bis 1915 Schoulmeeschter zu Mëtscheed a vum Schouljoer 1915/1916 un zu [[Esch-Uelzecht]], wou hie schonn am Oktober 1914 eng Nominatioun kritt hat, mä eréischt 1915 ugetrueden ass.<ref>Massard 2017, S. 58; Luxemburger Wort 1914-11-02, S. 3 (Esch a. d. Alz., 1. Nov. [https://web.archive.org/web/20211025233436/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1118766&search_terms=#panel:pp|issue:1118766|article:DTL69|page:3]</ref>
De Felten war Sekretär vum Escher Volleksbildungsveräin. Hien ass den Auteur vun enger Publikatioun iwwer d'ländlech Volleksbibliothéiken, en Theema, op dat hien och a Versammlungen, déi den Escher Volleksbildungsveräin organiséiert huet, agaangen ass, z. B. den 12. Dezember 1915 zu [[Zolwer]] an zu [[Bieles]].<ref>Escher Tageblatt 1915-12-11, S. 3 (Zolver, 11. Dez. / Beles, 11. Dez.) [https://web.archive.org/web/20211026003613/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=381221&search_terms=volksbibliotheken#panel:pp|issue:381221|article:DTL40|page:3|query:volksbibliotheken]; Escher Tageblatt 1915-12-14, S. 4 (Beles-Zolver, 13. Dez. Versammlungen). [https://web.archive.org/web/20211025223257/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=381431&search_terms=volksbibliotheken#panel:pp|issue:381431|article:DTL41|page:4|query:volksbibliotheken]</ref>
De Felten ass den Auteur vum Theaterstéck ''Mengt Grêtche''. Hien huet och kleng literaresch Kontributiounen an Zeitunge publizéiert, z. B. ''Sylvestergedanken'' am [[Der Landwirth|''Landwirt'']] (1908)<ref>Molitor 1931, S. 133.</ref> oder ''Nanny. Eine Weihnachtsskizze'' am [[Tageblatt|''Escher Tageblatt'']] (1916).<ref>Laut dem Michel Molitor (1931, S. 133), wier de Felten den Auteur vun dëser Geschicht, déi am Escher Tageblatt 1916-12-26, S. 2, ënner dem Pseudonym ''Macte'' publizéiert ginn ass. [https://web.archive.org/web/20211025220827/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=386422&search_terms=#panel:pp|issue:386422|page:2] De Molitor zitéiert nach Titele vun 1910 an 1911, déi och am ''Tageblatt'' erschénge wieren; do klappt eppes net, well d'Tageblatt eréischt vun 1913 un erauskomm ass.</ref>
== Publikatiounen ==
* ''Ländliche Volksbibliotheken. Beitrag zur Lösung der Volksbildungsfrage.'' Victor Bück, Luxemburg 1915.
* ''Mengt Grêtche. Charakterstéck an 2 Akten fum J. Felten.''
== Literatur ==
* Massard, J.A., 2017. ''Émile Molling (1889-1971), instituteur à Bettembourg, ornithologue et amateur de botanique''. In: Beetebuerg am Laf vun der Zäit, VI. Geschichtsfrënn aus der Gemeng Beetebuerg, Beetebuerg, S. 56-63.
* [[Michel Molitor|Molitor, M.]], 1931. ''Der luxemburgische Lehrer in seiner schriftstellerischen Betätigung.'' Luxemburg, 157 S.
* [[Gregor Spedener|Spedener, G.]], 1937. ''Die im Luxemburger Lande lebten und webten. Biographische Notizen.'' Grevenmacher, P. Faber, 106 S.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1888]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
dctin2ry6udjzealnxua3lzv118mx2m
Romelu Lukaku
0
134870
2714276
2655278
2026-11-03T13:59:10Z
Zafer
22923
Photo changed
2714276
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)|Bild=Romelu Lukaku Fenerbahçe 20261103 (1).JPG}}
De '''Romelu Menama Lukaku Bolingoli''', gebuer den [[13. Mee]] [[1993]] zu [[Antwerpen]], ass e Foussballspiller op der [[Stiermer (Foussball)|Stiermer]]-Positioun. Hien huet eng duebel Nationalitéit: vun der [[Belsch]] a vun der [[Demokratesch Republik Kongo|DR Kongo]]<ref name="tm">https://www.transfermarkt.com/romelu-lukaku/profil/spieler/96341</ref>.
Hien huet a senger Carrière ënner anerem fir [[RSC Anderlecht]] (2009–11), [[Chelsea F.C.]] (2011–14) an [[Everton FC]] (2014–17) gespillt<ref name="tm"/>, an zanter 2017 fir de [[Manchester United F.C.]]<ref>http://www.bbc.co.uk/sport/football/40550934</ref>.
Zanter 2010 spillt de Lukaku fir déi [[belsch Foussballnationalekipp]]<ref name="tm"/><ref>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1255683/Everton-boss-David-Moyes-enters-race-sign-Belgian-wonderkid-Roman-Lukaku--new-Didier-Drogba.html</ref>.
Säi Brudder [[Jordan Lukaku]], säi Papp [[Roger Lukaku]] a säi [[Koseng]] Boli Bolingoli-Mbombo sinn och Foussballspiller<ref name="tm"/>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lukaku Romelu}}
[[Kategorie:Spiller vun der belscher Foussballnationalekipp]]
[[Kategorie:Gebuer 1993]]
[[Kategorie:Kongoleesesch (DRK) Foussballspiller]]
5cjideensmet03ryf9korvfextxvx4h
2714279
2714276
2026-11-03T14:30:31Z
Les Meloures
580
k
2714279
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}{{Infobox Biographie (Sportler)}}
De '''Romelu Menama Lukaku Bolingoli''', gebuer den [[13. Mee]] [[1993]] zu [[Antwerpen]], ass e Foussballspiller op der [[Stiermer (Foussball)|Stiermer]]-Positioun. Hien huet eng duebel Nationalitéit: vun der [[Belsch]] a vun der [[Demokratesch Republik Kongo|DR Kongo]]<ref name="tm">https://www.transfermarkt.com/romelu-lukaku/profil/spieler/96341</ref>.
Hien huet a senger Carrière ënner anerem fir [[RSC Anderlecht]] (2009–11), [[Chelsea F.C.]] (2011–14) an [[Everton FC]] (2014–17) gespillt<ref name="tm"/>, an zanter 2017 fir de [[Manchester United F.C.]]<ref>http://www.bbc.co.uk/sport/football/40550934</ref>.
Zanter 2010 spillt de Lukaku fir déi [[belsch Foussballnationalekipp]]<ref name="tm"/><ref>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1255683/Everton-boss-David-Moyes-enters-race-sign-Belgian-wonderkid-Roman-Lukaku--new-Didier-Drogba.html</ref>.
Säi Brudder [[Jordan Lukaku]], säi Papp [[Roger Lukaku]] a säi [[Koseng]] Boli Bolingoli-Mbombo sinn och Foussballspiller<ref name="tm"/>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lukaku Romelu}}
[[Kategorie:Spiller vun der belscher Foussballnationalekipp]]
[[Kategorie:Gebuer 1993]]
[[Kategorie:Kongoleesesch (DRK) Foussballspiller]]
gjgwe039j38sxm3s8vuxv7na970cdn3
Gemünd (Our)
0
154763
2714339
2698887
2026-11-03T20:57:27Z
GilPe
14980
Upassungen
2714339
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
|Bild=St. Servatius (Gemünd, Our) 01.jpg
|Bildtext=D'Kierch vu Gemünd
|Wopen=DEU Gemünd COA.svg
|Bundesland=Rheinland-Pfalz
|Landkrees={{Äifelkrees Béibreg-Prüm}}
|Verbandsgemeng={{VG Südeifel}}
|Fläch= 2,83 km²
|Koordinaten={{Coor dms|49|59|19.3|N|06|09|39.0|O|Haaptkoordinaten=jo}}
}}
'''Gemünd''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}'''<ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Uertsgemeng]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]] a [[Rheinland-Pfalz]] an [[Däitschland]]. D'Uertschaft ass en Deel vun der [[Verbandsgemeng Südeifel]].
Um Fouss vun der Uertschaft fléisst de Grenzfloss [[Our (Sauer)|Our]]. Iwwert eng [[Bréck vu Gemünd|Bréck]] ass d'L10 un déi lëtzebuergesch [[Nationalstrooss 10|N10]] ugeschloss.
==Geschicht==
D'Kierch [[Kierch Gemünd|St. Servatius]] gouf eng éischt Kéier, am Zesummenhang mat der Uertschaft ''Gemun'', 1563 ernimmt.
Bis zu der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] huet Gemünd zu der [[Grofschaft Veianen]] am [[Herzogtum Lëtzebuerg]] gehéiert. No 1792 hu [[Koalitiounskricher|franséisch Revolutiounstruppen]] d'[[Éisträichesch Nidderlanden]], zu deenen d'Herzogtum Lëtzebuerg gehéiert huet, besat, an am Oktober 1795 annektéiert. Vu 1795 bis 1814 huet d'Uertschaft zum [[Kanton Neierbuerg]] am [[Departement Forêts|Bëscherdepartement]] gehéiert.<ref>''Statistisch-topographische Beschreibung des Regierungs-Bezirks Trier'', Hetzrodt, 1818, S. 40 ([http://books.google.de/books?id=SLECAAAAcAAJ&dq=Gemund&hl=de&pg=PA40 Google Books])</ref>
1815 goufen déi vireg lëtzebuergesch Territoiren ëstlech vun der [[Musel]], der [[Sauer]] an der [[Our (Sauer)|Our]] um [[Wiener Kongress]] dem Kinnekräich [[Preisen]] zougestanen. Sou koum d'Gemeng Gemünd 1816 zum [[Krees Béibreg]] am [[Regierungsbezirk Tréier]] an der [[Provënz Groussherzogtum Nidderrhäin]], déi 1822 an der [[Rhäinprovënz]] opgoung. Gemünd gouf vu [[Karlshausen]] aus administréiert. Zanter 1946 gehéiert et zu [[Rheinland-Pfalz]].
<!--
==Kuckeswäertes==
==Biller==
== Kuckt och ==
-->
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.gemuend-our.de/ Privat Websäit iwwer Gemünd]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
syk1o7rbm79flrh8ee0qv8wa7lhmxbq
Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West
0
164686
2714271
2708594
2026-11-03T12:08:22Z
Zinneke
34
/* Gare - Nei Hollerech */
2714271
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Buslinn
| Numm = ''Giel Linn''
| vu(n) = Laangfur (provisoresch)
| op = Hollerech (provisoresch)
}}
D''''Linn Luxexpo - Pôle d'échange West''' <!--(aktuell ass nach keng Linnen-Nummer bekannt; méi spéit dann Luxtram-Linn Tx)-->ass eng geplangt Linn vum [[Stater Tram]], déi bis [[2035]] op engem éischten Deel opgoe soll. Op Basis vun der Tram-Reseauskaart am [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] gëtt se och nach als '''Giel Linn''' bezeechent.
Den 1. Februar 2024 huet d'Chamber d'Finanzgesetz fir déi éischt Deelstécker Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech gestëmmt.<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>
== Streckeféierung ==
[[File:Tram 2035 - T2 projet.png|thumb|400px|Geplangt Streck vun der Linn]]
Wa se bis ganz fäerdeg ass, geet d'Linn vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] am [[Norden|Norde]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ([[Kierchbierg]]) bis op d'[[Porte de Hollerich]] a virun op e geplangte [[Pôle d'échange]] (''PE West'') op der Grenz vun der Stad mat der Nopeschgemeng [[Stroossen]].
D'Linn besteet aus follgenden, eenzele Streckendeeler (vun Norden a Richtung Südweste gekuckt):
=== Luxexpo - Laangfur ===
Vun der Luxexpo aus leeft d'Streck iwwer de [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire internationale]] an de [[Boulevard Pierre-Frieden (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Pierre Frieden]], nërdlech laanscht den [[Domaine du Kiem]] a Richtung vum [[Flouernumm|Flouer]] ''Op der Schleed'' a ''Kuebebierg''. Vum ''Kuebebierg'' aus féiert dann eng nei Bréck (déi just fir den Tram, Cyclisten a Foussgänger reservéiert ass) iwwer de [[Val des Bons-Malades|Mäertesgronn]] bis an de Flouer ''Laangfur''.
Op dësem Streckendeel<ref>am [[Projet de loi]] als K2B a K2C bezeechent</ref> gëtt den aktuelle Wunnquartier vum ''Domaine du Kiem'' gradewéi den nei geplangte ''Quartier Kuebebierg'' ugebonnen, engersäits a Richtung vun der Stad an anersäits a Richtung vun de Pôle-d'échangë Luxexpo, [[Héienhaff P+R (Tramshalt)|Héienhaff]] an dem [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafen]].
D'Aarbechte si fir 2031 – 2033 geplangt, mam Zil fir dësen Deel vun der Streck fir 2033 opzemaachen.
=== Laangfur - Rout Bréck-Pafendall ===
[[Fichier:Luxembourg,_station_Rout_Bréck-Pafendall.jpg|miniatur|D'Catenairespottoen zentral tëscht de Gleiser, hei bei der Halt Rout Bréck-Pafendall]]
[[Fichier:Luxembourg, tram tronçon K2A section A 2025-05 (102).jpg|miniatur|Am ënneschten Deel vum Bd Konrad Adenauer gouf mat den Aarbechten ugefaangen, fir de Stroosseraum fir d'Plattform vum Tram ze preparéieren (Mee 2025)]]
Deen am [[Projet de loi]] als K2A bezeechenten Deel vun der Streck geet vum Flouer ''Laangfur'', wou e provisoreschen Terminus gebaut gëtt, a Richtung vun der [[Rue Richard-Coudenhove-Kalergi|Rue Coudenhove-Kalergi]] an dréint dann a Richtung Westen op de [[Boulevard Konrad-Adenauer|Boulevard Konrad Adenauer]]. Vu do aus leeft se dann iwwer déi genannt Strooss, an der Mëtt vum aktuelle Stroosseraum bis op d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]]. Hei ass dann den Uschloss un d'Streck [[Luxtram-Linn T1|Fluchhafe-Stadion]], déi scho besteet. D'Aarbechte fir dësen Deel si vun 2025 bis 2027 geplangt, mat enger Ouverture fir Enn 2027 / Ufank 2028. Déi nei Linn erlaabt et, déi bestoend europäesch Institutiounen an d'[[Europäesch Schoul|Europaschoul]], gradewéi de geplangte ''Quartier Laangfur'' an den neie [[Lycée Michel-Lucius|Lycée Michel Lucius]] (dee fir 2030 do geplangt ass) unzefueren.
D'Streck gëtt 2,3 km laang a se gëtt gréisstendeels a Gréngs geluecht. Se kritt dräi Halten: ''[[Laangfur (Tramshalt)|Laangfur]], [[Europaschoul - École européenne (Tramshalt)|Europaschoul - École européenne]]'' a ''[[Commission européenne (Tramshalt)|Commission européenne]]''<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/neue-tramstrecke-kirchberg-zwei-haltestellen-2027/161478965.html|Titel=Die Tram hält künftig an den Stoppe „Commission européenne“ an „École européenne“|Gekuckt=2026-09-17|Datum=2026-09-16|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de-LU}}</ref> jeeweils engem säitleche Quai pro Richtung; d'Quaie ginn 52 m laang an op d'mannst 3,75 m breet. D'Statioune leien am Schnëtt 730 m wäit auserneen. D'Plattform fir den Tram gëtt 7,20 m breet, mat [[Catenaire]]n tëscht den zwee Gleiser, a gëtt e bësse méi héich wéi de Stroossenniveau gebaut. Bei der Halt ''Europaschoul - École européenne'' ass och eng elektresch [[Ënnerstatioun]] virgesinn.
Laanscht déi ganz Neibaustreck gëtt och den ëffentleche Raum ronderëm nei amenagéiert, sou z. B. d'Amenagement vum Stroosseraum vu [[Fassad]] bis Fassad an de Bau vun enger bidirektionaler [[Vëlospist]] nërdlech vum Boulevard Adenauer.
Eng Etüd iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit huet erginn, datt d'Streck „nëmme kleng Auswierkungen op déi geschützt Gebidder huet“ an déi „duerch entspriechend Moossname kompenséiert kënne ginn“. D'Etüd seet och, datt d'„Tramslinn am Aklang mat de Bedierfnesser vum Land a punkto Mobilitéit, awer och vun enger nohalteger Entwécklung ass“. Am Kader vun der virgeschriwwener ëffentlecher Consultatioun iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit déi vu [[LuxTram|Luxtram]] lancéiert gouf, si keng Awänn agereecht ginn.
D'Exploitatioun vun dësem Streckendeel gëtt an déi bestoend Linn T1 integréiert, sou datt d'Ramme vum Terminus ''Laangfur'' bis op [[Hollerech (Tramshalt)|Hollerech]] duerchfuere kënnen<ref>Am Text vum [[Projet de loi]] (S. 21) steet: « Ce tronçon sera intégré à la ligne 1 existante en terme d’exploitation. Les rames circuleront ainsi de Laanfur jusqu'au quartier de la Cloche d'Or ». Well d'Linn op der Kaart am PNM2035 awer op Hollerech geet, misst deemno « Cloche d'Or » mat « Hollerech » ersat ginn.</ref>. Tëscht ''Laangfur'' a Rout Bréck - Pafendall ass eng mëttel Vitess vun 21 km/h, eng Fuerzäit vun ongeféier 6 Minutten an en Takt vu 6 bis 8 Minutte virgesinn.
D'Finanzéierungsgesetz fir d'Deelstreck gouf den 1. Februar 2024 an der Chamber gestëmmt<ref name=licht/>.
==== Bau vun der Streck ====
A Presenz vun ë. a. de kommunalen an nationale Politiker ass et de 16. Mee 2025 symbolesch mat den Aarbechte lassgaangen.
De Schantjen um Boulevard Konrad Adenauer gëtt an zwou Sektiounen opgedeelt:
* Sektioun A: vun der Avenue John F. Kennedy bis bei d'Rue Érasme;
* Sektioun B: vun der Rue Érasme bis bei d'Rue Richard Coudenhove-Kalergi.<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/fr/premiere-extension-suite-a-la-realisation-de-la-ligne-1-plateau-de-kirchberg/|Titel=Première extension suite à la réalisation de la ligne 1 : plateau de Kirchberg|Gekuckt=016.05.2025|Datum=16.05.2025|Editeur=www.luxtram.lu|Sprooch=fr}}</ref>
=== Rout Bréck-Pafendall - Rond-point Schuman ===
Vun der Kräizung Boulevard K. Adenauer / Avenue John F. Kennedy iwwer d'[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Halt Rout Bréck-Pafendall]] an d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]] bis op d'Héicht vum [[Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Groussen Theater]], fiert déi geplangt Linn iwwer déi Streck déi aktuell scho vun der Linn T1 benotzt gëtt.
=== Rond-point Schuman - Hamilius ===
Vum [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] aus ass déi nei Streck duerch d'[[Neipuertsgaass]] an de [[Boulevard Royal]] geplangt, fir op der Héicht vun der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] nees op déi aktuell Streck ze stoussen.
Haaptsächlech de geplangten Trajet laanscht de [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Park]] an der Neipuertsgaass huet am Summer 2022 zu Protester vun [[Natur&ëmwelt|natur & ëmwelt]] a vun de [[Frënn vun der Festungsgeschicht Lëtzebuerg|Frënn vun der Festungsgeschicht]] gefouert: déi eng fäerten, datt (zevill) [[Bam|Beem]] a [[Trausch (Planzeform)|Traisch]] ewechgemaach musse ginn an déi aner sinn drop erpicht, datt d'Iwwerreschter vun der Festung, déi ënnert dem Stroossenniveau leien, erhale bleiwe mussen<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/pourquoi-l-extension-du-tram-se-heurte-a-de-fortes-resistances/24650.html|Titel=Pourquoi l'extension du tram se heurte à de fortes résistances|Gekuckt=08.12.2023|Datum=08.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
An engem [[Oppene Bréif]] huet den deemolegen Transportminister [[François Bausch]] op d'Virwërf reagéiert an ë. a. gemengt<ref>{{Citation|URL=http://mmtp.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Oppene Bréif vum François Bausch zum Ausbau vum Tram|Gekuckt=08.12.2023|Datum=29.08.2022|Wierk=mmtp.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
<blockquote>
„D'Diskussioun huet et op der enger Säit un Kontext gefeelt, anerersäits goufen och einfach Ënnerstellunge kommunizéiert (…) et ass an et wäert net virgesi ginn, mam Tram duerch de Stater Park ze fueren“.
„Lo kann ee sécherlech 350 Meter Gleiser vum Tram an der Neipuertsgaass ouni Kontext iwwert Joren douddebattéieren an falsch Tatsaachen ënnerstellen. Vill méi sënnvoll wär et awer sech d'Fro ze stelle wat eng Mobilitéit een da gären an Zukunft a senger Stad hätt, y inclus enger Neipuertsgaass déi haut eng 20m breet Macadamsfläch ass a 4 Spuere fir Autoen a Bussen huet.“ (…)
„D'Equipe vu Luxtram hunn an der Vergaangenheet schonn oft bewisen, dass si och op sensibelen Trassen eng méi schéi Stad hannerlooss hunn wéi se virum Tram war an dass eng Mobilitéitsoffer verbesseren an am selwechten Otemzuch eng Stad Begréngen net am Widdersproch stinn. D'Neipuertsgaass an d'Entrée vum Stater Park wäerten no den Aarbechte méi schéin a méi gréng hannerlooss gi wéi se virfonnt goufen.“{{Sic}}</blockquote>An enger [[Parlamentaresch Fro|parlamentarescher Fro]] huet de [[Sven Clement]] am Oktober 2022 Detailer iwwer de geplangten Trajet gefrot. Den Transportminister huet doropshi g'äntwert, datt Luxtram nach am Gaang wier, fir verschidde Varianten z'ënnersichen, an datt zum Schluss déi bescht Variant zeréckbehale géif<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/question/24604|Titel=Projet d'extension du tram|Gekuckt=08.12.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Um geplangten Deelstéck tëscht dem Rond-point Schuman an der Arsenalstrooss sinn zwou Halte geplangt<ref name=":0" />.
Enn Mäerz 2024 war du gewuer ze ginn, datt den Tracé duerch d'Neipuertsgaass an iwwer de Boulevard Royal vun der Stater Gemeng bis 2035 keng Prioritéit hätt. Dat selwecht gëllt fir déi geplangt Streck ([[Stater Tram#Geplangten Ausbau bis 2035#Eventuellen Ausbau no 2035|donkelblo Linn]]<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref>) vun der Stäreplaz iwwer d'Areler Strooss Richtung Westen. Analyse vu Luxtram hätten iwwerdeems gewisen, datt absënns d'Ofbéie vun der Neipuertsgaass an de Boulevard Royal net méiglech wier.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-haben-sich-die-plaene-fuer-die-tram-in-der-oberstadt-geaendert/10013353.html|Titel=So haben sich die Pläne für die Tram in der Oberstadt geändert|Gekuckt=27.03.2024|Datum=27.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>
Dem Schäfferot no sollt éischter déi direkt Streck vun der [[Stater Tram#Geplangten Ausbau bis 2035#Eventuellen Ausbau no 2035|mofer Linn]]<ref name=":26" /> tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or (iwwer d'Escher Strooss) prioritär behandelt ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/document/h2a_pr%C3%A9sentation%20Mobilit%C3%A9itsplang_version%20finale_26032024.pdf|Titel=Onse Mobilitéitsplang fir muer|Gekuckt=27.03.2024|Auteur=vdl.lu|Familljennumm=|Datum=27.03.2024|Editeur=www.vdl.lu|Säiten=S. 16|Sprooch=de}}</ref>.
=== Hamilius - Gare ===
Vun der Kräizung Boulevard Royal / Avenue Émile Reuter iwwer d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] an d'[[Avenue de la Liberté (Stad Lëtzebuerg)|Nei Avenue]], bis virun d'[[Jean-Pierre-Büchler-Bréck|Jean-Pierre-Buchler-Bréck]], leeft d'Linn iwwer déi bestoend Streck vun der Linn T1.
=== Gare - Nei Hollerech ===
Den Tronçon Gare Centrale - Hollerech, deen am [[Projet de loi]] als HOA bezeechent ass, geet ronn 280 m no der Halt [[Gare Centrale (Tramshalt)|Gare Centrale]] vun der bestoender Streck a südwestlecher Richtung fort a leeft da quasi riicht aus duerch den nei geplangte Quartier [[Nei Hollerech]] bis bei de Site vum fréiere Gebai vun de Sozialversécherungen, kuerz virun der [[Route d'Esch (Stad Lëtzebuerg)|Escher Strooss]]. Op där Plaz gëtt e provisoreschen Terminus gebaut. Et ass virgesinn {{small|(Stand: Nov. 2026)}}, dass uganks 2028 d'Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech ufänke sollen a bis Enn 2029 (provisoresch) fäerdeg sinn.<ref name=verspéit>{{Citation|Titel=„Nei Hollerich“ muss länger auf die Tram warten.|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/stadaland/nei-hollerich-muss-laenger-auf-die-tram-warten/163958819.html |Wierk=Wort.lu|Datum=03.11.2026|Gekuckt=03.11.2026|Sprooch=de}}</ref>Em halleft Joer éischter war nach vun enger Bauzäit vu Mëtt 2027 bis Enn 2028 rieds.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref>
Déi nei Linn erlaabt et, nieft dem neie Quartier och den neie Pôle d'échange Hollerech unzefueren, wou een op den [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|Zuch]]- a Busreseau ëmklamme kann.
[[Fichier:Luxembourg, station Philharmonie-MUDAM.jpg|miniatur|D'Pottoe fir d'Catenairë lateral zu de Gleiser, hei bei der Halt Philharmonie / MUDAM]]
D'Streck gëtt 1,1 km laang a se gëtt gréisstendeels a Gréngs geluecht. Se kritt zwou Halten: [[Landewyck (Tramshalt)|Landewyck]] an [[Hollerech (Tramshalt)|Hollerech]] mat jeeweils engem säitleche Quai pro Richtung; d'Quaie ginn 52 m laang an op d'mannst 3,75 m breet. D'Statioune leien am Schnëtt 501 m wäit auserneen. D'Plattform fir de Tram gëtt 7,00 m breet, mat de Catenairespottoen op enger Säit vun de Gleiser. Se gëtt urbanistesch an den ëffentleche Raum vum Quartier ugepasst. Bei der Halt Hollerech gëtt och eng elektresch Ënnerstatioun gebaut.
Den ëffentleche Raum ronderëm déi ganz Neibaustreck gëtt am Kader vum Bau vum neie Quartier amenagéiert.
Grad ewéi fir den Tronçon ''Laangfur'' - Rout Bréck-Pafendall koum d'Etüd iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit zur Conclusioun, datt d'Streck „nëmme kleng Auswierkungen op déi geschützt Gebidder huet“, déi „duerch entspriechend Moossname kompenséiert kënne ginn“. Och fir dëse Streckendeel sinn no der ëffentlecher Consultatioun keng Awänn agereecht ginn.
D'Exploitatioun vun dësem Streckendeel gëtt an déi bestoend Linn T1 integréiert, sou datt d'Ramme vum provisoreschen Terminus Hollerech iwwert d'Gare a Richtung Kierchbierg duerchfuere kënnen. Tëscht der Gare an dem Terminus Hollerech ass eng mëttel Vitess vun 21,46 km/h, eng Fuerzäit vun 3′25″ an en Takt vu 6 bis 8 Minutte virgesinn.
D'Finanzéierungsgesetz fir d'Deelstreck gouf den 1. Februar 2024 an der Chamber gestëmmt.<ref name=licht/>
==== Bau ====
D'Aarbechte fir dësen Deel waren am Dezember 2023 vun 2025/26 bis 2027/28 geplangt, mat enger Ouverture am leschte Semester 2027 oder dem éischte Semester 2028. Ee Joer drop, Enn 2024, huet d'Transportministesch, op eng Parlamentaresch Fro hin, ewell dësen Zäitplang ugekënnegt: Vun 2028 bis 2029 soll d'Streck bis bei d'Rue de l'Aciérie fäerdeg ginn, a bis bis spéitstens 2031 bei d'[[Gare Hollerech|Hollerecher Gare]].<ref>[https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/der-zeitplan-fuer-den-bau-der-tram-und-des-neuen-bahnhofs-in-hollerich-steht/28343326.html "Der Zeitplan für den Bau der Tram und des neuen Bahnhofs in Hollerich steht."] wort.lu, 02.12.2024.</ref> Am Mee 2026 hu sech déi Date konkretiséiert: De 15. Juli 2027 sollen d'Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech ufänken a bis Enn 2028 (provisoresch) fäerdeg sinn.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref> En halleft Joer drop housch et dann awer, dass uganks 2028 d'Aarbechten ufänke sollten a bis Enn 2029 fäerdeg wieren.<ref name=verspéit/>
=== Nei Hollerech - Porte de Hollerich - PE West ===
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechten un, fir vum provisoreschen Terminus Hollerech aus a Richtung Westen duerch de Quartier [[Porte de Hollerich]], wou zwou Halte virgesi sinn, a weider op den neien, geplangte Pôle d'échange West ze fueren.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Construction of Ligne T2|{{PAGENAME}}}}
* [https://transports.public.lu/dam-assets/publications/contexte/strategie/pnm-2035-buch-de.pdf PNM 2035 – Nationaler Mobilitätsplan] {{De}} op der Internetsäit vum [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Mobilitéitsministère]] (gekuckt de 7. Dezember 2023)
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8224_Dossier_Complet.pdf Projet de loi 8224 portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich] op der Internetsäit vun der [[Chamber]] (gekuckt de 7. Dezember 2023) {{Fr}}
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quellen, wou net anescht uginn: PNM2035 (S. 53 – 56) a [[Projet de loi]] 8224 (kuckt: Um Spaweck)
[[Kategorie:Stater Tram]]
[[Kategorie:Luxtram-Linnen]]
[[Kategorie:Trammen zu Lëtzebuerg]]
q2iatvsix53rjsnsu125vn4pxop4ct5
2714283
2714271
2026-11-03T15:44:12Z
GilPe
14980
/* Gare - Nei Hollerech */
2714283
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Buslinn
| Numm = ''Giel Linn''
| vu(n) = Laangfur (provisoresch)
| op = Hollerech (provisoresch)
}}
D''''Linn Luxexpo - Pôle d'échange West''' <!--(aktuell ass nach keng Linnen-Nummer bekannt; méi spéit dann Luxtram-Linn Tx)-->ass eng geplangt Linn vum [[Stater Tram]], déi bis [[2035]] op engem éischten Deel opgoe soll. Op Basis vun der Tram-Reseauskaart am [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] gëtt se och nach als '''Giel Linn''' bezeechent.
Den 1. Februar 2024 huet d'Chamber d'Finanzgesetz fir déi éischt Deelstécker Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech gestëmmt.<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>
== Streckeféierung ==
[[File:Tram 2035 - T2 projet.png|thumb|400px|Geplangt Streck vun der Linn]]
Wa se bis ganz fäerdeg ass, geet d'Linn vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] am [[Norden|Norde]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] ([[Kierchbierg]]) bis op d'[[Porte de Hollerich]] a virun op e geplangte [[Pôle d'échange]] (''PE West'') op der Grenz vun der Stad mat der Nopeschgemeng [[Stroossen]].
D'Linn besteet aus follgenden, eenzele Streckendeeler (vun Norden a Richtung Südweste gekuckt):
=== Luxexpo - Laangfur ===
Vun der Luxexpo aus leeft d'Streck iwwer de [[Circuit de la Foire Internationale|Circuit de la Foire internationale]] an de [[Boulevard Pierre-Frieden (Stad Lëtzebuerg)|Boulevard Pierre Frieden]], nërdlech laanscht den [[Domaine du Kiem]] a Richtung vum [[Flouernumm|Flouer]] ''Op der Schleed'' a ''Kuebebierg''. Vum ''Kuebebierg'' aus féiert dann eng nei Bréck (déi just fir den Tram, Cyclisten a Foussgänger reservéiert ass) iwwer de [[Val des Bons-Malades|Mäertesgronn]] bis an de Flouer ''Laangfur''.
Op dësem Streckendeel<ref>am [[Projet de loi]] als K2B a K2C bezeechent</ref> gëtt den aktuelle Wunnquartier vum ''Domaine du Kiem'' gradewéi den nei geplangte ''Quartier Kuebebierg'' ugebonnen, engersäits a Richtung vun der Stad an anersäits a Richtung vun de Pôle-d'échangë Luxexpo, [[Héienhaff P+R (Tramshalt)|Héienhaff]] an dem [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafen]].
D'Aarbechte si fir 2031 – 2033 geplangt, mam Zil fir dësen Deel vun der Streck fir 2033 opzemaachen.
=== Laangfur - Rout Bréck-Pafendall ===
[[Fichier:Luxembourg,_station_Rout_Bréck-Pafendall.jpg|miniatur|D'Catenairespottoen zentral tëscht de Gleiser, hei bei der Halt Rout Bréck-Pafendall]]
[[Fichier:Luxembourg, tram tronçon K2A section A 2025-05 (102).jpg|miniatur|Am ënneschten Deel vum Bd Konrad Adenauer gouf mat den Aarbechten ugefaangen, fir de Stroosseraum fir d'Plattform vum Tram ze preparéieren (Mee 2025)]]
Deen am [[Projet de loi]] als K2A bezeechenten Deel vun der Streck geet vum Flouer ''Laangfur'', wou e provisoreschen Terminus gebaut gëtt, a Richtung vun der [[Rue Richard-Coudenhove-Kalergi|Rue Coudenhove-Kalergi]] an dréint dann a Richtung Westen op de [[Boulevard Konrad-Adenauer|Boulevard Konrad Adenauer]]. Vu do aus leeft se dann iwwer déi genannt Strooss, an der Mëtt vum aktuelle Stroosseraum bis op d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]]. Hei ass dann den Uschloss un d'Streck [[Luxtram-Linn T1|Fluchhafe-Stadion]], déi scho besteet. D'Aarbechte fir dësen Deel si vun 2025 bis 2027 geplangt, mat enger Ouverture fir Enn 2027 / Ufank 2028. Déi nei Linn erlaabt et, déi bestoend europäesch Institutiounen an d'[[Europäesch Schoul|Europaschoul]], gradewéi de geplangte ''Quartier Laangfur'' an den neie [[Lycée Michel-Lucius|Lycée Michel Lucius]] (dee fir 2030 do geplangt ass) unzefueren.
D'Streck gëtt 2,3 km laang a se gëtt gréisstendeels a Gréngs geluecht. Se kritt dräi Halten: ''[[Laangfur (Tramshalt)|Laangfur]], [[Europaschoul - École européenne (Tramshalt)|Europaschoul - École européenne]]'' a ''[[Commission européenne (Tramshalt)|Commission européenne]]''<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/neue-tramstrecke-kirchberg-zwei-haltestellen-2027/161478965.html|Titel=Die Tram hält künftig an den Stoppe „Commission européenne“ an „École européenne“|Gekuckt=2026-09-17|Datum=2026-09-16|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de-LU}}</ref> jeeweils engem säitleche Quai pro Richtung; d'Quaie ginn 52 m laang an op d'mannst 3,75 m breet. D'Statioune leien am Schnëtt 730 m wäit auserneen. D'Plattform fir den Tram gëtt 7,20 m breet, mat [[Catenaire]]n tëscht den zwee Gleiser, a gëtt e bësse méi héich wéi de Stroossenniveau gebaut. Bei der Halt ''Europaschoul - École européenne'' ass och eng elektresch [[Ënnerstatioun]] virgesinn.
Laanscht déi ganz Neibaustreck gëtt och den ëffentleche Raum ronderëm nei amenagéiert, sou z. B. d'Amenagement vum Stroosseraum vu [[Fassad]] bis Fassad an de Bau vun enger bidirektionaler [[Vëlospist]] nërdlech vum Boulevard Adenauer.
Eng Etüd iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit huet erginn, datt d'Streck „nëmme kleng Auswierkungen op déi geschützt Gebidder huet“ an déi „duerch entspriechend Moossname kompenséiert kënne ginn“. D'Etüd seet och, datt d'„Tramslinn am Aklang mat de Bedierfnesser vum Land a punkto Mobilitéit, awer och vun enger nohalteger Entwécklung ass“. Am Kader vun der virgeschriwwener ëffentlecher Consultatioun iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit déi vu [[LuxTram|Luxtram]] lancéiert gouf, si keng Awänn agereecht ginn.
D'Exploitatioun vun dësem Streckendeel gëtt an déi bestoend Linn T1 integréiert, sou datt d'Ramme vum Terminus ''Laangfur'' bis op [[Hollerech (Tramshalt)|Hollerech]] duerchfuere kënnen<ref>Am Text vum [[Projet de loi]] (S. 21) steet: « Ce tronçon sera intégré à la ligne 1 existante en terme d’exploitation. Les rames circuleront ainsi de Laanfur jusqu'au quartier de la Cloche d'Or ». Well d'Linn op der Kaart am PNM2035 awer op Hollerech geet, misst deemno « Cloche d'Or » mat « Hollerech » ersat ginn.</ref>. Tëscht ''Laangfur'' a Rout Bréck - Pafendall ass eng mëttel Vitess vun 21 km/h, eng Fuerzäit vun ongeféier 6 Minutten an en Takt vu 6 bis 8 Minutte virgesinn.
D'Finanzéierungsgesetz fir d'Deelstreck gouf den 1. Februar 2024 an der Chamber gestëmmt<ref name=licht/>.
==== Bau vun der Streck ====
A Presenz vun ë. a. de kommunalen an nationale Politiker ass et de 16. Mee 2025 symbolesch mat den Aarbechte lassgaangen.
De Schantjen um Boulevard Konrad Adenauer gëtt an zwou Sektiounen opgedeelt:
* Sektioun A: vun der Avenue John F. Kennedy bis bei d'Rue Érasme;
* Sektioun B: vun der Rue Érasme bis bei d'Rue Richard Coudenhove-Kalergi.<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/fr/premiere-extension-suite-a-la-realisation-de-la-ligne-1-plateau-de-kirchberg/|Titel=Première extension suite à la réalisation de la ligne 1 : plateau de Kirchberg|Gekuckt=016.05.2025|Datum=16.05.2025|Editeur=www.luxtram.lu|Sprooch=fr}}</ref>
=== Rout Bréck-Pafendall - Rond-point Schuman ===
Vun der Kräizung Boulevard K. Adenauer / Avenue John F. Kennedy iwwer d'[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Halt Rout Bréck-Pafendall]] an d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]] bis op d'Héicht vum [[Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Groussen Theater]], fiert déi geplangt Linn iwwer déi Streck déi aktuell scho vun der Linn T1 benotzt gëtt.
=== Rond-point Schuman - Hamilius ===
Vum [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] aus ass déi nei Streck duerch d'[[Neipuertsgaass]] an de [[Boulevard Royal]] geplangt, fir op der Héicht vun der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] nees op déi aktuell Streck ze stoussen.
Haaptsächlech de geplangten Trajet laanscht de [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Park]] an der Neipuertsgaass huet am Summer 2022 zu Protester vun [[Natur&ëmwelt|natur & ëmwelt]] a vun de [[Frënn vun der Festungsgeschicht Lëtzebuerg|Frënn vun der Festungsgeschicht]] gefouert: déi eng fäerten, datt (zevill) [[Bam|Beem]] a [[Trausch (Planzeform)|Traisch]] ewechgemaach musse ginn an déi aner sinn drop erpicht, datt d'Iwwerreschter vun der Festung, déi ënnert dem Stroossenniveau leien, erhale bleiwe mussen<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/pourquoi-l-extension-du-tram-se-heurte-a-de-fortes-resistances/24650.html|Titel=Pourquoi l'extension du tram se heurte à de fortes résistances|Gekuckt=08.12.2023|Datum=08.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
An engem [[Oppene Bréif]] huet den deemolegen Transportminister [[François Bausch]] op d'Virwërf reagéiert an ë. a. gemengt<ref>{{Citation|URL=http://mmtp.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Oppene Bréif vum François Bausch zum Ausbau vum Tram|Gekuckt=08.12.2023|Datum=29.08.2022|Wierk=mmtp.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
<blockquote>
„D'Diskussioun huet et op der enger Säit un Kontext gefeelt, anerersäits goufen och einfach Ënnerstellunge kommunizéiert (…) et ass an et wäert net virgesi ginn, mam Tram duerch de Stater Park ze fueren“.
„Lo kann ee sécherlech 350 Meter Gleiser vum Tram an der Neipuertsgaass ouni Kontext iwwert Joren douddebattéieren an falsch Tatsaachen ënnerstellen. Vill méi sënnvoll wär et awer sech d'Fro ze stelle wat eng Mobilitéit een da gären an Zukunft a senger Stad hätt, y inclus enger Neipuertsgaass déi haut eng 20m breet Macadamsfläch ass a 4 Spuere fir Autoen a Bussen huet.“ (…)
„D'Equipe vu Luxtram hunn an der Vergaangenheet schonn oft bewisen, dass si och op sensibelen Trassen eng méi schéi Stad hannerlooss hunn wéi se virum Tram war an dass eng Mobilitéitsoffer verbesseren an am selwechten Otemzuch eng Stad Begréngen net am Widdersproch stinn. D'Neipuertsgaass an d'Entrée vum Stater Park wäerten no den Aarbechte méi schéin a méi gréng hannerlooss gi wéi se virfonnt goufen.“{{Sic}}</blockquote>An enger [[Parlamentaresch Fro|parlamentarescher Fro]] huet de [[Sven Clement]] am Oktober 2022 Detailer iwwer de geplangten Trajet gefrot. Den Transportminister huet doropshi g'äntwert, datt Luxtram nach am Gaang wier, fir verschidde Varianten z'ënnersichen, an datt zum Schluss déi bescht Variant zeréckbehale géif<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/question/24604|Titel=Projet d'extension du tram|Gekuckt=08.12.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Um geplangten Deelstéck tëscht dem Rond-point Schuman an der Arsenalstrooss sinn zwou Halte geplangt<ref name=":0" />.
Enn Mäerz 2024 war du gewuer ze ginn, datt den Tracé duerch d'Neipuertsgaass an iwwer de Boulevard Royal vun der Stater Gemeng bis 2035 keng Prioritéit hätt. Dat selwecht gëllt fir déi geplangt Streck ([[Stater Tram#Geplangten Ausbau bis 2035#Eventuellen Ausbau no 2035|donkelblo Linn]]<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref>) vun der Stäreplaz iwwer d'Areler Strooss Richtung Westen. Analyse vu Luxtram hätten iwwerdeems gewisen, datt absënns d'Ofbéie vun der Neipuertsgaass an de Boulevard Royal net méiglech wier.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-haben-sich-die-plaene-fuer-die-tram-in-der-oberstadt-geaendert/10013353.html|Titel=So haben sich die Pläne für die Tram in der Oberstadt geändert|Gekuckt=27.03.2024|Datum=27.03.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>
Dem Schäfferot no sollt éischter déi direkt Streck vun der [[Stater Tram#Geplangten Ausbau bis 2035#Eventuellen Ausbau no 2035|mofer Linn]]<ref name=":26" /> tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or (iwwer d'Escher Strooss) prioritär behandelt ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/sites/default/files/media/document/h2a_pr%C3%A9sentation%20Mobilit%C3%A9itsplang_version%20finale_26032024.pdf|Titel=Onse Mobilitéitsplang fir muer|Gekuckt=27.03.2024|Auteur=vdl.lu|Familljennumm=|Datum=27.03.2024|Editeur=www.vdl.lu|Säiten=S. 16|Sprooch=de}}</ref>.
=== Hamilius - Gare ===
Vun der Kräizung Boulevard Royal / Avenue Émile Reuter iwwer d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] an d'[[Avenue de la Liberté (Stad Lëtzebuerg)|Nei Avenue]], bis virun d'[[Jean-Pierre-Büchler-Bréck|Jean-Pierre-Buchler-Bréck]], leeft d'Linn iwwer déi bestoend Streck vun der Linn T1.
=== Gare - Nei Hollerech ===
Den Tronçon Gare Centrale - Hollerech, deen am [[Projet de loi]] als HOA bezeechent ass, geet ronn 280 m no der Halt [[Gare Centrale (Tramshalt)|Gare Centrale]] vun der bestoender Streck a südwestlecher Richtung fort a leeft da quasi riicht aus duerch den nei geplangte Quartier [[Nei Hollerech]] bis bei de Site vum fréiere Gebai vun de Sozialversécherungen, kuerz virun der [[Route d'Esch (Stad Lëtzebuerg)|Escher Strooss]]. Op där Plaz gëtt e provisoreschen Terminus gebaut. Et ass virgesinn {{small|(Stand: Nov. 2026)}}, dass uganks 2028 d'Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech ufänke sollen a bis Enn 2029 (provisoresch) fäerdeg sinn.<ref name=verspéit>{{Citation|Titel=„Nei Hollerich“ muss länger auf die Tram warten.|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/stadaland/nei-hollerich-muss-laenger-auf-die-tram-warten/163958819.html |Wierk=Wort.lu|Datum=03.11.2026|Gekuckt=03.11.2026|Sprooch=de}}</ref>En halleft Joer éischter war nach vun enger Bauzäit vu Mëtt 2027 bis Enn 2028 rieds.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref>
Déi nei Linn erlaabt et, nieft dem neie Quartier och den neie Pôle d'échange Hollerech unzefueren, wou een op den [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|Zuch]]- a Busreseau ëmklamme kann.
[[Fichier:Luxembourg, station Philharmonie-MUDAM.jpg|miniatur|D'Pottoe fir d'Catenairë lateral zu de Gleiser, hei bei der Halt Philharmonie / MUDAM]]
D'Streck gëtt 1,1 km laang a se gëtt gréisstendeels a Gréngs geluecht. Se kritt zwou Halten: [[Landewyck (Tramshalt)|Landewyck]] an [[Hollerech (Tramshalt)|Hollerech]] mat jeeweils engem säitleche Quai pro Richtung; d'Quaie ginn 52 m laang an op d'mannst 3,75 m breet. D'Statioune leien am Schnëtt 501 m wäit auserneen. D'Plattform fir de Tram gëtt 7,00 m breet, mat de Catenairespottoen op enger Säit vun de Gleiser. Se gëtt urbanistesch an den ëffentleche Raum vum Quartier ugepasst. Bei der Halt Hollerech gëtt och eng elektresch Ënnerstatioun gebaut.
Den ëffentleche Raum ronderëm déi ganz Neibaustreck gëtt am Kader vum Bau vum neie Quartier amenagéiert.
Grad ewéi fir den Tronçon ''Laangfur'' - Rout Bréck-Pafendall koum d'Etüd iwwer d'Ëmweltkompatibilitéit zur Conclusioun, datt d'Streck „nëmme kleng Auswierkungen op déi geschützt Gebidder huet“, déi „duerch entspriechend Moossname kompenséiert kënne ginn“. Och fir dëse Streckendeel sinn no der ëffentlecher Consultatioun keng Awänn agereecht ginn.
D'Exploitatioun vun dësem Streckendeel gëtt an déi bestoend Linn T1 integréiert, sou datt d'Ramme vum provisoreschen Terminus Hollerech iwwert d'Gare a Richtung Kierchbierg duerchfuere kënnen. Tëscht der Gare an dem Terminus Hollerech ass eng mëttel Vitess vun 21,46 km/h, eng Fuerzäit vun 3′25″ an en Takt vu 6 bis 8 Minutte virgesinn.
D'Finanzéierungsgesetz fir d'Deelstreck gouf den 1. Februar 2024 an der Chamber gestëmmt.<ref name=licht/>
==== Bau ====
D'Aarbechte fir dësen Deel waren am Dezember 2023 vun 2025/26 bis 2027/28 geplangt, mat enger Ouverture am leschte Semester 2027 oder dem éischte Semester 2028. Ee Joer drop, Enn 2024, huet d'Transportministesch, op eng Parlamentaresch Fro hin, ewell dësen Zäitplang ugekënnegt: Vun 2028 bis 2029 soll d'Streck bis bei d'Rue de l'Aciérie fäerdeg ginn, a bis bis spéitstens 2031 bei d'[[Gare Hollerech|Hollerecher Gare]].<ref>[https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/der-zeitplan-fuer-den-bau-der-tram-und-des-neuen-bahnhofs-in-hollerich-steht/28343326.html "Der Zeitplan für den Bau der Tram und des neuen Bahnhofs in Hollerich steht."] wort.lu, 02.12.2024.</ref> Am Mee 2026 hu sech déi Date konkretiséiert: De 15. Juli 2027 sollen d'Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech ufänken a bis Enn 2028 (provisoresch) fäerdeg sinn.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref> En halleft Joer drop housch et dann awer, dass uganks 2028 d'Aarbechten ufänke sollten a bis Enn 2029 fäerdeg wieren.<ref name=verspéit/>
=== Nei Hollerech - Porte de Hollerich - PE West ===
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechten un, fir vum provisoreschen Terminus Hollerech aus a Richtung Westen duerch de Quartier [[Porte de Hollerich]], wou zwou Halte virgesi sinn, a weider op den neien, geplangte Pôle d'échange West ze fueren.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Construction of Ligne T2|{{PAGENAME}}}}
* [https://transports.public.lu/dam-assets/publications/contexte/strategie/pnm-2035-buch-de.pdf PNM 2035 – Nationaler Mobilitätsplan] {{De}} op der Internetsäit vum [[Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Mobilitéitsministère]] (gekuckt de 7. Dezember 2023)
* [https://wdocs-pub.chd.lu/docs/compilation/docpa/pdf/8224_Dossier_Complet.pdf Projet de loi 8224 portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich] op der Internetsäit vun der [[Chamber]] (gekuckt de 7. Dezember 2023) {{Fr}}
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quellen, wou net anescht uginn: PNM2035 (S. 53 – 56) a [[Projet de loi]] 8224 (kuckt: Um Spaweck)
[[Kategorie:Stater Tram]]
[[Kategorie:Luxtram-Linnen]]
[[Kategorie:Trammen zu Lëtzebuerg]]
htco7habt9rf1oxqnfmekaxqlb3aeuv
Wikipedia:WikiProjet Stroossennimm
4
167482
2714324
2711098
2026-11-03T19:51:06Z
Zinneke
34
/* No Gemeng */
2714324
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Rumelange, Rue Henri Luck street plate 2024-08.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld rue Adolphe-Krieps, Déifferdeng-101.jpg|100px|right]]
[[File:Rue Ketty Thull, Mutfert.jpg|100px|right]]
[[File:Dudelange, rue Marie Carmes-Heffenisch (nom de rue).jpg|100px|right]]
[[Fichier:Rue Cyprien Merjai.JPG|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Ernie Reitz, Esch.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Josy-Haendel, Alzingen-101.jpg|100px|right]]
[[File:Stroosseschëld Place Marcel-Steffen, Altwis-101.jpg|100px|right]]
[[File:Luxembourg, Rue Evy Friedrich - nom de rue.jpg|100px|right]]
[[File:Ehnen, rue Johannes Enen 01.jpg|100px|right]]
[[File:Stroosseschëld Rue Jean-Baptiste-Determe, Soller-101.jpg|right|100px]]
[[File:Stroosseschëld «Rue Emil Marx», Weiler-la-Tour.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Willy Goergen, Steesel.jpg|right|100px]]
[[File:Schëld Rue Pasteur, Esch.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Nic Kieffer, Réimech.jpg|100px|right]]
[[File:Fëschbech, Stroosseschëld.jpg|100px|right]]
[[File:Stroosseschëld Rue Jérôme-de-Busleyden, Bauschelt-101.jpg|100px|right]]
[[file:Place Martin Blum zu Menster.png|100px|right]]
[[File:Dalheim, Robert-Wiget-Strooss.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue J.-P. Hilger.jpg|100px|right]]
[[Fichier:Kockelscheuer, allée Louis Ackermann (nom de rue).jpg|100px|right]]
[[Fichier:Schëld Rue Jean-Wilwert, Wellesteen.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Josy Welter, Walfer.jpg|100px|right]]
[[File:Mathias Cungs.jpg|100px|right]]
[[File:Aloyse Ludovissy.jpg|100px|right]]
[[File:Rue Jean FRIES - Berchem.png|100px|right]]
Dacks freet ee sech bei engem Stroossennumm: ''A wie war dat scho méi?'' D'Wikipedia ass déi Plaz, wou een dat nosichen a fanne kënne soll.
Dëse WikiProjet proposéiert, zesummen dofir ze suergen, dass '''all Persounen, no deenen eng Strooss am Land genannt gouf, en Artikel''' hei kréien. E gouf am September 2024 an d'Liewe geruff.
Den 30. September 2025 waren 203 nei Biographies-Artikele geschriwwe ginn. Den 1. September 2026 waren nach weider 187 Artikele bäikomm. D'Artikelen zu Persounen, déi et scho gëtt, sinn an der [[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass|Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] zesummegefaasst. Et sinn der ewell ({{small|Sept. 2026)}} ëm déi 1.100.
Heidrënner sinn, no Gemeng, déi Persounen op Stroosseschëlder, déi nach ëmmer op en Artikel waarden. Et sinn der net méi vill.
Vläicht wësst Dir eppes méi zu eenzele Persounen? Einfach op de roude Link klicken a lass!
__NOTOC__
== No Gemeng ==
{{div col|cols=2}}
=== Betzder ===
'''Rued-Sir:''' [[Aloyse Hoffmann]].
=== Biekerech ===
'''Biekerech''': [[Josy Seyler]].
=== Biissen ===
[[Jean Engel]] - [[Albert Raths]] - [[Nicolas Schmitz]].
===Colmer-Bierg ===
[[François Krack]] - [[Victor Kohner]].
=== Conter ===
'''Conter''': [[Daniel Grün]] - [[Paul Rischard]] - Von der Feltz. '''Méideng''': J. Z. Wellenstein.
=== Déifferdeng ===
'''Uewerkuer''':
[[Jean Laboulle|Laboulle]] - [[Pierre Martin]] - [[Pierre Meintz]] - Prommenschenkel <br>
'''Déifferdeng''': Alexandre - [[Edmond Zinnen]] - [[Gustave Metzler]] - [[Louis Meyer]] - Menager - [[Pierre Neiertz]] - Pütz<br>
'''Nidderkuer''' : [[Nicolas Theis]]
=== Diddeleng ===
[[Réné-Auguste-Anatole de Bertier|Comte de Bertier]]
=== Dikrech ===
[[Auguste Wirtgen]] - [[Emmanuel Goethals]] - [[Nicolas Wathlet]] - Tschiderer - [[Victor Muller-Fromes]].
=== Duelem ===
'''Duelem''': [[Jean-Pierre Hentzen]] - [[Georges Reuter (...)|Georges Reuter]] - [[Robert Wiget]].
=== Esch-Uelzecht ===
[[Georgette Putz-Bernard]] - [[Léon Jouhaux]] <br>
'''Helleger''': Antoine, Henri, Jean, Martin, Vincent
=== Ettelbréck ===
Abbé [[Henri Muller (Paschtouer)|Henri Muller]] - Dr Klein <!-- Warscheinlech de Martin Klein, ma Klein e gouf et der méi -->.
=== Fluesweiler ===
''[[Theis]]''.
=== Garnech ===
'''Duelem''': [[Batty Biver]].
'''Garnech''': [[Eugène Dondlinger]] - [[Nicolas Arend]].
===Groussbus-Wal ===
'''Kéiber''': [[Théodore Welbes]].
=== Habscht ===
'''Äischen''': ''[[Clees]]''.
=== Hesper ===
'''Alzeng''': [[Jean Steichen (...)|Jean Steichen]] - [[Jos Paquet]] - [[Nicolas Wester]] - [[Pierre Stein]].<br>
'''Fenteng''': [[Armand Rausch]] - [[Jean-Baptiste Stiff]] - [[Nicolas Mersch]] - [[Pierre Capesius]] - [[Pierre Weydert]] - [[René Thull]]. <br>
'''Hesper''': [[Adolphe Reding]] - [[Camille Mersch]] -
Dr [[Théodore Urbain]] - [[Jean-Pierre Hippert]] - [[Josy Printz]].<br>
'''Houwald''': [[Auguste Scholer]] - Dr [[Joseph Peffer]] - [[Ernest Beres]] - [[Eugène Welter]] - [[Henri Entringer]] - [[Joseph Felten (Politiker)|Jos Felten]] - Père Conrad - [[Rudi Herber]] - [[Théodore Gillen]] - [[Théodore Speyer]] - [[Victor Beck]].<br>
=== Iechternach ===
'''Helleger''': Ste Claire, Ste Irmine.
=== Ierpeldeng / Sauer ===
'''Bierden''': [[Jean Melsen]] - [[Jean-Pierre Gaspard]].
=== Jonglënster ===
'''Jonglënster''': [[Emile Nilles]] - [[Nicolas Glesener]] - [[Nicolas Thewes]]. '''Gonnereng''': [[Emile Elsen]].
=== Käerjeng ===
'''Uewerkäerjeng''': [[Jean-Pierre Thil]].
=== Klierf ===
'''Wäicherdang''': [[Ernest Krier]].
=== Koplescht ===
'''Briddel''': [[Henri Thill]] - [[Jean Oster]] - [[Willibrord Steinmetz]].
=== Lëntgen ===
A.T. Schmitz - [[Georges Haupt]] - Père Bettendorf.
=== Stad Lëtzebuerg ===
[[Pontius Pilatus|Pilatus]] - <!-- Place: -->[[Leo XIII. (Poopst)]] - [[Nicolas Philippe]] - [[Rudolf Virchow]]
=== Luerenzweiler ===
'''Hielem''': [[Nicolas Victor Colbert]]. '''Luerenzweiler''': [[Ferdinand Dostert]] - [[Nicolas Victor Colbert]].
=== Mäertert ===
'''Waasserbëlleg''': [[Nic. Ueberecken]].
=== Mamer ===
'''Mamer''': [[Luitgardis]] - [[Pierre Krier-Becker]]. '''Capellen''': [[Aloyse Simon]] - [[Armand Even]] - [[François Bernard]] - [[Georges Weber]] - [[Jean-Pierre Rauchs]].
=== Manternach ===
'''Manternach''': [[Ernest Mehlen]].
'''Hellegen''': St. Désert.
=== Miersch ===
'''Miersch''': [[John W. Leonard]] - [[Adolphe Bouvart]] - Comte [[Thierry vu Miersch|Thierry]] - [[Hermann Gmeiner]] - [[J.-B. Neuens|Jean-Baptiste Neuens]] - [[Jean Majerus (Paschtouer)|Jean Majerus]] - [[Pierre Schwartz]] -
'''Recken''': [[Pierre Anthony]] -
'''Rolleng''': [[Alphonse Sinner]].
=== Monnerech ===
'''Féiz''': [[Jean-Pierre Bicheler]].
=== Nidderaanwen ===
'''Rammeldang''': [[Jos Schroeder]].
=== Rammerech ===
'''Ueschdref''': [[Jean-Jacques Klein]].
=== Réimech ===
'''Helleger''': St Dominique - St François - St Urban - St Cunibert.
=== Réiser ===
'''Réiser''': [[Jean Weirig]] - '''Hellegen''': St. Benoit.
=== Sandweiler ===
[[Georges Hamen]] - [[Jean Schaus]]
=== Schieren ===
[[Emile Tibessart]] - '''Hellegen''': St Blasius.
=== Sëll ===
'''Sëll''': [[Jean Mersch]].
=== Stadbriedemes ===
[[Pierre Risch]].
=== Stauséigemeng ===
'''Harel:''' Abbé [[Anton Guill|Guill]].
'''Walter''': Abbé ''[[Welter]]''
=== Steesel ===
'''Heeschdref''': [[Jean-Baptiste Schwartz]] - [[Jean Koenig]].
=== Stengefort ===
'''Stengefort''': [[Demy Steichen]]. '''Grass''': ''[[Charles Kieffer (...)|Charles Kieffer]]'' - [[Luss Arendt]].
=== Stroossen ===
[[Jean-Pierre Kemp]] - [[Mathias Goergen]] - [[Mathias Saur]] - [[Michel Weyrich]] - [[Pierre Witry]].
=== Suessem ===
'''Suessem''': [[Franz Biver]].
=== Wolz ===
'''Ierpeldeng''': [[Nic Schildermans]].
'''Wolz''': [[Léopold Richard]] - [[Michel Thilges]].
{{div col end}}
=== Legend ===
''Kursiv'': Identitéit net kloer (méiglecherweis Homonym). Kee Link: Numm net komplett.
=== Fir nozesichen ===
* D'Lëscht vun '''alle Stroossen, no Uertschaft''', mat där festgestallt gouf, ob et schonn en Artikel géif, steet um Geoportail an der Rubrik ''[https://map.geoportail.lu/addresses/?lang=fr Adresses du Grand Duché de Luxembourg]''.
*D'Biographië vu '''Frae''' sinn deelweis op [https://www.rues-au-feminin.lu/ Les rues au féminin] ze fannen.
*Stroossen an der '''Stad''' si méiglecherweis an [https://onsstad.vdl.lu/artikelsuche? ''ons stad'' an der Rubrik ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt''] traitéiert ginn.
* Fir '''Esch''' ass d'Buch vum [[Willy Allamano]] a Gilbert Bernardini, ''Esch-sur-Alzette et ses rues. Esch an der Alzette und seine Straßen'' Esch/Alz. 2013, eng grouss Hëllef.
*Fir '''Biissen''' fënnt een am ''Klautjen'' (als PDF verfügbar ënner https://bissen.lu/publications/) vun den Asugaben 2006-1 bis 2009-1 d'Rubrik ''Eis Stroossennimm'', déi op dem [[Victor Kalmes]] sengen zwee Bänn ''Bissen - seit eh und je'' baséieren.
* Zu '''Gréiwemaacher''' fënnt een Informatiounen am Buch vun der Monique Hermes: ''[https://grevenmacher.lu/de/maacher-stroossennimm-an-hier-bedeitung/ Maacher Stroossen an hir Bedeitung.]'' Nov. 2022.
* d'Gemeng '''Munneref''' huet op hirem Site Erklärungen zu Stroossennimm ([https://www.mondorf-les-bains.lu/visitmondorf/de/la-commune/bad-mondorf-durch-seine-strassen/ ''Bad Mondorf durch seine Streßen'']).
Um Enn nach den Hiweis, dass op all Artikel iwwer eng Persoun mat enger Strooss (och déi, déi et scho gëtt), e Saz am Text soll uginn, dass et esou eng Strooss gëtt - a wou; an do dann ënnen d'[[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] bäigesat ginn.
[[Kategorie:Wikipedia:WikiProjeten|Stroossennimm]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass| ]]
58ch022kqg26vaxzhs36p25184atgf8
JD Vance
0
169242
2714413
2650619
2026-11-04T11:39:17Z
Mobby 12
60927
k
2714413
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Minister
| Funktioun1 = 50. Vizepresident vun den USA
| Amtszäit1 = 20. Januar 2025 –
| Virgänger = [[Kamala Harris]]
| Nofollger =
}}
Den '''James David „JD“ Vance''', gebuer den [[2. August]] [[1984]] zu [[Middletown]] am [[Ohio]], ass en [[Vereenegt Staaten|US-amerikanesche]] [[Politiker]] ([[Republican Party (USA)|Republikanesch Partei]]) an zanter dem 20. Januar 2025 de 50. [[Vizepresident vun de Vereenegte Staaten]].
Als de ''Running Mate'' vum [[Donald Trump]] bei de Presidentschaftswalen 2024 gouf hien, no deem senger Victoire, de 50. Vizepresident vun den USA.
Den JD Vance gouf mat sengem Buch ''Hillibilly-Elegie'', dat 2016 erauskoum, an dat sech aus autobiographescher Perspektiv mat de Problemer vun der amerikanescher Landbevëlkerung, ausernanersetzt, bekannt. D'Buch gouf 2023 verfilmt. Zanter Januar 2023 vertrëtt hien de Bundesstaat Ohio am [[Senat]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun Vizepresidente vun den USA}}
{{DEFAULTSORT:Vance David James}}
[[Kategorie:Vizepresidente vun den USA]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Senateuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1984]]
8qpxw26zd2gxk0kt1ly79htq2syg3z9
2714414
2714413
2026-11-04T11:40:00Z
Mobby 12
60927
Update
2714414
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Minister
| Funktioun1 = 50. Vizepresident vun den USA
| Amtszäit1 = 20. Januar 2025 –
| Virgänger = [[Kamala Harris]]
| Nofollger =
}}
Den '''James David „JD“ Vance''', gebuer den [[2. August]] [[1984]] zu [[Middletown]] am [[Ohio]], ass en [[Vereenegt Staaten|US-amerikanesche]] [[Politiker]] ([[Republican Party (USA)|Republikanesch Partei]]) an zanter dem 20. Januar 2025 de 50. [[Vizepresident vun de Vereenegte Staaten]].
Als de ''Running Mate'' vum [[Donald Trump]] bei de Presidentschaftswalen 2024 gouf hien, no deem senger Victoire, de 50. Vizepresident vun den USA.
Den JD Vance gouf mat sengem Buch ''Hillibilly-Elegie'', dat 2016 erauskoum, an dat sech aus autobiographescher Perspektiv mat de Problemer vun der amerikanescher Landbevëlkerung, ausernanersetzt, bekannt. D'Buch gouf 2023 verfilmt. Vun 2023 bis 2025 huet hien de Bundesstaat Ohio am [[Senat]] vertrueden.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Navigatioun Vizepresidente vun den USA}}
{{DEFAULTSORT:Vance David James}}
[[Kategorie:Vizepresidente vun den USA]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Senateuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1984]]
rbbcur56wlldi2lf56wwbaj9xoesofs
Wikipedia:Tech News
4
170207
2714277
2713049
2026-11-03T14:22:09Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Technische Neuigkeiten: 2026-45 */
2714277
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vun den '''''Tech News'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Meta-Wiki-Säit [[:m:Tech/News|Tech/News]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2025|2025]]''' – '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2026|2026]]'''.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-36</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Ein neues Format für die Community-Wunschliste steht zur Diskussion. Du kannst [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|die vorgeschlagenen Ideen auf Meta nachlesen]]. Mit diesem neuen Verfahren soll die Sichtung, Abstimmung und Priorisierung von Wünschen auf transparente Weise und unter Berücksichtigung eines ausgewogenen Verhältnisses zwischen den Projektfamilien und Sprachversionen verbessert werden. Diese Konsultation läuft zwei Wochen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die neueste Version der Wikipedia-Android-App enthält Aktualisierungen für die Speichern-Funktion, wodurch sich das Speicherverhalten in der App demjenigen unter iOS und im Web angleicht. Das Update gestaltet den Gespeichert-Reiter mit einer Ansicht “Alle Artikel” neu, entfernt die Standard-Leseliste “Gespeichert”, benennt Leselisten in “Sammlungen” um und modernisiert das Verhalten beim Speichern von Artikeln. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]]-Funktion wurde am 25. August für alle angemeldeten Benutzer der bengalischen, chinesischen, tschechischen und vietnamesischen Wikipedia aktiviert, nachdem sie zuvor mehrere Monate lang eine Beta-Funktion war. Am 1. September wird die Funktion für alle angemeldeten Benutzer der arabischen, französischen und indonesischen Wikipedia verfügbar sein, gefolgt von der englischen Wikipedia am 14. September und allen anderen Wikipedia-Wikis am 28. September.
* Ende des Monats werden einige nicht angemeldete Leser der bengalischen, tschechischen, persischen, englischen und polnischen Wikipedia, die auf Mobilgeräten den Skin Minerva nutzen, im Rahmen eines [[:w:de:A/B-Test|A/B-Tests]] eine [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|aktualisierte Navigationsleiste]] sehen. Der Test vergleicht die aktuelle Navigationsleiste mit einer neuen Version, die darauf ausgelegt ist, das schnellere Auffinden von Informationen zu erleichtern. Ziel ist es festzustellen, ob diese Änderungen die Leser dazu bewegen, häufiger zurückzukehren. Dieses Experiment hat keine Auswirkungen auf die Nutzungserfahrung angemeldeter Leser und/oder Autoren.
* Autoren, die Weiterleitungen, Vorlagen und Kategorien auf Weiterleitungsseiten pflegen, verfügen nun über verbesserte Möglichkeiten, um Weiterleitungen zu finden und zu verwalten. Zuvor konnten Weiterleitungsseiten nicht gesucht werden. Zwei neue Suchschlüssel, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, ermöglichen nun die direkte Suche nach Weiterleitungen und lassen sich mit vorhandenen Suchschlüsseln wie <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi> kombinieren. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* Die ISBN-Suchfunktionen zur Erstellung von Zitaten funktionierten vor Kurzem aufgrund von Problemen bei externen Diensten nicht. Die Entwickler arbeiten an Lösungen. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:30}} von der Community eingereichten {{PLURAL:30|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem die Suche nach Seiten anhand einer Kategorie unter Verwendung von <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> keine oder irrelevante Ergebnisse liefern konnte. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die Domain der URLs für Vorschaubilder ändert sich von upload.wikimedia.org in thumb.wikimedia.org. Die alten URLs funktionieren auf absehbare Zeit weiterhin, MediaWiki wird jedoch stattdessen die neue Domain angeben. URLs zu anderen Medientypen wie Originaldateien, Videos und Transcodes werden weiterhin über upload.wikimedia.org bereitgestellt. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* Die Wikimedia-[https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math-API] gilt nun als veraltet. Diese Endpunkte werden bis Ende September 2026 vollständig eingestellt. Entwickler, die diese Endpunkte nutzen, sollten auf alternative Lösungen für das Rendering mathematischer Formeln umsteigen, wie etwa das native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] oder [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Betreiber von MediaWiki-Installationen von Drittanbietern, die die Math-Erweiterung für die Formeldarstellung verwenden, müssen auf Version 1.43+ aktualisieren, um Dienstunterbrechungen zu vermeiden.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Lies mehr über [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in einem Diff-Beitrag mit dem Titel [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Individuelle Bearbeitungsvorschläge für jedes Wiki: Wie Communitys den Vorschlagsmodus mit TextMatch gestalten]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31. Aug. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-37</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Linkvorschlags-Funktion]] wurde für Nutzer der englischsprachigen Wikipedia aktualisiert und bietet nun eine verbesserte Erkennung von Links, die sich in der Groß- und Kleinschreibung unterscheiden. Dies trägt dazu bei, mehrdeutige Vorschläge zu reduzieren, die durch unterschiedliche Schreibweisen bei der Groß- und Kleinschreibung von Artikeltiteln entstehen, beispielsweise bei Artikeln über Kulturgüter. Eine zweite Verbesserungsphase ist geplant, in deren Rahmen die Funktion auch für die Veröffentlichung in anderen Sprachen vorbereitet wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* Die Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Artikel-Anleitung]] wird ab dem 10. September 2026 im Anschluss an [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|ein Experiment]] für neue Autoren in der Wikipedia in einfachem Englisch sowie in der türkischsprachigen Wikipedia standardmäßig aktiviert. Neue Autoren mit 0 bis 99 Bearbeitungen sehen die Funktion automatisch, wenn sie auf einen roten Link klicken oder in der türkischsprachigen Wikipedia die Option "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluştur]]" nutzen, um einen neuen Artikel zu erstellen. Die Änderung soll neuen Autoren dabei helfen, qualitativ hochwertigere Artikel zu verfassen, die den Standards der jeweiligen Wikipedia-Sprachversion entsprechen. Auf der Grundlage der Ergebnisse des Experiments und der Rückmeldungen der Community werden weiterhin [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|zusätzliche Verbesserungen]] vorgenommen.
* Das Werkzeug zur [https://pageviews.wmcloud.org Analyse von Seitenaufrufen], mit dem Nutzer die Seitenaufrufe mehrerer Seiten vergleichen können, wird dieses Jahr zehn Jahre alt und wurde um einige neue Funktionen erweitert. Dazu gehört [[toolforge:wikinav|WikiNav]], das Einblicke darin gewährt, wie Wikipedia-Leser die Inhalte erkunden, Bearbeitungsstatistiken in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Seitenaufrufen], die Möglichkeit, [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org Artikel zu finden, die zu einem WikiProjekt gehören], sowie Unterstützung für den Dark Mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* Für nicht angemeldete Leser, die die mobile Webansicht nutzen, wird in der bengalischen, tschechischen, englischen, persischen und polnischen Wikipedia eine [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|optisch vereinfachte Minerva]]-Navigationsleiste getestet. Ziel des Experiments ist es festzustellen, ob eine Vereinfachung der Navigation dazu beiträgt, Leser stärker zu binden. Der Test läuft vom 31. August bis zum 28. September und für Benutzer sind keine Aktionen erforderlich.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] arbeitet an der Verbesserung der [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|automatisch generierten Einzelnachweisnamen im VisualEditor]]. Ab dieser Woche werden Autoren nur eine geringfügige Änderung bemerken. Bei der Vergabe automatischer Einzelnachweisnamen beginnt die Nummerierung mit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> statt mit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Erfahre mehr dazu auf der [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Projektseite]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* Am 23. September werden alle Wikis [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|für einige Minuten im Lesemodus]] sein. Dies ist für 16:00 Uhr MESZ geplant. Weitere Informationen werden in den Technischen Neuigkeiten veröffentlicht und in den kommenden Wochen auch in den einzelnen Wikis veröffentlicht. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:25}} von der Community eingereichten {{PLURAL:25|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] verschachtelte nowiki-Tags fehlerhaft verarbeiten konnte, was zu Datenverlust und der Anzeige unerwünschter Texte führte. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Oberflächenadministratoren können Helferleins über [[MediaWiki:Gadgets-definition]] konfigurieren. Das Definitionsformat wurde aktualisiert und erfordert die Option <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> nicht mehr, da Helferleins stets über <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> geladen werden. Dies vereinfacht die Konfiguration von Helferleins durch den Wegfall einer nicht mehr benötigten Option und erleichtert Administratoren die Erstellung von Definitionen für Helferleins. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7. Sep. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-38</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das Team Zukünftiges Publikum hat eine [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|Diskussion in der englischsprachigen Wikipedia]] über ein geplantes neues Experiment angestoßen, bri dem Wikipedia-Besuchern, die über Google kommen, ein vorübergehender Hinweis auf die neue Funktion [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Von Google bevorzugte Quellen] angezeigt werden soll. Mit dem Experiment soll untersucht werden, ob dieser Hinweis dazu führt, dass Besucher häufiger zu Wikipedia zurückkehren. Die Funktion Bevorzugte Quellen ermöglicht es Nutzern, vertrauenswürdige Websites auszuwählen, sodass Google Inhalte dieser Quellen in der Suche und bei KI-gestützten Anwendungen prominenter hervorheben kann. Wir möchten dieses Experiment gerne auch auf andere von Google unterstützte Sprachen ausweiten und würden uns über Unterstützung dabei freuen, entsprechende Diskussionen in anderen Wikis anzustoßen. Bei Interesse wende dich bitte auf der [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|Diskussionsseite]] an das Team Zukünftiges Publikum.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Chat-Plattform Discord veröffentlicht ein neues Self-Service-Framework, mit dem Websites festlegen können, wie ihre Links aussehen sollen, wenn sie auf Discord geteilt werden. Das Team Zukünftiges Publikum plant, dieses neue Framework zu nutzen, um die Darstellung von Wikipedia-Links beim Teilen auf Discord zu verbessern und so die Urheberschaft und den Beitrag der Mitwirkenden besser zu würdigen. In der ersten Phase des Projekts werden sich das Erscheinungsbild und das Verhalten der Links nicht ändern, da zunächst Basisdaten erhoben werden sollen, um die Auswirkungen künftiger Änderungen beurteilen zu können. Sollten jedoch Community-Mitglieder, die auf Discord aktiv sind, Probleme bemerken, können sie sich über [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] oder im [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Meta-Wiki]] melden.
* <span class="mw-translate-fuzzy">Das Team Leserwachstum wird ein Experiment durchführen, um zu testen, ob das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|Zusammenfassen der Einleitungsabschnitte von Artikeln]] ergänzt um eine "Weiterlesen"-Schaltfläche die Leserbindung verbessert. Der Test beginnt am 17. September in der arabischen, spanischen, französischen, indonesischen, italienischen, japanischen, portugiesischen, vietnamesischen und chinesischen Sprachversion der Wikipedia und läuft vier Wochen lang.</span>
* Am 23. September werden alle Wikis [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|für einige Minuten im Lesemodus]] sein. Dies ist für 16:00 Uhr MESZ geplant. Weitere Informationen werden in den Technischen Neuigkeiten veröffentlicht und in den kommenden Wochen auch in den einzelnen Wikis veröffentlicht. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] für Wikipedias einen HTTP-500-Fehler ausgab und nicht erreichbar war. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Entwickler, die ein Werkzeug betreiben, das die Links-Tabellen von Wikimedia Commons abfragt, müssen ihren Code aktualisieren, um eine Verbindung zum neuen x4-Datenbankcluster herzustellen. Die Links-Tabellen wurden vom s4-Cluster auf x4 verlagert und erhalten auf s4 keine Aktualisierungen mehr. Die Seiten- und Weiterleitungs-Tabellen bleiben auf beiden Clustern verfügbar. Im Anschluss wird eine Wiki-Replica für das x4-Cluster eingerichtet. Diese Umstellung erfolgt, da das s4-Cluster zu groß geworden ist, um effizient betrieben werden zu können. Du kannst [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|mehr dazu erfahren]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14. Sep. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-39</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Am Mittwoch, den 23. September 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 16:00 Uhr MESZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Growth-Team testete einen neuen Hinweis, der nach dem Bearbeiten angezeigt wird und darauf abzielt, [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|Inhaber temporärer Konten zur Erstellung eines permanenten Kontos zu ermutigen]]. Dieser neue Hinweis ersetzte mehrere Dialogfenster sowie eine gleichzeitige Willkommensnachricht durch eine einzige Mitteilung, die die Vorteile der Kontoerstellung hervorhebt. Durch das Experiment stieg die Rate der Erstellung permanenter Konten von 1,94 % auf 3,66 %, ein relativer Anstieg um 87 %. Die Änderung wird nun für alle Wikis eingeführt. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* Für Wikipedia-Autoren, die die [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta-Funktion "Vorschlagsmodus"]] nutzen, gibt es eine [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|neue Opt-In-Benutzereinstellung]] zur Anzeige "experimenteller" Bearbeitungsprüfungen und -vorschläge. Diese Arten sind unter [[Special:EditChecks#experimental-checks|Spezial:EditChecks]] aufgelistet und dienen ersten Tests durch Entwickler sowie dem Einholen von Rückmeldungen erfahrener Benutzer. Administratoren können die [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|Konfigurationsdetails]] für jeden Vorschlag wie gewohnt anpassen. Zudem können Administratoren [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|diese Funktion nutzen]], um beim Testen von Ideen ihrer Community für lokal erstellte Prüfungen und Vorschläge zu helfen. Experimentelle Arten werden im Laufe dieser Woche eine deutlichere visuelle Gestaltung erhalten. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Rückmeldungen sind willkommen]].
* Das [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] wurde als Raum für technische Diskussionen und die Zusammenarbeit zwischen Wikimedia-Communitys in Zentral- und Osteuropa ins Leben gerufen.
* Für neue und kleine Communitys von Wikipedia-Sprachversionen steht jetzt ein neues Werkzeug zur Verfügung, das [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]]. Es bündelt angeleitete Aufgaben, Werkzeuge und Ressourcen, um Communitys den Einstieg zu erleichtern, ihren Fortschritt zu verfolgen und die Zusammenarbeit mit der gesamten Wikimedia-Community zu fördern. Das Starter Kit wird auf Wikimedia Toolforge gehostet und richtet sich an Wikipedia-Projekte mit weniger als 50.000 Artikeln. Erfahre mehr über die Funktionsweise des Starter Kits und wie Communitys es bereits nutzen in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|diesem Beitrag auf dem Diff-Blog]].
* <span class="mw-translate-fuzzy">Das Team Leserwachstum startet einen erneuten Test des [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Bildkarussell-Experiments]]. Dabei werden drei neue Versionen des Designs erprobt, die auf der Grundlage von Rückmeldungen aus der Community überarbeitet wurden. Wir werden die Ergebnisse auswerten und gemeinsam mit den Communitys entscheiden, ob die Funktion weiterverfolgt werden soll. Das Experiment beginnt in der Woche vom 28. September und wird in der arabischen, bengalischen, chinesischen, tschechischen, englischen, persischen, französischen, deutschen, indonesischen, japanischen, polnischen, portugiesischen, spanischen, schwedischen und vietnamesischen Wikipedia durchgeführt.</span>
* Nach der erfolgreichen Einführung in der arabischen, bengalischen, chinesischen, tschechischen, englischen, französischen, indonesischen und vietnamesischen Wikipedia steht die [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten-Funktion]] des Teams Lesererlebnis ab dem 28. September allen angemeldeten Nutzern in allen Wikipedia-Wikis zur Verfügung.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Skript für den Mentor-Status den Status von Mentoren wiederholt aktualisierte, selbst wenn sich nichts geändert hatte, was zu unnötigen Einträgen in den letzten Änderungen führte. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die Listenabfrage-API <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi>, die zum Abrufen spezifischer Details über auf einem Wiki konfigurierte aktive oder historische Missbrauchsfilter dient, wurde aktualisiert, um den Konfigurationsparameter <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> zu unterstützen, was zu Breaking Changes an der API-Antwort führt. Alle Nutzer, die Benutzerskripte oder anderen Code warten, müssen überprüfen, ob sie die Listenabfrage-API <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> verwenden, und entsprechende Anpassungen an diese Breaking Changes vornehmen. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:55, 27. Sep. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-40</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Nutzer der Standard-Skins für Desktop und die mobile Webansicht (Vector 2022 bzw. Minerva) erhalten nun einen Hinweis, wenn die während der Sucheingabe angezeigten Suchvorschläge auf Weiterleitungen basieren. Zuvor kam es bei Nutzern bisweilen zu Verwirrung, wenn die obersten Suchvorschläge nicht exakt mit dem übereinstimmten, was sie eingegeben hatten. Der neue Hinweis zu Weiterleitungen verdeutlicht, dass es sich bei diesen Vorschlägen nicht um Zufallstreffer handelt, sondern um Ergebnisse, die einen Bezug zur Suchanfrage haben. Bei den vorgeschlagenen Seiten kann es sich um Weiterleitungen zu den relevantesten Zielartikeln handeln, nach denen gesucht wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Nicht angemeldete Wikipedia-Nutzer in der mobilen Webansicht werden anstelle des bisherigen Beobachten-Sterns eine Lesezeichen-Schaltfläche sehen, mit der sie Artikel in ihren [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]] speichern können. Beim Anklicken fordert die Lesezeichen-Schaltfläche die Nutzer dazu auf, sich anzumelden oder ein Konto zu erstellen, um einen Artikel für später zu speichern. Ein früherer Versuch hatte ergeben, dass das Lesezeichen-Symbol nicht angemeldete Nutzer viermal häufiger dazu bewegte, ein Konto zu erstellen, als der Beobachten-Stern. Diese Änderung ist Teil der Bemühungen, mehr Leser dazu zu ermutigen, ein Konto zu erstellen und Funktionen zu nutzen, die es ihnen erleichtern, Inhalte zu speichern und später wieder aufzurufen. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* Am 29. September startet in der spanischen, arabischen, englischen und französischen Wikipedia ein Experiment, das darauf abzielt, die Nutzererfahrung unmittelbar nach der Kontoerstellung zu vereinfachen. Dabei wird untersucht, ob der Abbau von Hürden bei der aktuellen Willkommensumfrage neuen Nutzern hilft, leichter zu verstehen, was als Nächstes kommt. Das Experiment läuft bis Ende Oktober. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]
* Der [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirat]] hat die Community dazu aufgerufen, Themen vorzuschlagen, die er prüfen und mit der Wikimedia Foundation besprechen soll. Autoren und technisch Beitragende sind eingeladen, Themen auf [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|der Diskussionsseite des Beirats]] hinzuzufügen.
* Später in dieser Woche wird es für Communitys möglich sein, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Bearbeitungsprüfungen und -vorschläge]] so zu konfigurieren, dass sie [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|in zusätzlichen Namensräumen angezeigt werden]], wie etwa einem <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi>-Namensraum. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Rückmeldung ist willkommen]].
* Ein Fehler in der [[m:Special:GlobalWatchlist|Globalen Beobachtungsliste]] führt dazu, dass die Seite für Benutzer, die ungesehene Änderungen auf Wikimedia Commons haben, nicht geladen wird. Entwickler arbeiten an einer Lösung. Bis dahin können betroffene Benutzer die im [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|entsprechenden]] Hilfeabschnitt beschriebenen Umgehungslösungen nutzen.
* Die neuen magischen Wörter <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> stehen nun zur Verfügung. Sie ermöglichen es, die Standardsortierung von Kategorien so zu ändern, dass sie auf dem Zeitpunkt der Kategorisierung basiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:20}} von der Community eingereichten {{PLURAL:20|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, dass [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] für Wikipedias nicht erreichbar war. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Der für den 23. September geplante Wechsel des Rechenzentrums wurde verschoben. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|Die Equinox-Übung]] hat Kapazitätsprobleme aufgezeigt, die eine Umstellung aller Dienste auf das andere Rechenzentrum verhindern. Der Prozess wurde unterbrochen, um dieses Problem erst zu untersuchen und sicherzustellen, dass wir unsere Benutzer weiterhin zuverlässig bedienen können. Eine neue Übung wird vorbereitet. In der Zwischenzeit funktionieren der gesamte Datenverkehr und alle Bearbeitungen wie gewohnt.
* Am 23. September beeinträchtigte ein Stromausfall kurzzeitig alle Wikis, was zu zeitweiligen Problemen sowohl im Lese- als auch im Bearbeitungsmodus führte. Auch Gerrit war davon betroffen. Dies steht in keinem Zusammenhang mit der Verschiebung des Wechsels des Rechenzentrums. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] wurde auf mediawiki.org und in [[phab:T421436|einigen Wikis in indischen Sprachen]] eingeführt. Wir sind an euren Rückmeldungen zu diesem experimentellen Produkt interessiert. Produnto ermöglicht es Nutzern, Lua-Module zu verwenden, die auf [[gitlab:repos/lua|Wikimedias GitLab]] bereitgestellt werden. Es vereinfacht den Austausch von Lua-Code zwischen Wikis. Anstatt jedes einzelne Lua-Modul von einem Wiki in ein anderes zu kopieren, können Nutzer Pakete ganz einfach über alle Wikis hinweg gemeinsam nutzen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Am 2. Oktober um 14:30 Uhr MESZ findet online ein [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Workshop zur wikiübergreifenden Code-Zusammenarbeit]] statt. Dabei kommen technisch Beitragende aus Südasien zusammen, um Produnto kennenzulernen und dessen Pilotierung in den Wikipedias in Hindi, Punjabi, Odia, Telugu und Malayalam zu starten. Produnto ist ein Paketmanager für die Einführung von auf GitLab bereitgestellten Lua-Modulen in Wikimedia-Wikis und wurde vor Kurzem bereits in einigen Pilot-Wikis eingeführt.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:48, 28. Sep. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-41</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das Verfahren für die diesjährige Wunschliste der Community wurde unter Einbeziehung von Rückmeldungen aus der Community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|veröffentlicht]]. Die Einreichungsphase für Wünsche [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|endet am 8. November]]. In diesem Jahr übernimmt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|eine Arbeitsgruppe (offen für Freiwillige)]], bestehend aus Community-Mitgliedern mit technischem Fachwissen zu unseren Wikis sowie Mitarbeitern der Wikimedia Foundation, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|den Priorisierungsprozess]]. Die Priorisierung wird voraussichtlich bis Ende November abgeschlossen sein. Die Abstimmung über die Wünsche beginnt im Januar.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Autoren, die den [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|Visual Editor]] nutzen, erhalten nun eine Warnung, wenn sie Text in die Wikipedia einfügen, der wahrscheinlich ursprünglich aus einem von fünf externen generativen KI-Chatbots kopiert wurde. Diese Funktion ist als [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM-Einfügeprüfung]] bekannt. Es handelt sich um eine Art von [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Bearbeitungsprüfung]], die von der Community konfiguriert werden kann. Die Prüfung sucht nach Merkmalen im kopierten HTML-Code und verwendet keine Erkennung von Wasserzeichen im Inhalt. Zudem werden die Bearbeitungen [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|markiert]], damit sie von Kontrollierern genauer überprüft werden können. Die Funktion unterstützt Neulinge dabei, Inhalte hinzuzufügen, die den Wikipedia-Richtlinien entsprechen, und erleichtert erfahrenen Autoren das Erkennen problematischer Bearbeitungen. Communitys mit eigenen Richtlinien zur Nutzung von LLMs können [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|den Wortlaut sowie die verlinkte Richtlinie anpassen]]. Das Team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|bittet um Entschuldigung]] dafür, dass die Funktion ohne Wartezeit für Übersetzungen eingeführt wurde.
* Autoren können nun einfach [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|direkt aus den iOS- und Android-Apps auf den visuellen Web-Editor zugreifen]]. Beim Öffnen des Editors können die Nutzer zwischen der visuellen Bearbeitung und der Quelltextbearbeitung wählen. Entscheiden sie sich für die visuelle Bearbeitung, werden sie zu einer mobilen Webansicht im Browser ihres Smartphones weitergeleitet. Nach Abschluss der Bearbeitung bietet ein Banner die Möglichkeit, zur App zurückzukehren. Dies ermöglicht es Lesern, auch beim zwanglosen Lesen schnell Beiträge zu leisten.
* Nutzer der Wikipedia-Android- und iOS-Apps erhalten künftig eine einmalige Aufforderung zur Kontoerstellung, nachdem sie die App zwei Wochen lang durchgehend genutzt haben. Diese Meldung erläutert die Vorteile eines Benutzerkontos. Sie soll dazu beitragen, Gelegenheitsleser zu registrierten Benutzern zu machen, die regelmäßig zur App zurückkehren. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Autoren in [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|Wikis der Gruppe 1]], darunter Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage und Wikisource, erhalten künftig keine Benachrichtigungen mehr in den [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Letzten Änderungen]] und auf der [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Beobachtungsliste]], wenn ein Link zu einer anderssprachigen Version einer Seite im zugehörigen Wikidata-Datenobjekt hinzugefügt, entfernt oder geändert wird. Diese Änderung wird am 5. Oktober um 09:00 Uhr MESZ als zweiwöchiger Testlauf eingeführt, um die Flut an Benachrichtigungen mit geringem Informationswert zu reduzieren und wichtige Änderungen leichter erkennbar zu machen. Autoren, die auf diese Benachrichtigungen angewiesen sind, können sich auf der [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|Projektseite]] informieren und auf der [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Diskussionsseite]] Rückmeldung geben oder Bedenken äußern. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:36}} von der Community eingereichten {{PLURAL:36|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem Lotsen, die sich aus dem Lotsen-Programm abgemeldet hatten, weiterhin Neulinge zugewiesen bekamen und Fragen erhielten. Neulinge werden nun neu zugewiesen, wenn ein Lotse das Programm verlässt. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Wikimedia Brasilien hat seinen [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Leitfaden für bewährte Vorgehensweisen bei der Entwicklung]] veröffentlicht. Es handelt sich um einen Wegweiser für Mitarbeiter, Auftragnehmer und Freiwillige, die technische Werkzeuge und Projekte entwickeln. Das Dokument behandelt den Projektlebenszyklus, Sicherheit, Barrierefreiheit, den Schutz personenbezogener Daten sowie den verantwortungsvollen Einsatz von KI und erläutert, wie bewegungsweite Richtlinien an den lokalen Kontext angepasst wurden. Andere Affiliates werden dazu ermutigt, den Leitfaden zu übernehmen und anzupassen. Lies mehr im [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff-Beitrag]].
* Demnächst wird eine neue, kanonische Basis-URL für Wikimedia-APIs eingeführt. Der neue kanonische Pfad folgt dem Muster <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> und dient als alternativer Pfad für die aktuellen REST-APIs (zum Beispiel: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Für alle bestehenden APIs werden beide Varianten nutzbar sein, wobei die neue Struktur für neu erstellte API-Module als bevorzugter Pfad gilt. Für die meisten Nutzer hat diese Änderung keine Auswirkungen. Die bisherigen Pfade bleiben für alle bestehenden Endpunkt-Anfragen weiterhin verfügbar. Allerdings können einige Endpunkte in ihren Antwortdaten URLs zurückgeben, die dem neuen Muster entsprechen. Die Änderungen werden zunächst im Test-Wiki verfügbar sein, die Einführung in allen Wikis ist bis Ende Oktober geplant. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W41"/>
</div>
18:51, 5. Okt. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Trizek (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-42</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Ab dem 13. Oktober können Wikis das Standardmuster für [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|automatisch generierte Einzelnachweisnamen im VisualEditor]] (derzeit <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>) ändern. Sie können dann für Menschen lesbare, inhaltsbasierte Einzelnachweisnamen verwenden, die für Autoren im Quelltexteditor hilfreicher sind (z. B. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). Die Muster für Einzelnachweisnamen im VisualEditor lassen sich über MediaWiki-Systemnachrichten, JSON, Vorlagen und Module festlegen ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|weitere Informationen]]). Administratoren können diese Änderungen über die [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|Community-Konfiguration]] aktivieren. Dies ist ein [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|Wunsch der Community]], der von [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] umgesetzt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* Die [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierung]] ist eine neue MediaWiki-Funktion, die es Autoren ermöglicht, Einzelnachweise mit unterschiedlichen Details wiederzuverwenden. Sie wird am 14. Oktober in der englischsprachigen Wikipedia und bis Ende Oktober (wahrscheinlich 21. Oktober) in den übrigen Wikis der Wikimedia Foundation eingeführt. Die [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] führen Maßnahmen auf, die in deinem Wiki ergriffen werden können, um die Einführung zu unterstützen. Dies ist ein [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|langjähriger Wunsch der Community]], der von [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] umgesetzt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Mit den [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderatorenwerkzeugen]] wird die Listenansicht der Beobachtungsliste entfernt und die Ansicht des Änderungslogbuchs als Standard für alle festgelegt. Zuvor gab es für Nutzer der mobilen Webansicht zwei Varianten der Beobachtungsliste: die Listenansicht, in der beobachtete Artikel in Listenform angezeigt wurden, und die Ansicht des Änderungslogbuchs, in der Änderungen an beobachteten Artikeln in Logbuchform zu sehen waren, gesteuert durch die Einstellungen für die Erweiterte mobile Steuerung. Dies führte zu Problemen bei der Wartung der Codebasis: zwei verschiedene Darstellungsformen bedeuten auch zwei zu pflegende Code-Sätze. Durch die Umstellung auf die Ansicht des Änderungslogbuchs als Standard vereinfachen wir die Codebasis und verringern das Risiko, Fehler zu übersehen.
* Die Wikipedia-Android-App testet eine Funktion, mit der man sich Artikel-Einleitungen im Feed “Für dich” anhören kann. Ein Text-zu-Sprache-Modell liest den vorhandenen Artikeltext vor, ohne ihn umzuschreiben oder neue Inhalte hinzuzufügen. Das auf 30 Tage angelegte Experiment beginnt in der dritten Septemberwoche in der Wikipedia-Beta-App und wird im Oktober auf die reguläre Wikipedia-Android-App ausgeweitet, wobei es zunächst einer begrenzten Gruppe berechtigter Nutzer zur Verfügung steht. Ein kleiner Teil der App-Nutzer (mit englischsprachigem Feed und mindestens einem Themeninteresse) erhält Zugriff auf diese Funktion. Dieses Experiment ist Teil umfassenderer Bemühungen, App-Nutzern verschiedene Möglichkeiten zum Konsum von Inhalten zu bieten, um so die Beteiligung und die Nutzerbindung zu stärken. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Mehr erfahren]] und [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|Rückmeldung geben]].
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror-Syntaxhervorhebung]] wurde am 14. September in der englischsprachigen Wikipedia standardmäßig für alle unangemeldeten und neu registrierten Benutzer [[phab:T288161|aktiviert]]. Da keine negativen Auswirkungen festgestellt wurden, ist geplant, diese Änderung in einigen Wochen global für alle Wikis einzuführen. Falls du Bedenken oder Anmerkungen hast oder dein Wiki ausgenommen werden soll, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|siehe bitte die Hilfeseite]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* Die [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|mobile Bearbeitung von Wikidata-Aussagen]] aller Datentypen wird offiziell am 13. Oktober eingeführt, wenn sie aus den [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta-Funktionen]] entfernt wird und allen Autoren zur Verfügung steht. Benutzer können [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Fehler melden und Rückmeldung geben]].
* Letzte Woche wurden Änderungen an Sprachlinks aus den Feeds für die [[Special:RecentChanges|Letzten Änderungen]] und die [[Special:Watchlist|Beobachtungsliste]] in Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote und Wiktionary entfernt. Da keine negativen Auswirkungen festgestellt wurden, plant [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata für Wikimedia-Projekte]], diese Änderung global für alle Wikipedias einzuführen. Dies ist für den 13. Oktober um 08:00 Uhr MESZ vorgesehen, danach werden Autoren nicht mehr sehen, wenn ein Link zu einer ''anderen'' Sprachversion einer Seite hinzugefügt, entfernt oder im entsprechenden Wikidata-Datenobjekt geändert wird. Autoren, die auf diese Benachrichtigungen angewiesen sind, können auf der [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|Projektseite]] mehr erfahren sowie auf der [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Diskussionsseite]] Rückmeldung geben oder beantragen, dass ihr Wiki ausgenommen wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem versehentliches Berühren des Diagramms während des Scrollens im Werkzeug für Seitenaufrufe auf Mobilgeräten unbeabsichtigt einen Zoom auslösen konnte. Die Zoom-Funktion per Klicken und Ziehen auf Touch-Geräten ist nun deaktiviert. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Bei den Dumps stehen drei wesentliche Änderungen an: Die [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ seit Januar 2026 veralteten] Inhalts-Dumps werden eingestellt, die Einführung des Nachfolgers [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki-Inhaltsdatei-Exporte] wird verzögert, um einen “Sicherheitspuffer” zu schaffen, und die Dumps sind nun auch als 7zip-komprimierte Dateien verfügbar. Benutzer müssen die URL anpassen, über die sie ihre Dumps herunterladen. Für weitere Informationen, den Zeitplan sowie Migrationshinweise siehe [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Einstellung der veralteten Inhalts-Dumps].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Die Wikimedia Foundation hat unbefugte Aktivitäten von OpenAI-Agenten auf Wikimedia-Projekten festgestellt, darunter Bearbeitungen an Wikis, Versuche zur missbräuchlichen Nutzung eines öffentlichen Werkzeugs für Notizen sowie ein hohes Aufkommen an automatisiertem Datenverkehr. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Lies den Blogbeitrag auf Diff]] für weitere Einzelheiten zu diesen Aktivitäten und der Reaktion der Foundation.
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Merk dir den Termin für den nächsten Wikimedia-Hackathon vor! Wir treffen uns vom 9. bis 11. April 2027 im schönen Tirana in Albanien zum [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 Wikimedia-Hackathon 2027]. Bewerbungen für Stipendien und Mitarbeiterstipendien werden derzeit [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ über Pretix entgegengenommen], wobei die Frist am 30. Oktober 2026 endet. Die allgemeine Anmeldung öffnet im Januar 2027.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 07:38, 13. Okt. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-43</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Um die Auswirkungen der Einführung einiger [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|von der Community gewünschter Funktionen]] auf die Bindung von unangemeldeten Lesern zu messen, wird ein Test für das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Bilderkarussell]] für unangemeldete Leser durchgeführt. Mit der Bilderkarussell-Funktion können Leser Bilder durchsehen, die von der Community hochgeladen und von Autoren als relevant für bestimmte Artikel ausgewählt wurden. Der Test beginnt am 20. November.
* Ein experimenteller Hinweis wird 0,5 % der unangemeldeten mobilen Leser angezeigt, die über Google zur englischsprachigen Wikipedia gelangen. Sie werden darin gebeten, Wikipedia als [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ bevorzugte Quelle bei Google] hinzuzufügen. Mit diesem Test soll untersucht werden, ob der Hinweis die langfristige Bindung der Personen stärkt und Personen, die die Google-Suche verwenden, dazu anregt, Wikipedia häufiger zu besuchen. Der Test läuft vom 15. bis zum 29. Oktober und anschließend wird ausgewertet, welche Auswirkungen er auf die Nutzerbindung und die Zugriffe über Google hat.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:26}} von der Community eingereichten {{PLURAL:26|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem [[quarry:|Quarry]] die Fehlermeldung “Access denied” ausgab, wenn Benutzer versuchten, SQL-Abfragen auszuführen, was eine normale Ausführung der Abfragen verhinderte. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Spezielle Meldung]] Aufgrund eines seit langem bestehenden Fehlers werden Anwendungen, die den [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth-2]]-Client-Credentials-Flow nutzen, um im Namen ihrer Eigentümer zu agieren, so behandelt, als wären sie abgemeldet. Dies wird für neue Anwendungen, die am oder nach Montag, dem 19. Oktober, registriert werden, behoben. Einige der betroffenen Anwendungen müssen neu registriert werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Es wurde ein Vorschlag [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|veröffentlicht]], den Wikimedia-Hackathon künftig alle drei Jahre abzuhalten und dazwischen regionale Hackathons zu organisieren. Ziel ist es, die Veranstaltung für technische Communitys in verschiedenen Regionen besser zugänglich zu machen. Bitte teile deine Rückmeldung zu diesem Vorschlag vor dem 6. November auf der [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|Diskussionsseite]] des Vorschlags.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:37, 19. Okt. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-44</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Ein am 29. September gestartetes Experiment testet [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|Artikel-Empfehlungen]] für Inhaber neuer Konten, die sich selbst als Leser bezeichnen. Durch das Vorschlagen von Artikeln, ähnlich den Empfehlungen in der Wikipedia-App für angemeldete Leser, sollen Inhaber neuer Konten dazu ermutigt werden, zu lesen und regelmäßig auf die Website zurückzukehren. Ziel ist es, die Anzahl der internen Weiterleitungen um 1 % zu steigern. Siehe den entsprechenden Vorschlag auf der [[m:Community Wishlist/W505|Community-Wunschliste]].
* Einige Wikimedia-Dienste wurden letzte Woche aufgrund einer [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 Sicherheitslücke in PHP] offline genommen. Sie müssen aktualisiert werden, bevor sie wieder sicher online gestellt werden können. Dies betrifft nicht nur die Wikimedia-Bewegung, sondern eine Vielzahl von Websites. Neuigkeiten dazu findest du auf [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Die Wiederinbetriebnahme von Cloud VPS und Toolforge wird mehr Zeit in Anspruch nehmen. Damit soll sichergestellt werden, dass die auf Cloud VPS oder Toolforge betriebenen Anwendungen nicht betroffen werden. Entwickler von Tools finden Neuigkeiten und weitere Informationen auf der [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce-Mailingliste]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Letzte Woche haben wir mitgeteilt]], dass wir, um die Auswirkungen der Einführung einiger von der Community gewünschter Funktionen auf die Bindung von unangemeldeten Lesern zu messen, einen Test für die [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Bilderkarussell]]-Funktion für unangemeldete Leser durchführen werden. Aufgrund eines Problems starten wir den Test neu, er wird nun am 26. Oktober und nicht wie ursprünglich angekündigt am 20. November gestartet.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Ein neues [[wikitech:KAPOW|Bot-Erkennungssystem]], das automatisierten Datenverkehr, der sich als menschlicher Besucher tarnt, besser identifizieren soll, wird in den Wikimedia-Wikis eingeführt. Dies könnte ab dem 26. Oktober zu plötzlichen Veränderungen in den Besucherstatistiken führen, die bis zum 20. Juni 2026 zurückreichen.
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score-Erweiterung]], die Notenschrift auf Wiki-Seiten darstellt, wurde aufgrund eines Sicherheitsproblems vorübergehend auf allen Wikis deaktiviert. Auf betroffenen Seiten wird anstelle der Noten ein Hinweis angezeigt, der zugrunde liegende Code bleibt jedoch erhalten. Autoren müssen keine Maßnahmen ergreifen und an einer Lösung wird bereits gearbeitet. Sobald die Erweiterung wieder aktiviert wird, erfolgt eine gesonderte Ankündigung. Lies mehr im [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:18}} von der Community eingereichten {{PLURAL:18|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, bei dem die Syntaxhervorhebung von CodeMirror für vorhandene Autoren versehentlich aktiviert worden zu sein scheint. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Am Mittwoch, den 28. Oktober 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Bewerbungen für Stipendien und Sponsoring für den [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 Wikimedia Hackathon 2027] können bis Freitag, den 30. Oktober, eingereicht werden. Bitte reiche deine Bewerbung vor Ablauf der Frist [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ über Pretix] ein!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:55, 26. Okt. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-45</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W45"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Viele Wikimedia-Werkzeuge wurden letzte Woche aufgrund einer [[:w:de:PHP2Shell|Sicherheitslücke in PHP]] vorübergehend abgeschaltet. Dies betraf zahlreiche Websites weltweit. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] und [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] sind seit dem 22. Oktober wieder in Betrieb. Viele wichtige Werkzeuge wurden schrittweise wiederhergestellt. Bei einigen Werkzeugen ist ein Neustart durch die jeweiligen ehrenamtlichen Entwickler erforderlich. Andere müssen noch auf eine PHP-Version aktualisiert werden, in der die Sicherheitslücke geschlossen wurde. Einige Werkzeuge nutzten ältere PHP-Versionen, die von den aktuellen Sicherheits-Patches nicht mehr unterstützt werden. Hier müssen die Betreuer auf eine neuere Version aktualisieren. Dies kann mit zusätzlichem Aufwand verbunden sein. Du kannst den Fortschritt der Arbeiten [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|auf Wikitech]] verfolgen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* In den Wikipedia-Android- und -iOS-Apps läuft ein neues, optionales Suchexperiment für die arabische, französische und japanische Wikipedia. Teilnehmende Leser können innerhalb von Artikeln suchen und zitierte Textstellen direkt im jeweiligen Quellartikel aufrufen, wobei keine Antworten oder Zusammenfassungen generiert werden. Dies ist das erste von vier Experimenten im Rahmen von [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Phase 2 der semantischen Suche]]. Es begann am 22. Oktober und läuft über einen Zeitraum von 20 Tagen. Rückmeldungen sind auf der [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Diskussionsseite]] des Projekts willkommen.
* Das Team [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Zukünftige Zielgruppen]] plant, [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Teilkarten]] in die mobile Version von Wikipedia zu integrieren. Diese Funktion ermöglicht es Nutzern, eine optisch ansprechende Karte zu erstellen, die auf dem gerade gelesenen Artikel basiert, und diese mit Freunden zu teilen. Die Karte enthält den Artikeltitel, ein Bild, den Einleitungstext sowie die entsprechenden Quellenangaben und verlinkt zurück zum vollständigen Artikel. Autoren sind dazu eingeladen, die Funktion im Zeitraum vom 29. Oktober bis zum 8. November zu testen, indem sie <code dir="ltr">?useformat=mobile&sharecard=1</code> an die URL eines beliebigen Artikels anhängen. Bitte teile deine Gedanken dazu auf der [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card|Projekt-Diskussionsseite]] mit und melde eventuelle Fehler im [[phab:T439161|Phabricator]].
* Der Standard-Renderer für mathematische Formeln wird am 2. November umgestellt. Nach dieser Änderung sendet der Server die Formel als MathML und dein Browser verwendet MathJax für deren Darstellung. Dies ist der letzte Schritt im Rahmen der Ablösung von Mathoid/RESTBase, die aus Gründen der Nachhaltigkeit und Sicherheit erfolgt. Du kannst [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|Fragen stellen oder Probleme melden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238]
* Hast du eine Idee für eine neue Funktion oder einen Fehler, der behoben werden muss? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Reiche deinen Vorschlag für die Community-Wunschliste bis zum 8. November ein!]]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:41}} von der Community eingereichten {{PLURAL:41|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:22, 3. Nov. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Trizek (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31236748 benotzt huet-->
e4713m57cdmuq7bhv04ujgbu4td9pge
Modul:LifePartner
828
172729
2714330
2642572
2026-11-03T20:23:33Z
Mobby 12
60927
Test
2714330
Scribunto
text/plain
-- Module:Partner
-- Shows partners or spouses from Wikidata with start/end dates.
-- Links point to local article if available, display text is always the Wikidata label.
-- Dates formatted D.M.YYYY or partial (M.YYYY / YYYY).
local p = {}
local mw = mw
local wb = mw.wikibase
-- Extract the datavalue.value from various shapes
local function getDatavalueValue(obj)
if not obj then return nil end
if obj.datavalue then return obj.datavalue.value end
if obj.snak and obj.snak.datavalue then return obj.snak.datavalue.value end
if obj.mainsnak and obj.mainsnak.datavalue then return obj.mainsnak.datavalue.value end
return nil
end
-- Format a Wikidata time into D.M.YYYY
local function formatWikidataTime(value)
if not value or not value.time then return nil end
local t = value.time:gsub("^%+", "")
local y, m, d = t:match("^(%d%d%d%d)%-(%d%d)%-(%d%d)")
if not y then return nil end
if m == "00" then
return y
elseif d == "00" or d == "0" then
return tostring(tonumber(m)) .. "." .. y
else
return tostring(tonumber(d)) .. "." .. tostring(tonumber(m)) .. "." .. y
end
end
local function formatDateFromQualifier(obj)
local v = getDatavalueValue(obj)
if not v then return nil end
return formatWikidataTime(v)
end
-- Format a single partner/spouse statement
local function formatStatement(statement)
if not statement or not statement.mainsnak or not statement.mainsnak.datavalue then
return nil
end
local mainval = statement.mainsnak.datavalue.value
local entityId = mainval.id
if not entityId then return nil end
-- Get label and local page
local label = wb.getLabel(entityId) or entityId
local page = wb.sitelink(entityId)
-- Use [[local page|label]] if local page exists, else just label
local text
if page then
text = string.format("[[%s|%s]]", page, label)
else
text = label
end
local quals = statement.qualifiers or {}
local startQual = quals.P580 and quals.P580[1]
local endQual = quals.P582 and quals.P582[1]
local startDate = formatDateFromQualifier(startQual)
local endDate = formatDateFromQualifier(endQual)
local dateText = ""
if startDate or endDate then
local dash = " – "
dateText = string.format(" (%s%s%s)", startDate or "", dash, endDate or "")
end
return text .. dateText
end
-- Main entry point
-- Usage: {{#invoke:Partner|show|P26}} → spouses
-- {{#invoke:Partner|show|P451}} → life partners
function p.show(frame)
local property = frame.args[1] or "P26"
local entity = wb.getEntity()
if not entity or not entity.claims or not entity.claims[property] then
return nil
end
local results = {}
for _, stmt in ipairs(entity.claims[property]) do
local formatted = formatStatement(stmt)
if formatted then table.insert(results, formatted) end
end
if #results == 0 then return nil end
return table.concat(results, ",<br>")
end
return p
6ybu40qxiv78e0si9ewjokn2ye5aad5
Victor Hess
0
172988
2714272
2714267
2026-11-03T12:11:05Z
Puscas
735
....
2714272
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den Nicolas-'''Victor Hess''', gebuer den [[22. Dezember]] [[1864]] zu [[Veianen]]<ref>Gebuertsakt Nr. 56 vum 22. Dezember 1864 vun der Gemeng Veianen</ref> an och do gestuerwen den [[1. Februar]] [[1957]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/t26h8r161/pages/19/articles/DIVL1482 Doudesannonce am Luxemburger Wort vum 2. Februar 1957 S.19] (Digitised by the National Library of Luxembourg)</ref>, war e lëtzebuergesche [[Gierwerei]]besëtzer a [[Politiker]] vu [[Veianen]].
Vun 1890 bis 1911 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref>
Hie war och vun 1918 bis 1919<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1919/12/12/n1/jo Avis. Administration communale.] Journal officiel
du Grand-Duché de Luxembourg, 19.12.1919,S. 1380 op legilux.public.lu.</ref> [[Buergermeeschter]] vu [[Gemeng Veianen|Veianen]]<ref name=rip/>.
De Victor Hess war de Jong vum [[Jean-Michel Hess]] an de Papp vum [[Edgar Hess]]
== Gielercher ==
* {{OCCO}}<ref name=rip/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Hess Victor}}
[[Kategorie:Gebuer 1864]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gierwer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Veianen]]
lv452hnbrtoifd9790ylysk16er7tgj
2714273
2714272
2026-11-03T12:17:31Z
Puscas
735
....
2714273
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den Nicolas-'''Victor Hess''', gebuer den [[22. Dezember]] [[1864]] zu [[Veianen]]<ref>Gebuertsakt Nr. 56 vum 22. Dezember 1864 vun der Gemeng Veianen</ref> an och do gestuerwen den [[1. Februar]] [[1957]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/t26h8r161/pages/19/articles/DIVL1482 Doudesannonce am Luxemburger Wort vum 2. Februar 1957 S.19] (Digitised by the National Library of Luxembourg)</ref>, war e lëtzebuergesche [[Gierwerei]]besëtzer a [[Politiker]] vu [[Veianen]].
Vun 1890 bis 1911 war hien Deputéierten an der [[Chamber]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.10.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref>
Hie war och vun 1918 bis 1919<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1919/12/12/n1/jo Avis. Administration communale.] Journal officiel du Grand-Duché de Luxembourg, 19.12.1919,S. 1380 op legilux.public.lu.</ref> [[Buergermeeschter]] vu [[Gemeng Veianen|Veianen]]<ref name=rip/>. Vun 1989 bis 1990 war hie President vun der Veiner Stadmusek<ref>[https://www.veinermusik.lu/wp-content/uploads/2017/03/Geschicht-1848-1998.pdf D'Geschicht vuan der Veiner Stadmusik vuan 1848 bis 1998]</ref>.
De Victor Hess war de Jong vum [[Jean-Michel Hess]] an de Papp vum [[Edgar Hess]]
== Gielercher ==
* {{OCCO}}<ref name=rip/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Hess Victor}}
[[Kategorie:Gebuer 1864]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gierwer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Veianen]]
aje9hy5xedala6vgtx1d52qsnfcrzhj
Bayerische Vereinsbank International
0
173948
2714332
2657615
2026-11-03T20:28:08Z
Mobby 12
60927
k
2714332
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D’'''Bayerische Vereinsbank International''' war eng lëtzebuergesch Bank, déi de 25. August 1971 als 100% Duechtergesellschaft vun der ''[[Bayerische Vereinsbank]]'' gegrënnt gouf. Si hat hire Sëtz am Ufank um 14, [[rue des Bains]], ier se am August 1981 an d'[[Avenue Monterey]] N°38-40 geplënnert sinn. Si war als Minoritärsaktionnär bei der Grënnung vun der lëtzebuergescher Bank ''[[Union de Banques Arabes et Européennes]]'' bedeelegt (9.8%).<ref>Ulrich Meier, ''Struktur des Bankwesens in Luxemburg'', 2., Aufl.., Frankfurt a.M, Knapp, 1976, S. 72.</ref> Wéi aner däitsch Banke war si fir d'éischt um [[Eurodollar|Euromarché]] täteg, ier se dann och am [[Private Banking]] aktiv gëtt. 1982 war de Minimumbetrag, deen ee Client do bei der Vereinsbank huet misse matbréngen, 100 000 [[Däitsch Mark|DM]].<ref>« Diskretion verkauft sich schwer. Das Privatkundengeschäft der deutschen Eurobanken in Luxemburg wächst nur langsam », ''Frankfurter Allgemeine Zeitung'', 11.5.1982, S. 14.</ref>
Am November 1993 fusionéiert d'''Bayerische Vereinsbank'' ''International'' mat der ''Vereins- und Westbank International'': den neien Numm vun der Bank ass ''Vereinsbank International.'' Siwe Joer méi spéit, 1998, fusionéiert déi Bank da mat der ''[[Hypobank International]]'', enger Duechtergesellschaft vun der ''Bayerische Hypo- und Vereinsbank.'' Den Numm vun där neier Bank war ''HypoVereinsbank Luxembourg''.
== Direkteren ==
* Horst Hergel (1971 – 1976)
* Claus Helbig (1976 – 1981)
* Hans W. Meyers (1981 – 1986)
* Gerlach von der Malsburg (1986 – 1987)
* Klaus K. Esswein (1987 – 1990)
* Hendrik Daniels (1990 – 1993)
* Ernst-Dieter Wiesner (1993 – 1998)
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
pkyf2dyxegl9pyjaoiixqtt3w7ymbxr
2714333
2714332
2026-11-03T20:30:19Z
Mobby 12
60927
Vergaangenheet
2714333
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D’'''Bayerische Vereinsbank International''' war eng lëtzebuergesch Bank, déi de 25. August 1971 als 100% Duechtergesellschaft vun der ''[[Bayerische Vereinsbank]]'' gegrënnt gouf. Si hat hire Sëtz am Ufank um 14, [[rue des Bains]], ier se am August 1981 an d'[[Avenue Monterey]] N°38-40 geplënnert sinn. Si war als Minoritärsaktionnär bei der Grënnung vun der lëtzebuergescher Bank ''[[Union de Banques Arabes et Européennes]]'' bedeelegt (9.8%).<ref>Ulrich Meier, ''Struktur des Bankwesens in Luxemburg'', 2., Aufl.., Frankfurt a.M, Knapp, 1976, S. 72.</ref> Wéi aner däitsch Banke war si fir d'éischt um [[Eurodollar|Euromarché]] täteg, ier se dann och am [[Private Banking]] aktiv gëtt. 1982 war de Minimumbetrag, deen ee Client do bei der Vereinsbank huet misse matbréngen, 100 000 [[Däitsch Mark|DM]].<ref>« Diskretion verkauft sich schwer. Das Privatkundengeschäft der deutschen Eurobanken in Luxemburg wächst nur langsam », ''Frankfurter Allgemeine Zeitung'', 11.5.1982, S. 14.</ref>
Am November 1993 huet d'''Bayerische Vereinsbank'' ''International'' mat der ''Vereins- und Westbank International'' fusionéiert: den neien Numm vun der Bank war ''Vereinsbank International.'' Siwe Joer méi spéit, 1998, huet déi Bank da mat der ''[[Hypobank International]]'' fusionéiert, enger Duechtergesellschaft vun der ''Bayerische Hypo- und Vereinsbank.'' Den Numm vun där neier Bank war ''HypoVereinsbank Luxembourg''.
== Direkteren ==
* Horst Hergel (1971 – 1976)
* Claus Helbig (1976 – 1981)
* Hans W. Meyers (1981 – 1986)
* Gerlach von der Malsburg (1986 – 1987)
* Klaus K. Esswein (1987 – 1990)
* Hendrik Daniels (1990 – 1993)
* Ernst-Dieter Wiesner (1993 – 1998)
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
5sfl5ly95imld8adce7accey5ysde47
Badische Kommunale Landesbank International
0
174131
2714331
2658819
2026-11-03T20:26:35Z
Mobby 12
60927
/* Direkteren */ k
2714331
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}{{Infobox Entreprise}}
D''''Badische Kommunale Landesbank International''' war eng lëtzebuergesch Bank, déi de 15. Juni 1977 gegrënnt gouf. Et war eng Duechtergesellschaft vun der [[Badische Kommunale Landesbank]]. Den 1. Januar 1989 gouf hiren Numm a ''Südwestdeutsche Landesbank Luxemburg'' ëmgeännert.
Zwee Joer méi spéit – den 1. Juli 1991 – gouf déi Gesellschaft an zwee gespléckt: ''WestLB International'', déi Firmen a privat Clientë weider betreit huet, a ''Südwest Verwaltungsgesellschaft'', déi fir d'Kreditgeschäft fir Gemengen a Länner verantwortlech gouf.
D'WestLB bestoung du wärend 20 Joer zu Lëtzebuerg ier se den 1. Januar 2011 vun der [[Dekabank]] iwwerholl gouf. Déi Cessioun ass ë. a. op Drock vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] geschitt, well déi däitsch Mammegesellschaft no der Finanzkris a Schwieregkeete war. Zu deem Moment hunn ongeféier 100 Leit bei der WestLB International geschafft<ref>Nicolas Raulot, « Dekabank reprend WestLB au Luxembourg », ''Paperjam'', 27 septembre 2011.</ref>.
== Direkteren ==
* Klaus Frederik Krappe (1977 –)
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
pcva3vbodup7oh4ebbt73me2zualua8
Ammeldingen an der Our
0
176899
2714391
2701642
2026-11-04T07:26:41Z
GilPe
14980
Upassungen
2714391
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoDE}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland}}
'''Ammeldingen an der Our''' ([[Lëtzebuergesch|lb]]: '''{{Wikidata|property|P1705|lang=lb}}''' oder '''Ummeldéngen''' (op der Our) <ref>{{Cite book|Titel=Wéi heesche Vielsalm, Herserange a Gemünd op lëtzebuergesch?|Auteur=Henri Leyder|Joer=1997|Säiten=S. 42–52|Sprooch=lb|Gekuckt=02.11.2026|Oplo=Luxemburger Marienkalender Jg. 116|Editeur=Editions Saint-Paul|Plaz=Lëtzebuerg}}</ref>) ass eng [[Däitschland|däitsch]] Uertschaft an eng [[Uertsgemeng]] an der [[Verbandsgemeng Südeifel]] am [[Äifelkrees Béibreg-Prüm]].
== Geographie ==
Ummeldéng läit op der [[Our (Sauer)|Our]] direkt op der [[Grenz tëscht Däitschland a Lëtzebuerg|däitsch-lëtzebuergescher Grenz]]. Op der lëtzebuergescher Säit läit e Stéck méi wäit südlech [[Héischdref]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Äifelkrees Béibreg-Prüm]]
[[Kategorie:Verbandsgemeng Südeifel]]
[[Kategorie:Gemengen a Rheinland-Pfalz]]
[[Kategorie:Uertschaften a Rheinland-Pfalz]]
p676t6y2yq52e30jvcfqpdlujws161q
Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg
0
177627
2714270
2714203
2026-11-03T12:07:48Z
Puscas
735
....
2714270
wikitext
text/x-wiki
D''''Rout Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg''' ass eng [[Rout Lëscht]] vun de [[Vullen]], déi zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gebréit hunn oder nach bréien a vulnerabel sinn. D'Lëscht gëtt vun [[natur&ëmwelt]] opgestallt; déi aktuell Versioun staamt aus dem Joer 2024<ref>{{Citation |URL=https://www.naturemweltasbl.lu/de/rote-liste-der-brutvoegel-luxemburgs-2024/|Titel=Die Rote Liste der Brutvögel Luxemburgs 2024 |Gekuckt=2026-10-31|Wierk=www.naturemweltasbl.lu|Sprooch=de}}</ref>.
D'[[International Unioun fir d'Erhale vun der Natur]] (IUCN) huet e System vu Krittäre festgeluecht, deen dofir suergt, datt d'Lëscht wëssenschaftlech fundéiert ass. D'Donnéeë fir Lëtzebuerg komme vun der [[Centrale ornithologique Luxembourg]] (COL) a goufe bei Monitoring-Programmer a spezifeschen Etüde gesammelt.
== 2024 ==
An der Lëscht vun 2024 sinn d'[[Aart|Aarten]] a Kategorien agedeelt, vun der Kategorie 0 (Bestand ausgestuerwen) bis zur Kategorie 4 (Virwarnlëscht). Derzou kommen d'Kategorien R (Aarte mat geographescher Restriktioun) an d'Kategorie DD (Aarte mat ongenügender Dategrondlag). 14 Aarte ginn als ausgestuerwen ugesinn, 28 Aarte sinn als vulnerabel agestuuft (7 vum Ausstierwe bedreet, 8 staark vulnerabel an 13 vulnerabel) a 24 Aarte stinn op der Virwarnlëscht. Separat opgeféiert sinn och Aarten, déi virun 1950 gebréit hunn oder nëmmen onreegelméisseg bréien, gradewéi agefouert Aarten ([[Neozoen]]).
=== Kategorie 0 – Bestand ausgestuerwen ('''EX'''tinct) ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm !! fir d'lescht gebréit
|-
| [[Bëschhong]] || || data-sort-value="2000" | Ufank vun den 2000er Joren
|-
| [[Bierkhong]] || || data-sort-value="1960" | Ufank vun den 1960er Joren
|-
| [[Fléimouk]] || || data-sort-value="2000" | Ufank vun den 2000er Joren
|-
| [[Wuechtelkinnek]] || || data-sort-value="2000" | Ufank vun den 2000er Joren
|-
| [[Bekassinn]] || || data-sort-value="1975" | 1975
|-
| [[Mitock]] || || data-sort-value="1971" | 1971
|-
| [[Rouden Neimäerder]] || || data-sort-value="1988" | 1988
|-
| [[Beidelmees]] || || data-sort-value="2007" | 2007
|-
| [[Hauweléierchen]] || || data-sort-value="1973" | 1973
|-
| [[Giele Sproochmates]] || || data-sort-value="1994" | 1994
|-
| [[Brongbrëschtchen]] || || data-sort-value="2006" | 2006
|-
| [[Broochschësser]] || || data-sort-value="2002" | 2002
|-
| [[Broochpiipsert]] || || data-sort-value="1985" | Mëtt vun den 1980er Joren
|-
| [[Gro Mësch]] || || data-sort-value="2005" | 2005
|}
=== Aarten, déi virun 1950 gebréit hunn oder onreegelméisseg bréien ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm !! Bemierkung
|-
| [[Grogäns]] || || bréit onregelméisseg
|-
| [[Summerint]] || Knäckint || bréit onregelméisseg
|-
| [[Krounenint]] || || bréit zënter 2021
|-
| [[Tafelint]] || || bréit onregelméisseg
|-
| [[Laachméiw]] || || bréit zënter 2022
|-
| [[Kormoran]] || || bréit zënter 2023
|-
| [[Getëppelt Rall]] || Parzeläinshéngchen ||
|-
| [[Beiefrësser]] || || bréit onregelméisseg zënter 2002
|-
| [[Brongen Hénkelendéif]] || Brong Wei ||
|-
| [[Wanter Hénkelendéif]] || Wanterwei ||
|-
| [[Wisenhénkeldéif]] || Wisewei ||
|-
| [[Klenge Groen Neimäerder]] || ||
|-
| [[Lëtscheschwirrel]] || || bréit onregelméisseg zënter 2022
|-
| [[Orpheusgraatsch]] || ||
|-
| [[Réngmärel]] || ||
|-
| [[Rout Steemärel]] || ||
|-
| [[Kräizschniewel]] || || bréit onregelméisseg
|-
| [[Gréngen Zeisel]] || || bréit onregelméisseg
|-
| [[Zippmësch]] || ||
|-
| [[Ortelan]] || ||
|}
=== Kategorie 1 – vum Ausstierwe bedreet ('''CR'''itically endangered) ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Feldhong]] ||
|-
| [[Piwitsch]] ||
|-
| [[Grousse Groen Neimäerder]] ||
|-
| [[Gesträifte Jäizert]] ||
|-
| [[Schwirrel]] ||
|-
| [[Blobrëschtchen]] ||
|-
| [[Wisepiipsert]] ||
|}
=== Kategorie 2 – staark vulnerabel ('''EN'''dangered) ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Wuechtel]] ||
|-
| [[Guckuck]] ||
|-
| [[Duerteldauf]] ||
|-
| [[Klenge Wakeleefer]] ||
|-
| [[Tuermeil]] || Schleiereil
|-
| [[Grondschmuewel]] || Sandschmuewel
|-
| [[Feldspatz]] ||
|-
| [[Wisepanewippchen]] ||
|}
=== Kategorie 3 – vulnerabel ('''VU'''lnerable) ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Hauwendaucher]] ||
|-
| [[Schwaarze Stuerk]] || Schwaarze Storch
|-
| [[Huer]] || Héngerdéif
|-
| [[Steekauz]] || Steekäizchen
|-
| [[Uhu]] ||
|-
| [[Dréihälschen]] ||
|-
| [[Wanderfallek]] || Spuervull
|-
| [[Piroul]] || Goldmärel
|-
| [[Klengen Neimäerder]] ||
|-
| [[Bëschléierchen]] || Muedeléinchen
|-
| [[Léierchen]] || Léiweckelchen
|-
| [[Klenge Jäizert]] ||
|-
| [[Weidemësch]] ||
|}
=== Kategorie 4 – Virwarnlëscht ('''N'''ear '''T'''hreatened) ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Leeëndecker (Vull)|Leeëndecker]] ||
|-
| [[Waasserrall]] ||
|-
| [[Däichelchen]] ||
|-
| [[Groräer]] ||
|-
| [[Roude Schéierschwanz]] || Roude Milan
|-
| [[Äisvull]] ||
|-
| [[Klenge Spiecht]] ||
|-
| [[Groe Spiecht]] ||
|-
| [[Bamfallek]] ||
|-
| [[Ramm]] ||
|-
| [[Dännemees]] ||
|-
| [[Hauwemees]] ||
|-
| [[Weidemees]] ||
|-
| [[Stallschmuewel]] || Schaarschtechschmuewel
|-
| [[Hausschmuewel]] || Fënsterschmuewel
|-
| [[Bliedervillchen]] ||
|-
| [[Feierkäppchen]] ||
|-
| [[Dommendéck]] ||
|-
| [[Waassermärel]] ||
|-
| [[Hausspatz]] ||
|-
| [[Bampiipsert]] ||
|-
| [[Fluessfénk]] ||
|-
| [[Girrelitz]] ||
|-
| [[Gielemännchen (Vull)|Gielemännchen]] || Giel Mësch
|}
=== Kategorie R – Aarte mat geographescher Restriktioun ('''R'''egionally restricted)===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Räerint]] ||
|-
| [[Grousse Seeër]] ||
|-
| [[Flossséischmuewel]] ||
|-
| [[Wäisse Stuerk]] || Wäisse Storch
|-
| [[Kleng Dommel]] ||
|-
| [[Grousse Jäizert]] ||
|-
| [[Zonkmësch]] ||
|}
=== Kategorie DD – Aarte mat ongenügender Dategrondlag ('''D'''ata '''D'''efficient) ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Bëschschnepp]] ||
|}
=== Neozoen – agebiergert Aarten ===
{| class="wikitable sortable"
! Lëtzebuergeschen Numm !! Weider Nimm
|-
| [[Kanadagäns]] ||
|-
| [[Schwunn]] || Schwan
|-
| [[Nilgäns]] ||
|-
| [[Fasan]] ||
|-
| [[Hausdauf]] ||
|-
| [[Kollisperruche]] ||
|}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Rout Lescht vun de Vullen zu Letzebuerg}}
[[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Fauna zu Lëtzebuerg| Vullen]]
[[Kategorie:Lëschten (Biologie)|Vullen zu Letzebuerg]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Vullen zu Letzebuerg]]
cov5vh8qzg7imc1s34ucse9bpi8mad6
Jean-Michel Hess
0
177653
2714355
2714217
2026-11-03T23:05:05Z
Robby
393
+ Ordre de la couronne de chêne + Quell + Kategorie
2714355
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Michel Hess''', gebuer als '''Johann-Michel Hesse''' den [[11. Oktober]] [[1826]] zu [[Veianen]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/descriptions/706025|Titel=Naissances CT-02-02-01068|Gekuckt=02.11.2026|Auteur=Ville de Vianden - Tribunal d'arrondissement de Diekirch|Datum=12.10.1826|Editeur=Archives nationales|Sprooch=de}}</ref>, an do gestuerwen den [[12. Dezember]] [[1898]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/d4pnvj/pages/3/articles/DTL46?search=Hess|Titel=Lokalneuigkeiten|Gekuckt=2026-11-02|Datum=1898-12-14|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 3|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/j9zqj72wkn/pages/2/articles/DIVL72?search=Hess|Titel=BnL Viewer|Gekuckt=2026-11-02|Datum=1898-12-14|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Der Landwirth]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>,<ref name=Hemecht1>Alex König: "Biographische Notizen zur Geschichte der Stadt Vianden: Bürgermeister von Vianden 1816 — 1900". In: Ons Hémecht, 6. Jg., [https://persist.lu/ark:70795/818vg0fc2/pages/37/articles/DTL318 Heft 11 (01.11.1900), p. 516-517.] [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gierwerei|Gierwer]] a Lokal[[politiker]].
Hie war vum 2. Februar 1876 bis den 12. Oktober 1882, an dann nach eng Kéier vum 8. August 1888 bis zu sengem Doud, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Veianen]].<ref name=Hemecht1/>
Hie war de Papp vum Deputéierten [[Victor Hess]].<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/zw0p4wh6p4/pages/2/articles/DIVL71|Titel=Sans titre|Gekuckt=2026-11-02|Datum=1898-12-13|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Zeitung]]|Sprooch=de}}</ref><ref>De [https://luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I16516&tree=weydert Jean-Michel Hess] op www.luxracines.lu</ref>
== Gielercher ==
* {{OCCCH|(Promotioun 1894)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/sh2fg9tjhm/pages/2/articles/DIVL57?search=hess|Titel=Avis. — Ordre de la Couronne de chêne.|Gekuckt=2026-11-03|Datum=1894-07-23|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=fr}}</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Hess Jean Michel}}
[[Kategorie:Gebuer 1826]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1898]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Gierwer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Veianen]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]
5omxc2emfkeouiw2f8herwomolbmjat
Écaussinnes-Lalaing
0
177704
2714278
2026-11-03T14:26:10Z
Les Meloures
580
N
2714278
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
{{Infobox Uertschaft Belsch
| Numm = Écaussinnes-Lalaing
| Wopen =
| Regioun = {{Wallounien}}
| Communautéit = {{Franséisch Communautéit}}
| Provënz = {{Provënz Hainaut}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Soignies|Soignies]]
| Gemeng = [[Écaussinnes]]
| Telefonszon = 067
| Postcode = 7191
| Koordinaten = {{Coor dms|50|34|00|N|04|10|00|O|Haaptkoordinaten=jo}}
| Fläch = 730 ha
| Awunner = 1.099
| Awunnerdatum = 2025
}}
'''Écaussinnes-Lalaing''' ({{wa}}: ''El Pitit Scåssene'') ass eng fréier Gemeng an der [[Provënz Hainaut]]. Bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] huet se mat den anere fréiere Gemengen, [[Marche-lez-Écaussinnes]] an [[Écaussinnes-d'Enghien]] zur neier Gemeng [[Écaussinnes]] fusionéiert.
==Geschicht==
Écaussinnes-Lalaing geet op eng vun den zwou éischte grousse ''Seigneurerien'' an zwar d<nowiki>'</nowiki>''Franchise d'Hubersart'' an de ''Franc-fief Moreau'' zeréck.
Wéi am [[12. Joerhonnert]] den Afloss vun der Kierch méi grouss gouf, goufen op deem Gebitt zwou Paren installéiert, mat den Nimm ''Écaussinnes-Saint-Remy'' an ''Écaussinnes-Sainte Aldegonde''. Écaussines-Saint-Remy gouf am Laf vum [[14. Joerhonnert]] an Écaussinnes-d'Enghien ëmgedeeft wéi de Wicard d'Écaussinnes dem Englebert d'Enghien d'Herrschaft ''Follie'' verkaaft huet. Bei der selwechter Geleeënheet gouf, well den Englebert mat enger gewësser Marie de Lalaing bestuet war, Écaussinnes–Sainte-Aldegonde an Écaussinnes-Lalaing ëmgenannt.
==Kuckeswäertes==
D'Kierch ''Sainte Algegonde aus dem [[16. Joerhonnert]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.ecaussinnes.be/ Internetsäit vun der Gemeng Écaussinnes]
{{Autoritéitskontroll}}
<!--==Quellen==
Informatiounen iwwer Geschicht, Geologie a Pediologie baséiere gréisstendeels op der Publikatioun ''Histoire des Écaussinnes'' vum Claude Brismé, publizéiert am ''Recueil N°15'' vum Cercle d'Information et d'histoire locale des Écaussinnes et Henripont (C.I.H.L.).--}}-->
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Hainaut]]
pdagh0cub83n6pzovcqrx5ypr6cxfvh
2714284
2714278
2026-11-03T15:46:15Z
GilPe
14980
2714284
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoBE}}
{{Infobox Uertschaft Belsch
| Numm = Écaussinnes-Lalaing
| Wopen =
| Regioun = {{Wallounien}}
| Communautéit = {{Franséisch Communautéit}}
| Provënz = {{Provënz Hainaut}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Soignies|Soignies]]
| Gemeng = [[Écaussinnes]]
| Telefonszon = 067
| Postcode = 7191
| Koordinaten = {{Coor dms|50|34|00|N|04|10|00|O|Haaptkoordinaten=jo}}
| Fläch = 730 ha
| Awunner = 1.099
| Awunnerdatum = 2025
}}
'''Écaussinnes-Lalaing''' ({{wa}}: ''El Pitit Scåssene'') ass eng fréier [[Gemeng (Belsch)|Gemeng]] an der [[Provënz Hainaut]]. Bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] huet se mat den anere fréiere Gemengen, [[Marche-lez-Écaussinnes]] an [[Écaussinnes-d'Enghien]] zur neier Gemeng [[Écaussinnes]] fusionéiert.
==Geschicht==
Écaussinnes-Lalaing geet op eng vun den zwou éischte grousse ''Seigneurerien'' an zwar d<nowiki>'</nowiki>''Franchise d'Hubersart'' an de ''Franc-fief Moreau'' zeréck.
Wéi am [[12. Joerhonnert]] den Afloss vun der Kierch méi grouss gouf, goufen op deem Gebitt zwou Paren installéiert, mat den Nimm ''Écaussinnes-Saint-Remy'' an ''Écaussinnes-Sainte Aldegonde''. Écaussines-Saint-Remy gouf am Laf vum [[14. Joerhonnert]] an Écaussinnes-d'Enghien ëmgedeeft wéi de Wicard d'Écaussinnes dem Englebert d'Enghien d'Herrschaft ''Follie'' verkaaft huet. Bei der selwechter Geleeënheet gouf, well den Englebert mat enger gewësser Marie de Lalaing bestuet war, Écaussinnes–Sainte-Aldegonde an Écaussinnes-Lalaing ëmgenannt.
==Kuckeswäertes==
D'Kierch ''Sainte Algegonde aus dem [[16. Joerhonnert]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.ecaussinnes.be/ Internetsäit vun der Gemeng Écaussinnes]
{{Autoritéitskontroll}}
<!--==Quellen==
Informatiounen iwwer Geschicht, Geologie a Pediologie baséiere gréisstendeels op der Publikatioun ''Histoire des Écaussinnes'' vum Claude Brismé, publizéiert am ''Recueil N°15'' vum Cercle d'Information et d'histoire locale des Écaussinnes et Henripont (C.I.H.L.).--}}-->
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Hainaut]]
4n6wpmyigwgwfrcpelr20t75zty5smn
Nicolas Entringer
0
177705
2714288
2026-11-03T17:34:53Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Nicolas Entringer]] op [[Nicolas Entringer (Museker)]] geréckelt: homonym
2714288
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Nicolas Entringer (Museker)]]
ts7uojahmqzut5kjcztreeyfhzlu9by
2714299
2714288
2026-11-03T17:49:02Z
Zinneke
34
homonymie
2714299
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie}}
'''Nicolas Entringer''' war den Numm vum:
* lëtzebuergesche Museker a Komponist [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885-1969);
* lëtzebuergesche Lokalpolitiker [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]] <!-- BM vun Hesper -->
nfgeuf72oyeyhrwnke0g4v01qwsrdrj
2714376
2714299
2026-11-04T00:51:40Z
Robby
393
+ Detail
2714376
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie}}
'''Nicolas Entringer''' war den Numm vum:
* lëtzebuergesche Museker a Komponist [[Nicolas Entringer (Museker)|Nicolas Entringer]] (1885-1969);
* lëtzebuergesche Lokalpolitiker [[Nicolas Entringer (Politiker)|Nicolas Entringer]] (1905-1998)
6kl3lr0iq5g5vszobc9demk0jj2oi1j
Joseph Felten
0
177706
2714304
2026-11-03T18:05:00Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Joseph Felten]] op [[Joseph Felten (Auteur)]] geréckelt: homonymie
2714304
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Joseph Felten (Auteur)]]
n4lkzfbjsk1yx8ibkmrccsrlzmniuhh
2714305
2714304
2026-11-03T18:07:51Z
Zinneke
34
homonymie
2714305
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie}}
'''Joseph Felten''' war den Numm vum:
* lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Auteur [[Joseph Felten (Auteur)|Joseph Felten]] (1888-1919):
* lëtzebuergesche Lokalpolitiker [[Jospeh Felten (Politiker)|Joseph Felten]].
2adkv8sorsb9qap55tploexonfs1h5i
Joseph Felten (Politiker)
0
177707
2714341
2026-11-03T21:05:42Z
Zinneke
34
kader, doudesdatum feelt nach
2714341
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Joseph Felten|den Auteru|Joseph Felten (Auteur)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph''' ("'''Jos'''") '''Felten''', gebuer den [[10. November]] [[1903]] zu [[Gréiwemaacher]]<ref name=aus>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]] ([[LSAP]]).
== Liewen ==
Hie war de Bouf vun engem Aarbechter an huet no der Uewerprimärschoul eng Léier als Elektriker gemaach. Hien huet vun 1919 bis 1938 beim Gas- an Elektrizitéitswierk vu Gréiwemaacher geschafft, an ass, wéi dat bis zou gemaach huet, bei d'[[CEGEDEL]], fir déi en dunn als ''Monteur d'exploitation'' op den [[Houwald]] koum.<ref name=aus/>
Hie war Member vum Gemengerot vun [[Gemeng Hesper|Hesper]]. Wéi de Buergermeeschter [[Albert Bousser]] am Juli 1964 als Minister an d'[[Regierung Werner-Cravatte]] ernannt gouf, gouf de Jos Felten neie Buergermeeschter vun där Gemeng.<ref name=aus/> Bei de Gemengewale vun 1969 koum et zu engem Koalitiounswiessel, an de [[Pol Jomé]] gouf 1970 säin Nofollger.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1903]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
69oae4fxv65bxv96297a33ial1w77eq
2714345
2714341
2026-11-03T21:18:29Z
Zinneke
34
strooss
2714345
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Joseph Felten|den Auteru|Joseph Felten (Auteur)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph''' ("'''Jos'''") '''Felten''', gebuer den [[10. November]] [[1903]] zu [[Gréiwemaacher]]<ref name=aus>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]] ([[LSAP]]).
== Liewen ==
Hie war de Bouf vun engem Aarbechter an huet no der Uewerprimärschoul eng Léier als Elektriker gemaach. Hien huet vun 1919 bis 1938 beim Gas- an Elektrizitéitswierk vu Gréiwemaacher geschafft, an ass, wéi dat bis zou gemaach huet, bei d'[[CEGEDEL]], fir déi en dunn als ''Monteur d'exploitation'' op den [[Houwald]] koum.<ref name=aus/>
Hie war Member vum Gemengerot vun [[Gemeng Hesper|Hesper]]. Wéi de Buergermeeschter [[Albert Bousser]] am Juli 1964 als Minister an d'[[Regierung Werner-Cravatte]] ernannt gouf, gouf de Jos Felten de 15. August<ref>[https://persist.lu/ark:70795/0mh0k7fh5/pages/4/articles/DIVL459 Landeschronik: Hesperingen]. In: Luxemburger Wort, 117. Jg., n° 262 (18.09.1964), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> neie Buergermeeschter vun där Gemeng.<ref name=aus/> Bei de Gemengewale vun 1969 koum et zu engem Koalitiounswiessel, an de [[Pol Jomé]] gouf 1970 säin Nofollger.
Um Houwald gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-1508; [https://map.geoportail.lu/addresses/Howald/Rue%20Joseph%20Felten/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1903]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
shq4j98zikqiqrqfuktu88u9j723v4k
2714352
2714345
2026-11-03T21:55:08Z
GilPe
14980
2714352
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Joseph Felten|den Auteru|Joseph Felten (Auteur)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph''' ("'''Jos'''") '''Felten''', gebuer den [[10. November]] [[1903]] zu [[Gréiwemaacher]]<ref name=aus>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]] ([[LSAP]]).
== Liewen ==
Hie war de Bouf vun engem Aarbechter an huet no der Uewerprimärschoul eng Léier als Elektriker gemaach. Hien huet vun 1919 bis 1938 beim Gas- an Elektrizitéitswierk vu Gréiwemaacher geschafft, an ass, wéi dat bis zou gemaach huet, bei d'[[CEGEDEL]] gaangen, fir déi en dunn als ''Monteur d'exploitation'' op den [[Houwald]] koum.<ref name=aus/>
Hie war Member vum Gemengerot vun [[Gemeng Hesper|Hesper]]. Wéi de Buergermeeschter [[Albert Bousser]] am Juli 1964 als Minister an d'[[Regierung Werner-Cravatte]] ernannt gouf, gouf de Jos Felten de 15. August<ref>[https://persist.lu/ark:70795/0mh0k7fh5/pages/4/articles/DIVL459 Landeschronik: Hesperingen]. In: Luxemburger Wort, 117. Jg., n° 262 (18.09.1964), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> neie Buergermeeschter vun där Gemeng.<ref name=aus/> Bei de Gemengewale vun 1969 koum et zu engem Koalitiounswiessel, an de [[Pol Jomé]] gouf 1970 säin Nofollger.
Um Houwald gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-1508; [https://map.geoportail.lu/addresses/Howald/Rue%20Joseph%20Felten/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1903]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
7h8xhi2diptlqtzteql6xmka12qte6u
2714353
2714352
2026-11-03T22:50:24Z
Zinneke
34
2714353
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Joseph Felten|den Auteur|Joseph Felten (Auteur)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph''' ("'''Jos'''") '''Felten''', gebuer den [[10. November]] [[1903]] zu [[Gréiwemaacher]]<ref name=aus>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]] ([[LSAP]]).
== Liewen ==
Hie war de Bouf vun engem Aarbechter an huet no der Uewerprimärschoul eng Léier als Elektriker gemaach. Hien huet vun 1919 bis 1938 beim Gas- an Elektrizitéitswierk vu Gréiwemaacher geschafft, an ass, wéi dat bis zou gemaach huet, bei d'[[CEGEDEL]] gaangen, fir déi en dunn als ''Monteur d'exploitation'' op den [[Houwald]] koum.<ref name=aus/>
Hie war Member vum Gemengerot vun [[Gemeng Hesper|Hesper]]. Wéi de Buergermeeschter [[Albert Bousser]] am Juli 1964 als Minister an d'[[Regierung Werner-Cravatte]] ernannt gouf, gouf de Jos Felten de 15. August<ref>[https://persist.lu/ark:70795/0mh0k7fh5/pages/4/articles/DIVL459 Landeschronik: Hesperingen]. In: Luxemburger Wort, 117. Jg., n° 262 (18.09.1964), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> neie Buergermeeschter vun där Gemeng.<ref name=aus/> Bei de Gemengewale vun 1969 koum et zu engem Koalitiounswiessel, an de [[Pol Jomé]] gouf 1970 säin Nofollger.
Um Houwald gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-1508; [https://map.geoportail.lu/addresses/Howald/Rue%20Joseph%20Felten/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1903]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0e4nnsodg5rbpxpadp2nrs92p7cjylh
2714359
2714353
2026-11-03T23:25:27Z
Robby
393
Elo mam Doudesdatum mat Quell a Kategorie
2714359
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Joseph Felten|den Auteur|Joseph Felten (Auteur)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph''' ("'''Jos'''") '''Felten''', gebuer den [[10. November]] [[1903]] zu [[Gréiwemaacher]]<ref name=aus>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, a gestuerwen de [[14. Januar]] [[1976]] um [[Houwald]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/5tkwb8hqr/pages/11/articles/DIVL2077?search=%2522Felten%2522|Titel=Avis de décès 13|Gekuckt=2026-11-03|Datum=1976-01-16|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 11|Sprooch=fr}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]] ([[LSAP]]).
== Liewen ==
Hie war de Bouf vun engem Aarbechter an huet no der Uewerprimärschoul eng Léier als Elektriker gemaach. Hien huet vun 1919 bis 1938 beim Gas- an Elektrizitéitswierk vu Gréiwemaacher geschafft, an ass, wéi dat bis zou gemaach huet, bei d'[[CEGEDEL]] gaangen, fir déi en dunn als ''Monteur d'exploitation'' op den [[Houwald]] koum.<ref name=aus/>
Hie war Member vum Gemengerot vun [[Gemeng Hesper|Hesper]]. Wéi de Buergermeeschter [[Albert Bousser]] am Juli 1964 als Minister an d'[[Regierung Werner-Cravatte]] ernannt gouf, gouf de Jos Felten de 15. August<ref>[https://persist.lu/ark:70795/0mh0k7fh5/pages/4/articles/DIVL459 Landeschronik: Hesperingen]. In: Luxemburger Wort, 117. Jg., n° 262 (18.09.1964), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> neie Buergermeeschter vun där Gemeng.<ref name=aus/> Bei de Gemengewale vun 1969 koum et zu engem Koalitiounswiessel, an de [[Pol Jomé]] gouf 1970 säin Nofollger.
Um Houwald gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-1508; [https://map.geoportail.lu/addresses/Howald/Rue%20Joseph%20Felten/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1903]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1976]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
a475d8ee4p2zinoze1z74wagt4l5z6b
Camille Mersch
0
177708
2714356
2026-11-03T23:22:47Z
Zinneke
34
BM + Strooss
2714356
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer ..., a gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]] (am Alter vu 50 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Vun 194.. bis zu sengem stënterlechen Doud war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].
Zu [[Hesper]] gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-5860; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/18/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Felten Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
j1s0p5pk634oxewfo4k7hydiwaxywq2
2714357
2714356
2026-11-03T23:23:11Z
Zinneke
34
2714357
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer ..., a gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]] (am Alter vu 50 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Vun 194.. bis zu sengem stënterlechen Doud war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].
Zu [[Hesper]] gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-5860; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/18/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mersch Camille}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
3t70wad4jvavxrwbav58xuc73tdcfn8
2714364
2714357
2026-11-03T23:41:13Z
Zinneke
34
méi
2714364
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer [[1907]] zu [[Hesper]], a gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]]<ref name=tragisch>[https://persist.lu/ark:70795/cj7ps6s8n/pages/4/articles/DIVL388 Landeschronik. Hesperingen: Tragischer Sterbefall]. In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 203 (22.07.1957), p. 4.
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
De Camille Mersch koum aus enger aler Hesper Famill. No sengem Lycée huet hien am Ausland Commerce studéiert, an dann noenee an enger Bank, um Enregistrement, an zulescht am Justizministère geschafft.<ref name=tragisch/>
1945 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Hesper]] gewielt an direkt zum [[Buergermeeschter]] ernannt. Bei den zwou [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] dono gouf hien all Kéiers erëmgewielt. Bis zu sengem stënterlechen Doud war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].<ref name=tragisch/>
Zu [[Hesper]] gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-5860; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/18/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mersch Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1907]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
rorxy5a3arsme368xf4g4jodtilsv2z
2714365
2714364
2026-11-03T23:41:28Z
Zinneke
34
2714365
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer [[1907]] zu [[Hesper]], a gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]]<ref name=tragisch>[https://persist.lu/ark:70795/cj7ps6s8n/pages/4/articles/DIVL388 Landeschronik. Hesperingen: Tragischer Sterbefall]. In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 203 (22.07.1957), p. 4.
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
De Camille Mersch koum aus enger aler Hesper Famill. No sengem Lycée huet hien am Ausland Commerce studéiert, an dann noenee an enger Bank, um Enregistrement, an zulescht am Justizministère geschafft.<ref name=tragisch/>
1945 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Hesper]] gewielt an direkt zum [[Buergermeeschter]] ernannt. Bei den zwou [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] dono gouf hien all Kéiers erëmgewielt. Bis zu sengem stënterlechen Doud war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].<ref name=tragisch/>
Zu [[Hesper]] gouf eng Strooss no him genannt.<ref>L-5860; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/18/ Lokaliséierung] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mersch Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1907]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
54uc7dgmmr9giyh62jqmevcwwrw6xcm
2714370
2714365
2026-11-04T00:08:30Z
Robby
393
elo mam geneeë Gebuertsdatum mat Quell
2714370
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer de [[5. Januar]] [[1907]] zu [[Hesper]]<ref>De [https://luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I84027&tree=jwagner Camille Mersch] op www.luxracines.lu</ref>, an do<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/52spk7d3s2/pages/8/articles/DIVL1142?search=%2522Camille%2520Mersch%2522|Titel=Sterbefälle|Gekuckt=2026-11-04|Datum=1957-07-16|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Lëtzebuerger Journal]]|Säiten=Säit 8|Sprooch=de}}</ref> gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]]<ref name=tragisch>[https://persist.lu/ark:70795/cj7ps6s8n/pages/4/articles/DIVL388 Landeschronik. Hesperingen: Tragischer Sterbefall]. In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 203 (22.07.1957), p. 4.
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
De Camille Mersch koum aus enger aler Hesper Famill. No sengem Lycée huet hien am Ausland Commerce studéiert, an dann noenee an enger Bank, um Enregistrement, an zulescht am Justizministère geschafft.<ref name=tragisch/>
1945 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Hesper]] gewielt an direkt zum [[Buergermeeschter]] ernannt. Bei den zwou [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] dono gouf hien all Kéiers erëmgewielt. Bis zu sengem stënterlechen Doud war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Hesper.<ref name=tragisch/>
Zu Hesper gouf eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/|Titel=Hesperange : Rue Camille Mersch|Gekuckt=2026-11-03|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mersch Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1907]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
5k8dz9x1jjhlafqs6k6a9qlkdvc6tak
2714378
2714370
2026-11-04T05:58:45Z
GilPe
14980
2714378
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer de [[5. Januar]] [[1907]] zu [[Hesper]]<ref>De [https://luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I84027&tree=jwagner Camille Mersch] op www.luxracines.lu</ref>, an do<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/52spk7d3s2/pages/8/articles/DIVL1142?search=%2522Camille%2520Mersch%2522|Titel=Sterbefälle|Gekuckt=2026-11-04|Datum=1957-07-16|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Lëtzebuerger Journal]]|Säiten=Säit 8|Sprooch=de}}</ref> gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]]<ref name=tragisch>[https://persist.lu/ark:70795/cj7ps6s8n/pages/4/articles/DIVL388 Landeschronik. Hesperingen: Tragischer Sterbefall]. In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 203 (22.07.1957), p. 4.
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
De Camille Mersch koum aus enger aler Hesper Famill. No sengem Lycée huet hien am Ausland Commerce studéiert, an dann noenee an enger Bank, um Enregistrement, an zulescht am Justizministère geschafft.<ref name=tragisch/>
1945 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Hesper]] gewielt an direkt zum [[Buergermeeschter]] ernannt. Bei den zwou [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] dono gouf hien all Kéiers erëmgewielt. Bis zu sengem stënterlechen Doud war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Hesper.<ref name=tragisch/>
Zu Hesper gouf eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/|Titel=Hesperange : Rue Camille Mersch|Gekuckt=2026-11-03|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mersch Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1907]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
99x6s1oueeoydshvx74yx1nmvrxkhe0
2714392
2714378
2026-11-04T07:35:41Z
Zinneke
34
/* Liewen */ [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2714392
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Mersch''', gebuer de [[5. Januar]] [[1907]] zu [[Hesper]]<ref>De [https://luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I84027&tree=jwagner Camille Mersch] op www.luxracines.lu</ref>, an do<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/52spk7d3s2/pages/8/articles/DIVL1142?search=%2522Camille%2520Mersch%2522|Titel=Sterbefälle|Gekuckt=2026-11-04|Datum=1957-07-16|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Lëtzebuerger Journal]]|Säiten=Säit 8|Sprooch=de}}</ref> gestuerwen de [[14. Juli]] [[1957]]<ref name=tragisch>[https://persist.lu/ark:70795/cj7ps6s8n/pages/4/articles/DIVL388 Landeschronik. Hesperingen: Tragischer Sterbefall]. In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 203 (22.07.1957), p. 4.
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7qdkf5zfz/pages/5/articles/DIVL567 Avis de décès 1 Page 5.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 197 (16.07.1957), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
De Camille Mersch koum aus enger aler Hesper Famill. No sengem Lycée huet hien am Ausland Commerce studéiert, an dann noeneen an enger Bank, um Enregistrement, an zulescht am Justizministère geschafft.<ref name=tragisch/>
1945 gouf hien eng éischt Kéier an de [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Hesper]] gewielt an direkt zum [[Buergermeeschter]] ernannt. Bei den zwou [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] dono gouf hien all Kéiers erëmgewielt. Bis zu sengem stënterlechen Doud war hie Buergermeeschter vun der Gemeng Hesper.<ref name=tragisch/>
Zu Hesper gouf eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Hesperange/Rue%20Camille%20Mersch/|Titel=Hesperange : Rue Camille Mersch|Gekuckt=2026-11-03|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Mersch Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1907]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
rjgmaqrzdkf58hhh4ykdqobajtz3q4z
Nicolas Entringer (Politiker)
0
177709
2714367
2026-11-04T00:05:33Z
Zinneke
34
skizz
2714367
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Entringer''', gebuer ... , a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]] (am Alter vun 88 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35. In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
Hie war vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister. In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
jqydc1cxaulg6z94qheb1mb5qicf6b0
2714368
2714367
2026-11-04T00:06:17Z
Zinneke
34
2714368
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Entringer''', gebuer ... , a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]] (am Alter vun 88 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35.] In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
Hie war vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister.] In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
efmglqa2fzeuz270tmyssmnlvvii0qr
2714377
2714368
2026-11-04T05:21:55Z
Wolverène
24320
/* Liewen */
2714377
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Entringer''', gebuer ... , a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]] (am Alter vun 88 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35.] In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
Hie war vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister.] In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
cm8dsr069m3fbu9l23bk5fmh6238vz9
2714379
2714377
2026-11-04T06:46:01Z
GilPe
14980
+Gebuertsdatum
2714379
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Heinrich Entringer''', gebuer den [[3. Dezember]] [[1909]] zu [[Hesper]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/708584|Titel=Gebuertsschäin Nr 68|Gekuckt=04.11.2026|Datum=04.12.1909|Editeur=Commune de Hesperange - Archives nationales|Säiten=S. 163|Sprooch=de}}</ref>, a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]] (am Alter vun 88 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35.] In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
== Liewen ==
Hie war vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister.] In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1909]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
rqymm4rmk6oix5gz5tq8svs1v3qtok6
2714387
2714379
2026-11-04T07:15:40Z
Les Meloures
580
keng zweefaarweg Wierder wgl.
2714387
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Heinrich Entringer''', gebuer den [[3. Dezember]] [[1909]] zu [[Hesper]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/708584|Titel=Gebuertsschäin Nr 68|Gekuckt=04.11.2026|Datum=04.12.1909|Editeur=Commune de Hesperange - Archives nationales|Säiten=S. 163|Sprooch=de}}</ref>, a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]] (am Alter vun 88 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35.] In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Loklapolitiker]].
== Liewen ==
Hie war vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister.] In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Hesper]].
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1909]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
1u4wtr5pomscstqfdbbt89p6lvnjz8o
2714400
2714387
2026-11-04T08:00:43Z
Zinneke
34
gemengerot
2714400
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Heinrich Entringer''', gebuer den [[3. Dezember]] [[1909]] zu [[Hesper]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/708584|Titel=Gebuertsschäin Nr 68|Gekuckt=04.11.2026|Datum=04.12.1909|Editeur=Commune de Hesperange - Archives nationales|Säiten=S. 163|Sprooch=de}}</ref>, a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]] (am Alter vun 88 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35.] In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Loklapolitiker]].
== Liewen ==
1952 gouf hien éischte [[Schäffen|Schäffe]] vun der [[Gemeng Hesper]].<ref name=pub>[https://persist.lu/ark:70795/6mx2dgbdbh/pages/25/articles/DIVL1881 Publicité 33 Page 25]. In: Lëtzebuerger Journal, 53. Jg., nº 194 (10.10.2000), p. 25 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister.] In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> war hie [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng. Dono war hien nach bis 1975 Member vum [[Gemengerot]].<ref name=pub/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1909]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
rocf084trj96jkm5fbp5ivtcbeqmcob
2714402
2714400
2026-11-04T08:20:50Z
Robby
393
k
2714402
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Nicolas Entringer|de Museker|Nicolas Entringer (Museker)}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Heinrich Entringer''', gebuer den [[3. Dezember]] [[1909]] zu [[Hesper]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/708584|Titel=Gebuertsschäin Nr 68|Gekuckt=04.11.2026|Datum=04.12.1909|Editeur=Commune de Hesperange - Archives nationales|Säiten=S. 163|Sprooch=de}}</ref>, a gestuerwen den [[10. Oktober]] [[1998]] um [[Houwald]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/mwp40vj7pq/pages/35/articles/DIVL2839 Avis de décès 2 Page 35.] In: Tageblatt, nº 235 (12.10.1998), p. 35 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Lokalpolitiker]].
== Liewen ==
1952 gouf hien éischte [[Schäffen|Schäffe]] vun der [[Gemeng Hesper]].<ref name=pub>[https://persist.lu/ark:70795/6mx2dgbdbh/pages/25/articles/DIVL1881 Publicité 33 Page 25]. In: Lëtzebuerger Journal, 53. Jg., nº 194 (10.10.2000), p. 25 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1958<ref>[https://persist.lu/ark:70795/7dh7r59t34/pages/4/articles/DIVL340 Hesperingen feiert seinen neuen Bürgermeister.] In: Letzeburger Journal, 78. Jg., nº 76 (02.04.1958), p. 4 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> bis zu de Gemengewalen 1963<ref>[https://persist.lu/ark:70795/t6f4d1hwqt/pages/3/articles/DIVL561Aus Hesperingen.] In: Tageblatt, nº 236 (13.10.1964), p. 3
[Digitised by the National Library of Luxembourg]</ref> war hie [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng. Dono war hien nach bis 1975 Member vum [[Gemengerot]].<ref name=pub/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Entringer Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer 1909]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Hesper]]
6x0424of12iysx0d5cja8433kib67wt
Benotzer:Alafre4
2
177710
2714408
2026-11-04T10:29:02Z
GilPe
14980
Säit ugeluecht mat: '{{Info Benotzersäit}}'
2714408
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47