Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Wikipedia:Community Portal
4
2198
56469
56429
2026-06-25T13:29:43Z
MediaWiki message delivery
2616
/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ new section
56469
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Community Portal/Header}}
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Gusooka 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:21, 18 Gusooka 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
21:01, 19 Gusooka 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:11, 3 Gwakuna(Kafuumuulampawu) 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 00:58, 26 Gwakuna(Kafuumuulampawu) 2026 (UTC)
</bdi>
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== lgwiki should avoid using hard links to enwiki ==
Hello.
I am from Wikipedia in French and I helped {{u|B722N}} with AWB.
I noticed that on this wiki, people use links to the English Wikipedia but make them appear as lgwiki links (e.g. <code><nowiki>[[:en:2021 Ugandan general election|kulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2021]]</nowiki></code>).
This is not a good long-term solution, as these links will always take readers to the English Wikipedia, even after an article is created on the Luganda Wikipedia.
The use of [[:en:Template:Interlanguage link]] can avoid this.
It will create a red link that also shows links to other Wikipedias using their language codes (for example, the link above would look like this: [[kulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2021]] <small>[<nowiki/>[[:en:2021 Ugandan general election|en]]]</small> ).
When the article is created on this wiki, the link will turn blue and the links to other languages will disappear.
A bot is needed to replace the template with normal links once the article exists, but this can be done later (you may ask the owner of bots doing this on other wikis to do the same here).
The latest version of the template uses modules, but it is possible to create a version that only uses templates for simplicity.
Notify me if you need help you to create a basic template if needed, and I have an AWB bot that can replace the links to enwiki with the new template when it will be created.
Just mind that I am not competent in lua modules, and I don't speak a word of Luganda.
Best regards, [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 13:36, 8 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
:Thank you so much for the help, @[[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]], that you gave me on AWB. It was very helpful.
:If possible, we also request you to train us or point us to someone (or a community) that can help us learn how to use AutoWikiBrowser (AWB), because the tutorials online both on YouTube and on Wikimedia Commons—do not go in depth on how to use it.
:We certainly need your help as a community to create the basic template(s), as well as other templates.
:As the Luganda community, where the majority of members are part of the Wikimedia Community User Group Uganda, we are facing multiple challenges, including:
:# Translating categories and templates
:# Automating repetitive tasks such as fixing categorization, correcting typos, and fixing article titles that were created in uppercase, among other issues
:# Translating and creating templates
:# A lack of local admins, and those we have do not know what to do
:# Some gadgets, bots, and tools are not activated on this Wikipedia, and we don't know where to request them<br />
:As a result, most of the work being done by volunteers on this Wikipedia is largely trial and error try and fail, try again until you get it right. And if they fail for good, they become demotivated and stop trying. Getting someone or a community that would help us improve would be highly appreciated.
:Some of the active Luganda community members who are training others on how to contribute to the Luganda Wikipedia, and who can also speak and write Luganda fluently, include:
:# @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]],
:# @[[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]],
:# @[[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]],
:# @[[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]]
:# @[[User:Geossegawa|Geossegawa]]
:Thank you so much for reaching out. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 16:12, 8 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
:@[[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] your concern is well noted and will surely be taken care of moving forward. I also associate myself with the ideas and requests submitted by @[[User:B722N|B722N]] above and wish to inform you that the team in charge of the luganda wiki under the leadership of @[[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]] is willing and available to learn more [[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 16:33, 8 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
::@[[User:B722N|B722N]] & [[User:Geossegawa|Geossegawa]].
::Sorry, but I'll be a little negative... 😛
::I'm quite fluent in English, but have problems when it comes to ''technical'' English, and I have no knowledge in any language programming, except wikicode and a bit of regex.
::I'm also not very competent in AWB, and learning it from scratch is quite complicated.
::Even on frwiki, the documentation is scarce and doesn't really help in real cases, and on enwiki it is not always up to date (I read B722N's message there after asking for help about the AWB plugins tuto that is outdated since at least 2015, and didn't get much help).
::The most important thing seems to be competent in regex (.NET flavour for AWB, use [https://regex101.com/ regex101.com] for tests and don't forget to choose .NET).
::You can get some help on [https://stackoverflow.com/questions/tagged/mediawiki-templates stackoverflow.com], there is not a big amount of people that can can help for wikicode, but there are some geniuses in regex.
::I sometimes use [https://chat.qwen.ai/ qwen.ai] to design regexes for me, but it is not 100% reliable, especially for complex ones.
::Maybe [[mw:Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is more powerful and can do more things, but I don't use it and don't know python.
::I've been told that AI bots (e.g. [https://claude.ai claude.ai]) are better at designing python code than for AWB plugins' C#/Visual Basic, but I haven't tested them.
::.
::A positive thing is that people that speak Luganda are probably also fluent in English, so importing templates from enwiki and keeping their parameters in English can be a good temporary solution (many Wikipedias do this, even frwiki has some technical templates in English).
::You can also read enwiki's help pages and get help there (but be aware that cross-wiki relations are always a bit difficult to say the least, and views on what has to be done and how are most of the time different, so it is good to have a strong local community, with competent bot owners that can solve most problems).
::To get help from other Wikipedia's bots, the best is to ask directly to their owner.
::Most of the time, the fully automated bot can run on different wikis.
::For example, [[:en:User:Cewbot|Cewbot]], the bot that removes [[:en:Template:Interlanguage link]] when the article is created, is owned by someone from Wikipedia in Chinese who only has a basic knowledge of English, according to his user page.
::Importing JavaScript gadgets can also help. On frwiki we have [[:fr:Projet:Scripts et gadgets/Notices/CatRename|CatRename]] that can rename categories in semi-automated mode for any user (it takes control of the user account and makes up to 250 edits per 24 hours every 5 seconds). I don't know if there is an equivalent on enwiki.
::.
::Anyway, what lgwiki needs is bot owners fluent in Luganda that also know well HTML, CSS, JS, etc.
::I know this can seem difficult to find, but there is never enough bots. Even on frwiki we don't have enough, and the backlog of wikicode, typography, lint errors, etc. is huge.
::On the other hand, bots cannot do everything, and sometimes in complex cases, thousands of articles need human intervention, and only a few a ready to do it.
::Do not try to do everything at once, it is never possible. Focus on one issue at a time, then move to the next. (don't worry, there will always be a technical issue somewhere).
::.
::I'll look how to import [[:en:Template:Interlanguage link]] here, with the needed metatemplates and modules, then I may ask for a bot status to implement it, if you have only 9,000 pages and 5,000 articles, it'll be a piece of cake.
::It is best to keep the templates in English for now, focus rather on the article content (keeping red links will encourage article creation).
::Parameters can be in Luganda, but should also have aliases in English.
::Template names can also be in Luganda, but they should be redirects to templates with an English name.
::You can trust me, I imported some templates on frwiki from enwiki, and translating the metatemplates names is not a good idea, same for parameters names.
::.
::I just had a look at [[Special:Statistics]] and you only have ONE admin, who is not even a person ({{u|Abuse filter}}), and no [[:en:WP:bureaucrat|bureaucrat]] to give user rights, so you must rely on global bureaucrats I guess.
::This is a real problem, but be careful to take competent people for these tasks.
::I have been an admin (and bureaucrat) on a wikia I created [https://alphabettysaga.fandom.com/fr/wiki/Alphabetty_Wiki] and also on the version in English [https://alphabettysaga.fandom.com/wiki/Alphabetty_Wiki], so I have some knowledge about it and may ask for the user right here to help with some edits, but I'm not planning to do much, and I definitely don't want to be the only one.
::Bureaucrats are essential to the smooth running of wikis. On the French-language Wikiquote, the only bureaucrat is inactive, which is paralysing the entire project. [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 22:21, 8 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
:::Actually, small wikis must have at least 6 permanent admins to have a bureaucrat. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements#Bureaucrat].
:::Global [[:mw:Stewards|stewards]] take care of the giving user rights in the meantime. [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 22:39, 8 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
::::I imported {{t|Interlanguage link}} here (shortcut: {{t|ill}}) and it seems to work with the modules already present (I didn't check in depth, but we need to talk about Luganda spelling and grammar before I can start to replace the links automatically : [[Template talk:Interlanguage link#Replacing the hard links to enwiki with a bot]] ) :
::::*<code><nowiki>{{ill|kulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2021|en|2021 Ugandan general election}}</nowiki></code> produces : {{Interlanguage link|kulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2021|en|2021 Ugandan general election}}
::::*<code><nowiki>{{ill|Olubiri lwa Ropsha|de|Ropscha-Palast|fr|Palais de Ropcha|ru|Ропшинский дворец}}</nowiki></code> produces : {{ill|Olubiri lwa Ropsha|de|Ropscha-Palast|fr|Palais de Ropcha|ru|Ропшинский дворец}}
::::Note that I had to update the modules for this template to work properly, so if an imported template using other templates or modules doesn't work as intended, try to update them (you may have to [[:en:Help:Purge#Purge_request_to_server|purge]] the template page).
::::And you've probably noticed that I added a new header to this page (you can modify it in [[Wikipedia:Community Portal/Header]]), and I archived the 2011-2025 messages in [[Wikipedia:Community Portal/Archive 2011-2025]] (that's why the page now loads ten times faster 🤭).
::::I also imported dozens of templates and modules from enwiki, mainly related to other templates and modules and the 'non-main' pages. There will probably be missing templates/modules in their docs, but this is a huge task, especially since enwiki uses tempaltes and modules, for the most mundane things, with loads of redirects.
::::And I created [[WP:Bots]] and [[WP:Bots/Requests for approval]] (without editing the content yet). I'll look into it later to make them similar to enwiki.
::::[[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 17:47, 9 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
:::Thank you so much, @[[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]], for the work you have done so far toward the improvement of Luganda Wikipedia and for sharing your knowledge with us. The information you have provided is very enriching, and we would greatly appreciate the opportunity to have sessions with you to further guide us on what to do and how to do it.
:::As you know, the Wikimedia ecosystem can be quite broad, and at times one can get lost in research that keeps leading deeper and deeper without clear direction.
:::As I mentioned earlier, there are experienced editors who are very fluent in Luganda and are ready to take on permanent administrator roles. However, the challenge lies in understanding how to request these rights, what responsibilities come with them, and the requirements involved, so that we can share the workload and support each other in strengthening Luganda Wikipedia.
:::I would therefore like to request virtual sessions between you and the experienced editors from Luganda Wikipedia at a time and date that are convenient for you.
:::I will also use the [[Special:EmailUser]] feature to send you an email so that we can continue this discussion further on bots, administratorship, AWB, importing templates, and other related topics.
:::Thank you once again. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 08:55, 11 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Call to participate: Proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard ==
Hello-hello!
I am inviting you to participate in the public discussion regarding a proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard. The proposed baseline is meant for the Wikipedias which do not yet have an NPOV policy, for these communities to adopt, use, and build upon. [[m:Proposed_baseline_NPOV_standard#Proposed_baseline_NPOV_standard|You can find the proposed text here]].
As your Wikipedia does not seem to have an NPOV policy, we hope that this public discussion and proposed baseline standard will support your project community in adopting one. [[m:Talk:Proposed_baseline_NPOV_standard|You can join the public discussion on meta]]<nowiki>. The timeframe for the discussion is from June 17 - July 15, 2026. Looking forward to engagement from your community and hopefully seeing your community to adopt the Neutral Point of View policy! --~~~~</nowiki> [[User:KVaidla (WMF)|KVaidla (WMF)]] ([[User talk:KVaidla (WMF)|talk]]) 08:25, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|yogera nange]])</bdi> 17:11, 23 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Wikipedia:Ebibindabinda]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
0wdgw89vqtnbmu2lyu978e4cwdkdnba
8
0
2790
56764
44569
2026-06-26T11:13:32Z
NVNkz
11218
Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/58357|8 (alƙalami)]]"
56764
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''8''' ('''munaana''') ye kalaamu, wakati wa [[7]] ne [[9]].
[[Category:Ennamba]]
fovzd1zyb3xapjwwfionpi0ybmwsur2
9
0
2791
56765
44571
2026-06-26T11:19:29Z
NVNkz
11218
Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/58354|9 (alƙalami)]]"
56765
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''9''' ('''mwenda''') ye kalaamu, wakati wa [[8]] ne [[10]].
[[Category:Ennamba]]
h8744x11dvufdtjx255lgdaiya9mtfy
100
0
2816
56766
44575
2026-06-26T11:27:07Z
NVNkz
11218
Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/524826|100 (alƙalami)]]"
56766
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''100''' ('''kikumi'''), digito emu, wakati wa 99 ne [[101 (alƙalami)|101]].
[[File:E100.svg|thumb|nnamba 100]]
[[File:100_cien.PNG|thumb|nnamba 100]]
== Omukenkufu ==
{{Reflist}}
[[Category:Ennamba]]
gpcisc6mf5dk2qu4ssozvfa1ursvw7g
Ghana
0
4133
56593
20190
2026-06-26T05:41:51Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56593
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ghana''', ggwanga mu [[Afirika]]. Ekibuga ky'ensi ekikulu kiyitibwa [[Accra]].
* Awamu: 238.535 km²
* Abantu: 27.000.000 (2014)
* Ekibangirizi n'abantu: 101.5/km²
{{Amawanga g'Afirika}}
{{stub}}
[[Category:Amawanga g'Afirika]]
0t1xnbr3xdixplxiqjh0oikm8gwt6r3
Gy’otasula
0
4220
56754
18065
2026-06-26T07:14:27Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56754
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
==Gy’otasula==[[where one doesn’t stay folk tale]]
Gy’otasula , bagamba nti , Togerekerayo bibya. Amakulu nti toleeta lugezigezi ku bitakukwatako.
Bino bigambo byo Luganda ebikusike
<ref:wwf/lvceep/>
iwku5s963c6b69st3fyi3nufvfj78fp
Guwedde entonto
0
4253
56752
18098
2026-06-26T07:13:42Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56752
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
==Guwedde entonto== [[growing poor]]
Guwedde entonto, Amakulu nti abantu bakweyunira olina k’ovaako. Entontogolo bibala bya mutuba, ennyonyi zibiwoomerwa nnyo. Naye ebibala ebyo ke biggwaako, tewali knyonyi kiddayo kugenda ku muti ogwo. Omuntu bw’ayavuwala ewaba amwettanira.
Bino bigambo byo Luganda ebikusike
<ref:wwf/lvceep/>
d6nlk5pv6s8va17a5famhpm0cm8nibx
Gomba (disitulikit)
0
4518
56650
33686
2026-06-26T06:06:43Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56650
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gomba''' nsi e [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikit]] wa [[Yuganda]]. Obugazi: 1 679.3 km<sup>2</sup>. Abantu: 152 800 (2012).
{{Stub}}
[[Category:Disitulikiti mu Yuganda]]
03bqvf6846jzo8os2zx84niyqubsiwk
Gulu (disitulikit)
0
4581
56748
35263
2026-06-26T07:12:20Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56748
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gulu''' nsi e [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikit]] wa [[Yuganda]]. Obugazi: 3 452.1 km<sup>2</sup>. Abantu: 396 500 (2012).
{{Stub}}
[[Category:Disitulikiti mu Yuganda]]
fhnj7c0xyukitu65gub9w5gkv75rqr4
Goli
0
5469
56646
19746
2026-06-26T06:03:37Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56646
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Goli''', ekibuga mu [[Nebbi (disitulikit)|Nebbi]] mu [[Yuganda]].
* Abantu: ? (2015)
{{stub}}
[[Category:Yuganda]]
izisvdujqkda2v6bhlumlgzf10mdglf
Gombe
0
5470
56651
19747
2026-06-26T06:07:00Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56651
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gombe''':
* [[Gombe, Butambala]]
* [[Gombe, Wakiso]]
[[Category:disambig]]
0k8e14ikeipkl0l0hpgv32xqlhbh3i1
Gombe, Butambala
0
5471
56652
35113
2026-06-26T06:07:21Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56652
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gombe''', ekibuga mu [[Butambala (disitulikit)|Butambala]] mu [[Yuganda]].
* Abantu: 15.196 (2014)
{{stub}}
[[Category:Yuganda]]
ipf3dfqmt1qpufom30jbfp37htd60fl
Gombe, Wakiso
0
5472
56653
44114
2026-06-26T06:08:03Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56653
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox settlement|official_name=Gombe, Wakiso|other_name=|native_name=<!-- for cities whose native name is not in English -->|nickname=|settlement_type=<!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->|motto=<!-- images and maps ----------->|image_skyline=|imagesize=|image_caption=|image_flag=|flag_size=|image_seal=|seal_size=|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|image_map=|mapsize=|map_caption=|image_map1=|mapsize1=|map_caption1=|image_dot_map=|dot_mapsize=|dot_map_caption=|dot_x=|dot_y=|pushpin_map=Uganda<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|pushpin_label_position=bottom|pushpin_map_caption=Location in Uganda
<!-- Location ------------------>|subdivision_type=Country|subdivision_name=[[Image:Flag of Uganda.svg|25px]] [[Uganda]]|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Region of Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=|subdivision_name3=|subdivision_type4=|subdivision_name4=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=Mayor|leader_name=|leader_title1=<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->|leader_name1=|leader_title2=|leader_name2=|leader_title3=|leader_name3=|leader_title4=|leader_name4=|established_title=<!-- Settled -->|established_date=|established_title2=<!-- Incorporated (town) -->|established_date2=|established_title3=<!-- Incorporated (city) -->|established_date3=<!-- Area --------------------->|area_magnitude=|unit_pref=Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_footnotes=|area_total_km2=<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->|area_water_km2=|area_total_sq_mi=|area_land_sq_mi=|area_water_sq_mi=|area_water_percent=|area_urban_km2=|area_urban_sq_mi=|area_metro_km2=|area_metro_sq_mi=|area_blank1_title=|area_blank1_km2=|area_blank1_sq_mi=<!-- Population ----------------------->|population_as_of=2014 Estimate|population_footnotes=|population_note=|population_total=|population_density_km2=|population_density_sq_mi=|population_metro=|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=Ethnicities|population_blank1=|population_blank2_title=Religions|population_blank2=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=<!-- General information --------------->|timezone=|utc_offset=|timezone_DST=|utc_offset_DST=|elevation_footnotes=<!--for references: use <ref> tags-->|elevation_m=|elevation_ft=<!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|blank_name=|blank_info=|blank1_name=|blank1_info=|website=|footnotes=}}
'''Gombe''', kibuga nga kisangibwa mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]] mu [[:en:Central_Region,_Uganda|masekkati]] ge' eggwanga lya [[:en:Uganda|Uganda]] .
== Ekifo gyesangibwa ==
Gombe ekunukiriza {{convert|3|km|mi}}, ku luguudo, mu bukiika kkono bw’amaserengeta ga [[:en:Matugga|Matugga]] ku [[:en:Matugga-Kapeeka_Road|luguudo oluva e Matugga-Kapeeka]] . '''<ref>{{Cite web |title=Map Showing Matugga And Gombe With Distance Marker |url=http://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Matuga%20(Wakiso)&toplace=Gombe%20(Wakiso)&fromlat=0.4691667&tolat=0.4672222&fromlng=32.5213889&tolng=32.5030556 |access-date=17 July 2014 |publisher=Globefeed.com}}</ref>''' Gombe ekunukiriza {{convert|23|km|mi}}, ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[:en:Kampala|Kampala]], ekibuga ekikulu era nga kye kisinga obunene mu Uganda. [https://en.wikipedia.org/wiki/]<ref>{{Cite web |title=Road Distance Between Kampala And Gombe With Map |url=http://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Kampala%20()&toplace=Gombe%20(Wakiso)&fromlat=0.3155556&tolat=0.4672222&fromlng=32.5655556&tolng=32.5030556 |access-date=17 July 2014 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ekibuga kino ku maapu ziri 0°29'19.0"N 32°28'50.0"E (Latitude:0.488599; Longitude:32.480550).
ntr71spatqesqihphhnigemne3sdz3w
Gulu
0
5473
56747
23508
2026-06-26T07:11:58Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56747
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gulu''', ekibuga mu [[Gulu (disitulikit)|Gulu]] mu [[Yuganda]].
* Abantu: 152.276 (2014)
{{stub}}
[[Category:Gulu| ]]
[[Category:Yuganda]]
l33latbt241a4g4lo48bo6czkmehkuf
Guvnor
0
5544
56751
19956
2026-06-26T07:13:26Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56751
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guvnor''' ('''Guvnor Club'''), e[[kirabo]] mu [[Kampala]] mu [[Yuganda]].
{{stub}}
[[Category:Kampala]]
c2i4sqrs308nysnua0lgfs08g23j9p1
Guinea
0
5673
56744
36513
2026-06-26T07:10:59Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56744
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guinea''', ggwanga mu [[Afirika]]. Ekibuga ky'ensi ekikulu kiyitibwa [[Conakry]].
* Awamu: 245.836 km²
* Abantu: 12.877.894 (2021)
* Ekibangirizi n'abantu: 47.3/km²
{{Amawanga g'Afirika}}
{{stub}}
[[Category:Amawanga g'Afirika]]
ac1y53969wo7zdaoz947w1u3tzickcj
Guinea-Bissau
0
5674
56745
20192
2026-06-26T07:11:19Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56745
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guinea-Bissau''', ggwanga mu [[Afirika]]. Ekibuga ky'ensi ekikulu kiyitibwa [[Bissau]].
* Awamu: 36.125 km²
* Abantu: 1.693.398 (2014)
* Ekibangirizi n'abantu: 44.1/km²
{{Amawanga g'Afirika}}
{{stub}}
[[Category:Amawanga g'Afirika]]
tm18gw6gy4pl1l8nqcman8jzng8pncd
Geometry
0
5848
56547
33427
2026-06-26T05:20:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56547
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
"Ebyempimo" = "Essomampimo" = "essomankula" (Geometry)
"Empimo" oba "empima" kivvuunula "dimension". "enkula" kivvuunula "shape" ."Enkula ey'ekibalangulo" kivvuunula "mathematical shape".
Kati weetegereze bino:
(i) Ebyempimo (Geometry) kiva mu bigambo "ebyenjigiriza ebikwata ku mpimo/mpima" (teaching about dimensions)
(ii) Essomampimo(Geometry) kiva mu bigambo "essomo ly'empimo"(the study of dimensions)
(iii)Essomankula(Geometry)kiva mu bigambo "essomo ly'empimo(the study of shapes)
Okilaba nti oluganda Olw'omulembe omutebi lukozesa emiramwa esatu, Ebyempimo,Essomampimo, n'Essomankula okutegeeza ekintu kye kimu , essomo lya "Geometry". Mu byempimo mulimu enkula ez'ekibalangulo oba enkula ez'ekibalo(mathematical shapes) ez'enjawulo nga:
(a) Akatonnyeze(Point)
(b) Olukoloboze oba omusittale(line)
(c) Omugendo(Ray) ate ekigendo(Vector). Ekigendo kiva mu bigambo "ekibalo ky'omugendo"(the mathematics of rays)
(d) Ekikoloboze=ekitundu ky'olukoloboze oba ekisittale = ekitundu ky'omusittale(line segment)
(e) Eppeto(angle).Mu bungi , eppeto kiba "amaweto" oba "empeto"(angles).
(f) Enkula ennetoloovu=Entoloovu(Circle)
(g) Enkula ennekulungirivu =Enkulungo(Sphere, Planet).
(h) Ekikulungo=ekimu kya kubiri eky'enkulungo(hemisphere)
(i) Eripuso(Ellipse).Eno eba nkula eya woovu(oval shape)
(j) Ekiripuso=ekimu kya kubiri ekya eripuso(semi-ellipse)
(k) Enkunu oba enkinu=Enkula ey'ekinu(Cylinder)
(l) Ensoggo=Enkula ey'olusoggo(Cone)
(m) Ekigulumiro(Prism); Ekigulumiro eky'ekilawuli(Glass prism)
(n) Ekitendero(plane ; enkula ey'ekitendero(Plane figure). Eno buli katonnyeze kaba ku mutendera gwe gumu. Eba nkula ya museetwe
(o) Obwebulungirivu(perimeter)
(p)Obwetoloovu(Circumference)
(q) Obubangirivu(Volume)
(r) Ekibangirizo(space)
(s) Obwagaagavu(Area)
Mpuyinnyingi(Polygons)
(i) Mpuyisatu(trigony).Eno era eyitibwa Mpetosatu(traingle)
(ii) Mpuyinnya(quadrilateral ).Eno era eyitibwa "mpetonnya"(Quadrangle)
(iii)Mpuyittaano(Pentagon)
(iv)Mpuyimukaaga(Hexagon)
(v)Mpuyimusanvu(Heptagon)
(vi)Mpuyimunaana(Octagon)
(vii)Mpuyimwenda(Nonagon)
(viii)Mpuyikkumi(Decagon)
Mpuyinnya(Quadrilateral)
(a) Kyesimba(Rectangle)
(b) Kyebiriga(Square)
(c) Kyesatuza (Cube)
(d) Kyegendaganya(Parallelogram)
(e) Emisittale oba Enkoloboze ezigendagana(Parallel lines)
Essomampuyisatu(Trigonometry)
(i) Mpuyisatu Ennesimbu(Right triangle)
(ii)Mpuyisatu Eyamalongo(Isosceles triangle)
(iii) Mpuyisatu Eyamatenkane(Scalene triangle)
Eggereeso lya Payisoggolaasi(Pythagoras theorem)
(a) Olwesimbu(height)
(b)Olugalamivu(Base)
(c) Oluwunziko(Hypotenuse)
(d) Olwesimbu olwa kyebiriga(Height (a)Squared )
(e) Olugalamivu olwa kyebiriga (Base (b) squared)
(f)Oluwunziko olwa kyebiriga (Hypotenuse (c) squared)
(g) Okugereesa (to theorize)
(h) Ekigereeso (Scientific theory)
(i) Omugereeso(Mathematical theory)
(j) Eggereeso(Theorem)
Eggereeso lya Payisoggolaasi ligamba nti :
Olwesimbu olwa kyebiriga + Olugalamiro olwa kyebiriga = Oluwunziko olwa kyebiriga.
Essomampimo ery'entoloovu(The Geometry of Circles)
Olusekkati(D)=Olukoloboze olusala mu nkula ennetoloovu kimu kya kubiri(Diamater)
Olunakkati(R) =Olukoloboze olusala mu nkula ennetoloovu ebitundu bina era lusala mu lusekkati ebitundu bibiri ebyenkanankana(radius)
[[Category:Ekibalangulo]]
lsz646ni22dk0788wn72f2wmahpwt64
Ggaasi ezitega ebbugumu (Greenhouse gases)
0
6034
56591
33671
2026-06-26T05:41:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56591
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Gakuweebwa Muwanga !! Ggaasi za kitegabbugumu (Greenhouse gases) ze ggaasi ki ?
Kaboni-bbiri-okisayidi (Carbon dioxide) y’emu ku ggaasi Katonda ze yateekawo okutega ebbugumu (green house gases) mu nampewo. Awatali kaboni-bbiri-okisayidi ne ggaasi endala ezitega ebbugumu(green house gases), Ensi yandibadde ya muzira.
Kyokka abantu bookezza amafuta manji nnyo okuba nga kati waliwo kabono-bbiri-okisayidi mungi okusinga eyaliwo emyaka nga kikumi egiyise.
Okweyongera kwa gaasi ezitega ebbugumu ly’enjuba nga kabwokisaidi mu nampewo waffe kireetera enkulungo y’Ensi, okweyongera okwokya.
Ggaasi etega ebbugumu (greenhouse gas) oba ggaasi ya kitega ye ggaasi mu nampewo eyingiza n’efulumya olubugumu (radiation) mu kibangiriza ky'ebbugumu erya ma-emmyufu (thermal infrared ). Kino kye kivaako okubuguumirira kw’ensi(Global warming / greenhouse effect) . Ggaasi ezitega ebbugumu enkulu mu nampewo w’Ensi mulimu enfuumo y’amazzi (water vapour), kaboni-bbiri-okisayidi, metani (methane), nayitulaasi-okisayidi ( nitrous oxide) ne wozone (ozone).
Mu nsengekera y’enjuba Muwanga, namikka (planetary atmospheres) w'enkulungo ezimu alimu ggaasi ezivaako enkulungo ezo okubuguumirira ekiyitiridde .
Ggaasi ezitega ebbugumu lye’njuba zikola kinene ku tempulikya z’Ensi ; ssinga tezaaliwo, saafeesi y’Ensi yandibade ng’ennyogoga okusinga bweri kati .
Okuva omulembe gwa yindasitule lwe gwatandika , okwookya amafuta ga nakavundira kyongezza kabwokisaidi mu nampewo , ekintu ekivaako ebbugumu erisukkulumye obunji okutegwa oba okusigala mu nampewo okusinga kw’eryo eryetaagisa .
Ggaasi za kitegabbugumu (ezitega ebbugumu) ezitali za bwakatonda
Okweyongera kwa Ggaasi ezitega olubugumu okusinga ku kipimo kya Katonda kiraga bujeemu bwa muntu kalimagezi. Okuva eyo nga mu makkati ga 1700 ebikolebwa omuntu (human activity) awatali kufa ku buttonde nga Katonda bweyabuteekateeka kyongedde obungi bwa kabwokisaidi ne ggaasi endala ezitega ebbugumu.
Ensibuko za kabwokisaidi ez’obutonde (natural sources of carbon dioxide) bwe zikubisibwamu ebikolebwa omuntu kya bulabe. Ensibuko ez’obutonde zenkanyizibwa enkozesa ez’obutonde (natural sinks) nga ekitangattisa (photosynthesis) , ebipooli bya kabwokisaidi (carbondioxide compounds) okuyita mu bimera ne pirankitoni ez’omu mazzi (marine planktons).
Olw’okutaataganya omwenkanonkano guno, olubugumu (warming / radiation) lusuubirwa okukosa ebintu ng’amazzi agakozesebwa ensolo n’ebimera , yindasitule, emmere n’ebyobulamu. Ebikolwa by’omuntu ebisinga okuleetawo ggaasi ezitega olubugumu mulimu:
• Okwokya amafuta ga nakavundira (burning of fossil fuels) n’okusaanyaawo ebibira (deforestation) , ekintu ekiviirako kabwokisaidi omungi okuwagamira mu nampewo). Okusaanyawo ebibira kiri nnyo mu mawanga gaffe ag’abaddugavu mu Afirika .
• Envundiza ya nakavundira enkyamu ,naddala envundiza y’obusa bw’ebisolo .
• Okukozesa ebigimusa mu kulima kiteeka naitwokisaidi (nitrous oxide) mungi mu nampewo.
Ebisinga okuyingiza kabwokisaidi ava mu kwokya amafuta ga nakavundira mulimu:
Amafuta ag'ekikulukusi (liquid fuels) nga gaasoliini, woyiro, n’ebirala .
Amafuta ag'enkalubo (solid fuels) nga kkoolo
Amafuta aga ggaasi (gaseous fuels) nga nakyuggaasi (natural gas)
mlc0335u4zip5l557q3cha0qrjldmiq
Essomansi
0
7252
56546
33643
2026-06-26T05:20:14Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Okusinziira ku Muwanga, '''Essomansi''' (''Geography'') kitundu kya sayansi ekikwata ku kunoonyereza oba okusoma ku mazinga/enkalu(lands),endabiko oba enkula y’Ensi (features), ebiwangaalirizi oba abawangaalizi (inhabitants), ne kalonda w’obutonde (natural phenomena) bw’Ensi.
Essomansi, [[Sessomo (Academic Disciplines in Luganda)|sessomo]]<ref>Discipline</ref> eggazi eriruubirira okutegeera [[Ensi]] ne kalonda ow’abantu (human complexities/phenomena) awamu ne kalonda w’ obutonde (natural complexities /phenomena) bwayo-si bintu we bisangibwa kyokka; wabula engeri gye bizze bikyukamu n’ensibuko yabyo.
Essomansi ssessomo eritera okusonjolwa (defined) okusinziira ku matabi abiri:
* ettabi ery’[[essomansi ey'abantu]] (human geography) n’
* ettabi ery “essomansi ey’endabiko oba enkula y’Ensi (physical geography).
Essomansi ey’abantu (human geography) lisoma ku bantu n’entabaganyo oba entababuvo (their communities) zaabwe, obuwangwa ,ebyenfuna n’entabagana yaabwe (their interaction) n’obuwangaaliro (with the environment) okuyita mu kunoonyereza ku mikwanaganyo(relations) gy’ebifo awamu n’obwengula.
[[Essomansi ery’endabiko]] (physical geography) likwata ku kunoonyereza ku mitendera (processes) n’emisengeko (patterns) mu buwangaaliro obw’obutonde(of the natural environment) nga :
* Nampewo oba entabampewo (the atmosphere),
* Entabamazzi(hydrosphere),
* Entababulamu(biosphere) n’
* Entabamazinga(geosphere).
Weetegereze:
* Obuwangaaliro= Environment
* Ekiwangaaliro = Habitat
* Omuwangaalizi= Inhabitant (Human)
* Ekiwangaalizi= Inhabitant (Nonhuman)
== References==
{{Reflist}}
[[Category:Essomansi| ]]
63spo8uqdmh57etlqahxwfpi3vegvk9
Godfrey Binaisa
0
7700
56630
48080
2026-06-26T05:54:55Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56630
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Lukongwa Binaisa''', [[Pulezidenti wa Uganda]] (1979–1980)
[[Category:Bannabyabufuzi]]
ttzmeyqvz6xll6e4sufn4d95h9v4arq
Grace Akello
0
7887
56671
48124
2026-06-26T06:13:52Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56671
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Akello''' (yazaalibwa mu 1950) [[Munnayuganda]] Omutontomi, omuwandiisi w'emboozi empanvu, omuwandiisi w'ennyimba ennansi era munnabyabufuzi.<ref name="WWCWW">https://books.google.com/books?id=Y-TMhtk5AUYC</ref> Ye ambasada wa Uganda mu nsi ya [[:en:India|India]].<ref>https://web.archive.org/web/20190406192558/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468071/grace-akello-uganda-ambassador-india</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://newdelhi.mofa.go.ug/data-smenu-55-Ambassador-Grace-Akello.html |access-date=2021-04-09 |archive-date=2019-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190406191057/https://newdelhi.mofa.go.ug/data-smenu-55-Ambassador-Grace-Akello.html |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n'ebyensoma ==
Dinah Grace Akello [[:en:Teso_people|Muteeso (Iteso)]],era yazaalibwa mu bitundu ebiriraanye ekibuga [[Soroti]], ekisangibwa mu Buvanjuba bwa [[:en:Uganda_Protectorate|Uganda.]] Yasoma bya kuweereza na kuyamba bantu (Social Administration and Social Work) nga Ddiguli eno yagisomera ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] mu [[Kampala]]. Mu 1979, yabeerako e [[Tanzania]] bwe yali adduse ekibambulira kya Gavumenti ya Pulezidenti [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] era yaliyo ng'omunoonyi w'obubudamu.<ref name="pompey">http://portsmouth.anglican.org/fileadmin/images/pompey_chimes/2007/2007-02p8-9.pdf</ref>
== Emirimu gye ==
Yakolako ng'omukuŋŋaanya w'akatabo ka maagaziini akaafulumiranga e [[Kenya]] n'e Tanzania mu kiseera nga tannagenda Bungereza. Bwe yatuuka e Bungereza awo mu myaka gy'ekinaana (1980s) yafuuka omumuka w'omukuŋŋaanya w'ekitongole ky'amawanga agaaliko mu luse lwa Bungereza ekya [[:en:Commonwealth_Secretariat|Commonwealth Secretariat]]. Ekifo kino Akello yakirimu okuva mu 1983 okutuuka mu 1990.<ref name="pompey"/>
== Ebyobufuzi ==
Mu 1990, Grace Akello yadda ku butaka e Uganda n'akola akakiiko akaaluubirira okutaasa [[:en:Teso_people|Abateeso]] (Teso People) abaali bagobwa ku ttaka lyabwe kw'ossa okuttibwa ku mulembe gwa Idi Amin Dada. Akakiiko kano kaaliwo okutuusa mu mwaka gwa 1996.<ref name="pompey"/> Mu 1996, yafuuka Omubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era mu 1999 yalondebwa okubeera Minisita w'ekikula ky'abantu, abakozi n'enkulaakulana.<ref>http://conferences.ifpri.org/2020africaconference/advisory/bios.asp#akello</ref>
Okuva mu 1999 okutuuka mu 2006, yali Minisita mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti y'eggwanga Uganda.]] Yali Minisita w'obwegassi n'okutereka / Microfinance Initiatives okuva mu 1999 okutuuka mu 2003, era n'afuuka Minisita w'Amambuka ga Uganda okuva mu 2003 okutuusa mu 2006.
Grace Akello yafuuka Ambasada wa Uganda mu Italy, ng'abeera mu kibuga Rome oluvannyuma n'afuuka Ambasada wa Uganda mu India ng'atuula mu kibuga [[:en:New_Delhi|New Delhi]].
== Litulica ==
Mu 1992, yawandiika ekitontome kye yatuuma "Encounter"(Okweŋŋanga). Era ayongera n'agamba nti oluyimba lwe olwa ''My Barren Song'' lwavuganya mu mpaka za [[:en:Daughters_of_Africa|Margaret Busby's ''Daughters of Africa'']], era nassibwa mu ttuluba ly'abakazi abawandiisi abakuukuutivu mu Afrika.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9780224035927"Encounter", in {{cite book|editor1-last=Busby|editor1-first=Margaret|title=Daughters of Africa: An International Anthology of Words and Writings by Women of African Descent from the Ancient Egyptian to the Present|date=1992|publisher=Jonathan Cape|isbn=9780224035927|pages=638–39|edition=1st}}</ref>
== Bye yawandiika ==
* ''Iteso Thought Patterns in Tales'', 1975
* ''My Barren Song''. Dar es Salaam, Tanzania: Eastern African Publications, 1979
* ''Self Twice-Removed: Ugandan Woman'', London: Change International Reports, 1982
== Obulamu bwe obw'omunda ==
Grace Akello yafumbirwa, [[:en:Portsmouth_City_Council#Councillors_and_wards|Hugh Mason]], mu 1983. Baazaala abaana abalenzi bana (4) nga babeera mu maka gaabwe mu Uganda ku nkingizzi z'ekibuga Kampala .<ref name="WWCWW"/>
== Ebijulizo ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
t383t0kwlnu8n52nadv8c51kq0dwsm9
Grace Kaudha
0
8095
56676
26643
2026-06-26T06:41:32Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56676
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Grace Kaudha''', era amanyiddwa nga Grace Hailat Kaudha Magumba, (yazaalibwa nga ennaku z'omwezi 14 Ogwekkumi 1986) yali munnabyabufuzi wa Uganda era [[:en:Legislator|omubaka]] eyali akiikirira abakyala mu [[Iganga (disitulikit)|disitulikiti y'e Iganga]] mu Ppaaliyamenti ya Uganda ey'ekkumi mu mwaka gwa 2016.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/iganga-woman-mp-passes-on</ref> Yali alina akakwate ku kibiina kya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0">https://www.independent.co.ug/ugandan-woman-mp-kaudha-dies-child-birth-complications/</ref> Yafiira mu ddwaliro lya [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago National Referral Hospital]] e Kawempe ku Lwomukaaga nga ennaku z'omwezi 1 Ogwomusanvu 2017 ku ssaawa munaana<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/iganga-woman-mp-grace-kaudha-dies-1709570?view=htmlamp</ref> Kigambibwa nti okufa kwe kwava ku mbeera mu lufuutifuuti eyitibwa [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] eyaleetebwa obuzibu bw'olubuto.<ref name=":0" /> Yaziikibwa ku kyalo Magogo, mu ggombolola y'e Nawaningi, mu disitulikiti y'e Iganga.<ref>https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=lg&from=en&page=Grace+Kaudha&targettitle=Grace+Kaudha</ref>
== Obuweereza bwe ==
Yali mubaka omukyala owa [[Iganga (disitulikit)|disitulikiti y'e Iganga]] eyadda mu bigere bya Kabaale Kwagala Olivia, era yaweereza ku kakiiko k'amateeka, eby'empisa n'ebintu ebiweebwa abantu olw'obuweereza bwabwe. Era yaliko ne ku kakiiko akokola ku by'ekikula ky'abantu, emirimu wamu n'okwekulaakulanya.<ref>https://observer.ug/news/headlines/53732-iganga-woman-mp-passes-on-while-giving-birth</ref>
== Obulamu bwe ==
Yali mukyala wa Ibrahim Tooto era nga alina omwana omu.<ref>https://www.pmldaily.com/news/2017/07/iganga-woman-mp-dies.html</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka b'olukiiko lwa Uganda olw'ekkumi]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Olukiiko lwa Uganda olukulu]]
* [[National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
== Emiyungiro gy'obubaka egy'ebweru ==
* [https://iganga.go.ug/ Iganga District Local Government]
l619xq81ovqpf3te2bqnwl2j2b61w8b
Grace Bantebya Kyomuhendo
0
8184
56673
26931
2026-06-26T06:14:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56673
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Bantebya Kyomuhendo''' (yazaalibwa nga Okitobba 2, 1963) ye munayuganda nga pulofeesa w'ebyenjigiriza ow'e kikula ky'abantuja n'abakazi mu [[Yuganda|Uganda]], akubiriza okwenkanankana kw'abasajja, okukyusa embeera z'abantu n'okussa ekitiibwa mu ddembe ly'abakyala. Era y'omuyizzi w'ebyafaayo by'abantu, omukugu mu kunoonyereza ku mpisa z'abakyala n'empisa z'abantu era y'asomesa mu Makerere University.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556</ref><ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556</ref> Ye ne [https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556 Marjorie Keniston McIntosh] baawandiika ekitabo ekiyitibwa Women, Work and Domestic Virtue in Uganda 1900-2003 ekyawangula ekirabo kya Aidoo-Snyder Prize.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556</ref>
== Obulamu bwe obwasooka n'obuyigirize ==
Bantebya yazaalibwa mu [[Hoima (disitulikit)|disitulikiti]] ye Hoima.<ref name=":1">{{Cite journal|issue=All}}</ref> Mu 1987, yafuna diguli [[:en:Makerere_University|Makerere University]] Kampala Uganda. Mu 1990, yafuna ey'okubiri mu Philosophy (MPhil) Social Anthropology, [[:en:University_of_Cambridge|Cambridge University]] ne PhD Sociology and Social Anthropologie [[:en:University_of_Hull|Hull University]] [[:en:United_Kingdom|United Kingdom]] mu 1997.<ref name=":1" />
== Ebitabo ==
Bantebya ye yali [[:en:Principal_investigator|omunoonyereza omukulu]] (PI) ku nkola ya yunivasite eyitibwa "KISH Project" eyitibwa "[[:en:Sexual_harassment|Okusalako okuyigganyizibwa]] okw'obukaba mu masomero g'eby'enjigiriza aga waggulu mu Uganda".<ref name=":2" /><ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Era yali PI mu pulojekiti ya International Development Research Centre (IDRC) Growth Opportunities for Women (GrOW). Era yali Co-PI mu Eastern African Social and Gender Norms Learning Collaborative (EALC) Network eyakulirwa [[:en:Makerere_University|Makerere University]], School of Women and Gender Studies ne CARE International Uganda.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web}}</ref>
Yafulumya ekitabo ekiyitibwa Transforming the Lives of Girls and Young women in [[Yuganda|Uganda]], Vietnam, [[Ethiopia]] and [[Nepal]]; Strengthening Linkages between Poverty Reduction Strategies and Child Protection Initiatives era pulojekiti zombi zaaweebwa [[:en:Overseas_Development_Institute|ekitongole kya Overseas Development Institute]] [[:en:United_Kingdom|United Kingdom]](UK), Shame, Social Exclusion and the Effectiveness of [[:en:Anti-poverty|Anti- Poverty]] Programme ekiwagirwa [[:en:Economic_and_Social_Research_Council|Economic and Social Research Council]] (ESRC). Era yafulumya ekitabo ekiyitibwa Theory of change and impact policy evaluation in cross-national settings, n'ekitabo ekiyititibwa Prevention of Sexual Harassment in Higher Education Institutions in Uganda.<ref>{{Cite web}}</ref>
== Omulimu gwe ==
Bantebye ali ku kakiiko [[:en:Vice-chancellor|k'amyuuka senkulu wa Yunivaasite]] akakola ku by'okunoonyereza ku kwenyigira mu bikolwa eby'obukaba (SH) mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite ya Makerere]]. Abadde akulira emisango egiwerako egikwata ku kwetaba kw'abakozi okutuukira ddala ku nkomerero yaayo. Y'omu ku banoonyereza ku International [[:en:Sexual_exploitation|Sexual Exploitation]] and [[:en:Investigator|omunoonyereza]] (SEA) wansi wa [[:en:Care_International|CARE international]] Uganda office. Era yatandikawo pulojekiti eyitibwa Strengthening the Resilience and Empowerment of Women Smallholder Farmers in Uganda.<ref name=":2" /> Era ye yali ssentebe w'ekitongole ky'abakyala ekya Uganda Women's Network era nga y'akulira ekitongole ky'abakazi abalimi n'abakuumi b'obutonde bw'ensi.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/126556</ref> Era yaweerezaako ku kakiiko ka Uganda Civil Society Building Committee akawagirwa European Union era nga ye ssentebe wa National Quality Assurance Certification Mechanism Council.<ref name=":1">{{Cite journal|issue=All}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CEDAW/Elections2010/KYOMUHENDO-BANTEBYA.pdf "Biographical Data Form of Ms. Grace KYOMUHENDO‐BANTEBYA Candidate of Uganda to CEDAW"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>: All.</cite><span data-ve-ignore="true"> </span><span class="cs1-hidden-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite journal|cite journal]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-hidden-error citation-comment" data-ve-ignore="true">Cite journal requires <code class="cs1-code">|journal=</code> ([[Obuyambi: Ensobi za CS1|help]])</span>
[[Category:CS1 errors: missing periodical]]</ref>
== Ebitabo ==
* Grace Bantebya Kyomuhendo & Marjorie Keniston McIntosh (2006), Women, Work & Domestic Virtue in Uganda: 1900 ̊ 2003. Yafulumizibwa James Currey. ‐ Oxford Ohio University Press ‐ Athens and Fountain Publishers
* Grace Bantebya Kyomuhendo (2005) (Ed), Women's Health, National and International Perspective. Yafulumizibwa Women and Gender Studies Makerere University, Makerere University Printery<ref name=":1">{{Cite journal|issue=All}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CEDAW/Elections2010/KYOMUHENDO-BANTEBYA.pdf "Biographical Data Form of Ms. Grace KYOMUHENDO‐BANTEBYA Candidate of Uganda to CEDAW"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>: All.</cite><span data-ve-ignore="true"> </span><span class="cs1-hidden-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite journal|cite journal]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-hidden-error citation-comment" data-ve-ignore="true">Cite journal requires <code class="cs1-code">|journal=</code> ([[Obuyambi: Ensobi za CS1|help]])</span>
[[Category:CS1 errors: missing periodical]]</ref>
== Enkolagana ez'ebweru ==
* [https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CEDAW/Elections2010/KYOMUHENDO-BANTEBYA.pdf Obulamu bw'abakyala, obw'eggwanga n'obw'eggwanga. Endowooza y'Ensi Yonna]
* [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10130950.2017.1362897 Ebitongole by'ebyobulamu ng'ebifo ebirimu okutabagana n'okukyusa empisa z'ekikula]
== Ebyawandiikibwa ==
{{Reflist}}
p677ay1fye51pger6kf8cv617junbw9
Gloria Nansubuga
0
8202
56624
32431
2026-06-26T05:51:48Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56624
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gloria Nansubuga''' munayuganda eyazaalibwa mu mwezi gw'okuminoogumu12 mu 2001 nga [[:en:Uganda_Chess_Federation|muzannyi wa cheesi]]<ref>{{Cite web}}https://ratings.fide.com/profile/10000887</ref> eyafuuka omuzannyi wa cheesi omuto mu byafaayo bya Uganda okufuna erinya lya [[:en:FIDE_titles|Woman FIDE Master]] mu mwaka gwa 2018.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20220927121332/https://syllabusmagazine.com/here/tag/gloria-nansubuga/</ref><ref>{{Cite web}}https://www.watchdoguganda.com/news/20181012/50554/gloria-nansubuga-the-chess-master-raising-ugandas-flag-high.html</ref>
== Obuvo n'eby'enjigiriza bye ==
Nansubuga yazalibwa Lydia ne Wilson Kasende, mu Kampala munigota z'omu Katwe, nga yamannyikwa nnyo ku olwa [[:en:Phiona_Mutesi|Phiona Mutesi]] ng'obulamu bwe bwetolorera nnyo ku firimu ya ''[[:en:Queen_of_Katwe|Queen of Katwe]]'' eyalimu omu zannyi eyawangula engule ya Oscar [[:en:Lupita_Nyong'o|Lupita Nyong'o]].
Yasomera ku Namirembe Infant Nursery ne Primary, gyeyava okugenda ku St.Mbuga Vocational Secondary school e [[:en:Makindye|Makindye]] gyeyamaliriza sekondale ye.<ref>{{Cite web}}http://kawowo.com/2015/01/22/know-your-stars-the-13-year-old-chess-wizard-gloria-nansubuga/</ref>
Yatandika okuzannya cheesi ku myaka 4 ng'ayambibwako omutendesi Richard Kakande eyali omusomesa we owa cheesi ku St Mbuga Vocational school.<ref name="waafrikaonline">{{Cite web}}http://www.waafrikaonline.com/2018/10/17-year-old-ugandan-chess-player-gloria.html</ref>
Oluvannyuma yeegata ku akademi ebangula mu muzannyo gwa cheesi, Sports Outreach Ministry (SOM) Chess Academy and Mentoring Center mu Kampala.
== By'akoze ==
Ku myaka 13, Nansubuga yawangule engule y'omukazi mu mpaka za Rwabushenyi Memorial Chess tournament ng'era yeeyali akulembedde mu bazannyi abali wansi w'emyaka 14 mu Uganda nga wa 6 mu bakazi abazannya cheesi.
Yafuna [[:en:Chess_title|ekitiibwa ky'omuzannyi wa cheesi]] ku [[:en:43rd_Chess_Olympiad|World Chess Olympiad in Batumi, Georgia]], n'afuuka omukazi kafulu mu muzannyo guno, Woman FIDE master, ekitiibwa ekisinga mu muzannyo gwa [[:en:Chess|cheesi]].<ref>{{Cite web}}https://ratings.fide.com/profile/10000887</ref>
Yaweebwa ekitiibwa ky'omukazi eyasinga omuzannya cheesi [[:en:FIDE_titles|Woman Fide Master]] (WFM) oluvannyuma lw'okufun ebyaali byetagisibwa n'amaliriza n'obubonero 6 ku 9. Yayisa ekitiibwa kya Woman candidate master (WCM) okufuuka Woman FIDE master, ekyamufuula munayuganda eyasooka okukola ekintu kino mu mpaka ezo..<ref>{{Cite web}}https://thisisafrica.me/lifestyle/uganda-chess-world-title-nansubuga/</ref>
Eneeyisa ye yatwalibwa omuzannyi wa firimu, omugenzi [[:en:Queen_of_Katwe|Nikita Pearl Waligwa]] mu firimu [[:en:Queen_of_Katwe|''Queen of Katwe'']] ng'omuwala omuto eyasomesa [[:en:Phiona_Mutesi|Phiona Mutesi]] engeri gyebazannyamu cheesi.<ref>{{Cite news}}https://www.bbc.com/news/world-africa-51528522</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Uganda_Chess_Federation|Uganda Chess Federation]]
* [[:en:FIDE|International Chess Federation]]
* [[:en:FIDE_titles|Woman Fide Master]]
* [[:en:Ivy_Claire_Amoko|Ivy Claire Amoko]]
* [[:en:Namaganda_Christinehttps://en.wikipedia.org/wiki/Namaganda_Christine|Namaganda Christine]]
14fu38kmjhrpsstutdm226lkcp2zx99
Glanis Changachirere
0
8206
56614
43510
2026-06-26T05:48:16Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56614
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glanis Changachirere nzaalwa z'e''' Zimbabwe alwanirira eddembe ly'abakyala. Yeyatandika era nga y'akulira etendekero lya Institute for Young Women Development (IYWD), nga ye mukwanaganya eyatandikawo African Women Leaders Forum. Memba w'akakiiko ka Steering Committee of the Zimbabwean chapter of the [[:en:UN_Women|UN Women]]-supported African Women Leaders Network mu mwezi ogw'okusatu mu 2022.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20220928105732/https://youngwomeninstitute.net/index.php/who-we-are</ref><ref>{{Cite web}}https://africa.unwomen.org/en/news-and-events/stories/2021/03/ten-african-women-leaders-we-admire</ref>
== Obuvo ng'eby'enjigiriza ==
Glanis Changachirere yazalibwa mu ttaka by'omubyalo bya [[:en:Mashonaland_Central_Province|Mashonaland Central Province]] mu Zimbabwe mu1983. Ms. Changachirere alina diguli ey'okubiri mu bikwatagana ku nkolagana y'amawanga (ekikula ky'abantu), eby'obufuzi n'ebikwatagana kunkolagana y'amawanga okuva mu [[:en:University_of_Birmingham|University of Birmingham]] ne diguli munkola ya gavumeenti n'eby'obufuzi okuva mu [[:en:Africa_University|Africa University]].<ref>{{Cite web}}https://www.forum2000.cz/en/people/glanis-changachirere</ref> Alina ne awaadi mu by'empuliziganya n'emikutu mikwanira wala okuva mu [[:en:St._Francis_Xavier_University|St. Francis Xavier University]]. Mu 2018/2019 yali [[:en:Chevening_Scholarship|mukugu]] mu by'enkolagana by'amawanga mu by'ekikula ky'abantu.<ref>{{Cite web}}https://www.movedemocracy.org/person/glanis-changachirere-zimbabwe</ref>
== Emirimu gy'akoze ==
Glanis Changachirere yeyali avunaanyizibwa ku by'ekikula ky'abantu n'eddembe ly'abantu mu kitongole kya Youth Non-Profit Organization. Y'omu ku bamemba b'akakiiko akateesa ku pulojekiti ez'enjawulo mu [[:en:World_Movement_for_Democracy|World Movement for Democracy]] okuva mu 2015. Y'akulira n'etendekero lya Institute for Young Women Development okuva 2009.<ref>{{Cite web}}https://www.forbes.com/sites/geekgirlrising/2022/03/11/salesforce-cfo-amy-weaver-on-leading-with-kindness-and-authenticity/</ref><ref>{{Cite web}}https://www.movedemocracy.org/person/glanis-changachirere-zimbabwe</ref><ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20220928105730/https://www.ned.org/fellows/ms-glanis-changachirere/</ref> Glanis Changachirere yemukwanaganya wa African Women Leaders Forum mu bitundu okuva mu 2015 okutuusa. Y'omu kubalamuzi 5 abavuganya kungule ya Politian of the Year Award mu 2022.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20220928105730/https://www.oneyoungworld.com/oyw-politician-year-award/judges-2022</ref>
== By'awereddwa ==
Mu 2013, Changachirere yafuna ekirabo kya 30 Under 30 Democracy Award okuva mu [[:en:National_Endowment_for_Democracy|National Endowment for Democracy]] okumusiima mu by'okukulmebera emirimu gy'abakyala abato abeetaba mu by'obufuzi.<ref>{{Cite web}}https://www.ned30under30.org/glanis-changachirere/</ref> Mu 2016, yalondebwa ku bwa [[:en:Reagan–Fascell_Democracy_Fellowship|Reagan–Fascell Democracy Fellowship]] mu National Endowment for Democracy.<ref>{{Cite web}}https://www.movedemocracy.org/person/glanis-changachirere-zimbabwe</ref>
== Okulwanirira eddembe ly'abantu ==
Ekibiina kye ekya Institute for Young Women Development (IYWD) kirimu bamemba abakazi 7,000 abatookwetoloola ebyalo n'ebitundu by'abalombe mu ggwanga. Ekibiina kino kifunye ekigendererwa kyayo nga kikulakulanya obusobozi bw'abakyala bano abato ku by'eddembe n'okubyetabamu, obwegasi, okuzimba ekisinde n'okubeera n'emigabo egy'omugundu kibasobozese okwenganga n'okukola entegeka y'amaanyi, okulwanirira banaansi n'okubeera obumu mu mirimu gy'omubitundu n'abantu abalala abalina endowooza ezizimba wamu n'ebitongole eby'enjauwulo.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20220928105732/https://youngwomeninstitute.net/index.php/who-we-are</ref> Ku mutendera gw'eggwanga, IYWD ekola n'ekitongole ky'e Zimbabwe ekivunaanyizibwa ku by'ekikula ky'abantu Zimbabwe Gender Commission okutandikawo akawaayiro ku bwenkanya mu kikula ky'abantu Gender Equality Bill okuvuganya ku butali bwenkanya mu by'obuwangwa n'obutali bwenkanya eri abakyala abato mu ggwanga.<ref>{{Cite web}}https://africa.unwomen.org/en/news-and-events/stories/2021/03/ten-african-women-leaders-we-admire</ref><ref>{{Cite web}}https://www.movedemocracy.org/person/glanis-changachirere-zimbabwe</ref> Awagira eky'okuyisa eteeka erirwanirira okukomya obutabanguko mu maka mu ggwanga ly'e Zimbabwe nadala ku kikula ky'abantu.<ref>{{Cite web}}https://africa.unwomen.org/en/news-and-events/stories/2021/11/16-women-championing-the-fight-against-gbv-in-east-and-southern-africa</ref><ref>{{Cite web}}https://africanarguments.org/2020/12/the-gendering-of-violence-in-zimbabwean-politics/</ref>
k2vmv03x0fq7im0g0wiib3b6edirlkj
Giovanni Kiyingi
0
8242
56610
48791
2026-06-26T05:47:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]]
[[Category:Bayimbi]]
'''Giovanni Kiyingi''', Munnayuganda, omuwandiisi,era muyimbi w'enyimba ez'obuwangwa saako n'[[:en:World_music|ennyimba z'ensi]]. Amanyikiddwa ku lw'obukugu bwe mu kukuba ebivuda eby'enjawulo omuli; [[:en:Endingidi|endingidi]], [[:en:Mbira|akogo]], [[:en:Adungu|adungu]], guitar, harmonica, omulele, [[:en:Djembe|djembe]], [[:en:Calabash_(percussion)|nsaasi]], [[:en:Congas|congas]], engoma, ne [[:en:Maracas|ndege]], n'ebirala bingi.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/36604-kahirimbanyi-s-kahiri-lands-without-hitch |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711084303/http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/36604-kahirimbanyi-s-kahiri-lands-without-hitch |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/36604-kahirimbanyi-s-kahiri-lands-without-hitch |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711084303/http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/36604-kahirimbanyi-s-kahiri-lands-without-hitch |url-status=dead }}</ref> Yali omu kubannayugandda abalondebwa okw'aniriza [[:en:Pope_Francis|Pope Francis]] mu Uganda e Kololo nga 27 Ogwekkuminogumu 2015.
Obukugu bwe mu kukozesa ebivuga eby'enjawulo, n'eddoboozi lye bimusobozeseza okuyitibwa okuyimba ku fesitivo ez'enjawulo saako n'emikolo gy'ekikungu mu Uganda n'ensi yonna.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kenyabuzz.com/whats-on/thursday-nite-live-featuring-makademke-giovanni-ki |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208163058/http://www.kenyabuzz.com/whats-on/thursday-nite-live-featuring-makademke-giovanni-ki |url-status=dead }}</ref> Yayitibwa okuweereza ku mukolo gwa landmark yoga mu India ogwakazibwaako erya "The unveiling of a 112 foot tall face of the Adiyogi Shiva– the source of yoga'".<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1446932/ugandas-giovanni-perform-yoga-event-india</ref>
== Obulamu bwe ==
Mu mboozi ey'akafumbo n'aba ''Chimpreports'', Kiyingi yakakasa nti y'ava mu kusoma omwaka mulaba okusobola okukaza okuyimba.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://chimpreports.com/entertainment/interview-i-quit-school-for-1-year-to-concentrate-on-music-ugandan-musician |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208135823/http://chimpreports.com/entertainment/interview-i-quit-school-for-1-year-to-concentrate-on-music-ugandan-musician/ |url-status=dead }}</ref>
== Enyimba z'eyakola ==
=== Alubaamu ze ===
{{Discography list|Type=Studio|Name=Amakondeere|Other info=<!-- added between parentheses after Name (album or EP) -->|from Album=<!-- ONLY FOR EP/SINGLE: added after Name -->|Released=2016<!-- "1992" or "11 February 1992 -->|Format=CD<!-- "LP/CD/..." -->|Label=|Writer=Giovanni Kiyingi|Writers=<!-- Use if there are multiple writers, comma if many -->|Producer=<!-- "Producer name" or "[[Producer name]]", comma if many -->|Director=<!-- "Director name" or "[[Director name]]" for music videos -->|Chart position=<!-- "No. 1 U.S." or "No. 12 UK" or such -->|Sales=<!-- "3 million sold as of 2005" or such -->|Certification=<!-- "Gold" or such -->|Tracks=|Bonus tracks=2<!-- "Four" (Japan edition) -->|Singles=Nkwesuunga, Amakondeere}}{{Discography list|Type=Studio|Name=Joy of an African (Esanyu Ly'omufilika)|Other info=<!-- added between parentheses after Name (album or EP) -->|from Album=<!-- ONLY FOR EP/SINGLE: added after Name -->|Released=2010<!-- "1992" or "11 February 1992 -->|Format=CD<!-- "LP/CD/..." -->|Label=|Writer=Giovanni Kiyingi|Writers=<!-- Use if there are multiple writers, comma if many -->|Producer=Jude Mugerwa|Director=Giovanni Kiyingi|Chart position=<!-- "No. 1 U.S." or "No. 12 UK" or such -->|Sales=<!-- "3 million sold as of 2005" or such -->|Certification=<!-- "Gold" or such -->|Tracks=Joy of an African(Esanyu ly'omufilika), Ssegamwenge,Asante, Omwana W'afilika, Ekyaalo Mpala, Ekibbobo, Kanyimbe, Omukisa Omulala, Omumuli, Naasiwa Mukange|Bonus tracks=2<!-- "Four" (Japan edition) -->|Singles=Joy of an African(Esanyu ly'omufilika), Omwana W'afilika}}
== Emikolo gy'eyayimbako ==
Kiyingi ayimbye kubikujjuko by<nowiki>'ennyima eby''enjawulo okwetoloola ensi yonna n'abayimbi eb'</nowiki>enjawulo omuli [[:en:Alikiba|Alikiba]] ow'e Tanzania mu 2016 ku mukolo gwa Blankets and Wine festival,<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1442129/alikiba-pleasure-ugandan-artiste</ref><ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1442421/alikiba-affair-blankets-wine-kampala</ref> amuwanguzi wa awaadi ya [[:en:Kora_Awards|Kora Awards]] [[:en:Suzan_Kerunen|Suzan Kerunen]], omuwanguzi wa awaadi eziwerako [[:en:Maurice_Kirya|Maurice Kirya]], Myco Ouma, [[:en:Jemimah_Sanyu|Jemimah Sanyu]],Jude Mugerwa, Kinobe Herbert ku bikujjuko bya Pearl Rhythm Festival mu 2012, Okello Lawrence ne Joel Sebunjo ku DOADOA mu 2014, Brian Mugenyi ku Utam Festival e Kenya mu 2015, omutandisi w'ekibiina kya ethno jazz [[:en:Mulatu_Astatke|Mulatu Astatke]] ku Jazz Village mu Ethiopia, Harry Lwanga, Ssali Muserebende, omunaKenya Makadem,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.hangout.co.ke/rooftop-sundowner-with-makadem-ke-ft-giovanni-ug/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2016-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220121006/http://www.hangout.co.ke/rooftop-sundowner-with-makadem-ke-ft-giovanni-ug/ |url-status=dead }}</ref> [[:en:Afrigo_Band|Afrigo Band]], ne Sarabi band.
Ayimbye ku bikujjuko omuli Bayimba International Festival, [[:en:Pearl_Rhythm_Festival|Pearl Rhythm Festival]], ebya [[:en:Milege_Festival|Milege World Music Festival]],<ref>http://www.monitor.co.ug/artsculture/Entertainment/Milege-festival-turns-chilly-Entebbe-warm/-/812796/2538806/-/9juo0m/-/index.html</ref> Santuri Safari Projects,<ref>{{Cite web |url=http://www.santurisafari.org/?cpt_artist=giovanni-kremer-kiyingi |title=Archive copy |access-date=2022-11-14 |archive-date=2022-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929183807/https://www.santurisafari.org/?cpt_artist=giovanni-kremer-kiyingi |url-status=dead }}</ref> ebya Kenyatta University Cultural Exchange, DOADOA,<ref>{{Cite web |url=http://www.santurisafari.org/?cpt_artist=giovanni-kremer-kiyingi |title=Archive copy |access-date=2022-11-14 |archive-date=2022-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929183807/https://www.santurisafari.org/?cpt_artist=giovanni-kremer-kiyingi |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.okayafrica.com/news/santuri-safari-east-african-dj-collective-uganda-exclusives/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2017-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606003530/http://www.okayafrica.com/news/santuri-safari-east-african-dj-collective-uganda-exclusives/ |url-status=dead }}</ref> ebya Irimba Cultural Festival mu kibuga [[:en:Arusha,_Tanzania|Arusha, Tanzania]], Yatimbibwa ng'omuyimbi omukulu ku bikujjuko bya Utam Festival – Kenya mu 2015, Laba Festival of the Arts mu 2016,<ref>http://allafrica.com/stories/201606150670.html</ref><ref>http://allafrica.com/stories/201606150670.html</ref><ref>https://labaartsfestival.wordpress.com/musicians-2016-2/</ref> ebya African Jazz Village, era ne Sondeka Festival mu Kenya.<ref>https://labaartsfestival.wordpress.com/musicians-2016-2/</ref><ref>http://proggie.ug/giovanni-kiyingi-to-showcase-his-multi-instrumentalist-skills-at-the-14th-edition-of-blankets-and-wine/</ref>
Y'etaba mu bikujjuko bya Blankets and Wine Festival mu Gwomwenda 2016 e [[:en:Lugogo,_Kampala|Lugogo]] ng'awerekeddwako abayimbi b'eSouth Africa ba [[:en:Mafikizolo|Mafikizolo]].<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1436385/blankets-rain-women</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://oops.ug/2016/09/08/blankets-wine-giovanni-kiyingi-showcase-multi-instrumentalist-skills/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2016-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918052239/http://oops.ug/2016/09/08/blankets-wine-giovanni-kiyingi-showcase-multi-instrumentalist-skills/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://ugcelebrity.com/2016/08/31/giovani-kiyingi-set-concert/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2017-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218082831/http://ugcelebrity.com/2016/08/31/giovani-kiyingi-set-concert/ |url-status=dead }}</ref>
Giovanni yayimba ne [[:en:Ssewa_Ssewa|Ssewa Ssewa]] mu 2017 ku bijaguzo by'okuyimba mu nsi yonna ku ssomero lya French school mu Kampala.
== Laba n'abino ==
* [[:en:List_of_Ugandan_musicians|Olukalala lwa bayimbi ba Uganda]]
* [[:en:Ruyonga|Ruyonga]]
* [[:en:Undercover_Brothers_Ug|Undercover Brothers Ug]]
* [[:en:Milege|Milege]]
* [[:en:Afrigo_Band|Afrigo Band]]
* [[:en:Haka_Mukiga|Haka Mukiga]]
== ebijuliziddwamu ==
<references group="" responsive="0"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://web.archive.org/web/20151208071254/http://doadoa.org/santuri-safari-djs-2015/ Santuri Safari DJs 2015]
{{folk music}}
2bi900w91h4vgvhngksr2fmo53itouz
Geofrey Kusuro
0
8261
56544
27062
2026-06-26T05:19:00Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geofrey Kusuro''' (yazaalibwa nga 12 Ogwokubirir 1989) munnayuganda [[:en:Long-distance_runner|omuddusi w'embiri empanvu]]. Yavuganya ku misinde gya [[:en:2008_Summer_Olympics|2008 Summer Olympics]] mu mbiro z'abasajja eza mmita 5000, wabula teyatuuka ku mbiro z'akamalirizo.<ref>https://web.archive.org/web/20200418082209/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ku/geoffrey-kusuro-1.html</ref> Ku misinde gya [[:en:2012_Summer_Olympics|2012 Summer Olympics]], yavuganya mu mbiro z'[[:en:Athletics_at_the_2012_Summer_Olympics_–_Men's_5000_metres|abasajja eza mmita 5000]], era n'amalira mu kifo kya 37 mu lawundi eyasooka, nga kino ky'amulemesa okuyitamu ku mpaka z'akamalirizo. Era yakiikirira Uganda mu mpaka z'ensi yonna eza 2009 ne 2011 .<ref>https://www.iaaf.org/athletes/uganda/geofrey-kusuro-205669</ref>
Yazaalibwa mu itundu ky'e [[:en:Mutishet|Mutishet]].<ref>https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ku/geoffrey-kusuro-1.html </ref>
Yawangula embiro za [[:en:2009_World_Mountain_Running_Championships|2009 World Mountain Running Championships]], era nga kino ky'amufuula munnayuganda eyasooka okuwangula engule eyo.<ref>https://www.iaaf.org/athletes/uganda/geofrey-kusuro-205669</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}{{authority control}}
6opee4v7t0mr85abh7gmuym3nqfflj6
Grace Ibingira
0
8294
56675
37632
2026-06-26T06:34:06Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56675
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Stuart Katebariirwe Ibingira''' (23 Meeyi 1932 – Decemba 1995) yali munnamateeka Munnayuganda era munnabyabufuzi.
== Early life ==
Grace Ibingira yazaalibwa 23 Meeyi 1932 mu [[:en:Ibanda_District|Ssaaza ly'e Ibanda]] , mu [[:en:Ankole|disitulikiti y'e Ankole]] , [[:en:Uganda_Protectorate|Uganda Protectorate]]. Kitaawe , Alfred Katebarirwe, yali wa Gombolola . okuva 1942 okutuusa 1950 yasomera ku Mbarara High School. Omwaka gwaddako yagenda mu [[:en:King's_College_Budo|King's College Budo]]. Yatikkirwa mu 1953 ne satifiketi ya Cambridge School eya gulaadi 1 . Oluvannyuma yasoma amateeka natikkirwa mu 1958 ''magna cum laude mu'' [[:en:Aberystwyth_University|University College Wales, Aberystwyth]]. Ibingira yamaliriza emisomo gye mu 1959 n'omwaka gumu ogw'okukola ng'amaze okutikkirwa ku [[:en:University_of_London|University of London]]. Aba [[:en:Middle_Temple|Middle Temple]] [[:en:Call_to_the_bar|bamuyita mu kaguli]] ng'omu ku bawolereza ba [[:en:Supreme_Court_of_England|kkooti enkulu eya Bungereza]] , . Omwaka gwe gumu ogwo yakomawo mu [[:en:Kampala|Kampala]] nakola nga munnamateeka mu kkooti ya Uganda enkulu .{{Sfn|Ibingira|1973|p=ix}}
== Eby'obufuzi bye ==
=== Ayingira eby'obufuzi ===
Mu 1960 Ibingira y'omu ku baatandikawo ekibiina ki [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People's Congress]] (UPC) ne [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ne Abu Mayanja. OboteObote yafuuka omukulembeze w'ekibiina {{Sfn|Akyeampong|Gates|2012|p=539}} ate Ibingira ye naafuuka omuwabuzi w'ekibiina .{{Sfn|Mutibwa|1992|p=54}} Obuwagizibwe mu by'obufuzi bwava mu bifo 4 :UPC [[:en:Political_machine|masiini y'eby'obufuzi]] mu Ankole, bannabyabufuzi okuva mu munisipaali ne disitulikiti z'omumambuka abatiisibwatisibwa enkola za Obote mu bantu abasomi ababuyabuya abasanga enkola za Obote nga ezitali nungamu ne [[:en:Kabaka_of_Buganda|Edward Mutesa]], [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka]] (king) wa Buganda.{{Sfn|De La Rue|1966|p=208}}
[[File:Flag_of_Uganda.svg|thumb|Ibingira yakola omulimu munene mu kusalawo butya [[:en:Flag_of_Uganda|bendera ya Uganda]] bwerina okufaanana]]
Ibingira yalondebwa palamenti mu 1960 mu Ankole Eishengyero (olukiiko lwa disitulikiti ).{{Sfn|Ibingira|1973|p=ix}} [[:en:Democratic_Party_(Uganda)|Democratic Party]] (DP) yawangula akalulu ka Uganda akaasookera ddala okuba akeerufu mu 1961, n'ekola gavumenti . Bannakibiina ba UPC n'abaganda baali tebaagala musingi gwa [[:en:Catholicism|bukatoliki]] obwa DP, naye beewakanyanga ku buli omu kyeyali ateese .{{Sfn|Karugire|1980|pp=179–181}} Ng'oggyeeko ebyo , Ibingira yaweebwa obuvunaanyizibwa okukwatagana n'abaganda okukola omukago . UPC yamulonda lw'ekyokyo kye yali kubanga yali amanyidde Mutesa. Oluvannyuma lw'okwenyigiramu enfunda eziwera , UPC n'abakulembeze ba Baganda era oluvannyuma endagaano yatuukibwako. Mu bwangu Abaganda batondawo [[:en:Kabaka_Yekka|Kabaka Yekka]] (KY), ekibiina ky'obufuzi eky'ennono ekyayingira omukago ne UPC.{{Sfn|Karugire|1980|pp=182, 186}} nga kigobererra obuwanguzi bwa UPC mu kulonda kwa bonna mu Apuli 1962, Obote yasoomozebwa okukola gavumenti .{{Sfn|Karugire|1980|p=188}} Yalonda Ibingira okuweereza nga minista w'obwenkanya .<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://eagle.co.ug/2015/06/08/ugandan-personalities-through-the-years-from-1962.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2018-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426153016/http://eagle.co.ug/2015/06/08/ugandan-personalities-through-the-years-from-1962.html |url-status=dead }}</ref> Ibingira era yazannya kinene okusalawo ku nfaanana ya [[:en:Flag_of_Uganda|bendera ya Uganda]], ng'atuuza olukiiko oluvunaanyizibwa kukuteesa emisono nga ateesa omutindo gw'esigamizibwe okuva ku bendera ya [[:en:Flag_of_West_Germany|Bugirimaani ey'obugwa njuba]] .<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1303343/intrigue-manoeuvres-designing-uganda-flag</ref> Uganda yafuna ameefuga gaayo nga 9 Octoba 1962.{{Sfn|Karugire|1980|p=188}}
=== Olutalo lwe ne Obote ===
[[File:Grace_Ibingira,_Milton_Obote,_and_John_Kakonge.jpg|left|thumb|Okuva ku kkono okutuuka ku ddyo : Ibingira, [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]], and John Kakonge mu 1962]]
Ibingira yawuliranga Obote tagwaniidde kubeera Ssaabaminisita wa Uganda olw'ensonga nti yali teyasoma kimala era yakkiriza nti ekifo kyali kyamuweebwa lwakuba nti yali avumirira nnyo obufuzi bwa amatwale .{{Sfn|Ingham|1994|p=100}} Mu 1964 Ibingira yatandika kaweefube w'okwezza amanyi g'ekibiina ki UPC n'ekigendererwa eky'okujjako Obote obukulembeze bw'ekibiina .{{Sfn|Kasozi|2013|p=46}} Ku kabaga k'ekibiina mu Apuli , yasoomoza [[:en:John_Kakonge|John Kakonge]] okubeera ssabawandiisi w'ekibiina ki UPC. Yakakasa Obote nti Kakonge ayagala kweddiza buyinzabwe. N'obuwagizi bwa Obote , Ibingira yawangula Kakonge n'obululu 2 .{{Sfn|De La Rue|1966|pp=207–208}} Yakozesa ekifo kye ekipya, okusobola okujjawo abakkiririza mu Obote abawera {{Sfn|Kasozi|2013|p=46}}Era nakkiriza okujjawo tiimu y'omupiira ey'abavubuka ba UPC.<ref>https://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/How-UPC-struggled-deal-Youth-Wing-menace/689844-5584178-d5jagtz/index.html</ref>
Ebyo nga biri awo, Muteesa yali atiddemu nti UPC yandiremesa Obwakabakabwe okwefuga. Yafundikira agamba nti , okusobola okusigaza obuyinza alina okufuna amanyi mu by'obufuzi by'eggwanga . Mutesa yakunga Abanganda okwegatta ku UPC n'ekigendererwa okunyweza ekifo kya Ibingira okujjako Obote, ekyavaamu kwekutandiika omukago gwa UPC-KY ogwagumya Abaganda .{{Sfn|Kasozi|2013|p=47}} Nga okukola kwe ne Mutesa kweyongedde, Ibingira yagatta abantu abava ebukiika ddyo abatali Baganda nebaba "Bantu Group".{{Sfn|The rise and fall of Grace Ibingira|1967|p=25}} Mu Decemba 1964 yalambulanga ku nte ze mu Ankole mu kasirise , yagenda mu Amerika okukuunganya ensimbi okukomya enkola ya gavumenti okweddiza ebintu by'eggwanga byonna .Bwe yadda, yakozesa ssente ze yali afunye okwongera ku bantu abamu kkiririzaamu{{Sfn|Ingham|1994|p=100}} Omwaka ogwaddako Ibingira yakola omulimu gwa ttendo mu kuyisa etteeka ku poliisi ng'ayita mu palamenti eryakkirizanga poliisi okuyimiriza olukiiko lw'olukale lyonna . Ebiseera ebyo kyali kirabwa naayonka nti UPC yalimu ekiwayi ekyali kikulemberwa Ibingira n'ekyali kikulemberwa Obote . Ibingira buli lweyagezangako okutuuza olukiiko lwa UPC lwonna nga ssabawandiisi w'ekibiina , poliisi nga erukomya. {{Sfn|Karugire|1980|p=195}}
Mu ntandiikwa ya, 1966 omukozi wa bbanka yafulumya ensasanya y'ensimbi eya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]], omujaasi mu magye ga Uganda eyali ow'okulusegere nnyo ne Ssaabaminisita Obote. Ekiwandiiko kyali kyoleka Amin nti [[:en:Gold_Scandal|akukusa zaabu mu bumenyi bw'amateeka]] okuliraana ensalosalo za [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Democratic Republic of the Congo]] . Omulamwa ogwakubaganyizibwako ebirowoozo mu palamenti era Amin navunaanibwa okulya enguzi ne Obote okuba mu kkobaane lino . .{{Sfn|Kasozi|2013|p=48}} UPC yasalawo okukiwakana .Wabula , nga 4 Febwali , Obote bweayali avuddeko mu [[:en:Kampala|Kampala]], ekibuga ekikulu , Ibingira yamatiza olukiiko lwa palamenti okutwala mu maaso okwemulugunya okwo .{{Sfn|Ingham|1994|p=106}} Obote bweyadda oluvannyuma lw'ennaku 11 , yali tasobola kumatiza baminisita be kukomya kunoonyereza ku nsonga eyo . Olukiiko lwagezaako okutuula nga 22 February okusaba olukusa lw'okwebuuza ku nsonga eno, naye Obote yagattamu poliisi ekyankalanye olukiiko luno era Ibingira ne baminisita abalala bana ne basibibwa .{{Sfn|Kasozi|2013|p=48}}{{Sfn|The rise and fall of Grace Ibingira|1967|p=28}} Baatwalibwa e [[:en:Karamoja|Karamoja]] nga amateeka g'abafuzi bamatwale bwegaali nga gakkiriza okusiba wamu n'okujja abantu abeesittazza mu bantu baabulijjo . Ibingira ne baminisita baasaba kkooti ekiwandiiko kya ''[[:en:Habeas_corpus|habeas corpus]]''. Omulamuzi wa kkooti ya Uganda enkulu balaba okusibwa kwabwe kuli mu mateeka era naagana okukkiriza okusaba kwabwe wabula [[:en:East_African_Court_of_Appeal|East African Court of Appeal]] yawa ensala nti nti etteeka lyatyoboola eddembe mu ssemateeka wa bannayuganda eryokwetaaya nalagira ekiwandiiko kyabwe okusimbibwa mu maaso g'omulamuzi mu kkooti . Ibingira ne banne mu bunnambiro baddamu okusibibwa wabweru wa kkooti mu Buganda mu tteeka erya kagwirawo era gavumenti neeyisa etteeka eryokubatikka okubazza mu ngeri y'okubikkirira ebikolwa byabwe. Ibingira ne baminisita abalala baggulawo omusango omupya , nate mu kuwulirwa kkooti yakakasa obutuufu bw'etteeka eppya .{{Sfn|Oloka-Onyango|2017|pp=41–42}}
=== Oluvannyuma lwa Obote ===
Nga 25 Ogusooka 1971 Amin yawamba gavumenti ya Obote n'amugyako obuyinza . Yata Ibingira n'ebannabyabufuzi abaali baasibwa namufuula omukiise wa Uganda era akiikirira Uganda mu [[:en:United_Nations|Mawanga amagatte]] .{{Sfn|Karamura|1998|pp=113, 120}} Ibingira oluvannyuma yagenda mu buwanganguuse . [[:en:Uganda–Tanzania_War|Olulumba lwa Tanzania]] bwelwatiisa ekisanja ekyaliko ,yalinnyisa [[:en:Yusuf_Lule|Yusuf Lule]] nga eyali asobola okuddira Amin mu bigere {{Sfn|Avirgan|Honey|1983|p=108}} Ibingira yakiika mu lukungaana lwa Moshi mu gwookusatu 1979 Abannayuganda abawangangusibwa bwe balonda Lule okuddira Amin mu bigere singa abawakuggibwa mu ofiisi lwa mpaka .{{Sfn|Avirgan|Honey|1983|pp=113, 117}} Lule yalonda Ibingira Minisita w'amawulire nga 7 Juni 1979.{{Sfn|Kasozi|1994|p=131}} Okugattibwa ku lukiiko luno kyanyiiza bangi naddala akakiiko akeebuzibwako<ref>https://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/How-Prof-Yusuf-Lule-s-68-day-reign-came-crashing-down/689844-5158760-qd6oj8/index.html</ref> Nga 19 Juni Lule yajjawo Ibingira mu kifo kye yali amuwadde ate namufuula omukiise wa Uganda mu mukago gwa mawanga amagatte .<ref>https://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/How-Prof-Yusuf-Lule-s-68-day-reign-came-crashing-down/689844-5158760-qd6oj8/index.html</ref>
Mu 1980 Ibingira yafulumya akatabo , akatuumiddwa , ''African Upheavals since Independence''.{{Sfn|Mutibwa|1992|p=42}} Yafa mu Decemba 1995.{{Sfn|Kahigiriza|2001|p=36}}
== Ebijjuliziddwamu ==
{{Reflist|2}}
== Ebijjuliziddwamu ==
lolr5hjqh7aljl4l40elfvjyeqti4ve
Gilbert Bukenya
0
8297
56599
43731
2026-06-26T05:44:09Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56599
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gilbert Balibaseka Bukenya''' (yazaalibwa 5 August 1949) munnabyabufuzi era musawo wa Uganda era nga yaliko [[:en:Vice_president_of_Uganda|omumyuka wa pulezidenti wa Uganda]] ow'omusanvu okuva nga 23 May 2003 okutuuka nga 23 May 2011. <ref>{{Cite web |last=Wanambwa |first=Richard |date=24 May 2011 |title=Museveni Sacks Bukenya As Vice President |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1168300/-/c1fc2pz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204053425/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1168300/-/c1fc2pz/-/index.html |archive-date=4 December 2013 |access-date=20 February 2015}}</ref> Abadde akiikirira ekitundu kya Busiro County North mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] okuva mu 1996. <ref name="Kakiri">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |archive-date=9 August 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Ebitabo bye ebikwata ku bulamu bwe, ''Intricate Corridors to Power'', yafulumizibwa mu 2008. <ref name="observer">{{Cite web |title=VP Bukenya pens autobiography |url=http://observer.ug/lifestyle/books-a-art/323-martyn-drakard |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150225181754/http://observer.ug/lifestyle/books-a-art/323-martyn-drakard |archive-date=25 February 2015 |access-date=25 February 2015}}</ref>
== Obulamu obuto n’okusoma ==
Gilbert Bukenya yazaalibwa nga 5 Ogw'omunaana1949, ku kyalo Lwantama mu Ggombolola y'e Kakiri , mu Ssaza ly'e Busiro, mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ya Wakiso]] leero, <ref>{{Cite web |title=Uganda's Vice Presidents over the years: Gilbert Bukenya |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1509893 |access-date=2023-01-28 |website=New Vision |language=en}}</ref> nga 30 kilomita (mailo 19), ku luguudo, mu bukiikakkono bw'amaserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. <ref name="Kakiri">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |archive-date=9 August 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso "Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District"]. [[Parliament of Uganda]]. 2011. Archived from the original on 9 August 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 February</span> 2015</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: bot: original URL status unknown ([[:Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown]]</ref> Yasomesebwa ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu Uganda. Yasomera mu ssomero lya St. Savio Primary School, e Kisubi, [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College Kisubi]], St. Edward Secondary School, Bukuumi ne [[:en:Old_Kampala|Old Kampala]] Secondary School.
Oluvannyuma yeegatta ku [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|Makerere University School of Medicine]] mu 1971, n’atikkirwa mu 1976 n’afuna [[:en:Bachelor_of_Medicine_and_Bachelor_of_Surgery|diguli mu by’obusawo ne diguli mu kulongoosa ( MBChB )]]. Yakola nga Omusawo mu [[:en:Mbale_Hospital|ddwaaliro e Mbale]] okutuusa mu 1982 lwe yava mu Uganda n'agenda e [[:en:Papua_New_Guinea|Papua New Guinea]] .
Bwe yali e bweru wa Yuganda, yafuna [[:en:Public_health|Dipuloma mu by’obulamu bw’abantu]] okuva mu [[:en:Royal_Institute_of_Public_Health|Royal Institute of Public Health]], e London, mu 1982. Era yafuna diguli za Master of Science (MSc) okuva mu [[:en:London_School_of_Hygiene_and_Tropical_Medicine|London School of Hygiene and Tropical Medicine]] UK, ne Doctor of Philosophy (PhD) okuva mu [[:en:University_of_Queensland|University of Queensland]], <ref name="Kakiri">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |archive-date=9 August 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso "Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District"]. [[Parliament of Uganda]]. 2011. Archived from the original on 9 August 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 February</span> 2015</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: bot: original URL status unknown ([[:Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown]]</ref> ng’alina omulamwa gw’okunonyereza ogwa ''The Epidemiology of Under-Five Childhood Ekiddukano mu bantu abaliraanye ebibuga mu Papua New Guinea'' . <ref>{{Cite web |title=Completed Thesis Topics for Studies in Public Health at the University of Queensland: 1971 – 2007 |url=http://www.sph.uq.edu.au/docs/Thesis%20Topics.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220174732/http://www.sph.uq.edu.au/docs/Thesis%20Topics.pdf |archive-date=20 February 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[University of Queensland| University of Queensland, School of Public Health]]}}</ref>
== Omulimu ==
Gilbert Bukenya yakomawo mu Uganda nga Pulofeesa w’obusawo era n’alondebwa okuba [[:en:Dean_(education)|akulira]] [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|essomero ly’obusawo erya Makerere University School of Medicine]], ekifo kye yalimu okuva mu 1994 okutuuka mu 1996. Mu 1996 yayingira ebyobufuzi n’alondebwa okuba omubaka wa Palamenti (MP) mu kitundu kya Busiro eyamambuka. Era yaliko ssentebe w’akabondo [[National Resistance Movement|ka National Resistance Movement]] (NRM) mu palamenti. Mu kiseera kino yasimibwa olw’okusobola okukkakkanya obunkenke obwaliwo wakati wa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] n’abakulembeze abalala ab’ebyafaayo mu kibiina kya NRM ekiri mu buyinza. Yali ssentebe wa NRM mu kitundu kya [[Buganda]] . Oluvannyuma Bukenya yafuuka Minisita w’eggwanga ow’ebyobusuubuzi n’amakolero nga tannasitulwa ku kifo kya Minisita wensonga zo bwa pulezidenti. Yafuuka omumyuka wa Pulezidenti mu 2003 ng’adda mu bigere bya [[Specioza Kazibwe]], mu kiseera ekyo eyali alwanagana n’obufumbo obwali bulemye. Oluvannyuma yeesimbawo ku kifo ky'omuwandiisi w'ekibiina kya NRM n'awangulwa [[Amama Mbabazi]] . <ref name="Kakiri">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |archive-date=9 August 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso "Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District"]. [[Parliament of Uganda]]. 2011. Archived from the original on 9 August 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 February</span> 2015</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: bot: original URL status unknown ([[:Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown]]</ref> Mu Gw'okutaano 2011, yasikizibwa [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]] ku bw'omumyuka wa Pulezidenti wa Yuganda .
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Gilbert mufumbo ne Dr. Margaret Bukenya eyali muyizi munne mu [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|ssomero ly’abasawo e Makerere]] ku ntandikwa y’emyaka gya 1970. Ono mmemba [[:en:Catholic_Church|w'Eklezia Katolika]] . Mu 2005 Dr. Bukenya yeewuunyisa abatunuulizi b’ebyobufuzi bwe yalumiriza nti gavumenti efugibwa akabinja ka bamafia. Mu mboozi ey’akafubo ne ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'', yategeezezza nti bamafia baali bakola olukwe lw’okumugwa. Kino kyava ku buganzi bwe obweyongera buli kiseera n’okubeera okumpi n’Eklezia Katolika ey’amaanyi mu Uganda. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo okuwuga n’okulima. Ono amanyiddwa olw’okutandika okulima [[:en:Upland_rice|omuceere ogw’ensozi]], era ogumanyiddwa nga NERICA mu Uganda. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi |first=Dorothy |date=20 February 2013 |title=I Promote Farming To Get People Out of Poverty; Gilbert Bukenya |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/I-promote-farming-to-get-people-out-of-poverty--Gilbert-Bukenya/-/689860/1698688/-/ap875b/-/index.html |access-date=20 February 2015}}</ref>
* {{Cite book |year=2008 |title=Through intricate corridors to power |publisher=Fountain Publishers |isbn=9789970028108}}
== Early life and education ==
Gilbert Bukenya yazaalibwa nga ennaku zomwezi 5 omwezi gwomunaana mu mwaka gwa
1949, ku kyalo Lwantama mu bendobendo lye Kakiri mu ggombolola ye Busiro , mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti ya Wakiso]] leero, <ref>{{Cite web |title=Uganda's Vice Presidents over the years: Gilbert Bukenya |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1509893 |access-date=2023-01-28 |website=New Vision |language=en}}</ref> nga kilomitta 30 (19 mi), ku luguudo, mu bukiikakkono bw'amaserengeta ga [[:en:Kampala|Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[:en:Uganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. <ref name="Kakiri">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |archive-date=9 August 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso "Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District"]. [[Parliament of Uganda]]. 2011. Archived from the original on 9 August 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 February</span> 2015</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: bot: original URL status unknown ([[:Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: bot: original URL status unknown]]</ref> Yasomesebwa ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu Uganda. Yasomera mu ssomero lya St. Savio Pulayimale Kisubi, [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College Kisubi]], St. Edward Sekendule, Bukuumi ne [[:en:Old_Kampala|Old Kampala]] Sekendule
Oluvannyuma yeegatta ku [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|Makerere University School of Medicine]] mu mwaka gwa 1971, n’atikkirwa mu mwaka gwa 1976 n’afuna [[:en:Bachelor_of_Medicine_and_Bachelor_of_Surgery|diguli eyookubiri mu by’obusawo ne Bachelor of Surgery ( MBChB ).]] Yakola nga Medical Officer mu [[:en:Mbale_Hospital|ddwaaliro e Mbale]] okutuusa mu mwaka gwa1982 lwe yava mu Uganda n'agenda e [[:en:Papua_New_Guinea|Papua New Guinea .]]
Bwe yali bweru wa Uganda, yafuna [[:en:Public_health|Dipuloma mu by’obulamu bw’abantu]] okuva mu [[:en:Royal_Institute_of_Public_Health|Royal Institute of Public Health,]] e London, mu mwaka gwa 1982. Era yafuna diguli za Master mu sayansi (MSc) okuva mu [[:en:London_School_of_Hygiene_and_Tropical_Medicine|London School of Hygiene and Tropical Medicine]] UK, ne Omusawo mu byobuirosoofo (PhD) okuva mu [[:en:University_of_Queensland|University of Queensland,]] <ref name="Kakiri">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150809022259/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=61.000000&const=Busiiro+County+North&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |archive-date=9 August 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> ng’alina omulamwa gw’ebbaluwa eya ''The Epidemiology of Under-Five Childhood Ekiddukano mu bantu abaliraanye ebibuga mu Papua New Guinea'' . <ref>{{Cite web |title=Completed Thesis Topics for Studies in Public Health at the University of Queensland: 1971 – 2007 |url=http://www.sph.uq.edu.au/docs/Thesis%20Topics.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220174732/http://www.sph.uq.edu.au/docs/Thesis%20Topics.pdf |archive-date=20 February 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[University of Queensland| University of Queensland, School of Public Health]]}}</ref>
== Laba ne ==
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
34mub1qz0g709oagey1avifd5fl61q0
Giosue Bellagambi
0
8349
56609
36014
2026-06-26T05:46:46Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56609
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Giosue Ebong Bellagambi''' (yazaalibwa nga 8 ogwekkuminogumu 2001) [[:en:Association_football|azannya mupiira]] gw'ensimbi era [[:en:Goalkeeper_(association_football)|ng'akuuma ggoolo]] mu kiraabu y'e Bungereza eya [[:en:Huddersfield_Town_A.F.C.|Huddersfield Town]], nye yasindikibwa ku bwazike mu ttiimu y'ekibinja kyawansi eya [[:en:National_League_North|National League North]] mu [[:en:Spennymoor_Town_F.C.|Spennymoor Town]]. Yazaalibwa Bungereza, naye azannyiri ttiimu ya [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda ey'eggwanga.]]
== Emirimu gye ku ttiimu ==
Bellagambi yakulira mu ttiimu y'abavubuka eya Lambeth Tigers ne [[:en:Whyteleafe_F.C.|Whyteleafe]], era ne yeegatta ku ttiimu y'abato eya [[:en:Huddersfield_Town_A.F.C.|Huddersfield Town]] mu 2018. Nga 6 August 2020, yateeka omukono ku ndagaano okutandika okucanga ogw'ensimbi mu Huddersfield Town.<ref>http://kawowo.com/2020/08/06/goalkeeper-giosue-bellagambi-signs-professional-contract-at-huddersfield-town/</ref> Yatandika olugendo lwe olw'okuzannya ogw'ensimbi ku bbanja mu ttiimu ya [[:en:Ramsbottom_United_F.C.|Ramsbottom United]] mu gwekkuminogumu 2020, gye yasambira emipiira ena.<ref>https://www.ramsbottomutd.com/rufcstats/player.php?id=584</ref> Yasambira ttiimu endala ku bbanja eya [[:en:Stalybridge_Celtic_F.C.|Ebbsfleet United]], era endagaano yaggwaako mugwokusatu 2021.<ref>https://www.htafc.com/news/2021/february/loan-giosue-bellagambi-joins-ebbsfleet-united/</ref> Yasambirako [[:en:Stalybridge_Celtic_F.C.|Stalybridge Celtic]] ku bbanja mu kiseera kya mwezi gumu mu gwomunaana 2021 oluvannyuma lw'okuwona akagalo akamenyese.<ref>https://www.htafc.com/news/2021/august/loan-academys-bellagambi-join-stalybridge/</ref> Nga 27 ogwekkuminebiri 2021, yeegatta ku[[:en:Brighouse_Town_F.C.|Brighouse Town]] gye yasambira ku bbanja lya nnaku 28.<ref>http://www.nonleagueyorkshire.com/2021/12/17/ossett-and-brighouse-secure-loan-signings/</ref>
Nga 26 ogwoluberyeberye 2022, yayongezaayo endagaano ye ne Huddersfield Town okutuuka 2024.<ref>https://www.htafc.com/news/2022/january/gio-bellagambi-signs-contract-extension-until-2024/</ref> Nga 8 ogwomunaana 2022, yeegatta ku [[:en:Hyde_United_F.C.|Hyde United]] ku bbanja lya myezi esatu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.thenpl.co.uk/hyde-united-bring-in-goalkeeper-on-loan-71824 |access-date=2022-11-27 |archive-date=2022-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007004928/https://www.thenpl.co.uk/hyde-united-bring-in-goalkeeper-on-loan-71824 |url-status=dead }}</ref> Nga 6 Ogwekkumi 2022, endagaano ye ku bbanja yasazibwamu Huddersfield.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.thenpl.co.uk/hyde-united-bring-in-goalkeeper-on-loan-71824 |access-date=2022-11-27 |archive-date=2022-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007004928/https://www.thenpl.co.uk/hyde-united-bring-in-goalkeeper-on-loan-71824 |url-status=dead }}</ref> Olunaku olwaddako yateeka omukono ku ndagaano y'ebbanja ne [[:en:National_League_North|National League North]] mu [[:en:Spennymoor_Town_F.C.|Spennymoor Town]] ku bbanja okutuuka nga 2 ogwoluberyeberye 2023.<ref>https://www.htafc.com/news/2022/october/loan-giosue-bellagambi-joins-spennymoor-town/</ref>
== Emirimu gye ku ggwanga ==
Bellagambi yali mu kutendekebwa kw'abavubuka abangereza n'abayitale.<ref>https://www.htafc.com/academy/huddersfield-town-b-team/goalkeeper/giosue-bellagambi/</ref> Yasooka okuyitibwa ku [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga Uganda]] eyali egenda okuvuganya [[:en:2023_Africa_Cup_of_Nations_qualification|okukiika mu mpaka za Africa eza 2023]] mu mizannyo egyaliwo mu gwokutaano 2022.<ref>https://fufa.co.ug/afcon-2023-qualifiers-micho-names-preliminary-squad-of-33-players/</ref> Yazannya omupiira gwe ogwasooka ku Uganda bwe yali eremagana ne [[:en:Libya_national_football_team|Libya]] 0–0 mu mupiira gw'omukawano nga 21 ogwomwenda 2022.<ref>http://kawowo.com/2022/09/21/resilient-uganda-cranes-hold-libya-in-friendly-game/</ref>
== Obulamu bwe ==
Bellagambi yazaalibwa Bungereza Taata mu Italy nga maama Munnayuganda. Bazadde be baasisinkana kitaawe bwe yali avudde e Italy ng'agenze okulaba omupiira [[:en:ACF_Fiorentina|Fiorentina]] ng'ezannya [[:en:Arsenal_F.C.|Arsenal]] mu mupiira gwa [[:en:UEFA_Champions_League|Ttiimu empanguzi ku Bulaaya]] mu gwekkumi 1999.<ref>https://www.violanews.com/stampa/giosue-bellagambi-un-tifoso-viola-portiere-delluganda-la-storia/</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Omutimbagano ==
* [https://www.violanews.com/stampa/giosue-bellagambi-un-tifoso-viola-portiere-delluganda-la-storia/ Giosue Bellagambi] ku Soccerway
* [https://www.violanews.com/stampa/giosue-bellagambi-un-tifoso-viola-portiere-delluganda-la-storia/ Giosue Bellagambi] kuNational-Football-Teams.com
3nk9ec98hb4oohbabyumgfmmxohrme3
George Cosmas Adyebo
0
8381
56552
29061
2026-06-26T05:22:49Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Cosmas Adyebo''' (18 Ogwomukaaga 1947<ref>https://books.google.com/books?id=cI8UAQAAIAAJ&q=George+Cosmas+Adyebo+1947</ref> – 19 Ogwekkuminogumu 2000) yali [[:en:Uganda|Munnayugandan]] munnabyabufuzi eyali [[:en:Prime_Minister_of_Uganda|Ssabaminisita wa Uganda]] okuva mu 1991 okutuusa 1994.
Adyebo yafuuka Ssabaminisita nga 22 Ogusooka 1991, nga yadda mu bigere bya [[:en:Samson_Kisekka|Samson Kisekka]], eyafuulibwa Omumyuka wa Pulezidenti. Adyebo yaweereza nga Ssabaminisita okumala emyaka ena okutuusa nga 18 Ogwekkuminogumu 1994.
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Adyebo George Cosmas yazalibwa nga 18 Ogwomukaaga 1947<ref>https://books.google.com/books?id=iicWAQAAIAAJ&q=George+Cosmas+Adyebo+18+June+1947</ref> mu kyalo kya Owiny, mu ggombola ly'e Nambyeco, Kwania, Apac eri Mw. William Ogwal ne Imat Giradeci Acio.
Adyebo yasomera ku St. Aloysius College, Nyapea eryali limanyikiddwa nga St Pious XII Junior Secondary School Aduku -nga kaakano liyitbwa Ikwera Boys, oluvanyuma lwa Abuli Primary School, Nambyeco, gyeyakolera likodi mu bigezo by'akamalirizo ebya Primary Leaving School Certificate (PLE) mu 1961. Tewali muyizi n'omu yali agyimenyewo. Eyali omusomesa we mu Pulayimale yakikakasa nti Adyebo yabuusibwa ekibiina n'ateekebwa mu ky'okuna olw'amagezi ge ag'atetaagisa ye kusoma kibiina kya kubiri n'ekyokusatu.
Ku myaka emito, Adyebo yali yatandiika okulaga obubonero bw'obukulembeze mu bavubuka banne. Bwe yali mu 'O' levo ku [[:en:St._Aloysius_College_Nyapea|St. Aloysius College Nyapea]], yaweereza ng'omukulembeze w'abayizi.
Ng'ali ku Namilyango College, yali musambi w'amupiira era ng'azannyira tundutundu lya Buganda. Oluvannyuma yasambira Disitulikiti y'e West Nile (nga kati mulimu Disitulikiti nga Arua, Nebbi, Moyo ne Adjumani).
Oluvannyuma lw'okuyita emisomo gye egya 'A' level ku Namilyango College, yaweebwa sikaala okusomera mu Yunivasite ya Charles University mu Prague. Yatikkirwa Diguli ey'okusatu eya master's degree in Economic Engineering specializing in Mechanization & Automation of Management.
== Emirimu gye egyasooka ==
Okuva mu 1976 okutuusa mu 1979, Adyebo yakola ne Kkampuni ya [[Uganda Computer Services,]] ettabi lya Mnisitule y'ebyensimbi nga tannalinyisibwa n'akukozesebwa Minisitule y'ebyenjigiriza.
Okuva mu 1979 okutuusa mu 1983, Adyebo yasomesaako ku Uganda College of Commerce Nakawa nga kati emanyikiddwa nga [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]]. Amasomo ge yali asomesa mwalimu; Okwekennenya enkola y'eirimu na butya bwegiyinza okutumbulwa, okuzimbz ebyumz bikalimagezi ne pulogulamu ezenjawulo okusobola okukozesebwa, okwekennenya embeera wamu n'obubalirizi bw'ebitabo. Era yali asomesa nabayizi abaali bakola ebigezo bya Award of Certified and Chartered Accountants (ACCA), Institute of Chartered Managers and Administrators (ICMA) ne Institute of Chartered Secretaries and Administrators (ICSA).
Oluvanyuma lw'okusomesa ku Makerere Business School, Yafuuka Pulinsipo w'esomero lya Uganda College of Commerce Aduku wakati wa 1983 ne 1989 - era nga mmemba mu kakiiko ka Council V mu Disitulikiti y'e Apac .
Adyebo yafa nga 19 Ogwekkuminogumu 2000 ku ddwaliro lya Kampala International Hospital oluvanyuma lw'okulwanagana ne Kkookola okumala emyaka.<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1018110/adyebo-dead</ref>
== Emirimu gye egy'obufuzi ==
Adyebo yali mubaka mu Paalamenti owa Kwania nga tannafa 19.11.2000. Mu biseera bye eby'ebyobufuzi, Adyebo yalwana bwezizingirire okuleetawo enkyukakyuka mu nkola z'a Gavumenti ya Uganda n'okukulakulanya ebyenfuna by'eggwanga. Yalekawo omukululo gw'amaanyi ogw'abannayuganda naddala ab'omubukiikakkono bwa Uganda okulabirako. Oluvanyuma lw'okuba nti yava mu maka amakkakamu, byonna ebikolwa bye by'oleka omusajja omuyivu era ow'empisa. Obuwanguzi bwe ne Pulojekiti ze zikyali mu mitima gy'abannayuganda abawerako naddala abo abetegefu okulangirira obwesimbu bwe, okukola kwen'okubeera eky'okulabirako ekirungi mu by'obufuzi. Obuvunanyibwa ow'enjawulo mu byobufuzi buwandikiddwa wansi:
1997–2000: Mmemba wa Paalamenti owa Kwania
1994–1997: Oumyuka wa Sipiika wa Paalamenti n'omuwabuzi wa Pulezidenti omukugu. Mu 1995, Adyebo yalondebwa okubeera omukungu mu kaseera k'okubaganya ebirowoozo n'okuwandiika Ssemateeka wa 1995.
1991–1994: Ssabaminisita wa Uganda nga yasikira Samson Kiseka era n'adda mu bigere bya Kintu Musoke.
1989: Mmemba w'ekisinde kya National Resistance Movement oluvanyuma lw'okweyunga ku kakiiko ka Apac Disitulikiti.
== Ebikwata ku Famire ye ==
Adyebo yasisinkana mukyalawe Nelly Adyebo mu kaseera ng'akyasomesa ku UCC Aduku. Balina abaan bana; Moses Oteng, Carolyne Acio, Christine Ayo ne Abraham Ogwal.
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{s-start}}
{{s-off}}
{{succession box|title=[[Prime Minister of Uganda]]|before=[[Samson Kisekka]]|after=[[Kintu Musoke]]|years=22 January 1991 - 18 November 1994}}
{{s-end}}
28efk63fuemxu23rjm2yexwy4rp9n1h
Haka Mukiga
0
8454
56762
48824
2026-06-26T07:19:00Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56762
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]]
[[Category:Bayimbi]]
'''Arinaitwe Rurihona''', ng'amanyikiddwa nga '''Haka Mukiga''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] muyimbi era omuwandiisi w'ennyimba z'[[:en:World_music|ensi]] ne z'[[:en:Folk_music|obuwangwa]], [[:en:Multi-instrumentalist|mukubi w'ebivuga eby'enjawulo]], mutontomi era muzinnyi. Ayimba mu nnimi ezaaliranwa omuli [[:en:Rukiga|Rukiga]], [[:en:Acholi_language|Acholi]], [[:en:Rukonjo|Rukonjo]] n'oRufumbira.
== Emisomo gye ==
Mukiga yasomera Vincent Alex Primary School e [[:en:Mukono_Town|Mukono]], Naalya SS, ne Kisubi High School mu misomo gye egya siniya nga tannaba kwegata ku [[:en:Makerere_Universityhttps://en.wikipedia.org/wiki/Makerere_University|Makerere University]] mu 2012 mu Diguli ye eya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts]], [[:en:Major_(academic)|majoring]] in [[:en:Tourism|Tourism]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://chimpreports.com/entertainment/interview-meet-haka-mukiga-a-new-gifted-artiste-on-the-world-music-scene/ |access-date=2022-12-09 |archive-date=2016-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161116230511/http://chimpreports.com/entertainment/interview-meet-haka-mukiga-a-new-gifted-artiste-on-the-world-music-scene/ |url-status=dead }}</ref>
Rukiga lwe lulimi lwe oluzaaliranwa, wabula Mukiga ayiiya ennyimba mu nnimi ez'enjawulo n'ebivuga oby'obuwangwa nga Acholi, Rukonjo n'oRufumbira.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://milege.org/hakamukiga/ |access-date=2022-12-09 |archive-date=2022-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209222545/https://milege.org/hakamukiga/ |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye mu kisaawe ky'okuyimba ==
Mukubi w'abivuga eby'enjawulo era ng'akuba ebivuga nga [[:en:Inanga_(instrument)|enanga]],Omukuri, Enzamba, Gita ne [[:en:Guitar|guitar]] . Yatandika omulimu gwe og'wokuyimba mu 2015 ng'ayimba mu bivvulu, ennyimba eziwerekera filimu ne ku mikolo emirala mingi nga, [[:en:Pearl_Rhythm_Festival|Pearl Rhythm stage coach and festival]]. era yayimba ne mu bikujjuko bya [[:en:Milege_World_Music_Festival|Milege World Music Festival]] mu 2014 ne 2015, Nyege Nyege festival, Yella Cultural festival, Ongala festival mu Tanzania ne [[:en:Laba_Festival|Laba Festival]].<ref>http://musicinafrica.net/laba-festival-take-over-streets-ugandas-capital</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/40678-kerunen-and-team-do-it-better-at-pearl-rhythm-festival |access-date=2022-12-09 |archive-date=2022-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209222543/https://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/40678-kerunen-and-team-do-it-better-at-pearl-rhythm-festival |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.showbizuganda.com/pearl-rhythm-festival-amplifies-ugandan-sounds/</ref><ref>http://www.showbizuganda.com/pearl-rhythm-festival-amplifies-ugandan-sounds/</ref>
Nga 13 Ogwokuna 2019, Mukiga yayimba ku mukolo omutongole ogw'okutongoza [[:en:Janzi_(musical_instrument)|janzi]], ogw'ategekebwa ku [[:en:Ssewa_Ssewa|Ssewa Ssewa]] mu Katonga Hall mu [[:en:Kampala|Kampala]].<ref name="launch2">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.africatembelea.com/music-a-great-platform-through-which-people-speak-about-injustice-lt-gen-muhoozi/ |access-date=2022-12-09 |archive-date=2021-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509191751/https://www.africatembelea.com/music-a-great-platform-through-which-people-speak-about-injustice-lt-gen-muhoozi/ |url-status=dead }}</ref>
== Ennyimba ze ==
== Awaadi ze y'awangula ==
{| class="wikitable" width="60%"
! colspan="5" style="background: #FBFC8A;" |Awaadi ze y'awangula
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Awaadi
!Omutendera
!Eby'avaamu
!Ref
|-
|2017
|The Uganda Music Awards (TAMU)
|Best Regional Artiste (Western)<br /><br /> <small> Song:Enzamba Egambe</small>
|<ref>http://bigeye.ug/the-uganda-music-awards-heres-the-full-list-of-nominees/</ref>
|-
|}
== Laba ne bino ==
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist|35em}}{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Mukiga, Haka}}
p4dtjop6vzhcyjt95tncmi3iprjzlc4
Grace Nakimera
0
8471
56684
35249
2026-06-26T06:46:12Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56684
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Nakimera''' munnayuganda ayimba ennyimba z'eddiini, muzinyi, muwandiisi ate era nga muwandiisi wa nnyimba.
[[Category:Articles with hCards]]
== Okuyimba ==
Grace yatandika okuyimba ng'alina myaka musanvu. Yasobolanga okuyimbira mu myoleso gy'ebitone mu Kampala. Bwe yaweza emyaka 18, yagenda e Rwanda era okumala emyaka ebiri era n'ayimba n'ekibiina ky'abayimbi eky'omunda mu ggwanga eryo ku Mille collin hotel mu [[Kigali]], wooteeri eyo yafulumira mu firimu ya "Hotel Rwanda" ekwata ku kittabantu ekyaliwo mu ggwanga [[Rwanda]]. Mu mwaka gwa 2000, yakomawo e Kampala n'e yeegatta ku kibiina ky'abayimbi b'ekkanisa ya Christ the King Church. Mu 2004, eby'okuyimba yasooka n'abiyimirizaamu okumala ebbanga ggwanvu. Yakolagana n'abayimbi ababiri, Gatimo ne Paragon okukwata oluyimba olwacaaka ennyo mu [[Yuganda|Uganda]]. Abayimbi abo abasatu baawangula engule ya Pearl of Africa Music Awards 2004/5. Yatandika okuyimba yekka ng'ekibiina kisasise. Okuva ku olwo afulumizza ennyimba ez'enjawulo gamba nga, “Anfuukula,” “Kiva Kuki”, “Sukuma”, “Nvawo Nawe”, “Kawoonawo" n'oluyimba lw'eddiini olumanyiddwa nga, "Onyambanga."
Nakimera era alina bizineesi ye era alina omwana ow'obuwala.
== Ennyimba ze ==
=== Ezeetengeredde ===
* Katika
* Ani Akumanyi
* Kawonawo
* Nvawo Nawe
* Mpola Mpola
* Nkwagala Kufa
* Sexy
* Onyambanga mukama
* Anfukuula
* Kiva Kuki
* Sukuma
* Welaga Ki
* Some More
* Ntandika
* Bumper ku Bumper
* Nalo
* Seesa
* Baagala Kiki
* Riziki Yo
* Twala Byange
* Tuseyeya
=== Entambi ===
* Kawonawo
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
gjzddnjw6u4idy7cdbu03wdvgmvlrlk
Godfrey Walusimbi
0
8473
56643
35560
2026-06-26T05:59:29Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56643
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Walusimbi''' (yazaalibwa nga 3 Ogwomusanvu 1989) Munnayuganda,omukugu mu [[:en:Association_football|kusamba omupiira]] nga azannya ng'[[:en:Left-back|omuzibizi]] wa [[:en:Uganda_national_football_team|ttimu ya Uganda]] ey'eggwanga. Ye munnayuganda eyasooka okuzannya emipiira egisoba mu 100 mu mawanga g'ebulaaya.
== Emirimu gye mu Kiraabu ==
Mu Gwomukaaga 2011 Walusimbi yagenda mu Sweden mu kugezesebwa okwa ssabiiti bbiri ng'ali ne [[:en:Allsvenskan|Allsvenskan]] ne ku mabbali [[:en:BK_Häcken|BK Häcken]].<ref>Kaweesi, Fred (19 June 2011).</ref>
=== CS Don Bosco ===
Mu Gusooka 2013, yalekulira Bunamwaya okwegatta ku ttiimu ya DR Congo [[:en:CS_Don_Bosco|CS Don Bosco]]. Oluvannyuma lw'okumala emyezi egiwerako ne ttiimu eyo, yasazaamu endagaano ye olw'embeera embi z'eyali akoleramu. Yakomawo mu eyali tiimu ye [[:en:SC_Villa|SC Villa]].<ref>https://web.archive.org/web/20131224105224/http://en.starafrica.com/football/uganda-godfrey-walusimbi-confirms-gor-mahia-interest.html</ref>
=== Gor Mahia ===
Mu Gwekkumineebiri 2013, Walusimbi yeegatta ku Nnantameggwa [[:en:Kenyan_Premier_League|mu Liigi ya Kenya eya babinwera]] [[:en:Gor_Mahia_F.C.|Gor Mahia]] gyebaali batendekerwa eyaliko omutendesi wa ttiimu y'eggwanga eya Uganda [[:en:Bobby_Williamson|Bobby Williamson]].<ref>http://www.goal.com/en-ke/news/4539/transfer-zone/2013/12/19/4489605/gor-mahia-sign-ugandan-defender-walusimbi</ref>
=== Kaizer Chiefs ===
Mu Gwomunaana 2018, Walusimbi yadda mu Kiraabu ya [[:en:South_African_Premier_Division|South African Premier Division]] eya [[:en:Kaizer_Chiefs_F.C.|Kaizer Chiefs]], nga yakola endagaano y'amyaka esatu.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1484776/godfrey-walusimbi-joins-kaizer-chiefs</ref><ref>https://www.kawowo.com/2018/08/30/walusimbi-completes-move-to-kaizer-chiefs/</ref> Emiwendo kweyatundibwa gy'ali 4,400,000 eza[[:en:South_African_rand|South African rand]].<ref>https://www.goal.com/en-us/news/breaking-kaizer-chiefs-complete-signing-of-godfrey-walusimbi/1xo0gwcv5u9vf1q5652p2l1pum</ref> Omupiira gweyasooka okuzanyira mu liigi eno gw'aliwo nga 18 Ogwomwenda 2018, nga yamalako eddakiika kyenda mu buwanguzi bwa ggoolo 2–0 webaali bakyalidde [[:en:Free_State_Stars_F.C.|Free State Stars]].<ref>https://int.soccerway.com/matches/2018/09/18/south-africa/psl/free-state-stars/kaizer-chiefs/2859017/</ref> Mu Gusooka 2019, Walusimbi yalekulira Kiraabu, n'enteekateeka ez'okudda ku butaka bwe mu [[:en:Uganda|Uganda]].<ref>https://www.goal.com/en-za/news/kaizer-chiefs-release-godfrey-walusimbi-after-signing-reeve/arfsz4fpsmjo177vyvwnk9j19</ref><ref>https://www.kawowo.com/2019/01/31/kaizer-chiefs-lay-off-walusimbi/</ref>
=== Vllaznia ===
Mu Gwomwenda 2019, Walusimbi yeegatta ku [[:en:Albanian_Superliga|Albanian Superliga]], [[:en:KF_Vllaznia_Shkodër|KF Vllaznia Shkodër]] ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>Sang, Kiplagat (3 September 2019).</ref> Kunkomerero ya sizoni yalekulira Kiraabu eyo.<ref>https://www.kickoff.com/news/articles/south-africa-news/categories/news/premiership/chippa-united-deny-transfer-interest-in-godfrey-walusimbi/684333?gallery=684077&gallery-page=2</ref>
== Emirimu gye mu nsi z'ebulaaya ==
Nga 4 Ogwomwenda 2010, Walusimbi yasamba omupiira gwe ogwasooka mu [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]] mu mpaka z'okusunsulamu abaneetaba mu [[:en:Africa_Cup_of_Nations|kikopo ekiwakanirwa amawanga ga Afrika]] mu 2012 nga baali bavuganya ne [[:en:Angola_national_football_team|Angola]] nga yadda mu kifo ky'omusambi [[:en:Nestory_Kizito|Nestory Kizito]] eyali afunye obuvune.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=10036:godfrey-walusimbi-keen-to-build-on-great-start/ |access-date=2022-12-10 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726122249/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=10036:godfrey-walusimbi-keen-to-build-on-great-start/ |url-status=dead }}</ref> Nga 16 Ogwokuna 2011, yayambako ku ttiimu ya Uganda ey'abali wansi w'emyaka 23 okutuuka ku buwanguzi obwa goolo 2–1 mu mupiira ogwasooka era nga bawangula [[:en:Tanzania_national_football_team|Tanzania]] mu mipiira gyonna egy'okusunsulamu nga yateeba ggoolo ye eyasooka eyali empitirivu.<ref>https://web.archive.org/web/20110419082131/http://www.razor.ug/sports/kobs-engage-tanzanians/</ref> Nga 4 Ogwomukaaga 2011, yateeba [[:en:Guinea-Bissau_national_football_team|Guinea-Bissau]] mu muzannyo ogwali gusembayo [[:en:2012_Africa_Cup_of_Nations_qualification|mu kusunsulamu abanetaba mu kikopo kya 2012 ekiwakanirwa amawanga ga Afrika]]. Ggoolo ye eyasooka mu ezo ez'ateebebwa 2–0 ezawanguza cranes okutuuka ku ntiiko y'ekibinja kya J mu kisaawe eky'ali kikubyeko ekya [[:en:Mandela_National_Stadium|Mandela National Stadium]].
== Ebibalo by’emirimu ==
{{Updated|match played on 5 July 2019}}<ref name="rsssf"/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Apps
! Goolo
|-
| rowspan="11" | [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda]]
| 2009
|6
|0
|-
| 2010
|12
|0
|-
| 2011
|14
|1
|-
| 2012
|13
|2
|-
| 2013
|11
|0
|-
| 2014
|8
|0
|-
| 2015
|4
|0
|-
| 2016
|9
|0
|-
| 2017
|14
|0
|-
| 2018
|7
|0
|-
| 2019
|7
|0
|-
! colspan="2" | Okugatta
!105
!3
|}
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_men's_footballers_with_100_or_more_international_caps|Olukalala lw'abazannyi b'omupiira abasajja abazannya emipiira 100 n'okusoba mu nsi yonna]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* Godfrey Walusimbi at Soccerway
*
{{Uganda squad 2017 Africa Cup of Nations}}{{Uganda squad 2019 Africa Cup of Nations}}
tekgrylod08zbzr64bsnmu361bboiqu
Godfrey Baligeya
0
8493
56629
27401
2026-06-26T05:54:28Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56629
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Baligeya''' (yazaalibwa 28 gwomusanvu 1987) musajja Munnayuganda [[:en:Olympic_weightlifting|Omusituzi w'obuzito]], nga avuganya mu mutendera gw'obuzito bwa 85 kg era ng'akiikirira Uganda mu mpaka z'ebweru w'eggwanga. Yetaba mu mizannyo gya [[:en:2010_Commonwealth_Games|2010 Commonwealth Games]] in the [[:en:Weightlifting_at_the_2010_Commonwealth_Games_–_Men's_85_kg|85 kg event]].<ref>http://www.iwf.net/results/results-by-events/?event=117</ref>
== Empaka z'eyetabamu ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" width="40" |Omwaka
! rowspan="2" width="250" |Ekifo
! rowspan="2" width="60" |Obuzito
! colspan="4" |Snatch (kg)
! colspan="4" |Clean & Jerk (kg)
! rowspan="2" width="40" |Omugatte
! rowspan="2" width="40" |Ekifo ky'eyamaliramu
|-
! width="40" |1
! width="40" |2
! width="40" |3
! width="40" |Ekifo
! width="40" |1
! width="40" |2
! width="40" |3
! width="40" |Ekifo
|-
! colspan="13" |[[:en:Weightlifting_at_the_Commonwealth_Games|Emizannyo gya Commonwealth]]
|-
|[[:en:Weightlifting_at_the_2010_Commonwealth_Games|2010]]
| align="left" |[[:en:Delhi|Delhi]], [[:en:India|India]]
|[[:en:Weightlifting_at_the_2010_Commonwealth_Games_–_Men's_85_kg|85 kg]]
|110
|'''115'''
|<s>118</s>
|140
|'''145'''
|<s>150</s>
|'''260'''
|12
|}
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
ku8r4gjbh7dmdy0pa67wmvt2t2h5ni5
Geofrey Massa
0
8509
56545
35136
2026-06-26T05:19:30Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geofrey Massa''' (eyazaalibwa nga 19 Ogwokubiri 1986) munnayuganda omuzannyi w'omupiira gw'ebigere azannyira mu North Cyprus mu ttiimu ya Küçük Kaymaklı ezannyira mu KTFF Süper Lig .
== Ebyafaayo by'omupiira ==
Yazaalibwa mu [[Jinja]], Massa yatandika okuzannya omupiira mu 2004 ne Police FC mu Uganda Premier League n'oluvannyuma n'agenda mu Al-Masry mu Misiri mu mwaka gwa 2005. Yazannyira emyaka esatu mu Misiri n'oluvannyuma mu 2008 n'agenda mu ttiimu y'e South Africa, Jomo Cosmos, gye yazannyira emipiira 14 n'ateeba ggoolo emu. Mu 2008, yava mu ttiimu n'addayo e Misiri n'ateeka omukono ku ndagaano ne Itesalat. Massa yeegatta ku ttiimu ya Telsim Super League Yenicami Ağdelen SK nga 14 Ogwomwenda 2011. Nga 21 Ogwokuna 2013, yassa omukono ku ndagaano ne Pretoria FC ey'e South Africa.
== Ttiimu y'eggwanga ==
Massa yazannyidde ttiimu y'omupiira mu Uganda emirundi egiwerako, era nga yasooka kuzannya mu mwaka gwa 2005.
=== Ggoolo ku tiimu y'eggwanga ===
: ''Ggoolo za Uganda z'ezisooka''.
{| class="wikitable"
!No.
!OEnnaku z'omwezi
!Enfo
!Omulabe
!Ebyavaamu
!Ekivuddemu
!Okuvuganya
|-
|1.
| rowspan="2" |1 Ogwekkumineebiri 2005
| rowspan="2" |Ekisaawe kya Amahoro, [[Kigali]], [[Rwanda]]
| rowspan="2" | Somalia
| align="center" |'''1-'''0
| rowspan="2" style="text-align:center" |7-0
| rowspan="2" |Ekikopo kya CECAFA ekya 2005
|-
|2.
| align="center" |3-0
|-
|3.
|3 Ogwekkumineebiri 2005
|Ekisaawe kya Amahoro, Kigali, Rwanda
| Sudan
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |3-0
|Ekikopo kya CECAFA ekya 2005
|-
|4.
|29 Ogwekkumineebiri 2005
|Ekisaawe kya Cairo International Stadium, Cairo, Egypt
| Ecuador
| align="center" |1-'''1'''
| align="center" |2-1
|[[2005 LG Cup]]
|-
|5.
| rowspan="2" |2 Ssebutemba 2006
| rowspan="2" |[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Ekisaawe]] kya Mandela National Stadium, [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]
| rowspan="2" | Lesotho
| align="center" |'''1-'''0
| rowspan="2" style="text-align:center" |3-0
| rowspan="2" |Okuwangula ekikopo kya Africa Cup of Nations mu 2008
|-
|6.
| align="center" |2-0
|-
|7.
| rowspan="2" |12 Okitobba 2008
| rowspan="2" |Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| rowspan="2" | Benin
| align="center" |1-'''1'''
| rowspan="2" style="text-align:center" |2-1
| rowspan="2" |2010 FIFA World Cup qualification
|-
|8.
| align="center" |2-1
|-
|9.
|7 Ogwolubereberye 2009
|[[Ekisaawe kya Nakivubo]], Kampala, Uganda
| Somalia
| align="center" |'''4-0'''
| align="center" |4-0
|Ekikopo kya CECAFA ekya 2008
|-
|10.
|7 Ogwolubereberye2009
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Burundi
| align="center" |'''4-0'''
| align="center" |5-0
|Ekikopo kya CECAFA ekya 2008
|-
|11.
|2 Ogwekkumineebiri 2009
|Ekizimbe ky'emizannyo ekya Mumias, Mumias
| Burundi
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |2-0
|Ekikopo kya CECAFA 2009
|-
|12.
|4 Ogwomukaaga 2011
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Guinea-Bissau
| align="center" |2-0
| align="center" |2-0
|2012 Africa Cup of Nations qualification
|-
|13.
|16 Ogwomukaaga 2012
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Congo
| align="center" |3-0
| align="center" |4-0
|2013 Africa Cup of Nations qualification
|-
|14.
|13 Ogwekkumi 2012
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Zambia
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |1-0 (8-9 p)
|2013 Africa Cup of Nations qualification
|-
|15.
|31 Ogwokutaano 2014
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Madagascar
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |1-0
|2015 Africa Cup of Nations qualification
|-
|16.
|19 Ogwomusanvu 2014
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Mauritania
| align="center" |2-0
| align="center" |2-0
|2015 Africa Cup of Nations qualification
|-
|17.
| rowspan="2" |10 Ogwomwenda 2014
| rowspan="2" |Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| rowspan="2" | Guinea
| align="center" |'''1-'''0
| rowspan="2" style="text-align:center" |2-0
| rowspan="2" |2015 Africa Cup of Nations qualification
|-
|18.
| align="center" |2-0
|-
|19.
|9 Ogwekkuminoogumu 2014
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Ethiopia
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |3-0
|Gwa mukwano
|-
|20.
|13 Ogwomukaaga 2014
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Botswana
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |2-0
|2017 Africa Cup of Nations qualification
|-
|21.
|9 Ogwekkuminoogumu
2014
|Ekisaawe kya Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Togo
| align="center" |'''1-'''0
| align="center" |3-0
|<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/2018_FIFA_World_Cup_qualification_%E2%80%93_CAF_Second_Round" rel="mw:ExtLink" title="2018 FIFA World Cup qualification – CAF Second Round" class="cx-link" data-linkid="370">2018 FIFA World Cup qualification</a>
|-
|22.
|8 Ogwolubereberye 2017
|[[Armed Forces Stadium|Ekisaawe ky'amagye]], Abu Dhabi, United Arab Emirates
| Slovakia
| align="center" |3-1
| align="center" |3-1
|Gwa mukwano
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Obulandira obulala ==
* Geofrey Massa at National-Football-Teams.com
bd31at25vr6o2e5fgd8yrdtwoce4wdy
Georgia
0
8571
56576
33426
2026-06-26T05:35:30Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56576
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Georgia''' nsi esangibwa ku lukalu lwa [[Bulaaya]].
{{Bulaaya 2}}
[[Category:Bulaaya]]
rhcsv62wgpoynhinvbuwbwe4kyynijr
Great Britain
0
8596
56710
33431
2026-06-26T06:53:10Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56710
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Great Britain''' nsi esangibwa ku lukalu lwa [[Bulaaya]].
{{Bulaaya 2}}
[[Category:Bulaaya]]
rxx5ywcwdhj84qiyadinpu8k0tb52qk
Essaza lye Glynn, Georgia
0
8644
56626
27676
2026-06-26T05:52:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glynn County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
og1bxtebgsq096geur5fkcki4bpa8jw
56627
56626
2026-06-26T05:53:04Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Glynn County, Georgia]] to [[Essaza lye Glynn, Georgia]]: Misspelled title
56626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glynn County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
og1bxtebgsq096geur5fkcki4bpa8jw
Essaza lye Grady, Georgia
0
8654
56690
27686
2026-06-26T06:47:58Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56690
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grady County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
0t0tua15x6iyz4dw8ywznsmhk5dofuw
56691
56690
2026-06-26T06:48:18Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grady County, Georgia]] to [[Essaza lye Grady, Georgia]]: Misspelled title
56690
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grady County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
0t0tua15x6iyz4dw8ywznsmhk5dofuw
Habersham County, Georgia
0
8680
56755
27712
2026-06-26T07:15:28Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Habersham County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
tm6zpkgewllc550uesh13r4iq7w5xuc
Essaza lye Gordon, Georgia
0
8704
56658
27736
2026-06-26T06:10:25Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56658
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gordon County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
ph0rk4ohemcruzetywcut665vfg6omy
56659
56658
2026-06-26T06:10:43Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gordon County, Georgia]] to [[Essaza lye Gordon, Georgia]]: Misspelled title
56658
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gordon County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
ph0rk4ohemcruzetywcut665vfg6omy
Gwinnett County, Georgia
0
8705
56753
27737
2026-06-26T07:14:09Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56753
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gwinnett County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
maq10fdd4mt3osek6s6bmadmdw5dr5k
Essaza lye Greene, Georgia
0
8706
56716
27738
2026-06-26T06:56:15Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56716
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greene County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
i79l4msypllrephly3kdqxxvll56qko
56717
56716
2026-06-26T06:56:35Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greene County, Georgia]] to [[Essaza lye Greene, Georgia]]
56716
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greene County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
i79l4msypllrephly3kdqxxvll56qko
Essaza lye Gilmer, Georgia
0
8746
56606
27778
2026-06-26T05:46:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56606
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gilmer County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
fxvxq8d1rjovrxuikhmznp7klr8fk80
56607
56606
2026-06-26T05:46:25Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gilmer County, Georgia]] to [[Essaza lye Gilmer, Georgia]]: Misspelled title
56606
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gilmer County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
fxvxq8d1rjovrxuikhmznp7klr8fk80
Essaza lya Glascock, Georgia
0
8755
56615
27787
2026-06-26T05:48:33Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56615
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glascock County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
7spn2lijb3amg5c1xa3xhfo2g9rtvao
56616
56615
2026-06-26T05:49:00Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Glascock County, Georgia]] to [[Essaza lya Glascock, Georgia]]: Misspelled title
56615
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glascock County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
7spn2lijb3amg5c1xa3xhfo2g9rtvao
Essaza lye Guadalupe,Texas
0
8810
56738
27845
2026-06-26T07:05:35Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56738
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guadalupe County,Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
gv5nh5lsov1rry947hoq3kos6fiuoq4
56739
56738
2026-06-26T07:05:54Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Guadalupe County,Texas]] to [[Essaza lye Guadalupe,Texas]]: Misspelled title
56738
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guadalupe County,Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
gv5nh5lsov1rry947hoq3kos6fiuoq4
Essaza lye Gonzales, Texas
0
8816
56655
27851
2026-06-26T06:09:48Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56655
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gonzales County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
c10vfzwc7gnpxjhx34r5kees1s3rvk5
56656
56655
2026-06-26T06:10:13Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gonzales County, Texas]] to [[Essaza lye Gonzales, Texas]]: Misspelled title
56655
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gonzales County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
c10vfzwc7gnpxjhx34r5kees1s3rvk5
Essaza lye Goliad, Texas
0
8832
56647
27867
2026-06-26T06:06:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56647
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Goliad County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
4om223sh1fcdigkaxycrpmz8dabq1vo
56648
56647
2026-06-26T06:06:23Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Goliad County, Texas]] to [[Essaza lye Goliad, Texas]]: Misspelled title
56647
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Goliad County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
4om223sh1fcdigkaxycrpmz8dabq1vo
Essaza lye Grayson, Texas
0
8840
56707
27875
2026-06-26T06:52:27Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56707
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grayson County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
cnzd509v95wpekwibb0zeiwhqxg9fu0
56708
56707
2026-06-26T06:52:48Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grayson County, Texas]] to [[Essaza lye Grayson, Texas]]: Misspelled title
56707
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grayson County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
cnzd509v95wpekwibb0zeiwhqxg9fu0
Essaza lye Gregg, Texas
0
8846
56728
27881
2026-06-26T07:01:53Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56728
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gregg County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
rp67t1em89mxsyui66g7cvxzucqyn8c
56729
56728
2026-06-26T07:02:30Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gregg County, Texas]] to [[Essaza lye Gregg, Texas]]: Misspelled title
56728
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gregg County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
rp67t1em89mxsyui66g7cvxzucqyn8c
Essaza lya Glasscock, Texas
0
8878
56618
27913
2026-06-26T05:49:15Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56618
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glasscock County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
8ov5acl760xl3na1zeau0xrpmqemi6a
56619
56618
2026-06-26T05:50:00Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Glasscock County, Texas]] to [[Essaza lya Glasscock, Texas]]: Misspelled title
56618
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glasscock County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
8ov5acl760xl3na1zeau0xrpmqemi6a
Essaza lye Grimes,Texas
0
8894
56732
27929
2026-06-26T07:04:03Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56732
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grimes County,Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
l2c3knowumnebizxzzd5pz3zlpgivka
56733
56732
2026-06-26T07:04:26Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grimes County,Texas]] to [[Essaza lye Grimes,Texas]]: Misspelled title
56732
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grimes County,Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
l2c3knowumnebizxzzd5pz3zlpgivka
Essaza lye Gray, Texas
0
8930
56701
27965
2026-06-26T06:51:07Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56701
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gray County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
auju1lewx378uli4neiz5zoabot3lk4
56702
56701
2026-06-26T06:51:22Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gray County, Texas]] to [[Essaza lye Gray, Texas]]
56701
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gray County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
auju1lewx378uli4neiz5zoabot3lk4
Essaza lya Gillespie,Texas
0
8985
56603
28019
2026-06-26T05:45:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56603
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gillespie County,Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
jcosf9vthi5d8zniefskzmrcgioycxj
56604
56603
2026-06-26T05:45:40Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gillespie County,Texas]] to [[Essaza lya Gillespie,Texas]]: Misspelled title
56603
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gillespie County,Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
jcosf9vthi5d8zniefskzmrcgioycxj
Essaza lye Grayson, Kentucky
0
9239
56704
28641
2026-06-26T06:51:44Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56704
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grayson County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
hklzggsmf87tee6sp3zsg8h4jk19oop
56705
56704
2026-06-26T06:52:05Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grayson County, Kentucky]] to [[Essaza lye Grayson, Kentucky]]: Misspelled title
56704
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grayson County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
hklzggsmf87tee6sp3zsg8h4jk19oop
Essaza lye Greenup, Kentucky
0
9252
56725
28654
2026-06-26T07:01:22Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56725
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greenup County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
e1ju3jxrpix7mmko0h6hc1r2taxa1kr
56726
56725
2026-06-26T07:01:38Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greenup County, Kentucky]] to [[Essaza lye Greenup, Kentucky]]: Misspelled title
56725
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greenup County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
e1ju3jxrpix7mmko0h6hc1r2taxa1kr
Essaza lye Graves, Kentucky
0
9276
56697
28679
2026-06-26T06:49:55Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56697
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Graves County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
72slrim9nvy00eqkw37ily5t3o7eslc
56698
56697
2026-06-26T06:50:32Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Graves County, Kentucky]] to [[Essaza lye Graves, Kentucky]]: Misspelled title
56697
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Graves County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
72slrim9nvy00eqkw37ily5t3o7eslc
Essaza lye Grant, Kentucky
0
9278
56694
28681
2026-06-26T06:49:14Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56694
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grant County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
egxwok7k7a0zk3c0tfmg37gj0vquehf
56695
56694
2026-06-26T06:49:35Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grant County, Kentucky]] to [[Essaza lye Grant, Kentucky]]: Misspelled title
56694
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grant County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
egxwok7k7a0zk3c0tfmg37gj0vquehf
Essaza lye Green, Kentucky
0
9301
56712
28704
2026-06-26T06:54:37Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56712
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Green County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
rm5dwy7zok5bbxjilwsprz1t720zd2n
56713
56712
2026-06-26T06:55:17Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Green County, Kentucky]] to [[Essaza lye Green, Kentucky]]: Misspelled title
56712
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Green County, Kentucky''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Kentucky]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Kentucky}}
[[Category:Amagombolola g’e Kentucky]]
[[Category:Kentucky, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Kentucky]]
[[Category:Kentucky]]
[[Category:Add maps later]]
rm5dwy7zok5bbxjilwsprz1t720zd2n
Essaza lye Greene, Missouri
0
9390
56719
28793
2026-06-26T06:59:44Z
Nambogo Catharine
6408
56719
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greene County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
fh3vo0s9o5ictqsj29kvfm8x6malx2u
56720
56719
2026-06-26T07:00:05Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greene County, Missouri]] to [[Essaza lye Greene, Missouri]]
56719
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greene County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
fh3vo0s9o5ictqsj29kvfm8x6malx2u
Essaza lye Grundy, Missouri
0
9393
56735
28796
2026-06-26T07:04:46Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56735
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grundy County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
oguz28fxi8p5rlbmf2zqpjz1k2vxdgo
56736
56735
2026-06-26T07:05:12Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grundy County, Missouri]] to [[Essaza lye Grundy, Missouri]]: Misspelled title
56735
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grundy County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
oguz28fxi8p5rlbmf2zqpjz1k2vxdgo
Guernsey County, Ohio
0
9496
56743
28898
2026-06-26T07:10:38Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56743
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guernsey County, Ohio''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Ohio]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Ohio}}
[[Category:Amagombolola g’e Ohio]]
[[Category:Ohio, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Ohio]]
[[Category:Ohio]]
[[Category:Add maps later]]
4ms5c3g5k8hf8k4q6yvjzl0iv28bil5
Essaza lye Greene, Ohio
0
9498
56722
28900
2026-06-26T07:00:28Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greene County, Ohio''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Ohio]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Ohio}}
[[Category:Amagombolola g’e Ohio]]
[[Category:Ohio, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Ohio]]
[[Category:Ohio]]
[[Category:Add maps later]]
p2n8dva8tvzwnww54fxi9aloovq71hn
56723
56722
2026-06-26T07:00:56Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greene County, Ohio]] to [[Essaza lye Greene, Ohio]]: Misspelled title
56722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Greene County, Ohio''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Ohio]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Ohio}}
[[Category:Amagombolola g’e Ohio]]
[[Category:Ohio, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Ohio]]
[[Category:Ohio]]
[[Category:Add maps later]]
p2n8dva8tvzwnww54fxi9aloovq71hn
Geraldine Ssali Busuulwa
0
9736
56581
32967
2026-06-26T05:37:10Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56581
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Geraldine Ssali Busuulwa''' [[:en:Uganda|Munnayuganda,]] [[:en:Accountant|mubazi w'ebitabo]] era [[:en:Business_administrator|Kalabaalaba wa bizinensi]] y'akulira eby'ensimbi mu [[:en:Ministry_of_Trade,_Industry_and_Cooperatives_(Uganda)|Minisitule ya Uganda ey'ebyobusubuuzi, n'amakolero]]. Yalondebwa ng'omuwandiisi ow'enkalakkalira nga 15 Ogwomusanvu 2021.<ref name="NewR">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ramathan-ggoobi-new-ministry-of-finance-ps-kamya-appointed-igg-3474912</ref>
Ng'ebye tebinnabaawo, yaweereza nga [[:en:Managing_Director|Omumyuka w'akulira]] ekitavvu ky'abannayuganda ekya [[:en:National_Social_Security_Fund_(Uganda)|National Social Security Fund (Uganda)]] (NSSF Uganda) okuva nga 20 Ogwokusatu 2011, okutuusa nga 29 Ogwekkumi 2017.<ref name="End">http://www.monitor.co.ug/News/National/Finance-Minister-declines-to-renew-Ssali-contract/688334-4152502-135ka1e/index.html</ref> Yasooka okulondebwa mu kifo ekyo nga 20 Ogwokusatu 2011 nga yalondebwa Minisita w'ebyensimbi [[:en:Syda_Bbumba|Syda Bbumba]].<ref>https://web.archive.org/web/20141030085620/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/749634</ref> Nga 29 Ogwekkumi 2014, yaddamu n'alondebwa mu kifo ekyo oluvanyuma lw'emyezi kkumi ng'aweereza nga [[:en:Managing_Director|Acting managing director]].<ref name="Back">http://www.monitor.co.ug/News/National/Byarugaba-re-appointed-NSSF-boss/688334-2503666-8pu6a6/index.html</ref>
== Emisomo gye ==
Yazaalibwa mu [[:en:Lubaga_Hospital|Ddwaliro ly'e Lubaga]] eri Agnes Ssali ne Gerald Ssali, mu mwaka oguteeberezebwa okuba 1975. Yasomera ku [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] mu kweteekateeka okwegatta ku Yunivasite.<ref name="Bef">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/viewpoint/interview/38322-how-geraldine-ssali-landed-into-big-nssf-office |access-date=2023-03-22 |archive-date=2023-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323010316/https://www.observer.ug/viewpoint/interview/38322-how-geraldine-ssali-landed-into-big-nssf-office |url-status=dead }}</ref> Yasomera ku Ssettendekero wa Uganda asinga obugazi n'obukulu [[:en:Makerere_University|Makerere University]], nga yatikkirwa Diguli esooka mu byembalirira n'ebyensimbi eya Bachelor of Science degree in mathematics, statistics, and economics. Era alina Diguli ey'okubiri eya [[:en:Master_of_Business_Administration|Master of Business Administration]] degree okuva mu [[:en:Manchester_Business_School|Manchester Business School]]. Mubazi w'abitabo omukugu era mmemba w'ettendekero ly'ababazi b'bitabo eya Chartered Institute of Management Accountants.<ref name="Bef" />
== Emirimu gye ==
Ngatannaweebwa mirimu mu NSSF Uganda, mu Gwokusatu 2011, yakola nga omukulembeze akulira manejimenti mu Ggwanika lya Nnaabagereka w'oBwakabaka bwa Bungereza. Yaweereza ng'omumyuka w'akulira ekittavvu kya Uganda ekyabakozi ekya NSSF Uganda okuva nga 20 Ogwokusatu 2011 okutuusa nga 31 Ogwekkuminebiri 2013. Ku lunaku olwo, kontulakiti ya eyali akulira ekittavvu [[:en:Richard_Byarugaba|Richard Byarugaba]], uali eweddeko era teyaddizibwa buggya mu bwanggu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/NSSF-Managing-Director--Byarugaba-exits-today/-/688334/2129762/-/jhbd1b/-/index.html |access-date=2023-03-22 |archive-date=2016-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307164422/http://www.monitor.co.ug/News/National/NSSF-Managing-Director--Byarugaba-exits-today/-/688334/2129762/-/jhbd1b/-/index.html |url-status=dead }}</ref> Busuulwa yalinyisibwa edaala n'afuulibwa Maneja ow'okuntikko (MD) nga bwebanoonya asaanidde okutuula mu ntebe eyo.<ref>https://web.archive.org/web/20141030195627/http://www.independent.co.ug/business/business-news/9419-nssfs-shs-366-billion</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1313363/nssf-calls-field-invest-savings</ref><ref>http://www.monitor.co.ug/Business/Shs170b-set-aside-to-boost-savers--interest---NSSF-board/-/688322/2502932/-/rxwpet/-/index.html</ref> Oluvanyuma lw'emyaka kkumi egy'okunoonya, Byarugaba yalondebwa mu kyali ekifo kye era n'amyukibwa Busuulwa.
Mu Gwokkumi 2017, eyali Minisita ow'ebyensimbi [[:en:Matia_Kasaija|Matia Kasaija]],
[[File:Matia Kasaija profile.jpg|thumb|Matia Kasaija]]
yagaana okuddamu okuzza obuggya Kkontulakiti ya Geraldine Busuulwa, ng'agoberera okuwabulwa kw'akakiiko akamutwala. Akakiiko tekaalaba "mulimu gumatiza", gweyali akoze mu kisanja kye. Yasikizibwa [[:en:Patrick_Ayota|Patrick Ayota]], eyali akulembera eby'ensimbi mu NSSF Uganda, okuva mu 2010 okutuusa mu 2017.
== Laba na bino ==
* [[:en:Aminah_Zawedde|Aminah Zawedde]]
* [[:en:List_of_government_ministries_of_Uganda|Olukalala lw'abaMinisita ba Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.nssfug.org/ Omukutu gwa Website ogwa NSSF Uganda]
fhw1cqz1jx0xtlq5vbyzmr8aveznuim
Goretti Kyomuhendo
0
9751
56663
35201
2026-06-26T06:11:31Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56663
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Goretti Kyomuhendo''' (yazaalibwa nga 1 Ogwomunaana 1965) munnayuganda s a Ugandan novelist and literary activist. A participant at the inaugural International Literature Festival Berlin in 2001, Kyomuhendo has been internationally recognised for her novels such as ''Waiting: A Novel of Uganda's Hidden War''. She was the first Programmes Coordinator for FEMRITE—Uganda Women Writers Association, from 1997 to 2007. She founded the African Writers Trust in 2009, after her relocation to London, Great Britain, in 2008.
offlfwqfe1kfi418oljj4ukkcl0zu49
Glaydah Namukasa
0
9752
56621
30525
2026-06-26T05:50:19Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56621
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Glaydah Namukasa,''' muwadiisi okuva mu [[:en:Ugandan|Uganda]]<ref name="aflit.arts">http://aflit.arts.uwa.edu.au/FEMECalireEN.html[http://aflit.arts.uwa.edu.au/FEMECalireEN.html "Women writing in Africa. A Bibliography of Anglophone Women Writers], aflit.arts.Retrieved 7 February 2014</ref> nga kuno kw'ateeka okubeera omuzaalisa.<ref name="author-me">http://www.author-me.com/fict05/dreamsdreams.htm[http://www.author-me.com/fict05/dreamsdreams.htm "Dreams Dreams and Dreams! By Glaydah Namukasa"] author-me.com. Retrieved 30 November 2011.</ref>Yeuwandiisi w<nowiki>'obutabo bubbiri okuli edoboozi ly'ekirooto, ''</nowiki>''Voice of a Dream<nowiki>''</nowiki>''<ref name="Complete review">http://www.complete-review.com/reviews/uganda/namukag2.htm[http://www.complete-review.com/reviews/uganda/namukag2.htm "Voice of a dream by Glaydah Namukasa"], completreview.com. Retrieved 6 February 2014.</ref><ref name="african-writing">http://www.african-writing.com/seven/uchepeterumez.htm[http://www.african-writing.com/seven/uchepeterumez.htm "Dressed in a Nurse’s Uniform"], african-writing.com. Retrieved 7 February 2014.</ref> n<nowiki>'ebirubirirwa eby'obulabe ''</nowiki>''Deadly Ambition<nowiki>''</nowiki>''.<ref name="Africa book club">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.africabookclub.com/?p=2265 |access-date=2023-03-23 |archive-date=2014-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224011938/https://www.africabookclub.com/?p=2265 |url-status=dead }}</ref> Y'omu kubali mu kibiina kya FEMRITE, ekigata abkayala abawandiisi mu Uganda<ref name="femrite-history">http://www.femriteug.org/?view=21[http://www.femriteug.org/?view=21 "History of FEMRITE, the Uganda Women Writers' Association]. Retrieved 22 August 2011.</ref><ref name="Belletrista-FEMRITE">http://www.belletrista.com/2009/issue2/features_2.php[http://www.belletrista.com/2009/issue2/features_2.php Ava-Matthew, Lois: "FEMRITE and Ugandan Women Writers"], Belletrista. 2009. Retrieved 26 August 2011</ref> nga mubiseera by'omwaka gwa 2014, yeeyali ssentebe waakyo.<ref name="writivism">http://writivism.wordpress.com/2013/12/25/the-2014-writivism-mentors/[http://writivism.wordpress.com/2013/12/25/the-2014-writivism-mentors/ "The 2014 Writivism Mentors"], Writivism, 25 December 2013. Retrieved 7 February 2014.</ref> Y'omu ku bakyala 39 okuva ku lukalo lwa Afrika abawandiisi abaalangirirwa okubeera ku pulojekiti ya [[:en:Africa39|Africa39]] eyayanjulwa aba Rainbow,mu [[:en:Hay_Festival|bikujuko bya Hay]] wamu n'aba [[:en:Bloomsbury_Publishing|Bloomsbury Publishing]] abafulumya obutabo nga bano baali ku bikujuko bya [[:en:London_Book_Fair|London Book Fair]] obw'okwolesezaako obutabo obw'enjawulo mu mwaka gwa 2014. Kirina olukalala lw'amawanga 39 okuva agali wansi w'eddungu lya lw'okulukalo agalimu abawandiisi abawa esuubi, nga tebasusa myaka 40.<ref name="hayfestival">http://www.hayfestival.com/artistlist-m-p.aspx[http://www.hayfestival.com/artistlist-m-p.aspx Africa39 list of artists], Hay Festival, 8 April 2014. Retrieved 9 April 2014.</ref><ref name="thebookseller">http://www.thebookseller.com/news/africa39-list-promising-writers-revealed.html[http://www.thebookseller.com/news/africa39-list-promising-writers-revealed.html "Africa39 list of promising writers revealed"], ''The Bookseller'', 8 April 2014. Retrieved 9 April 2014.</ref><ref name="cityvoiceng">http://www.cityvoiceng.com/chimamanda-tope-folarin-stanley-kenani-others-make-africa-39-list/[http://www.cityvoiceng.com/chimamanda-tope-folarin-stanley-kenani-others-make-africa-39-list/ "Chimamanda, Tope Folarin, Stanley Kenani, others make Africa 39 list"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140413125827/http://www.cityvoiceng.com/chimamanda-tope-folarin-stanley-kenani-others-make-africa-39-list/|date=13 April 2014}}. CityVoice, 10 April 2014. Retrieved 10 April 2014.</ref><ref name="lesleighkenya">http://lesleighkenya.com/africa-39-list-is-out/[http://lesleighkenya.com/africa-39-list-is-out/ "Africa 39 List is out"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140413141824/http://lesleighkenya.com/africa-39-list-is-out/|date=13 April 2014}}, Lesleigh Kenya, 9 April 2014. Retrieved 10 April 2014.</ref><ref name="hay-festival">http://lesleighkenya.com/africa-39-list-is-out/[http://www.hayfestival.com/artist.aspx?artistid=5970 Glaydah NAMUKASA], hayfestival.com. Retrieved 11 April 2014.</ref><ref name="ha-y-festival">http://www.hayfestival.com/africa39/downloads/Africa39_authors_Biographies.pdf[http://www.hayfestival.com/africa39/downloads/Africa39_authors_Biographies.pdf Africa39 Authors Biographies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161101112111/http://www.hayfestival.com/africa39/downloads/Africa39_authors_Biographies.pdf|date=1 November 2016}}, hayfestival.com. Retrieved 11 April 2014.</ref>
== Obulamu bwe, n'eby'enjigiriza ==
Glaydah yazaalibwa mu bitundui by'e [[:en:Entebbe|Ntebbe]], mu Uganda. Kitaawe yafa ng'akyali mwana muto, nga yakula ne maama we e Ntebbe, wamu ne baganda bbe abawala basatu, n'abalenzi babiri. Yasomera ku Nkumba Primary School, gyeyava oluvannyuma okugenda ku Entebbe Secondary School. Yatikirwa ng'omuzaalisa mu mwezi ogw'omukaaga, mu mwaka gwa 2000 musomero ly'e [[:en:Kabale|Kabale]] eriyigiriza obusawo oba obwa naansi. Esaawa eno, akola ne [[:en:Wakiso_District|disitulikiti y'e Wakiso]].Yeegata ku kibiina ky'abakyala abawandiisi ekya, FEMRITE mu mwaka gwa 2002. Oluvannyuma yeetaga ku [[:en:British_Council|kakiiko ka Bungereza]] ak'enkola y'okusala ensalo, ng'owandiika ebintu ebiyiyiziddwa.<ref name="abebooks">http://www.abebooks.com/servlet/BookDetailsPL?bi=2690423657&searchurl=an%3DGlaydah%2BNamukasa[http://www.abebooks.com/servlet/BookDetailsPL?bi=2690423657&searchurl=an%3DGlaydah%2BNamukasa "The Deadly Ambition (Paperback) Glaydah Namukasa"], abebooks.com. Retrieved 7 February 2014.</ref>
Yatandika omulimu gwe ogw'okuwandiika ng'abuulira engero eri bayizi banne kusomero lya Nkumba Primary ne ku Entebbe Secondary School.Yatera ng'okwebuuza lwaki yali tawandiika ngero zino mukifo ky'okuzinyumya. Yali akozesa ebitabo byebakozesa kumasomero okuwandiika engero zaabwe, oluvannyuma n'asaba mikwano gye okusomamu. Egimu ku mikwano gye egyali ginyumirwa okusoma byeyali awandiika, Andrew Byogi, yabisoma ng'abidiringana yamusemba, mu kibiina ekigata abakyala abwadiika mu Uganda ekya FEMRITE, gyeyafuuka omulwanirizi w'eddembe era omuwandiisi ow'amaanyi<ref name="afrolit">http://afrolit.com/ugandan-writers-meet-glaydah-namukasa/283/l.aspx[http://afrolit.com/ugandan-writers-meet-glaydah-namukasa/283/l.aspx "Ugandan Writers: Meet Glaydah Namukasa"], AfroLit, 25 January 2006. Retrieved 30 November 2009.</ref>
== Okuwandiika ==
Akatabo ka Glaydah ak<nowiki>'abato n'abakulu baali bakayita edoboozi ly'ekirooto oba ''</nowiki>''Voice of a Dream<nowiki>''</nowiki>'',<ref name="new vision">http://www.newvision.co.ug/PA/9/35/524195[http://www.newvision.co.ug/PA/9/35/524195 "Macmillan honours writer"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222235057/http://www.newvision.co.ug/PA/9/35/524195|date=22 February 2014}}, newvision.co.ug. Retrieved 30 November 2009.</ref><ref name="book dragon">http://bookdragon.si.edu/2012/02/12/voice-of-a-dream-by-glaydah-namukasa/[http://bookdragon.si.edu/2012/02/12/voice-of-a-dream-by-glaydah-namukasa/ "Voice of a Dream by Glaydah Namukasa"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20140206171426/http://bookdragon.si.edu/2012/02/12/voice-of-a-dream-by-glaydah-namukasa/|date=6 February 2014}}, BookDragon. Retrieved 6 February 2014.</ref> kaawangula ekirabo ky'omwaka gwa 2005 ne 2006 ekya <nowiki>''</nowiki>Macmillan Writers Prize for Africa-Senior Prize<nowiki>''</nowiki><ref name="transcultural writing">http://www.transculturalwriting.com/LUFWP/content/Glaydah_Namukasa.htm[http://www.transculturalwriting.com/LUFWP/content/Glaydah_Namukasa.htm "Glaydah Namukasa Ugandan writer"], Lancaster/Uganda Friends Writing Project. Retrieved 6 February 2014.</ref><ref name="lancaster">http://www.lancaster.ac.uk/fass/projects/graham_mort/crew/crossing_borders.htm[http://www.lancaster.ac.uk/fass/projects/graham_mort/crew/crossing_borders.htm "Crossing Borders Writer from Uganda wins Macmillan Prize"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204184627/http://www.lancaster.ac.uk/fass/projects/graham_mort/crew/crossing_borders.htm|date=4 December 2013}}, Lancaster University, 25 January 2006. Retrieved 30 November 2009.</ref> Yaweebwa awaadi y'omwaka gwa 2006 eya Michael and Marylee Fairbanks International Fellowship okubeera mu lukungaana lwa Breadloaf Writers' Conference mu [[:en:Ripton,_Vermont|Ripton, Vermont]], mu Ameria. Akatabo bbe ak<nowiki>'okubiri kaali kayitibwa okweyagaliza okw'obulabe, ''</nowiki>''Deadly Ambition<nowiki>''</nowiki>'',<ref name="Africa book club"/> kaafulumizibwa mu mwaka gwa 2006 ng<nowiki>'akali ku pulojeti egata amawanga ''Crossing Borders project''. Mu mwaka gwa 2008 nga gunatera okugwako, yaweebwa ekitiibwa kya ''Honorary Fellow'' aba pulogulaamu y'</nowiki>abwandiisi okuva ku munsiyonna, okuva kusetendekero lya yunivasite ya Iowa, mu Amerika.<ref name="biconews">http://www.biconews.com/2008/11/23/glaydah-namukasa-reading/[http://www.biconews.com/2008/11/23/glaydah-namukasa-reading/ "Glaydah Namukasa Reading"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223125953/http://www.biconews.com/2008/11/23/glaydah-namukasa-reading/|date=23 February 2014}}, ''The Bi-College News'', 23 November 2008. Retrieved 6 February 2014.</ref><ref name="Haverford">http://www.haverford.edu/HCAH/center/story.php?id=14491&u=11[http://www.haverford.edu/HCAH/center/story.php?id=14491&u=11 "Ugandan Writer Glaydah Namukasa Gave a Reading at Haverford College on November 18, 2008"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221114619/http://www.haverford.edu/HCAH/center/story.php?id=14491&u=11|date=21 February 2014}}, haverford.edu. Retrieved 6 February 2014.</ref><ref name="iwp.uiowa">http://iwp.uiowa.edu/writers/glaydah-namukasa[http://iwp.uiowa.edu/writers/glaydah-namukasa "Glaydah NAMUKASA"], iwp.uiowa.edu Retrieved 6 February 2014.</ref>Abadde omuwandiisi alambula amaka ga [[:en:City_of_Asylum_Pittsburgh|City of Asylum mu kibuga kya Pittsburg]]<ref name="cityofasylumpittsburgh">http://www.cityofasylumpittsburgh.org/writer-residencies/for-international-writers/[http://www.cityofasylumpittsburgh.org/writer-residencies/for-international-writers/ "City of Asylum™ Visiting International Writer Residencies"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221235803/http://www.cityofasylumpittsburgh.org/writer-residencies/for-international-writers/|date=21 February 2014}}, cityofasylumpittsburgh. Retrieved 6 February 2014</ref>, [[:en:Ledig_House|n'enyumba ya Ledig]] ey<nowiki>'abawandiisi okuva munsi yonna, mu Hudson, mu kibuga kya New York, gyeyatandikira okuwandiika akatabo bbe akaali akokubiri. Ng'eyali yeetaba mu mikwano egyali giwandiika, akola ku katabo akayitibwa ''</nowiki>''Crossing the Bramble Field<nowiki>''</nowiki>'' , n'eyamuyigiriza [[:en:Angela_Barry|Angela Barry]].<ref name="belletrista">http://www.belletrista.com/2009/issue2/features_2.php[http://www.belletrista.com/2009/issue2/features_2.php "Glaydah Namukasa Ugandan writer"], belletrista.com. Retrieved 6 February 2014.</ref> Mu mwaka gwa 2012, olugero lwe olwali luyitibwa amaka gange amapya oba "My New Home"<ref name="Words without borders">http://wordswithoutborders.org/article/my-new-home[http://wordswithoutborders.org/article/my-new-home "My new Home"], wordswithoutborders.org. Retrieved 6 February 2014.</ref><ref name="Carmenmccain">http://wordswithoutborders.org/article/my-new-home<nowiki/>Carmen McCain, [http://carmenmccain.com/tag/glaydah-namukasa/ "Words Without Borders Draws Attention to African Women Writing in Indigenous Languages"], ''A Tunanina…'', 12 October 2013. Retrieved 6 February 2014.</ref><ref name="Words withourt borders">http://wordswithoutborders.org/contributor/glaydah-namukasa[http://wordswithoutborders.org/contributor/glaydah-namukasa "Glaydah Namukasa"], Words Without Borders. Retrieved 6 February 2014.</ref> lwali olumu ku pulojeti ezaatekebwa ku bakyala abawandiika ebigwawo mu bintu mungeri ey<nowiki>'obutonde. Engero zze ennyimpi zifulumiziddwa mu biwandikiddwa eby'enjawulo mu Uganda Uganda, South Afrika, Sweden ne mu Bungereza,okuli n'aka bawala b'okusemazinga wa Afrika abapya oba ''</nowiki>''[[:en:New_Daughters_of_Africa|New Daughters of Africa<nowiki>''</nowiki>]]'' mu mwaka gwa 2019, akaaterezebwa [[:en:Margaret_Busby|Margaret Busby]].<ref>https://www.nation.co.ke/lifestyle/weekend/New-Daughters-of-Africa-a-must-read-for-women-writers/1220-5422114-s2c04fz/index.html<nowiki/>Tom Odhiambo, [https://www.nation.co.ke/lifestyle/weekend/New-Daughters-of-Africa-a-must-read-for-women-writers/1220-5422114-s2c04fz/index.html "'New Daughters of Africa' is a must read for aspiring young women writers"], ''Daily Nation'' (Kenya), 18 January 2020.</ref> Namukasa awandiise obutabo busatu nga bw'abaana, nga bwonna bufulumiziddwa wansi w'endowooza z'abantu abalina ekigendererwa eky'okwegata, n'aba Macmillan imprint.<ref name="transcultural writing" />
== By'awandiise ==
=== Obutabo ===
*
*
=== Engero ennyimpi ===
* "And Still Hope Survives", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFHelon_Habila,_Kadija_George2008">''Dreams, Miracles and Jazz''. Picador Africa. ISBN [[Special:BookSources/9781770100251|<bdi>9781770100251</bdi>]].</cite>
* "Then Now and Tomorrow", in <cite class="citation book cs1">New Internationalist Publications Ltd. 2007. ISBN <nowiki><bdi>978-1-904456-62-9</bdi></nowiki>.</cite>
* "The Naked Bones", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFViolet_Barungi2006">''Gifts of Harvest''. FEMRITE publications. ISBN [[Special:BookSources/9789970700042|<bdi>9789970700042</bdi>]].</cite>
* "Ojera's Final Hope", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFRaoul_J._Granqvist2005">''Michael's Eyes: The War against the Ugandan Child''. Umea, Sweden : Institutionen for moderna sprak Umea universitet. ISBN [[Special:BookSources/9173059897|<bdi>9173059897</bdi>]].</cite>
* "The Second Twin", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFHilda_Twongyeirwe2004">''I Dare to Say''. FEMRITE publications. ISBN <nowiki><bdi>978-1-56976-842-6</bdi></nowiki>.</cite>
* [http://wordswithoutborders.org/article/my-new-home "My New Home"], Words Without Borders, 2013
* [http://www.author-me.com/fict05/dreamsdreams.htm "Dreams dreams and dreams!"], authorme.com
=== Ebitontome ===
* "Yet Hope Survives", ''Sable Magazine'', UK (shortlisted for the Ken Sarowiwa Legacy) 2004
* "That Place", FEMRITE ''Word Write Journal'', 2004, republished in Poetry Poster Project, 2008
90gx5tge9yv9pis38e0avqxzz0h9a9x
Gorreth Namugga
0
9755
56666
34179
2026-06-26T06:12:20Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56666
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gorreth Namugga''' [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] [[Yuganda|mu Uganda]] . Mu 2021, yalondebwa ng'omukiise mu palamenti mu Ssaza ly’e [[:en:Mawogola_County|Mawogola]], mu disitulikiti y’obugwanjuba. Ono ava mu kibiina ekikulembedde oludda oluvuganya gavumenti ekya, National Unity Platform. Namugga ye munnabyabufuzi asoose ku ludda oluvuganya gavumenti okuwangula ekifo eky'okulonda mu Sembabule okuva mu 1986.
== Obumanyirivu mu mirimu ==
Yakola nga Ssentebe w'akakiiko akagaba emirimu ku disitulikiti era alina amasomero mu [[Sembabule]] . Yaliko omukungu omukulu avunaanyizibwa ku kugula ebintu mu kibuga [[Masaka]] . <ref name=":0" />
== Emirimu gya Palamenti ==
Namugga mu kiseera kino akola nga minisita w’ekisiikirize owa Sayansi, Obuyiiya ne Tekinologiya. Namugga yayanjula alipoota y’abali batakkiriziganya na byaali mu mbalirira eya 2022/2023. , .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist|30em}}
20xjhc59v5cu4dm2tcc8iiboiams0fl
Grace Akallo
0
9764
56670
52488
2026-06-26T06:13:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56670
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Grace Akallo''' (yazaalibwa mu 1981) mukyala [[:en:Uganda|Munnayuganda]] eyali [[:en:Aboke_abductions|y'awambibwa]] mu 1996 okukozesebwa nga [[:en:Military_use_of_children|omwana omusirikale]] ku magye g'abayeekera aga [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord's Resistance Army]] (LRA),<ref name=":0">{{Cite web |url=https://childrenandarmedconflict.un.org/2009/04/29-apr-2009-grace-akallo-at-the-security-council/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129033458/https://childrenandarmedconflict.un.org/2009/04/29-apr-2009-grace-akallo-at-the-security-council/ |url-status=dead }}</ref> agaali gakulemberwa [[:en:Joseph_Kony|Joseph Kony]]. Mu kaseera k'okuwambibwa, Akallo yali w'amyaka 15 nga yali asomera ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College]], [[:en:Catholic_school|essomero ery'ekissulo eliri ku musingi gw'ekikatoliki]]<ref name=":1">https://www.wbur.org/hereandnow/2012/04/19/kony-child-soldier</ref> mu [[:en:Aboke|Aboke, Uganda]].<ref name=":0" /> Yasigala mu magye ga LRA okumala emyezi musanvu nga tannaba kutoloka.<ref name=":2">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.unicef.org/protection/57929_69985.html |access-date=2023-03-24 |archive-date=2017-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628230229/https://www.unicef.org/protection/57929_69985.html |url-status=dead }}</ref> Oluvanyuma lw'okutoloka, yaddayo ku St. Mary's College<ref name=":3">https://www.worldcat.org/issn/0190-8286</ref> okumaliriza emisomo gye egya Ssekendule.<ref name=":3" /> Emisomo gye egya Yunivasite yagitandikira mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], naye Diguli ye endala ey'enyongereza yagifunira ku [[:en:Gordon_College_(Massachusetts)|Gordon College]] oluvanyuma lw'okufuna sikaala.<ref name=":3" /> Akallo yeyongerayo ne Diguli ey'okubiri okuva mu [[:en:Clark_University|Clark University]]/<ref name=":2" /> Okugoberera okutoloka kwe okuva mu LRA, Akallo yatandika okulwanirira eddembe ly'abakyala n'abaana ba Africa.<ref name=":2" /> Abadde akozesa obumanyirivu bweyafunira mu maggye n'ebyo byeyafuna okuva mu misomo gye egya Ssekendule okulwanyisa ebikolwa eby'okutulugunya n'okukozesa abaana ng'abasirikale mu magye saako n'okubudabuda abaana abaali bafuulibwa abasirikale naye nga baatolokayo.
Akallo akoledde ebitongole eby'enjawulo nga the Sister Rachelle Rehabilitation Centre<ref name=":3"/> ne [[:en:World_Vision_USA|World Vision]],<ref name=":13">https://www.gordon.edu/article.cfm?iArticleID=99&iReferrerPageID=5&iPrevCatID=30&bLive=1</ref> saako ne pulojekiti ezenjawulo omuli n'okwetaba mu kuyisa etteka mu ssemmateeka erikwata ku baana abafuulibwa abasirikale erya 2008 Child Soldiers Accountability Act.<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=VJAN0EY1HwcC&q=grace+akallo+legislature&pg=PA187</ref> n'okunyumya emboozi ezimukwatako ng'eyali omwana eyafuulibwa omusirikale<ref name=":3" /> Akallo yatandiikawo ekitongole ekirwanirizi ky'eddembe ly'abaana n'abakazi okuva mu Africa ekiri mu [[:en:United_States|America]] ekiyitibwa United Africans for Women and Children's Rights (UAWCR); saako n'ekikwasaganya abavubuka abaali bakoseddwa olutala ng'ayita mu kitongole kya [[:en:UNICEF|UNICEF]].<ref name=":10">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.unicef.org/media/media_46474.html |access-date=2023-03-24 |archive-date=2019-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306111523/https://www.unicef.org/media/media_46474.html |url-status=dead }}</ref> Ebiwandiiko ebiwerako ne firimu ezimwogerako ziwandiikiddwa era n'ezifulumizibwa nga zinnyonyola Akallo bye yayitamu saako n'abaana abalala abaafulibwa abasirikale, nadda mu mboozi emwogerako eya 2007; ''Girl Soldier: olugero olw'essuubi eri abaana b'omu Bukkikakkono bwa Uganda'', nga lwa wandiikibwa ne Faith J. H. McDonnell, the 2015 biography ''Grace Akallo and the Pursuit of Justice for Child Soldiers'' olw'awandiikibwa Kem Knapp Sawyer, ne firimu engatte eya 2010 ''Grace, Milly, Lucy... Child Soldiers'' eyafulumizibwa Raymonde Provencher.
== Bwe yali mu Ggye lya Lord's Resistance Army (LRA) ==
Akallo yawambibwa Eggye lya [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord's Resistance Army]] (LRA) nga 9 Ogwekkumi 9, 1996, nga w'amyaka 15 gyokka. 9 Ogwekkumi lwe [[:en:Independence_Day_(Uganda)|lunaku lwa olwamefuga Uganda]], nga lunaku lwa kujjaguza;<ref name=":22">https://www.nfb.ca/film/grace_milly_lucy_child_soldiers/</ref> wabula ku lunaku luno, Akallo n'abawala abalala abato 138 bawambibwa ekibiina ky'abayeekera ba LRA okuva mu kisulu ky'abwe ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College]].<ref name=":0" />
Mu kiro ky'okuwambibwa kwa Akallo, abayeekera ba LRA bamenya ne bayingira mu kisulo nga bayita mu madirisa mu kaseera ng'abawala n'omulabirizi waabwe, Alupu Jemma Obace, baali bagezaako okudduka okwekweka. Abayeekera ba LRA basiba abawala ku miguwa n'ebabakaka okutambula n'abo ekiro kyonna nga babatiisatiisa okubatta singa bagezaako okugyeema.<ref name=":22" /> Enkeera, abasirikale ba LRA b'ata abaana 109 ne baddizibwayo ew'omukulembeze w'essomero Sister Rachelle, oluvannyuma lw'okwegayirira omuduumizi wa LRA Laguira,<ref name=":22" /> wabula Akallo yali omu kubawala 30 abasigala.
Akallo n'abalala abaali bawambiddwa bakakibwa okukuumba ppaka mu [[:en:Sudan|Sudan]]––olutambula olw'abatwalira ssabbiti bbiri okuggusa ng'abasitudde migugu. Abasirikale ba LRA bawaamba abaana abalala mu kkubo gy'ebayita mu byalo bye [[Gulu]] ne Kitgum, naddala mu lugendo lwaabwe olwe Sudan.<ref name=":22" /> Omu ku bawala bweyagezaako okutoloka, Akallo n'abawala abalala bakakibwa okumukuba okutuusa omutujju omu bweyamutta n'embbazzi.<ref name=":22" /> Mu firimu ya ''Grace, Milly, Lucy... Child Soldiers'', Akallo anyumya butya omuduumizi Laguira bweyabagamba, "Mwerabire ebikwata ku Uganda. bwe muligezaako okutoloka, ekyo ky'ekigenda okubatuukako."<ref name=":22" /> Abaana baakakibwa okugondera amateeka oba si ekyo baali bakukubibwa oba okuttibwa.<ref name=":22" />
Abasirikale ba LRA baatwala Akallo n'abaana abalala mu Sudan, gye gatendekebwa okufuuka abasirikale Baakubibwa n'okutulugunyizibwa era baakakibwa okutta bannabwe abaali bajjemeddea ebiragiro.<ref name=":52">{{Cite journal|issue=4–5}}</ref> Mu kaseera keyamala mu LRA, Akallo yatendekebwa okukumba n'okulongoosa, okupangula n'okupanga emmundu kika kya [[:en:AK-47|AK-47]], wabula yalina okweyigiriza okugikozesa.<ref name=":0" /> Akallo ne banne bakakibwa okulwanyisa amagye ga [[:en:Sudan_People's_Liberation_Army|Sudan People's Liberation Army]] (SPLA),<ref name=":0" /> awali okwesigama kundowooza z'okusimattuka. Yayiga okukozesa emmundu era nga mu kulumbibwa okwasooka yali kitundu ku kibinja ky'abaana abajjaasi abalondebwa 700.<ref name=":22" /> Abaana bano bategekebwa era n'ebagambibwa okulumbagana bannakyalo okubagyako emmere.<ref name=":22" />
Abawala bano bayita mu kutulugunyizibwa mu ngeri ez'enjawulo. Okugyako emyaka emito, abawala omwali Akallo, [[:en:Sexual_assault|bakabasanyizibwa]] abasirikale ba LRA, ababakabasanya n'okubakuba. Bulimuwala yawebwa eri buli mukulembeze wa LRA okufuulibwa "bakyala baabwe". Akallo agamba nti "okufuuka mukyala w'omuntu ku lw'empaka, kikosa omwoyo gwo lubeerera," mu ''Grace, Milly, Lucy... Child Soldiers''.<ref name=":22" /> Newankubadde Akallo teyafuna lubuto, abawala abawerako bafuna, n'oluvanyuma baddayo ewaabwe n'abaana n'abamu nga basiigibwa [[:en:Sexually-Transmitted_Diseases|enddwadde z'ekikaba]] nga [[:en:HIV/AIDS_in_Africa|akawuka ka mukenenya]].<ref name=":52"/> Bannakawere bano baali bakyakakibwa okulwana mu lutalo, abaali embuto n'abalala nga baweese abaana baabwe ku migongo.<ref name=":22" />
Lumu nga bali mu lutalo, obukoowu n'ennyonta byaviraako Akallo okuzirika.<ref name=":62">Moynagh, Maureen (Fall 2016). "Making and Unmaking: Child-Soldier Memoirs and Human Rights Readers". ''University of Hawai'i Press''. '''39''' – via Project MUSE.</ref> Abasirikale ba LRA baalowooza nti afudde era ne balagira abajjaasi abalal okusima entaana okumuziika.<ref name=":62" /> Era yagezaako okwekuba amasasi emirundi ebiri. Mu ''Grace, Milly, Lucy... Child Soldiers'', Akallo agamba: "n'atoloka okufa emirundi egiwerako."<ref name=":22" />
Waliwo okulumbibwa eri aba LRA okuva mu kibinja kya [[South Sudan|southern Sudan]] nga 9 Ogwokuna 1997. Akallo yakozesa omukisa guno okutoloka okuva mu magye.<ref name=":0" /> Yadduka era neyeekweka okumala ennaku ssattu mu nsiko era ku lunaku olw'okuna yasanga abasirikale abato abaali batolose. Bazuulibwa abajaasi ba Uganda<ref name=":22" /> ababayako okudda ewaka mu famire zaabwe. Abaana abaali batolose baddizibwa mu Uganda bazadde baabwe ne sisita okuva ku St. Mary's College, Sister Akali, gye baabasisinkanira.<ref name=":22" />
Akallo yali yawambibwa abayeekera ba LRA, ng'akabasanyizibwa, n'okukibwa okulwana n'okutta okumala emyezi musanvu nga tannatolokayo.
== Emisomo gye ==
Akallo eby'okusoma bibadde nga bya mugaso gy'ali. Yasomera ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College]], [[:en:Catholic_school|ssomero ery'ekissulo eliri ku musingi gw'ekikatolik]] mu Aboke, Uganda,. Emisomo gye eyo gyataataganyizibwa lweyawambibwa abayeekera ba LRA era nakakibwa okulwana.<ref name=":0" /> Oluvanyuma lw'okutoloka ng'amaze emyezi musanvu, Akallo yaddayo ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College]] n'ekigendererwa eky'okumaliriza sekendule ye. Oluvanyuma lw'okumaliriza, yegatta ku [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]]<ref name=":3" /> (UCU) mu [[:en:Mukono_District|Mukono]], Uganda. Ng'ali ku UCU, yasisinkana abayizi abasomera ku [[:en:Gordon_College_(Massachusetts)|Gordon College]] mu [[:en:Wenham,_Massachusetts|Wenham]], [[:en:Massachusetts|Massachusetts]] abaaliyo mu pulogulaamu ya [[:en:Student_exchange_program|student exchange program]].<ref name=":22" /> Yewandiisa n'asaba era n'afuna sikaala okumaliriza Diguli ye ey'ennyongereza ku Gordon College.<ref name=":3" /> Ngali eyo, Akallo essira yalizza ku [[:en:Communication_studies|byampuliziganya]] n'ekigendererwa eky'okweyongerayo ne misomo gye mu [[:en:International_relations|nkolagana wakati w'amawanga eg'enjawulo]] n'[[:en:Conflict_resolution|okutabaganya abali mu kugugulana]]. Yatikkirwa ku Gordon College mu 2007 nga tannaba kutandika misomo gye ku Clark University mu Worcester, Massachusetts mu 2008.<ref name=":22" /> Akallo yafuna [[:en:Master's_degree|Diguli ey'okubiri]] mu by'enkulakulana n'enkyuakyuka mu bulamu bw'abantu obwa bulijja eya [[:en:International_development|International Development]] and [[:en:Social_change|Social Change]] okuva mu Clark University.
== Emirimu gye ne by'eyalwanirira ==
Oluvanyuma lw'okudda awaka okuva mu lutalo, Akallo yaddayo mu ssomero. Wabula abaantu b'okukitundu kye bakiraba bubi eky'okuzza abaana abaali bafuuliddwa abajjasi. Basosoddwa olw'ebikolwa byabwe okuva mu magye era abawala bakyalimu ekiwuggwe olw'okukabasanyizibwa.<ref name=":52"/> Abatuuze bakyalimu okutya okuva eri abaana bano abaava mu magye era abazadde abamu tebannakkiriza baana baabwe kudda mu famire, naddala abo abakomawo n'abaana baabwe. Abamu balina okukkiriza nti abamu ku baana bano "baali bawambiddwa emyooyo emibi".<ref name=":22" /> Newankubadde Akallo yakkirizibwa famire ye, okudda kw'abaana bano kyakaluba;<ref name=":22" /> era abaana abasinga basalawo okuddayo mu bayeekera oba okwegatta ku magye okwewala kino.<ref name=":22" />
Akallo yakizuula nti asobola okubudabuda abaana bano abaali bafuuliddwa abasirikale, nga ye. Yatandika okuwanjaga olw'emirembe n'eddembe ly'abakazi n'abaana okuva mu Africa. Mu mboozi y'akafubo mu 2013 n'aba UNICEF, Akallo agamba: "N'abaana abamaze emyaka 10 mu buwambe basobola okufuna obulamu obulungi mu by'enjigiriza, okutendekebwa n'okukirizibwa mu bitundu gye bava."<ref name=":2" />
Okulwanirira eddembe n'emirembe okwa Akallo kwatandiika bweyaddayo ku St. Mary's College okumaliriza Sekendule. Yakolera wamu n'omukulu w'essomero, Sister Rachelle, ku Sister Rachelle Rehabilitation Centre okuyamba okubudabuda abaana abaali batolose okuva mu bayeekera.<ref name=":3" />
Oluvanyuma bweyali mu Uganda Christian University (UCU), Akallo yatandika okwogerako eri abantu ku mboozi ye ne byeyayitamu ng'omwana afuuliddwa omujaasi. Ng'ali ku UCU, yayitibwa okugenda mu [[:en:New_York_City|New York City]], [[:en:New_York_(state)|New York]] okwogerako eri [[:en:Amnesty_International|ekitongole ekirwanirizi ky'eddembe mu nsi yonnaAmnesty International]].<ref name=":3" /> Oluvanyuma lw'okukyusibwa n'atwalibwa ku Gordon College<ref name=":8">https://www.wccatv.com/video/imagine-worcester/imagineworcester8</ref> yayitibwa okubeera ssekamwa w'ekitongole kya [[:en:World_Vision_USA|World Vision]], n'okunyumya olugero lwe ku [[:en:CNN|CNN]] ne''[[:en:The_Oprah_Winfrey_Show|The Oprah Winfrey Show]]''.<ref name=":13" /> Okwongerako, Akallo abadde nga asabibwa okwogera ku myoleso gy'ebyenjigiriza egy'enjawulo okumanyisa abantu ng'ayita mu kugabana emboozi ye n'eyabalala abaali bawambibwa okufuulibwa abajaasi. Agamu ku masomero gano mwalimu [[:en:Rutgers_University|Rutgers University]] mu 2004<ref>http://www.campusactivism.org/displaygroups-1290.htm</ref> ne [[:en:Brandeis_University|Brandeis University]] mu 2009.<ref>{{Cite web |url=http://brandeishoot.com/2009/03/20/former-child-soldier-speaks-out-for-those-who-cant/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-24 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019232043/http://brandeishoot.com/2009/03/20/former-child-soldier-speaks-out-for-those-who-cant/ |url-status=dead }}</ref> Era yayograko eri aba [[:en:World_Bank|Bbanka y'ensi yonna]] mu [[:en:Washington,_D.C.|Washington, DC]] mu 2009 mu lukuŋŋaana olwali lukubaganya ebirowoozo ku kulwanyisa okutulugunyizibwa; era n'eri ab'[[:en:United_Nations_Security_Council|akakiiko k'ebyokwerinda mu kibiina ky'amawanga amagate]] mu kukubaganya ebirowoozo ku baana abakwata eby'okulwanyisa mu 2009 mu nkolagana ne [[:en:Office_of_the_Special_Representative_of_the_Secretary-General_on_Sexual_Violence_in_Conflict|Offisi ey'enjawulo ekiikirira Pulezidenti wa abaana abalina ebyokulwanyisa]].
Akallo ayagala okugaba ku lugero lwe n'ekigenderwa eky'okumanyisa abantu akabi akali mu kutulugunya abaana okuli mu lutalo n'ebiyinza okukolebwa nga okukomekkereza ebikolwa bino n'okubudabuda abaana ababeera batoloseeyo. Mu kulwana kwe, Akallo essira alissa ku mboozi y'abawala abato kubanga emboozi zaabwe tezogerwako ate nga babonabona okusinga abalenzi nga bava ku ky'okubeera abajaasi abato ate nebakabasanyizibwa.<ref name=":22" /> Mu ''Grace, Milly, Lucy... Child Soldiers'', Akallo agamba nti okuyamba okubuulirira n'okubudabuda abaana abaali bafuuliddwa abajaasi ky'amugaso nnyo kubanga "singa tukkiriza omujjiji gw'abwe okubula, ssi gwe gwokka oguggya okubula".<ref name=":22" />
Akallo era atandisewo ebikolwa mu Washington D.C. okuyamba okukomya okutulugunyizibwa mu Uganda ng'afuna obuvujirizi mu [[:en:United_States_Congress|US Congress]] n'okutuusa obujulizi. Yaleeta obujulizi mu kubaga etteka ku baana abafuuliba abajaasi erya 2008 Child Soldiers Accountability Act,<ref name=":9" /> ekya yambako mu kuyisa eteeka eryo. Eteeka lino ligaana okukozesa abaana nga abasirikale era likangavvula abo ababakozesa.<ref>https://www.congress.gov/bill/110th-congress/senate-bill/2135/text</ref>
Akallo era abadde akolagana n'ekibiina ky'obwannanyini ekiyitibwa Empowering Hands. Newankubadde ssi y'omu ku batandiisi, n'okukolera ju kitongole biterevu, Empowering Hands ky'atandiikibwa abaana abaali baafulibwa abajaasi mu LRA, ng'abamu baali mu nkambi y'emu ne Akallo.<ref name=":22" /> Abatandisi baali Milly Auma, Lucy Lanyero, Jennifer Achora, ne Sara Ayero era balabibwa mu ''Grace, Milly, Lucy... Child Soldiers'' ne Akallo, wamu n'abakyala ab'enyigira mu pulogulaamu. Ekigendererwa ky'abwe kyali kya kubuulirira n'akubudabuda bakazi abaali baatoloka mu magye okubayambako mu bakwasagana n'abantu b'ebitundu gy'bava n'okubawa omukisa okufuna ebiseera eby'omumaaso ebirungi.<ref>https://www.glamour.com/story/empowering-hands</ref>
Mu 2009, Akallo yatandikawo ekitongole ky'obwannanyini mu America ekiyitibwa United Africans for Women and Children's Rights (UAWCR) ekigenderera okukuuma eddembe ly'abakyala n'abaana mu Africa. Era yali omu ku batandiisi ba Network of Young People Affected by War (NYPAW) ng'ayita mu [[:en:UNICEF|UNICEF]] mu 2008 wamu n'abo abaali bakoseddwa okutulugunyizibwa omuli [[:en:Ishmael_Beah|Ishmael Beah]], Kon Kelei, [[:en:Emmanuel_Jal|Emmanuel Jal]], Shena A. Gacu, ne [[:en:Zlata_Filipović|Zlata Filipović]].<ref name=":10" /> Ekilubirirwa kya NYPAW kuteekawo nkolagana wakata w'amawanga ag'enjawulo agalina abaana abakoseddwa okutulugunyizibwa mu busirikale nga bakyali baana bato n'okunoonyereza kki abantu abo ky'ebetaaga okubeera obulungi.
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Akallo, Grace}}
65vz97l241idz1y52nmu2hqf7mxcq6c
Grace Aluka
0
9766
56672
29256
2026-06-26T06:14:14Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56672
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Aluka''' (yazaalibwa nga 2 Ogwomukaaga 2003) Munnayuganda [[:en:Association_football|musambi wa mupiira]] nga azannya [[:en:Central_defender|ng'omuteebi]] mu liigi y'abakyala eya [[:en:FUFA_Women_Super_League|FUFA Women Super League]] ng'azanyira mu kilaabu ya Olila High School WFC ne ku [[:en:Uganda_women's_national_football_team|Ttiimu y'abakyala ey'eggwanga ey'omupiira]].
== Obuto bwe ==
Aluka yakulira mu [[:en:Soroti|Soroti]] era ava mu lulyo lwa [[:en:Teso_people|Iteso]].
== Emirimu gye mu Kilaabu ==
Aluka azannyidde aba Olila High School mu Uganda.
== Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya ==
Aluka yakiikirira Uganda mu mipiira gya [[:en:2020_African_U-17_Women's_World_Cup_Qualifying_Tournament|2020 African U-17 Women's World Cup Qualifying Tournament]].<ref>https://fufa.co.ug/women-u17/</ref> yakomekereza emisomo gye ng'ali mu siniya mu kaseera k'emipiira gya [[:en:2018_CECAFA_Women's_Championship|2018 CECAFA Women's Championship]], [[:en:2019_CECAFA_Women's_Championship|2019 CECAFA Women's Championship]], [[:en:CAF_Women's_Olympic_Qualifying_Tournament|2020 Olympic African Qualifiers]]. Aluka era yakiika mu ttimu ya Uganda Crested Cranes mu mipiira gya [[:en:COSAFA_Women's_Championship|COSAFA Women Championships]] egyali mu Port Elizabeth 2018.
=== Goolo z'ateebye ===
''Olukalala lwa goolo za uganda''
{| class="wikitable"
!Namba
!Ennaku z'omwezi
!Ekifo
!Gweyali avuganya
!Gooloez'ateebebwa
!Ebyavaamu
!Competition
|-
|{{Center|1}}
|21 Ogwosanvu 2018
|[[:en:Kigali_Stadium|Kigali Stadium]], [[:en:Kigali|Kigali]], Rwanda
| Ethiopia
|{{Center|'''1'''–1}}
|{{Center|2–1}}
|2018 CECAFA Women's Championship
|-
|2
|16- 25 Ogwekkuminogumu 2019
|Azam Stadium Chamazi
|[[:en:Burundi_women's_national_football_team|Burundi]]
|2-0
|2-0
|2019 CECAFA Women's Championship
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* Grace Aluka mu tterekro ly'abemizannyo ery'ensi yonna
* Grace Aluka ku mukutu gwa Facebook
{{DEFAULTSORT:Aluka, Grace}}
l6ll58nypcijhl4shtz24bdyhzrgw2y
Grace Kesande Bataringaya
0
9767
56678
34033
2026-06-26T06:42:03Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56678
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Kesande Bataringaya''' (yazaalibwa nga 4 Ogwomwenda 1970) Munnayuganda, munnabyabufuzi era mubaka mu Paalamenti. Mu 2011, yalondebwa ng'akiikirira Disitulikit y'e [[:en:Rubirizi_District|Rubirizi]] mu Paalamenti.<ref>https://www.ec.or.ug/pub/General%20election%20Report%202010-2011.pdf</ref><ref>https://www.weinformers.com/tag/the-area-mp-grace-kesande-bataringaya/</ref>
Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>https://observer.ug/news/headlines/56437-age-limit-how-your-mp-voted</ref>
== Emisomo gye ==
Yamaliriza emisom gye gya [[:en:Primary_school|primary level]] mu 1983 ku Kyanamira primary school, Mu 1987 yamaliriza ebigezo bye ebya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) ku Hornyby girls secondary school e [[:en:Kabale|Kabale]]. Ebigezo bye ebya siniya ebimanyikiddwa nga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certification of Education]] (UACE) yabimaliriza mu 1990 ku Seseme girls secondary school mu [[:en:Kisoro|Kisoro]]. Mu 1993 yatikkirwa okuva ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] ne Diguli eya [[:en:Bachelor's_degree|bachelor's degree]] of Arts in [[:en:Social_science|Social science]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=212 |access-date=2023-03-24 |archive-date=2021-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428095054/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=212 |url-status=dead }}</ref> mu [[:en:Kampala|Kampala]].
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Ye Dayilekita alimu buyinza mu kitongole kya Livelihood Community Volunteer Initiative for Development<ref>http://www.covoiduganda.net/</ref> (COVOID), ekitongole ky'obwannakyewa ekikolera mu Disitulikiti y'e Rubirizi.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://croozefm.com/20-hiv-patients-receive-treatment/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015162105/https://croozefm.com/20-hiv-patients-receive-treatment/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
gjn88tn9veku4f2um7fb558sltxe3hp
Grace Tubwita
0
9768
56689
37633
2026-06-26T06:47:41Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56689
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Grace Tubwita Bagaya Bukenya''' (née Grace Tubwita), nga amanyikiddwa nga '''Grace Tubwita''', mukayala munnayuganda, [[:en:Urban_planner|mukubi wa pulaani]] era munnabyabufuzi. Ye ssentebe w'ettendekero ly'abakubi ba pulaani erya ''Uganda Institute of Physical Planners''.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.bukedde.co.ug/bukedde/kasalabecca/1454817/-minisita-tereera-nkufuneko-kkopi |access-date=2023-03-24 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503095924/https://www.bukedde.co.ug/bukedde/kasalabecca/1454817/-minisita-tereera-nkufuneko-kkopi |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Grace Tubwita yazaalibwa mu [[:en:Nakasongola_District|Disitulikiti y'e Nakasongola]] era ayogera olulimi olumanyikiddwa nga (Ruluuli). Yakiikirira Disitulikiti ye mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ebisanja bibiri eby'omuddiriŋŋanwa mu Paalamenti 7 (2001 - 2006) n'eyo 8 (2006 - 2011), ku kaadi y'ekibiina kyebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). Yagibwa mu kifo kino mu kalulu k'ekibiina era nga yawangulwa [[:en:Margaret_Komuhangi|Margaret Komuhangi]], gwe yali yawangula,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Komuhangi</ref> emirundi ebiri mu 2003 ne 2015.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1283471/nakasongola-woman-mp-tubwita-loses-nrm-primaries</ref>
== Ebirala ebikulu ==
Tubwita atuula ku bukiiko obukulembera Kkampuni ez'enjawulo omuli [[:en:Uganda_National_Oil_Company|Uganda National Oil Company]], ne national oil [[:en:Parastatal|ekitongole ky'amafuta ekiweereza eggwanga]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parastatal</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1416576/uganda-national-oil-company-seeks-recruit-executives</ref> Era mmemba ku kakiiko akakwasaganya ebibira aka National Forestry Authority (NFA), nga nakyo kitongole kya Gavumenti nga bwekyalangirirwa eyali Minisita w'ebyamawulire n'okuluŋŋamya eggwanga, [[:en:Rose_Namayanja|Rose Namayanja]], nga 17 Ogwomusanvu 2014.<ref>https://ugandaradionetwork.com/story/national-forestry-authority-gets-new-members-to-the-board-of-directors</ref> Mu Gwomwenda 2016, Tubwita Grace Bagaya Bukenya yaweebwa Awaadi ya "Parliamentary Medal of Honor" mu kwagala okusiima obuweerezabwe mu Paalamenti ya Uganda.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list.html |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322080540/https://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list.html |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Ingrid_Turinawe|Ingrid Turinawe]]
* [[:en:Pauline_Irene_Batebe|Pauline Irene Batebe]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru Wakipedya ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Website ogwa Paalamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Tubwita, Grace}}
ows3ivbt3kn9proakzubvd3rlb033kd
Grace Ndeezi
0
9769
56687
29261
2026-06-26T06:47:04Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56687
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Ndeez'''i mukyala [[Yuganda|Munnayuganda]] [[:en:Pediatrics|omusawo omukugu mu nddwade z'abaana]] era [[:en:Professor|Pulofeesa]] asomesa abasawo b'abaana ku [[:en:Child_Health|n'ebyobulamu bw'abaana]] ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] of Health Sciences n'ebirala ebikwata ku by'endya, akawuka ka mukenenya, okuziyira, omusujja gw'ensiri, nnalubiri, enddwadde z'okuddukana, abaana abawere, n'enddwadde endala ezitaataganya obulamu bwa abaana nga okugema, okuyonsa n'endala enddwadde z'abaana.<ref name="auto1">https://unas.org.ug/team/prof-grace-ndeezi/</ref><ref>https://www.uib.no/rs/ih/69710/disputation-grace-ndeezi</ref><ref name="auto">https://www.researchgate.net/profile/Grace-Ndeezi-2</ref>
Grace naye mmeba mu ssomero lya [[:en:Uganda_National_Academy_of_Sciences|Uganda National Academy of Sciences]] (UNAS), ng'alina [[:en:Doctor_of_Philosophy|PhD]] okuva ku Makerere University n'ekibiina kya [[:en:University_of_Bergen|University of Bergen]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Ndeezi, Grace}}
rchogxdvox4qw1nqlgna231h1z9halt
Grace Kwiyucwiny
0
9779
56680
43734
2026-06-26T06:44:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56680
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Freedom Kwiyucwiny''' era '''Grace Kwiyucwiny''' munnayuganda munnabyabufuzi mu Uganda eyaweerezaako nga [[minisita omubeezi ow'obukiika kkono bwa Uganda]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]] . Yalondebwa ku kifo ekyo nga 6 Omwezi ogwomukaaga 2016. <ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |access-date=8 June 2016}}</ref> N'era yaweerezako ng'[[omubaka wa paalamenti]] omukyala akiikirira [[Zombo (disitulikit)|disitulikiti y'e Zombo]] . <ref name="Pol">{{Cite web |last=Anyoli |first=Edward |title=Zombo Gets First Woman MP |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1015495/zombo-woman-mp |access-date=8 November 2016}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[Zombo (disitulikit)|disitulikiti y’e Zombo]], [[Ttundutundu lya West Nile|kitundu kya West Nile]] mu [[ttundutundu ly'obukiika kkono]] bwa Uganda. Yasomera mu ''ssomero lya Lower Zombo Primary School'' n'essomero lya ''Warr Girls School'' ku misomo gye egy'okufuna [[satifikeeti ya Uganda ey'ebyenjigiriza eyomutendera gwa siniya eyokuna]] (UCE) bweyali tannagenda ku ssomero lya siniya erya [[Tororo Girls School]] ku msomo gye egy'okufuna [[satifikeeti ya Uganda ey'ebyenjigiriza ey'omutendera gwa siniya eyomukaaga]] (UACE). Yasomera Ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] naatikkirwa [[ddiguli esooka mu mbeera z'abantu,]] [[Nzirukanya y'emirimu|dipulooma edda ku ddiguli esooka mu nzirukanya y'emirimu]] ne [[Kuddukanya zi bizinensi|ddiguli eyokubiri mu kuddukanya zi bizinensi]]. <ref name="Who">{{Cite web |last=Monitor Team |date=8 June 2016 |title=Who are the new faces in Museveni's Cabinet?: Grace Freedom Kwiyucwiny - State Minister for Northern Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/-/688334/3237208/-/mc8gbv/-/index.html |access-date=8 June 2016}}</ref>
== Emirimu gye ==
Yali [[Mukulembeze wa kitund]]<nowiki/>u omujjumbize mu disitulikiti ye naddala mu bakyala. Emabegako yaweerezaako nga ssentebe w’ekibiina ky’abakyala eky'e Nebbi. Yavuganya ku kifo ky'abakyala b'e Nebbi mu paalamenti emabegako era yali awanguddwa. Yaddamu okuvuganya mu disitulikiti y’e Zombo, oluvannyuma lwa disitulikiti ebbiri okukutulwamu era naawangula mu 2011. <ref name="Pol"/> Yaddamu okulondebwa mu 2016. Yawangulwa mu kulonda kwa 2020 ku kifo ky’omubaka akiikirira abakyala mu paalamenti ya Uganda owa disitulikiti y’e Zombo. <ref name="Who"/> Ye mubaka wa Palamenti Omukyala eyasooka okulonda Disitulikiti y'e Zombo, okuva lwe yayolwa okuva mu Disitulikiti y'e Nebbi mu 2009. <ref name="Pol" /> Nga 6 June 2016, yalondebwa okuba Minisita w'Eggwanga mu Bukiikakkono bwa Uganda. <ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016 |url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet |access-date=8 June 2016 |publisher=Scribd.com}}</ref>
== Emirimu ==
Ogumu ku mirimu gye yakwasibwa nga Minisita omubeezi ow’obukiikakkono bwa Uganda, kwe kulondebwa ku kakiiko akanoonyereza ku bigambibwa emititi n'embaawo byanyagibwa mu biseera by'olutalo mu [[kibira kya Zoka]] mu [[Adjumani (disitulikit)|disitulikiti y’e Adjumani]] .Ttiimu ya bantu bana, yalondebwawa Ssaabaminisita [[Ruhakana Ruganda|Ruhakana Rugunda]], era nga yakubirizibwa [[Mary Karooro Okurut]], eyali minisita wa kabineti avunaanyizibwa ku guno na guli mu ofiisi ya ssaabaminisita . Bammemba abalala baali [[Betty Amongi]], Minisita w’ettaka, amayumba n’okukulaakulanya ebibuga ekiseera ekyo ne [[Sam Mangusho Cheptoris|Sam Cheptoris]], mu kiseera ekyo eyali minisita w’amazzi n’obutonde bw’ensi. <ref>{{Cite web |last=BGA |date=6 August 2016 |title=Ruhakana Rugunda appoints Four Ministers to probe Zoka forest Plunder |url=http://businessguideafrica.com/ruhakana-rugunda-appoints-four-ministers-to-probe-zoka-forest-plunder/ |access-date=8 November 2016 |publisher=Business Guide Africa (BGA) |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626170956/http://businessguideafrica.com/ruhakana-rugunda-appoints-four-ministers-to-probe-zoka-forest-plunder/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist}}{{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |accessdate=8 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Anyoli |first=Edward |title=Zombo Gets First Woman MP |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1015495/zombo-woman-mp |accessdate=8 November 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Monitor Team |date=8 June 2016 |title=Who are the new faces in Museveni's Cabinet?: Grace Freedom Kwiyucwiny - State Minister for Northern Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/-/688334/3237208/-/mc8gbv/-/index.html |accessdate=8 June 2016 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}
# {{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016 |url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet |accessdate=8 June 2016 |publisher=Scribd.com}}
# {{cite web |last=BGA |date=6 August 2016 |title=Ruhakana Rugunda appoints Four Ministers to probe Zoka forest Plunder |url=http://businessguideafrica.com/ruhakana-rugunda-appoints-four-ministers-to-probe-zoka-forest-plunder/ |accessdate=8 November 2016 |publisher=Business Guide Africa (BGA) |location=Kampala |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626170956/http://businessguideafrica.com/ruhakana-rugunda-appoints-four-ministers-to-probe-zoka-forest-plunder/ |url-status=dead }}
q3xn42nm7jblivwjs4oznfiutu5o3gg
Hadija Namanda
0
10132
56758
35609
2026-06-26T07:17:46Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56758
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[:en:Uganda_International|Hadija Namanda]] oluusi eriwandiikibwa nga '''Hadijah Namanda''' yazaalibwa nga 18 Ogwekkuminogumu, 1975, [[:en:Uganda|munayuganda]] [[:en:Sports_administrator|eyakuguka mu by'emizannyo]]. Ye mukyala eyasooka okubeera omukulembeze mu byafaayo bya Uganda Volleyball Federation (2017-2021) . Ye nnannyini Tena Tennis Academy era akola ng'omuwanika wa African Volleyball Confederation (CAVB) mu East Africa. Hadijah era akola mu kitongole ekya Voter Data Management mu [[:en:Uganda_Electoral_Commission|Uganda Electoral Commission]].
== Obulamu bwe obwasooka ==
Ye mwana asooka mu baana omusanvu ab'omugenzi Sawuya Naggayi ne Abdu Ssenyondo ab'omu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]].
Hadija yagenda mu ssomero lya Shimoni Demonstration School ku Pulayimale ne [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] era neyeyunga ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] okufuna diguli ye esooka. Hadija mu kiseera kino asoma diguli ey'okubiri mu Sports Management German sports [[:en:University_of_Cologne|University of Cologne]].
== Emirimu ==
Hadija yafuna ekitiibwa eky'obwa Pulezidenti owa Federation of Uganda Volleyball Federation nga 9 Ogusooka 2017 ng'asikira Sadik Nasiwu mu bigere.
Mu Ogwekkumi 2020, Hadija yavuganya mu kibiina kya Confederation of African Volleyball (CAVB) naye teyafuna buwanguzi oluvannyuma lwa gweyalli avuganya naye okuva e Lesotho okumuwangula.
Namanda yetabye mu mizannyo egiwerako, omuli ne table tennis, gye yafuna ekifo eky'omwenda mu Afirika mu 1996, ne badminton. Ye mutendesi wa A Level II FIVB Volleyball eyakakasibwa era diifiri wa Volleyball ku mutendera ogwensi yonna.<ref name="auto" />
== Amaka ==
Ye maama wa Tendo Mukalazi ne [[:en:Kirabo_Namutebi|Kirabo Namutebi]].
== Ebyawandiikibwa ==
{{Reflist}}
== Enkolagana ez'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20230107185134/https://ugandavolleyballfederation.com/list-uvf-presidents/index.html Olukalala lw'abakulembeze ba UVF - UVF: Uganda Volleyball Federation of Uganda]
* [http://www.fivb.org/EN/FIVB/Federation.asp?NF=UGA FIVB - National Federation]
* [https://web.archive.org/web/20230107185140/https://nbs.ug/2017/01/hadija-namandas-moment-at-the-helm/ Hadija Namanda esembayo ku mukono]
* [https://www.newvision.co.ug/news/1443618/hadija-namanda-elected-volleyball-president Hadija Namanda yalondebwa okubeera omukulembeze w'omupiira gwa volleyball]
* [https://web.archive.org/web/20230107190638/https://ground-sports.com/2020/09/21/exclusive-interview-with-hadija-namanda-uvf-president/ Okukubaganya ebirowoozo ne Hadija Namanda - Pulezidenti wa UVF. Emizannyo gy'oku ttaka Emizannyo egy'oku ttalo]
* [https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/decoding-nasiwu-s-vision-on-return-to-uvf-helm-3281690 Okuvvuunula okwolesebwa kwa Nasiwuz nga baddayo ku mukono gwa UVF]
* [https://www.thisisuganda.org/these-young-ugandans-have-won-countless-medals-for-their-swimming-prowess/ Abavubuka bano aba Uganda bawangudde emidaali mingi olw'obumanyirivu bwabwe mu kuwuga - Ono ye Uganda]
* [https://chimpreports.com/volleyball-three-candidates-in-race-for-federation-presidency/ Volleyball: Abeesimbyewo basatu mu mpaka z'obukulembeze bwa Federation]
* [https://observer.ug/sports/50714-new-volleyball-boss-has-her-work-cut-out Omukulembeze omupya owa volleyball aggyibwako emirimu gye]
* [https://web.archive.org/web/20230107185134/http://www.africansportsmonthly.com/news/namanda-keeps-ball-flying-in-uganda Namanda akuuma omupiira okubuuka mu Uganda]
ewtoenmb8lknsvo0jn19h7sl352i6du
Gladys Kalema-Zikusoka
0
10144
56613
35586
2026-06-26T05:48:02Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56613
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gladys Kalema-Zikusoka''' (yazaalibwa nga 8 Ogusooka 1970) ye [[:en:Uganda|munayuganda]] [[:en:Veterinarian|omusawo w'ebisolo]] era eyatandikawo ekitongole ekiyitibwa [[:en:Conservation_Through_Public_Health|Conservation Through Public Health]], ekitongole ekikola ku kukulaba ng'abantu n'ebisolo eby'obulabe eby'omu nsiko nga [[:en:Mountain_gorillas|mountain gorillas]], ebisolo eborala, abantu n'ebisolo ebirundwa ewaka mu [[:en:Africa|Afirika]] okubeera nga biwngaala awatali bukuubagano bwonna.
Kalema-Zikusoka ye musawo w'ebisolo eyasooka mu Uganda era ye yali emunyeenye oy'emboozi empanvu ku BBC, ''Gladys'' the African Vet. Mu 2009 yawangula [[:en:Whitley_Awards_(UK)|ekirabo kya Whitley Gold]] Award olw'omulimu gwe ogw'okukuuma obutonde. Mu Ogwekkuminebiri 2021 yalangirirwa nga [[:en:Champions_of_the_Earth|nnaggwano ow'ensi]], ekitongole ekya [[:en:United_Nations_Environment_Programme|United Nations Environment Programme]] olwa sayansi n'obuyiiya bw'emirimu gye egya [[:en:One_Health|One Health]] initiative.
== Obulamu bwe n'okusoma ==
Yayagala nnyo ebisolo okuva nga wa myaka 12 ng'akula mu [[Kampala]], Kalema-Zikusoka yatandikawo ekibiina ky'ebisolo eby'omu nsiko mu ssomero lye era n'ategeka okulambula mu [[:en:Queen_Elizabeth_National_Park|Queen Elizabeth National Park]]. Okusoma kwe okw'obukugu kwatandika bwe yafuna sikaala okusoma mu [[:en:University_of_London|University of London]] Royal Veterinary College, n'afuna [[:en:Bachelor_of_Veterinary_Medicine|diguli esooka eya Veterinary Medicine]]. Oluvannyuma, mu 2003, yafuna [[:en:Master_of_Veterinary_Science|diguli ey'okubiri mu Veterinary Medicine]] okuva mu [[:en:North_Carolina_State_University|North Carolina State University]]. Alina n'ebbaluwa y'obukulembeze mu bibiina by'obwa nakyeewa, gyeyafuna okuva mu [[:en:Duke_University|Duke University]]. Ekikyasembayo kye yakola mu kusoma ye [[:en:Master_of_Business_Administration|Master of Business Administration,]] gye yafuna mu 2016.<ref name="4R" />
== Obulamu bwe ==
Kalema-Zikusoka mufumbo eri Lawrence Zikusoka, omukozi w'emirimu egya wa tekinologiya era omu ku batandikawo ekitongole kya Conservation Through Public Health. Balina abaana babiri.
== Ebituukiddwako ==
Kalema-Zikusoka bwe yaweza emyaka 25, yalondebwa okubeera omusawo w'ebisolo mu kitongole ekya [[:en:Uganda_Wildlife_Authority|Uganda Wildlife Service]], oluvannyuma ekyagattibwa n'ekitongole ekivunaanyizibwa ku madundiro g'ebisolo eby'omunsiko ekya [[:en:Uganda_Wildlife_Authority|Uganda Wildlife Authority]]. Ye muntu eyasooka okubeera mu kifo ekyo. Yatandika yasooka okutambuza ebisolo by'omunsiko ng'abiteeka mu madundiro g'eggwanga oluvannyuma lw'emyaka egiwera nga biyiggibwa mu ntalo z'omunda ezaliwo mu Uganda.
Ng'ekitundu ky'okunoonyereza kwe ku kunjajaba ebisolo, yazuula akawuka akasiigibwa abantu eri amazike n'alaba nga amazike gabeera mu kabaate ok'okulwaala.<ref name="6R">{{Cite journal|issue=59–63}}</ref>
Oluvannyuma lw'okulaga engeri endwadde z'abantu gye ziyinz okulumya oba okutta amazike, Gladys Kalema-Zikusoka,Lawrence Zikusoka ne Stephen Rubanga baatandikawo ekitongole kya [[:en:Conservation_Through_Public_Health|Conservation Through Public Health]] okulongoosa eby'obulamu obw'abantu n'obutonde obubetoolodde mu Afirika. CTPH kitongole eky'obwa nakyeewa ekisangibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] ne [[Amerika]] ekikola enteekateeka ezi'okutaasa amazike n'ebisolo by'omunsiko ebirala okuva ku bulabe bw'obulwadde obw'abantu n'ebisolo ebirundibwa ewaka obutasiigibwa,okukendeeza ku ndwadde z'abantu n'ebisolo ebirundibwa abantu ku ndwadde eziri mu kifo ewali ebisolo by'omunsiko, eokwagazisa abantu okwettanira enkola eza kizaala ggumba, n'okukozesa tekinologiya w'okuwuliziganya okuyamba okukulaakulana kw'ekitundu n'okusomesa abatu ebikwata ku mbeera y'obutonde. Kalema-Zikusoka y;avunaanyizibwa ku ndabika y'ekitongole ekyo.<ref name="4R" />
[[:en:M-Net|CTPH]] yatandikibwawo mu 2003. Mu 2015, CTPH yatandikawo pulogulaamu eyitibwa ''Gorilla Conservation Coffee''. Okusinziira ku nteekateeka eno, ekitongole eky'obwa nnakyewa kitereeza embeera z'abantu abeetolodde ekitundu nga kibayambako okubafunira akatale k'ensi yonna naddala eri ekirime ekya [[:en:Arabica_coffee|Arabica coffee]]. Olw'okweyongera kw'ensimbi, endwadde z'omu kitundu zikendedde. N'olw'ensonga eyo, endwadde ntono nnyo zezisiigibwa eri amazike g'omukitundu. Mu ngeri y'emu, abalimi baliko akasente katono kebasigaza buli abalambuzi lwe balambula ennimiro zabwe nga batambula okwerabira ku mazike agali mu kitundu.
== Ebitabo, Ebitiibwa, Awaadi, Ebirabo, n'ebirala ==
Okutambula n'ebisolo ebiyitibwa Gorillas: Olugendo lw'ebisulo by'omu Afirika Vet [[:en:Master_of_Business_Administration|https://www.amazon.com/Walking-Gorillas-Dr-Gladys-Kalema-Zikusoka/dp/1950994260]]
Kalema-Zikusoka afunye ebitiibwa bingi, awaadi n'okusiimibwa okw'olwaatu olw'omullimu gwakoze erii obutonde ne mubuntu. Mu 2009, yawangula ekirabo kya Whitley Gold Award, ekirabo ekisingayo okubeera ekya waggulu ekigereaageranyizibwa n'ekimanyidwa nga "[[:en:Whitley_Awards_(UK)|Green Oscars]]". Mu 2008, [[:en:San_Diego_Zoo|San Diego Zoo]] yamuwa ekirabo ekya Conservation-in-Action Award. Mu 2006, Kalema-Zikusoka yalondebwa okubeera ku kibiina kya [[:en:Ashoka:_Innovators_for_the_Public|Ashoka Fellowship]]. Mu 2007, [[:en:Seed_Magazine|Seed Magazine]] yamuyita omu ku bantu omunaana aba Revolutionary Minds in Science.<ref name="7R" />
Kalema-Zikusoka yayogerwako mu firimu ya BBC, Gladys the African Vet. Era yalabikira mu firimu za [[:en:National_Geographic|National Geographic]], Animal Planet, [[:en:M-Net|MNet]] ne [[Uganda Broadcasting Corporation|Uganda Television]]. Yalondebwa okuva mu bakulembeze b'ensi yonna omwenda okuwandiikira pulezidenti wa Amerika addako mu [[:en:Sierra_Club|Sierra Club]] Magazine, November/December 2008.
Mu 2018, Dr. Kalema-Zikusoka yaweebwa ekirabo ekya EarthCare Awardmu [[:en:United_States|United States]] ekiri mu [[:en:Sierra_Club|Sierra Club]], nga bamusiima obuyambi "obw'enjawulo mu kukuuma n'okutaasa obutonde bw'ensi", nga bwe kyali kikwatagana n'omulimu gwe gw'okukuuma embeera y'obutonde bw'ensi n'ebibwetoolodde awamu n'amazike mu Uganda. Yafuna awaadi nga 29 Ogwomwenda 2018 ku mukolo ogwategekebwa e [[:en:Denver|Denver]], [[:en:Colorado|Colorado]] mu United States.
Mu Ogwekkuminebiri 2021 yalangirirwa [[:en:United_Nations_Environment_Programme|ekitongole ky'amawanga amagatte]] ekivunaanyizibwa ku pulogulaamu ey'obutonde bwensi ekya Champion of the Earth olwa sayansi n'obuyiiya.
Mu Gwokuna 2022, Dr. Kalema-Zikusoka yaweebwa engule eya [[:en:Edinburgh_Medal|Edinburgh Medal]] [https://web.archive.org/web/20230331112507/https://www.sciencefestival.co.uk/event-details/edinburgh-medal-address-conservation-and-one-health 2022] olw'omulimu gwe ogw'okulongoosa embeera z'abantu okubeera ez'omutindo nga bawangala bulungi n'ebisolo mu bifo webikuumibwa mu Afirika. Ye yatandikao enkola eya 'One Health' ey'ekitundu ekikulemberwa okunoonyereza ku kukuuma obutonde n'okutumbuula enkolagana wakati w'abantu n'ebisolo eby'omu nsiko.
== Ebitabo ebiragiddwa ==
* Kalema G. 1994. Letter entitled "Veterinarians and Zoological Medicine" to the Veterinary Record. The Veterinary Record, 135 (1).
* Nizeyi J. B., Mwebe R, Nanteza A, Cranfield M.R, Kalema G.R.N.N., Graczyk T. 1999. Cryptosporidium sp. and Giardia sp. Infections in mountain gorillas (Gorilla gorilla beringei) of the Bwindi Impenetrable National Park, Uganda. Journal Parasitology 85 (7). American Society of Parasitologists.
* Nizeye J. B., Innocent R. B., Erume J, Kalema G. R. N. N., Cranfield M. R. and Graczyk T. K. 2001. Campylobacteriosis, Salmonellosis, and Shigellosis in free-ranging human-habituated mountain gorillas in Uganda. Journal of Wildlife Diseases 37(2): 239–244.
* Graczyk T. K., DaSilva A. J., Cranfield M. R., Nizeye J. B., Kalema G. R and Pieniazek N. J. 2001. Cryptosporidium parvum genotype 2 infections in free-ranging mountain gorillas (Gorilla gorilla beringei) of the Bwindi Impenetrable National park, Uganda. Parasitology Research 87(5):368-70.
* Kalema-Zikusoka G, Kock R. A., Macfie E. J. 2002. Scabies in free-ranging mountain gorillas (Gorilla beringei beringei) in Bwindi Impenetrable National Park, Uganda. Veterinary Record 150(1):12-5.
* Kalema-Zikusoka G and Lowenstine L. 2001. Rectal prolapse in a free-ranging mountain gorilla (Gorilla beringei beringei): clinical presentation and surgical management. Journal of Zoo and Wildlife Medicine 32(4):509–513.
* Kalema-Zikusoka G, Horne W. A., Levine J. and Loomis M. R. 2003. Comparison of the cardiopulmonary effects of medetomidine-butorphanol-ketamine and medetomidine-butorphanol- midazolam in patas monkeys (Erthyrocebus patas). Journal of Zoo and Wildlife Medicine 34(1):47–52.
* Kalema-Zikusoka G, Rothman JM, Fox MT. 2005. Intestinal parasites and bacteria of mountain gorillas ( Gorilla beringei beringei) in Bwindi Impenetrable National Park, Uganda. Primates 46:59–63.
* [[:en:Steven_A._Osofsky|Osofsky, Steven A.]], Richard A. Kock, Michael D. Kock, Gladys Kalema-Zikusoka, Richard Grahn, Tim Leyland, William. B. Karesh. 2005. Building support for Protected Ares using a One Health perspective In: Friends for Life, New partners in support of protected areas. Edited by Jeff McNeily. Published by IUCN, Species Survival Commission.
* Kalema-Zikusoka G, Bengis R, G., A. L. Michel and M. H. Woodford. 2005. A preliminary investigation of tuberculosis and other diseases in African buffalo (Syncerus caffer) in Queen Elizabeth National Park, Uganda. Onderstepoort Journal of Veterinary Research, 72:145–151.
* Gladys Kalema-Zikusoka, and Lynne Gaffikin. 2008. Sharing the Forest, Protecting Gorillas and Helping Families in Uganda. Focus series, published by the Woodrow Wilson International Centre for International Scholars and USAID, Issue 17 October 2008.
* Gladys Kalema-Zikusoka. 2009. Lair of a Silverback. Wild Places. National Geographic Traveler, Issue October 2009.
* Fabien H.Leendertz and Gladys Kalema-Zikusoka. 2021. Vaccinate in biodiversity hotspots to protect people and wildlife from each other. Nature 591:369.
== Ebyawandiikibwa ==
<references responsive="1"></references>
== Enkolagana ez'ebweru ==
* [https://ctph.org/ Conservation Through Public Health]
* [https://gorillaconservationcoffee.org/ Gorilla Conservation Coffe]
* [https://web.archive.org/web/20110723123310/http://www.whitleyaward.org/display.php?id=150 Whitley Gold Award for Gladys Kalema-Zikusoka]
* [https://www.bigwavetv.com/productions/gladys-the-african-vet/ Gladys the African Vet]
jkfifoj17fu5jfe5y4glh8imljaqahx
Gertrude Kayaga Mulindwa
0
10190
56587
30042
2026-06-26T05:40:02Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56587
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Gertrude Kayaga Mulindwa''' [[:en:Uganda|munayuganda]] akola muterekero ly'ebitabo, nga yeeyali ow'okubiri mu baali bakulira [[:en:National_Library_of_Uganda|eterekero ly'ebitabo erya Uganda]], ng'era yeeyali akulira eterekero ly'ebitabo erya Afrika n'etendekero lya Information Association and Institution.<ref>{{Cite book}}https://books.google.com/books?id=l-esDwAAQBAJ&q=african+library+and+information+associations+and+institutions%2C+gertrude+kayaga+mulindwa&pg=PA296</ref> Alina n'ebifo by'obwa nakyewa ebiwerako ku bitongole ebitumbuula okuwandiika,n'okusoma oluzungu, wamu n'ebyo ebiwereza ku by'entereka y'ebitabo okwetoloola Uganda yonna.
== Ebimukwatako n'eby'enjigiriza ==
Mulindwa yasomera [[:en:Makerere_University|kusetendekero ly'e Makerere]] mu Uganda, wamu ne [[:en:University_of_Wales|yunivasite ya Wales]]. Mu mwaka gwa 2019, yali omu ku baasooka okutikirwa nga bava ku semazinga wa Afrika kutendekero abakozi b'omu materekero g'ebitabo erya Public Library Association Leadership Academ.<ref>{{Cite web}}https://americanlibrariesmagazine.org/blogs/the-scoop/pla-debuts-african-leadership-academy/</ref>
== Okukola mu ggwanga lya Botswana ==
Mulindwa yakolako ng'eyali akulira [[:en:National_Library_Service_of_Botswana|eterekero abawereza mu terekero ly'ebitabo mu ggwanga lya Botswana]] mu [[:en:Gaborone|Gaborone]], ng<nowiki>'era yayamba n'okulakulanya ebitabo ebiyinza okukola ng'eby'okulabirako mu ggwanga lino byebayita ''</nowiki>''The Botswana Collection<nowiki>''</nowiki>'', okuva muntandikwa y'emyaka gya 1980s, eggwanga lino bweryali likyali mabega mu by'ebugagga wamu ne tekinologiya.<ref>Mulindwa, G. K. (1987). "Botswana". Bibliographic Services Throughout the World. Paris: UNESCO.</ref> Mu myaka gya 1990, ebitabo bino ebyali bikozesebwa ng'eby'okulabirako byafuna etutumu,sirwakuba nti baali babufulumya nnyo, mu ggwanga lya Botswana, wabula kubanga entegeka baali baziteeka munkola nadala ebyawandikibwa ne tekinologiya ng'aza kompuyuuta ezaali zikozesebwa, nadala okuteeka munkola namba y'akatabo mungeri y'okukamannya n'okukategeera gy'obeera oyinza okukagya oba okukafuna ng'okeetaaze. Emikutu gy'amawulire egy'enjawulo ng'egya vidiyo, gyatekebwa mu byali bikungaanyizibwa, nga kwekwali n'ebyali bifulumizibwa mu nimi ez'enjawulo; sirwakuba nti baali babifulumya wabula buli kimu baali bakiteeka kubutambi mu ggwanga lya Botswana, n'alipoota zonna ezaali ziraga okunoonyereza ezaakolebwa mu ggwanga lya Botswana zaatekebwa mu byali bikunganyiziddwa mu Botswana. Mulindwa yakubiriza okuterera obulungi ebyawandiikibwa nga bayita mu kukola, nga bayita mukukola ebitabo ebiyinza okukola ng'eby'okulabirako, sirwakubeera nti bibeera byeyambisibwa mu kumannya eby'ayita, wabula okubunyisa amagezi ku biki ebiriwo eri abantu b'eggwangwa byebayinza okukozesa n'ebisomebwa ebitono.<ref>Mulindwa, G. K. (1998). "Preserving the Nation’s Documented Heritage – The Botswana Collection at The National Library Service". Botswana Notes and Records, 30, 177-180.</ref>
Mu kwongerako ku pulogulaamu z'amaayi g'okuyigiriza n'okusomesa oluzungu, Mulindwa n'abakungu abalala baalwanirira pulogulaamu z'okusomesa oluzungu ku bakuliridde kiyambe okuzimba n'okukuuma obumannyirivu mu kwogera oluzungu n'okusoma eby'obuwanga mu Botswana. Obusenge by'okusomeramu mu byalo bwatekebwawo mu myaka gya 1980 n'egya 1990, okuyamba okulakulanya eby'obuwanga oba embeera esobola okusomerwamu, nga kino kyagyawo eby'okusomera mu materekero g'ebitabo mu byalo ebiri ewala n'okufuula ebitabo eby'okusoma nga bituuka kubuli mu. Mu mwaka gwa 2000, Mulindwa yanyonyola ebirungi ebiri mu busenge obwali bukoleddwa okusomerwamu bu byalo, n'alaga ebyali bizuuliddwa eri olukungaana lwa olwali mu ggwanga lya Yisirayiri.<ref>Mulindwa, G. K. & Legwaila, M. I. (2000). "After Literacy, what next? The challenge of sustaining a literate environment in Botswana". IFLA Council and General Conference, 66. http://archive.ifla.org/IV/ifla66/index.htm
</ref>
== Emirimu mu Uganda ==
Mulindwa yakomawo mu Uganda mu mwaka gwa, gyeyakolera ng'eyali akulira eterekero ly'ebitabo mutendekero lya Uganda Martyrs University, e Nkozi, okumala emyaka esatu. Oluvannyuma yafuuka eyali akulira eterekero ly'eggwanga lya Uganda ery'ebitabo.
Wadde tewali abateekamu ssente, ssaako nebizibu ebirala, obukulembezze bw'eterekero ly'ebitabo lino ery'eggwanga, liyamba abantu mu bitundu okudukanya ebifo byabwe gyebatereka ebitabo. Mulindwa yayogerako ku mukwano gw'eterekero lino ery'eggwanga wamu n'ebifo ebitono abantu gyebatereka ebitabo byabwe mu bitundu gyebabeera, "Tuteekawo enkola, tubabulira byebalina okugoberera nga biri ku mutindo, n'okufulumya obutabo obubasomesa engeri gyebayinza okudukanyamu ebifo gyebatereka ebitabo. Era bakola ogw'okudukanya ebifo gyebatereka ebitabobuli lunaku."<ref>{{Cite web}}http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=6210&Itemid=106</ref>
Wansi w'obukulembezze bwa Mulindwa, eterekero ly'ebitabo mu Uganda lyatandikawo pulojekiti y'okumikutu ey'okutereka obutabo ng'okafuna buli w'obeera tnga yali n'ekitongole kya Amerika ekiyitibwa Anywhere Books. Ng'olina kompuyuuta eriko yintaneeti eyatekebwamu okufuna ebinwandiiko n'okubifulumya, ebitabo by'okumikutu byali bisobola okufulumizibwa nga bisabiddwa mu kyalo yonna gyebyali bituuse. Okutwala eterekero ly'eggwanga lya Uganda wabweru w'ekizimbe paka mu byalo nga balina tekinologiya omupya, eterekero ly'ebitabo lisobozesa abantu okufuna n'okutusibwako ebyawandiikibwa mungeri enungi ere eyeetagisibwa.<ref>Mulindwa, G. K. (2004) "The Digital Bookmobile Pilot Project". Development of Literacy and Non-Formal Education Through ICTs. Uganda National Commission for UNESCO. 48-50.</ref>
Mulindwa ye muyuka wa ssentebe wa [[:en:National_Book_Trust_of_Uganda|National Book Trust of Uganda]], ekivunaanyizibwa ku by'okutumbuula okusoma mu Uganda nga bayita mu pulogulaamu ng'okuteekawo wiiki ey'ebitabo. Era y'omu kubatandikawo ng'era ye muwanika w'ekibiina kya Uganda Community Libraries Association-UgCLA, ng'awa abantu ebyawandiikibwa mu bitundu, ng'abayamba okutandika, okudukanya, n'okulabirira ebifo gyebatereka ebitabo. Ali ne kukakiiko akayigiriza abaana olusoma n'okuwandiika oluzungu ssaako n'okulwogerakebayita [[:en:Ka_Tutandike|Ka Tutandike]], ekitongole [[:en:NGO|ky'obwanakyewa]] ekikubiriza okusoma, n'okulwanirira eby'obulamu by'abaana n'okufuna obw'enkanya mu eddembe lyabanaansi y'abanayuganda.
== References ==
62kpqilheprtocrgaic1bdv0rvyy3g9
George Washington
0
10429
56573
31718
2026-06-26T05:34:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56573
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Washington''' ye pulezidenti wa Amerika eyasooka. Yazaalibwa mu February 22 1732 mu Westmoreland county, Virginia era yali Genero w’Amerika era omuduumizi w’amagye g’amatwale mu nkyukakyuka ya Amerika era yafa mu December 14, 1799, Mount Vernon, Virginia, U.S<ref>https://www.britannica.com/biography/George-Washington</ref> Era ye [[taata eyatandikawo Amerika]] era yaweerezaako pulezidenti wa U.S. nga April 30, 1789 okutuuka nga March 4, 1797.
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
ficyv40krydiuasbgarofkr2ltkqrud
Grace Birungi
0
10430
56674
32222
2026-06-26T06:14:54Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56674
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Birungi''' yazaalibwa nga 10 Ogwekumineebiri mu 1973, nga [[:en:Uganda|Munayuganda]] omudusi w'emisinde, nga esira yasinga kuliteeka mu [[:en:800_metres|mita 800]] nga bw'aba asazeeko, aduka gya [[:en:400_metres|mita 400.]]
Yawangula omudaali gwa feeza mu mita 400 mu mpaka za [[:en:1996_African_Championships_in_Athletics|1996 egya African Championship]] egyali mu kibuga [[:en:Yaoundé|Yaounde,]] nga kuno kweyateeka omudaali gw'ekikomo mu mita 800 mu mizannyo gya [[:en:1999_All-Africa_Games|All Africa Gamecs egyali mu 1999]] mu [[:en:Johannesburg|kibuga Johannesburg]]. Nga yeetabye mu mizannyo gya [[:en:2000_Summer_Olympics|Summer Olympics mu 2000,]] yakwata kifo kyakutaano mu mbiro gya mita 800 gyeyeetabamu, ekyamulemesa okweyongerayo okugenda kumutendera gwa laawuundi ey'okubiri.
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Grace Birungi ng'ali ,mu mpaka za World Athletics
{{Authority control}}
mxkwlzby8eiiq5jmpnkz5pez2hsujrz
Grace Nambatya Kyeyune
0
10469
56686
37400
2026-06-26T06:46:46Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56686
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Nambatya Kyeyune''' (née '''Grace Nambatya''') (yazaalibwa mu Gwokuna 1962), Munayuganda [[:en:Medicinal_chemist|munnassomabuziba mu by'eddagala]] (medicinal chemist), [[:en:Researcher|omunoonyerezi]] era [[:en:Academic|muyivu]], aweereza nga omukulembeze weby'okunoonyereza ku ''National Chemotherapeutic Research Institute'' (NCRI), esangibwa mu [[Kampala]], ekibuga kya Uganda ekikulu.<ref name="1R">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/dr-nambatya-s-struggle-wins-through-5-herbal-medicines--3468230</ref> Okusinziira ku mukutu gwa website, NCRI kitongole kya Gavumenti <nowiki>''ekyeby'okunoonyereza nenkulakulana mubintu by'obutonde nenono n'ensengekera z'ebyobulamu(natural products and traditional and complementary health system)''</nowiki>.<ref name="2R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://ncri.go.ug/organization-structure/ |access-date=2024-03-27 |archive-date=2023-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201024320/https://ncri.go.ug/organization-structure/ |url-status=dead }}</ref> Mu Gwomusanvu 2021, Nambatya is asiimibwa n'okutandikawo ebitooli bitaano, kati ebikozesebwa mu malwaliro g'obwananyini ne Gavumenti, ebijibbwa mu bimela n'amaddagala ga Uganda which are extracted from Ugandan plants and herbs.<ref name="1R" />
[https://en.wikipedia.org/wiki/Trinity_College_Nabbingo]
== Ebimukwatako n'obuyigirize ==
Nambatya yazaalibwa mu Gwokuna 1962 eri Mary Perepetwa Sonko ne Charles Sonko abe Ssaza, mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'eMasaka]] , mu [[:en:Central_Region,_Uganda|bitundu bya Buganda]] eya [[Yuganda|Uganda]]. Pulayimale yagisommera mu bitundu bya Masaka ebyamaanyi. Oluvannyuma yagenda ku [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]], kati eri mu [[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]], gyeyamaliriza emisomo jya O-Level ne A-Level.
Nambatya yayingizibwa mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]], eyo jyeyafunila [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli ya Sayansi]] mu [[:en:Chemistry|Byobuziba]] (Bachelor of Science degree in Chemistry), eyagobererwa [[:en:Education|Dipulooma mu Byenjigiriza]] (Postgraduate Diploma in Education). Oluvanyuma, yafuna [[:en:Education|Diguli y'oBukugu bwa Sayansi]] mu [[:en:Medicinal_chemistry|Busawo bwobuziba]] (Medicinal Chemistry), eyagobererwa diguli eya [[:en:Doctor_of_Philosophy|Doctor of Philosophy]] mu somo lyelimu, byombi bwamuweebwa [[:en:Loughborough_University|Loughborough University]] mu United Kingdom.
== Emirimu ==
Okutandika circa 2000, Nambatya abadde asoma nga bwa bwamanyisa eddagala lye kinaansi, nga bwakolagana n'entababuvo Z'omuyuganda, abasawo bekinansi n'abasawo mubugwanjuba. Asimibwa olwamaanyi geyateeka emabaga wa biilu ya "Indigenous and Complementary Medicine Bill of 2015".<ref name="3R">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nambatya-recognised-for-promoting-herbal-medicine-3415888</ref>
Okunoonyereza kwa Nambatya kusimibwa mu kuleeta ebitoolo ebwenjawulo ku katale mubiseera bya [[:en:COVID-19_pandemic|COVID-19 pandemic]]. Omuli bino:
; UBV-01N
Enkola yeby'obutonde ebyatandikibwaawo Nambatya ne ttiimu ye ku. Okuva Mugwoluberyberye 2021 baligezesa ku bantu mu ddwaliro lye [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago National Referral Hospital]].<ref name="1R">{{Cite web}}</ref><ref name="4R">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.xinhuanet.com/english/africa/2021-02/11/c_139737360_2.htm |access-date=2024-03-27 |archive-date=2024-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126161726/http://www.xinhuanet.com/english/africa/2021-02/11/c_139737360_2.htm |url-status=dead }}</ref>
; Excel Sanitizer
Enkola eno elimu''[[:en:Warburgia_ugandensis|Warburgia ugandensis]]'', elwanyisa bakkitiriya ne bufungi (antibacterial and antifungal).<ref name="1R">{{Cite web}}</ref>
; Warbugia Herbal Cough Syrup
Eriri mukukolebwa nga eggagala ly'ekifuba mu balwadde ba COVID-19 .<ref name="1R">{{Cite web}}</ref>
; NCRI Immuno Booster
Ekyokunwa ky'obulamu( organic drink) ekiri mukukolebwa okugumya amaanyi gomubirir okulwanisa endwadde ezireetebwa obuwuka bwa bakkitiriya,vayiraasi ne fungi mu byona ne ataaka ezamaanyi, mu bufunze.<ref name="1R">{{Cite web}}</ref>
== Famire ==
Grace Nambatya mufumbo eri Robert Kyeyune era wamu, bazadde ba baana bataano.
== Ebirala eby'okumanya ==
Nambatya asomesa [[Ebyobuziba|eby'obubuziba]] (Chemistry) ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga| Somero lya Sayansi W'ebitonde]] (College of Natural Sciences) n'[[:en:Pharmacy|essomamalagala]] (pharmacy) ku [[:en:Makerere_University_College_of_Health_Sciences|somero lya Sayansi w'obulamu]] (College of Health Sciences), byombi ku Makerere University, the oldest and largest [[:en:Public_university|Yunivasitte ya Gavumenti]] esinga obukadde n'obunene mu Uganda.
Atuula ne ku boodi ya [[:en:National_Drug_Authority|National Drug Authority]], okuva mu mwaka gwa 2008. Ye sentebbe wa Public Private Partnership for Health (PPPH) Working Group. Era memba wa Top Management Team ku [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisitule ye byobulamu eya Uganda]] , nga ddamu eri ssabawandiisi (Permanent Secretary).<ref name="1R">{{Cite web}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Patrick_Ogwang|Patrick Ogwang]]
* [[Monica Musenero]]
== Ebijulizidwaamu ==
{{Reflist}}
== Ebijulizidwaamu wabweru wa wikipediya ==
* [https://www.newvision.co.ug/articledetails/103732 Dr Grace Nambatya wins Uganda National Heritage Awards] As of May 2021.
* [https://web.archive.org/web/20240327141024/https://www.unhro.org.ug/research_institutions/ NCRI is a component of Uganda National Health Research Organisation (UNHRO)]
2q7m9z9uiadqp8ef9h4jhi1hxsel59a
Grace Nakibaala
0
10481
56683
44662
2026-06-26T06:45:55Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56683
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Nakibala''' (yazaalibwa mu mwaka gwa 1990) [[Yuganda|Munnayuganda]] omutandisi eyatandikaw ekitongole kya PedalTap company. [[:en:Education|Emisomo]] gye egya Siniya ye yagisomera ku [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] oluvannyuma neyegatta ku tendekero lya College of Engineering Design Art and Technology (CEDAT) ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte y'eMakerere]] okukola Diguli ya Sayanis mu by'[[:en:Architecture|Obuzimbi]] (Architecture).
== Obulamu bwe ==
Grace Nakibala mukulembeze wa ttiimu ya PedalTap innovation, eri hands-free, foot-operated water-dispensing device eyakolebwa okukakanya ensaanya ye ndwadde ezisaasanibwa obuwuka bwa bakitiiriya, vayirasi ne fungi eza [[:en:Infectious_disease|infectious disease]] era n'okukereza amazzi.<ref>https://bigideas.berkeley.edu/2016/11/08/pedaltap/</ref> Era ye mutandisi wa "EpiTent", ezimbe ekyenkalakalira ekikozesebwa mu humanitarian emergencies.<ref>https://www.bbc.co.uk/programmes/p08v2gh6</ref>
== Byafunye ne bye bamutikidde ==
Grace Nakibala awangudde engule eziwelako era yakiikirila PedalTap mu Next Einstein Forum Global Gathering mu 2018
* Team lead PedalTap Innovation
* Winner of [[Afirika|Africa]] Innovation Challenge in 2017<ref>{{Cite web |url=https://pedaltapug.com/pedaltap-at-the-next-einstein-forum-2018/ |title=Archive copy |access-date=2024-03-28 |archive-date=2023-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117235609/https://pedaltapug.com/pedaltap-at-the-next-einstein-forum-2018/ |url-status=dead }}</ref>
* Winner of the Johnson and Johnson award in March 2017<ref>http://www.ranlab.org/pedal-tap-innovation-one-of-the-three-winners-of-the-johnson-and-johnson-award-in-africa-march-14th-2017</ref>
== Ebijulizidwaamu ==
{{Reflist}}
rmujwutdo9i837b6w7x8yrhhod16mzb
Gudula Naiga Basaza
0
10486
56742
55078
2026-06-26T07:10:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56742
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gudula Naiga Basaza''' munayuganda [[:en:Businesswoman|munnabizinensi]],<ref>http://www.galaxyfm.co.ug/2018/03/01/tukyayongera-bbanka-eya-udb-egabudde-abantu-bawangudde-obukadde-bwensimbi-okwekulakulanya/lady-2/</ref> [[:en:Entrepreneur|omutandisi w'emirimu]] era nga y'omu kuba [[:en:Managing_director|direkita abadukkanya]] n'[[:en:Co-founder|abatandikawo]]<ref>https://www.independent.co.ug/tag/gudula-naiga-basaza/</ref> ekitongole kya at Gudie leisure farm ekisangibwa mu Najjera, Kira town council.<ref>https://www.google.com/search?q=gudie+leisure+farm</ref> Faamu elina emizanyo ejyenjawulo ejya buli kika ky'abageny. Mumizannyo mwe muli emisinde jyokuvubba, okukakanirako webatambulira ekiyambye abagenyi okukola duyiro.
== Ebimukwatako n'emisomo ==
Gudula yazaalibwa mu [[Buganda|bintundu bya Buganda]], Kampala, Uganda, mufumbo eri Dr. Robert Basaza owe somero ly'abasawo [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|Makerere Medical School]] era akwasaganya faamu ya Gudie leisure farm. Gudula yali Fulbright scholar mu Yunivasitte ya [[:en:George_Washington_University|George Washington university]], USA (2009–2010). Yasomera ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte ye Makerere]], Uganda era yatikibwa diguli munssomabimera n'enssomabisolo (1992) oluvanyuma mu mwaka gwa 1993 yafuna ne dipuloma mu busomesa mu Yunivasitte yeemu<ref>https://care.no/Newconnections/?article_id=501</ref> era oluvanyuma ne yegatta ku Yunivasitte ya [[:en:University_of_York|University of York]], UK(1998) eyo gye yafunila diguli y'obukugu mu busomesa era olwamaliriza nayita mu Yunivasitte ya [[:en:University_of_Ghent|University of Ghent]], Belgium(2006) eyo gyebamutukila ne PhD mu tekinoloogiya wa kompyuta.<ref>https://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/She-turned-misfortune-into--a-fortune/688616-1691260-sx8g02/index.html</ref>
== Emirimu ==
Gudula yatandikawo faamu ya Gudie leisure farm nga 14 Ogusooka mu mwaka gwa 2009<ref>{{Cite web |url=https://gudieleisurefarm.org/about/ |title=Archive copy |access-date=2024-03-29 |archive-date=2024-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240303091341/https://gudieleisurefarm.org/about/ |url-status=dead }}</ref> n'ekilubirirwa ky'okutandikilawo abaana abato emirimu n'okuzimba obukuggu bwaabwo abateeka obulamu bwaabwe mu matigga olw'embeera embi eyebbeeyi ate nga tebalina kyakukikolera. Faamu era eweereza faamu ento nga emitwaalo ebiri mu bibiri mu kinaana n'ekigenderela eky'okuziza mu [[:en:Commercial_farming|balimi abasuubuzi]] n'ekiluubirirwa okutuuka emitwaalo abiri mu mwaka gwa 2026.<ref>{{Cite web}}</ref>
Faamu ya Gudie leisure farm kati elina abakozi abasoba mu abiri mu bataano eyo nga buli mukozi akolera ekinene ennyo emyaaka esattu era nga alina obusobozi okw'etandikilawo bizinensi ye olw'obukugu obwenjalo n'amagezi gebaafuna nga bakola ne faamu.
Okuva mu mwaka gwa 2009, Gudula yeetabye mu bikolwa ejyenjawulo nga sport fishing, walkways, okuvugira embalaasi ku migongo n'emubigaali. Omuli n'ebikolwa ebirala ku faamu mwemuli campsite eyigiriza eyo ekolagana n'okulunda eby'enyanjja, okulunda ebinyonyi, okulunda embizzi n'okulima ebibala n'ekiluubirirwa okufulumya taani z'ebyenyanjya kumi na bisatu n'obutundu butaano (13.5) buli wiiki n'enkoko zenyama bitaano buli linaku and 500 broilers per day.<ref>https://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/She-turned-misfortune-into--a-fortune/688616-1691260-sx8g02/index.html</ref>
Ng'ojyeeko obulimi, Gudula yabadde akola nga omumyuuka wa chancellor ne ofiisa weby'enkulaakulana ku Yunivasitte ya [[:en:St._Joseph_University|St. Joseph International university]] ne Yunivasitte ya [[:en:St._Augustine_International_University|St. Augustine International university]], Uganda. Era yaliko ku Yunivasiite ye [[:en:Uganda_Martyrs_University|Uganda Martyrs University Nkozi]] nga direkita w'ekitundu ky'emisomo gyewala era omuomesa, tekinologiya w'emisomo<ref>https://care.no/Newconnections/?article_id=501</ref>
== By'afunye ==
Ku maanyi ge ag'abulikadde , obugumu n'okusomesebwa, Gudula yalondebwa nga sentebe w'ekitongele ky'abakyaala abasuubuzi mu Uganda ekya Uganda Women Entrepreneur's Association Limited.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=24098:businesswomen-must-push-on-regardless |access-date=2024-03-29 |archive-date=2023-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522115611/https://www.observer.ug/component/content/article?id=24098:businesswomen-must-push-on-regardless |url-status=dead }}</ref> Era mmemba w'olukiiko lwa [[:en:DFCU_Group|Dfcu women advisory council.]]<ref>https://chimpreports.com/dfcu-bank-appoints-makoko-namutebi-to-women-in-business-advisory-council/</ref> Gudula iera ye pulezidenti wa East African Women Entrepreneurs Exchange Network. Era ye sentebe wa board of trustee of Kampala City Traders Association.<ref>https://care.no/Newconnections/?article_id=501</ref>
Mu mwaka gwa 2017, [[:en:Uganda_Development_Bank_Limited|Uganda Development Bank]] (UDB), nga eyita mu kiluubilirwa kyaayo eky'kuwagila [[:en:Innovation|okuyiiya]] n'okutandika [[:en:Entrepreneurship|enterprises]], ezimanyikidwa n'okutikira faamu ya Gudula nga omuwanguzi w'okuntiko mundabika eyo era faamu yafuna obukadde abiri mu butaano.<ref>http://web.monitor.co.ug/Supplement/2018/3/UDB06042018.pdf</ref>
Era yasiimibwa mungule za 2019 Hi Pipo awards mwaabo abakyaala ataano abasinga okuba n'amaanyi mu Uganda naddala mu bya bizinensi.<ref>https://money.hipipo.com/2018/04/25/50-most-influential-women-in-uganda-today/</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Fishing_industry|Fish farming in Uganda]]
* [[Ebyobulimi mu Uganda|Agribusiness in Uganda]]
== Ebijulizidwaamu ==
t8awxmsjm0y01vmzwpl6q19xmg4zozu
Mildred Barya
0
10495
56468
41565
2026-06-25T13:05:08Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56468
wikitext
text/x-wiki
'''Mildred Kiconco Barya''' muwandiisi era omutontomi okuva mu [[:en:Uganda|Uganda]].<ref name="mo-nit-or">http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/-/691232/1294386/-/50513z/-/index.html</ref>Yaweebwa ekirabo kya 2008 ekya Pan African Literary Forum Prize for Africana Fiction,ng<nowiki>'era mu kusooka yasimibwa olw'emirimu gye egy'okubeera omutontomi, nadala okusinga muz eyasooka ez'emirundi ebbiri, okwali eyitibwa, ''</nowiki>''Men Love Chocolates But They Don<nowiki>'t Say''</nowiki>'' eyali eya 2002, wamu n<nowiki>'eya 2006 eyitibwa, ''</nowiki>''The Price of Memory: After the Tsunami<nowiki>''</nowiki>''.<ref name="barya-bio">http://mildredbarya.com/?page_id=2</ref><ref name="palf">{{Cite web |url=http://www.panafricanliteraryforum.org/contest.html |title=Archive copy |access-date=2024-04-02 |archive-date=2008-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080505000711/http://panafricanliteraryforum.org/contest.html |url-status=dead }}</ref>
Barya yakolako nga munamawulire era eyali awandiika ng'agenze okutambula mungendo empaanvu. Okuva mu Gwomunaana mu 2007 okutuuka mu Gwomunaana mu 2009, yali awereza omuwandiisi omukugu mu kitongole kya [[:en:TrustAfrica|TrustAfrica]], ekitongole ekigata abantu mu Afrika nga kisinziira mu kibuga [[:en:Dakar|Dakar]] mu ggwanga lya Senegal. Yatikirwa okuva mu pulogulaamu ya MFA ku [[:en:Syracuse_University|Yunivasite ya Syracuse]], mu New York mu 2012, Diguli ey'okusatu mu kuwandiika nga obigye mundowooza okuva ku [[:en:University_of_Denver|Yunivasite ya Denver]] mu 2016. Yali omu kubaali mu kibiina ekigata abawandiisi nga babigya mubirowoozo [[:en:Alabama_School_of_Fine_Arts|kutendekero erisomesa okusiiga ebifanannyi mu Alabama]].<ref name="ASFA">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.asfa.k12.al.us/index.cfm?event=faculty.view&id=145 |access-date=2024-04-02 |archive-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130227214521/http://www.asfa.k12.al.us/index.cfm?event=faculty.view&id=145 |url-status=dead }}</ref> [http://mildredbarya.com/about/]<ref name="mo-nit-or" /> Yabeerako era n'akolerako e Girimaani, [[:en:Botswana|Botswana]], [[:en:Kenya|Kenya]] wamu nemu Uganda. Nga ogyeko omulimu gwe ogw'okubeera omuwandiisi, Barya yakolako nga omuwi w'amagezi ku avunaanyizibwa ku nsonga z'abakozi muba [[:en:Ernst_&_Young|Ernst & Young]] abasinganibwa mu Uganda,<ref name="trust-africa">http://www.trustafrica.org/index.php?option=com_content&task=view&id=123&Itemid=103&lang=en</ref><ref name="barya-cb10">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://radiophonics.britishcouncil.org/magazine/issueten/ |access-date=2024-04-02 |archive-date=2008-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080906111407/http://radiophonics.britishcouncil.org/magazine/issueten/ |url-status=dead }}</ref><ref name="bayra-pr">http://mildredbarya.com/wp-content/uploads/2008/06/press-release.pdf</ref> nga ensangi zino asomesa kuwandiika nga obigya mu birowoozo era nga y'omu ku bali mutendekero erya [[:en:University_of_North_Carolina_at_Asheville|Yunivasite ya North Carolina mu Asheville]].<ref>https://english.unca.edu/faces/mildred-barya</ref>
Barya y'omu kubaatandikawo<ref name="pambazuka-news">http://www.pambazuka.org/en/category/books/75591</ref> ng'era awereza ku kakiiko akawi k'amagezi mu kibiina ky'abawandiisi ekya [[:en:African_Writers_Trust|African Writers Trust]],<ref name="AWT-board">http://www.africanwriterstrust.org/advisory-board</ref> " ekibiina ekyatondebwa okutakola magoba, wabula okukungaanya n'okukwanaganya abawandiisi okuva mu Afrika nga bali mu bifo okwetoloola ensi yonna wamu n'abawandiisi abali ku semazinga, okutumbuula okugabana obukodyo, wamu n'ebikozesebwa ebirala, n'okubiriza enkulakulana y'amagezi, wamu n'okuyigirizibwa wakati w'ebibiina byombi."<ref name="AWT">http://www.africanwriterstrust.org/</ref>
== Okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti ye Kabale]] mu bukiikakkono bwabugwanjuba bwa Uganda, Barya yasomera ku Mwisi Primary School wamu ne [[:en:Kigezi_High_School|Kigezi High School.]]Mu 1996, yaweebwa basale enzijuvu nga gavumenti yeeyali agenda okumusasulira ebisale byonna ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]] mu Uganda. Yatikirwa mu 1999 nene Diguli mu By'enjigiriza mu bikwatagana mu biwandiike. Yeegata ku [[:en:FEMRITE|kibiina ekigatta abakyala abawandiisi]] bweyali ku yunivasite, ng'eno yakerelayo bukubirire ng'ali ne [[:en:Goretti_Kyomuhendo|Goretti Kyomuhendo,]] eyali omukwanaganya wa pulogulaamu, wamu ne [[:en:Violet_Barungi|Violet Barungi]] eyali omusunsunzi w'ekibiina kino, ekya FEMRITE.<ref name="barya-cb10" /><ref name="AfroLit-MN-MB">http://afrolit.com/ugandan-writers-meet-mildred-barya-kiconco/335/l.aspx</ref><ref name="AfricanWriter-Caples">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.africanwriter.com/articles/508/1/I-try-to-highlight-social-issues-affecting-women---Violet-Barungi/Page1.html |access-date=2024-04-02 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927005003/http://www.africanwriter.com/articles/508/1/I-try-to-highlight-social-issues-affecting-women---Violet-Barungi/Page1.html |url-status=dead }}</ref>
Mu 2000, Barya yasoma koosi ya satifikeeti mu by'obubaka, eby'empuliziganya wamu n'okumannya engeri bizineensi oba ebitongole kyebitandika okukolamu ku mutendera ogwe'ensi yonna, nga yagisomera ku International Women's University mu Vifu, mu kibuga [[:en:Hamburg|Hamburg]] e Girimaani. Mu 2002, yasomera eby'okubeera nga wenyigira mu by'okusunsula ebiwandiike wamu n'okudukanya eneeyisa n'embeera y'abantu okuva ku [[:en:Moi_University|Yunivasite y'e Moi]] esinganibwa mu [[:en:Eldoret|Eldoret]] mu ggwanga lye Kenya. Okuva mu 2002 okutuuka mu 2004, yaddamu okwegata ku Yunivasite y'e Makerere okufuna Diguli ey'okubiri mungeri abantu gyebeeyisaamu mu bitongole.<ref name="barya-cb10" /><ref name="bayra-pr" />
Mu 2006 okutuuka mu 2007, Barya In 2006–2007, Barya yalina eky'okubeera omuwandiisi omukugu bweyali mu Per Sesh Writing Program mu Popenguine ekisinganibwa e Senegal, wansi w'amateeka aga [[:en:Ayi_Kwei_Armah|Ayi Kwei Armah]].<ref name="barya-bio" />
== Okuwandiika n'okuwakanyizibwa kweyali afuna ==
Ebitontome Barya byeyasooka okufulumya kwaliko kyebaali bayita, ''Men Love Chocolates But They Don't Say'', n'awangula engule ya Ugandan National Book Trust Award mu 2002.<ref name="barya-bio" /> Eky'okubiri, kyali kiyitibwa, ''The Price of Memory: After the Tsunami'', nga nakyo kyafuna okuwakanyizibwa nga bwekiwandikiddwa wansi wano.
Yusuf Serunkuma Kajura, addamu okuyisa amaaso mu mpapula za ''The Weekly Observer'' mu Uganda yagamba nti engeri Barya gyeyali agatagatamu ebitontome bye ng'asinziira ku ndowooza ye eya Afrika, nga by'ekuusa ku birowoozo,osobola okugigerageranya ku kitontome kya [[:en:Okot_p'Bitek|Okot p'Bitek]] ekiwaanvu ekyali kiyitibwa oluyimba lwa Lawino oba <nowiki>''</nowiki>[[:en:Song_of_Lawino|Song Of Lawino]]<nowiki>''." Naye ebitontome bya Barya kubeera nga kunyumirwa omulere ogubeera gufuuyibwa mu bitundu ewasingwanibwa abakyala, obutefaananyizira ngeri Lawino gyeyali alwanirira eneeyisa y'</nowiki>obuwangwa mu Afrika."<ref name="kajura">{{Cite web |url=http://www.ugandaobserver.com/new/archives/2007arch/ent/may/ent2007042611.php |title=Archive copy |access-date=2024-04-02 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928071323/http://www.ugandaobserver.com/new/archives/2007arch/ent/may/ent2007042611.php |url-status=dead }}</ref>
Gaaki Kigambo, addamu okuyisa amaaso mu mpapula z'amawulire ga [[:en:Sunday_Monitor|Sunday Monitor]] mu Ugansda, yagamba nti, <nowiki>'' Ebintu Barya byeyatekako esira obubaka bwabigya nga ku bintu byetwamanyiira. Ku mulembe gw'amasimu, buli omu asobola okumannya omukwano ogukakasiddwa n'ebibalo by'okubala ." Kigambo era yagamba nti ebitontome eby'</nowiki>ekika kino bigyayo omukwano omungi oguli mu Barya."<ref name="kigambo">http://www.monitor.co.ug/artman/publish/insights/Barya_the_romanticist_unveiled.shtml</ref>
Okuteeka esira ku bitontome bya Barya eby<nowiki>'omulundi ogw'okusatu, nga bino byali biyitibwa ,''</nowiki>''Give Me Room To Move My Feet'' <nowiki>''</nowiki> nga byali mu 2009, [[:en:Peter_Nazareth|Peter Nazareth]] omukenkufu w'olulimu oluzungu ku [[:en:University_of_Iowa|Yunivasite ye Iowa]] mu ggwanga lya Amerika, yagamba nti," omutontomi amenya menya n<nowiki>'addamu okwegata ng'ayita mu mwoyo, ediini wamu n'ebitontome, n'akomyawo mu bulamu ekyali kisuubirwa okubeera ng'eky'afa" ng'era nti Barya, '' talekera ng'</nowiki>awo kwagala butaka bwe obwa Afrika."<ref name="nazerth">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.amalion.net/catalogue_en/item/give_me_room_to_move_my_feet/ |access-date=2024-04-02 |archive-date=2016-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919082541/http://www.amalion.net/catalogue_en/item/give_me_room_to_move_my_feet/ |url-status=dead }}</ref>
Ebiwandiiko bya Barya ebimpi byeyakola ng'abigya m,u mutwe bya;abibwako mu biwandiiko [[:en:FEMRITE|by'ekibiina ekigata abakyala abawandiisi]], ku mikutu gya <nowiki>'' ku mikutu egifulumya ebikwatagana ku mawanga agali mu luse olumu ne Bungereza, Kungero za Afrika ez'</nowiki>omukwano, Picador Africa, wamu ne ku mikutu gya [[:en:Pambazuka_News|Pambazuka egy'amawulire.]] Akatundu akatono akagibwa mu katabo keyayita <nowiki>''</nowiki>''What Was Left Behind<nowiki>'' kamuweesa ekirabo kya 2008 ekya ''</nowiki>''Pan African Literary Forum Prize for Africana Fiction<nowiki>''</nowiki>, nga kyalamulibwa [[:en:Junot_Diaz|Junot Diaz]], owa [[:en:Dominican-American|Dominican-American]] [[:en:Pulitzer_Prize|Pulitzer Prize]] ekyamuwanguza eky'okubeera omuwandiisi w'ebintu ng'abigye mutwe, wamu n'engero enyiimpi.<ref name="palf" /><ref name="bayra-pr" /> Y'omu ku bawandika mu biwandiiko bya 2019 ebya [[:en:New_Daughters_of_Africa|''New Daughters of Africa'',]] nga bino byasunsulwa Margaret Busby.<ref>https://www.nation.co.ke/lifestyle/weekend/New-Daughters-of-Africa-a-must-read-for-women-writers/1220-5422114-s2c04fz/index.html</ref>
== Awaadi ==
* Mu 2008, yaweebwa engule ya Pan African Literary Forum Prize for Africana Fiction<ref>http://mildredbarya.com/one-writer%e2%80%99s-postcard-the-pan-african-literary-forum-in-ghana/</ref>
* Mu 2015 yawangula ekirabo kya Sylt Foundation African Writer´s Residency Award<ref>{{Cite web |url=https://www.syltfoundation.com/Latest-news/Winner-of-the-2015-Sylt-Foundation-African-Writer-s-Residency-Award-announced-/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-02 |archive-date=2024-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240402080015/https://www.syltfoundation.com/Latest-news/Winner-of-the-2015-Sylt-Foundation-African-Writer-s-Residency-Award-announced-/ |url-status=dead }}</ref>
* Mu 2020 yafuna engule ya Linda Flowers Literary Award for creative non-fiction entry "Being Here in This Body"<ref>https://mountainx.com/blogwire/unca-assistant-professor-mildred-k-barya-wins-2020-linda-flowers-literary-award/</ref>
== By'awandiise nebifulumizibwa ==
=== Ebitontome ===
*
*
*
* "A fragile heart", "If I was" in <cite class="citation book cs1">Femrite Publications. 2009. ISBN <nowiki><bdi>978-9970-700-18-9</bdi></nowiki>.</cite>
* "Stormy heart", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFBeverley_Nambozo_Nsengiyunva2014">(2014). ''A thousand voices rising: An anthology of contemporary African poetry''. BN Poetry Foundation. ISBN <nowiki><bdi>978-9970-9234-0-3</bdi></nowiki>.</cite>
=== By'agye mu mutwe ebiimpi ===
* "Raindrops", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFViolet_Barungi2001">(2001). ''Words from a Granary''. FEMRITE Publications. ISBN <nowiki><bdi>9970-700-01-4</bdi></nowiki>.</cite>
* "Scars of Earth", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFAma_Ata_Aidoo2006">(2006). ''African Love Stories''. Oxfordshire, UK: Ayebia Clarke Publishing. ISBN <nowiki><bdi>0-9547023-6-0</bdi></nowiki>.</cite>
* "Effigy Child", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFViolet_Barungi2006">(2006). ''Gifts of Harvest''. FEMRITE Publications. ISBN <nowiki><bdi>978-9970700042</bdi></nowiki>.</cite>
* "Effigy Child", in <cite class="citation book cs1" id="CITEREFHelon_Habila_&_Kadija_Sesay2008">(2008). ''Dreams, Miracles & Jazz''. Picador Africa. ISBN <nowiki><bdi>978-1-77010-025-1</bdi></nowiki>.</cite>
* [http://www.pambazuka.org/en/category/African_Writers/45624 "What was left of us"], in ''Pambazuka News'', 2008.
* [http://www.percontra.net/issues/26/fiction/black-stone/ "Black Stone"], in ''Per Contra: An International Journal of the Arts, Literature, and Ideas'', 2012. Reprinted in ''New Daughters of Africa'', Margaret Busby, ed., 2019.
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist|30em}}
shriudg6su8ibluh2ml8lc2x4sd5ykr
Gertrude Nakabira
0
10501
56589
32037
2026-06-26T05:40:30Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56589
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gertrude Nakabira Lubega''' (1962 – 19 Ogusooka 2020) yali munnayuganda ow'ebyobufuzi eyawereza nga omubaka wa Paalamenti omukyala owa [[Lwengo (disitulikit)|Disitulikiti ya Lwengo]] okuva ku mwaka gwa 2011 okutuusa 2016. Nga tanalondebwa, yamala ebanga eliwelako mu busomesa, ekyamulobera okufuuka Offiisa w'emisomo mu [[Sembabule (disitulikit)|Disitulikitti ye Sembabule]].
== Ebimukwatako ==
Gertrude Nakabira Lubega yazaalibwa mu mwaka gwa 1962.<ref name="Bindhe 2015">https://ugandaradionetwork.net/story/mp-nakabira-accused-of-holding-forged-academic-papers</ref> Yakolako nga omusomesa ne consultant mubyemisomo, namala emyaka asattu mu entaano mu mirimu ejyasooka.<ref name="monitor">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-lwengo-woman-mp-gertrude-nakabira-succumbs-to-cancer-1870520</ref> Mu mwaka gwa 2005, yafuuka Offiisa w'ebyemisomo owa [[Sembabule (disitulikit)|Disitulikiti ye Sembabule]], naweereza okutuusa omwaka gwa 2010.<ref name="monitor" />
Mu kulonda kw'abonna okwa [[:en:2011_Ugandan_general_election|2011 Ugandan general election]], ylondebwa ku lwa [[National Resistance Movement]] ku ntebe y'omubaka omukyala akyikirira Lwengo.<ref>http://www.ec.or.ug/sites/Elec_results/Elected%20MPs%202011%20General%20Elections.pdf</ref> Mu mwaka gwa 2013, mu kiseera kya anniversary y'obufumbo bwe ey'emyaka abiri mu etaano ku Kinoni Town Council, [[:en:Rwampara_district|mu Disitulikitti ye Rwampara]], Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] yatendereza "obumalirivu bwe ku nkulaakulana n'okujjawo obwaavu mu constituency ye".<ref name="New Vision">https://www.newvision.co.ug/news/1335203/respect-families-museveni</ref>
Mu kulonda kwa bonna okwa [[:en:2016_Ugandan_general_election|2016 Ugandan general election]], yasalawo okulekulira entebbe y'omubaka omukyala okusobola okunoonya akalulu k'entebbe y'omubaka wa Bukoto County South.<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1330723/judith-babirye-nabakooba-pick-nomination-forms</ref><ref name="Bindhe 2015">{{Cite news}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBindhe2015">Bindhe, Edward (21 January 2015). [https://ugandaradionetwork.net/story/mp-nakabira-accused-of-holding-forged-academic-papers "MP Nakabira Accused of Holding Forged Academic Papers"]. ''[[Uganda Radio Network]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 October</span> 2023</span>.</cite></ref> Naye, yafuna okunenyezebwa olwokugyingirira empapula z'emisomo gye mu biseera by'okunoonya akalulu, omwali obutakwatagana wakati w'olunaku lwe y'amaliriza emisomo gye ejy'obuto n'olunaku lwe yazaalibwa.<ref name="Bindhe 2015" /> Ku nkomerelo, yawangulwa [[:en:Muyanja_Mbabaali|Muyanja Mbabaali]] era naava mu Paalamenti.<ref name="ugandaradionetwork">https://ugandaradionetwork.net/story/former-lwengo-woman-mp-gertrude-nakabira-dead</ref>
Oluvannyuma lw'emyaka nga mulwadde nnyo, yamala n'aweebwa ekitanda mu [[:en:Nsambya_Hospital|Ddwaliro lye Nsambya]], eyo jy'eyafiira n'ekilwadde kya kookolo nga 19 Ogusooka 2020, ku myaka 57.<ref name="monitor 20200122">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-lwengo-woman-mp-nakabira-laid-to-rest-1871168</ref> Oluvannyuma yaziikibwa mu Kibengo, [[Sembabule (disitulikit)|Disitulikitti ye Sembabule]] nga 22 Ogusooka.<ref name="monitor 20200122" />
Yabeera mu [[:en:Lwengo|Lwengo]]. Yalina mukulu we omuwala Irene Nakabira. Eyafumbirwa Emmanuel Lubega mu mwaka gwa 1988.
== Ebijulizidwamu ==
{{Reflist}}
junns3u50j5lw87feyz8wv4df2cbsda
Godiva Akullo
0
10519
56644
44138
2026-06-26T06:00:10Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56644
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godiva Akullo''' advocate wa Kooti Enkulu eya Uganda era omulwanirizi w'eddembe ly'abakyala.<ref name=":0">https://www.aljazeera.com/author/godiva-akullo</ref> Ab'ekibinja kya LGBTQ n'abalwanirizi b'eddembe lya bakyala mu Uganda,<ref>{{Cite web |url=https://ugandafeministforum.org/team-member/godiva-monica-akullo/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-03 |archive-date=2024-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222195435/http://ugandafeministforum.org/team-member/godiva-monica-akullo/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://hls.harvard.edu/today/ll-m-s-for-lgbt-rights/</ref> gwebebuzaako ku nsonga za Sexuality, Gender n'amateeka, n'eddembe ly'abantu, era musomesa w'amateeka.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
== Emisomo ==
Basomera ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte ye Makerere]] mu Uganda era nebatikibwa ne diguli ye by'amateeka, Dipulooma mu Legal Practice okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development]] mu Uganda(LDC). Balina Diguli y'Obukugu mu Mateeka okuva mu[[:en:Harvard_University|Yunivasitte ya Havard]].<ref name=":1">https://africanfeminism.com/inspiring-african-feminists-interview-with-godiva-akullo/</ref>
== Article ezi fulumiziddwa ==
Godiva Akullo yafulumya artice nyingi omuli;
* ''Omulundi omulala: Bannabyabufuzi ba Uganda Politicians Stoking Anti-LGBTQ+ Sentiment okusigala mu buyinza''.<ref>https://muckrack.com/godiva-akullo/articles</ref>
* ''Uganda: Eteekamu amaanyi mu anti-LGBTQI sentiment okusigala mu buyinza''.<ref>https://www.aljazeera.com/opinions/2021/6/19/the-ugandan-government-pernicious-use-of-anti-lgbtqi-policies</ref>
* ''Abo b'akiliisa maanyi n'abatta abakyala naawe bajya kuta''.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/those-who-rape-and-kill-women-will-murder-you-too-1743600</ref>
== Laba ne ==
# [[Dorcus Acen]]
# [[:en:Kasha_Jacqueline_Nabagesera|Kasha Jacqueline Nabagesera]]
# [[Stella Nansikombi Makubuya]]
# [[Clare Byarugaba]]
# [[:en:Richard_Lusimbo|Richard Lusimbo]]
# [[:en:Julie_Mutesasira|Julie Mutesasira]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
ab7r6ilhre24tv11ywik1ajs5kmyy8u
Grace Oburu
0
10528
56688
32091
2026-06-26T06:47:23Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56688
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Oburu''' Munnayuganda eyaliko Mmemba wa Paalamenti owa [[Tororo (disitulikit)|Disitulikitti ye Tororo]].<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/will-minister-opendi-retain-her-tororo-woman-mp-seat--3229858</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/farming/creating-wealth-one-cow-at-a-time-1470776</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1222003</ref> Pulezidenti Museveni yamulonda nga Commissioner wa Judicial Service Commission mu Gwokubiri mu mwaka gwa 2012.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/odoki-reappointment-illegal-says-ogoola-1550724</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-appoints-ogoola-to-head-new-judicial-commission-1503056</ref>
== Ebijuliziddwa ==
gf7dtms0ht00zk40adfowkld714lp6r
Gloria Muzito
0
10538
56623
36927
2026-06-26T05:51:31Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56623
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gloria Muzito''' ebiseera ebisinga batera kumuyita '''Anna Gloria Muzito''' ob '''Gloria A. Muzito''', nga yazaalibwa nga 29 Ogwekuminoogumu mu 2002, nga Munayuganda omuwuzi eyazaalibwa. Yawangula omudaali gw'ekikomo mu mizannyo gya All Afrca Games egyaliwo mu 2020 mu mita 100 ez'obukodyo bw'okuwuga obw'enjawulo n'atekawo likodi y'eggwanga empya.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/muzito-moondlights-olympic-case-4552528</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2024/03/10/gloria-anna-muzito-secures-bronze-in-100m-freestyle-at-all-africa-games/</ref>
== Obulamu bwe n'okusoma kwe ==
Oluvannyuma lw'okugenda e [[:en:Sweden|Sweden]], Muzito yasomera ku Hedbergska Skolan Sundsvall wwamu nemu jiimu ya Sundsvall.<ref name=":0">https://seminoles.com/sports/womens-swimming-and-diving/roster/gloria-muzito/6406</ref>
Awereddwa ebitiibwa eby'enjawulo mu nkungaana eziwerako nga eya [[:en:Atlantic_Coast_Conference|Atlantic Coast Conference]] gamba nga eya All-ACC Academic Team ne ACC Honor Roll wakati wa 2021 ne 2022.<ref name=":1">https://swimswam.com/fsus-gloria-muzito-wins-scholarship-for-accs-future-educators/</ref> IMunkomerero lya 2022, y'omu kubayizi abeenyigira mu by'emizannyo abaafuna engule ya 2022 eya Go Teach Dr Pepper Tuition Giveaway okuyamba okweyongerayo mu by'enjugiriza bye.<ref>http://theacc.com/news/2022/12/2/athlete-awards-acc-and-cfp-foundation-to-recognize-outstanding-teachers-and-fund-classroom-projects.aspx</ref> Okutuuka mu Gwokusatu mu 2024, Muzito muyizi ku [[:en:Florida_State_University|Florida State University]], wamu n'okubeera omuyizi w'okudukanya eby'emizannyo.<ref name=":1" />
== Emirimu gye mu kuwuga ==
Ku mutendera gw'eggwanga, Muzito yakiikirira [[:en:Uganda|Uganda]]<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.ugandaswimming.org/ |access-date=2024-04-05 |archive-date=2024-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240417034608/https://www.ugandaswimming.org/ |url-status=dead }}</ref>.Yakiikirira Uganda mu mizannyo gy'okuwuga egya [[:en:Swimming_at_the_2024_World_Aquatics_Championships_–_Women's_100_metre_freestyle|2024 egya]] [[:en:Swimming_at_the_2024_World_Aquatics_Championships_–_Women's_100_metre_freestyle|World Aquatics Championships]] egyaliwo mu Doha mu Qatar<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_181286</ref><ref>https://seminoles.com/news/2024/2/2/mens-swimming-and-diving-noles-set-for-world-championships-in-doha</ref>
Muzito yakiikirira [[:en:Sweden|Sweden]] wakati wa 2014 ne 2022, era nga yali ku ttiimu y'eggwanga lya Sweden ey'abato ey'okuwuga mu mpaka z'ebulaaya za 2016 [[:en:2016_European_Junior_Swimming_Championships|eza European Junior Swimming Championships]] mu 2016 n'eza [[:en:Swimming_at_the_2017_European_Youth_Summer_Olympic_Festival#Medal_events|2017 eza European Youth Summer Olympic Festival]] ng'ali wamu ne [[:en:Robin_Hanson_(swimmer)|Robin Hanson]], yasobola okuwangula omudaali gw'ekikomo mu kuwuga kwebaali babagase.<ref>https://swimswam.com/sweden-releases-team-list-european-junior-championships/</ref><ref>https://www.st.nu/2017-07-19/gloria-muzito-redo-for-stort-internationellt-masterskap-kul-att-fa-representera-sitt-land/</ref>
Y'omu kubali ku ttiimu y'okuwuga eya Florida State University wansi w'erinya ly'eby'emizannyo erya [[:en:Florida_State_Seminoles|Florida State Seminoles]]<ref name=":0" /> Muzito yali omu ku kiraabu y'okuwuga eyitibwa Dolphins mu Kampala wamu ne [[:en:Sundsvalls_SS|Sundsvall Simsällskap]] Sweden<ref>https://dolphinsswimclub.ug/spotlight/gloria-muzito-14/</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_Ugandan_records_in_swimming|Olukalala lwa likodi ya Uganda mu kuwuga]]
* [[:en:Kirabo_Namutebi|Kirabo Namutebi]]
* [[:en:Jamila_Lunkuse|Jamila Lunkuse]]
== Ebijuliziddwaamu ==
<references />
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://www.worldaquatics.com/athletes/1137925/gloria-anna-muzito Gloria Muzito] ku muzannyo gya [[:en:World_Aquatics|World Aquatics]]
* [https://seminoles.com/sports/womens-swimming-and-diving/roster/gloria-muzito/6406 Gloria Muzito] ku [[:en:Florida_State_Seminoles|The Florida State Seminoles]]
* [http://dolphinsswimclub.ug/resultsdb/swimmers/gloria-muzito/ Gloria Muzito] ku kiraabu y'okuwuga eyitibwa Dolphins
* [https://svensksimidrott.se/utveckling/ovriga-sidor/sok#query/Gloria%20Muzito Gloria Muzito] ku [[:en:Swedish_Swimming_Federation|kibiina ekifuga omuzannyo gw'okuwuga mu gganga lya Sweden]]
* [https://sok.se/om-webbplatsen/sok.html?query=Gloria+Muzito&submitButton=S%C3%B6k Gloria Muzito] ku [[:en:Swedish_Olympic_Committee|kkakiiko akadukanya emizannyo gya Olympics mu ggwanga lya Sweden]]
sglejtg4pnw5lexclho877c4cmlhblp
Goretti Angolikin
0
10611
56662
51325
2026-06-26T06:11:14Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56662
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Goretti Angolikin''' (yazaalibwa mu mwaka gwa 1986) munnayuganda omuzannyi w'omuzannyo gwa chess.<ref name=":0">https://ratings.fide.com/profile/10000429</ref><ref>http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2016-07/14/content_38875205.htm</ref> Yalina ekitiibwa kya [[:en:FIDE_title|FIDE title]] eky'omukyaala wa FIDE Master okuva mu mwaka gwa 2015.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 2019, yafuna edition essooka eya Open Mind Chess Rapids eyali mu [[:en:Kyadondo_Rugby_Club|Kyadondo Rugby Club]].<ref>https://www.pmldaily.com/tag/goretti-angolikin</ref>
== Ebimukwaatako n'emisomo ==
Mu mwaka gwa 2017, yasibagana mu kifo ekisooka mu kibinja ky'abakyaala, ye ne WFM [[:en:Ivy_Claire_Amoko|Ivy Claire Amoko]] bombi ne point mukaaga.<ref name=":1">https://kawowo.com/2017/12/04/kawuma-angolikin-win-rwabushenyi-memorial-open/</ref> Angolikin oluvanyuma yawamba olunaku we basibagana n'awangula ekitiibwa kye ekya Rwabushenyi eky'asooka. Angolikin yasengekebwa e namba ya 1638 era ya maliriza mu kifo eky'omukaaga mu byonna.<ref name=":1" /><ref>http://www.nation.sc/archive/256918/rwabushenyi-memorial-chess-championship-dericka-figaro-earns-joint-third-place-</ref> Mu mwaka gwa 2010, yatuumibwa omuzannyi wa chess ow'omwaaka.<ref name=":2">https://allafrica.com/stories/201001041140.html</ref> Mu mwaka gwa 2013, mu mpaka za National Chess championship, yafuna point 3.5 era n'ayitamu okwegatta ku bakyaala ab'olulango 3 bokka ; Grace Kigeni, [[:en:Ivy_Claire_Amoko|Ivy Claire Amoko]] ne [[:en:Phiona_Mutesi|Phiona Mutesa]] mu mpaka z'abyaala ez'enkomerero eza National Chess Championship.<ref>https://chimpreports.com/8691-kanaabi-wins-national-chess-championship/</ref> Mu mwaka gwa 2014, yali omu ku ttiimu z'abakyaala ez'amaanyi ttaano ez'alondebbwa Uganda Chess Federation (UCF) okukiikirira e gwanga mu kibinja ky'abakyaala mu mpaka za 2014 World Chess Olympiad ezaali ez'okubaawo mu Gwomunaana 1–15 mu Tromso, Norway.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160</ref> Mu mwaka gwa 2012, yali mu mpaka z'ensi zonna ez'amakumi ana eza World Chess Olympiad ezalina ttiimu z'abakyaala nga [[:en:Grace_Kigeni|Grace Kigeni]], Clare Amoko, [[:en:Phiona_Mutesi|Phiona Mutesi]], ne Rita Nsubuga.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=20754:-uganda-impresses-at-40th-world-chess-olympiad |access-date=2024-04-14 |archive-date=2024-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328050328/https://www.observer.ug/component/content/article?id=20754:-uganda-impresses-at-40th-world-chess-olympiad |url-status=dead }}</ref>
Yasoma sayansi w'entababibinja mu [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Makerere_University Yunivasitte ya Makerere].<ref name=":2"/>
== Laba na bino ==
* [[:en:International_Chess_Federation|International Chess Federation]]
* [[:en:Phiona_Mutesi|Phiona Mutesi]]
* [[:en:Grace_Kigeni|Grace Kigeni]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* Goretti Angolikin rating card at FIDE
* Goretti Angolikin chess games at ChessTempo.com
* Goretti Angolikin player profile and games at Chessgames.com
* Goretti Angolikin chess games at 365Chess.com
* https://ugandaradionetwork.com/story/uganda-ready-for-africa-chess-individual-event
* [https://www.facebook.com/public/Goretti-Angolikin Goretti Angolikin on Facebook]
* [https://chessprime.com/tournaments/tournament/31902/ East Africa Chess Championship - Women]
* https://web.archive.org/web/20240328050353/https://archives.visiongroup.co.ug/vision/NewVisionaApi/v1/uploads/NV090115pg37.pdf
9rxrbncprplyol6viwczz84ww3uaf65
Gloria Kamba
0
10645
56622
32386
2026-06-26T05:51:03Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56622
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gloria Kamba''' (yazaalibwa mu Gwomusavu nga18) [[Yuganda|Munnayuganda]] omuweereza wa ku laagiyo eyali omuweereza eyasooka okuweereza ku pulogulamu ya 88.2 Sanyu FM ey'abuli ku makya mu wiikki "''The Early Riser''" ne pulogulaamu ya Sunday ey'emisana "''The Intimate Connection''"<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1513460/kalungis-lens-fm-radio-uganda</ref> Asiimibwa nga omu ku ba bakyaala abaamanyi abasookera ddala okuweereza ku FM radio mu Uganda.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=2004:15-years-of-sanyu |access-date=2024-04-16 |archive-date=2021-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526133606/https://www.observer.ug/component/content/article?id=2004:15-years-of-sanyu |url-status=dead }}</ref>
Mu myaka jya 1980, yali amanyikiddwa nga ''Gloria Nekesa'' nga ali mu somero lya [[:en:Namasagali_College|Namasagali College]] .
== Ebimukwaatako ==
Kati abeera mu [[:en:UK|UK]].<ref name=":0"/>
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* [https://fr-fr.facebook.com/TheKampalaExpress/photos/gloria-kamba-the-very-first-presenter-of-the-882-sanyu-fm-weekday-breakfast-show/725359414261041/ Okunyonyola kwa Kampala Express Facebook ku Gloria Kamba]
* [http://sanyufm.com/ Website ya Sanyu FM.]
* [https://www.youtube.com/channel/UCOgjlzy8Bhol-yRQCStqEVg Gloria Kamba ku YouTube]
* [https://www.kkbox.com/tw/en/artist/BrCCYXJ.m9O8um0F0hD2-08K-index-1.html Album ya Gloria Kamba].
i9r86z3xbk6c0vydkjmm2iqiblpdoia
Godliver Businge
0
10661
56645
32408
2026-06-26T06:02:24Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56645
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godliver Businge''' (yazaalibwa mu c. 1987) Munnayuganda [[:en:Civil_engineering|omukugu mu kukola enguudo]] era omukulu akulira okutendeka kwa tekinologiya mu kitongole ky'abakyala ekya Global Women's Water Initiative.
Ng'akula, Businge tajjukira kwetikka ku [[:en:Jerrycan|kidomola]] ki liita 20 ku mutwe. Oluvanyuma lw'okumaliriza Siniya, n'okufa kwa mugandawe ne Taatawe, Businge yegatta ku [[:en:African_Rural_University|African Rural University]].<ref name="AFPF">http://media.wix.com/ugd/bce953_a8d10fa69d674fc5b738dc2a78a9a78a.pdf</ref> Naye bweyazuula nti ayagala kubeera Yinginiya, yakyuka n'eyegatta ku ttendekero ly'eby'emikono erya Uganda Rural Development Training Vocational Institute. Yalondawo by'abuzimbi ng'eno gy'ayayigira obwa ffundi, okuyiwa enkokoto,okukanika, okubajja, okuyunga, okwokya ebyuma. Yafuna sikaala okuva mu ba URDT, Yakolerangako mu bokya ebyuma,era yawangula empaka z'okutonatona awaka eza home design competition mu 2009 eza Uganda Vision 2035.<ref name="AFPF" /> Yatikkrwa mu ssomo elyo ate n'eyeegatta ku St Joseph's Technical Institute, Kisubi, Uganda. Mu 2011 yatandikawo ebifo bya [[:en:Pico_hydro|pico hydroelectric]] power stations mu [[:en:Kagadi|Kagadi]].<ref>http://ugandaradionetwork.com/story/kagadi-woman-lights-up-villages-with-small-water-dams</ref> Yafuna Diguli mu kuzimba mu 2012, nga yeyasinga mu kibiina kyonna nga yakkirizibwa okwogerako eri bayizi banne. Oluvanyuma lw'okutikkirwa, yagaana omulimu ogw'ali gumuweereddwa aba Minisitule y'ebyenjigiriza olw'ebigendererwa eby'okweyongerayo mu misomo gyee.<ref name="AFPF" />
Businge akola ng'akulira abatendesi be by'a tekinologiya mu kibiina ky'abakyala ekya Global Women's Water Initiative (GWWI), ng'asomesa abakyala n'abavubuka mu [[:en:Kenya|Kenya]], [[:en:Tanzania|Tanzania]], ne [[:en:Uganda|Uganda]] ku butya bw'oyinza okuzimba ensulo z'amazzi n'okugatereka.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uprisingradio.org/home/2015/06/24/ugandan-activist-shares-her-inspiring-story-of-fighting-for-gender-equality-through-civil-engineering/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2019-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717040439/http://uprisingradio.org/home/2015/06/24/ugandan-activist-shares-her-inspiring-story-of-fighting-for-gender-equality-through-civil-engineering/ |url-status=dead }}</ref> She teaches the construction of bio-sand filters and water tanks. Ng'ayita mu Kitongole, Businge asaomesezza abakyala okuzimba era bano be baweebwa omulimu gw'okuzimba [https://web.archive.org/web/20150714175125/http://www.trust.org/item/20140128142731-djfcv?view=print kabuyonjo eziri ku mutindo].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.trust.org/item/20140128142731-djfcv?view=print |access-date=2024-04-16 |archive-date=2015-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150714175125/http://www.trust.org/item/20140128142731-djfcv?view=print |url-status=dead }}</ref>
Businge alina omwana omuwala era aweereza ku pulogulaamu ya Lediyo eya ''Ladies Night'', nga abulira abakyala omugaso oguli mu kusoma.<ref>https://web.archive.org/web/20181018001128/http://issues.ayibamagazine.com/five-african-female-scientists-you-should-definitely-know-about</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [http://globalwomenswater.org/ Global Women's Water Initiative]
* [https://www.youtube.com/watch?v=gneZFeU1NY8 Businge's 2014 keynote speech at the African Food and Peace Foundation's annual dinner]
bufdbysv9qemh8dfykqfbdzs9wdelin
Grania Rubomboras
0
10687
56693
36110
2026-06-26T06:48:54Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56693
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grania Rosette Makatu Rubomboras''' (eyali Grania Makatu) [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Electrical_engineer|omulongooserezi w'amasanyalaze]] era [[:en:Corporate_executive|corporate executive]]. Ye Offiisa wa Programme, Power Project eya [[:en:Nile_Basin_Initiative|Nile Equatorial Lakes Subsidiary Action Program]], esangibwa mu [[:en:Kigali|Kigali]], [[:en:Rwanda|Rwanda]], eyo gyakilembera enkulaakulana z'amasanyalazze ne Dipaatimenti y'ebyobusuubuzi.<ref name="Proj">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.nilebasin.org/nelsap/index.php/en/news/157-the-nile-basin-initiative-and-the-african-development-bank-sign-a-financing-agreement-of-euro-2-0-million-over-eu-africa-infrastructure-trust-fund-to-move-the-nelsap-interconnection-of-electric-grids-project-to-operational-phase |access-date=2024-04-24 |archive-date=2019-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514020637/http://www.nilebasin.org/nelsap/index.php/en/news/157-the-nile-basin-initiative-and-the-african-development-bank-sign-a-financing-agreement-of-euro-2-0-million-over-eu-africa-infrastructure-trust-fund-to-move-the-nelsap-interconnection-of-electric-grids-project-to-operational-phase |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwaatako n'emisomo ==
She yazaalibwa mu Uganda era n'asoma emisomo gya pulayimale mu masomero g'abulijjo. Yasomera [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]], nakuguka mu [[Ebyobuzimbe|Essomabuzimbe]] (Physics), [[Ebyobuziba|essomabuziba]] (Chemistry) n'[[Ekibalangulo|Ebyokubala]] (Mathematics).<ref name="Profile">http://www.spintelligentpublishing.com/Digital/ESI-Africa/issue2-2016/html5/index.html?page=80&noflash</ref> Yasoma enongooserezi (engineering) mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte y'e Makerere]], n'atikibwa ne [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli ya Sayansi]] mu [[:en:Electrical_engineering|nongooserezi z'amasanyalaze]] mu 1978.<ref name="Profile" /> Oluvanyuma, yafuna diguli ya [[:en:Master_of_Business_Administration|Masters mu kudukanya ebya Buzinensi]], okuva mu [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mak.ac.ug/documents/60thGradThur21stList.pdf |access-date=2024-04-24 |archive-date=2010-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101220194132/http://mak.ac.ug/documents/60thGradThur21stList.pdf |url-status=dead }}</ref> Alina diguli ya [[:en:Master_of_Science|Masters mu bya Sayansi]] mu [[:en:Master_of_Science|Kudukannya Puloojekitti]], eyamuweebwa [[:en:Boston_University|Yunivasitte ya Boston]].<ref name="Profile" />
== Emirimu ==
Oluvanyuma lw'akiseera nga tali mu Uganda, Rubomboras yegatta ku kitongole kati ekitakyaakola ekya "Uganda Electricity Board" mu 1992.<ref name="Profile" /> Yayambuka nga ayita mu rank okutuuka mu kifo kya [[:en:Managing_Director|Managing Director]], mu 2003 .<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1266508/ueb-assets-earn-sh3b</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1102208/ueb-spends-usd30m-stations-upgrade</ref> UEB bweyagalwaawo mu 2004, Rubomboras yamala emyaaka egiwerako nga Manager w'enteekateeka za Puloojekiti mu "[https://web.archive.org/web/20220309085718/http://www.rea.or.ug/ Rural Electrification Agency], eyo jye yali alkulira Dipaatimenti eteekateeka". <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2017)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Mu mirimu gye nga regional project manager wa Nile Equatorial Lakes Subsidiary Action Program, Interconnection of Electric Grids Project, n'oluvanyuma nga omukulu wa Power Development ne dipaatimenti y'ebyobusuubuzi. Dipaatimenti ye evunaanyizibwa ku bikolwa bittaano: 1. Okukwataganya entabuza y'amasanyalazze ga Burundi, the [[Democratic Republic of Congo|Democratic Republic of the Congo]], Kenya, [[Rwanda]] ne Uganda. 2. Enkulaakulana ya [[:en:Rusumo_Hydroelectric_Power_Station|Rusumo Hydroelectric Power Station]] 3. Emisomo gy'okwetegereza entabuza n'ensaasanya y'amasanyalaze ekiteekedwaawo okugatta ega [[:en:Tanzania|Tanzania]] ku ga [[:en:Zambia|Zambia]]. 4. Enkulaakulana y'okusaasanya amasanyalaze wakati wa Uganda ne Democratic Republic of the Congo era 5. Enkulaakulana y'ensaasaana ya masanyalaze ga Uganda - [[:en:South_Sudan|South Sudan]].<ref name="Profile" />
== Obulamu bwe ==
Rubomboras maama w'abaana babbiri – omuwala ayittibwa Emily n'omutabani ayittibwa Albert.<ref name="Profile" />
== Ebirala ==
Mu Gwokutaano 2017, Rubomboras yasiimbibwa ku lwe mirimu gye mu kuteekateeka national electricity grid networks ez'amawanga 5 zi mmemba za [[:en:Nile_Basin_Initiative|Nile Basin Initiative]], omuli: Burundi, Democratic Republic of Congo, Kenya, Rwanda ne Uganda. Okusiimibwa kwaali ku mukolo gw'omwaaka ogwa "African Utility Week Power Industry Awards" ogwategekebwa mu [[:en:Cape_Town|Cape Town]], [[:en:South_Africa|South Africa]], nga 17 Ogwokuttaano 2017.<ref name="Proj"/><ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Umeme--National-Water-recognized-in-continental-awards/688334-3910056-p7wjv8/index.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20170926042215/http://www.african-utility-week.com/AUW-Awards-2017-finalists</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Umeme|Umeme Limited]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* [https://web.archive.org/web/20170926042307/http://www.theeastafrican.co.ke/rwanda/Business/High-power-costs-set-to-reduce/1433224-2466804-ilc81a/index.html High power costs set to reduce]
* [https://web.archive.org/web/20240424134327/https://observer.ug/component/content/article?id=13368:locals-await-compensation-over-power-lines- Locals await compensation over power lines]
8jobr6nkechaohg58xjzqtlvu1f08t7
Gideon Bagadawa
0
10755
56595
37688
2026-06-26T05:42:31Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56595
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gideon Bagadawa''' (Ogwokutaano 8, 1966 – Ogwomukaaga 21, 2021) yali [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Business_executive|Munnabizinensi]] amanyikiddwa olw'emirimu gye mu [[:en:Private_sector|Kkampuni z'obwannanyini]] mu Uganda. Era yali [[:en:Executive_director|Dayilekita ow'okuntikko]] mu kibiina ekitaba bannabizinensi z'obwannanyini ekya Private Sector Foundation Uganda (PSFU). Mu kisanja kye. ekibiina ky'abwe kyafuna awaadi ez'enjawulo ezisiima emirimu egikoleddwa mu [[:en:Trade_association|bibiina bya bizinensi]], Kkampuni ez'amaanyi n'[[:en:Government_agency|ebitongole bya Gavumenti]] eri enkulakulana mu [[:en:Private_sector|Kkampuni ez'obwannanyini]] mu Uganda.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/NV_106823 |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127182356/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/NV_106823 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/business/finance/private-sector-body-awards-outstanding-members-1640134</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Bagadawa yazaalibwa mu kyalo kye Muyiira, Ggombolola y'e Nambale, [[:en:Iganga_District|Disitulikiti y'e Iganga]], mu Buvanjuba bwa Uganda.<ref name=":0">Private sector mourns Gideon Bagadawa". ''Bukedde''. Retrieved 2024-06-10.</ref> Mu 1979 okutuusa 1983, yamaliriza emisomo gye egya O'levo ku [[:en:Busoga_College|Busoga College Mwiri]] ne A'levo ku [[:en:Makerere_College_School|Makerere College]] okuva mu 1984 okutuusa 1986.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Bagadawa yatikkirwa ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] mu 1988 ne Diguli esooka mu by'obubalirizi eya Bachelors degree in statistics.<ref name=":1" /> Ye yongerayo mu misomo gye ku Ttendekero lya International Institute of Social Studies of [[:en:Erasmus_University_Rotterdam|Erasmus University]] mu [[:en:Rotterdam|Rotterdam]], [[:en:Netherlands|Netherlands]], gye yafunira Diguli ey'okubiri mu by'enfuna eya master’s degree in [[:en:Development_economics|development economics]] mu 1995.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Emirimu gye ==
Okumala emyaka 21, Bagadawa yakola n'ekitongole kya Private Sector Foundation Uganda (PSFU) nga emyaka kkuminagumu kw'egyo yali aweereza nga Dayilekita ow'okuntiiko.<ref>https://chimpreports.com/francis-kisirinya-replaces-late-badagawa-at-psfu/</ref> Nga tannaba kwegatta ku PSFU mu 2000, yali Dayilekita ow'okuntikko ow'ekitongola kya [[:en:Uganda_Manufacturers'_Association|Uganda Manufacturers Association]] (UMA) okumala emyaka ebiri.<ref name=":0" />Ekisanja kye ku PSFU ky'alambibwa olw'emirimu mu kisaawe kya Kkampuni z'obwannanyini ng'omulungamya ku nsonga z'eby'enfuna n'amanyi g'eyasaamu mu kutumbula n'okuvuganya mu kkampuni ez'enjawulo n'enkulakulana saako n'okussa essira mu kumalawo obutabanguko n'okutulugunyizibwa okusinzira ku kikula.<ref name=":2">https://dailyexpress.co.ug/2021/07/01/psfus-francis-kisirinya-replaces-late-badagawa-as-acting-ed/</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_106671</ref> Yasikizibwa Francis Kisirinya nga Dayilekita w'ekibiina ekitaba abasuubuzi ekya Private Sector Foundation Uganda (PSFU) oluvanyuma lw'okufa kwe.<ref name=":2" /><ref>https://chimpreports.com/francis-kisirinya-replaces-late-badagawa-at-psfu/</ref>
== By'eyakola saako n'ebyeyafuna ==
Wansi w'obukulembeze bwa Bagadawa, ekibiina kya PSFU kyakola omulimu munene mu kawefube ow'enjawulo nga "Tugobe Corona, Wear a Mask" kaweefube eyagenderera okulwanyisa n'okukomya ensaasanya y'ekirwadde ki lumiimamawuggwe ekya [[:en:COVID-19|COVID-19]]. Y'akkatiriza omugaso oguli mu kugoberera eby'ali bitekeddwa okulwanyisa ekirwadde kya [[:en:COVID-19|COVID-19]] [[:en:Standard_operating_procedure|Standard Operating Procedures]] (SOPs) okusobozesa emirimu okugenda mu maaso n[[:en:Public_health|'ebyobulamu eby'abantu bonna]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Bagadawa yali muwagizi lukulwe eri pulojekiti y'okutondawo emirimu mu kisaawe ky'okusima amafuta ne Gaasi mu Uganda, ng'essira yalissa mu kutendeka Bannayuganda okwewangulira emikisa egyali gibalindiridde.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/more-than-100-000-jobs-to-be-created-in-uganda-s-oil-sector-1571200</ref>
== Okufa kwe ==
Bagadawa y'afa nga 21, Ogwomukaaga, 2021, mu Ddwaliro ekkulu erya [[:en:Mulago_Hospital|Mulago Hospital]] oluvanyuma lw'okukwatibwa ekirwadde ki lumiimamawuggwe ekya [[:en:COVID-19|COVID-19]].<ref>https://www.independent.co.ug/gideon-badagawa-end-of-an-era/</ref>
== Ebyali bimukwatako eby'omunda ==
Yali mufumbo eri Susan Birungi era abafumbo bano baalina abaana ab'obuwala babiri, Anita ne Nina Bagadawa.
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Bagadawa, Gideon}}
rubha0dcyccob7cy7e68iycpp5rvbn0
Tamale Mirundi
0
10810
56486
47995
2026-06-25T14:55:40Z
OTF Doll
11348
OTF Doll
56486
wikitext
text/x-wiki
OTF Doll Born 10 October 2002- n'afa nga munnamawulire, omuwandiisiSharp Talk with Tamale Mirunda ku STV.<ref>https://www.watchdoguganda.com/news/20200714/96328/hours-after-quitting-nbs-kazibwe-bashir-teams-up-with-tamale-mirundi-for-new-political-show-on-stv.html</ref> Mu 2022, yatandikawo olupapula The Otf Stories eyalagibwanga emirundi ebiri mu wiiki.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ek6hfOuZ1zE</ref> Yaliko munnamawulire abantu bangi okwogera ku ndowooza ze n'obukuubagano obw'enjawulo.
yayimirizibwa yali awereddwa okulabikako ku pulogulaamu ya One on One ku [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] . Enkeera yalangiridde nti pulogulaamu eno yali ejja kubeeranga ku[[:en:YouTube|YouTube]].
[[Category:Bannabyabufuzi]]
1qlrohftct2e1ayn42qp600amt18hdf
56487
56486
2026-06-25T14:55:55Z
Icodense
5189
Reverted edit by [[Special:Contributions/OTF Doll|OTF Doll]] ([[User talk:OTF Doll|talk]]) to last revision by [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]]
47995
wikitext
text/x-wiki
'''Joseph Tamale Mirundi''' ( yazaalibwa nga 30 Ogwomukaaga 1964 - n'afa nga 13 Agwomunaana, 2024) yali munnamawulire, omuwandiisi era [[:en:Political_science|omwekenneenya w'ebyobufuzi]] owa Uganda eyalabikira ku ttivvi eziwerako nga NBS ne STV n'emikutu emirala egy'ebyempuliziganya gamba nga leediyo n'emikutu gya 'Social Media ng'asunsula ensonga z'ebyebyobufuzi n'ebikwata ku bantu. Okugeza nga ku Pulogulaamu ya Sharp Talk with Tamale Mirunda ku STV.<ref>https://www.watchdoguganda.com/news/20200714/96328/hours-after-quitting-nbs-kazibwe-bashir-teams-up-with-tamale-mirundi-for-new-political-show-on-stv.html</ref> Mu 2022, Tamale yatandikawo olupapula lw'amawulire ku yintaneeti mwe yafulumyanga amawulire agaayitibwanga Kab News. Yakolako ku [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] ku pulogulaamu One on One.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nbs.ug/category/one-on-one-with-tamale/ |access-date=2024-08-18 |archive-date=2023-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226193716/https://nbs.ug/category/one-on-one-with-tamale/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://nilepost.co.ug/tag/tamale-mirundi/</ref> Ate mu 2021, yeegatta ku STV Uganda n'abeeranga ku pulogulaamu ya The Sharp Talk n'eya Embuga eyalagibwanga emirundi ebiri mu wiiki.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ek6hfOuZ1zE</ref> Yaliko munnamawulire wa Pulezidenti, era omuwi w'amagezi we ku mikutu gy'amawulire.<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Story-behind-Tamale-Mirundi-s-sacking/688334-2810636-ujslag/index.html</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/news/1303732/contract-expired-tamale-mirundi</ref><ref>https://flashugnews.com/joseph-tamale-mirundi-biography-early-life-family-politics-and-education/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tamale-mirundi-demoted/</ref> Joseph Tamale Mirundi ajjukirwa nga munnamawulire omuvumu eyavumirira abali mu buyinza b'alaba nga tebakola bulungi ne kireetawo abantu bangi okwogera ku ndowooza ze n'obukuubagano obw'enjawulo.
Tamale yaliko omuwandiisi w'olupapula lwa Munno nga tannafuuka munnamawulire omutendeke. <ref>https://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/TAMALE-MIRUNDI--RIPPING-OPEN-THE-MOTOR-MOUTHED-POLITICIAN/691232-1659046-hitnpu/index.html</ref> Mu 2017, yayimirizibwa ku pulogulaamu ya One On One olw’okukozesa olulimi oluvuma. <ref>https://www.newvision.co.ug/news/1453172/nbs-trouble-tamale-mirundi</ref> [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti]] [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] (Pulezidenti wa [[Yuganda|Uganda]] ) yamuwa ekirabo ky'emmotoka empya ng'amusiima olw’emirimu gye ey'amawulire. <ref>https://www.pmldaily.com/news/2020/02/museveni-gifts-tamale-mirundi-brand-new-car-over-his-stance-on-mafia-dealings.html</ref> <ref>https://nilepost.co.ug/2020/02/25/president-museveni-gifts-tamale-mirundi-with-monster-300m-ride/</ref> Mirundi yalagula n'okugwa kwa [[:en:Eric_Sakwa|Eric Sakwa]] eyali RDC w'e Jinja. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://kampalasun.co.ug/2020/05/08/how-tamale-mirundi-besigye-bobi-wine-predicted-sakwas-downfall/ |access-date=2024-08-18 |archive-date=2020-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606034233/https://kampalasun.co.ug/2020/05/08/how-tamale-mirundi-besigye-bobi-wine-predicted-sakwas-downfall/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.thtube.pro/video-6616283052656282447561 |access-date=2024-08-18 |archive-date=2020-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606035301/https://www.thtube.pro/video-6616283052656282447561 |url-status=dead }}</ref> Ono era yalagula nti ekibiina kya [[:en:People_Power,_Our_Power|People Power,]] ekya [[Bobi Wine]] kyali kya kufuna ebifo ebiwera mu Paalamenti mu kulonda kwa bonna okwa 2021. <ref>https://www.pmldaily.com/news/2020/01/tamale-mirundi-predicts-people-power-will-dominate-parliament-in-2021.html</ref> Mu 2015, mukyala we omukulu, Juliet Nassimbwa yayagala okwawukana naye olw’obutakkaanya mu byobufuzi. <ref>https://bigeye.ug/breaking-tamale-mirundi-separating-with-one-of-his-wives/</ref> Yalumiriza nti yali yaweebwa obutwa mu 2019. <ref>https://nilepost.co.ug/2019/12/24/i-was-poisoned-and-i-know-who-did-it-says-tamale-mirundi/</ref> Ono era yatwalibwako mu kkooti nga munnamateeka Mabirizi amuvunaana okutyoboola erinnya lye. <ref>https://observer.ug/news/headlines/60229-mabirizi-drags-tamale-mirundi-to-court-for-defamation</ref> Mu 2015, abalamuzi baawa Pulezidenti Museveni anagezi okugoba Mirundi olw’okukumanga omuliro mu bantu bakomenye amateeka. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://redpepper.co.ug/2020/06/tamale-mirundi-leaves-nbs-tv/ |access-date=2024-08-18 |archive-date=2020-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618211505/https://redpepper.co.ug/2020/06/tamale-mirundi-leaves-nbs-tv/ |url-status=dead }}</ref> We bwatuukira nga 16 Ogwomukaaga, 2020, Tamale yali awereddwa okulabikako ku pulogulaamu ya One on One ku [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] . Enkeera yalangiridde nti pulogulaamu eno yali ejja kubeeranga ku [[:en:Facebook|mukutu gwa Facebook]] ne [[:en:YouTube|YouTube]].<ref>{{Cite web |url=https://eyalama.com/tamale-mirundi-finally-announces-his-next-move-after-exit-from-nbs-tv-and-top-radio/ |title=Archive copy |access-date=2024-08-18 |archive-date=2020-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618235234/https://eyalama.com/tamale-mirundi-finally-announces-his-next-move-after-exit-from-nbs-tv-and-top-radio/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako n’obuyigirize bwe ==
Tamale Mirundi yazaalibwa Namatovu Molly ne Yowana Mirundi okuva ku kyalo Matale-Kalagala mu [[:en:Kyotera_District|Disitulikiti y’e Kyotera]] edda eyali ekitundu ku [[Rakai (disitulikit)|Disitulikiti y’e Rakai]] ng’omwana waabwe ow’omwenda. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/people/tamale-mirundi-a-man-of-humble-origins-NV_193979</ref> Kigambibwa nti yasengukira mu Kampala mu 1979 okusoma siniya era omulimu gw’ebyamawulire yagutandikira mu lupapula lwa Munno mu kiseera kye yamala mu mwaka ogwokusatu mu siniya. <ref name=":0">[https://nilepost.co.ug/news/211805/tamale-mirundi-was-life-itself-and-only-death-could-catch-up-with-him Tamale Mirundi was life itself and only death could catch up with him]</ref> Yalina diguli ya Bachelors mu by'empuliziganya okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y'e Makerere]]. Yatandikawo empapula z'amawulire bbiri ez'obwannannyini okwali, The Voice ne Lipoota oluvannyuma lw'okutikkirwa ku yunivasite. <ref name=":0" />
== Okufa kwe ==
Tamale yafa oluvannuma lw'okulwala amawuggwe mu [[:en:Kisubi_Hospital|ddwaaliro e Kisubi]], nga 13 August 2024, gye yali amaze omwezi mulamba ng’ajjanjabwa. Yalina emyaka 60 egy'obukulu. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/political-commentator-tamale-mirundi-dies--4724622</ref> <ref>https://www.pulse.ug/news/local/tamale-mirundi-is-dead/pzqxyng</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/%f0%9f%94%b4-breaking-news-tamale-mirundi-is-dead-family-confirms/</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
scqwf0pi5dsw0epgjmh002v8f9efosq
Gravity Omutujju
0
10830
56700
48750
2026-06-26T06:50:50Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gereson Wabuyi''', amanyiddwa mu byekikugu nga '''Gravity Omutujju''', muyimbi wa rap mu [[Yuganda|Uganda]].<ref name="newvision">http://www.newvision.co.ug/news/645145-mind-those-you-meet-on-your-way-up-gravity-omutujju.html</ref><ref name="redpepper">{{Cite web |url=http://www.redpepper.co.ug/gravity-omutujju-hooks-tv-presenter/ |title=Archive copy |access-date=2024-08-31 |archive-date=2023-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402200404/https://redpepper.co.ug/gravity-omutujju-hooks-tv-presenter/ |url-status=dead }}</ref>akolaganye n'abayimbi abalala banji mu Ugandan, omuli ne [[Eddy Kenzo]]<ref>https://www.pulse.ug/entertainment/music/gravity-omutujju-announces-okwepicha-concert/0gf4q80</ref>
== Obulamu bwe n’obuyigiriza ==
Gereson Wabuyi yazaalibwa mu 1993 in [[:en:Naakulabye|Nakulabye]].<ref name=":0">https://flashugnews.com/gravity-omutujju-biography-wife-house-family-of-gereson-wabuyi/ </ref>
== Omulimu ==
Wabuyi yatandika okuyimba ng'akyali muyizi ku Old Kampala Secondary school, gye yatandikira Gravity Omutujju nga erinnya lyo kusiteegi. Kumyaka 17, yakola endagaano ne Redemption Studios, gye yakwatiira oluyimbalwe olwasooka, "Joanita".<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_166530</ref>
oluvanyuma yegatta ku pulodyusa Didi mu Born Fire, ekibiina ekisangibwa e [[:en:Makindye|Makindye]],gye yakwataganira n'abayimbi abalala bakolaganye nabo.<ref name=":0"/> Yatandika okugobererwa abamawulire olwekunenyezebwa kwabayimbi abalala..<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_166596</ref><ref>https://www.pulse.ug/lifestyle/gravity-omutujjus-romantic-side-shines-in-wifes-birthday-message/wsnenyr</ref>
== ENYIMBA ==
** Walumbe zaya, 2011. Omuntu w’abantu
** Omwooto, 2015, ekitabo kino
** Olungereza olumenyese, 2016
** Ekyakuzala, 2019. Omuntu w'abantu
** Embuzi zakutidde, 2018. Omuntu w'abantu
** Omusomesa, 2015. Omuntu w’abantu
** Joanita, 2013, Omuwandiisi w’ebitabo
** Kappa yo, 2019. Omuntu w’abantu
** Bbalansi eryato, 2018
** Towakana, 2015. Omuwandiisi w’ebitabo
** Teri dogo, 2014. Omuwandiisi w’ebitabo
** Ebikubiddwa, 2015
** Tunyumize, 2016, Omuwandiisi w’ebitabo
** Bitandise, 2020, Omuwandiisi w’ebitabo
** Nyabo, 2020. Omuntu w’abantu
** Abanyampi, 2019. Omuntu w’abantu
** Wakulemye, 2015. Omuwandiisi w’ebitabo
** Ampalana, 2018. Omuwandiisi w’ebitabo
** Malangajja, 2013. Omuntu w’abantu
== Engule n'okusiimibwa ==
* Omuwanguzi - Teeniez Breakout Omuyimbi 2013
* Omuwanguzi - Oluyimba lwa Hip Hop olusinga mu mpaka za HiPipo Music Awards 2013
* Engule za Buzz Tenniez – omuyimbi asinga omwaka, 2013
* Engule z’omuziki gwa Hipipo – Oluyimba lwa Hip hop olw’omwaka, 2013 <ref name=":0" />
* Engule za MTN hip hop – oluyimba olusinga okuwanulibwa, 2016 <ref name=":0" />
* Engule za MTN hip hop – omuyimbi asinga okuyimba mu makkati, 2019 <ref name=":0" />
== Okusunsulwamu ==
* Yasunsulwa - Oluyimba lwa Hip Hop olusinga obulungi mu mpaka za HiPipo Music Awards 2014
* Nominated - Omuyimbi asinga Munyole mu East Africa </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2023)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
[[Category:Bayimbi]]
i5k5qxa9for8xglc1lsh4ba9yuempf7
George Kasangaki
0
10849
56558
35876
2026-06-26T05:24:53Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56558
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Kasangaki'''<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/George-Kasangaki-elected-Ntagali-replace-Masindi-Kitara/688334-1485954-d0eu4c/monitor.co.ug</ref> [[:en:Bishop|Mulabirizi]] eyali [[:en:Anglican|munzikiriza y'Obukulizitaayo]] mu [[:en:Church_of_Uganda|Uganda]];<ref>https://www.anglicancommunion.org/structures/member-churches/member-church/diocese/position.aspx?church=uganda&dio=masindi-kitara&pos=bishop-of-masindi-kitara&posID=19464</ref> abadde [[:en:Anglican_dioceses_of_Rwenzori|Mulabirizi wa Masindi-Kitara]] okuva mu 2012.<ref>https://www.worldanglican.com/uganda/masindi/the-church-of-the-province-of-uganda/the-rt-revd-george-kasangaki</ref>
Kasangaki yasomera kutendekero lya [[:en:University_of_Gloucestershire|University of Gloucestershire]] ne [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University.]] Awereza mu kanisa nga omubuuzi w'omukigo, okusabira abantu, eyali aabeera mu bantu ng'akola n'ekibiina kya LIFE Ministry, wamu n'okubeera omuwandiisi w'Essaza mu [[:en:Anglican_dioceses_of_Rwenzori|Ssaza lya Bunyoro-Kitara oluvannyuma n'agenda mu Ssaza]] [[:en:Anglican_dioceses_of_Rwenzori|lya Masindi Kitara.]]
== Ebujuliziddwaamu ==
{{Reflist|1}}
712s6hxw76hqvqc9fuqovotcgx3ojtg
George Sinabulya
0
10878
56571
35874
2026-06-26T05:33:24Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56571
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Sinabulya''' [[:en:Bishop|mulabirizi]] munzikiriza [[:en:Anglican|y'Obukulisitaayo]] eyawereza mu [[:en:Uganda|Uganda]]: Ye [[:en:Anglican_Diocese_of_Central_Buganda|Mulabirizi wa Buganda ey'Omumasekati]] eyasookera ddala, nga yawereza okuva mu 1995 okutuuka mu 2001.<ref name="cbug">https://web.archive.org/web/20191104184047/https://www.centralbuganda.com/historical-background.html</ref>
[[:en:Micheal_Lubowa|Mutabani we Michael]] y'owokusatu era [[:en:Anglican_Diocese_of_Central_Buganda|Omulabirizi wa Buganda ey'omumasekati]].
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
1kwryg3vszzwddd84iw0ydjnq5df0m7
Geresom Ilukor
0
10916
56582
35917
2026-06-26T05:37:25Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56582
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geresom Ilukor''' (1935–2013) yali mulabirixi we kkanisa mu Uganda.
Ilukor yasomera ku [[Buwalasi Theological College]]. [[:en:Ordained|Yatikirwa]] mu 1964. Yawerexa mu [[:en:Anglican_Diocese_of_Soroti|Diocese of Soroti]] era mu 1972 yalondebwa nga diocesan registrar n'omuwandiisi. Yatikirwa obwa [[:en:Anglican_Diocese_of_Soroti|bishop of Soroti]] nga 11 Ogusooka 1976 kyakolebwa [[Janani Luwum]], [[:en:Archbishop_of_Uganda,_Rwanda,_Burundi_and_Boga-Zaire|SSaabalabirixi wa Uganda, Rwanda, Burundi and Boga-Zaire]], e [[Lutikko ya Namirembe|Namirembe Cathedral]].
Yafa nga 30 Ogwomunaana 2013.
== Ebijulixiddwa ==
exdakp2e7vt68qqj0anx65gspqvxbg7
Guaranty Trust Bank (Uganda)
0
10921
56741
35875
2026-06-26T07:09:56Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56741
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guaranty Trust Bank (Uganda)''', emanyiddwa ennyo nga '''GT Bank Uganda''', kkampuni ekola ku by'okuwola n'okutereka ssente mu [[Yuganda|Uganda]] . Eno yaweebwa olukusa okuweereza nga [[:en:Commercial_bank|bbanka y’ebyobusuubuzi]] okuva mu [[Bank of Uganda]], [[:en:Central_bank|banka enkulu]] era evunaanyizibwa ku bbanka endala zonna mu Uganda<ref>{{cite web|work=[[Bank of Uganda]]|url=https://bou.or.ug/bouwebsite/bouwebsitecontent/Supervision/Supervised_Institutions/Supervision/financial_institutions/2023/LICENSED-COMMERCIAL-BANKS-AS-AT-MARCH-31-2023-1.pdf/|title=List of Licensed Commercial Banks As At March 2023|author=Bank of Uganda|date=31 March 2023|access-date=2 April 2024|location=Kampala, Uganda|archive-date=20 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240220083524/https://bou.or.ug/bouwebsite/bouwebsitecontent/Supervision/Supervised_Institutions/Supervision/financial_institutions/2023/LICENSED-COMMERCIAL-BANKS-AS-AT-MARCH-31-2023-1.pdf|url-status=dead}}</ref> Kyokka Bank of Uganda oluvannyuma yakkanya ku buyinza bwa GTBank Uganda bweyajjijja mu ttuluba lya bbanka z'ebyobusuuzi ennene(''Tier I commercial bank'') nejizza mu makampuni agawola n'okutereka ensimbi (''[[:en:Banking_in_Uganda#Tier_II_financial_institutions|Tier II credit company]]'') era nga kino kyalina okukolebwa wakati wa 1 Ogwokuna2024 okutuuka nga 30 Ogwomukaaga 2024 era nga bbanka ya Uganda enkulu yesigama ku bunji bwensimbi GT Bank zeyali ekozesa mu mirimu gyayo oluusi eziyitibwa ''capital''. <ref name="CapR">{{cite web|url=https://techcabal.com/2024/03/27/gtbank-downgraded-by-uganda/|title=GTBank loses commercial bank status after Bank of Uganda reclassification|work=TechCabal|date=27 March 2024|author=Adonijah Ndege|access-date=2 April 2024|location=Lagos, Nigeria}}</ref>
== Ebikwata ku GT Bank ==
Omwaka 2019 wegwatuukira nga GT Bank Uganda eyina ebyobugagga ebibaliriwamu obuwumbi bwa Uganda 225 era abaalinamu emigabo baali basize mu bbanka eno ssente za Uganda obuwumbi 38. Mu mwaka ogwo gwegumu ogwa 2019 GT Bank yakola amagoba ga siringi za Uganda obuwumbi 2 nga tonnajjako misolo era n'esigaza akawumbi 1 mu magoba oluvanyuma lw'okusasula emisoso gyonna. Guno gwegwali omulundi gwa GT Bank ogusooka okukola amagoba amanji bwegatyo mu bbanga lya myaka 12. GT Bank Uganda ttabi lya [[Bbanka ya Guaranty Trust|Guaranty]] [[:en:Guaranty_Trust_Bank|Trust]] Bank (GTB), kampuni y'ebyensimbi esibuka mu ggwanga lya [[Nigeria]] era nga yewali ekitebe kyayo. Bbanka eno era elina amatabi amalala mu mawanga agasangibwa mu [[:en:West_African|bugwanjuba]], [[Afirika ey’omu masekkati|amasekkati]] wamu [[East Africa|nobugwanjuba]] bwa [[Afirika]].<ref name="DataR">{{cite web|date=April 2020|url=https://www.gtbank.com/investor-relations/investor-news/gtbank-uganda-declares-ugx2-billion-profit-after-12-years-of-operation/|title=GTBank Uganda Declares UGX2 Billion Profit After 12 Years of Operation|work=[[Guaranty Trust Bank]]|author=GTBank Group|access-date=2 April 2024|location=Lagos, Nigeria}}</ref>
== Ebyafaayo ==
GT Bank (Uganda) yatandika mu mwaka 2008 ng yali eyitibwa [[:en:Fina_Bank_(Uganda)|Fina Bank (Uganda)]], olwa kkampuni ya [[:en:Fina_Bank_Group|Fina Bank Group]] esibuka mu [[Kenya]] eyajiggulawo. Oluvannyuma mu mwaka 2013, Fina (eya [[Kenya]])yaguza GTB (eya [[Nigeria]]) emigabo 70 ku buli 100 ku bukadde bwa doola za [[Amerika]] 100. <ref>{{cite web|access-date=3 November 2016|url=http://www.businessdailyafrica.com/Corporate-News/Nigerian-lender-to-buy-70-pc-stake-in-Kenya-Fina-bank/539550-1918982-view-printVersion-5pe6kuz/index.html|title=Nigerian lender to buy 70 pc stake in Kenya's Fina bank|date=November 2013|newspaper=[[Business Daily Africa]]|last=BDA Reporter|location=Nairobi}}</ref> <ref name="Buy">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1336857/fina-bank-uganda-sold-nigerian-bank</ref> Ku ntandikwa ya 2014, bbanka eno yakyusa erinnya olw'okuba nga obwannanyini bwali bukyuuse <ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-02-04/nigeria-s-guaranty-trust-completes-purchase-of-kenya-s-fina-bank|title=Nigeria's Guaranty Trust Completes Purchase of Kenya's Fina Bank|access-date=3 November 2016|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg News]]|first=Chris|last=Kay|date=4 February 2014}}</ref>
== Amatabi ==
Omwezi ogwokuna 2024 wegwatuukira nga GT Bank Uganda erina amatabi mu bifo bino wammanga:<ref>{{cite web|work=[[Linkedin.com]]|url=https://ug.linkedin.com/company/guaranty-trust-bank-u-ltd#:~:text=About%20us,Makerere%20branch%20and%20Nakivubo%20Branch|title=List of GT Bank Uganda Branches|author=GT Bank Uganda|date=2 April 2024|access-date=2 April 2024}}</ref>
* '''Ettabi Enkulu''' : 56 Kira Road, [[:en:Kamwookya|Kamwokya]], [[Kampala]]
* Ettabi lya Buganda Road: 7 Buganda Road, [[Kampala]]
* Ettabi e Nakivubo: 34-38 Nakivubo Road, [[Kampala]]
* Ettabi mu Industrial Area: 13 Mulwana Road, [[Kampala]] <ref>{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1200626/fina-bank-targets-industrial|title=Fina Bank Targets Industrial Area|newspaper=[[New Vision]]|date=1 December 2009|author=Vision Reporter|access-date=3 November 2016}}</ref>
* Ettabi ly’e Mbarara: 52-54 High Street, [[:en:Mbarara|Mbarara]]
* Ettabi e Kyaliwajjala: 31 Namugongo Road, [[:en:Kyaliwajjala|Kyaliwajjala]], [[Kira, Yuganda|Kira Town]]
* Ettabi ku Colville Street: 5-6 Colville Street, Kampala
* Ettabi le Makerere: [[:en:Makerere|Makerere]] .
== Laba ne; ==
* [[:en:List_of_banks_in_Uganda|Olukalala lwa banka mu Uganda]]
* [[:en:Banking_in_Uganda|Obuwereeza bwa Bbanka mu Uganda]]
* [[:en:Guaranty_Trust_Bank_(Kenya)|Bbanka ya Guaranty Trust (Kenya) .]]
* [[:en:Guaranty_Trust_Bank_(Rwanda)|Bbanka ya Guaranty Trust (Rwanda) .]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
i0ud334m62yisjusfesp2ik6w3kbugx
George Erwau
0
10922
56556
35877
2026-06-26T05:23:55Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56556
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George William Erwau''' yali [[:en:Bishop|Mulabirizi]] [[:en:Anglican|munzikiriza y'Obukulizitaayo]] eyawereza mu [[:en:Uganda|Uganda]] mu kyasa ekya 21 ekyatandika mu 2001: yali [[:en:Anglican_Diocese_of_Soroti|Mulabirizi w'e Soroti]] okuva nga 6 Ogwomwenda, 2009 <ref>https://cousorotidiocese.wordpress.com/about/bishop-rev-george-erwau/</ref> okutuuka nga 12 Ogwomusanvu 2018.<ref>https://cousorotidiocese.wordpress.com/about/bishop-rev-george-erwau/</ref>
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
n25y960fbne9sxg5xacb3x7gaznovkk
Geoffrey Tumusiime
0
10995
56539
36055
2026-06-26T05:17:05Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56539
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Katsigazi Tumusiime''', Munnayuganda [[:en:Military_officer|Omukungu mu magye]] era [[:en:Diplomat|omukuumi w'eddembe]] aweereza nga Omukulu Mu Kunoonyereza mu Police ya Uganda okuva nga 4 Ogwokusatu, 2024. Ye [[:en:Major_General|Major General]]<nowiki/>mu ggye ly'eggwanga erya [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|UPDF]] era bweyali tannaba kufuna buvunaanyizibwa obwo, ye yali Omumyuka W'omuduumizi W'eggye Ly'omu Bbanga. Emabegako, yali aweereza nga Omukungu Avunaanyizibwa ku by'okwerinda Ku Kitebe Ekikulu Ek'yekibiina kya [[:en:East_African_Community|East African Community]], mu [[:en:Arusha,_Tanzania|Arusha, Tanzania]].<ref name="1R2">https://www.pmldaily.com/news/2020/01/updf-air-force-gets-new-deputy-commander.html</ref>
== Omulimu gwe ogw'amagye ==
Major General Geoffrey Katsigazi Tumusiime emabega yali aweereza nga Omuduumizi wa UPDF Motorized Infantry Brigade era nga akola nga Chief of Staff owa UPDF Land Forces, omuli n'obuvunaanyizibwa obulala.<ref name="2R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/ |access-date=2024-09-14 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128200756/http://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/ |url-status=dead }}</ref><ref name="3R">https://www.defenceiq.com/events-internationalarmouredvehicles/speakers/brigadier-godfrey-tumusiime-katsigazi</ref>
Mu Gwolubereberye gwa 2020, yafuuka Omumyuka W'omuduumizi W'eggye lya UPDF Ery'omubbanga, nga asikira [[:en:Major_General|Major General]] [[:en:Gavas_Mugyenyi|Gavas Mugyenyi]], eyali alondeddwa [[:en:Military_attache|mOkukiikirira Eggye lya Uganda]] mu [[:en:India|India]].<ref name="1R3">https://www.pmldaily.com/news/2020/03/breaking-museveni-promotes-intelligence-chief-brig-kandiho11-others-to-major-general.html</ref><ref name="2R2">{{cite web|date=25 January 2020|author=The Edge|url=https://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/|title=Deputy airforce commander Gen Katsigazi takes office|publisher=The Edge Uganda|access-date=27 January 2020|location=Kampala|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128200756/http://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/|url-status=dead}}</ref> Nga 28 Ogwokusatu, 2020, yakuzibwa okuva ku kifo kya Brigadier okudda ku kya Major General.<ref name="4R2">{{cite web|date=28 March 2020|author=Javira Ssebwami|url=https://www.pmldaily.com/news/2020/03/breaking-museveni-promotes-intelligence-chief-brig-kandiho11-others-to-major-general.html|title=Museveni promotes intelligence chief Brigadier Kandiho, 11 others to Major General|access-date=29 March 2020|publisher=PML Daily|place=Kampala}}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Charles_Lutaaya|Charles Lutaaya]]
== Ebijuliziddwa ==
isfowfywlgx40lpo92vedraoxji795e
56540
56539
2026-06-26T05:17:26Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Geoffrey Tumusiime, omusajja omulala]] to [[Geoffrey Tumusiime]]: Misspelled title
56539
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Katsigazi Tumusiime''', Munnayuganda [[:en:Military_officer|Omukungu mu magye]] era [[:en:Diplomat|omukuumi w'eddembe]] aweereza nga Omukulu Mu Kunoonyereza mu Police ya Uganda okuva nga 4 Ogwokusatu, 2024. Ye [[:en:Major_General|Major General]]<nowiki/>mu ggye ly'eggwanga erya [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|UPDF]] era bweyali tannaba kufuna buvunaanyizibwa obwo, ye yali Omumyuka W'omuduumizi W'eggye Ly'omu Bbanga. Emabegako, yali aweereza nga Omukungu Avunaanyizibwa ku by'okwerinda Ku Kitebe Ekikulu Ek'yekibiina kya [[:en:East_African_Community|East African Community]], mu [[:en:Arusha,_Tanzania|Arusha, Tanzania]].<ref name="1R2">https://www.pmldaily.com/news/2020/01/updf-air-force-gets-new-deputy-commander.html</ref>
== Omulimu gwe ogw'amagye ==
Major General Geoffrey Katsigazi Tumusiime emabega yali aweereza nga Omuduumizi wa UPDF Motorized Infantry Brigade era nga akola nga Chief of Staff owa UPDF Land Forces, omuli n'obuvunaanyizibwa obulala.<ref name="2R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/ |access-date=2024-09-14 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128200756/http://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/ |url-status=dead }}</ref><ref name="3R">https://www.defenceiq.com/events-internationalarmouredvehicles/speakers/brigadier-godfrey-tumusiime-katsigazi</ref>
Mu Gwolubereberye gwa 2020, yafuuka Omumyuka W'omuduumizi W'eggye lya UPDF Ery'omubbanga, nga asikira [[:en:Major_General|Major General]] [[:en:Gavas_Mugyenyi|Gavas Mugyenyi]], eyali alondeddwa [[:en:Military_attache|mOkukiikirira Eggye lya Uganda]] mu [[:en:India|India]].<ref name="1R3">https://www.pmldaily.com/news/2020/03/breaking-museveni-promotes-intelligence-chief-brig-kandiho11-others-to-major-general.html</ref><ref name="2R2">{{cite web|date=25 January 2020|author=The Edge|url=https://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/|title=Deputy airforce commander Gen Katsigazi takes office|publisher=The Edge Uganda|access-date=27 January 2020|location=Kampala|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128200756/http://edge.ug/2020/01/25/deputy-airforce-commander-gen-katsigazi-takes-office/|url-status=dead}}</ref> Nga 28 Ogwokusatu, 2020, yakuzibwa okuva ku kifo kya Brigadier okudda ku kya Major General.<ref name="4R2">{{cite web|date=28 March 2020|author=Javira Ssebwami|url=https://www.pmldaily.com/news/2020/03/breaking-museveni-promotes-intelligence-chief-brig-kandiho11-others-to-major-general.html|title=Museveni promotes intelligence chief Brigadier Kandiho, 11 others to Major General|access-date=29 March 2020|publisher=PML Daily|place=Kampala}}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Charles_Lutaaya|Charles Lutaaya]]
== Ebijuliziddwa ==
isfowfywlgx40lpo92vedraoxji795e
Gulu United FC
0
11009
56750
45737
2026-06-26T07:13:08Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56750
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gulu United Football Club''' kiraabu ya [[:en:Association_football|mupiira ogw'ebigere]] mu [[:en:Ugandan|Uganda]] nga esinganibwa mu [[:en:Gulu|Gulu]], mu [[:en:Gulu_District|Disitulikiti y'e Gulu]] mu [[:en:Northern_Region,_Uganda|Bukiika Ddyo bwa Uganda]]. Kiraabu eno yali ezannyira mu [[:en:Ugandan_Big_League|kibinja kya Uganda eky'okubiri]] mu [[:en:2011–12_Uganda_Big_League|sizoni ya 2011-2012]], naye tewali likodi za [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|kibiina kidukanya mupiira mua Uganda]] ziraga nti kiraabu eno ekya kakalabya emirimu gyayo ku ddaala erya wagulu.<ref name="Ian King">{{Cite web |url=http://www.soccerking.co.uk/ugasec2012.htm |title=Archive copy |access-date=2024-09-17 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125155517/http://www.soccerking.co.uk/ugasec2012.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FUFA">http://www.fufa.co.ug/fufa-voters-register-zone-3/</ref> Wabula kiraabu ekyakakalabya emirimu gyeyayo ku mutendeka gw'abavubuka.<ref name="Gulu United">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://guluunited.com/ |access-date=2024-09-17 |archive-date=2019-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702010229/http://guluunited.com/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebigikwatako ==
Gulu United Football Club, ng'era bagimannyo nga '''Gulu Black Rangers Football Club'''<ref name="RSSSF1">https://www.rsssf.org/tableso/oegfound.html</ref>yatandikiibwawo mu 1990, era nga basooka okulabikako mu [[:en:Ugandan_Super_League|kibiinja kya Uganda ekyababinyweera]] mu [[:en:1999_Uganda_Super_League|sizoni ya 1999]].<ref name="RSSSF2">https://www.rsssf.org/tableso/oeg99.html</ref><ref>https://guluunited.wordpress.com/meet-our-team/</ref> Kiraabu eno yasalibwaako okuddayo wansi mu kibinja kyaba namba lugyega kunkomerero ya sizoni eyo oluvannyuma lw'okubeera nga baali bakutte ekifo kya 19.
Mu [[:en:2005_Uganda_Super_League|sizoni ya 2005]], Gulu neera yeetaba mu kibinja kyababinyweera nga kino kyaazli kisambibwa kumutendera gwa bibinja era ogw'okusirisizaawo nga ttiimu ezitaakwata bifo byali byetagisibwa nga zitekebwa mu kakunguunta keezo ezaali zigenda okusalibwaawo ziddeyo wansi mu kibinja kya banamba lugyega. Kiraabu eno yamalira mu kifo ekisemba mu Kibinja B ng'era kino kyabavirako okubeera nga baatekebwa kuzimu ku ezo ezaali zigenda okudizibwaawo wansi mu kibinja eky'okubiri, wabula nga bano baalemererwa okumalayo emipiira gyabwe okwali gwebaali bakyadde ewa Kinyara, Kakira ne Lugazi. Kino kyabavirako okubeera nga bagibwa mu mpaka zino [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|ekibiina ekidukanya omuzannyo gw'omupiira mu Uganda]], ng'era ebyava mu mipiira gyabwe byasazibwaamu.<ref name="RSSSF3">https://www.rsssf.org/tableso/oeg05.html</ref> Kiraabu yatuuka ekiseera nga tekyasobola kubeera mu kibinja kyababinywera olw'okubeera ng'abaali bagidukanya baali tebakyalina ssente, era tebafuna n'obuzibu bw'okubeera nga eby'entambula byali bibakalubiridde. Okutuuka kunkomerero y'Ogwomukaaga mu 2005, kiraabu eno baali bagitadde ku katale ng'etundibwa.<ref name="NewVision1">https://web.archive.org/web/20140219053457/http://www.newvision.co.ug/PA/8/30/441013</ref>
Ebizibu ebirala byabeyongera era ekibiina ekidukanya omupiira mu Uganda nekisalawo okuwera ekibiina ekitwala omupiira mu Disitulikiti y'e Gulu obutaddamu kwetaba mu mpaka za ggwanga zonna oluvannyuma lw'okubeera nga Kiraabu ya Gulu yali eremereddwa okwetaba mu mpaka ezaali zitegekeddwa nadala ez'ekibinja kyababibywera ekya 2005. Okuwera kuno kwamala emyaka esatu, era nga kjwagibwaawo mu 2008, nga ttiimu okuva mu Disitulikiti y'e Gulu baali baziwadde akakisa okuddamu okwetaba mu kibinja kya babinyweera.<ref name="URN1">http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=16286</ref>
Mu sizoni ya 2008-2009, Gulu United beebawangula empaka za Zone 3 Mini League<ref name="RSSSF4">https://www.rsssf.org/tableso/oeg09.html</ref> ekyabafuula ezimu ku ttiimu ezaali zigenda okubeera nga zezisoose okubeera nga zizannyira mu [[:en:Ugandan_Big_League|kibinja kya Uganda eky'okubiri]] ekya [[:en:2009-10_Uganda_Big_League|sizoni ya 2009-2010]]. Gulu baalina sizoni gyebasinga okukoleramu obulungi mu byafaayo byabwe webaakwata ekifo eky'okubiri mu [[:en:2009-10_Uganda_Big_League|kibinja kya Uganda eky'okubiri mu sizoni ya 2009-2010]], era nebamalira mu kifo ekisooka mu kibinja kya Elgon, gyebaasisinkanira [[:en:Maroons_FC|Maroons FC]] okusalawo alina abeera kyampiyoni e Masindi. Wabula, ttiimu yasamba bubi nnyo mu z'okusalawo ani yali ayitawo nga gwagenda okugwa nga bakubiddwa ggoolo bbiri ku zeero. Leo Adraa, eyali omutendesi wa Gulu United, yagamba nti abasambi bbe baali bakoowu ng'ate n'enjala ng'ebaluma, oluvannyuma lw'okubeera nga baali tebalide kyamisana, nga batuuka kikerezi ku mupiira olw'okuba nga baayita ku luguudo lwe Masindi-Kigumba olwali olubi.<ref name="URN2">http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=27732</ref>
Gulu United baddamu okulabikako mu Kibinja kya Uganda ekyababinyweera mu sizoni ya 2010-2011, naye nga baamaliriza bakutte kifo kya 14 era nebasalibwaako okuddayo wansi mu kibinja kyabanamba lugyega eky'ekibinja kya Uganda eky'okubiri.<ref name="RSSSF5">https://www.rsssf.org/tableso/oeg2011.html</ref> Mu [[:en:2011–12_Uganda_Big_League|sizoni ya 2011-2012]], kiraabu eno yatekebwa mu Kibinja kya Rwenzori [[:en:Ugandan_Big_League|eky'ekibinja kya Uganda eky'okubiri]], wabula ng'ekibiina ekifuga omupiira mu Uganda kyabasalako era nebaddayo wansi mu kibinja eky'okusatu eky'ekibiina ekidukanya omupiira mu Disitulikiti y'e Gulu olw'okulemererwa okulabikako ku mipiira gy'ekibinja kya Uganda eky'okubiri omwali gwebaalina okuzannya Misindye, Victoria University ne Aurum Roses.<ref name="FUFA1">http://www.fufa.co.ug/gulu-united-dismissed-from-big-league/</ref> Ebizibu bya ttiimu mwalimu okubeera nga yali edukanyizibwa bubi n'obutabeera na ssente nga muno mwemwali n'okubeera nga baali bafiirwa eyali maneja waabwe Leo Adraa eyagyabulira n'agenda okwegata ku Fire Masters, nga sizoni etandika.<ref name="URN3">http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=40772</ref>
TEnkulakulana eyaddako mu Gwokusatu ogwa 2012, yakolebwa akakiiko akadukanya disitulikiti y'e Gulu okulaba nga kafuna abadukanya ttiimu n'okugiteeka ngamu ssente nga kiraabu, nga esira basize kuliteeka ku bavubuka.<ref name="URN3" /> '<nowiki/>'''okubeera obumu ku lw'obumu'''', kiraabu y'abawagizi eya Gulu United yatandikibwaawo nga bakozesa engoombo egamba nti Kiraabu y'omupiira enene nga ntono eyali esinga munsi yonna. Ekimu ku birubirirwa byabwe byali byakuyamba mupiira mu kitundu kyabwe, nga batandika n'abavubuka, nadala mu bitundu ebyali bitataganyiziddwa entalo mu bukiika ddyo bwa Uganda.
=== Likodi zaabwe mu bibinja bya wagulu ===
{| class="wikitable" style="width:80%; font-size:100%"
!Sizoni
!Ekibinja
!Liigi
!Ekifo
!Obubonero
!Emipiira gyebaawangula
!Emipiira gyebalemagana
!Emipiira gyebaabakuba
!Ggoolo zebaateeba
!Ggoolo zebaabateeba
!Obubonero bwebakungaanya
!Okusenvula
|-
|'''1999'''
|1
|Ekibinja kya Uganda ekyababinywera
| align="right" |'''19th'''
| align="right" |38
| align="right" |5
| align="right" |6
| align="right" |27
| align="right" |30
| align="right" |83
| align="right" |'''21'''
|Baasalibwaako nebadayo mu kibinja eky'okubiri
|-
|<span style="color:#AAA;">2000–04</span>
|
|Baali beetaba mu Bibinja bya wansi
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
|
|-
|'''2005'''
|1
|Ekibinja kya Uganda ekya babibweera- Kibinja B
| align="right" |'''5th'''
| align="right" |8
| align="right" |1
| align="right" |1
| align="right" |6
| align="right" |4
| align="right" |25
| align="right" |'''4'''
|Baatekeddwa mu ttiimu ezaali zirwana obutasalwaako
|-
|
|
|Ekibinja kya Uganda ekyababinyweera- Baali mu ttiimu ezaali zisuubirwa okusalibwaako
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
|Baabawera
|-
|<span style="color:#AAA;">2006–09</span>
|
|Baali bazannyira mu bibinja bya wansi
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
|
|-
|'''2009–10'''
|2
|Ekibinja kya Uganda eky'okubiri-Kibinja Elgon
| align="right" |'''1st'''
| align="right" |14
| align="right" |8
| align="right" |4
| align="right" |2
| align="right" |21
| align="right" |9
| align="right" |'''28'''
|Baasumuzibwa nga baali bawangudde ekibinja
|-
|'''2010–11'''
|1
|Ekibinja kya Uganda ekyababinywera
| align="right" |'''14th'''
| align="right" |26
| align="right" |3
| align="right" |4
| align="right" |19
| align="right" |11
| align="right" |44
| align="right" |'''13'''
|Baasalibwaako nebadayo mu kibinja eky'okubiri
|-
|'''2011–12'''
|2
|Ekibinja kya Uganda eky'okubiei- Mu Kibinja Rwenzori
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
|Baabawera
|-
|Leero
|
|Kiraabu esira yaliteeka mu kudukanya mupiira gw'abavubuka
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
|
|-
|}
== Okukuza ebitone byabavubuka ==
Ssente zikungaanyiziddwa nga bayita ku mikutu gya yintaneeti egy'enjawulo okubeera pulojekiti eziyamba mu kudukanya enkambi y'ekitundu esookedde ddala mu kuzuula ebitone n'okutendeka abavubuka mu Gwomwenda, 2013. Abatendesi abakola ogw'obwanakyewa baatalaaga okwetoloola bukiika ddyo bwa Uganda, ekitundi ekirimu abantu abasoba mu bukadde omukaaga okuzuula ebitone ebyaali biwa esuubi mu bavubuka abasambi b'omupiira abali wakati w'emyaka 12 ne 16, nga balina ekirubirirwa eky'okubateeka awamu munkambi, nga ekigere ekisooka mu kukulakulanya akademi y'omupiira gw'abavubuka mu bitundu bino. Kisuubirwa nti ekiddako okukolebwa kwekulaba nga bafuna anaakulira akademi eno.<ref name="Gulu United1">{{Cite web |url=http://guluunited.com/about/ |title=Archive copy |access-date=2024-09-17 |archive-date=2017-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170103222609/https://guluunited.com/about/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Indiegogo">http://www.indiegogo.com/projects/united-for-united-supporters-of-the-biggest-little-football-club-in-the-world</ref><ref name="Acholi Times">https://web.archive.org/web/20140219230818/http://www.acholitimes.com/index.php/perspectives/opinion/1466-gulu-football-club-the-biggest-little-football-club-in-the-world</ref>
=== Kiraabu y'omupiira eyitibwa Brentford-ekibiina ekibakwasizaako ===
Kiraabu ya [[:en:Brentford_F.C.|Brentford FC]] mu Bungereza eyambako ku birubirirwa bya Gulu United ng'era yeeyama okukola n'abatendesi ba Uganda ne banakyeewa okuzimba abatendesi abavubuka ne pulogulaamu y'okutendekebwa.<ref name="Brentford FC1">https://web.archive.org/web/20150923225503/http://www.brentfordfc.co.uk/news/article/gulu-united-845850.aspx</ref><ref name="Brentford FC2">https://web.archive.org/web/20131130164034/http://www.brentfordfc.co.uk/news/article/gulu-united-reminder-878436.aspx</ref> Mu kwongerezaako [[:en:Brentford_F.C._Reserves_and_Academy|Academi ya Brentford]] ekunganyiza engato z'omupiira ezakadiwa nebazisindika mu mawanga ga Afrika, zikozesebwe abasambi abato.<ref name="Brentford Football Club Ltd.">http://www.noodls.com/view/DB8EA480DCF35542722F33F99AF9059CF9874B09</ref>
== Ekisaawe ==
Ekisaawe kya Gulu United kiyitibwa Pece War Memorial Stadium<ref name="Soccerway">https://int.soccerway.com/teams/uganda/gulu-united-fc/17055/</ref> nga kino kisinganibwa mu [[:en:Gulu|Gulu]]. Ekisaawe kino kyazimbibwa Bangereza mu 1959, naye mu myaka egiyise kyayonenebwa era nekikozesebwa mu bukyamu. Ekisaawe kyali kirina amazzi wamu n'amasanyalaze, wabula bino byonna byasalibwaako. Ekisaawe kitegekebwaamu empaka ez'enjawulo nga kuno kuliko [[:en:Ugandan_Cup|Ugandan Cup,]] empaka z'emizannyo gy'amasomero kumutendera gwa disitulikiti wamu n'endala nyingi. Disitulikiti y'e Gulu ne minisitule y'eby'enjigiriza baalina entegeka y'okudaabiriza ekisaawe kino era bakikwaasa abantu basekinoomu okukidukanya .<ref name="Monday Times">https://web.archive.org/web/20140219215911/http://www.mondaytimes.co.ug/details.php?option=acat&a=2178</ref>
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20190702010229/http://guluunited.com/ Ku mukutu gwa yintaneeti gwa Gulu United omutongole]
* [https://www.rsssf.org/tableso/oegchamp.html rsssf.com (Hans Schöggl): Uganda — Olukalala lw'aba kyampiyoni]
{{Clear}}
[[Category:Gulu]]
r6413qr1rrp9w4h60syr7vgtlq9ff32
Giuseppe Filippi
0
11046
56611
36151
2026-06-26T05:47:25Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56611
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Giuseppe Filippi''' (yazaalibwa 17 Ogwokussatu 1945) ye musaserodooti w'Abakatuliki Omuyitale eyaweereza ng'Omusumba w'essaza ly'e Kotido, okuva nga 17 Ogwomunana 2009 okutuuka nga 25 Ogwekkumi 2022. <ref name="1R">http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bfilippig.html</ref> Yalondebwa okuba Apostolic Administrator w'essaza ly'e Kotido nga 25 Ogwekkumi 2022. <ref>https://www.uecon.org/component/k2/item/153-announcement-of-the-new-bishop-of-kotid</ref>
== Ensibuko n’obusaserdooti ==
Filippi yazaalibwa nga 17 Ogwokusssatu 1945 mu Baselga del Bondone, mu munisipaali ya Trento, [[Yitale|Italy]], mu kiseera ky'obufuzi bwa Italian Social Republic . Nga 28 Ogwokkuna 1977, yakola ebirayiro nga mmemba w’ekibiina kya Comboni Missionaries of the Heart of Jesus (MCCI). Nga 26 January 1978, yatuuzibwa okuba omusaserodooti mu Lutikko ya San Vigilio, mu Ssaza ly’e Trento, nga yatuuzibwa Ssaabasumba [[Alessandro Maria Gottardi|Alessandro Maria Gottardi,]] Ssaabasumba wa Trento. <ref name="1R" />
== Nga omusumba ==
Filippi yalondebwa okuba Omulasumba w’e Kotido nga 17 Ogwomunana 2009 era n’atukuzibwa ng’omusumbai nga 19 Ogwekkuminebiri eyaddako, yatukuzibwa Ssaabasumba [[Cyprian Kizito Lwanga]], Ssaabasumba wa [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Kampala]], ng’ayambibwako Ssaabasumba Denis Kiwanuka Lote, Ssaabasumba w’e Tororo n'omusumba Giuseppe Franzelli, MCCI, Omusumba w’e Lira . <ref name="1R" />
Omusumba Filippi yasikiddwa Omusumba Dominic Eibu, M.C.C.J. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://kalisho.info/kotido-diocese-receives-new-bishop/ |access-date=2024-09-27 |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025132148/https://kalisho.info/kotido-diocese-receives-new-bishop/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2022/10/25/221025b.html</ref>{{s-start}}
{{succession box|before=[[Denis Kiwanuka Lote]] {{nobold|(1991–2007)}}|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Kotido|Kotido]]|years=2009–2022|after=[[Dominic Eibu]]}}
{{s-end}}
== Ebijuliziddwa ==
insa0w063z0yeloui81bpzv9ttt5qv2
Gomesi
0
11115
56654
44353
2026-06-26T06:09:25Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56654
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
== Ebyafaayo ==
'<nowiki/>''Gomesi,Busuuti''' oba '''Bodingi''',''''' kyambalo ekitwalibwa nga ekitongole eky'ebyobuwangwa mu bakyaala mu Buganda kwossa n'ebitundu bya Uganda ebitali bimu. Olugoye luno lujjira mu langi ezenjawulo era nga lukolebwa mu matiiriyo ez'enjawulo. Yadde nga entunga ya gomesi nemisono jizze gyikyuuka n'emiremembe nga bwejizze, gomesi esiggadde nga kyambalo kiganzi nnyo ku mikolo egy'obuwangwa era nga kyambalo kisigadde nga kiwanvu era nga kisibwako ekiwuzi ekiyitibwa ekitambaala mu kiwato okuggumila. <ref name="UG Pulse">[https://web.archive.org/web/20070126111608/http://www.ugpulse.com:80/articles/daily/Heritage.asp eb/20070126111608/http://www.ugpulse.com:80/articles/daily/Heritage.asp]</ref>
== Ensibuko ==
Bannabyafaayo n'abanoonyereza abasinga ensibuko ya gomesi bagiteeka kuntandikwa y'emyaka gya 1905. Kigambibwa nti Olugoye luno lwayiyizibwa omutunzi w'engoye n'emisono nga yali muyindi, eyamanyibwa nga <u>Caetano Gomes</u>, mu kiseera Uganda nga ekyaali twaale lya Bungereza. Erinnya Gomesi oba Gomasi kigambibwa nti lyaava ku linnya lya Gomes ono eyayiiya ekyambalo kino. Kyokka yadde olugoye luno telwasooka kubeera luganzi okutuusa Nnabagereka (Mukyala wa Kabaka) wa [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Daudi Chwa II]] , lwe yalwambala ku kutikkirwa kwa bba nga awezezza emyaka 18 (Chwa yafuuka kabaka wa Buganda nga wa mwaaka 1) mu 1914.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1107671126</ref>
Bannabyafaayo abalala bagamba nti Gomesi yasibuka ku nnyambala eyasooka, ey’ekinnansi mu Uganda eyitibwa olubugo olwayambalwanga okuva mu myaaka gya 600 AD.<ref>{{Cite web |url=https://www.nnabagereka.org/history-of-the-gomesi-busuuti/ |title=Archive copy |access-date=2025-02-03 |archive-date=2025-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250208053423/https://www.nnabagereka.org/history-of-the-gomesi-busuuti/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":1" /> Gomesi oluvannyuma yafuuka ekyambalo ekitabula mu bulamu bw'omukyaala. Gomesi eyambalwa mu bulamu obwabulijjo, ku mikolo ne mumbeera ezabulijjo era nga ennyambala esobola okukozesebwa okwawula omukolo omuntu kwalaga. Okugeza engeri omuntu gyasibamu gomesi nga agenda ku kwanjula eyawukana n'engeri gy'agisiba nga agenda okuziika.<ref name=":4" />
Gomesi lugoye luwanvu okutuukira ddala wansi kubigere era lujjira mu langi ez'enjawulo. Mu musono gwa gomesi, etungibwa nemikono nga mimpi nga giriko amajolobera n'okuwundibwa ku bibegaabega okulabika nga bikukunalidde bulungi waggulu mu mbeera ey'okwesimba. Gomesi era tebaako kitoji yadde amapeesa ag'obusimba era nga amapeesa gaayo gaba ku kifuba ku luuyi olwa kkono era nga tegatera kusukka abiri(2). Mu kwambalwa, gomesi eyambalirwamu ekikooyi ekisibwa n'ekiwuzi okujjayo ekiwato ky'omwambazi.
== Laba ne ==
*
*
<references responsive="" />
8gg6oa8kr66li15yq1cqej22odayi2o
Ggulu
0
11125
56592
36721
2026-06-26T05:41:35Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56592
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ggulu''' kivvuunulwa ggulu mu lulimi Olubantu [[Luganda]] .
== Olugero ==
Mu lugero, bawala ba Ggulu babiri bazuula [[:en:Kintu|Kintu,]] omuntu ey'asooka ku nsi okusinzira ku nfumo z'Abaganda. Kintu bw'agaana okugoberera abawala mu ggulu, bategeeza Ggulu n'agambirawo mutabani we okubba ente ya Kintu mweyali ajja ekyokulya. Kintu bwaleetebwa mu ggulu, Ggulu amugezesa nga amulagira okuya essowani z'emmere mutwalo okukakasa nti musajja. Kintu asuula emmere eno mu mpuku mu nkukutu era Ggulu naddamu n'amugesa. Kintu bwayita mu kugezesabwa okw'okubiri okw'okusala amayinja nga akozesa embazzi ey'obufuusa ey'ekikomo, Ggulu alagira Kintu okumukimira ekibbo ky'omusulo ogw'okunsiko anyweko. Kintu yasobola okikola kubanga ekibbo kirina amaanyi g'obufuusa. Ggulu olwo agezesa Kintu omulundi gumu ogusembayo ng'alunda ebisibo bisatu eby'ente mutwalo mu maaso ge. Omulimu gwa Kintu kwe kweddiza ente ye era ekisibo ekyokusatu bwekisibwawo, ennumba eyobufuusa emuyamba okwawula ente ye n'ennyana bbiri ezaazaalibwa ng'ali mu buwambe
Nga ayise mu kugezesebwa kwonna okwa Ggulu, Ggulu awa Kintu muwala we Nambi, amutwale ku nsi. Era abawa ebimera by'enva endiirwa ebingi, enkoko n'obumu kubulo.Abalabula okwanguwa okudda kunsi okwewala okufaayo kwa [[:en:Warumbe|Walumbe]] (kitegeeza "obulwadde oba okufa"), muganda wa Nambi. Abagamba obutadda olw'ekintu kyonna, naye Kintu weyerabira obulo bw'enkoko ye akomawo okubukima. Walumbe ategeera embeera era neyeyoleka Kintu ne Nambi. Oluvanyuma lw'okuteesa ennyo, Kintu ne Nambi bakkiriza Walumbe okubeera nabo ku nsi okumala akaseera. Walumbe watandika okutta abaana ku nsi, Kintu akomawo ewa Ggulu. Ggulu asindika mutabani we [[:en:Kaikuzi|Kayikuuzi]], okuyambako mu kuzza Walumbe mu ggulu. Lwaddaaki, abantu bayonoona enteekateeka ya Kayikuuzi ey'okuwamba Walumbe awo naddayo mu ggulu era Ggulu n'akiriza Walumbe okusigala ku nsi.
5uo27674t9t9cgpc4ewz40b9i8e89mm
Godfrey Makumbi
0
11143
56639
36901
2026-06-26T05:58:13Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56639
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Makumbi''' (15 Ogwekkumineebiri 1962 - 31 Maayi 2015) yali [[:en:Anglican|Mulabirizi mu Kkanisa ya Uganda]] mu [[Yuganda|Uganda]]:<ref>https://ugandaradionetwork.com/story/requiem-mass-for-bishop-makumbi-underway-in-masaka</ref> Ye yali [[:en:Bishop_of_West_Buganda|Omulabirizi w'Obulabirizi bwa West Buganda]] okuva mu 2011 okutuusa lwe yafa mu Gwokutaano, 2015 .<ref>https://web.archive.org/web/20221211075005/https://www.observer.ug/lifestyle/sizzling-faith/38252-bishop-makumbi-goes-to-rest-at-52</ref>
Ye yadda mu bigere bya Samuel Keefa Kamya Ssemakula eyali atuusizza emyaka egiwummula.
Makumbi yazaalibwa [[:en:Nansana|Nansana]] era yasomera ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] ne mu [[:en:University_of_Southampton|Southampton University]] e Bungereza.
Yali musomesa omutendeke era okutuuka okulondebwa yali ku ddaala lya Canon nga ye [https://web.archive.org/web/20221211075005/https://www.observer.ug/lifestyle/sizzling-faith/38252-bishop-makumbi-goes-to-rest-at-52 mukulu w'essomero lya Buzzibwera Secondary School] mu Bulabirizi bw'e Luweero.
== Ebyawandiikibwa ==
{{Reflist}}
34cxqbyiklrnnixsfwjsfutkh8wubsc
Hadija Namale
0
11151
56757
37024
2026-06-26T07:16:00Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56757
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''[[:en:Buwama|Hadija]] Namale''' era amanyiddwa nga '''Hadijah Kiryango Namale''' (yazaalibwa mu 1947) muyimbi wa Uganda eyakyusa ennyimba z'omu Uganda era amanyiddwa ng'omu ku baatandika ekisaawe ky'okuyimba mu Uganda. Yatutumuka mu myaka gya 1960 ne 1970.<ref name=":0">https://www.newvision.co.ug/news/1029358/namale-bounces</ref>
== Obuto bwe ==
Namale yazaalwa Mitala Maria mu Ggombolola y'e [[:en:Buwama|Buwama]], mu [[:en:Mpigi_District|Disitulikiti y'e Mpigi]]. Bwe yaweza emyaka 13 egy'obukulu, yafumbirwa mu bufumbo obw'abakazi abasukka mu omu naye oluvannyuma n'ayawukana ne bba. Mwennyina, Yusuf Kigambe, eyalina ebyuma bya disco ku kyalo kyabwe, yayamba nnyo mu lugendo lwe olw'okuyimba.<ref name=":1">https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/68-and-still-singing-1656034</ref><ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/news/1512129/baganda-female-musicians</ref>
== Okuyimba kwe ==
Omulimu gw'okuyimba okw'ensimbi Namale yagutandika mu myaka gya 1960. Yasooka kukolera mu kibuga [[:en:Bunia|Bunia]], [[:en:Zaire|Zaire]] (kati eyitibwa [[Democratic Republic of Congo]]), ne mwennyina Samuel Kayongo, eyali omuvuzi wa tuleera. Mu 1966, yakomawo e [[Kampala]] n'atandika okuyimbanga mu bbaala ya White Nile e [[:en:Katwe|Katwe]]. Oluvannyuma yeegatta ku Suzana Night Club mu Nakulabye ng'omuyimbi mu Suzana Band, eyakulemberwanga Eclas Kawalya. <ref name=":0" />
Mu mirimu gye gyonna, Namale yakola n'ebibinja by'abayimbi eby'enjawulo, omuli Top Ten Band ne Rwenzori Band, wamu n'abayimbi nga Fred Kigozi ne Frank Mbalire Kateeteeyi.<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1064583/bulegeya-eur-sax</ref> Yawandiika ennyimba eziwerako mu Kericho Studios mu [[Kenya]], n'ezimu ku nnyimba ezaayatiikirira ennyo okuli "Bbosa," "Eriza," "Zoozo," "John," "Mukulike Omwaka," ne "Nakiryowa"
Oluyimba lwe "Zoozo" lwafuna obuwanguzi obw'ekitalo, nga lugambibwa nti lwatunda tteepu ezaasukka mu 100,000, ekintu eky'omuwendo mu kisaawe ky'okuyimba mu Uganda. Oluyimba lwe olwa "Mukulike Omwaka", olw'okujaguza okuyingira omwaka omuggya, lusigadde lwa maanyi ku mikutu gy'amawulire mu Uganda mu kiseera ky'ennaku enkulu.
== Obulamu bwo ng'awummudde okuyimba ==
Mu myaka gya 1980, Namale yava mu kuyimba n'atandika okukola emirimu gye emirala omuli okulima n'okulunda, okutunda eddagala ly'ekinnansi, okukola enviiri, n'okuwa amagezi ku bufumbo eri abakazi mu kabuga k'e [[:en:Buwama|Buwama]] mu ssaza ly'e Mawokota, mu [[:en:Mpigi_District|Disitulikiti y'e Mpigi]]. Newankubadde yali avudde mu byokuyimba okwa buli kiseera, oluusi yayimbanga ku mikolo egy'enjawulo okugeza nga ku mbaga.
Namale amanyiddwa olw'okuyigiriza omwana we omu yekka, Jamilah Nansubuga, mu nnyimba n'okuzina okw'ekinnansi, okukakasa nti obusika bwe obw'obuyimba bukyagenda mu maaso. Okukwatibwako kweyongera mu bayimbi ba Uganda ab'omu kiseera kino, ng'abantu nga munnamawulire Michael J Ssali bamutwala ng'omuyimbi omukyala omwatiikirivu mu myaka gya 1970.
== Ebyafaayo ==
Zino ze zimu ku nnyimba ze;<ref>https://music.apple.com/ug/artist/hadija-namale</ref>
Mukulike omwaka, Hady, Lutalo, Zoozo, Bbosa, Kasujja, John Mazima, Tondekera mukwano, Nantege, Herbert, Kakande, Night, Sente eteganya, Gwe Musanyusa, Ekyama ky'okufa, Kikwabanga, Nakiryowa, Mulumba ne Omwana gwe nnalonda.
Mu ndala mulimu: Jida, Golooba, Okukola Kirungi, Lawrence, Grace, Gwolya Naye, Okukyawa munno, Nkubulira, Kakonje, Saimon, Johnny. Siza ne Tunaakola Tutya emikwano.
== Laba ne ==
* [[:en:Elly_Wamala|Elly Wamala]]
* [[Philly Bongole Lutaaya|Philly Bongooley Lutaaya]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
7ouueh4ny9ztaja351ybwxdy8rbjai4
Guinea ya Bufalansa
0
11198
56746
37617
2026-06-26T07:11:38Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56746
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Guinea ya Bufalansa''' (Lufalansa: Guinée française) yali ttaka ly'amatwale ga Bufalansa mu Afrika y'obugwanjuba . Ensalo zaayo, wadde nga zakyuka okumala ekiseera, mu 1958 zaali ze zimu ng'eggwanga lya [[Guinea]] eryetongodde olwaleero.
French Guinea (Guinea ya Bufalansa) yatandikibwawo Bufalansa mu 1891, mu nsalo ze zimu n’ettwale lyayo eryasooka eryamanyibwa nga Rivières du Sud (1882–1891). Nga 1882 tannatuuka, ebitundu by’oku lubalama lwa ssemazinga mu French Guinea byali kitundu kya ttwale lya Bufalansa erya Senego .
Mu 1891, Rivières du Sud yateekebwa wansi wa gavana luteenanti ow’amatwale e Dakar, eyalina obuyinza ku bitundu bya Bufalansa eby’oku lubalama lwa ssemazinga ebuvanjuba okutuuka e [[Porto-Novo]] (kati [[Benin]] ). Mu 1894 Rivières du Sud, [[Ivory Coast|Côte d’Ivoire]] ne Dahomey zayawulwamu amatwale ‘ageetongodde’, nga Rivières du Sud yakyusibwa erinnya n’etuumibwa '''Ettundutundu lya French Guinea''' . Mu 1895, French Guinea yafuulibwa emu ku matwale nkumu agaali geesigamye (agateetengeredde) era Gavana waayo n’afuuka omu ku ba Gavana Luteenanti (Abamyuka ba Gavana) abawerako abaali wansi wa Gavana-General e Dakar. Mu 1904, omukago guno ogw’amatwale gwateekebwa mu butongole nga French West Africa (Afrika y'Obugwanjuba eya Bufalansa). Guinea ya Bufalansa, Senego, Dahomey, Côte d’Ivoire ne Upper Senegal ne Niger, buli emu yafugibwa omumyuka wa Gavana (Gavana Luteenanti), wansi wa Gavana General e Dakar.
2zr7edc0sjbee7vsqy8jdijo9tgi4eh
Grace Kavuma
0
11239
56677
38044
2026-06-26T06:41:48Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56677
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Jethro Kavuma''' musajja musuubuzi, mubalirizi wa bitabo, era muddukanya w'amirimu mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Ye ssentebe w'ekitongole ekivunaanyizibwa ku butale ekya [[:en:Capital_Markets_Authority_of_Uganda|Capital Market Authority of Uganda]] . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/The_Observer_(Uganda)</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.cmauganda.co.ug/files/downloads/Annual%20Report%202012.pdf |access-date=2025-07-13 |archive-date=2016-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160428043943/http://www.cmauganda.co.ug/files/downloads/Annual%20Report%202012.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Kavuma yazaalibwa mu [[:en:Central_Region,_Uganda|Masekkati]] ga Uganda. Yatikkirwa diguli ya [[:en:Makerere_University|Bachelor of Commerce]] mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . Ono mmemba mu ttendekero ly’ababalirizi b’ebitabo abakakasibwa mu Uganda ne mu ttendekero ly’ababalirizi b’ebitabo ba gavumenti abakakasibwa mu Kenya.
== Omulimu ==
Emabegako yaliko akulira ekitongole kya Tullow Uganda Limited. Abadde akolera ne mu bbanka ya [[:en:Makerere_University|Barclays Bank of Uganda]] ne mu [[DFCU Bank|bbanka ya DFCU]] .
== Laba ne bino ==
* [[:en:Uganda_Securities_Exchange|Uganda Security Exchange]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby’ebweru ==
* [http://www.cmauganda.co.ug/ Omukutu gw'ekitongole ekivunaanyizibwa ku butale bwa kapito mu Uganda]
{{Authority control}}
lokyqrqh5ratugeo38c6lq4eyejdbgk
Hajjati minsa kabanda
0
11272
56761
38228
2026-06-26T07:18:43Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56761
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
omukyala nga mukulebeze ku dalla lyo mubaka we kampala central division
waa NRM ATE NGA MUSAWO,aka MAMA KAMPALA ELA KAMPALA ENYUMA NGA WAL<ref>KAMPALA ENYUMA NGA WOLI </ref>
6jbkl21tizhxtnr1ewpda4rct08f3dt
Gordon Wavamunno
0
11304
56661
45234
2026-06-26T06:10:58Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gordon Wavamunno''' (yazaalibwa 16 Omwezi ogw'ekkumi n'ebiri 1943), [[Yuganda|munnayuganda]] [[omutandisi w'emirimu]] era [[omuzirakisa]] (Philathropist). Ye nnannyini Spear Motors Uganda—etuusa mmotoka za Mercedes mu Uganda. N'era ye nannyini wamakampuni amalala nga GM Tumpeco ekola nnamba puleeti z’emmotoka za Uganda, Wavah Water Limited ne Wavah Books Limited. Yeeyali dayirekita wa [[WBS ttivvi]] (Television) era agambibwa okuba omu ku bantu abasinga obugagga mu Uganda. <ref>{{Cite web |last=Kanaabi |first=Michael |last2=Kiryowa |first2=Ssebidde |date=2012 |title=The Deepest Pockets |url=http://www.newvision.co.ug/mobile/detail.aspx?newsid=628191&catid=396 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021010113/http://www.newvision.co.ug/mobile/detail.aspx?newsid=628191&catid=396 |archive-date=21 October 2014 |access-date=14 October 2014}}</ref> Era yaweereza [[ng'omubaka]] wa [[Hungary]] mu Uganda. <ref name="New">{{Cite web |last=Nasasira |first=Roland |date=12 March 2018 |title=I am the star of my life – Gordon Wavamunno |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Life/I-am-the-star-my-life-Gordon-Wavamunno/689856-4336476-wlsuby/index.html |access-date=12 March 2018}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Wavamunno yazaalibwa nga 16 Omwezi gw'ekkumi n'ebiri 1943 e Rugaaga, (nga ye [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]] leero) mu ttundutundu ly'obugwanjuba bwa Uganda. <ref>{{Cite web |date=5 September 2015 |title=Wavamunno: Making of a successful businessman |url=http://www.newvision.co.ug/news/673044-wavamunno-making-of-a-successful-businessman.html |access-date=6 September 2015}}</ref> Oluvannyuma lw’okusoma kwa gavumenti okwasooka mu kitundu kye, yagenda e [[Mbarara]], akabuga akasinga obunene mu kitundu kino, ng’akyali mutiini. Oluvannyuma yadda mu [[Kampala]], ekibuga kya Uganda ekikulu era ekisinga obunene. <ref>{{Cite web |last=Kahunga |first=Matsiko |date=30 October 2012 |title=Wavamunno Tells His Entrepreneurial Journal |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |access-date=14 October 2014 |archive-date=27 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927003218/http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye ==
Bazadde ba Wavamunno baalina edduuka lya ccakalaccakala era yayambako mukuliddukanya ng’omulenzi omuto. Bwe yadda e Mbarara ng’omutiini, yakola ng’omuyambi mu dduuka ly’ebirime ery'amaka ga ba Asia (Asian Shop). Oluvannyuma, yatandika okugula ebirime okuva mu byalo ebiriranyeewo. Olwo ebibala ebyo yabiguza amaduuka ga ba Asia n’amaka mu Mbarara. Bwe yafuna mmotoka ye eyasooka, yatandika empeereza y'okuvuga emotoka za sipeeso mu kabuga .Oluvannyuma yagaziya bizinensi eno okwongeramu n’essomero eriyigiriza okuvuga mmotoka. Mu myaka wakati wa' 20, yasengukira mu Kampala n’akola nga ddereeva / akulemberamu abalambuzi( tour guide) mu kkampuni y’obulambuzi eyitibwa Equatorial Agencies Ltd., okuva mu 1967 okutuuka mu 1972. Wavamunno yatwala kkampuni ya Spear Tours and Travel nnannyiniyo Ashok Patel bwe yattibwa abajaasi ba nnakyemalira [[Idi Amin]] . <ref>{{Cite web |last=Kahunga |first=Matsiko |date=30 October 2012 |title=The Work History of Gordon Wavamunno |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |access-date=14 October 2014 |archive-date=27 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927003218/http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
Mu 1973, nga wayise omwaka gumu nga [[Abayindi mu Uganda|Bannayuganda aba Asia]], bagobeddwa Amin, Wavamunno yakozesa eby’obugagga bye n’atandikawo Spear Motors Limited, kkampuni yokka eri mu busuubuzi bwa mmotoka za [[Mercedes Benz]] mu Uganda. Kkampuni eno era ye yokka, ekkirizibwa mu mmotoka z'ebika bya [[Jeep]], [[Dodge]],[[Chrysler]] ne ssipeeya waazo. Okugatta kwebyo, kkampuni ya Spear Motors y’egaba tulakita [https://web.archive.org/web/20130927215857/http://www.deutz-fahr.com/usa/en-US/productsen.html za Deutz Fahr] n’ebyuma ebikozesebwa mu kulima mu Uganda. Deutz Fahr kkampuni ekola ebyuma ebikozesebwa mu kulima ng'esangibwa mu Treviglio mu bukiika kkono bwa [[Yitale]] . <ref>{{Cite web |last=Kasirye |first=Faiswal |date=22 September 2014 |title=Spear Motors Celebrates 40 Years in Motor Vehicle Business |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Auto/Spear-motors-celebrates-40-years-in-Motor-Vehicle-Business/-/688614/2485700/-/9oatlg/-/index.html |access-date=14 October 2014}}</ref>
== Byasizeemu ensimbi ==
Mu Mwezi ogw'omwenda 2013, gano geegali agamu ku makampuni Wavamuno geyalinako obwananyini bwonna oba ekitundu ku ggo.Bizinensi eziteereddwa ku lukalala wano oluusi zoogerwako nga kkampun i za spear group oba Spear Group kyokka.<ref>{{Cite web |last=Ndiho |first=Paul |date=8 June 2012 |title=Uganda’s Success Story, The Remarkable Journey of Gordon Wavamunno |url=https://paulndiho.com/2012/06/08/ugandas-success-story-the-remarkable-journey-of-gordon-wavamunno |access-date=14 October 2012 |publisher=PaulNdiho.Com}}</ref>
* Spear Motors Limited – Kkampuni etuusa emmotoka z'ebika z’ebika bya Mercedes Benz, Jeep, Dodge, Chrysler, Fiat ne Deutz Fahr mu Uganda. <ref name="New"/>
* Wavah FM – Leediyo ey’obwannannyini. <ref>{{Cite web |date=2014 |title=Gordon Wavamunno Starts Radio Station |url=http://www.mondaytimes.co.ug/details.php?option=acat&a=2921#.VD0VapUg-LA |access-date=14 October 2014 |publisher=MondayTimes.Co.Ug |archive-date=16 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316000125/http://www.mondaytimes.co.ug/details.php?option=acat&a=2921#.VD0VapUg-LA |url-status=dead }}</ref>
* Star Times Digital Satellite Television Service – Kkampuni endigito etunda amayengo ga ttivvi mu Uganda.
* Spear House – Ekizimbe kya ofiisi ku [[luguudo lwa Jinja]] mu disitulikiti y’ebyobusuubuzi wakati mu Kampala.
* Wavah Water Limited – Kkampuni ekola n’okusaasaanya amazzi ag’okunywa mu Uganda. <ref name="New" />
* GM Tumpeco Limited – Kkampuni ekola n’okukola ebintu bya ssitiilu(steal products), nnamba puleeti, obupande bwokunguudo , n’ebipande ebirangirwako. N'era, ebibajje , emifaliso, obuyumba obusulwamu, obuwuuba, n’obuyumba bwa loole nezibbaasi. <ref name="New" />
* Fancy Furniture Limited – Etuusa kuno n'okutunda ebibajje ebiri ku mutindo gwa waggulu ebyomumaka ne mu offiisi
* Wavah Books Limited – Ekuba ebitabo n'ebiwandiikpo ebirala. <ref name="New" />
* Nakweero Mixed Farm – Faamu y'ente z'amata, ez'ennyama, n’ebirime mu Nakweero, [[Kira, Yuganda|mu munisipaali y'eKira]] , [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]] . <ref>{{Cite web |title=Executive Profile of Gordon Wavamunno |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/person.asp?personId=29485588&privcapId=24351707 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20141014124148/http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/person.asp?personId=29485588&privcapId=24351707 |archive-date=14 October 2014 |website=[[Bloomberg Businessweek]]}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Wavamunno alina ekitiibwa ky'obwa dokita okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ettendekero lya waggulu erisinga obukadde mu Uganda, n’okuva mu [[yunivasite ya Nkumba]] .Pulofeesa mu by’obusuubuzi n’okutandikawo emirimu ku yunivasite y’e Makerere era ye ssenkulu ku yunivasite y’e Nkumba. <ref>{{Cite web |last=Vianney Nsimbe |first=John |title=Meet Wavamunno, Nkumba’s New Boss |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=14978:meet-wavamunno-nkumbas-new-boss |access-date=14 October 2014}}</ref>
Mu Mwezi ogusooka 2013, Wavamunno yalondebwa yalondeebwa ku kitiibwa kya [[Knight of the order of Saint John]] . Abafuna ekitiibwa kya knighthood mu nsengeka eno tebatera kuweebwa kitiibwa kya "Sir". Engule eno yali yali esiima mulimu gwe ogw’obuzirakisa gwe yakola ne St. John Association of Uganda, gy’abadde mmemba okuva mu 1983. Mu kiseera kino aweereza nga ssentebe w’ekibiina. Mu bikolwa ebirala eby’obuzirakisa, awaddeyo mmotoka ezitambuza abalwadde abayi bbiri eri ekibiina kino, addaabiriza ofiisi zaabwe mu Kampala, n’okuwa bamulekwa bbasale. <ref>{{Cite web |last=Musasizi |first=Simon |date=15 January 2013 |title=And Now, Here Comes Sir Gordon Wavamunno |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=23149:and-now-here-comes-sir-gordon-wavamunno |access-date=14 October 2014}}</ref>
== Obulamu bwe obw'obuntu ==
Wavamunno mufumbo era taata w’abaana ab'obulenzi n’abobuwala. <ref>{{Cite web |last=Musoke |first=Andrew |date=6 May 2013 |title=EMERGING MARKETS INTERVIEWS: "Interview with Gordon and Morine Wavamunno |url=http://www.hbs.edu/businesshistory/emerging-markets/pages/profile-detail.aspx?profile=wavamunno |access-date=16 December 2015 |publisher=[[Harvard Business School]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mugisha |first=Darius |date=10 May 2010 |title=Uganda: My First Million... Elvis Sekyanzi |url=http://allafrica.com/stories/200705090866.html |access-date=16 December 2015}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nankya |first=Connie |date=14 November 2010 |title=Gloria Wavamunno; a budding fashionista |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Life/-/689856/1051554/-/am51hi/-/index.html |access-date=16 December 2015}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abantu abasinga obugagga mu Uganda]]
* [[Harvard Business School Interview - Creating Emerging Markets|Harvard Business School Interview - Okutondawo obutale obukyakula]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |last=Kanaabi |first=Michael |last2=Kiryowa |first2=Ssebidde |date=2012 |title=The Deepest Pockets |url=http://www.newvision.co.ug/mobile/detail.aspx?newsid=628191&catid=396 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141021010113/http://www.newvision.co.ug/mobile/detail.aspx?newsid=628191&catid=396 |archivedate=21 October 2014 |accessdate=14 October 2014 |newspaper=[[New Vision|New Vision Mobile]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Nasasira |first=Roland |date=12 March 2018 |title=I am the star of my life – Gordon Wavamunno |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Life/I-am-the-star-my-life-Gordon-Wavamunno/689856-4336476-wlsuby/index.html |access-date=12 March 2018 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}
# {{cite web |date=5 September 2015 |title=Wavamunno: Making of a successful businessman |url=http://www.newvision.co.ug/news/673044-wavamunno-making-of-a-successful-businessman.html |accessdate=6 September 2015 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Kahunga |first=Matsiko |date=30 October 2012 |title=Wavamunno Tells His Entrepreneurial Journal |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |accessdate=14 October 2014 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]] |archive-date=27 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927003218/http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |url-status=dead }}
# {{cite web |last=Kahunga |first=Matsiko |date=30 October 2012 |title=The Work History of Gordon Wavamunno |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |accessdate=14 October 2014 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala) |archive-date=27 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927003218/http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Wavamunno-tells-his-entrepreneurial-journey/-/688616/1606272/-/item/1/-/lfarlt/-/index.html |url-status=dead }}
# {{cite web |last=Kasirye |first=Faiswal |date=22 September 2014 |title=Spear Motors Celebrates 40 Years in Motor Vehicle Business |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Auto/Spear-motors-celebrates-40-years-in-Motor-Vehicle-Business/-/688614/2485700/-/9oatlg/-/index.html |accessdate=14 October 2014 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}
# {{cite web |last=Ndiho |first=Paul |date=8 June 2012 |title=Uganda’s Success Story, The Remarkable Journey of Gordon Wavamunno |url=https://paulndiho.com/2012/06/08/ugandas-success-story-the-remarkable-journey-of-gordon-wavamunno |accessdate=14 October 2012 |publisher=PaulNdiho.Com}}
# {{cite web |date=2014 |title=Gordon Wavamunno Starts Radio Station |url=http://www.mondaytimes.co.ug/details.php?option=acat&a=2921#.VD0VapUg-LA |accessdate=14 October 2014 |publisher=MondayTimes.Co.Ug |archive-date=16 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316000125/http://www.mondaytimes.co.ug/details.php?option=acat&a=2921#.VD0VapUg-LA |url-status=dead }}
# {{cite web |title=Executive Profile of Gordon Wavamunno |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/person.asp?personId=29485588&privcapId=24351707 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20141014124148/http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/person.asp?personId=29485588&privcapId=24351707 |archive-date=14 October 2014 |work=[[Bloomberg Businessweek]]}}
# {{cite web |last=Vianney Nsimbe |first=John |title=Meet Wavamunno, Nkumba’s New Boss |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=14978:meet-wavamunno-nkumbas-new-boss |accessdate=14 October 2014 |newspaper=[[The Observer (Uganda)]]}}
# {{cite web |last=Musasizi |first=Simon |date=15 January 2013 |title=And Now, Here Comes Sir Gordon Wavamunno |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=23149:and-now-here-comes-sir-gordon-wavamunno |accessdate=14 October 2014 |newspaper=[[The Observer (Uganda)]]}}
# {{cite web |last=Musoke |first=Andrew |date=6 May 2013 |title=EMERGING MARKETS INTERVIEWS: "Interview with Gordon and Morine Wavamunno |url=http://www.hbs.edu/businesshistory/emerging-markets/pages/profile-detail.aspx?profile=wavamunno |accessdate=16 December 2015 |publisher=[[Harvard Business School]] |location=Boston, MA, USA}}
# {{cite web |last=Mugisha |first=Darius |date=10 May 2010 |title=Uganda: My First Million... Elvis Sekyanzi |url=http://allafrica.com/stories/200705090866.html |accessdate=16 December 2015 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]] via [[AllAfrica.com]]}}
# {{cite web |last=Nankya |first=Connie |date=14 November 2010 |title=Gloria Wavamunno; a budding fashionista |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Life/-/689856/1051554/-/am51hi/-/index.html |accessdate=16 December 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [http://www.hbs.edu/businesshistory/emerging-markets/pages/profile-detail.aspx?profile=wavamunno Yintaviyu y'okukola pulojekiti y'okutondawo obutale obukyakula mu Harvard Business School] Archived
* [https://paulndiho.com/2012/06/08/ugandas-success-story-the-remarkable-journey-of-gordon-wavamunno/ https://paulndiho.com/2012/06/08/ugandas-obuwanguzi-olugendo-olw'ekitalo] [[Paul Ndiho|olwa-gordon-wavamunno/ Paul Ndiho]]
* [https://web.archive.org/web/20141020120246/http://ugandansatheart.org/2011/05/16/ugandas-legendary-millionaires-revealed/ Uganda's Legendary Millionaires Revealed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020120246/http://ugandansatheart.org/2011/05/16/ugandas-legendary-millionaires-revealed/|date=20 October 2014}}
1ky0zw8hcpo33u85j0yyizmae9sqxox
Gerald Kasaato
0
11360
56577
39165
2026-06-26T05:35:56Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Paul Kasato''' [[Yuganda|Munnayuganda]] [[:en:Accountant|omubalirizi w'ebitabo]], [[Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Chartered_Financial_Analyst|omukugu mu by'ensimbi,]] era [[:en:Business_executive|akulira bizinensi]] . Ye mumyuka akulira emirimu egikolebwa era omumyuka w’akulira [[Ekitongole kya National Social Security Fund (Uganda)|NSSF Uganda]], okuva nga 21 Ogwomukaaga 2024. Yakolera mu kifo kye kimu mu buvunaanyizibwa bw’okukola okuva mu August 2023 okutuuka mu June 2024. Nga tannakola ekyo, yali [[:en:Chief_investment_officer|akulira bamusigansimbi]] (CIO) mu kitongole kye kimu wakati wa 2014 ne August 2023. <ref name="1R">{{Cite web |last=Muhamadi Byemboijana |date=21 June 2024 |title=Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director |url=https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ |access-date=23 June 2024}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=Samuel Muhimba |date=22 June 2024 |title=Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director |url=https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director |access-date=23 June 2024 |website=Nilepost Uganda}}</ref>
== Ebyafaayo n’obuyigirize bwe ==
Munnayuganda. [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli esooka mu Sayansi]] mu [[:en:Accounting|kubala ebitabo]] yafun awaadi mu [[:en:Oxford_Brookes_University|yunivasite ya Oxford Brookes]] e Bungereza. Era alina [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli esooka mu mateeka]] okuva mu [[:en:Nottingham_Trent_University|Yunivaasite ya Nottingham Trent]] . [[:en:Master_of_Science|Diguli ey'okubiri mu Sayansi]] mu [[International Finance and Investments|by'ensimbi n'okusiga ensimbi mu nsi yonna]], yamuweebwa [[:en:London_South_Bank_University|yunivasite ya London South Bank]] . [[:en:Master_of_Business_Administration|Diguli ey'okubiri mu by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[:en:University_of_Exeter|yunivaasite y'e Exeter]] . Era yasoma emisomo egy’omulembe egy’obukulembeze n’okuddukanya emirimu okuva mu [[:en:Harvard_Business_School|Harvard Business School]] ne mu [[:en:Wharton_School|Wharton School]], zombi mu Amerika, <ref name="1R">{{Cite web |last=Muhamadi Byemboijana |date=21 June 2024 |title=Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director |url=https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ |access-date=23 June 2024}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMuhamadi_Byemboijana2024">Muhamadi Byemboijana (21 June 2024). [https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ "Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director"]. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=Samuel Muhimba |date=22 June 2024 |title=Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director |url=https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director |access-date=23 June 2024 |website=Nilepost Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamuel_Muhimba2024">Samuel Muhimba (22 June 2024). [https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director "Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director"]. ''Nilepost Uganda''. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref> ne okuva mu [[:en:London_Business_School|London Business School]] mu Bungereza. <ref name="3R">{{Cite web |last=Michael Kironde |date=23 June 2024 |title=Gerald Kasaato Is The New NSSF Deputy MD |url=https://www.ugbulletin.co.ug/gerald-kasaato-is-the-new-nssf-md/ |access-date=23 June 2024 |website=Uganda Bulletin}}</ref>
Kasaato [[:en:Chartered_Financial_Analyst|mukenkufu mu by’ensimbi]] (CFA), ali mu ttendekero lya [[:en:Chartered_Management_Institute|Chartered Management Institute]] mu Bungereza, [[:en:Chartered_Certified_Accountant|Chartered Certified Accountant]] mu Bungereza ate nga [[:en:Certified_Public_Accountant|mubabilirizi omukakafu]] (CPA) mu Uganda.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhamadi Byemboijana |date=21 June 2024 |title=Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director |url=https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ |access-date=23 June 2024}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMuhamadi_Byemboijana2024">Muhamadi Byemboijana (21 June 2024). [https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ "Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director"]. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Samuel Muhimba |date=22 June 2024 |title=Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director |url=https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director |access-date=23 June 2024 |website=Nilepost Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamuel_Muhimba2024">Samuel Muhimba (22 June 2024). [https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director "Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director"]. ''Nilepost Uganda''. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Ebyafaayo by’emirimu ==
Yakolera mu bitongole eby’enjawulo mu Bungereza nga tannasenguka mu Uganda mu makkati g’emyaka gya 2000. Yakola ne [[:en:National_Housing_and_Construction_Company|National Housing and Construction Company]], nga Finance and Investment Manager ne [[:en:National_Insurance_Company_Limited|National Insurance Company Limited]], nga Manager Investment and Treasury. <ref name="1R">{{Cite web |last=Muhamadi Byemboijana |date=21 June 2024 |title=Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director |url=https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ |access-date=23 June 2024}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMuhamadi_Byemboijana2024">Muhamadi Byemboijana (21 June 2024). [https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ "Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director"]. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Samuel Muhimba |date=22 June 2024 |title=Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director |url=https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director |access-date=23 June 2024 |website=Nilepost Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamuel_Muhimba2024">Samuel Muhimba (22 June 2024). [https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director "Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director"]. ''Nilepost Uganda''. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="4R">{{Cite web |last=CFANY |date=2021 |title=CFA New York: Speaker-Organizer, Gerald Paul Kasaato |url=https://cfany.org/speaker-organizer/gerald-paul-kasaato/ |access-date=23 June 2024 |website=CFA Society New York (CFANY)}}</ref>
Yeegatta ku NSSF Uganda mu 2011 nga Portfolio Manager, Equities. Mu 2014 yakuzibwa n’afuulibwa akulira bamusigansimbi. Mu August 2023, yalondebwa ku bwa Acting Deputy Managing Director okudda mu bigere bya [[:en:Patrick_Ayota|Patrick Ayota]] eyasitulwa n’afuulibwa [[:en:Managing_director|akulira]] / [[:en:Ceo|Senkulu]] mu kkampuni eno. Oluvannyuma lw’emyezi kkumi ng’akola ng’olukiiko olufuzi olwa Uganda NSSF lwasemba Kasaato alondebwe ng’omumyuka w’akulira emirimu (substantive CEO).<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhamadi Byemboijana |date=21 June 2024 |title=Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director |url=https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ |access-date=23 June 2024}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMuhamadi_Byemboijana2024">Muhamadi Byemboijana (21 June 2024). [https://softpower.ug/gerald-paul-kasaato-appointed-nssf-deputy-managing-director/ "Gerald Paul Kasaato Appointed NSSF Deputy Managing Director"]. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Samuel Muhimba |date=22 June 2024 |title=Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director |url=https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director |access-date=23 June 2024 |website=Nilepost Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSamuel_Muhimba2024">Samuel Muhimba (22 June 2024). [https://nilepost.co.ug/business/204669/gerald-kasaato-is-new-nssf-deputy-managing-director "Gerald Kasaato Is New NSSF Deputy Managing Director"]. ''Nilepost Uganda''. Kampala, Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 June</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
7ux0fmyyxu9e72w02g2keddj32qptwh
George Kirya
0
11383
56560
39226
2026-06-26T05:25:32Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56560
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Barnabas Kirya''' [[Munnassomabusirikitu(Microbiologist)|.]] Yazaalibwa 1939. Munnayuganda, musawo, musomesa, [[:en:Microbiologist|mukugu mu kunoonyereza ku buwuka obusirikitu obutalabika]], munnabyabufuzi, Ambasada wa Uganda. Yakola nga ssentebe w’akakiiko k’ebyobulamu mu Uganda aka Uganda Health Services Commission okuva mu 2007 okutuuka mu 2012. <ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1240877/igg-handle-late-comers-prof-kirya</ref> Emabegako, okuva mu 1997 okutuuka mu 2003, yaweerezaako nga Ambasada wa Uganda mu Bungereza. <ref>http://allafrica.com/stories/200110300008.html</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Yazaalibwa mu ddwaliro lya [[:en:Ngora_Hospital|Ngora Hospital]] mu 1939 eri Joshua Kirya, [[:en:Gwere_people|Mugwere]] okuva mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba bwa Uganda]], <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.geoffreykiryabwire.com/pressclip7.htm |access-date=2025-08-04 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064022/http://www.geoffreykiryabwire.com/pressclip7.htm |url-status=dead }}</ref> ne Miriam Najjemba [[:en:Muganda|Muganda]] okuva mu [[:en:Central_Region,_Uganda|kitundu ky'Omumasekkati]] ga Uganda . <ref name="Top">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1304879/uganda-expert-insect-viruses</ref> Kirya yasomera mu [[:en:Busoga_College|Busoga College Mwiri]] okusoma siniya ey'okuna <ref>{{Cite web |url=http://observer.ug/education/85-education/10350-100-years-on-mwiri-mourns-lost-glory |title=Archive copy |access-date=2025-08-04 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201043417/http://observer.ug/education/85-education/10350-100-years-on-mwiri-mourns-lost-glory |url-status=dead }}</ref>
Oluvannyuma yakyuka yegatta ku ssomero lya [[:en:Mbale_Secondary_School|Mbale Secondary School]] okusoma siniya ey'omukaaga. Mu 1961, yayingira ebbanguliro ly'abasawo e Makerere erya [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|Makerere University School of Medicine]], gye yatikkirwa diguli ye mu busawo n'okulongoosa eya [[:en:Bachelor_of_Medicine_and_Bachelor_of_Surgery|Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery]] mu 1966. Oluvannyuma yafuna diguli e'okubiri mu kunoonyereza ku buwuka obusirikitu obutalabika eya Master of Science in [[:en:Microbiology|Microbiology]] mu 1971 okuva mu [[:en:University_of_Birmingham|University of Birmingham]] mu Bungereza. Dipulooma ye mu [[:en:Bacteriology|Bacteriology]] yagufunira mu [[:en:University_of_Manchester|University of Manchester]] mu 1975. Mu 2001, ng’asiimibwa olw'obuweereza bwe ng’omubaka wa gavumenti, Yunivasite y’e Birmingham yamuwa diguli ey’ekitiibwa eya [[:en:Doctor_of_Laws|Doctor of Laws]] . <ref>http://www.birmingham.ac.uk/Documents/senate/honorary-graduates-since-2000.pdf</ref>
== Emirimu gye ==
Oluvannyuma lw’okutendekebwa mu [[:en:Mulago_Hospital|ddwaaliro e Mulago]], Kirya yeegatta ku pulogulaamu ya diguli ey'enyongereza eya [[:en:Master_of_Medicine|Master of Medicine]] postgraduate program, ng’essira yaliteeka mu kwongera okukuguka mu biwuka obusirikitu. Bwe yatikkirwa mu pulogulaamu ya MMed, yeegatta ku kitongole ekinoonyereza ku buwuka ekya East African Virus Research Institute (EAVRI), ekitongole ky’omukago gwa [[:en:East_African_Community|East African Community]], kati ekimankiyiddwa nga [[:en:Uganda_Virus_Research_Institute|Uganda Virus Research Institute]] . Yakola ng’omukungu akola ku kunoonyereza nga tannafuuka mukungu omukulu mu kunoonyereza ku by’obujjanjabi era akulira okunoonyereza ku buwuka obutambuzibwa ebiwuka ng'ensiri n'ebirala ([[:en:Arbovirus|arbovirology]] mu EAVRI.
Okuva mu 1970 okutuuka mu 1973, yaweereza ng’omusomesa ow'ekiseera mu dipaatimenti esomesa ku buwuka obusirikitu mu bbanguliro lya [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|Makerere University School of Medicine]] . Okuva mu 1973 okutuuka mu 1975, yaliko omusomesa omukulu e Makerere, ng’asomesa essomo elikwata ku buwiuka obusirikitu, okwekennenya n’okunoonyereza ne kumutendera gw'abayizi abatannaba kutikkirwa n'abo abasoma diguli ey'ennyongereza. Yaweerezaako nga pulofeesa era akulira ekitongole kya Medical Microbiology e Makerere okuva mu 1978 okutuuka mu 1986.
Okuva mu Gwokuna 1986 okutuuka mu Gwekkuminogumu 1990, yakola nga omumyuka w'Akulira [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene mu Uganda. Mu 1997, yalondebwa okubeera [[:en:High_Commissioner|Ambasada]] wa Uganda mu Bungereza, nga yaweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2003. <ref>https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/right-of-reply-george-b-kirya-1186796.html</ref>
Yakomawo mu Uganda mu 2003 n’alondebwa okuba ssentebe w’akakiiko k’ebyobulamu mu Uganda, nga yaweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2012. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/909734/-/wy291g/-/index.html |access-date=2025-08-04 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201032722/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/909734/-/wy291g/-/index.html |url-status=dead }}</ref> Wakati wa 2007 ne 2011, yaweereza nga Omukulu akulira [[:en:Lugazi_University|Yunivasite y’e Lugazi]] .
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Professor George Kirya awandiise nnyo mu bitabo bya babavubuka mu kisaawe ky'okusoma ku buwuka obulwaza omubiri ([[:en:Virology|virology]]), ng'essira aliteeka ku ''arbovirology'' . Awandiika emiko mu mpapula z'amawulire ez’olulimi Olungereza eza Uganda, ezisaasaanyizibwa mu ggwanga lyonna. <ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1324275/ddt-save-lives-uganda</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/To-fight-unemployment--establish-vocational-schools/689364-2670680-hk1d2nz/index.html |access-date=2025-08-04 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033152/http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/To-fight-unemployment--establish-vocational-schools/689364-2670680-hk1d2nz/index.html |url-status=dead }}</ref> Ye Ssentebe w'olukiiko olufuzi olwa THETA, ekitongole ky'obwannakyewa ekya Uganda ekigenderera "okutumbula eby'obulamu n'okufuna obujjanjabi nga kiyita mu kutumbula enkolagana wakati w'enkola y'obujjanjabi bw'eddagala ly'obutonde n'ekozesa y'eddagala erilongooseemu". <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.thetaug.org/board/chairman.php |access-date=2025-08-04 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201032911/http://www.thetaug.org/board/chairman.php |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Bagwere|Bagwere]]
* [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y’e Pallisa]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/london/3251837.stm Professor George Kirya Yakoseddwa Olw'okukubwa ekibinja ky'abamenyi b'amateeka Mu London]
* [http://www.afdevinfo.com/htmlreports/peo/peo_41253.html Ebimwogerako ku mukutu gwa Afdevinfo.com]
{{s-start}}
{{succession box||title=Vice Chancellor of Makerere University|before=[[Asavia Wandira]]|after=[[Senteza Kajubi]]|years=1986–1990}}
{{s-end}}
lebo983oyb4wi5skww8llyyhb3fi5zy
George Baguma
0
11420
56549
39976
2026-06-26T05:21:48Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George W. Baguma''', Munnayuganda munnabyabizinensi era musuubuzi. Mu kiseera kino ye [[:en:Chief_commercial_officer|akulira eby'obusuubuzi]] era [[:en:Marketing_director|dayirekita w'ebyakitunzi]] mu kkampuni ya [[:en:Cipla_Quality_Chemical_Industries_Limited|Cipla Quality Chemical Industries Limited]] . George Baguma ye mutandisi era omuvujirizi wa ssente mu kkampuni ya QCIL era mmemba ku lukiiko olufuzi olwa kkampuni eno. <ref name="Board">https://web.archive.org/web/20150402132145/http://www.ciplaqcil.co.ug/about-us/board-of-directors/</ref>
== Emisomo gye ==
Alina diguli ne dipuloma okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obunene n'obukadde mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Era alina diguli ey'okubiri mu ssaayansi n'okusoma ku biwuka eya [[:en:Entomology|entomology]] ne PhD mu by'obuwuka bubeera mu bisolo n'abantu eya [[:en:Parasitology|parasitology]] okuva mu [[:en:Imperial_College_London|Imperial College London]] . <ref>{{Cite web |url=http://quality-chemicals.co.ug/data/cboard/5/Mr.-George-W.-Baguma.html |title=Archive copy |access-date=2025-08-07 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030012/http://quality-chemicals.co.ug/data/cboard/5/Mr.-George-W.-Baguma.html |url-status=dead }}</ref>
== Ebyafaayo by’emirimu gye ==
Nga 2000 tannatuuka, Baguma yakolera mu minisitule ya Uganda ey’ebyobulimi, amakolero g’ebisolo n’obuvubi, mu kitongole ekivunaanyizibwa ku by’obugagga by’ebisolo, ng’omumyuka wa kaminsona. Okuva mu 2000 okutuuka mu 2005, yaweereza ng’[[:en:Chief_commercial_officer|akulira eby’obusuubuzi]] mukkampuni ya [[:en:Quality_Chemicals_Limited|Quality Chemicals Limited]] . Okuva mu 2005 okutuuka mu 2013, yaweereza ng’akulira eby’obusuubuzi era dayirekita w’ebyakitunzi mu kkampuni ya [[:en:Quality_Chemical_Industries_Limited|Quality Chemical Industries Limited]] . <ref>http://www.newvision.co.ug/news/18250-quality-chemicals-to-manufacture-special-arvs.html</ref> <ref>{{Cite web |url=http://mobile.in-pharmatechnologist.com/Ingredients/QCIL-expands-ARV-capabilities-in-bid-to-build-in-East-African-market |title=Archive copy |access-date=2025-08-07 |archive-date=2017-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170817133711/http://mobile.in-pharmatechnologist.com/Ingredients/QCIL-expands-ARV-capabilities-in-bid-to-build-in-East-African-market |url-status=dead }}</ref> Era musiga nsimbi mu bizinensi eno.
== Laba ne ==
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(10)60687-3/fulltext Olugero lukyusiddwa eri amakolero g'Eddagala Mu Africa]
rw0s2hcq7vv8i225rb372syc9h7qw46
Gershom Sizomu
0
11516
56585
39544
2026-06-26T05:38:58Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56585
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gershom Sizomu''' (yazaalibwa 1969) ye [[:en:Uganda|Munayuganda]] [[:en:Rabbi|Omurabbi]] aweereza [[:en:Abayudaya|Abayudaya]], mu kitundu [[Baganda|ky'Abaganda]] mu Buvanjuba bwa Uganda okumpi n'ekibuga [[:en:Mbale|Mbale]] abasinza mu [[:en:Judaism|nzikiriza y'Ekiyudaaya]] . Sizomu ye Rabbi omuddugavu eyasooka okuzaalibwa enzaalwa mu mawanga ga Sub-Saharan [[:en:Africa|Africa]] . <ref name="JP">https://www.jpost.com/Jewish-World/Jewish-News/Over-250-Africans-convert-to-Judaism-in-Uganda</ref> Era yali akulira abantu b'enzikiriza y'ekiyudaaya ([[:en:Chief_Rabbi|Chief Rabbi]])eyasooka mu Uganda. <ref name="h621">https://www.jpost.com/magazine/features/a-new-african-chief</ref> Sizomu yali mubaka mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] .
== Obuto bwe ==
Sizomu yazaalibwa mu Famire y'[[Abayudaya]], era jjajjaawe ye yali omukulembeze w’ekitundu. <ref name="CJN">https://thecjn.ca/news/evening-rabbi-gershom-sizomu/</ref> Abayudaya bayigganyizibwa mu myaka gy’obukulembeze bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]], mu kaseera bwe kyali ekimenya amateeka okusinziza mu lwatu enzikiriza y’Abayudaaya mu Uganda. Mu buto bwe, taata wa Sizomu yakwatibwa olw’okuzimba [[:en:Sukkah|sukkah]] ng’ekimu ku mikolo egikolebwa okujjaguza ebikujjuko by'Abayudaaya ebya [[:en:Sukkot|Sukkot]] . Kitaawe yayimbuddwa aba famire ya Sizomu bwe baasasula omuserikale eyamukwata ebbanja lya mbuzi ttaano. <ref name="t004">https://jewishjournal.com/community/9204/</ref> Mu mwaka gwa 1979, oluvannyuma lw’okusuula gavumenti ya Amin, eddembe ly’eddiini lyazzibwawo mu Uganda, era famire ya Sizomu yajaguza bwe yakyaza abantu 200 mu kusaba okw'okuyita mu kiro okwa [[:en:Passover_Seder|Passover Seder]] ekyalimu [[:en:Matzoh|matzoh]] ne macco [[:en:Wine|omubisi ogusogolebwa]] mu [[:en:Banana|matooke]] Uganda nga gulimu omwenge ebitundu 80 ku 100. <ref name="CJN" />
== Emisomo gye ==
Abayudaya baali [[:en:Who_is_a_Jew?|tebamanyikiddwa gavumenti]] ya [[:en:Israel|Yisirayiri]] ng'eya Bayudaaya kubanga abantu baali tebannakyuka kudda mu diini ya Bayudaaya mu butongole. Mu 2003, Sizomu yasaba Yisirayiri okukkiriza Abayudaya bwe yayita Abarabbi bana okuva mu Amerika okukola omukolo gw’okukyusa Abayudaaya 300, kye baakola mu 2003, mu mukolo ogwalimu ekibuuzo, ‘Lwaki oyagala kubeera Omuyudaaya?’, Abayudaya kye baddamu nti: “Nnazaalibwa nga Muyudaaya era nga nandyagadde okusigala ng'Omuyudaaya". Abalala baagaana okubeera ekitundu ku bino nga bagamba nti: "Twafuuka dda Abayudaaya." Sizomu yeeyanjudde mu lwatu nti [[:en:Zionist|Mulwanirizi w'eddembe ly'Abayudaaya]] era lumu mu mboozi ey'akafubo yagamba nti: "Singa ensi [[:en:Arab|y'Abawalabu]] yalangirira olutalo ku Yisirayiri, twandirwana okufiirawo okugikuuma." <ref>https://www.theguardian.com/world/2004/mar/07/religion.israel</ref>
Sizomu yafuna diguli mu by'enjigiriza okuva mu [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University mu Uganda]] . Nga [[:en:Be'chol_Lashon|Be’chol Lashon]] Rabbinic Fellow mu ttendekero ly'Abayudaaya erya Jewish & Community Research, yajja mu Amerika okutuuka mu 2003 okusoma mu pulogulaamu ya diguli ey’emyaka etaano mu [[:en:Ziegler_School_of_Rabbinic_Studies|Ziegler School of Rabbinic Studies]] mu [[:en:American_Jewish_University|American Jewish University]] e [[:en:Los_Angeles|Los Angeles]] . <ref>{{Cite web |url=http://www.jewishresearch.org/about_staff.htm |title=Archive copy |access-date=2025-08-11 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121040732/http://www.jewishresearch.org/about_staff.htm |url-status=dead }}</ref> Yatikkirwa mu 2008 era n'atuuzibwa ku bwa Rabbi wansi w'obukulembeze [[:en:Conservative_Judaism|bw'eddiini y'Ekiyudaaya eya Conservative]] . <ref name="l282">https://religionnews.com/2016/09/15/in-uganda-a-new-synagogue-for-a-remote-group-of-jews/</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20081011231518/http://www.ajula.edu/Content/ContentUnit.asp?CID=1713&u=7296&t=0</ref>
== Emirimu gye yakola nga Rabbi ==
Mu Gwomusanvu 2008, Sizomu yakomawo mu Uganda n’akola omukolo gw’okukyusa abantu 250 ku kyalo Nabogoya, nga bonna abakyusibwa baali bava ku bifo okwetoloola mu Uganda yonna n’okuva e [[:en:Kenya|Kenya]], [[:en:Nigeria|Nigeria]] ne [[:en:South_Africa|South Africa]] . Ku mukolo guno, Sizomu yakkaatirizza obusobozi bw'enzikiriza y'Abayudaaya eri Abafirika ab'omu Bukiikaddyo bwa Sahara bwe yategeezezza nti, "Enkolagana wakati wa Katonda n'Abayudaaya mu Torah elimu abantu abajuzibwa omwoyo bangi. Kikulu nnyo eri Abafirika n'abalala okumanya nti basobola okulonda eddiini y'Ekiyudaaya ng'ekkubo ery'omwoyo era nti tubaggule gye bali." <ref name="JP"/>
== Emirimu gye egy’obyobufuzi ==
Rabbi Sizomu yali yeesimbyewo okukiikirira Disitulikiti ya Uganda eya [[:en:Bungokho|Bungokho]] ey'Obukiikakkono mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti]] mu [[:en:2011_Ugandan_general_election|kalulu ka 2011]], okwaliwo nga 18 Ogwokubiri 2011. <ref name="w339">https://www.jpost.com/jewish-world/jewish-news/uganda-rabbi-says-defeat-in-election-not-kosher</ref> Yawangulwa mu kalulu ako kyokka n’addamu okwesimbawo mu 2016 era n’alondebwa mu Paalamenti mu kuvuganya. <ref>https://web.archive.org/web/20160225092843/http://forward.com/news/333986/uganda-rabbi-wins-opposition-seat-in-parliament-as-authoritarian-leader-cli/</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sizomu}}
50qgewc5zilfkvbqytvefzvjke44l2h
Hakim Sendagire
0
11564
56763
39881
2026-06-26T07:19:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56763
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hakim Sendagire''' [[:en:Physician|musawo]] [[Yuganda|Munnayuganda]], [[:en:Biochemist|mukugu wa biochemistry]], [[:en:Academic|mukugu w'ebyensoma]] , [[:en:Academic_administration|muddukanya w'ebyobujjanjabi]]. Mu kiseera kino ye Dean ku [[:en:Habib_Medical_School|Habib Medical School]], College of Health Sciences of the [[Islamic University in Uganda]],<ref>{{Cite web |last=Tabitha |first=Winnie |last2=Ainebyoona |first2=Emmanuel |date=13 February 2015 |title=IUIU Launches Habib Medical School |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/IUIU-launches-Habib-medical-school--/-/688334/2622080/-/ijvefw/-/index.html |access-date=20 February 2015}}</ref> yunivasite ey'obwannannyini, emu ku yunivasite 41 mu ggwanga, okusinziira ku bibalo bya mu Gwokubiri 2015.<ref>{{Cite web |date=2014 |title=List of Accredited Universities In Uganda |url=http://ugandanationalacademy.org/universities.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150303102213/http://ugandanationalacademy.org/universities.php |archive-date=3 March 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=Uganda National Academy of Sciences}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa [[Kasangati]], [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]], [[:en:Central_Region,_Uganda|Mu Masekkati ga Uganda]], nga 10 Ogwomukaaga 1972. Yasomera ''Kololo High School'' gye yamalira siniya eyookuna, oluvannyuma nagenda ku [[Essomero lya Kibuli Sekendule|Kibuli Secondary School]] gye yamalira siniya enoomukaaga.<ref>{{Cite web |last=Sendagire |first=Hakim |date=25 January 2015 |title=Hajji Ishak Kamoga Is Among The Muslim Heroes In Education |url=http://um-bs.com/2015/01/25/hajji-ishak-kamoga-is-among-the-muslim-heroes-in-education/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220223840/http://um-bs.com/2015/01/25/hajji-ishak-kamoga-is-among-the-muslim-heroes-in-education/ |archive-date=20 February 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=Uganda Muslim Brothers and Sisters}}</ref>
Mu 1991, yaweebwa ekifo ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], yunivasite ya gavumenti esinga obukadde era esinga obunene mu Uganda. Yasoma obusawo bw’abantu, n’atikkirwa, mu 1996, n’afuna diguli esooka mu busawo eya [[:en:Bachelor_of_Medicine_and_Bachelor_of_Surgery|Bachelor of Medicine ne Bachelor of Surgery]] (MBChB). Diguli ye eyookubiri eya [[:en:Master_of_Science|Master of Science mu Biomedical Sciences]] (MSc), yagifuna mu 1999, okuva ku [[:en:University_of_Greenwich|University of Greenwich]], mu Bungereza. Mu 2007, ku myaka 35, yaweebwa diguli eyookuna eya [[:en:Doctor_of_Philosophy|Doctor of Philosophy]] (PhD), mu [[:en:Biochemistry|Biochemistry]], okuva ku Yunivasite y’e Makerere ng’ekolagana ne [[:en:Uppsala_University|Uppsala University]] mu Sweden.<ref name="Profile">{{Cite web |date=2014 |title=Academic Profile of Professor Hakim Sendagire |url=http://chs.mak.ac.ug/biomed/node/102 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220213451/http://chs.mak.ac.ug/biomed/node/102 |archive-date=20 February 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Makerere University College of Health Sciences]]}}</ref>
== Emirimu gye ==
Yakolako akaseera katono ng’omusawo mu [[Mulago National Specialised Hospital|Ddwaaliro e Mulago]] November 1995 okutuusa mu August 1997. Oluvannyuma lw’okusoma diguli eyookubiri mu Bungereza, yakola ng’omumyuka wa Dayirekita w’ebyobulamu mu Kasangati Health Centre IV, mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]], okuva mu 1999 okutuuka mu 2006. Mu kiseera kye kimu, yaweereza ng’omusomesa mu kitongole kya [[:en:Biochemistry|Biochemistry]] mu [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y’e Makerere]] . Okuva mu Gwokutaano 2000 okutuuka mu Gwokutaano 2001, yeetaba mu kutendekebwa okwenjawulo oluvannyuma lwa diguli eyookubiri ku [[:en:University_of_San_Francisco|Yunivasite y’e San Francisco]] . Mu 2007 yawebwa omulimu ng'omusomesa mu kitongole kya [[:en:Microbiology|Microbiology]] ku [[:en:Makerere_University_College_of_Health_Sciences|Makerere University College of Health Sciences]], n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2014, lwe yalondebwa okuba Dean w’essomero lya[[:en:Habib_Medical_School|Habib Medical School]].<ref>{{Cite web |date=2013 |title=The Work History of Hakim Sendagire |url=http://mbl.mak.ac.ug/DR%20Hakim%20Sendagire%20CV.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220230408/http://mbl.mak.ac.ug/DR%20Hakim%20Sendagire%20CV.pdf |archive-date=20 February 2015 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Makerere University|Makerere University, Department of Microbiology]]}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Dr. Sendagire ye muwabuzi w’ebyekikugu mu by’obuweereza mu laboratory mu [[:en:Uganda_Ministry_of_Health|Minisitule y’ebyobulamu mu Uganda]], ng’asinziira mu ''Uganda National Health Laboratory Services'', esangibwa ku luguudo lwa Buganda Road, mu masekkati ga [[Kampala]]. Era ye Dayirekita wa ''International Academic and Medical Complex (IAMeC)'', (Seeta Academic Complex), kkampuni eddukanya ''Seeta Kasangati Secondary School'', essomero ly’obwannannyini erya middle ne high school (ekibiina eky’omunaana okutuuka ku 13), erisangibwa okumpi [[Kasangati|ne Kasangati]] mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]] . Alina obwagazi obw’okusomesa ssaayansi ku mitendera gyonna n’okuteekateeka abavubuka okufuuka bannassaayansi ab’omu maaso.
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Professor Sendagire mufumbo era nga bali wamu ne mukyala we, bazadde ba baana bataano.
== Laba ne ==
* [[:en:Makerere_University_College_of_Health_Sciences|Makerere University College of Health Sciences]]
* [[:en:Makerere_University_School_of_Medicine|Makerere University School of Medicine]]
* [[:en:Makerere_University_School_of_Public_Health|Makerere University School of Public Health]]
* [[:en:Habib_Medical_School|Habib Medical School]]
* [[Islamic University in Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.mak.ac.ug/ Omukutu gwa Yunivasite y'e Makerere]
gdm1j8vn9fvzbeix7g1tutrb8y3zdvy
Godfrey Kirumira
0
11598
56634
40631
2026-06-26T05:56:41Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56634
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfey Kirumira''', ng'era amanyiddwa nga '''Godfrey Kirumira Kalule''', munnayuganda omusuubuzi .Okusinziira ku alipoota eyafulumizibwa mu 2012, y’omu ku bantu abasinga obugagga mu Uganda. <ref name="Deep">{{Cite web |last=Kanaabi |first=Michael |last2=Kiryowa |first2=Ssebidde |date=6 January 2012 |title=Uganda: The Deepest Pockets |url=http://www.newvision.co.ug/news/628191-the-deepest-pockets.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109061245/http://www.newvision.co.ug/news/628191-the-deepest-pockets.html |archive-date=2012-01-09 |access-date=10 March 2016}}</ref>
== Bizinensi zeyenyigiramu ==
Kkampuni ya Kirumira eya Bargary Company Limited eri mu mafuta. Eddukanya amasundiro g’amafuta kkumi n'abiri munda n’ebweru wa Kampala wansi w’erinnya lya Gelp. <ref>{{Cite web |last=Vision Reporter |date=7 July 2013 |title=Gelp acquires Tusky's Uganda |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1325660/gelp-acquires-tusky-uganda |access-date=10 March 2016}}</ref> Era ali nemukuzimba, okugula ,okupangisa n'okutunda ebizimbe, eby’amaguzi ebya bulijjo, okutuusa muggwanga n'okutunda wabweru w'eggwanga ebyamaguzi , n’ekkampuni y'obukuumi ey'obwanannyini. <ref>{{Cite web |last=Zurah Nakabugo |first=and Benon Tugumisirize |date=9 August 2012 |title=Tycoon Kirumira collapses under police questioning |url=http://observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=20307:tycoon-kirumira-collapses-under-police-questioning&catid=34:news&Itemid=114 |access-date=10 March 2016}}</ref> Kkampuni endala gy’alina ye Nabugabo Updeal Venture Limited. <ref name="Tycn">{{Cite web |last=Our Reporter |date=3 March 2015 |title=Kwagalana Tycoon Cited In Kikuubo Wrangles |url=http://www.redpepper.co.ug/kwagalana-tycoon-cited-in-kikuubo-wrangles |access-date=10 March 2016 |publisher=[[Red Pepper (newspaper)|The Red Pepper]] |archive-date=4 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204201343/http://www.redpepper.co.ug/kwagalana-tycoon-cited-in-kikuubo-wrangles/ |url-status=dead }}</ref> Bizinensi ze zeegattidde mu linnya lya Godfrey Kirumira Kalule Group oba amakampuni ga GKK, nga Kirumira ye ssentebe . <ref>{{Cite web |last=BBB |date=10 March 2016 |title=Executive Profile of Godfrey Kirumira: Chairman, GKK Group of Companies |url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=60502301&privcapId=242592884&previousCapId=242592884&previousTitle=GKK%20Group%20of%20Companies |access-date=10 March 2016 |publisher=[[Bloomberg.com|Bloomberg Business]] (BBB)}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Kirumira ye ssentebe w'[[ekibiiba kya Kwagalana]], ekibiina ky'abagagga abasinga mu Uganda era kyatandikibwa mu 2002 <ref name="Tycn"/> <ref>{{Cite web |last=Administration |date=5 December 2015 |title=Kwagalana Group Members Appraisal Raises Fear |url=http://www.chimpreports.com/7244-kwagalana-group-members-appraisal-raises-fear |access-date=10 March 2016 |publisher=Chimpreports.com}}</ref>
== Engeri gyazitowa mu bugagga ==
Okusinziira ku lupapula lwa ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]'', Kirumira yali azitowa doola z'Amerika nga obukadde 30 mu mwaka gwa 2012. <ref name="Deep"/>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abantu abasinga obugagga mu Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |last=Kanaabi |first=Michael |last2=Kiryowa |first2=Ssebidde |date=6 January 2012 |title=Uganda: The Deepest Pockets |url=http://www.newvision.co.ug/news/628191-the-deepest-pockets.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109061245/http://www.newvision.co.ug/news/628191-the-deepest-pockets.html |archive-date=2012-01-09 |accessdate=10 March 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Vision Reporter |date=7 July 2013 |title=Gelp acquires Tusky's Uganda |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1325660/gelp-acquires-tusky-uganda |accessdate=10 March 2016 |location=Kampala |newspaper=[[New Vision]]}}
# {{cite web |last=Zurah Nakabugo |first=and Benon Tugumisirize |date=9 August 2012 |title=Tycoon Kirumira collapses under police questioning |url=http://observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=20307:tycoon-kirumira-collapses-under-police-questioning&catid=34:news&Itemid=114 |accessdate=10 March 2016 |newspaper=[[The Observer (Uganda)]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Our Reporter |date=3 March 2015 |title=Kwagalana Tycoon Cited In Kikuubo Wrangles |url=http://www.redpepper.co.ug/kwagalana-tycoon-cited-in-kikuubo-wrangles |accessdate=10 March 2016 |publisher=[[Red Pepper (newspaper)|The Red Pepper]] |location=Kampala |archive-date=4 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204201343/http://www.redpepper.co.ug/kwagalana-tycoon-cited-in-kikuubo-wrangles/ |url-status=dead }}
# {{cite web |last=BBB |date=10 March 2016 |title=Executive Profile of Godfrey Kirumira: Chairman, GKK Group of Companies |url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=60502301&privcapId=242592884&previousCapId=242592884&previousTitle=GKK%20Group%20of%20Companies |accessdate=10 March 2016 |publisher=[[Bloomberg.com|Bloomberg Business]] (BBB)}}
# {{cite web |last=Administration |date=5 December 2015 |title=Kwagalana Group Members Appraisal Raises Fear |url=http://www.chimpreports.com/7244-kwagalana-group-members-appraisal-raises-fear |accessdate=10 March 2016 |publisher=Chimpreports.com |location=Kampala}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [[Nagagga Godfrey Kirumira naye afunye emmotoka kapyata ekika kya Lexus LX570 2016 Modulo]]
34f6nev779orb9oihlrrdsi8in718ja
Gilbert Kaburu
0
11631
56600
43974
2026-06-26T05:44:22Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56600
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gilbert Kaburu''' (yazaalibwa 8 Ogw'ekkumin'ogumu, 1981) Munnayuganda eyali omuwuzi, nga yakuguka mu mpaka za kuwuga.<ref>{{Cite web |date=3 December 2012 |title=Gilbert Kaburu |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ka/gilbert-kaburu-1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121216120514/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ka/gilbert-kaburu-1.html |archive-date=16 December 2012 |access-date=2012-12-05}}</ref> Yakiikirira eggwanga lya [[Yuganda|Uganda]] mu [[:en:2008_Summer_Olympics|mizannyo gya Olympics egya Summer 2008]], n'ateekebwa mu bawuzi 85 abasinga mu mpaka egya mmita 50 egy'okuwuga.
Kaburu yayitibwa [[:en:FINA|FINA]] okuvuganya ng'omuwuzi ow'emyaka 26 ku ttiimu ya Uganda mu mpaka egya [[:en:Swimming_at_the_2008_Summer_Olympics_–_Men's_50_metre_freestyle|Men's 50m freestyle]] mu [[:en:2008_Summer_Olympics|mpaka gy'emisinde egya Summer 2008]] mu [[:en:Beijing|Beijing]]. Ng’awuga ebweru mu bbugumu ery’okuna, yakwata kyamusanvu mu mpaka gy'okuwugira mu sikonda 27.72, kyokka n’ayongera okuteekebwa mu sikonda kinaana mu bbiri okutwalira awamu ku bayingidde mwenda mu musanvu ku nkomerero y’empaka z’akawungeezi. <ref>{{Cite web |title=Swimming: Men's 50m Freestyle – Heat 4 |url=http://www.2008.nbcolympics.com/swimming/resultsandschedules/rsc=SWM010900/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120821063145/http://www.2008.nbcolympics.com/swimming/resultsandschedules/rsc%3DSWM010900/index.html |archive-date=21 August 2012 |access-date=5 December 2012 |website=[[Beijing 2008]] |publisher=[[NBC Olympics]]}}</ref>
Nga wayiseewo akaseera katono nga empaka ziwedde, Kaburu yalangirira okuwummula emirimu gy'okuwuga, okusobola okugenda mu maaso nemisomo gye mu TCNJ’s Graduate Global Programs e [[:en:Johannesburg,_South_Africa|Johannesburg, South Africa]] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20120825025257/http://www.2008.nbcolympics.com/athletes/athlete%3D63456/bio/index.html Ebikwata ku mizannyo gya Olympics egya NBC]
di73am4cqfcgjjms2rkcds69kw072vo
George Wilberforce Kakoma
0
11647
56574
40468
2026-06-26T05:34:19Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56574
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Wilberforce Kakoma''' (yazaalibwa nga 27 Ogwomusanvu 1923 – 8 Ogwokuna 2012) yali muyimbi Munnayuganda eyayiiya era n'awandiika [[:en:National_anthem|oluyimba lwe ggwanga]] [[:en:Uganda|Uganda]] "[[:en:Oh_Uganda,_Land_of_Beauty|Oh Uganda, Land of Beauty]]". Oluyimba lwe lwasooka okukubibwa mu lujjudde Bandi ya Poliisi nga ekulemberwa Omwami Moon mu Gwekkumi nga 9, 1962 ku bijaguzo by'olunaku lw'ameefuga ga Uganda. Yawebwa akasiimo nga omuntu ka shs. 2,000 okuva ewa Ssaabaminisita [[Milton Obote]] olw'omulimu gwe.<ref name=":0">{{Cite book |year=2012 |title=Uganda: Building of a Nation |publisher=Vision Group |isbn=9789970447008 |location=Kampala |pages=281}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Kakoma yazaalibwa mu 1923 mu maka ga Semu Kyasooka Kakoma, Katikkiro w'e Gombolola ne Solome Mboolanyi Kakoma<ref name=":0" /> mu kitundu kati ekiyitibwa Disitulikiti y'e Wakiso era [[:en:Mengo,_Uganda|town council y'e Mengo]] mu [[Yuganda|Uganda]].<ref>{{Cite web |title=Professor George Wilberforce Kakoma and the Uganda National Anthem |url=http://american-biography.blogspot.com/2011/02/professor-george-wilberforce-kakoma-and.html |publisher=}}</ref> Yasomera ku ssomero lya Mengo Primary School n'oluvannyuma ku [[King's College, Budo|King's College Budo]], gye yali mukoddomi wa [[Ssekabaka Mutesa II|Sir Edward Mutesa II.]] Yali mmemba wa kkwaaya omujjumbize era nga muzannyi wa mizannyo nnyo mu biseera bye eby’okusoma. Yasoma eby'okuyimba ku [[:en:The_Royal_Conservatory_of_Music|Royal Conservatory of Music]] e [[:en:Nairobi|Nairobi]] n'oluvannyuma ku [[:en:Royal_College_of_Music|Royal College of Music]] e [[:en:London|London]], nga tannagenda mu maaso n'okusoma mu University of Durham mu [[:en:Northern_England|Northern England]].<ref name=":0" /> Yatikkirwa ku ttendekero ly'ennyimba erya [[:en:Trinity_College_of_Music|Trinity College of Music]] ne [[:en:Durham_University|Durham University]].
George Wilberforce Kakoma yaleka abaana, abazzukulu n’abazzukulu b'abazzukulu.
== Emirimu gye ==
[[File:Ugandan_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.wav|thumb|The Ugandan national anthem, which Kakoma wrote and composed.]]
Nga [[:en:Early_independent_Uganda|Uganda tennafuna bwetwaze]], obukiiko obutono busatu bwatandikibwawo okukola ku kutondawo [[:en:National_symbols|obubonero bw'eggwanga]] lya Uganda. Akakiiko akatono ak’okutondawo oluyimba lw’eggwanga kakubirizza Bannayuganda okuleeta ebiteeso byabwe.
: ''"Oluyimba lwalina okuba nga lumpi, teruyimbibwangako, lwamulembe, lw'akitiibwa, nga lutendereza n'okwesunga ebiseera eby'omu maaso. Lwalina okuwandikibwako amaloboozi ana aga bulijjoo -soprano, alto, tenor ne bass,"'' Kakoma bwe yategeeza mu mboozi ey'akafubo.<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://newvision.co.ug/D/11/289/311412A |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927234004/http://newvision.co.ug/D/11/289/311412A |archive-date=27 September 2007 |access-date=12 January 2022 |website=newvision.co.ug}}</ref>
Mu Gwomusanvu 1962, akakiiko kaalonda oluyimba lwa Kakoma. Kyamutwalira olunaku lumu okuyiiya oluyimba n'okuwandiika ebigambo by'alwo "Oh Uganda, Land of Beauty".
Kakoma yakola nga omusomesa w'eby'okuyimba mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] . <ref>{{Cite web |title=Daily Monitor |url=https://mobile.monitor.co.ug/Touch-not-our-National-Anthem-/-/691260/2370022/-/format/xhtml/-/jy5vyf/-/monitor.co.ug |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526191654/https://mobile.monitor.co.ug/Touch-not-our-National-Anthem-/-/691260/2370022/-/format/xhtml/-/jy5vyf/-/monitor.co.ug |archive-date=2019-05-26 |access-date=2019-05-26 |website=mobile.monitor.co.ug}}</ref>
== Engule ==
Kakoma yafuna engule nnyingi, omuli n’omudaali gw’Ameefuga g’Eggwanga mu 2010. Ng’oggyeeko oluyimba lw’eggwanga, yayambako mu kuyiiya oluyimba lwa [[:en:East_African_Community|East African Community]] mu 2005. Yayiiya n’oluyimba lw’ekitongole [[Ekitongole ekivunaanyizibwa ku bisolo by'omu nsiko mu Uganda|ky’ebisolo by’omu nsiko ekya Uganda Wildlife Authority]].<ref name=":0" />
== Obulamu bw'oluvannyuma n’okufa kwe ==
Kakoma yafa ku Paasika nga 8 Ogwokuna, 2012<ref name=":0" /> e Kampala mu bitundu by’e Kololo, ng’alina emyaka 89.<ref>{{Cite web |date=8 April 2012 |title=Anthem composer George William Kakoma passes on |url=http://www.newvision.co.ug/news/630176-anthem-composer-george-william-kakoma-passes-on.html |access-date=8 April 2012 |publisher=New Vision}}</ref>
== Ebitabo ebifulumizibwa ==
* George W. Kakoma, ''Songs from Buganda'', Univ. of London Press, London 1969, {{ISBN|0-340-09438-9}}
== Ebijjuliziddwa ==
<references/>
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20070927234004/http://newvision.co.ug/D/11/289/311412 Article in New Vision]
* [http://news.bbc.co.uk/olmedia/1065000/audio/_1069166_uganda.ram Listen to "Oh Uganda, Land of Beauty" (instrumental version)] on BBC [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/country_profiles/1069166.stm Uganda country profile]
fczttttkuhbvsj87nxzd2sf26e5wgtg
Gideon Byamugisha
0
11683
56596
40865
2026-06-26T05:42:54Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56596
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Reverend [[:en:Canon_(priest)|Canon]] '''Gideon Byamugisha''' (yazaalibwa mu 1959) Musumba mu [[:en:Anglican|Kkanisa y'ab'Angirikaani]] mu [[Yuganda|Uganda]] mu busumba obuli ebweru wa [[Kampala]]. Mu 1992, yafuuka munnaddiini eyasooka mu Afirika okulangirira mu lujjudde nti alina akawuka ka siriimu.<ref name="mg.co.za">[http://www.mg.co.za/article/2008-03-17-hivpositive-religious-leaders-break-their-silence HIV-positive religious leaders break their silence]. Mg.co.za (17 March 2008). Retrieved on 26 November 2012.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090227092152/http://www.icmdahivinitiative.org/pages/canon-gideon-byamugisha.php Canon Gideon Byamugisha] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227092152/http://www.icmdahivinitiative.org/pages/canon-gideon-byamugisha.php|date=27 February 2009}} – ICMDA Worldwide.</ref> Mu 2009, Byamugisha yafuna [[:en:Niwano_Peace_Prize|ekirabo kya Niwano Peace Prize]] eky'omulundi ogwa 26 "ng'asiima omulimu gwe yakola okukuuma ekitiibwa n'eddembe ly'obuntu ly'abantu abalina akawuka ka siriimu".<ref>[http://www.npf.or.jp/english/Peace_Prize_Detail/reason/26.html Why the 26th Niwano Peace Prize is being awarded to The Reverend Canon Gideon Baguma Byamugisha.] – Dr. Gunnar Stålsett, Chairman, Niwano Peace Prize Committee</ref>
Byamugisha yali omu ku baatandikawo ekibiina kya African Network of Religious Leaders Living with and Personally Affected HIV and Aids ( [[ANERELA+]] ) mu Gwokubiri 2002,<ref name="mg.co.za" /> era mu 2006 yatandikawo ekifo eky’okulabirira bamulekwa abazadde baabwe abaafa mukenenya.<ref name="nolen28">{{cite book |last=Nolen |first=Stephanie |year=2007 |title=28 Stories of AIDS in Africa |url=https://archive.org/details/28storiesofaidsi0000nole |publisher=Walker & Company |isbn=9780802715982 |edition=First U.S. |location=New York |url-access=registration}}</ref> Abeera ne mukyala we n’abaana basatu abatalina siriimu.<ref name="nolen28" />
== Obuto bwe ==
Byamugisha ava [[:en:Kigezi|Kigezi]], okumpi n’ensalo ya Uganda ne [[Rwanda]], mukulu mu baana kkumi na bana. Yali musomesa wa byafaayo n’e geography, wamu n’omumyuka w’omukulu w’essomero, nga tannatandika misomo gye egy’eby’eddiini mu myaka gye egy’amakumi abiri. Yasinga kwagala bufirosoofo bwa ddiini.
Mu 1990, mukyala wa Byamugisha eyasooka Kellen yazaala muwala we Patience, era abazadde bombi baali bakkiriziddwa okusoma mu pulogulaamu za diguli mu Bungereza. Enteekateeka zino zakyuka Kellen bwe yafuna obulumi mu kifuba mu Gwokuna 1991, n’afa oluvannyuma lwa wiiki emu. Nga wayise emyezi mukaaga, Byamugisha yakitegeera nti mukyala we yali afudde mukenenya.<ref name="nolen28" />
Byamugisha tamanyi gye yakwatibwa akawuka kano. Ye ne mukyala we tebaakeberebwa nga tebannafumbiriganwa, era mu 1988 yafuna akabenje ak’amaanyi ku kagaali ekyali kyetaagasa okumukuba empiso [[:en:Blood_transfusion|n’okuteekebwamu omusaayi]] mu kiseera ng’ebikozesebwa mu by’obujjanjabi n’omusaayi tebikeberebwa bulijjo oba birina siriimu oba nedda.<ref name="nolen28" />
== Obulamu bwe n'akawuka ==
Wadde nga waaliwo okusobola okufiirwa omulimu olw’okuvumwavumwa okwekuusa ku mukenenya, Byamugisha yasalawo okubuulira omukulu w’ettendekero kwe yali akolera n’abakozi abalala embeera gy’alimu. Wadde nga baali bamuwagira, baamusaba aleme kubuulira balala. Yatandika okubuulira abayizi be, n’oluvannyuma abantu abalala mu kkanisa ye. Kino akitwala ng’ekyali eky’akabi, kubanga abantu b’omu kitundu baali batera okweraliikirira nti kino kyali kiyinza okukosa ekifaananyi ky’ekkanisa.<ref name="nolen28" />
Byamugisha agamba nti teyeesalirako musango olw'embeera ye. "Okwejjusa kyokka kwenina kwe kuba nti saalina kumanya. Nnina obuyigirize buno bwonna-diguli bbiri, emu eya kiraasi esooka-naye nnalemererwa okukeberebwa akawuka ka siriimu." Wabula mu 1996 yalwala n’afiirwa pawundi 40 kubanga yali tasobola kufuna [[:en:Antiretroviral_drug|ddagala eriweweeza ku kawuka ka siriimu]] (ARVs). Bwe yategeezebwa nti agenda kuwangaala emyezi 6 gyokka nga talina ARVs, omulabirizi wa Kampala ng'ayita mu mikutu gw’ekkanisa yafuna abagabi b’obuyambi babiri (Omumerika n’Omu Singapore) abaatandika okumuweereza eddagala lino mu 1997.<ref name="nolen28" />
== ANERELA+ ==
Bwe yatandika okutambula n’okwogera ku mbeera gy’alimu, Byamugisha yatandika okusisinkana bannaddiini abalala abaali balina akawuka ka siriimu, oba nga bakoseddwa kinnoomu olw’okufa n’okulwala kw'ab’omu maka gaabwe, kyokka nga si beetegefu kwogera ku mbeera zaabwe mu lujjudde. Mu kiseera ekyo, waaliwo amawulire amakyamu mangi agakwata ku mukenenya ne siriimu mu Afirika, era olw’ebisuubizo n’ebiragiro okuva mu bibiina by’Abakristaayo, [[:en:Muslim|Abasiraamu]] [[:en:Hindu|n’Abahindu]] ku lukalu lwa Afirika, okubeera n’omukulembeze w’eddiini eyakwatibwa mukenenya oba n’okukosebwa mu buntu kyali tekiyinza kulowoozebwako.<ref name="nolen28" />
Mu 1998, Byamugisha yatandika okuwulira obwetaavu bw’okutandika ekibiina ky’abannaddiini nga balina akakwate ku siriimu. Mu 2002, yafuna ssente okutegeka olukiiko lw’abakulembeze b’eddiini abaali bajja gy’ali mu kyama emabega, era abakulembeze 42 ne bamusisinkana mu wooteeri ya Collins, mu Nyanga Hills, nga 300km ebweru wa [[:en:Harare|Harare]] . Munaana ku beetaba mu lukiiko luno baali balina akawuka ka siriimu, era oluvannyuma ekibinja kino kyafuuka ekibiina kya African Network of Religious Leaders Living with and Personally Affected HIV and Aids ([[ANERELA+]] ),<ref name="nolen28" /> era ne kikula ne kituuka ku bammemba abasoba mu 2000 mu nsi 39 ku nkomerero ya 2006.<ref name="mg.co.za" />
== Enkola endala ez’okulwanirira abalina akawuka ==
Byamugisha afuuse wa ttutumu mu nsi yonna mu kibiina ky'abantu abalina siriimu. Yakolako nga omuwabuzi wa [[:en:World_Vision|World Vision]] era atambudde mu nsi yonna okwogera ku siriimu,<ref>[http://www.abc.net.au/sundaynights/stories/s1686318.htm An openly HIV positive Anglican priest visiting Australia to speak against the stigma of AIDS in Africa]. Abc.net.au (16 July 2006). Retrieved on 26 November 2012.</ref> omuli n’olukuŋŋaana olwatuula mu [[:en:White_House|White House]] ya Amerika mu Gwekkumineebiri 2002.<ref name="nolen28" /> Byamugisha awagira endowooza nti ensonga ezikwata ku siriimu ziraga ebizibu mu bitundu ebirala mu bantu, gamba ng’obwavu, emiwendo gy’abasomyeko, obutalibwenkanya mu bantu, enkolagana y’ekikula ky’abantu, eby’obusuubuzi, n’enkola ya gavumenti. Okutereeza ensonga zino, agamba nti kijja kubaako kinene kye kikola ku kirwadde kya mukenenya mu Afirika.<ref name="nolen28" />
Ensonga enkulu Byamugisha z’alaba mu bibiina by’abazirakisa mulimu okunywerera ku nkola ezikwatagana n’enteekateeka z’omunda mu bitongole ebigaba obuyambi okusinga okukkiriza ebituufu ebiri mu bantu mu Afrika. Nga Eklezia Katolika n’ebibiina by’eddiini ebirala byali bitaddemu amanyi matono okwogera ku nkozesa ya kondomu n’okusomesa ku mukenenya mu Afirika, ebibiina nga [[:en:President's_Emergency_Plan_for_AIDS_Relief|President’s Emergency Plan for AIDS Relief]] (PEPFAR), ekitongole ekisinga okugaba obuyambi mu Uganda, kyagenda mu maaso n’okukkaatiriza okusomesa abavubuka ku by’okwewala oba okulwawo okwegatta, n’okusomesa abantu ku bwesigwa oba okukendeeza ku baagalana eri abantu abakulu abasinga obungi, ensonga bbiri Byamugisha zabadde avumirira nga "okunyooma" eri abo abatasobola oba abatagenda kwewala oba okuba abeesigwa eri omubeezi omu. Ono era avumiridde PEPFAR okukozesa eddagala lya siriimu eritali lya bulijjo. Mu mwaka ogwasooka ogw’okukola, PEPFAR yakkaatirizza nti eddagala lya siriimu erya eritali lya bulijjo lyokka lye lirina okukozesebwa, wadde nga lya bbeeyi emirundi etaano okusinga ery'abulijjo, era, Byamugisha bwe yalaze nti, lisobola okukozesebwa okujjanjaba abantu abatono emirundi etaano gyokka. Byamugisha yanenya enteekateeka z’obwannannyini ez’amakolero g’eddagala mu Amerika n’abakulembeze b’enjiri abakulembeze b’enjiri mu Amerika olw’enkola ng’ezo ezitakwatagana na nsonga za Aifrika.<ref name="nolen28" />
Byamugisha era mu 2003 yakolagana n'omukubi w'ebifaananyi [[:en:Gideon_Mendel|Gideon Mendel]]<ref>[http://www.gideonmendel.com/ Mendel's personal homepage]. Gideonmendel.com. Retrieved on 26 November 2012.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/profile/gideonmendel Gideon Mendel Profile] – Guardian UK.</ref> ku kitabo ''A Broken Landscape: HIV & AIDS in Africa''.<ref>[https://web.archive.org/web/20121025081121/http://www.highbeam.com/doc/1G1-104728792.html A Broken Landscape (Book Review)] – Highbeam (1 July 2003).</ref>
== Amaka ==
Byamugisha abeera ne mukyala we Pamela alina akawuka ka siriimu (addukanya edduuka ly'ebizimbisibwa), ng’alina muwala we omu atalina siriimu okuva mu bufumbo bwe obw’emabega, Patience, n'abawala babiri abatalina siriimu, Love and Gift, be yazaala ne Pamela. Abaagalana bano baasalawo okuzaala Love ne Gift oluvannyuma lw’eddagala eritangira okusiigibwa akawuka okuva ku maama okutuuka ku mwana okutandika okubaawo mu 2000.<ref name="nolen28" />
== Laba ne ==
* [[:en:28_(book)|28: Emboozi za mukenenya mu Afrika]] – Ekitabo ekirimu emboozi ya Byamugisha
* [[:en:HIV/AIDS_in_Uganda|Siriimu mu Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references/>
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20111006221552/http://www.anerela.org/index.php ANNERELA]
* [http://www.irinnews.org/film Laba firimu ku Gideon Byamugisha]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
nxesk3yqfmph07oi3pvkiaqknh3k4r5
Gertrude Candiru
0
11703
56586
40736
2026-06-26T05:39:35Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gertrude Candiru''' (yazaalibwa 20 Ogwomunaana 1994) [[:en:Uganda_women's_national_cricket_team|munnayuganda omukazi omuzannyi wa cricket.]] <ref name="Bio">{{Cite web |title=Gertrude Candiru |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119463.html |access-date=7 July 2018 |website=ESPN Cricinfo}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Gertrude Candiru |url=http://www.ugcricket.com/Uganda/viewPlayer.do?playerId=1056278&clubId=5335#parentHorizontalTab1 |website=Uganda Cricket}}</ref> Mu Gwomusanvu 2018, yalondebwa mu ttiimu ya Uganda mu mpaka za [[:en:2018_ICC_Women's_World_Twenty20_Qualifier|ICC Women's World Twenty20 Qualifier 2018]] . <ref name="WT20Squads">https://www.icc-cricket.com/media-releases/761671</ref>
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
hwir8m5va8fm574gqgoa9ha92bumz53
George Cartland
0
11706
56551
40749
2026-06-26T05:22:32Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56551
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sir George Barrington Cartland''', [[:en:Order_of_St_Michael_and_St_George|CMG]] (yazaalibwa nga 22 Ogwomwenda 1912 – 31 Ogwomusanvu 2008) ye yali omumyuka w'[[:en:Governor_of_Uganda|Akulira ettwale lya Bungereza]] mu [[Yuganda|Uganda]] yekka, mu ofiisi okuva mu 1961 okutuuka mu 1962. Oluvannyuma lw’okuwummula, yafuuka omumyuka wa Cansala wa [[:en:University_of_Tasmania|Yunivasite y’e Tasmania]].<ref>{{cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1179522/sir-george-cartland-colonial-governor-heart-uganda|work=New Vision|title=Sir George Cartland|access-date=23 August 2018|archive-date=23 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180823105642/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1179522/sir-george-cartland-colonial-governor-heart-uganda|url-status=dead}}</ref>
== Obuto bwe ==
Cartland yazaalibwa nga 22 Ogwomwenda 1912 mu bazadde be William Arthur ne Margaret Cartland.<ref>{{Cite web |year=2007 |title=Cartland, Sir George (Barrington), (22 Sept. 1912–31 July 2008), Vice-Chancellor of the University of Tasmania, 1968–77; Chairman, Australian National Accreditation Authority for Translators and Interpreters, 1977–83 |url=http://www.ukwhoswho.com/view/10.1093/ww/9780199540891.001.0001/ww-9780199540884-e-10347 |access-date=4 April 2019 |website=WHO'S WHO & WHO WAS WHO |doi=10.1093/ww/9780199540884.013.U10347 |isbn=978-0-19-954089-1}}</ref> Okusoma kwe kwamutwala mu Manchester High School ne [[:en:University_of_Manchester|Yunivasite y'e Manchester]], gye yasomera [[:en:Honours_degree|diguli ey'ekitiibwa]] mu byafaayo.<ref name=":0">{{Cite news|title=Sir George Cartland|date=19 September 2008|work=The Times|issue=69433|page=81}}</ref>
== Empeereza y’amatwale ==
Oluvannyuma lwa yunivasite yeegatta ku [[:en:Colonial_Service|Buweereza bw'Amatwale]] era n’asindikibwa okutendekebwa mu [[:en:Hertford_College,_Oxford|Hertford College, Oxford]].<ref name=":0" />
Mu 1935, Cartland yasindikibwa mu kifo kye yasooka okuteekebwa ku [[:en:Gold_Coast_(British_colony)|Gold Coast]], kati eyitibwa [[Ghana]]. Nga omukozi omuto ow'amatwale yakolera ku kitebe ekikulu ek'amatwale okutuusa mu 1944. Okuva awo yasindikibwa okuddayo e London n'aweereza awaka mu [[:en:Colonial_Office|Ofiisi y'Amatwale]].<ref name=":0" />
Ku ofiisi y’amatwale Cartland yakolera mu ttabi ly’okunoonyereza ku Afirika. Mu 1948, yali muwandiisi w’olukuŋŋaana lwa London African Conference. Ba Gavana n'abakulembeze b'ebyobufuzi abalala okuva mu Afirika baatuula okukubaganya ebirowoozo ku nkola y'amatwale n'okwefuga mu biseera eby'omu maaso nga bammemba ba [[:en:Commonwealth_of_Nations|Commonwealth]].<ref name=":0" />
Mu 1949, yasindikibwa mu Uganda abeere omuwandiisi w’ebyobufuzi era n’asigalayo ekiseera kyonna. Yafuuka omuwandiisi w’obuweereza bw’abantu ne gavumenti z’ebitundu wamu n’okubeera mmemba ku lukiiko olufuzi mu 1952. Mu 1955, yalondebwa okuba minisita w’obuweereza bw’abantu. Mu 1958, yafuuka minisita w’ebyenjigiriza n’abakozi era omuwandiisi omukulu mu gavumenti mu 1960. Mu kifo kino, yakola kinene mu kutondawo [[:en:University_of_East_Africa|Yunivasite y’obuvanjuba bwa Afirika]]. Okwongera ku kino n’afaayo ku kukula kw’ettendekero lya Yunivasite e Makerere.<ref name=":0" />
Olw'okutandikawo enkola y'okwefuga munda mu ggwanga mu 1961, yafuuka omumyuka wa Gavana wa Uganda eyasooka era eyasembayo. Mu kifo kino yasiimibwa okuyambako okuteekawo omusingi [[:en:History_of_Uganda_(1962–71)|gw'okwefuga kwa Uganda]].<ref name=":0" />
== Okuwummula ==
Mu kuwummula, Cartland yafuuka [[:en:Registrar_(education)|omuwandiisi]] wa [[:en:University_of_Birmingham|Yunivasite y’e Birmingham]]. Omulimu gwe mu kitundu kino era gwatwaliramu akakiiko akafuzi ak’olukiiko olufuzi olwa Inter-University Council for Higher Education Overseas wakati wa 1963 ne 1967. Yali mmemba w’akakiiko ka Commonwealth Scholarship Commission wakati wa 1964 ne 1967.<ref name=":0" />
Mu 1968, yagenda e [[:en:Tasmania|Tasmania]] okutandika omulimu ng'omumyuka wa kansala wa [[:en:University_of_Tasmania|Yunivasite y’e Tasmania]]. Yakolera mu kifo kino okumala emyaka kkumi egyaddirira era n’aweebwa ekitiibwa kya Doctor of Laws [[:en:Honorary_degree|ow’ekitiibwa]] ng’asiimibwa olw'obuweereza bwe. Era yaliko omumyuka wa ssentebe w’akakiiko k’abamyuka ba ba kansala mu Australia wakati wa 1975 ne 1977.<ref name=":0" />
[[:en:Government_of_Tasmania|Gavumenti ya Tasmania]] yamulonda nga Ssentebe w’akakiiko akagaba amagezi ku South-West National Park (1976–77). Yeekenneenya ebiwandiiko ebikwata ku tterekero n’amateeka g’etterekero ly’ebitabo (1977) n’enzirukanya ya gavumenti ya Tasmania (1979–81). Mu 1983, yali ku kakiiko akaakebera obunene bwa [[:en:Parliament_of_Tasmania|paalamenti ya Tasmania]]. Omulimu gwe ogwasembayo gwali gwa bwa ssentebe w’ekitongole ekitendeka ebibiina by’abakozi ekya Tasmania Council of Trade Unions Training Authority (1979–91).<ref name=":0" />
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Yali mufumbo ne Dorothy Rayton gwe yazaala naye abaana babiri ng’omu yamusooka okufa. Cartland yanyumirwanga nnyo [[:en:Fly_fishing|fly fishing]], [[:en:Sailing|okusaabala amaato]] [[:en:Mountaineering|n'okulinnya ensozi]]. Yali mmemba wa [[:en:Athenaeum_Club,_London|Athenaeum Club]] e London wamu n'ekibiina [[:en:Royal_Commonwealth_Society|kya Royal Commonwealth Society]] era ne yeegatta ku Kilabu ya Tasmania ne [[:en:Royal_Yacht_Club_of_Tasmania|Royal Yacht Club of Tasmania]]. Cartland yafa nga 31 Ogwomusanvu 2008 ku myaka 95.<ref name=":0" />
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
9hu1qp5hmzg4fer6yhd8ku4fkj7y9cl
Grace Mary Mugasa
0
11777
56681
46761
2026-06-26T06:44:52Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56681
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Mary Mugasa''' era amanyikiddwa nga '''Mugisa'''; yazaalibwa 28 Ogwekkuminebiri 1968. Munnayuganda, munnabyabufuzi era mu kiseera kino akola nga Minisita omubeezi ow<nowiki>''</nowiki>abakozi ba gavumenti. <ref name=":0">{{Cite web |last=Muhamadi |first=Byemboijana |date=March 4, 2022 |title=MPs Want Redundant Science Ministry Staff Incorporated Into Other Ministries |url=https://softpower.ug/mps-want-redundant-science-ministry-staff-incorporated-into-other-ministries/ |website=SoftPower News}}</ref> Yalondebwa Pulezidenti [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]], nga 8 Ogwomukaaga 2021 era nga yatuula mu ofiisi nga 21 Ogwomukaaga 2021. <ref>{{Cite web |date= |title=President Museveni names new cabinet |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545 |access-date=2021-09-29 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Parliament of the Republic of Uganda |date=2018-02-27 |title=Cabinet Members and Ministers of State as at 03 August 2021 |url=https://www.parliament.go.ug/page/cabinet-members-and-ministers-state-03-august-2021 |access-date=2021-09-30 |website=www.parliament.go.ug |language=en}}</ref> Grace Mary ofiisi yagigya ku [[:en:David_Karubanga|David Karubanga]] eyali Minisita omubeezi era omubaka wa Paalamenti akiikirira [[:en:Kigorobya|Kigorobya]] . <ref>{{Cite web |last=Patrick |first=Mundua |date=2021-06-23 |title=The New Minister of State for Public Service takes office |url=https://publicservice.go.ug/the-new-minister-of-state-for-public-service-takes-office/ |access-date=2022-03-24 |website=Ministry of Public Service |language=en-US}}</ref> Nga tannalondebwa, ye yali Meeya omukyala eyasooka owa Munisipaale y'e [[Hoima]]. <ref>{{Cite web |title=Hoima mayor to priotise roads, water |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1010926 |access-date=2021-09-30 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssekika |first=Edward |title=Kadaga appeals to investors to invest in education |url=https://observer.ug/component/content/article?id=35092:-kadaga-appeals-to-investors-to-invest-in-education |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325114231/https://observer.ug/component/content/article?id=35092:-kadaga-appeals-to-investors-to-invest-in-education |archive-date=25 March 2022 |access-date=2022-03-24 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Oil drawing criminals - Hoima mayor {{!}} Uganda |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oil-drawing-criminals-hoima-mayor-1541852?view=htmlamp |access-date=2022-03-24 |website=www.monitor.co.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Official Website |first=www.gracemarymugasa.com |title=Biography {{!}} Grace Mary Mugasa |url=https://www.gracemarymugasa.com/bio |access-date=2022-03-27 |website=GMM |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Conversation with Ms. Grace Mary Mugasa, Mayor of Hoima, Uganda |url=https://www.citiesalliance.org/resources/multimedia/videos/conversation-ms-grace-mary-mugasa-mayor-hoima-uganda |access-date=2022-03-24 |website=Cities Alliance |language=en}}</ref> <ref name=":5">https://www.asugsvsummit.com/speakers/mugasagracemary</ref> era yakola nnyo okulaba nga efuuka ekibuga mu Gwomusanvu 2020. <ref>{{Cite web |title=Hoima city unveiled |url=https://www.newvision.co.ug/news/1524642/hoima-city-unveiled |access-date=2021-10-02 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Grace Mary Mugasa yazaalibwa ku kyalo Munteme, mu [[:en:Hoima_District|Disitulikiti y’e Hoima]], mu Buggwanjuba bwa Uganda mu Ogwekumminebiri, 1968 eri bazadde ba Pascal ne Regina Rukanyanga. <ref name=":2"/> Alina Dipulooma bbiri mu misingi gy'okuddukanya emirimu egy'omulembe, n'obwa kitunzi okuva mu College of Professional Management, [[Great Britain|United Kingdom]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=Official Website |first=www.gracemarymugasa.com |title=Experience {{!}} Grace Mary Mugasa |url=https://www.gracemarymugasa.com/experience |access-date=2022-03-27 |website=GMM |language=en-US}}</ref> <ref name=":2" /> wamu ne Diguli ey'okubiri eza Bachelors of Arts Degree in Democracy and Development Studies ne Master of Arts in Development Studies okuva ku [[Uganda Martyrs University]], Nkozi. <ref>{{Cite web |last=Daily Monitor |date=2011-03-09 |title=Hoima's Mugasa makes her mark |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/hoima-s-mugasa-makes-her-mark-1487924 |access-date=2021-09-29 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2" /> <ref name=":5" /> Mukyala Mugasa era alina satifikeeti ya Certificate in Capacity Building for Local Political Leaders okuva mu ICLD, ekitongole kya Sweden ekikola ku nkulaakulana y'ensi yonna ne satifikeeti y'okussa ekitiibwa mu kikula ky'abantu mu gavumenti z'ebitundu okuva mu Yisirayiri - MASHAV Golda Meir Center Mt Carmel.
== Emirimu gye ==
Mugasa emirimu yagitandika ng’omusomesa mu Ggombolola ye Kizirafumbi oluvannyuma lw’okumala siniya eyokuna mu 1986. Bwe yamaliriza dipulooma ze ebbiri mu misingi gy'okuddukanya emirimu egy'omulembe, n'obwa kitunzi, yatandika okutendeka abantu okutandikawo bizinensi entonotonofuuka era naye kennyini yalina bizinensi entonotono. Mu 2001, yeegatta ku [[:en:Politics|by'obufuzi]] bwe yavuganya era n’alondebwa ku kifo kya kansala omukyala akiikirira waadi ya Hoima ey'Obikiikakkono mu [[Hoima (disitulikit)|Disitulikiti y'e Hoima]]. Ekifo kino yakibeeramu okumala emyaka 10 oluvannyuma lw’okuddamu okulondebwa mu 2006. Mu Gw'omusanvu 2010, Hoima Town Council yakyusibwa n’efuulibwa munisipaali, era n’alondebwa ku bwa meeya eyasooka owa munisipaali ye Hoima mu Gwokusatu 2011 n’oluvannyuma n’addamu okulondebwa mu 2016. <ref name=":1"/>
Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Meeya eyali mu ntebe mu kiseera ekyo, Grace Mary yavuganya nga talina kibiina oluvannyuma lw’okulonda okwalimu okusika omuguwa n’effujjo ery'akolebwa ku bawagizi be okuva mu nkambi y'omu kw'abo bwe baali bavuganya. <ref>{{Cite web |title=Grace Mary Mugasa Archives |url=https://www.independent.co.ug/tag/grace-mary-mugasa/ |access-date=2022-03-24 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref name=":4" /><ref name=":4">{{Cite web |last=The Independent |date=2020-09-04 |title=Security beefed up in Kasese, Hoima, Mukono as NRM conducts primaries |url=https://www.independent.co.ug/security-beefed-up-in-kasese-hoima-mukono-as-nrm-conducts-primaries/ |access-date=2022-03-27 |website=The Independent |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-20 |title=Hoima city mayoral elections: Police arrest 10 suspects |url=https://www.independent.co.ug/hoima-city-mayoral-elections-police-arrest-10-suspects/ |access-date=2022-10-10 |website=The Independent Uganda |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Uganda Radionetwork |date=2021-08-25 |title=Minister Mugasa Withdraws Election Petition filed Against Hoima City Mayor |url=https://ugandaradionetwork.net/story/minister-mugasa-withdraws-election-petition-filed-against-hoima-city-mayor |access-date=2022-03-27 |website=Uganda Radio Network |language=en-US}}</ref>[[National Resistance Movement|]] <ref>{{Cite web |title=NRM's Brian Kaboyo Wins Hoima City Mayoral Race – Spice Fm Hoima |url=https://www.spicefmhoima.com/2021/01/21/nrms-brian-kaboyo-wins-hoima-city-mayoral-race/ |access-date=2022-03-24 |language=en-US |archive-date=2023-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129153609/https://www.spicefmhoima.com/2021/01/21/nrms-brian-kaboyo-wins-hoima-city-mayoral-race/ |url-status=dead }}</ref> Yesimbawo n'abalala basatu nga Kaboyo, eyali yesimbyewo ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] ye yawangula ekifo kino n'obululu 12,451 nga yaddirirwa Mugasa n'obululu 12,298.<ref>{{Cite web |title=NRM's Brian Kaboyo Wins Hoima City Mayoral Race – Spice Fm Hoima |url=https://www.spicefmhoima.com/2021/01/21/nrms-brian-kaboyo-wins-hoima-city-mayoral-race/ |access-date=2022-03-24 |language=en-US |archive-date=2023-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129153609/https://www.spicefmhoima.com/2021/01/21/nrms-brian-kaboyo-wins-hoima-city-mayoral-race/ |url-status=dead }}</ref> Abalala ab'esimbawo mwalimu Dan Kaija owa [[Uganda People's Congress]] (UPC) nga yafuna obululu 315, Rashid Tumusiime owa [[National Unity Platform]] n'obululu 303 ne Wyclif Tumusiime, [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) n'obululu 215.
Grace era y’omu ku baatandikawo ekibiina kya Global Parliament of Mayors (GPM) <ref>{{Cite web |last=GPM |date=2021-10-22 |title=Grace Mary Mugasa, newest Honorary Member of the GPM |url=https://globalparliamentofmayors.org/grace-mary-mugasa-newest-honorary-member-of-the-gpm/ |access-date=2022-03-26 |website=Global Parliament of Mayors |language=en-US}}</ref> mu 2016 era ye yali omumyuka wa ssentebe owookubiri ow’akakiiko akafuzi aka GPM okutuusa lwe yalondebwa nga Minisita mu Gwomukaaka, 2021. <ref>{{Cite web |last=GPM |date=2021-06-22 |title=GPM Mayor Mugasa appointed Minister of State Public Service in Uganda |url=https://globalparliamentofmayors.org/gpm-mayor-mugasa-appointed-minister-of-state-public-service-in-uganda/ |access-date=2022-03-24 |website=Global Parliament of Mayors |language=en-US}}</ref> Era abaddeko nga mmemba w’olukiiko olufuzi ku nkiiko ez’enjawulo: HOFOKAM Ltd (Ekitongole ekiwola sente); Olukiiko lw’ebyempuliziganya mu bulabirizi bw’Abakatuliki e Hoima; Essomero ly’ebyobusuubuzi erya Millennium; Ettendekero lya St. Andrea Kaahwa; Essomero lya Kitara Secondary School.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Grace Mary mufumbo eri Aloysius Mugasa Adyeeri, omukugu mu by’okuddukanya emirimu era omuwandiisi, <ref>{{Cite web |date=2018-07-20 |title=Mugasa Adyeri Aloysius books and biography - Waterstones |url=https://www.waterstones.com/author/mugasa-adyeri-aloysius/2590826 |access-date=2022-03-27 |website=Waterstones |publisher=Waterstones Booksellers Limited}}</ref> mu kiseera kino Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa Uganda National Lotteries and Gaming Board <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2019-07-20 |title=Board Of Directors |url=https://lgrb.go.ug/board-directors |access-date=2022-03-27 |website=Lotteries and Gaming Regulatory Board Uganda |archive-date=2022-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610045645/https://lgrb.go.ug/board-directors |url-status=dead }}</ref> - ekifo kye yalina ng’awummudde nga maneja omukulu owa Uganda Kolping Society. <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2020-07-20 |title=50 years – 50 voices on the Kolping anniversary |url=https://www.kolping.net/en/news/50-years-50-voices-34/ |access-date=2022-03-27 |website=Kolping International}}</ref> Maama era alina abaana abakulu n’abazzukulu saako okulabilira abaana abataliiko mwasirizi abawerako. Grace byasinga okwagala mulimu omwenkanonkano mu kikula n’obutonde obuyonjo. <ref name=":2"/>
== Ekitiibwa ==
Mu bisanja bye ebibiri nga meeya, Mary Grace Mugasa yafuna okusiimibwa olw'enkola ye eya "no-nonsense" eri okuzimba ebibuga ebitegekeddwa. Yafuna erinnya ly'ekika kya Hoima "Iron Lady" mu batuuze b'ekibuga era amanyiddwa olw'obutagumiikiriza kavuyo ne kasasiro okwetoloola ekibuga ate ng'awagira enkola entuufu ey'okuzimba etegekeddwa obulungi. <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2011-03-09 |title=Hoima's Mugasa makes her mark |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/hoima-s-mugasa-makes-her-mark-1487924 |access-date=2022-03-27 |website=Monitor |publisher=Daily Monitor}}</ref> <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2020-04-20 |title=Hoima,Oil city Uganda During Covid-19 Lock down Preview |url=https://www.youtube.com/watch?v=p4VnTsxTdEE |access-date=2022-03-27 |website=YouTube |publisher=Kabalega TV}}</ref><ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2017-03-13 |title=Hoima gets Extra Shs7b for development |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/hoima-gets-shs7b-for-development-1691974 |access-date=2022-03-27 |website=Monitor |publisher=Daily Monitor}}</ref><ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2013-12-01 |title=USMID Program |url=https://mlhud.go.ug/projects/usmid-program/ |access-date=2022-03-26 |website=Ministry of Lands, Housing & Urban Development |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308091141/https://mlhud.go.ug/projects/usmid-program/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.kampalapost.com/index.php/news/museveni-commission-multi-billion-hoima-municipality-road-project |title=Archive copy |access-date=2025-09-04 |archive-date=2019-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819152546/http://kampalapost.com/index.php/news/museveni-commission-multi-billion-hoima-municipality-road-project |url-status=dead }}</ref> <ref>https://realmuloodi.co.ug/usmid-projects-advancing-western-region-increasing-property-values/</ref>
Mu Gwokusatu 2022, kumpi omwaka mulamba ng'ali mu ntebe, enguudo ezaali zivunaanyizibwa ku Grace Mary ng'ayita mu kusaba eri pulezidenti zaali zikolebwa mu kibuga Hoima. <ref name=":11">https://www.newvision.co.ug/articledetails/97555</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20180306090232/http://eizooba.co.ug/roads-in-hoima-town-to-be-tarmacked/</ref> Mu bino mwalimu enguudo ezigenda n’okwetooloola ebifo ebikulu eby’okusinzizaamu - [[:en:Roman_Catholic_Diocese_of_Hoima|Lutikko ya Our Lady of Lourdes]], Bujumbura, [[:en:Anglican_dioceses_of_Rwenzori#Diocese_of_Bunyoro-Kitara|Lutikko ya St. Peter’s]], Duhaga n’omuzikiti gwa Bwikya, Kinubi.
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_government_ministries_of_Uganda|Olukalala lwa Minisitule za Gavumenti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
rd702dh2b0areqcl2d6k98pifp54crg
George K. Turyasingura
0
11781
56557
41871
2026-06-26T05:24:38Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56557
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Turyasingura''' (yazaalibwa 1968) [[:en:Church_of_Uganda|Munnayuganda]], [[:en:Bishop|Mulabirizi]]<nowiki/>w'[[:en:Anglican|obukulisitaayo]] abadde [[:en:Anglican_dioceses_of_Rwenzori|Mulabirizi wa Rwenzori ey'Obuvanjuba]] okuva mu 2018.
Turyasingura yazaalibwa mu 1968 e Nyamucengere mu [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]] . Yasomera ku ssomero lya Rwengobe ne ku Yunivasite ya [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]] . Yatuuzibwa mu 1998. Oluvannyuma lw’[[:en:Curate|okulyowa emyoyo]] e Kyabenda, y'aweerezaako ng'Omusumba w'obusumba bw'e Kabuga, nga ddiini omubeezi owa Lutikko ya Siteefano Omutukuvu, e [[:en:Kamwenge|Kamwenge]] ; era ng'omuwandiisi w'Obulabirizi bwa [[:en:Anglican_dioceses_of_Rwenzori|Rwenzori ey'Obuvanjuba]] . Turyasingura yatukuzibwa nga 7 Ogusooka 2018.
== Ebijuliziddwa ==
# [https://www.anglicancommunion.org/structures/member-churches/member-church/diocese.aspx?church=uganda&dio=east-Ruwenzori Anglican Communion]
# [https://web.archive.org/web/20181023082831/http://churchofuganda.org/news/rev-canon-george-k-turyasingura-elected-as-2nd-bishop-of-east-ruwenzori-diocese Church of Uganda]
# [https://www.youtube.com/watch?v=0uSIIFz7RlY youtube]{{Reflist|1}}
091yfpn7pkb2nboekxrdno6cb8b8hf5
George Bagumuhunda
0
11813
56550
41133
2026-06-26T05:22:11Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56550
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Bagamuhunda''' [[mulabirizi]] [[Omukulisitaayo /Omupolotesitante|Omukulisitaayo / Omupolotesitante]] mu [[Uganda]] : Okuva mu 2014 okutuuka mu 2022 yaweereza ng'[[Omulabirizi w'e Kigezi]] . Yawaayo ofiisi eri Omusumba Gaddie Akanjuna eyatukuzibwa nga 29 Omwezi ogwokutaano 2022 mu kusaba okwategekebwa ku ssomero lya Kigezi High School.
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist|1}}[https://churchofuganda.org/dioceses/kigezi Church of Uganda]
# [https://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/MY-TASK-IS--TO-uNITE-THE-CHRISTIANS---GEORGE-BAGAMUHUNDA/691232-2155844-1h1577/index.html Daily Monitor]
# [https://chimpreports.com/kigezi-bishop-bagamuhunda-set-to-retire/ Chimp Reports]
sqjlv8347gui92n7u0hb40iag09ftz8
George Abege
0
11837
56548
41332
2026-06-26T05:20:59Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56548
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Abege Opio''' (yazaalibwa 5 Ogw'okusatu 1993) Munnayuganda [[:en:Striker_(association_football)|omuteebi]] era kati azannyira mu ttiimu ya [[:en:Sri_Lanka|Sri Lanka]] eya [[:en:Up_Country_Lions_SC|Up Country Lions SC]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nairobi_City_Stars</ref> Yali yazannyirako mu ttiimu za [[:en:Kenyan_Premier_League|Kenya Premier League]] okwali [[:en:Nairobi_City_Stars|Nairobi City Stars]], [[:en:Bandari_F.C._(Kenya)|Bandari FC (Kenya)]] ne [[:en:Kariobangi_Sharks|Kariobangi Sharks]], wamu ne [[:en:Asante_Kotoko_S.C.|Asante Kotoko SC]] eya [[:en:Ghana_Premier_League|Ghana Premier League]]
== Emirimu ==
George yatandikira mu Maroon FC eye Luzira, Luweroo United mu Uganda nga tannayingira SC Victoria University mu 2013. Oluvannyuma yajja e Kenya gye yamala sizoni ya 2014<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nairobi_City_Stars</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nairobi_City_Stars</ref> mu [[:en:Nairobi_City_Stars|Nairobi City Stars]] .
Mu 2015 yagenda mu Coastal ttiimu ya [[:en:Bandari_F.C._(Kenya)|Bandari FC (Kenya)]] okutuusa sizoni ya 2016 lwe yaggwaako <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref> olwo n’ayolekera West okwegatta ku [[:en:SoNy_Sugar_F.C.|SoNy Sugar FC]] mu sizoni ya 2017 ne 2018.
Yabadde akomyewo e Nairobi mu kitundu ekyokubiri ekya sizoni ya 2018 oluvannyuma lw'okwegatta ku [[:en:FC_Kariobangi_Sharks|FC Kariobangi Sharks]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Kariobangi_Sharks</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Kariobangi_Sharks</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Kariobangi_Sharks</ref> Ku ntandikwa y’omwaka ogwo, yali abadde akwatagana n’okugenda mu ttiimu endala eya Kenya [[:en:Posta_Rangers_F.C.|eya Posta Rangers FC]] <ref>[[:en:Posta_Rangers_F.C.|https://en.wikipedia.org/wiki/Posta_Rangers_F.C.]]</ref> kyokka olw’ensonga ezitamanyiddwa, yasigala mu SoNy.
Ku nkomerero ya sizoni ya 2018/19, George yagenda mu [[:en:Ghana_Premier_League|liigi ya Ghana]] bwe yeegatta ku [[:en:Asante_Kotoko_S.C.|Asante Kotoko SC]]<ref>[[:en:Asante_Kotoko_S.C.|https://en.wikipedia.org/wiki/Asante_Kotoko_S.C.]]</ref> <ref>[[:en:Asante_Kotoko_S.C.|https://en.wikipedia.org/wiki/Asante_Kotoko_S.C.]]</ref> <ref>[[:en:Asante_Kotoko_S.C.|https://en.wikipedia.org/wiki/Asante_Kotoko_S.C.]]</ref> ku ndagaano ya myaka esatu. Wabula oluvannyuma lw’emyezi mitono, yava mu kiraabu eno <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref> oluvannyuma n’akwatagana n’okugenda mu ttiimu ya Uganda [[Uganda Revenue Authority SC|eya URA FC]] .<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandari_F.C._(Kenya)</ref> Mu Ogw'okuna 2021 yagenda mu ttiimu ya Sri Lanka eya [[:en:Up_Country_Lions_SC|Up Country Lions SC]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Up_Country_Lions_SC</ref>
== Ku Semazinga ==
Abege yasooka kwenyigira mu mupiira gwa ssemazinga ne Bandari mu 2016 olw'obulungi bwa kiraabu eno okuwangula ekikopo ky'awaka mu 2015. Yasooka kuzannya nga susbtitue mu kitundu ekyokubiri mu luzannya olusooka mu lawundi esooka <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Up_Country_Lions_SC</ref> nga battunka ne [[:en:FC_Saint-Éloi_Lupopo|FC Saint-Éloi Lupopo]] eya DR Congo . Yazannya mu mupiira ogw'okudda nga ttiimu tennava mu [[:en:2016_CAF_Confederation_Cup_qualifying_rounds|lawundi z'okusunsulamu eza CAF Confederation Cup eza 2016]] .
Abege yakomyewo ne [[:en:FC_Kariobangi_Sharks|FC Kariobangi Sharks]] mu 2019 ng’azannya mu mipiira ebiri mu [[:en:2018–19_CAF_Confederation_Cup_qualifying_rounds|lawundi z’okusunsulamu eza CAF Confederation Cup eza 2018–19]] ne [[:en:Arta/Solar7|Arta/Solar7]] . Yateeba ggoolo ye eyasooka eya ssemazinga mu buwanguzi bwa ggoolo 6-1 mu luzannya olusooka <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Arta/Solar7</ref> n’addamu okuteeba mu bugenyi bwa ggoolo 3-0.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Arta/Solar7</ref> Yazannya emipiira emirala ebiri mu lawundi esooka ne [[:en:Asante_Kotoko_F.C.|Asante Kotoko FC]] eyagobye Sharks<ref>[[:en:Asante_Kotoko_F.C.|https://en.wikipedia.org/wiki/Asante_Kotoko_F.C.]]</ref> n’obuwanguzi bwa ggoolo 2-1 omugatte. Ttiimu eno yamugula oluvannyuma lw’emipiira ebiri.
== Omulimu gw’ensi yonna ==
George yafuna omupiira gwe ogwasookera ddala, era nga gwe gwokka ogwa Uganda ogw'ensi yonna, mu mupiira gw'omukwano ne [[:en:South_Sudan_national_football_team|South Sudan]],<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/South_Sudan_national_football_team</ref> nga 10 Ogw'omusanvu 2012 ogwategekebwa mu [[:en:Juba_Stadium|kisaawe eky'e Juba]] . Mu 2015, yategeeza mu lwatu nti ayagala okwongera okulowoozebwako mu mpaka za ttiimu y’eggwanga.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Juba_Stadium</ref>
== Ebitiibwa ==
'''Yunivasite ya Victoria'''
* [[:en:Ugandan_Cup|Ekikopo kya Uganda]] : 2012–13
'''Bandari'''
* [[:en:2015_FKF_President's_Cup|Ekikopo kya Pulezidenti wa FKF ekya 2015]]
* [[:en:2015_FKF_President's_Cup|Ekikopo kya Kenya Super Cup ekya 2016]]
'''Ensigo za Kariobangi Sharks'''
* [[:en:2018_FKF_President's_Cup|Ekikopo kya Pulezidenti wa FKF ekya 2018]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* George Abege at National-Football-Teams.com
* George Abege at Global Sports Archive
bsixt0epx3pdp0mu66gaoe5wr2lj32s
Gift Fred
0
11840
56598
41337
2026-06-26T05:43:53Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56598
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gift Fred''' (yazaalibwa 21 Ogw'omusanvu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira wa]] Uganda ow'ekikugu era azannyira mu kiraabu ya [[:en:Ethiopian_Premier_League|Ethiopia eya Premier League]] [[:en:Saint_George_S.C.|Saint George]] ne [[Uganda Cranes|ttiimu y'eggwanga lya Uganda]].<ref name="soccerway">{{Cite web |title=int.soccerway.com/players/fred-gift/887337/ |url=https://int.soccerway.com/players/fred-gift/887337/ |access-date=19 January 2023 |website=int.soccerway.com}}</ref>
== Emirimu mu kiraabu ==
Mu August wa 2021, Gift yakola endagaano ya myaka esatu ne kiraabu ya [[:en:Uganda_Premier_League|Uganda Premier League]] [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] . Nga tannagula Villa, yazannyirako ttiimu ya Booma FC mu kibinja eky’okusatu. Yakola nga kapiteeni wa [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] mu sizoni ya 2022/2023.
Mu August wa 2023, Gift Fred yeegatta ku [[:en:Young_Africans|Young Africans]] ku bwereere okuva mu [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] n’akola endagaano ya myaka esatu.<ref name="sportsoceanuganda">{{Cite web |date=16 August 2021 |title=Villa announce defender Gift Fred as 4th signing |url=https://sportsoceanuganda.com/2021/08/16/villa-announce-defender-gift-fred-as-4th-signing/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230119095054/https://sportsoceanuganda.com/2021/08/16/villa-announce-defender-gift-fred-as-4th-signing/ |archive-date=19 January 2023 |access-date=19 January 2023 |website=Sports Ocean Uganda}}</ref><ref name="chimpreports">{{Cite web |date=16 August 2021 |title=Transfers: Fred Gift Joins Sports Club Villa |url=https://chimpreports.com/transfers-fred-gift-joins-sports-club-villa/ |access-date=19 January 2023 |website=ChimpReports}}</ref>
Mu Ogw'omwenda 2024 yasazaamu endagaano ye mu butongole n’agenda mu [[:en:Saint_George_SC|Saint George]] ku kontulakiti ya myaka ebiri.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_George_SC</ref>
== Emirimu mu nsi yonna ==
Mu Ogw'ekkumin'ebiri 2022, omutendesi Milutin Sedrojevic yamuyita mu ttiimu y’eggwanga ey’omupiira ( ''The Uganda Cranes'' ) mu mpaka [[:en:2022_African_Nations_Championship|za African Nations Championship eza 2022]] ezaali mu Algeria.<ref name="mtn">{{Cite web |date=20 December 2022 |title=CHAN 2022: Micho names Uganda Cranes provisional squad |url=https://sports.mtn.co.ug/2022/12/20/chan-2022-micho-names-uganda-cranes-provisional-squad/ |access-date=19 January 2023 |website=sports.mtn.co.ug}}</ref> Yasooka kuzannya mu mupiira ogw'omukwano wakati wa Uganda ne Mali ogwaggweera mu maliri 0-0 e Tunisia.<ref name="the-sportsnation">{{Cite web |date=20 December 2022 |title=Uganda Cranes CHAN Squad: No Kayiwa, Yunus, Senkatuka - Live from ground |url=https://www.the-sportsnation.com/2022/12/20/uganda-cranes-chan-squad-no-kayiwa-yunus-senkatuka/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230119095054/https://www.the-sportsnation.com/2022/12/20/uganda-cranes-chan-squad-no-kayiwa-yunus-senkatuka/ |archive-date=19 January 2023 |access-date=19 January 2023 |website=the-sportsnation.com}}</ref><ref name="fufa">{{Cite web |date=9 January 2023 |title=Uganda Cranes final squad for CHAN 2022 |url=https://fufa.co.ug/uganda-cranes-final-squad-for-chan-2022/ |access-date=19 January 2023 |website=fufa.co.ug}}</ref> Yasooka mu butongole mu mpaka za [[:en:2022_African_Nations_Championship|African Nations Championship eza 2022]] Uganda bwe yali ekuba amaliri ne Democratic Republic of Congo nga 14 January 2023 mu kisaawe kya Annaba mu Algeria.<ref name="goal">{{Cite web |title=Fred Gift, Latest News & Player Profile |url=https://www.goal.com/en-us/player/fred-gift/3iopmmc8r3j761zy1dmxnx2j8 |access-date=19 January 2023 |website=Goal.com}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu gy’ensi yonna ===
{{updated|match played 18 January 2022.}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |[[Uganda Cranes|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]]
|-
! Omwaka
! Apps
! Goolo
|-
| 2023. 2023
| 5. 5.
| 0.
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* Gift Fred at National-Football-Teams.com
* {{Cite web |title=Fred Gift (Villa) - Career Stats |url=https://www.flashscore.com/player/gift-fred/WKAGGYb4/ |access-date=19 January 2023 |website=Flashscore.com}}
* {{Cite web |date=18 January 2023 |title=CHAN 2022: Micho in a pickle as Uganda Cranes face Senegal |url=https://kawowo.com/2023/01/18/chan-2022-micho-in-a-pickle-as-uganda-cranes-face-senegal/ |access-date=19 January 2023 |website=kawowo.com}}
5536ysdk2trp1eu91wmbn3xhcyky4vv
George Katwesigye
0
11877
56559
41558
2026-06-26T05:25:13Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56559
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Katwesigye''' yali [[mulabirizi]] [[Omukulisitaayo]] mu [[Uganda]] . yaweereza ng'[[Omulabirizi w'e Kigezi]] okutuusa mu 2014.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist|1}}1. [https://ugandaradionetwork.net/story/bishop-storms-police-station-demands-release-of-suspects Uganda radio Network]
2.[https://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/MY-TASK-IS--TO-uNITE-THE-CHRISTIANS---GEORGE-BAGAMUHUNDA/691232-2155844-1h1577/index.html Daily Monitor]
3. [https://chimpreports.com/kigezi-bishop-bagamuhunda-set-to-retire/ Chimp Reports]
lfegi03ri1tcwitqvcme9pch9bk00vk
Gulu Hospital
0
11997
56749
42263
2026-06-26T07:12:49Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56749
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gulu Regional Referral Hospital''' erimanyiddwa ennyo nga '''Gulu Hospital''' ddwaliro erisangibwa mu [[Gulu|kibuga Gulu]] mu bukiikakkono bwa [[Yuganda|Uganda]]. Lino ly'eddwaaliro ewasindikibwa abalwadde singa ewalala bibeera bigaanye nadala okuva mu disitulikiti y'e [[Amuru (disitulikit)|Amuru]], [[Gulu (disitulikit)|Gulu]], [[Kitgum (disitulikit)|Kitgum]], [[Lamwo (disitulikit)|Lamwo]] ne [[Pader (disitulikit)|Pader]] . Eddwaaliro lino era likola ng'emu ku malwaliro agasomesa mu [[Ssettendekero wa Gulu|yunivasite y'e Gulu]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=David Kitara Lagoro |date=2019 |title=Gulu Hospital, Uganda |url=https://ameca.org.uk/directory/listing/gulu-hospital-uganda |access-date=20 November 2019 |publisher=The AMECA Trust Limited (AMECA) |place=Epsom, Surrey, UK}}</ref>
== Gyerisinganibwa ==
Eddwaaliro ly'e Gulu lisangibwa mu kibuga [[Gulu]] mu bukiikakkono bwa Uganda, ekitundu ekisinga obunene mu [[:en:Northern_Region,_Uganda|kitundu kya Uganda eky'obukiikakkono]]. Endagiriro lyalyo eri kiromita nga 101 nga ze mayiro nga 63,singa oba okozesa luguudo, mu bukiikakkono bw’obugwanjuba [[:en:Lira_Regional_Referral_Hospital|bw’eddwaliro ewasindikibwa abantu ng'ewalala bigaanye, ery'e Lira]] . <ref name="2R">{{google maps|url=https://www.google.com/maps/dir/Gulu+Hospital,+laro+division,,+Gulu/Lira+Regional+Referral+Hospital,+Plot+9%2F19,+21-41+Ngetta+Road+Police+Rd,+Lira+P.O.BOX+2,+LIRA/@2.2166949,32.5895767,10z/data=!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x1771a6380734a02f:0xfe5e661adf82ad04!2m2!1d32.2984425!2d2.7776119!1m5!1m1!1s0x1770b0a103b869d7:0xfa8437e5744307d5!2m2!1d32.9018519!2d2.2517139!3e0|title=Road Distance Between Gulu Regional Referral Hospital And Lira Regional Referral Hospital|access-date=28 October 2020}}</ref> Lino liri kiromita nga 332, nga ze mayiro 206, ng'okozesa luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago National Referral Hospital]], mu [[Kampala]], ekibuga kya Uganda ekikulu era ekisinga obunene. <ref name="3R">{{google maps|url=https://www.google.com/maps/dir/Gulu+Hospital,+laro+division,,+Gulu/Mulago+Hospital,+Kampala/@1.5575396,31.1715057,8z/data=!3m1!4b1!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x1771a6380734a02f:0xfe5e661adf82ad04!2m2!1d32.2984425!2d2.7776119!1m5!1m1!1s0x177dbb0f51509de1:0xea12334542674d8c!2m2!1d32.5761312!2d0.3380637!3e0|title=Road Distance Between Gulu Regional Referral Hospital And Mulago National Referral Hospital|access-date=28 October 2020}}</ref> Endagiriro y'eddwaliro ly'e Gulu ng'okozesa bibalo ze zino:02°46'40.0"N, 32°17'52.0"E (Latitude:2.777778; Longitude:32.297778).
== Enkola y'emirimu ==
Eddwaliro ly’e Gulu ddwaliro lya gavumenti, nga liweebwa ssente okuva mu [[:en:Uganda_Ministry_of_Health|minisitule y’eby'obulamu mu Uganda]] ng'era obujjanjabi mu ddwaaliro lino bwa bwereere. Lino lye limu ku [[:en:Teaching_hospital|malwaliro ag'emirundi ebiri agasomesa]] ku by'obusawo erya [[Ssettendekero wa Gulu|Yunivasite y'e Gulu]] . Gulu Medical School era ekozesa [[St. Mary's Hospital Lacor|eddwaliro lya St. Mary’s Hospital Lacor]], okutendeka abasawo baalyo. Eddwaliro lya Gulu Regional Referral Hospital lirimu abayizi abasoma obusawo n’abatuuze, nga lirabirirwa abasomesa ba Yunivasite y’e Gulu wamu n’abawi b’amagezi [[:en:Uganda_Ministry_of_Health|mu Minisitule y’Ebyobulamu mu Uganda]] . <ref name="1R"/>
Eddwaliro lino lye limu ku malwaliro 15 agaalondebwa mu Uganda okutendeka abayizi ababeera batikirddwa mu masomero g’eby'obusawo basobola okumaliriza okutendekebwa okw’omwaka ogumu nga bakulemberwa abakugu n’abawi b’amagezi abalina ebisaanyizo. Eddwaliro lino lye limu ku '''malwaliro 14 ewakusindikibwa singa ewalala obulwadde bubeera bugaanye''' mu Uganda. <ref name="5R">{{Cite web |last=Budget Monitoring and Accountability Unit |date=June 2014 |title=Rehabilitation of Regional Referral Hospitals in Uganda: What should be done differently? |url=https://www.finance.go.ug/sites/default/files/Publications/BMAU%20Briefing%20Paper%209-14%20-Rehabilitation%20of%20Regional%20Referral%20Hospitals%20in%20Uganda.%20What%20should%20be%20done%20differently.pdf |access-date=20 November 2019 |publisher=Uganda Ministry of Finance |place=Kampala |format=PDF |archive-date=31 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031090641/https://www.finance.go.ug/sites/default/files/Publications/BMAU%20Briefing%20Paper%209-14%20-Rehabilitation%20of%20Regional%20Referral%20Hospitals%20in%20Uganda.%20What%20should%20be%20done%20differently.pdf |url-status=dead }}</ref> Mu 2019, obusobozi bw’eddwaliro ly’e Gulu lyali liweza ebitanda 370. <ref name="1R"/>
== Okuddaabiriza n’okulongoosa ekifo kino ==
[[File:Gulu_Mental_Health_Unit_Tortoise_Monument.jpg|thumb|'''Ekijjukizo ky'envudu ekisingaanibwa webajanjabira abalina obulwadde ku bwongo e Gulu''']]
Mu Gwekuminoogumu 2019, eddwaaliro lyatandika okuzimba ekimu ku kitundu ky’eddwaliro lino ekipya, nga kirimu ebisenge bina eby’okulongoosebwaamu, waadi gyebazaaliramu n’ekifo [[:en:Neonatal_intensive_care_unit|awajjanjabirwa abaana abato.]] Pulojekiti eno yali ebalibwaamu obuwuumbu bwa ssente za Uganda 20, nga bwebukadde doola za Amerika 5.5, nga baali bayambibwaako gavumenti ya Uganda n’ekitongole [[:en:Japan_International_Cooperation_Agency|kya Japan International Cooperation Agency]] (JICA). Kino kyekimu ku pulojekiti eza wamu ezibalibwaamu obuwuumbi bwa ssente za Uganda 60 nga bwebukadde bwa ddoola 16 n’ekitundu nga zigendererwa okulongoosa n’okuzza bugya amalwaliro ga Gggwanga ewakusindikibwa ng'Obulwadde bigaanye ewalala nadala ag'omu [[:en:Arua_Regional_Referral_Hospital|Arua]], Gulu ne [[:en:Lira_Regional_Referral_Hospital|Lira]]. Okumaliriza okudaabiriza kw'eddwaaliro lya Gulu Regional Referral Hospital kwali kusuubirwa okuggwa mu Gwekumi 2020. <ref name="6R">{{Cite web |last=Uganda Radio Network |author-link=Uganda Radio Network |date=20 November 2019 |title=Construction of Neonatal Intensive Care Unit at Gulu Regional Referral Hospital starts |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Construction-Neonatal-Intensive-Care-Gulu-Regional--Hospital/688334-5355554-gwnwwmz/index.html |access-date=20 November 2019 |place=Kampala}}</ref> Geeti yayongerwaako omutindo n'efuuka ey’omulembe mu 2022.
== Laba ne ==
* [[:en:Acholiland|Obutaka bw'Abachooli]]
* [[Olukangaga lw'amalwaliro mu Uganda|Amalwaliro mu Uganda]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20101209233611/http://www.gulu.go.ug/ Omukutu gwa yintaneeti mu Disitulikiti y'e Gulu]
* [http://www.gu.ac.ug Omukutu gwa Yunivasite y'e Gulu]
[[Category:Gulu]]
9hnhg5y5ic55aaovamkt8er3y6x8hhi
George Stanley Nsamba
0
12036
56572
51324
2026-06-26T05:33:40Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56572
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ediu George Stanley Nsamba''', era amanyiddwa nga "Nes" (yazaalibwa 14 Ogwekkumi, 1989). [[:en:Uganda|Munnayuganda]] omukozi wa firimu, dayirekita, muwandiisi wa firimu, screen writer, omuwandiisi, omuyiiya w'ebigambo ebyogerwa era omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu. <ref name="Urban Hype 3">https://web.archive.org/web/20150703031819/http://urbanhype.net/ugandas-nsamba-stanleys-short-film-script-selected-by-mnet-for-production/</ref> <ref name="Urban Hype 1">https://web.archive.org/web/20150703021212/http://urbanhype.net/george-stanley-nsamba-shoots-another-short-film/</ref>
== Obuvo bwe ==
Nsamba yazaalibwa mu [[:en:Mulago_Hospital|ddwaaliro e Mulago]] mu kibuga ekikulu ekya [[:en:Uganda|Uganda]] ekiyitibwa [[:en:Kampala|Kampala]] era yakulira mu nzigotta e Naguru. <ref name="Urban Hype 2">https://web.archive.org/web/20150702222226/http://urbanhype.net/ugandan-film-director-shares-his-come-up-story-its-heart-rending/</ref> Yazaalibwa omukyala akwasaganya eby'embeera z'abantu Mrs Vicky Aryenyo nga kitaawe ye Musisi costantine eyali akolera mu ddwaaliro e Mulago, famire ye yali ebeera mu maka aga bulijjo agali wakatikkati mu byenfuna mu Uganda okutuusa bazadde be bwe baayawukana nga wa myaka 6 nga baamuleka ne baganda be babiri okukula ne maama yekka. Nga bw’atasobola kubala baganda ku ludda lwa kitaawe, ye mwana owookubiri mu baana abasatu ng’omukulu ye mwannyina ayitibwa Doreen Apiny ne muto we Brian Smith Were. Ono yanduka mu ttendekero ekkulu erya [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] gye yali asoma diguli esooka mu Ati w'eby’amakolero n’owaabulijjo. <ref>https://web.archive.org/web/20101127041218/http://mak.ac.ug/documents/2010UndergradPrvAdm/SIFA2010.pdf</ref>
Bazadde be nga baawukanye mu 1996, Nsamba, nnyina ne banne babiri baasenguka ne bagenda e Naguru-go-down, enzigotta ennene ennyo mu Kampala, ne bagenda mu kizimbe ekyali kitannaggwa ekyali kyanjala amazzi enkuba bwe yatonnyanga era okuzimba ne kugenda mu maaso nga bwe basulamu. Oluvannyuma lwa maama we okuzuulibwamu akawuka ka siriimu, yaweebwa ekitanda mu ddwaaliro e Nsambya mu 1998 obulamu ne bukalubira ddala. Nsamba yalina okukola nga mwana muto era kasasiro ng’awaanyisiganyamu empapula z’amawulire enkadde ze yatundanga okusobola okufuna ssente z’okuliisa muto we. <ref>https://web.archive.org/web/20150702222226/http://urbanhype.net/ugandan-film-director-shares-his-come-up-story-its-heart-rending/</ref> Mu 2010 oluvannyuma lw'okufa kwa mukwano gwe Ronnie mu [[:en:July_2010_Kampala_attacks|Gwomusanvu 2010, oluvannyuma lw'okulumbibwa okwali mu Kampala]],<ref>https://www.bbc.co.uk/news/10593771</ref> yalekeraawo okukozesa ebiragalalagala bye yali alwanye nabyo okumala kyenkana emyaka mukaaga.
== Omulimu gwe ==
[[File:George_stanley_nsamba_nes.jpg|thumb|Nsamba ku documentary eyateekebwa mu Isiniro mu 2018]]
Nsamba yayatiikirira oluvannyuma lw'oluyimba lwa "Nzijukira" olw'ayimbibwa omuyimbi [[:en:St._Nelly-Sade|St. Nelly-Sade]] mu 2012 okufuuka olw'oukisa. Kyokka mu 2015 lwe yayatiikirira mu kisaawe kya firimu olwa firimu ye ennyimpi eyasooka ''[[:en:CRAFTS:The_Value_Of_Life|Crafts: The Value Of Life]]'' eyakolebwa wansi w'ekibiina kye eky'obwannakyewa ekya ' [[:en:The_Ghetto_Film_Project|The Ghetto Film Project]] '. <ref>https://samuelsaviour.wordpress.com/2015/02/17/crafts-the-value-of-life-movie-premiere-breaks-record/</ref> Firimu ya Nsamba eyookubiri, ''[[:en:Silent_Depression|Silent Depression]]'', yafulumizibwa nga 16 Ogwomukaaga 2015, <ref name="Urban Hype 4">https://web.archive.org/web/20150703032240/http://urbanhype.net/here-is-the-silent-depression-short-film-that-everybody-is-talking-about/</ref> era okuva olwo yafuuka ajulizibwa ku ngeri essimu za seereza gye zikwata ku mbeera z'obuntu. <ref>https://web.archive.org/web/20160304095103/http://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0QU0I220150825</ref> Era yatwalibwa nga firimu eyasinga obulungi eyalagibwa mu kivvulu kya Slum Film Festival eky’omulundi ogw’okutaano e Nairobi ekitegekebwa buli mwaka bannamawulire n’emikutu gya digito. <ref>https://news.yahoo.com/kenya-film-festival-aims-change-story-slums-064759394.html</ref>
Firimu ye eyasooka ''The Wish'', essa ekitiibwa mu kulwanyisa kookolo, yazannyibwa omuwandiisi-omuyimbi-omutontomi-omutandisi w'emirimu amanyiddwa nnyo naye nga [[:en:Kidron_Googo|Kidron Googo - Th' KlaFella]]. Mu 2012 yali omu ku bakola firimu nga firimu zaabwe ennyimpi zaalondebwa mu mpaka za firimu ennyimpi eza [[:en:Africa_Magic|Mnet]] <ref>https://web.archive.org/web/20150703031819/http://urbanhype.net/ugandas-nsamba-stanleys-short-film-script-selected-by-mnet-for-production/</ref> era eyo ye yali entandikwa y’omulimu gwe ogwa firimu ng’emabegako yali yeegatta ku mulimu gwa [[:en:Hip_hop|hip hop]] . Olw’ebirowoozo by’ebiwandiiko n’ebiwandiiko ebigenda byeyongera, mu bbanga ttono yafuna obwesige n’ekitiibwa okuva mu bangi era emirimu gye ng’ayita mu pulojekiti ye eya The Ghetto Film Project gyamufunira okusunsulwa mu mpaka za Social Media Awards <ref>https://web.archive.org/web/20170517060650/http://socialmediaawards.ug/</ref> <ref>http://bigeye.ug/social-media-awards-nominees-list-out/</ref> mu 2013. Mu Gwomunaana gwa 2014, yali kitundu ku mwoleso gwa GhettoXXI mu [[:en:Łódź|Łódź]], e Poland, nga ye mukiise yekka owa Africa eyannyonnyola ghetto mu geri Ey'ekifirika ng’akozesa ebifaananyi. <ref>https://web.archive.org/web/20150924074111/http://www.plasterlodzki.pl/sztuka/aktualnosci/11935-plastry-kultury-2014-wystawa-roku</ref>
Mu 2015 oluvannyuma lw’obuwanguzi bwe n’obuwanguzi bwe ng’omukozi wa firimu ng’akozesa firimu ezaakolebwa ku mbalirira entono olw’enkyukakyuka mu mbeera z’abantu, yalondebwa okubeera omulungamya omukulu era omusomesa mu kikujjuko kya Slum Film Festival <ref>{{Cite web |url=http://www.slumfilmfestival.net/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-27 |archive-date=2025-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910174513/http://slumfilmfestival.net/ |url-status=dead }}</ref> eky’omulundi ogw’okutaano ekitegekebwa buli mwaka mu kibuga Nairobi ekya Kenya. <ref>https://web.archive.org/web/20150728185710/http://urbanhype.net/nsamba-george-stanley-to-headline-slum-film-festival-workshop-in-nairobi/</ref> Yabuulirira ekibiina kya master class eky’abavubuka 14 okuva mu bitundu by’omugotteko ebinene eby’e Mathare, Kibera n’ebifo ebirala mu musomo ogwamala wiiki bbiri okuva nga 10 okutuuka nga 20 Ogwomunaana oluvannyuma firimu ennyimpi eyatuumibwa ''Best Of Luck'' n’ekolebwa. <ref>http://venturesafrica.com/challenging-the-perception-of-slums-the-slum-film-festival/</ref> Era yeetaba ng’omuteesa omukulu n’akakiiko [[:en:Kenya_Film_Commission|ka firimu e Kenya aka Kenya Film Commission]], PAWA254 <ref>http://pawa254.org/</ref> ne bekikwatako abalala mu mulimu gwa firimu e Kenya mu nkiiko n’emisomo egyategekebwa Slum Film Festival ku kukola firimu ez’embalirira entono n’okupima okutumbula n’okutumbula omutindo gw’omulimu gwa firimu mu Kenya.
== Obulamu bwe obw’obuntu ==
Oluvannyuma lw’okuwanduka mu yunivasite y’e Makerere, Nsamba yeenyigira mu kukola firimu ennyimpi era olunaku lumu bwe yali akwata firimu eyo mu kibiina ky’obwannakyewa ekya Destiny Friends International mu Uganda yakitegeera nti tekyetaagisa kumala kutwala baana n’abavubuka ku masomero wabula okubassaamu obukugu mu bulamu obw’omugaso era n’atandikawo ekibiina kye batuuma The Ghetto Film Project mu 2013. Ono abadde asiimibwa aba Rotary Club Of Kampala Central n'abalala olw'okukola n’abaana abataliiko mwasirizi mu ghetto wansi w’ekibiina kye mu 2015.
== Firimu ze ==
* ''[[:en:CRAFTS:The_Value_Of_Life|Crafts: The Value Of Life]]'' (2015)
* ''[[:en:Silent_Depression|Silent Depression]]'' (2015)
* ''[[:en:The_Dummy_Team|The Dummy Team]]'' (2016)
* ''[[Time Irreversible]]'' (2017)
== Okusiimibwa kwe ==
=== Okusunsulwa kwe mu bikujjuko bya firimu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="4" |Ebikujjuko bya firimu
|
|-
! Omwaka
! Akazannyo
! Olubu
! Alizaati
! Ekijaguzo
|-
| 2015
| ''Emirimu gy'emikono:Omugaso Gw'obulamu''
| Firimu Ennyimpi Esinga Okunyumya| {{nom}}
| Ekivvulu kya firimu ekya Silicon Valley ekya Africa
|-
| 2015
| ''Emirimu gy'emikono:Omugaso Gw'obulamu''
| Firimu Ennyimpi esinga obulungi (Live Action)| {{nom}}
| ''[[:en:Siffcy|Siffcy]]''
|-
| 2015
| ''Okwennyamira okusirise''
| Firimu ya Fiction esinga obulungi| {{nom}}
| Ekivvulu kya firimu ekya Luksuz
|-
| 2015
| ''Okwennyamira okusirise''
| Firimu Ennyimpi esinga obulungi (Live Action)| {{nom}}
| ''[[:en:Siffcy|Siffcy]]''
|-
| 2016
| ''Ttiimu ya Dummy''
| Firimu Ennyimpi| {{won}}
| Ekivvulu kya firimu eky'ensi yonna ekya PanAfrican Film Festival
|-
| 2016
| ''Okwennyamira okusirise''
| Engule ya Vidiyo Art| {{nom}}
| Ekivvulu kya firimu eky'ensi yonna ekya Zoom
|-
| 2016
| ''Okwennyamira okusirise''
| Firimu Ennyimpi esinga obulungi| {{nom}}
| Amakula International Film Festival
|-
| 2016
| ''Ttiimu ya Dummy''
| Firimu Ennyimpi Esinga Okunyumya| {{won}}
| Ekivvulu kya firimu ekya Silicon Valley ekya Africa
|-
| 2017
| ''Ebiseera Tebikyuka''
| Obubaka Obusinga Mu Firimu Ennyimpi| {{nom}}
| Ekivvulu kya RoldaWebFest
|-
|}
=== Ebisunsuddwa mu kikujjuko kya firimu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="5" |Okusunsulwa mu butongole
|-
! Omwaka
! Akazannyo
! Ekijaguzo
! Eggwanga
|-
| 2015
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ekivvulu kya firimu z'omugotteko
| Nairobi mu ggwanga lya Kenya
|-
| 2015
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ekivvulu ky'Emirembe Ne Firimu mu Nsi Yonna
| Orlando, Florida, Amerika
|-
| 2015
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ekivvulu kya firimu ekya FilmAid
| Nairobi mu ggwanga lya Kenya
|-
| 2015
| ''Silent Depression''
| Slum Film Festival
| Nairobi mu ggwanga lya Kenya
|-
| 2016
| ''Silent Depression''
| Amakula International Film Festival
| Kampala, Uganda
|-
| 2016
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ekivvulu kya firimu ekya Helsinki Africa
| Helsinki, mu kibuga Finland
|-
| 2016
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ozark Empale Ennyimpi
| USA
|-
| 2016
| ''Silent Depression''
| Ekivvulu kya firimu ennyimpi mu Kampala
| Kampala, Uganda
|-
| 2016
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ekivvulu kya firimu ennyimpi mu Kampala
| Kampala, Uganda
|-
| 2016
| ''The Dummy Team''
| Pulogulaamu ya firimu ya NollyFest
| Lagos mu ggwanga lya Nigeria
|-
| 2016
| ''The Dummy Team''
| Ekivvulu kya firimu ekya FilmAid
| Nairobi,Kenya
|-
| 2016
| ''The Dummy Team''
| Ekivvulu kya firimu ekya IndieWise Virtual Film Festival
| Miami, Florida, Amerika
|-
| 2016
| ''Crafts:The Value Of Life''
| Ekivvulu kya firimu ekya IndieWise Virtual Film Festival
| Miami, Florida, Amerika
|-
| 2016
| ''Silent Depression''
| Abayimba International Festival Of The Arts
| Kampala,Uganda
|-
| 2016
| ''The Dummy Team''
| Abayimba International Festival Of The Arts
| Kampala,Uganda
|-
| 2017
| ''Silent Depression''
| Ngalabi Ekivvulu kya firimu ennyimpi
| Kampala,Uganda
|-
| 2017
| ''Time Irreversible''
| Ekivvulu kya firimu z'omugotteko
| Nairobi,Kenya
|-
| 2017
| ''The Dummy Team''
| Ekivvulu kya firimu ekya Africa International Film Festival
| USA
|-
| 2017
| ''Time Irreversible''
| Ekivvulu kya firimu mu nsi yonna ekya Africa
| USA
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* George Stanley Nsamba at IMDb
jffb0xv1y6r6elkn4ovvkpn8od75kkt
Giles Muhame
0
12041
56602
42352
2026-06-26T05:44:56Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56602
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Giles Muhame''' munnamawulire omunnayuganda, [[:en:News_editor|musunsuzi w'amawulire]] eyakola amawulire g’ensi yonna mu mwaka gwa 2010 n'ogwa 2011 olw’okufuba [[:en:Outing|okufulumya]] ebisiyaga. <ref name="auto">{{Cite web |date=19 July 2016 |title=Social Media Conference |url=https://www.kas.de/documents/280229/280278/7_file_storage_file_19731_2.pdf/16137e8d-8a92-c319-bf32-6b3d51fca266?version=1.0&t=1539638437713 |access-date=8 November 2021 |website=Kas.de |format=PDF}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ugandan editor willing to "go to jail" to out gays | gaelick |url=http://www.gaelick.com/2011/01/blogger-interviews-editor-who-outed-200-ugandans/13756/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110113182351/http://www.gaelick.com/2011/01/blogger-interviews-editor-who-outed-200-ugandans/13756/ |archive-date=13 January 2011 |access-date=25 July 2021}}</ref> Y'omu ku baatandikawo kkampuni ya Chimpreports; olupapula lw’amawulire olufulumira mu Kampala mu Uganda buli lunaku. <ref>{{Cite web |date=23 July 2014 |title=About Us |url=https://chimpreports.com/about-us/ |website=Chimpreports.com |access-date=27 September 2025 |archive-date=14 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114003829/https://chimpreports.com/about-us/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu obwasooka n'obuyigirize ==
Muhame yazaalibwa mu mwaka gwa 1988, [[Ibanda (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Ibanda]] mu maserengeta ga Uganda. <ref>{{Cite web |title=Biography of Giles Muhame |url=https://biographies.top/biography/giles-muhame/m/0gtw8gt |access-date=8 November 2021 |website=Biographies.top}}</ref> Alina diguli esooka mu by'amawulire [[:en:Mass_communication|n'empuliziganya]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] . <ref name="auto"/>
== Omulimu ==
Mu gwomunaana gw'omwaka gwa 2010, yatandikawo olupapula lw’amawulire [[:en:Tabloid_(newspaper_format)|olwa Tabloid]] ''[[Rolling Stone (Uganda)|Rolling Stone]]'', Mu mwaka gwa 2014, yatandikawo Chimpreports omukutu gw’amawulire ku yintaneeti ogusangibwa mu Uganda. <ref>{{Cite web |date=5 January 2017 |title=UNTOLD STORY: How URA's Akol Hunted Shs 6bn Oil Cash Treasure |url=https://chimpreports.com/untold-story-how-uras-akol-hunted-shs-6bn-oil-cash-treasure/ |website=Chimpreports.com}}</ref>'''' <ref name="Atlantic" /> <ref name="Guard" /> <ref>{{Cite web |date=2 October 2019 |title=Generals Lakara, Kabango: Fighting an Elusive, Wealthy Enemy In Somalia |url=https://chimpreports.com/generals-lakara-kabango-fighting-an-elusive-wealthy-enemy-in-somalia/ |website=Chimpreports.com}}</ref> Mmemba ku kakiiko k’eggwanga akavunaanyizibwa ku tekinologiya ow’okuna mu nkyukakyuka mu makolero. <ref>{{Cite web |last= |date=4 January 2011 |title=Rolling Stone Managing Editor: "The Agents of the Devil will be Defeated." |url=http://www.africanactivist.org/2011/01/ugandas-giles-muhame-agents-of-devil.html |access-date=13 May 2011 |publisher=Africanactivist.org}}</ref> <ref>{{Cite web |last=David McKenzie |date=27 October 2010 |title=Ugandan anti-gay measure will be law soon, lawmaker says |url=http://articles.cnn.com/2010-10-27/world/uganda.antigay.bill_1_david-bahati-ugandan-parliament-homosexuals?_s=PM:WORLD |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101104095621/http://articles.cnn.com/2010-10-27/world/uganda.antigay.bill_1_david-bahati-ugandan-parliament-homosexuals?_s=PM:WORLD |archive-date=4 November 2010 |access-date=11 May 2011 |publisher=CNN.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last= |date=1 November 2010 |title=Uganda's Rolling Stone paper told to stop outing gays |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-11666789 |access-date=11 May 2011 |publisher=BBC News}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Muhame alina by’ayagala mu by’amawulire, musuubuzi omuyiiya ku yintaneeti, okulima n’okutunda ettaka n’amayumba. <ref>{{Cite web |date=4 January 2021 |title=A love brewed in bars |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/heart-to-heart/a-love-brewed-in-bars-1651692 |website=Daily Monitor}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2015 |title=Giles Legally Views Agnes' Eclipse |url=https://www.redpepper.co.ug/2015/05/giles-legally-views-agnes-eclipse/ |website=Redpepper.co.ug}}</ref> Yayogera ku [[:en:Julian_Assange|Julian Assange]] ne [[:en:Bob_Woodward|Bob Woodward]] ng’ekyokulabirako kye. Akola nga pulezidenti w'ekibiina ekigatta abafulumya emikutu gy'amawulire ku yintaneeti ekya Uganda Online Media Publishers Association okuva mu mwaka gwa 2016. <ref>{{Cite web |date=31 October 2016 |title=Uganda Online Media Publishers elect leaders |url=https://campusbee.ug/news/uganda-online-media-publishers-elect-leaders/}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Adongo |first=Francisco |date=31 October 2016 |title=Online publishers elect executive |url=https://eagle.co.ug/2016/10/31/online-publishers-elect-executive.html |website=Eagle.co.ug}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist|30em}}
mkrfoe2zmdvw81oworetgbmgxhe5xil
George Openjuru
0
12062
56566
45911
2026-06-26T05:28:21Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Ladaah Openjuru''', era '''George Ladaah Openjuru''', [[:en:Academic|musomesa]] [[Yuganda|mu Uganda]], [[:en:Academic_administration|omuddukanya w'ebyensoma]]<nowiki/>n'[[:en:Academic_administration|ebyenjigiriza]], akola ng'[[:en:Vice_Chancellor|omumyuka wa kansala]] wa [[Ssettendekero wa Gulu|Yunivasite y'e Gulu]] , yunivasite ya gavumenti mu [[:en:Northern_Region,_Uganda|kitundu kya Uganda eky'abukiikakkono]], okuva nga 13 ogw'okusooka mu mwaka gwa 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Jackson Kitara |date=11 January 2018 |title=Gulu University Gets New Vice-Chancellor |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468847/gulu-university-vice-chancellor |access-date=7 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Openjuru yazaalibwa mu Bukiikakkono bwa Uganda. Oluvannyuma lw’okusoma mu masomero ga pulayimale ne siniya ag’omu kitundu, yakkirizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[:en:East_Africa|buvanjuba bwa Afrika]] . <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref>
Alina [[:en:Bachelor_of_Education|diguli esooka]] n[[:en:Master_of_Education|'eyookubiri mu by'enjigiriza]] byombi byamuweebwa [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], mu Uganda. Diguli ye eyookusatu ye [[:en:Master_of_Education|Master of Education]] mu b[[:en:Adult_Education|y'enjigiriza by'abantu abakulu]] yamuwebwa [[:en:University_of_KwaZulu-Natal|Yunivasite y’e KwaZulu-Natal]], mu South Africa. [[:en:Doctor_of_Philosophy|obudokita bwe obw'obufirosoofo]] mu by’enjigiriza by’abantu abakulu era yabufuna okuva mu Yunivasite y’e KwaZulu-Natal. <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref>
== Omulimu ==
Openjuru yasooka kulondebwa ku busomesa mu yunivasite e Makerere mu gw'omusanvu mu mwaka gwa 1991. Mu gw'okubiri mu mwaka gwa 2011, yakuzibwa n’afuulibwa omusomesa omukulu. Yafuuka omuyambi wa pulofeesa w’ebyenjigiriza by’abantu abakulu nga 1 ogw'okusooka mu2013. Mu gw'omwenda mu 2014, yalondebwa okuba omuyambi wa pulofeesa w’ebyenjigiriza mu yunivasite y’e Gulu. Yafuuka Pulofeesa w’ebyenjigiriza omujjuvu mu yunivasite y’e Gulu mu gw'omwenda wa 2016. Obulamu bwe obw’okusomesa abantu abakulu obusinga abumaze mu by’enjigiriza mu yunivasite, ng’essira aliteeka ku kusomesa abantu abakulu. Mu kiseera ekyo Pulofeesa Openjuru we yava mu yunivasite e Makerere, yali Dean w’essomero ly’okuyiga obulamu bwonna mu ttendekero ly’ebyenjigiriza n’eby’ebweru. <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref>
Okuva mu gw'ekkumi mu mwaka gwa 2014 okutuuka mu gw'okkumi n'ebiri mu 2014, yaweerezaako ng’akola ng’omumyuka wa Cansala mu yunivasite y’e Gulu. Yakakasibwa nga substantive First Deputy Vice-Chancellor mu gw'okusooka mu mwaka gwa 2015. <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref> Ng’omumyuka wa Cansala, yadda mu bigere bya Pulofeesa [[Pen-Mogi Nyeko|Jack H. Pen-Mogi Nyeko]], omumyuka wa Cansala eyatandikawo eyali aweereza mu kifo ky’okukola okuva nga 15 ogw'okusooka mu 2017, endagaano ye bwe yaggwaako. <ref name="3R">{{Cite web |last=Julius Ocungi |date=10 January 2018 |title=Prof Openjuru Appointed Gulu University Vice Chancellor |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-4258756-15k6238/index.html |access-date=7 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
== Obuwandiisi mu by’ensoma ==
Era abadde yeenyigira mu kunoonyereza okunene naddala ku by’emikono era ebimu ku bitabo bino kuliko; ''Wadde nga demokulasiya w’okumanya n’okunoonyereza ku bikolwa eby’okwetabamu okwesigamiziddwa ku bantu: Amaloboozi okuva mu bugwanjuba bw’ensi yonna n’obukiikakkono obuggyiddwamu gakyabula'' . Okunoonyereza kuno kwassa essira era ne kuleeta okukubaganya ebirowoozo ku kuggyibwako okumanya n’engeri endala ez’okumanya mu Bugwanjuba bw’ensi yonna awamu n’okuleeta mu maaso endowooza y’abawandiisi okuva mu Bugwanjuba bw’ensi yonna. <ref>{{Cite journal |last=Openjuru |first=George Ladaah |last2=Jaitli |first2=Namrata |last3=Tandon |first3=Rajesh |last4=Hall |first4=Budd |date=2015 |title=Despite knowledge democracy and community-based participatory action research: Voices from the global south and excluded north still missing |journal=Action Research |language=en |volume=13 |issue=3 |pages=219–229 |doi=10.1177/1476750315583316 |issn=1476-7503 |s2cid=146943623 |doi-access=free}}</ref> ''Enkola y’Obukristaayo n’okusomesa abantu mu byalo mu Uganda.'' Ekiwandiiko kino kyekenneenya engeri Obukristaayo gye buwa amaanyi enkola z’okusomesa okusoma n’okuwandiika mu kitundu mu byalo mu Uganda. <ref>{{Cite journal |last=Openjuru |first=George Ladaah |last2=Lyster |first2=Elda |date=2007 |title=Christianity and rural community literacy practices in Uganda |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467-9817.2006.00325.x |journal=Journal of Research in Reading |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=97–112 |doi=10.1111/j.1467-9817.2006.00325.x |issn=0141-0423 |url-access=subscription}}</ref> ''Enkola za Gavumenti ez’ebyenjigiriza n’ekizibu ky’okuva mu masomero nga bukyali: Ensonga ya Uganda.'' Essuula y’ekitabo kino yeekenneenya enkola za gavumenti ez’ebyenjigiriza mu Uganda ku bikwatagana n’ebizibu by’abayizi abava mu masomero nga bukyali. <ref>{{Cite book |last=Openjuru |first=George Ladaah |date=2010-01-01 |title=Government Education Policies and the Problem of Early School Leaving: The Case of Uganda |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789460912849/BP000003.xml |publisher=Brill |isbn=978-94-6091-284-9 |language=en}}</ref> ''Ebikubiriza okwetaba mu matendekero aga waggulu: ennyiriri z’abayizi abatali ba nnono mu yunivasite y’e Makerere mu Uganda'' . Okunoonyereza kuno kwassaawo ebikubiriza abayizi abatali ba nnono (NTS) okwetaba mu byenjigiriza mu yunivasite. <ref>{{Cite journal |last=Tumuheki |first=Peace Buhwamatsiko |last2=Zeelen |first2=Jacques |last3=Openjuru |first3=George Ladaah |date=2016-01-02 |title=Motivations for participation in higher education: narratives of non-traditional students at Makerere University in Uganda |url=https://doi.org/10.1080/02601370.2016.1165745 |journal=International Journal of Lifelong Education |volume=35 |issue=1 |pages=102–117 |doi=10.1080/02601370.2016.1165745 |issn=0260-1370 |s2cid=147559358}}</ref> ''Hollywood mu Uganda: okukozesa mu kitundu firimu ezisukka mu mawanga ag’olulimi Olungereza'' . Okunoonyereza kuno kwanoonyereza ku ngeri abantu gye bafunamu firimu za Hollywood ez’olulimi Olungereza mu Uganda nga bayita mu kunoonyereza ku balabi ku bika okwakolebwa mu bitundu by’omugotteko mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite journal |last=Achen |first=Stella |last2=Openjuru |first2=George Ladaah |date=2012-07-01 |title=Hollywood in Uganda: local appropriation of trans-national English-language movies |url=https://doi.org/10.1080/09500782.2012.691517 |journal=Language and Education |volume=26 |issue=4 |pages=363–376 |doi=10.1080/09500782.2012.691517 |issn=0950-0782 |s2cid=145733690 |url-access=subscription}}</ref> ''Okwolekera enkola y’endowooza ey’okutumbula obusobozi bw’ebika by’abayizi ‘ebipya’ abeetabye mu by’enjigiriza ebya waggulu mu Sub-Saharan Africa'' . Okunoonyereza kuno kwayamba mu mboozi y’olukale ku nsonga z’enzikiriziganya ez’okulungamya okunoonyereza okukoleddwa ku kwetaba kw’abayizi abatali ba nnono (NTS) mu matendekero aga waggulu mu Sub-Saharan Africa (SSA). <ref>{{Cite journal |last=Tumuheki |first=Peace Buhwamatsiko |last2=Zeelen |first2=Jacques |last3=Openjuru |first3=George Ladaah |date=2016-03-01 |title=Towards a conceptual framework for developing capabilities of 'new' types of students participating in higher education in Sub-Saharan Africa |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738059315300316 |journal=International Journal of Educational Development |language=en |volume=47 |pages=54–62 |doi=10.1016/j.ijedudev.2015.12.005 |issn=0738-0593 |url-access=subscription}}</ref> ''Okunoonyereza okugeraageranya ku nkola y’okutendeka abalungamya okusoma n’okuwandiika kw’abantu abakulu mu FAL ne REFLECT mu Uganda.'' Okunoonyereza kuno kwasabye okufaayo ennyo ku kutendeka abalungamya okusoma n’okuwandiika kw’abantu abakulu okulaba ng’abantu abalina ebisaanyizo bokka be bakwasibwa omulimu gw’okusomesa abantu abakulu okusoma n’okuwandiika. ''Ekikula ky'abantu n'ebyenjigiriza ebikyusa mu buvanjuba bwa Afrika'' . <ref>{{Cite web |last=Openjuru |first=George Ladaah |date=2021-05-26 |title=Gender and Transformative Education in East Africa |url=https://oxfordre.com/education/display/10.1093/acrefore/9780190264093.001.0001/acrefore-9780190264093-e-1617 |access-date=2023-01-28 |website=Oxford Research Encyclopedia of Education |language=en |doi=10.1093/acrefore/9780190264093.013.1617 |isbn=978-0-19-026409-3}}</ref> ''Enkyukakyuka mu by’enjigiriza n’okutendekebwa mu by’emikono mu Afrika: Endowooza y’enkola y’obukugu mu mbeera z’abantu'' . <ref>{{Cite book |last=McGrath |first=Simon |date=2023-01-06 |title=Transitioning Vocational Education and Training in Africa: A Social Skills Ecosystem Perspective |url=https://books.google.com/books?id=irujEAAAQBAJ&dq=Openjuru+George+Ladaah&pg=PP1 |last2=Ladaah |first2=George Openjuru |last3=Lotz-Sisitka |first3=Heila |last4=Allais |first4=Stephanie |last5=Zeelen |first5=Jacques |last6=Wedekind |first6=Volker |last7=Ramsarup |first7=Presha |last8=Monk |first8=David |last9=Metelerkamp |first9=Luke |publisher=Policy Press |isbn=978-1-5292-2465-8 |language=en}}</ref> ''Okumanya enzaalwa: Okuyiga okutali kwa mu butongole n'enkola z'okukuuma emmere mu bantu b'e Acholi mu Bukiikakkono bwa Uganda'' . Mazima ddala essuula y'ekitabo enyonyola ku ngeri obukuumi bw'emmere gye buyinza okutuukibwako nga tuyita mu kuzza obuggya okumanya enzaalwa mu bantu b'e Acholi mu Bukiikakkono bwa Uganda ''Enkola y'embeera ezitali za matendekero ku pulojekiti y'amasomero ga yunivasite ey'abayizi abatali ba nnono mu Uganda'' . Okunoonyereza kuno kwaggya mu kitundu ky’embeera y’obulamu-ensi eky’ekyokulabirako kya Donaldson ne Graham eky’ebiva mu ttendekero eri abantu abakulu <ref>{{Cite journal |last=Tumuheki |first=Peace Buhwamatsiko |last2=Zeelen |first2=Jacques |last3=Openjuru |first3=George Ladaah |date=2018-06-03 |title=The influence of out-of-institution environments on the university schooling project of non-traditional students in Uganda |url=https://doi.org/10.1080/03075079.2016.1201807 |journal=Studies in Higher Education |volume=43 |issue=6 |pages=960–972 |doi=10.1080/03075079.2016.1201807 |issn=0307-5079 |s2cid=148484378}}</ref> ''African Literacies: Endowooza, Ebiwandiiko ebiwandiikiddwa, Ebyenjigiriza'' . <ref>{{Cite book |last=Abdelhay |first=Ashraf |date=2014-10-02 |title=African Literacies: Ideologies, Scripts, Education |url=https://books.google.com/books?id=8C9QBwAAQBAJ&dq=Openjuru+George+Ladaah&pg=PA237 |last2=Asfaha |first2=Yonas Mesfun |last3=Juffermans |first3=Kasper |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-4438-6826-6 |language=en}}</ref> ''Ebisenge bya vidiyo eby’amayumba mu Uganda ng’ebifo eby’okuyiga mu kitundu ky’abavubuka/okusoma n’okukwatagana n’ebyobuwangwa.'' Okunoonyereza kuno kwekenneenya emikisa gy’okuyiga n’enkolagana y’obuwangwa ebeerawo mu kukola n’okwetaba mu kulaba firimu ezitaputibwa. ''Okuyiga mu ngeri etali ntongole: Ensonga y'okuyiga Arts mu by'emikono n'okutendeka mu Uganda'' . Olupapula luno lwawagira okussa eby’emikono mu nteekateeka z’okuyiga eby’emikono mu Uganda, ng’engeri ey’okuyiga ey’omuggundu etunuulidde okutumbula amaanyi n’okutandikawo emirimu. <ref>{{Cite journal |last=Ladaah |first=Maxwell Godwin Openjuru |last2=Openjuru |first2=George Ladaah |last3=Sanford |first3=Kathy |last4=Jayme |first4=Bruno de Oliveira |last5=Monk |first5=David |date=2022-06-22 |title=Learning Informally: A Case for Arts Learning in Vocational Education and Training in Uganda |url=https://journals.iupui.edu/index.php/ENGAGE/article/view/26078 |journal=Engage! |language=en |volume=4 |issue=1 |pages=17–29 |doi=10.18060/26078 |issn=2641-5348 |s2cid=249978389 |doi-access=free}}</ref> ''Uganda'' .Okunoonyereza ku kusomesa abantu abakadde mu Uganda, okukulaakulanya ebifo ebisaanira eby’enjigiriza mwe basomera n’ensimbi okuva mu gavumenti okussa mu nkola enteekateeka z’ebyenjigiriza ezibatunuulidde.
== Laba ne bino ==
* [[Paul Waako]]
== Ebijulizo ==
{{Reflist}}
7iktlpy7l7tx92ez7q36nt5qwlcwp4m
56567
56566
2026-06-26T05:29:46Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[George Openjuru, omuwandiisi w’ebitabo]] to [[George Openjuru]]: Misspelled title
56566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Ladaah Openjuru''', era '''George Ladaah Openjuru''', [[:en:Academic|musomesa]] [[Yuganda|mu Uganda]], [[:en:Academic_administration|omuddukanya w'ebyensoma]]<nowiki/>n'[[:en:Academic_administration|ebyenjigiriza]], akola ng'[[:en:Vice_Chancellor|omumyuka wa kansala]] wa [[Ssettendekero wa Gulu|Yunivasite y'e Gulu]] , yunivasite ya gavumenti mu [[:en:Northern_Region,_Uganda|kitundu kya Uganda eky'abukiikakkono]], okuva nga 13 ogw'okusooka mu mwaka gwa 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Jackson Kitara |date=11 January 2018 |title=Gulu University Gets New Vice-Chancellor |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468847/gulu-university-vice-chancellor |access-date=7 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Openjuru yazaalibwa mu Bukiikakkono bwa Uganda. Oluvannyuma lw’okusoma mu masomero ga pulayimale ne siniya ag’omu kitundu, yakkirizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[:en:East_Africa|buvanjuba bwa Afrika]] . <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref>
Alina [[:en:Bachelor_of_Education|diguli esooka]] n[[:en:Master_of_Education|'eyookubiri mu by'enjigiriza]] byombi byamuweebwa [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], mu Uganda. Diguli ye eyookusatu ye [[:en:Master_of_Education|Master of Education]] mu b[[:en:Adult_Education|y'enjigiriza by'abantu abakulu]] yamuwebwa [[:en:University_of_KwaZulu-Natal|Yunivasite y’e KwaZulu-Natal]], mu South Africa. [[:en:Doctor_of_Philosophy|obudokita bwe obw'obufirosoofo]] mu by’enjigiriza by’abantu abakulu era yabufuna okuva mu Yunivasite y’e KwaZulu-Natal. <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref>
== Omulimu ==
Openjuru yasooka kulondebwa ku busomesa mu yunivasite e Makerere mu gw'omusanvu mu mwaka gwa 1991. Mu gw'okubiri mu mwaka gwa 2011, yakuzibwa n’afuulibwa omusomesa omukulu. Yafuuka omuyambi wa pulofeesa w’ebyenjigiriza by’abantu abakulu nga 1 ogw'okusooka mu2013. Mu gw'omwenda mu 2014, yalondebwa okuba omuyambi wa pulofeesa w’ebyenjigiriza mu yunivasite y’e Gulu. Yafuuka Pulofeesa w’ebyenjigiriza omujjuvu mu yunivasite y’e Gulu mu gw'omwenda wa 2016. Obulamu bwe obw’okusomesa abantu abakulu obusinga abumaze mu by’enjigiriza mu yunivasite, ng’essira aliteeka ku kusomesa abantu abakulu. Mu kiseera ekyo Pulofeesa Openjuru we yava mu yunivasite e Makerere, yali Dean w’essomero ly’okuyiga obulamu bwonna mu ttendekero ly’ebyenjigiriza n’eby’ebweru. <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref>
Okuva mu gw'ekkumi mu mwaka gwa 2014 okutuuka mu gw'okkumi n'ebiri mu 2014, yaweerezaako ng’akola ng’omumyuka wa Cansala mu yunivasite y’e Gulu. Yakakasibwa nga substantive First Deputy Vice-Chancellor mu gw'okusooka mu mwaka gwa 2015. <ref name="2R">{{Cite web |last=George Ladaah Openjuru |date=11 March 2018 |title=Curriculum Vitae of Professor George Ladaah Openjuru: Vice Chancellor of Gulu University |url=http://guluuniversity.academia.edu/ProfGeorgeLadaahOpenjuru/CurriculumVitae |access-date=7 November 2019 |publisher=[[Gulu University]] |place=Gulu, Uganda}}</ref> Ng’omumyuka wa Cansala, yadda mu bigere bya Pulofeesa [[Pen-Mogi Nyeko|Jack H. Pen-Mogi Nyeko]], omumyuka wa Cansala eyatandikawo eyali aweereza mu kifo ky’okukola okuva nga 15 ogw'okusooka mu 2017, endagaano ye bwe yaggwaako. <ref name="3R">{{Cite web |last=Julius Ocungi |date=10 January 2018 |title=Prof Openjuru Appointed Gulu University Vice Chancellor |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-4258756-15k6238/index.html |access-date=7 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
== Obuwandiisi mu by’ensoma ==
Era abadde yeenyigira mu kunoonyereza okunene naddala ku by’emikono era ebimu ku bitabo bino kuliko; ''Wadde nga demokulasiya w’okumanya n’okunoonyereza ku bikolwa eby’okwetabamu okwesigamiziddwa ku bantu: Amaloboozi okuva mu bugwanjuba bw’ensi yonna n’obukiikakkono obuggyiddwamu gakyabula'' . Okunoonyereza kuno kwassa essira era ne kuleeta okukubaganya ebirowoozo ku kuggyibwako okumanya n’engeri endala ez’okumanya mu Bugwanjuba bw’ensi yonna awamu n’okuleeta mu maaso endowooza y’abawandiisi okuva mu Bugwanjuba bw’ensi yonna. <ref>{{Cite journal |last=Openjuru |first=George Ladaah |last2=Jaitli |first2=Namrata |last3=Tandon |first3=Rajesh |last4=Hall |first4=Budd |date=2015 |title=Despite knowledge democracy and community-based participatory action research: Voices from the global south and excluded north still missing |journal=Action Research |language=en |volume=13 |issue=3 |pages=219–229 |doi=10.1177/1476750315583316 |issn=1476-7503 |s2cid=146943623 |doi-access=free}}</ref> ''Enkola y’Obukristaayo n’okusomesa abantu mu byalo mu Uganda.'' Ekiwandiiko kino kyekenneenya engeri Obukristaayo gye buwa amaanyi enkola z’okusomesa okusoma n’okuwandiika mu kitundu mu byalo mu Uganda. <ref>{{Cite journal |last=Openjuru |first=George Ladaah |last2=Lyster |first2=Elda |date=2007 |title=Christianity and rural community literacy practices in Uganda |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467-9817.2006.00325.x |journal=Journal of Research in Reading |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=97–112 |doi=10.1111/j.1467-9817.2006.00325.x |issn=0141-0423 |url-access=subscription}}</ref> ''Enkola za Gavumenti ez’ebyenjigiriza n’ekizibu ky’okuva mu masomero nga bukyali: Ensonga ya Uganda.'' Essuula y’ekitabo kino yeekenneenya enkola za gavumenti ez’ebyenjigiriza mu Uganda ku bikwatagana n’ebizibu by’abayizi abava mu masomero nga bukyali. <ref>{{Cite book |last=Openjuru |first=George Ladaah |date=2010-01-01 |title=Government Education Policies and the Problem of Early School Leaving: The Case of Uganda |url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789460912849/BP000003.xml |publisher=Brill |isbn=978-94-6091-284-9 |language=en}}</ref> ''Ebikubiriza okwetaba mu matendekero aga waggulu: ennyiriri z’abayizi abatali ba nnono mu yunivasite y’e Makerere mu Uganda'' . Okunoonyereza kuno kwassaawo ebikubiriza abayizi abatali ba nnono (NTS) okwetaba mu byenjigiriza mu yunivasite. <ref>{{Cite journal |last=Tumuheki |first=Peace Buhwamatsiko |last2=Zeelen |first2=Jacques |last3=Openjuru |first3=George Ladaah |date=2016-01-02 |title=Motivations for participation in higher education: narratives of non-traditional students at Makerere University in Uganda |url=https://doi.org/10.1080/02601370.2016.1165745 |journal=International Journal of Lifelong Education |volume=35 |issue=1 |pages=102–117 |doi=10.1080/02601370.2016.1165745 |issn=0260-1370 |s2cid=147559358}}</ref> ''Hollywood mu Uganda: okukozesa mu kitundu firimu ezisukka mu mawanga ag’olulimi Olungereza'' . Okunoonyereza kuno kwanoonyereza ku ngeri abantu gye bafunamu firimu za Hollywood ez’olulimi Olungereza mu Uganda nga bayita mu kunoonyereza ku balabi ku bika okwakolebwa mu bitundu by’omugotteko mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite journal |last=Achen |first=Stella |last2=Openjuru |first2=George Ladaah |date=2012-07-01 |title=Hollywood in Uganda: local appropriation of trans-national English-language movies |url=https://doi.org/10.1080/09500782.2012.691517 |journal=Language and Education |volume=26 |issue=4 |pages=363–376 |doi=10.1080/09500782.2012.691517 |issn=0950-0782 |s2cid=145733690 |url-access=subscription}}</ref> ''Okwolekera enkola y’endowooza ey’okutumbula obusobozi bw’ebika by’abayizi ‘ebipya’ abeetabye mu by’enjigiriza ebya waggulu mu Sub-Saharan Africa'' . Okunoonyereza kuno kwayamba mu mboozi y’olukale ku nsonga z’enzikiriziganya ez’okulungamya okunoonyereza okukoleddwa ku kwetaba kw’abayizi abatali ba nnono (NTS) mu matendekero aga waggulu mu Sub-Saharan Africa (SSA). <ref>{{Cite journal |last=Tumuheki |first=Peace Buhwamatsiko |last2=Zeelen |first2=Jacques |last3=Openjuru |first3=George Ladaah |date=2016-03-01 |title=Towards a conceptual framework for developing capabilities of 'new' types of students participating in higher education in Sub-Saharan Africa |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738059315300316 |journal=International Journal of Educational Development |language=en |volume=47 |pages=54–62 |doi=10.1016/j.ijedudev.2015.12.005 |issn=0738-0593 |url-access=subscription}}</ref> ''Okunoonyereza okugeraageranya ku nkola y’okutendeka abalungamya okusoma n’okuwandiika kw’abantu abakulu mu FAL ne REFLECT mu Uganda.'' Okunoonyereza kuno kwasabye okufaayo ennyo ku kutendeka abalungamya okusoma n’okuwandiika kw’abantu abakulu okulaba ng’abantu abalina ebisaanyizo bokka be bakwasibwa omulimu gw’okusomesa abantu abakulu okusoma n’okuwandiika. ''Ekikula ky'abantu n'ebyenjigiriza ebikyusa mu buvanjuba bwa Afrika'' . <ref>{{Cite web |last=Openjuru |first=George Ladaah |date=2021-05-26 |title=Gender and Transformative Education in East Africa |url=https://oxfordre.com/education/display/10.1093/acrefore/9780190264093.001.0001/acrefore-9780190264093-e-1617 |access-date=2023-01-28 |website=Oxford Research Encyclopedia of Education |language=en |doi=10.1093/acrefore/9780190264093.013.1617 |isbn=978-0-19-026409-3}}</ref> ''Enkyukakyuka mu by’enjigiriza n’okutendekebwa mu by’emikono mu Afrika: Endowooza y’enkola y’obukugu mu mbeera z’abantu'' . <ref>{{Cite book |last=McGrath |first=Simon |date=2023-01-06 |title=Transitioning Vocational Education and Training in Africa: A Social Skills Ecosystem Perspective |url=https://books.google.com/books?id=irujEAAAQBAJ&dq=Openjuru+George+Ladaah&pg=PP1 |last2=Ladaah |first2=George Openjuru |last3=Lotz-Sisitka |first3=Heila |last4=Allais |first4=Stephanie |last5=Zeelen |first5=Jacques |last6=Wedekind |first6=Volker |last7=Ramsarup |first7=Presha |last8=Monk |first8=David |last9=Metelerkamp |first9=Luke |publisher=Policy Press |isbn=978-1-5292-2465-8 |language=en}}</ref> ''Okumanya enzaalwa: Okuyiga okutali kwa mu butongole n'enkola z'okukuuma emmere mu bantu b'e Acholi mu Bukiikakkono bwa Uganda'' . Mazima ddala essuula y'ekitabo enyonyola ku ngeri obukuumi bw'emmere gye buyinza okutuukibwako nga tuyita mu kuzza obuggya okumanya enzaalwa mu bantu b'e Acholi mu Bukiikakkono bwa Uganda ''Enkola y'embeera ezitali za matendekero ku pulojekiti y'amasomero ga yunivasite ey'abayizi abatali ba nnono mu Uganda'' . Okunoonyereza kuno kwaggya mu kitundu ky’embeera y’obulamu-ensi eky’ekyokulabirako kya Donaldson ne Graham eky’ebiva mu ttendekero eri abantu abakulu <ref>{{Cite journal |last=Tumuheki |first=Peace Buhwamatsiko |last2=Zeelen |first2=Jacques |last3=Openjuru |first3=George Ladaah |date=2018-06-03 |title=The influence of out-of-institution environments on the university schooling project of non-traditional students in Uganda |url=https://doi.org/10.1080/03075079.2016.1201807 |journal=Studies in Higher Education |volume=43 |issue=6 |pages=960–972 |doi=10.1080/03075079.2016.1201807 |issn=0307-5079 |s2cid=148484378}}</ref> ''African Literacies: Endowooza, Ebiwandiiko ebiwandiikiddwa, Ebyenjigiriza'' . <ref>{{Cite book |last=Abdelhay |first=Ashraf |date=2014-10-02 |title=African Literacies: Ideologies, Scripts, Education |url=https://books.google.com/books?id=8C9QBwAAQBAJ&dq=Openjuru+George+Ladaah&pg=PA237 |last2=Asfaha |first2=Yonas Mesfun |last3=Juffermans |first3=Kasper |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-4438-6826-6 |language=en}}</ref> ''Ebisenge bya vidiyo eby’amayumba mu Uganda ng’ebifo eby’okuyiga mu kitundu ky’abavubuka/okusoma n’okukwatagana n’ebyobuwangwa.'' Okunoonyereza kuno kwekenneenya emikisa gy’okuyiga n’enkolagana y’obuwangwa ebeerawo mu kukola n’okwetaba mu kulaba firimu ezitaputibwa. ''Okuyiga mu ngeri etali ntongole: Ensonga y'okuyiga Arts mu by'emikono n'okutendeka mu Uganda'' . Olupapula luno lwawagira okussa eby’emikono mu nteekateeka z’okuyiga eby’emikono mu Uganda, ng’engeri ey’okuyiga ey’omuggundu etunuulidde okutumbula amaanyi n’okutandikawo emirimu. <ref>{{Cite journal |last=Ladaah |first=Maxwell Godwin Openjuru |last2=Openjuru |first2=George Ladaah |last3=Sanford |first3=Kathy |last4=Jayme |first4=Bruno de Oliveira |last5=Monk |first5=David |date=2022-06-22 |title=Learning Informally: A Case for Arts Learning in Vocational Education and Training in Uganda |url=https://journals.iupui.edu/index.php/ENGAGE/article/view/26078 |journal=Engage! |language=en |volume=4 |issue=1 |pages=17–29 |doi=10.18060/26078 |issn=2641-5348 |s2cid=249978389 |doi-access=free}}</ref> ''Uganda'' .Okunoonyereza ku kusomesa abantu abakadde mu Uganda, okukulaakulanya ebifo ebisaanira eby’enjigiriza mwe basomera n’ensimbi okuva mu gavumenti okussa mu nkola enteekateeka z’ebyenjigiriza ezibatunuulidde.
== Laba ne bino ==
* [[Paul Waako]]
== Ebijulizo ==
{{Reflist}}
7iktlpy7l7tx92ez7q36nt5qwlcwp4m
George Mukasa
0
12085
56565
53557
2026-06-26T05:27:59Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56565
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>George Mukasa</big>''' era amanyiddwa nga '''George Wagaba Mukasa''' (yazaalibwa mu mwaka gwa 1949) mutendesi [[Omupiira ogw'ebigere|wa mupiira mu bibiina]] bya Uganda eyawummula era nga [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira mu bibiina]] eyawummula era [[Munnayuganda]]. Yatendeka [[Uganda Cranes|Ttiimu y'eGgwanga]] wakati wa 1984 -1985.<ref name=":2">{{Cite web |last=Second; 1978 |first=Uganda NicknameThe Cranes Association Federation of Uganda Football Associations Sub-confederation CECAFAConfederation CAFHead coach Milutin Sredojević Captain Andrew Mwesigwa Home stadium Mandela National Stadium FIFA code UGA FIFA ranking 71 1Highest FIFA ranking 63Lowest FIFA ranking 121Elo ranking 79Highest Elo ranking 40Lowest Elo ranking 129First international Kenya 1–1 UgandaBiggest win Uganda 13–1 KenyaBiggest defeat Egypt 6–0 UgandaTunisia 6–0 UgandaAfrica Cup of Nations Appearances 5Best result |date=2015-05-11 |title=THE UGANDA CRANES{{!}} DETAILED INFORMATION |url=https://sportseyeug.wordpress.com/2015/05/11/uganda-cranes-namutima/ |access-date=2024-11-08 |website=SportsEye.ug |language=en}}</ref> era ne [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] okuva mu mwaka gwa 1982 okutuuka mu mwaka gwa 1985. Yali mukwasi wa ggoolo mu kiraabu z'omupiira ez'ebibiina omuli: [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]], [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]], [[Express FC]], Coffee United SC.<ref name=":0">{{Cite web |last=Strack-Zimmermann |first=Benjamin |title=George Mukasa (Coach) |url=https://www.national-football-teams.com/app.php/coach/89062/George_Mukasa.html |access-date=2024-11-07 |website=www.national-football-teams.com |language=en}}</ref> Yawummula omupiira gw'ebibiina mu mwaka gwa 1978.<ref>{{Cite web |last=Zziwa |first=Hassan Badru |date=2021-12-11 |title=KCCA team of 1976: Where are they now? |url=https://observer.ug/sports/72143-kcca-team-of-1976-where-are-they-now |access-date=2024-11-21 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>
== Ebyeemabega ==
George Wagaba Mukasa yazaalibwa mu mwaka gwa 1949 e Mengo Kisenyi mu [[Kampala|disitulikiti y’e Kampala.]]<ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ===
Mukasa yeegatta ku [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] okuva mu [[Express FC]] mu mwaka gwa 1971 ng'omukwasi wa ggoolo . Yakuuma clean sheets ttaano mu kampeyini eno era yazannya emipiira 16. Mukasa yawummula okusamba omupiira mu mwaka gwa 1978 n’adda mu butendesi, ng’akwata kiraabu nga [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]], [[Express FC]], Coffee United SC ne Nsambya FC n’ekiraabu endala.<ref>{{Cite web |last=Zziwa |first=Hassan Badru |date=2021-12-11 |title=KCCA team of 1976: Where are they now? |url=https://observer.ug/sports/72143-kcca-team-of-1976-where-are-they-now |access-date=2024-11-07 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>
=== Omulimu gw’obutendesi ===
==== SC Villa ====
Mukasa yawangula ekikopo kya liigi kimu ne SC Villa mu mwaka gwa 1982, Era yawangula ekikopo kya Uganda emirundi ebiri mu mwaka gwa 1983 ne [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] ate ne mu mwaka gwa 1985 ne [[Express FC]].
Nga 13th omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 1983, [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] yazannya ne Millers FC mu liigi y’omupiira mu [[Ekisaawe kya Nakivubo|kisaawe e Nakivubo]], mu mupiira ogwo George Mukasa mwe yalagirwa okuva mu kisaawe olw’okweyisa obubi oluvannyuma lw’omu ku bazannyi be (Rogers Nsubuga) okufuna obuvune obutonotono ng’ebula akaseera katono ekitundu ekisooka okuggwa, oluvannyuma lw’okusaba enfunda eziwera referee Dick Nsubuga, bonna ne befula abatawulira.<ref name=":1">{{Cite web |last=Zziwa |first=Hassan Badru |date=2024-10-09 |title=Recalling Villa’s standoff with coach Mukasa in 1983 |url=https://www.observer.ug/index.php/viewpoint/82640-recalling-villa-s-standoff-with-coach-mukasa-in-1983 |access-date=2024-11-08 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Kino kyawalirizza Dick Nsubuga okusaba George Mukasa ave ku touchline nga ekitundu ekyokubiri tekinnatandika. Omupiira guno okukkakkana nga guwedde ggoolo 1-1.<ref name=":1" />
Ebikolwa bya George Mukasa byanyiiza abakungu ba [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] okuli ne Pulezidenti wa kiraabu mu kiseera ekyo (Patrick Kawooya),kino kyamuviirako okuyimirizibwa okumala omwezi gumu era nga tannadda, [[Ekitongole kya Federation of Uganda Football Associations|FUFA]] nayo yamuwa ekibonerezo kya mwaka gumu olw’ebyo bye bimu ku Millers. oluvannyuma envumbo yaggyibwawo nga ekkiriza George Mukasa okuddamu okukola emirimu gye.
Mu mwezi Ogwomwenda nga 14, mu mwaka gwa 1984,yaddayo mu Villa Park kyokka nga kiraabu eno yali yagwa dda okuva mu kitiibwa kyayo era nga [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] yali erangiriddwa ng’ewangudde liigi.
==== Ttiimu y'eGgwanga ====
George Mukasa yatendeka [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eGgwanga]] mu mwaka gwa 1984, n’alung’amya ttiimu eno okutuuka ku kikopo kya semi ya Cecafa, era yazannyira [[Uganda Cranes|ttiimu y’eggwanga]] okuva mu mwaka gwa 1971 okutuuka mu mwaka gwa 1976. <ref>{{Cite web |title=george wagaba mukasa at national team - Google Search |url=https://www.google.com/search?q=george+wagaba+mukasa+at+national+team&rlz=1C1JJTC_enUG1123UG1123&oq=george+wagaba+mukasa+at+national+team&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEU |access-date=2024-11-07 |website=www.google.com}}</ref> Mukasa yatendeka [[Uganda Cranes|Ttiimu y'eGgwanga]] wakati wa 1984 -1985.<ref name=":2" />
George Mukasa yaleeta omusono gw’okuzannya Kawowo ku [[Uganda Cranes|ttiimu y’eggwanga]] wakati wa 1984 ne 1985. Wadde kino kyali kya kusanyusa, tekyavaamu kivaamu [[Uganda Cranes|Ttiimu y'eGgwanga]] kuba yakubwa [[Malawi]] mu mipiira gya CECAF semi fayinolo egyali mu kisaawe kya Cranes, kino kyamuviirako okugobwa mu mwaka gwa 1985.<ref>{{Cite web |date=2021-01-10 |title=The tacticians who have taken charge of Crane |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/the-tacticians-who-have-taken-charge-of-crane-1501350 |access-date=2024-11-08 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Soma ne ==
* [[Tom Ikara]]
* [[Denis Onyango]]
* [[Ismail Watenga]]
== Ebijuliziddwa ==
hox85qzzxxcrw2zw8hpw4lyhuqcn5rm
Godfrey Nyakana
0
12086
56641
42299
2026-06-26T05:58:44Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56641
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Amooti Nyakana''' (yazaalibwa 7 Ogwomukaaga, 1967) Munnayuganda eyali omukubi w'ebikonde mu buzito obutono era munnabyabufuzi. <ref name=":3">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nyakana-on-the-spot-over-assault-of-police-officer-3908108</ref> <ref>https://redpepper.co.ug/revealed-why-sarah-kizito-nyakana-marriage-is-breaking-up/114194/</ref> <ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Yeetaba mu mizannyo gya Commonwealth egya 1990 egyali mu kibuga Auckland, New Zealand gye yawangulira omudaali gwa zaabu. <ref name=":5">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Yawangula emipiira 31 nga emipiira 19 gyali ku [[:en:Knockout|KO]], n'afuna okukubwa 4 n'akwenkanankana mu lulwana lumu mu nnwana ze ez'ekikugu. <ref name=":5" /> Yakola nga ssentebe w’ekibiina [[:en:National_Resistance_Movement|kya National Resistance Movement]] mu Kampala Central Division. <ref name=":5" />
== Obuto bwe n’ebikonde bye ng'omuyiga ==
Godfrey Nyakana yazaalibwa Kampala mu Uganda. Omuzannyo gwe ogw’ebikonde yagutandika ng’omuzannyi omuyiga. Obuwanguzi obukulu Nyakana bwe yawangula mu kiseera ky'okukulaakulana kwe bwebwo bwe yafuna mu kuwangula omudaali gwa zaabu mu buzito bwa light middleweight mu mizannyo gya [[:en:1990_Commonwealth_Games|Commonwealth egya 1990]] egyategekebwa mu kibuga [[:en:Auckland|Auckland]] e [[:en:New_Zealand|New Zealand]] . <ref name=":0">https://nilepost.co.ug/sports/152189/the-uganda-boxing-federation-scores-top-marks-in-performance</ref>
== Omulimu gwe ogw’ebikonde eby’ekikugu ==
Nyakana yafuuka omukugu nga 21 Ogwokuna 1990, bwe yasooka okusisinkana Tony Martel gwe yawangula ne knockout ku likodi ya ggoolo 6-1-1. Mu myaka gye egy’okukuba ebikonde, yalina ebibalo omwali okuwangula, okukubwa n'okwenkanankana obubonero, ebya 31-4-1 nga ku bino zino yakuba enguumi ya K.O emirundi kkumi na mwenda mu miguwa. Okuva mu 1990 okutuuka mu 2003, mu kiseera ekyo yalwana ennwana eziwerako ez’amaanyi ng’ezo ezaali mu Brooklyn’s Gleason’s Gym. <ref name=":1">https://www.grfilmsinc.com/in-production</ref> <ref name=":2">https://observer.ug/news/headlines/68080-how-nrm-top-wigs-used-slain-boxer-zebra-mando?tmpl=component</ref>
Ekiwandiiko ekiyitibwa ''TitleShot'' kiwandiika ku lugendo lwe n’ebizibu bye yayitamu ng’omuzannyi w’ebikonde omukugu omuli okutendekebwa n’ennwana ze wamu n’obulamu obw’ebweru wabweru w'emiguwa. <ref name=":1" />
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- style="text-align:center; background:#e3e3e3;"
|-
| colspan="10" style="text-align:center;" |'''31 Wins''' (19 knockouts, ''' 4 Loss''', '''0 Draws''', '''1 Contest''' <ref>https://boxrec.com/en/box-pro/12960</ref>
|- style="text-align:center; background:#e3e3e3;"
| style="border-style:none none solid solid; " |'''Result'''
| style="border-style:none none solid solid; " |'''Record'''
| style="border-style:none none solid solid; " |'''Opponent'''
| style="border-style:none none solid solid; " |'''Date'''
| style="border-style:none none solid solid; " |'''Result'''
| style="border-style:none none solid solid; " |'''Location'''
|- align="center"
|{{No2}}Loss
| align="center" |18-8-1
| align="left" |{{Flagicon|Tanzania}} Maneno Oswald
|Feb 13, 2003
| align="left" |L-KO
| align="left" |{{Flagicon|UGA}} Nakivubo Stadium, Kampala
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |2-4-0
| align="left" |{{Flagicon|DRC}} Dieudonne Takou Kotonana
|July 26, 2003
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|UGA}} Nakivubo Stadium, Kampala
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |7-5-0
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Darryl Ruffin
|Dec 25, 1997
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|UGA}} Nakivubo Stadium, Kampala
|- align="left"
|{{no2}}Loss
| align="center" |28-7-1
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Verno Phillips
|August 29, 1997
| align="left" |L-TKO
| align="left" |{{Flagicon|USA}} City Center, Saratoga Springs
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |22-12-1
| align="left" |{{Flagicon|Dominican Republic}} Joaquin Velasquez
|March 14, 1997
| align="left" |W-UD
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Pepsi Arena, Albany
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |20-14-2
| align="left" |{{Flagicon|France}} Pascal Lustenberger
|Nov 1, 1997
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem, Belgium
|- align="left"
|{{No2}}Loss
| align="center" |32-3-0
| align="left" |{{Flagicon|Mexico}} Jose Flores
|May 20, 1996
| align="left" |L-TKO
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Great Western Forum, Inglewood
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |0-4-0
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Nelson Echevarria
|Feb 9, 1996
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Host Inn, Sturbridge
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |23-14-0
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Darryl Lattimore
|August 28, 1995
| align="left" |W-UD
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Music Fair, Westbury
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |7-2-1
| align="left" |{{Flagicon|U.S. Virgin Islands}} Christian Lloyd Joseph
|March 17, 1995
| align="left" |W-SD
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Fernwood Resort, Bushkill
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |5-3-1
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Rick Edson
|April 3, 1995
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Huntington Hilton Hotel, Melville
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |18-6-1
| align="left" |{{Flagicon|Italy}} Santo Colombo
|December 25, 1994
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem, Belgium
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |7-34-0
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Jose Vera
|December 9, 1994
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Worcester
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |3-0-0
| align="left" |{{Flagicon|Trinidad and Tobago}} Anthony Joseph
|October 13, 1994
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Huntington Hilton Hotel, Melville
|- align="left"
|{{yes2}}win
| align="center" |29-6-0
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Patrick Vungbo
|December 25, 1993
| align="left" |W_PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem, Belgium
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |16-1-3
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Willy Wise
|September 25, 1993
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Mid-Hudson Civic Center, Poughkeepsie
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |25-10-1
| align="left" |{{Flagicon|UK}} Del Bryan
|January 2, 1993
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Luxembourg}} Differdange
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |14-3-0
| align="left" |{{Flagicon|UK}} Willie Beattie
|November 7, 1992
| align="left" |W-KO
| align="left" |{{Flagicon|Luxembourg}} Differdange
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |32-4-3
| align="left" |{{Flagicon|France}} Daniel Bicchieray
|October 16, 1992
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|France}} Voglans
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |9-17-3
| align="left" |{{Flagicon|Cape Verde}} Carlos Tavarez
|May 29, 1992
| align="left" |W-RTD
| align="left" |{{Flagicon|France}} Amneville
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |2-15-0
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Mohammed Louati
|January 31, 1992
| align="left" |W-KO
| align="left" |{{Flagicon|Luxembourg}} Centre Sportif Obercorn, Differdange
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="left" |20-6-2
| align="left" |{{Flagicon|Italy}} Marco Cipollino
|December 25, 1991
| align="left" |W-KO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem
|- align="left"
|{{No2}}Loss
| align="center" |13-7-0
| align="left" |{{Flagicon|Italy}} Habib Hammami
|November 1, 1991
| align="left" |L-KO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |4-38-1
| align="left" |{{Flagicon|USA}} Anthony Travis
|September 27, 1991
| align="left" |W-KO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Sint Amandsberg
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |11-2-0
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Michel Berzigotti
|June 1, 1991
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Loncin
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |18-3-0
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Patrick Vungbo
|April 27, 1991
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Ardooie
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |19-14-3
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Freddy Demeulenaere
|March 1, 1991
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Mont Saint Amand
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |6-4-2
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Mehmet Demir
|February 9, 1991
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Roeselare
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |0-3-0
| align="left" |{{Flagicon|Dominican Republic}} Eladio Morell
|January 25, 1991
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Middelkerke
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |2-0-1
| align="left" |{{Flagicon|Turkiye}} Buhran Zorlu
|November 25, 1990
| align="left" |W-KO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |1-1-0
| align="left" |{{Flagicon|France}} Thierry Belhadji
|November 1, 1990
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Izegem
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |5-0-0
| align="left" |{{Flagicon|French Guiana}} Jean Marc Linguet
|October 13, 1990
| align="left" |W-TKO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Ghent
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |7-4-1
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Marino Monteyne
|May 12, 1990
| align="left" |W-PTS
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Waasmunster
|- align="left"
|{{yes2}}Win
| align="center" |6-1-1
| align="left" |{{Flagicon|France}} Tony Martel
|April 21, 1990
| align="left" |W-KO
| align="left" |{{Flagicon|Belgium}} Sint Amandsberg
|}
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi n’obulwanirizi ==
Oluvannyuma lw’okuwummula ebikonde eby’ekikugu, Nyakana yakyuka n’adda mu byobufuzi. Yakola nga Meeya wa [[:en:Kampala_Central_Division|Kampala Central Division]] oluvannyuma lw'okuwangula akalulu mu 2006. <ref name=":4" /> <ref name=":2" /> Nyakana era abadde mulwanirizi w'okukulaakulanya abavubuka n'ebyemizannyo mu Uganda. Akoze ku nteekateeka ez’enjawulo ez’okutumbula ebikonde n’emizannyo emirala ng’engeri y’okuzzaamu abavubuka amaanyi n’okubakuuma nga beenyigira mu mirimu emirungi. <ref name=":0">{{Cite web |last=admin |first=N. P. |date=2023-01-23 |title=The Uganda Boxing Federation scores top marks in performance |url=https://nilepost.co.ug/sports/152189/the-uganda-boxing-federation-scores-top-marks-in-performance |access-date=2024-06-07 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Obulamu obw’obuntu ==
Yali mufumbo n’omusuubuzi Sarah Kizito, wadde ng’obufumbo bwabwe bwaggwaawo oluvannyuma lw’emyaka egyasoba mu kkumi. <ref name=":2" />
== Ebimwogerwako ==
Mu Gwomusanvu gwa 2022, Nyakana yavunaanibwa okukuba omuserikale wa poliisi eyali agenze okukwata abateeberezebwa okuba ababbi b’amasimu ku Hot-Spa and Massage parlor esangibwa e Mulungu mu [[:en:Munyonyo|Munyonyo]] . <ref name=":3" /> Yakwatibwa n'asibwa e [[:en:Luzira_Maximum_Security_Prison|Luzira]] naamala n’ayimbulwa oluvannyuma lwa wiiki emu ku kakalu ka [[:en:Uganda_Police_Force|poliisi ya Uganda]] ku biragiro bya kkooti. <ref name=":4" />
Nyakana yawawaabira ekibiina kya Uganda Amateur Boxing Federation ng’alumiriza pulezidenti w’ekibiina kino Moses Muhangi okuleka kiraabu ezimu okwetaba mu mpaka z’ebikonde ez’eggwanga ezaaliwo wakati wa 19 Gwolubereberye ne 3 Ogwokubiri, 2019 mu kisaawe kya MTN Arena e Lugogo. Nyakana yasaba kkooti eyimirize ennwana ezo zireme kugenda mu maaso. <ref>https://www.watchdoguganda.com/sports/20190118/59513/national-boxing-championships-under-threat-as-ubf-is-dragged-to-court.html</ref>
Nyakana yatwalibwa mu kkooti enkulu - Land division ku by’okulemererwa okusasula David Luyiga obukadde 260 ku ttaka lye yamuguza n’atawa Luyiga kyapa. <ref>https://chimpreports.com/mayor-nkakana-dragged-to-court-over-land/</ref>
Mu 2004, ennyumba ya Nyakana eyasangibwa e Bugoloobi yamenyebwa [[:en:National_Environment_Management_Authority_of_Uganda|ekitongole ekivunaanyizibwa ku butonde bw’ensi mu ggwanga]] mu kaweefube w’okuzzaawo ntobazzi. <ref name=":6">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/homes-and-property/the-risks-of-building-in-wetlands-1551372</ref> Ensala ya kkooti ya Ssemateeka wa Uganda yali ewagira ensala ya NEMA kubanga ennyumba ye yali yazimbibwa mu ntobazzi ekimenya amateeka, <ref name=":6" /> egamba nti " ''Entobazi tezaasobola kuweebwa bantu/ebitongole by'obwannannyini kubanga Gavumenti ekwata eby'obugagga eby'obutonde ng'ebyo mu bwesige eri bannansi era birina okukuumibwa olw'okuganyulwa kw'abantu bonna, mu musango guno'' ". <ref>https://www.informea.org/en/court-decision/amooti-godfrey-nyakana-v-nemaattorney-generaladvocates-coalition</ref> <ref>https://leap.unep.org/en/countries/ug/national-case-law/amooti-godfrey-nyakana-v-nemaattorney-generaladvocates-coalition</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Robert_Talarek|Robert Talarek]]
* [[:en:Mohamed_Muruli|Mohamed Muruli]]
* [[:en:Kassim_Ouma|Kassim Ouma]]
* [[:en:Cornelius_Boza_Edwards|Cornelius Boza Edwards]]
* [[:en:Latibu_Muwonge|Latibu Muwonge]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
79qxc8f9kptz8shdl0gutunxgicn7g3
George William Kyeyune
0
12153
56575
47565
2026-06-26T05:35:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56575
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Professor George William Kyeyune''' (yazaalibwa 1962) mukubi wa bifaananyi era pulofeesa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], [[Kampala]], Uganda. <ref name="auto">{{Cite web |last=start |date=15 December 2010 |title=The Perceptive Observer: An interview with George Kyeyune |url=http://www.startjournal.org/2010/12/the-perceptive-observer-an-interview-with-george-kyeyune/ |access-date=9 June 2019 |website=Start Journal}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=George Kyeyune |url=https://cedat.mak.ac.ug/staff-profiles/george-kyeyune/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609021523/https://cedat.mak.ac.ug/staff-profiles/george-kyeyune/ |archive-date=9 June 2019 |access-date=9 June 2019 |website=The College of Engineering, Design, Art and Technology}}</ref> Asomesa okukola ebifaananyi okuva mu miti oba mu mbaawo, okubumba n’ebyafaayo by’ebifaananyi bya Afirika mu bbanguliro ly'obwayinginiya, okuwunda , ne tekinologiya erya– [[yunivasite y'e Makerere]] , ng’ayagala nnyo okunoonyereza ku nkuba y'ebifaananyi eri ku mulembe ne tekinologiya w’okukola ebibumbe mu byuma . <ref name=":0" /> N'era ye vviika wa [[Lutikko ya Namirembe|Lutikko y'e Namirembe]] [[ow'ekkanisa ya Uganda.]]
== Obuto bwe ==
Prof. George Kyeyune yazaalibwa mu 1962 mu maka Uganda ag'ekyalo agatambulira ku nnono e [[Masaka]], mu [[ggombolola y'e Kyanamukaaka]] mu masekkati ga [[Yuganda|Uganda]] . <ref name="auto"/> Ku myaka emito, yatandika okulaga obubonero bw’omuyiiya akuba ebifaananyi ng’akozesa ettaka nga akatiba ke kwakubira . Kino oluvannyuma kyamufuukira omulimu mu kukuba ebifaananyi (okusiiga ebifaananyi okukola ebifananyi okuva mu miti oba mu mbaawo n’okubumba). <ref name="auto" />
== Okusoma kwe ==
Prof. George Kyeyune yali muyizi wa bbanguliro lya Margaret Trowell School of Fine Arts mu kiseera ekyo (kati Margaret Trowell School of Industrial and ''Fine Arts),'' gye yatikkirwa ne [[Ddiguli esooka mu kukola okukuba n'okusiiga ebifaananyi|ddiguli esooka mu kukola, okukuba n'okusiiga ebifaananyi]] mu 1985. <ref name="auto"/> Era oluvannyuma yafuna dipulooma mu by’enjigiriza omwaka ogwaddako. Prof. George Kyeyune yafuna ddiguli eyokubiri mu kukulo, okukuba n'okusiiga ebifaananyi okuva mu [[yunivasite y'e Maharaja Sayajirao eya Baroda]] e [[Buyindi]] nga yasinga kukuguka mu kukola bifananyi okuva mu mbaawo oba emiti nokukola ebibumbe okuva mu bbumba ne mu byuma. <ref name="auto" /> Mu 1999, Prof. George Kyeyune yafuna sikaala okuva mu [[kakiiko ka sikaala ak'omukago ogugatta ensi ezaaliko amatwale ga Bungereza]] okusoma ddiguli ye eyokusatu (PhD) mu byafaayo by'okukuba ebifaananyi ku bbanguliro lya [[School of Oriental and African Studies]] (SOAS), mu yunivasite y'e London. <ref>{{Cite web |title=Lot 6 – 2019 |url=https://artauctioneastafrica.com/auction-lots/lot-6-2019/ |access-date=9 June 2019 |website=East African Art Auction}}</ref> <ref name="auto" />
== Emirimu gye ==
Prof. George Kyeyune yakomawo okuva e [[Buyindi]] natwala ekifo ky’obusomesa mu by’okubumba mu ssomero lye gye yasomerako. <ref name="auto"/> Mu kiseera [[musomesa ali ku ddaala eriddirira okufuuka pulofeesa]] mu bbanguliro ly'obwayingiiniya, okuwunda ne tekinologiya – ku [[yunivasite y'e Makerere]] N'era akola en’bifaanayi mu miti n'embaawo n'okubumba okuva mu bbumba ne mu byuma n’okusiiga ebifaananyi eby’emyoleso. <ref>{{Cite web |title=The Perceptive Observer: An interview with George Kyeyune – Start Journal |url=http://www.startjournal.org/2010/12/the-perceptive-observer-an-interview-with-george-kyeyune/ |access-date=9 June 2019 |website=startjournal.org}}</ref> Egimu ku mirimu gye mulimu : ''Kampala gye Nja Kuddayo Bulijjo (2011); Ku Saluuni (2011); Olugambo I & II (2011); Okukuba essimu (2011); Omutunzi ku mabbali g’enguudo (2011); Boodaboda I, II & III (2011); En Route okuva e Mbale'' (1983) ne [[Jesu Kristo|J ''esus'']] ''Okuwandiika mu musenyu'' (1983) n’ebirala. <ref>{{Cite web |last=start |date=29 November 2011 |title=Kyeyune's The Kampala I Will Always Come Back To: Sanitised Economic Injustices and the Risk of Propaganda |url=http://www.startjournal.org/2011/11/kyeyunes-the-kampala-i-will-always-come-back-to-sanitised-economic-injustices-and-the-risk-of-propaganda/ |access-date=9 June 2019 |website=Start Journal}}</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Prof. George Kyeyune taata w’omuyimbi munnayuganda [[Ragga Dee]] (yazaalibwa Daniel Kazibwe). <ref>{{Cite web |last=Iragaba |first=Apollo |date=2022-09-19 |title=9 Things You Didn't know about Ragga Dee |url=https://hardrockmedia.org/2022/09/9-things-you-didnt-know-about-ragga-dee/ |access-date=2023-01-22 |website=Hard Rock Media |language=en-US |archive-date=2023-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122102816/https://hardrockmedia.org/2022/09/9-things-you-didnt-know-about-ragga-dee/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nyanchama |first=Venic |date=2021-06-25 |title=Ragga Dee bio: family, house, cars, net worth, songs, facts |url=https://www.tuko.co.ke/416390-ragga-dee-bio-family-house-cars-net-worth-song.html |access-date=2023-01-22 |website=Tuko.co.ke - Kenya news. |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist}}{{Cite web |last=start |date=15 December 2010 |title=The Perceptive Observer: An interview with George Kyeyune |url=http://www.startjournal.org/2010/12/the-perceptive-observer-an-interview-with-george-kyeyune/ |access-date=9 June 2019 |website=Start Journal}}
# {{Cite web |title=George Kyeyune |url=https://cedat.mak.ac.ug/staff-profiles/george-kyeyune/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609021523/https://cedat.mak.ac.ug/staff-profiles/george-kyeyune/ |archive-date=9 June 2019 |access-date=9 June 2019 |website=The College of Engineering, Design, Art and Technology}}
# {{Citation|last=NTVUganda|title=Church of Uganda mourns the death of Prof Apolo Nsibambi|date=30 May 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=01UhLW7SVyI|access-date=9 June 2019}}
# {{Cite web |title=Lot 6 – 2019 |url=https://artauctioneastafrica.com/auction-lots/lot-6-2019/ |access-date=9 June 2019 |website=East African Art Auction}}
# {{Cite web |title=The Perceptive Observer: An interview with George Kyeyune – Start Journal |url=http://www.startjournal.org/2010/12/the-perceptive-observer-an-interview-with-george-kyeyune/ |access-date=9 June 2019 |website=startjournal.org}}
# {{Cite web |last=start |date=29 November 2011 |title=Kyeyune's The Kampala I Will Always Come Back To: Sanitised Economic Injustices and the Risk of Propaganda |url=http://www.startjournal.org/2011/11/kyeyunes-the-kampala-i-will-always-come-back-to-sanitised-economic-injustices-and-the-risk-of-propaganda/ |access-date=9 June 2019 |website=Start Journal}}
# {{Cite web |last=Iragaba |first=Apollo |date=2022-09-19 |title=9 Things You Didn't know about Ragga Dee |url=https://hardrockmedia.org/2022/09/9-things-you-didnt-know-about-ragga-dee/ |access-date=2023-01-22 |website=Hard Rock Media |language=en-US |archive-date=2023-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122102816/https://hardrockmedia.org/2022/09/9-things-you-didnt-know-about-ragga-dee/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |last=Nyanchama |first=Venic |date=2021-06-25 |title=Ragga Dee bio: family, house, cars, net worth, songs, facts |url=https://www.tuko.co.ke/416390-ragga-dee-bio-family-house-cars-net-worth-song.html |access-date=2023-01-22 |website=Tuko.co.ke - Kenya news. |language=en}}
favuh23g2lkdc4hhsc5k2sqwz93l5pq
Gerald Nangoli
0
12169
56579
43449
2026-06-26T05:36:30Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56579
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Nangoli''' munnayuganda era mmemba wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono mu [[Bulambuli (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bulambuli]] mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . <ref>{{Cite web |title=Endowooza z'ababaka ku kifo kya sipiika |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/115900123 |access-date=2022-03-31 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ "Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-31</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2021-08-31 |title=Muloni, Kitutu disagree over govt appointments in Bugisu |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/muloni-kitutu-disagree-over-govt-appointments-in-bugisu--3532412 |access-date=2022-03-31 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-20 |title=NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls |url=https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ "NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls"]. ''ChimpReports''. 2021-01-20<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-31</span></span>.</cite></ref> Yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement|National Resistance Movement (NRM)]] . <ref name=":0" /> Mu paalamenti ey'ekkumi n'emu, Nangoli aweereza ku kakiiko k'ebyensimbi, okuteekateeka n'enkulaakulana y'ebyenfuna. <ref>{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gy’ebyobufuzi ==
Teyavuganyizibwa mu kamyuufu ak'okusuunsulamu anaakwata bendera , okuvuganya nga mmemba wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono. <ref>{{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: 33 MPS go through unopposed |url=https://www.independent.co.ug/nrm-primaries-33-mps-go-through-unopposed/ |access-date=2022-03-31 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-09-16 |title=NRM Primaries: List of Winners, Losers in Bugisu Sub Region |url=https://chimpreports.com/nrm-primaries-list-of-winners-losers-in-bugisu-sub-region/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Nangoli yawangula akalulu ka 2021 era n'afuuka omubaka wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono mu disitulikiti y'e Bulambuli n'omuwendo gw'obululu ogusinga obungi. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-20 |title=NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls |url=https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nangoli Gerald - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/nangoli-gerald-7036/ |access-date=2023-02-08 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> Nangoli atuula ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’ensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana mu by’enfuna mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu nga kakubirizibwa Dr. Keefa Kiwanuka. <ref name=":0">{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}</ref>
== Emirimu emirala ==
Nangoli bulijjo abadde alwanyisa obuli bw’enguzi, okukozesa obubi ofiisi n’okubulankanya ssente za gavumenti mu ssaza lya Elgon ey'obukiika kkono. <ref>{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Bulambuli CAO detained for alleged abuse of office |url=https://www.independent.co.ug/bulambuli-cao-detained-for-alleged-abuse-of-office/ |access-date=2022-03-31 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yasaba abakwatibwako ssente z'emyooga okwongera ku kumanyisa abantu basobole okufuna okumanya okusingawo ku ngeri y’okuziganyulwamu. <ref>{{Cite web |date=2022-02-01 |title=Legislators, Entrepreneurs Push for More Sensitization on 'Emyooga' Initiative |url=https://chimpreports.com/legislators-entrepreneurs-push-for-more-sensitization-on-emyooga-initiative/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yeetaba mu kutongoza okukola oluguudo lwa kaserem-kapchorwa. <ref>{{Cite web |date=2022-01-29 |title=Kaserem-Kapchorwa Road to Stimulate Trade in Sebei |url=https://chimpreports.com/kaserem-kapchorwa-road-to-stimulate-trade-in-sebei/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Nangoli yagenda ku kulambula okw'okulondoola amasomero mu Disitulikiti y’e Bulambuli okukebera embeera gye gaalimu era naakizuula nti amasomero agasinga tegaddaabirizibwa olw’ebbula ly’ensimbi. <ref>{{Cite web |title=Schools in Bulambuli Yet to Receive Funds for Renovation |url=https://ugandaradionetwork.net/story/schools-in-bulambuli-yet-to-receive-funds-for-renovation- |access-date=2022-03-31 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Irene Muloni|Irene Muloni, omusajja omulala]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
rvooirt27dh1tc4c9l2bbqe59o82dok
George Moraes
0
12309
56562
43290
2026-06-26T05:27:12Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Moraes''' eyazaalibwa nga 5 Ogwomunaana mu 1943yali muzannyi w'omuzannyo gwa [[:en:Field_hockey|field hockey]] mu Uganda. Yavuganya mu [[:en:Field_hockey_at_the_1972_Summer_Olympics|mpaka z'abasajja]] mu mizannyo gya [[:en:1972_Summer_Olympics|Olympics egy'Okyeeya eya 1972]].<ref name="SportsRef">{{cite Sports-Reference|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mo/george-moraes-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418123943/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mo/george-moraes-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=George Moraes Olympic Results|accessdate=8 October 2019}}</ref>
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [[George Moraes at Olympedia|George Moraes ku Olympedia]]
nj3oirfqn1hc5poed2f56yycs0sbjm1
56563
56562
2026-06-26T05:27:31Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[George Moraes, Omuzannyi wa Field Hockey]] to [[George Moraes]]: Misspelled title
56562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Moraes''' eyazaalibwa nga 5 Ogwomunaana mu 1943yali muzannyi w'omuzannyo gwa [[:en:Field_hockey|field hockey]] mu Uganda. Yavuganya mu [[:en:Field_hockey_at_the_1972_Summer_Olympics|mpaka z'abasajja]] mu mizannyo gya [[:en:1972_Summer_Olympics|Olympics egy'Okyeeya eya 1972]].<ref name="SportsRef">{{cite Sports-Reference|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mo/george-moraes-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418123943/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mo/george-moraes-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=George Moraes Olympic Results|accessdate=8 October 2019}}</ref>
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [[George Moraes at Olympedia|George Moraes ku Olympedia]]
nj3oirfqn1hc5poed2f56yycs0sbjm1
Great Lakes Regional University
0
12424
56711
44663
2026-06-26T06:54:10Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56711
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yunivasite ya Great Lakes Regional University''' ( '''GLRU''' ) yunivasite ya bwannannyini mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref name="One">{{Cite web |last=Volunteer Uganda |date=15 January 2018 |title=Great Lakes Regional University |url=https://volunteeruganda.org/charities/great-lakes-regional-university |access-date=15 January 2018 |publisher=Volunteeruganda.org |archive-date=3 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190203122318/https://volunteeruganda.org/charities/great-lakes-regional-university |url-status=dead }}</ref> Yunivasite eno ekkirizibwa ekitongole kya [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|Uganda National Council for Higher Education]] (UNCHE). <ref name="Two">{{Cite web |last=Nightingale |first=Samantha |date=20 June 2015 |title=Progress at Great Lakes Regional College |url=https://sampeteuganda.wordpress.com/2015/06/20/progress-at-great-lakes-regional-college/ |access-date=15 January 2018 |publisher=Sampeteuganda.Wordpress.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ekibangirizi kya yunivasite kisangibwa ebweru w’ekibuga [[Kanungu]], mu [[Kanungu (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kanungu]], mu [[:en:Western_Region,_Uganda|kitundu ky'ebugwanjuba]] ga Uganda,kiromita 136 (85 mi), ku luguudo, mu bukiikakkono bw’ebugwanjuba bwa [[Kabale]], ekibuga ekinene ekisinga okumpi era nga kye kibuga ekisinga obunene mu [[:en:Kigezi_sub-region|kitundu ky’e Kigezi]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=15 January 2018 |title=Distance between Post Office, Kabale-Kisoro Road, Kabale, Uganda and Great Lakes College, Kanungu, Western Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%2C%20Kabale-Kisoro%20Road%2C%20Kabale%2C%20Uganda&toplace=Great%20Lakes%20College%2C%20Kanungu%2C%20Western%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJ_5dA3eIN3BkRsYgo9az5n9M&dt2=ChIJAQAAAACV3hkRnyio2Q8f4bE |access-date=15 January 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Kino kiri kiromita 420 (261 mi), ku luguudo, mu bukiikaddyo bw’ebugwanjuba bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya Uganda era ekibuga kyayo ekisinga obunene. <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=15 January 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Great Lakes College, Kanungu, Western Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Great%20Lakes%20College%2C%20Kanungu%2C%20Western%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJAQAAAACV3hkRnyio2Q8f4bE |access-date=15 January 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ekibangirizi kya yunivasite ze zino: 0°53'05.0"S, 29°45'22.0"E (Latitude:-0.884722; Longitude:29.756111).
== Ebyafaayo ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo ku ntandikwa y'emyaka gya 2000 ng'ettendekero ly'obwannannyini erya "tertiary" ery'ebyenjigiriza, nga lyakolebwa Hamlet Kabushenga, eyali [[Parliament of Uganda|omubaka wa palamenti]] mu kitundu ky'ebuvanjuba ekya Kinkizi . <ref name="Three">{{Cite web |last=Uganda Radio Network |date=23 May 2017 |title=Great Lakes Regional University closed over violent strike |url=http://observer.ug/news/headlines/53014-great-lakes-regional-university-closed-over-violent-strike.html |access-date=15 January 2018 |publisher=[[The Observer (Uganda)]] Quoting [[Uganda Radio Network]] (URN) |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117221243/https://observer.ug/news/headlines/53014-great-lakes-regional-university-closed-over-violent-strike.html |url-status=dead }}</ref> Yunivasite eno yafuna okukkirizibwa okuva mu UNCHE, wansi w'erinnya ''Great Lakes Regional College'', mu 2009. <ref name="Four">{{Cite web |last=UNCHE |date=2009 |title=Private Tertiary Institutions: Great Lakes Regional College |url=http://www.unche.or.ug/institutions/private-tertiary-institutions/page/4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170414163057/http://www.unche.or.ug/institutions/private-tertiary-institutions/page/4 |archive-date=14 April 2017 |access-date=15 January 2018 |publisher=[[Uganda National Council for Higher Education]] (UNCHE)}}</ref>
Ettendekero lino lyatandika okutikkira abayizi ne dipuloma ne satifikeeti mu 2010, era mu 2015 ne likola omukolo gw’okutikkira ogw’omulundi ogw’okutaano. Mu mwaka gwe gumu, ettendekero lino lyafuna okukkirizibwa nga yunivasite era ne likkiriza ekibiina kyalyo ekya pioneer class of undergraduates. <ref name="Five">{{Cite web |last=Great Lakes Regional University |date=29 August 2015 |title=Great Lakes Regional University: An Extraordinary Learning Environment |url=https://www.newvision.co.ug/digital_assets/1ad41785-45b2-4f05-acfa-2a2320c6ab40/107-Great-Lakes-University-NEW.pdf |access-date=15 January 2018 |format=PDF}}</ref>
== Aby'ensoma ==
Mu mwezi ogusooka 2018, emisomo gino gye gyaweebwa okusomesebwa ku yunivasite.<ref name="Five"/>
; Emisomo gya diguli esooka
* Diguli mu by’okutereka ebyafaayo n’okuddukanya ebiwandiiko
* Diguli mu by’okuddukanya [[:en:Agribusiness|bizinensi z’ebyobulimi]]
* [[:en:Bachelor_of_Business_Administration|Diguli mu by’obusuubuzi]]
* [[:en:Bachelor_of_Computer_Science|Diguli mu Sayansi wa Kompyuta]]
* Diguli mu by’enkulaakulana
* Diguli mu by’okulungamya n’okubudaabuda
* Diguli mu [[:en:Human_resource_management|by’okuddukanya abakozi]]
* [[:en:Bachelor_of_Information_Technology|Diguli mu by’amawulire]]
* Diguli mu Sayansi w’Etterekero n’Amawulire
* Diguli mu by’ensimbi entonotono n’okuddukanya ebibiina by’obwegassi
* Diguli mu ofiisi n’okuddukanya amawulire
* Diguli mu by’okugula ebintu n’okuddukanya emirimu
* Diguli mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti
* Diguli mu by’emirimu gy’obulamu n’okuddukanya embeera z’abantu
* Diguli mu kusomesa ( [[:en:Economics|Eby'enfuna]], [[:en:History|Ebyafaayo]], [[Lungereza|Olulimi Olungereza]], [[:en:Christianity|Ebyenjigiriza by'Eddiini y'Ekikristaayo]], [[Essomansi|Geography]] & [[:en:Kiswahili|Kiswahili]] ).
* Diguli mu kusomesa eby sayansi ( [[Essomabiramu|Biology]], [[Ebyobuzimbe|Physics]], [[Ekibalangulo|Okubala]], [[Ebyamalimiro|Sayansi w'ebyobulimi]] [[:en:Economics|n'ebyenfuna]] ) .
* Diguli mu by’obulimi n’okubunyisa amawulire ebiwangaala
* [[:en:Tourism|Diguli mu by’obulambuzi n’okuddukanya wooteeri]]
* Dipuloma mu Buweereza bw'Ekikristaayo & n'okuyiiya
; Emisomo gya dipuloma <ref name="Five"/>
* Dipuloma mu by’enjigiriza ebya siniya
* Dipuloma mu by’enjigiriza bya Pulayimale
* Dipuloma mu by’enjigiriza by’abaana abato
; Emisomo gya satifikeeti <ref name="Five"/>
* Satifikeeti mu by’enjigiriza bya Pulayimale
* Satifikeeti mu by’enjigiriza by’abaana abato
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]]
* [[Olukalala lw'abakulira Yunivaasite mu Uganda|Olukalala lw'abakulembeze ba yunivasite mu Uganda]] ) .
* [[Ebyenjigiriza mu Uganda]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20240715010431/https://greatlakesuni.ac.ug/ Omukutu gwa Yunivasite y’ekitundu kya Great Lakes]
3z97go9opdb206f9kaszekq12gonoeu
Sam Joseph Ntiro
0
12474
56502
44342
2026-06-25T18:06:09Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56502
wikitext
text/x-wiki
'''Sam Joseph Ntiro''' (20 ogw'okuna mu 1923 – 1 Gatonya mu 1993) yali muyimbi era nga ye [[:en:High_commissioner|kaminsona omukulu]] eyasooka mu buvanjuba bwa Afirika mu kkooti ya Saint James e London okuva mu [[:en:Tanganyika_(1961–1964)|ggwanga lya Tanganyika]] mu kiseera ekyo okutuuka mu Bungereza. <ref>{{Cite web |title=Sam Joseph Ntiro {{!}} Tanzania Foreign Ministry Official List |url=https://www.tzembassy.go.tz/ambassadors/view/sam-joseph-ntiro |access-date=2024-11-03 |website=www.tzembassy.go.tz |archive-date=2024-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241103202811/https://www.tzembassy.go.tz/ambassadors/view/sam-joseph-ntiro |url-status=dead }}</ref> Yaweereza okuva ku bwetwaze mu 1961 okutuuka mu 1964 era yali Ambasada wa Tanganyika mu Ireland mu kiseera kino.
== Obulamu obwasooka n’okusoma ==
Ntiro yazaalibwa mu bitundu by’e Machame mu [[:en:Hai_District,_Kilimanjaro|Disitulikiti y’e Hai]], mu kyalo Ndereny, ekigo ky’e Nkuu. Kino kiri mu kitundu kya Kilimanjaro mu bukiikaddyo bw'ebugwanjuba bwa Tanzania ku nsozi [[Kilimanjaro|z'olusozi Kilimanjaro]] mu [[Tanzania]] . Ntiro yasomera mu Ndereny Nkuu Primary School era n’afuna obuyigirize bwe obwa Junior Secondary ne Senior Secondary ku Old Moshi Secondary school mu bitundu by’e Marangu. Mu bulamu bwe, Ntiro yafuna [[Lungereza|Olungereza]] olulungi, [[:en:Swahili_language|Oluswayiri]], n’ennimi z’omu kitundu Kimachame ne Kimarangu. Ekirala, yalina okumanya okukola mu [[:en:Nyoro_language|runyoro]], [[Luganda|Oluganda]], Olufaransa, Olugirimaani n’Oluyitale.
Ntiro yasomera mu matendekero aga waggulu mu ttendekero ly'e [[:en:University_of_East_Africa|Makerere yunivasite y'obuvanjuba bwa Afirika]] , oluvannyuma ne yeegatta ku Yunivasite y’e London, gye yasomera Art n'ebyenjigiriza. Yakola emirimu gya diguli eyookubiri mu Slade College of Fine Art, Yuniversity y'e London. <ref name=":0">{{Cite web |title=Artist: Sam Joseph Ntiro Cutting Wood |url=https://www.argyll-bute.gov.uk/argyllcollection/cutting-wood/ |access-date=2025-05-29 |website=The Argyll Collection |language=en-GB}}</ref>
== Omulimu ==
Yasomesa mu [[Makerere University, Uganda|Makerere College]] (kati Makerere University), Kyambogo Technical Institute (kati [[Yunivasite y'e Kyambogo|Kyambogo University]] ) ne [[:en:University_of_Dar_es_Salaam|Yunivasite y’e Dar es Salaam]] . Ng’ali wamu ne [[:en:Elias_Jengo|Elias Jengo]], yali mmemba eyatandikawo ekitongole kya yunivasite eno eky’okuyimba, eby’emikono n’ebyobuwangwa. Yali muyimbi nga mutuuze mu Dar es Salaam, omusomesa omukulu era weyawummulira nga muyambi wa pulofeesa. Era yakola okunoonyereza mu Amerika, mu myaka gya 1970 mu yunivasite za Dillard & Xavier e New Orleans, Louisiana, ate mu myaka gya 1980 mu [[:en:University_of_Wisconsin–Madison|Yunivasite y’e Wisconsin e Madison]] mu bitundu byombi eby'emikono n'okusoma kwa Afirika. Ntiro era yakola ng’omukebezi ow'ebweru mu by'emikono, ebyafaayo by'ebitone, n’oluusi ebyafaayo, enkula yensi mu Kenya, Uganda, Tanzania, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Bungereza, Amerika, Canada, Ghana ne Nigeria. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2025)">[[:en:Wikipedia:Citation_needed|citation needed]]</span>'' ]</sup> Mu 1961, Ntiro yava mu tendekero e Makerere , gye yali afuuse Pulofeesa w’okusiiga ebifaananyi, n’akkiriza ekifo ky’okubeera kaminsona omukulu eyasooka mu [[:en:Court_of_St_James's|Kkooti ya St James]] e London eri eggwanga lya Tanganyika.<ref name=":0"/>
Oluvannyuma lw’ekyo, Ntiro yasomesa mu yunivasite zombi e Kyambogo ne Dar es Salaam okuva mu 1967 okutuuka mu 1973. Ekirala, yaweerezaako nga Kaminsona w’ebyobuwangwa mu Gavumenti ya Tanzania. Ekitongole kino kyasooka mu minisitule y’ebyenjigiriza oluvannyuma ne kigenda mu minisitule y’ebyobuwangwa n’abavubuka mu ggwanga. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2025)">[[:en:Wikipedia:Citation_needed|okujuliza kwetaagisa]]</span>'' ]</sup>
Mu mulimu gwe ogw’amanyi era ogw’ekitiibwa, yali muyiiya era musiizi wa langi amanyiddwa ennyo, omukungu, omukozi wa gavumenti, era nga muyivu. Yatambula nnyo era n’ayolesa ebifaananyi bye mu ggwanga n’ebweru w’eggwanga. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2025)">[[:en:Wikipedia:Citation_needed|okujuliza kwetaagisa]]</span>'' ]</sup>
== Obulamu bw’omuntu ==
Ntiro yawasa [[Sarah Nyendwoha Ntiro|Evangeline Sarah Nyendwoha]], eyali omukyala eyasooka okutikkirwa mu yunivasite mu Uganda ne mu buvanjuba bwa Afirika, mu 1958. Baazaala abaana babiri ab’obulenzi, Joseph ne Simbo (1961–2008). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2025)">[[:en:Wikipedia:Citation_needed|okujuliza kwetaagisa]]</span>'' ]</sup>
== Lisepusoni ==
Ekifaananyi kye eky’amafuta ekyafulumizibwa mu 1956 ekyatuumiddwa ''Men Taking Banana Beer to Bride by Night'' kiri mu kukuŋŋaanyizibwa mu [[:en:Museum_of_Modern_Art|Museum of Modern Art]], mu kibuga New York. <ref>{{Cite web |title=Sam Joseph Ntiro. Men Taking Banana Beer to Bride by Night. 1956 {{!}} MoMA |url=https://www.moma.org/collection/works/78896 |access-date=2025-05-29 |website=The Museum of Modern Art |language=en}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Culture_of_Tanzania#Painting|Obuwangwa bwa Tanzania - Okusiiga ebifaananyi]]
* [[:en:Contemporary_African_art|Ebifaananyi eby’omulembe gwa Afirika]]
== Ebijulizo ==
0nf96i3wsi82h9gho8oiivpd0mwfdx9
Gorretti Byomire
0
12475
56667
44341
2026-06-26T06:12:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56667
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gorretti Byomire''' Munnayuganda omukugu [[:en:Computer_scientist|mu by'okukozesa kompyuta]], [[:en:Academic_staff|mu by'ensoma]] n'[[:en:Disability_rights_activist|okulwanirira eddembe ly'abalema]] . Musomesa mu kitongole kya tekinologiya wa komputa akozesebwa n'amawulire . mu [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]] (MUBS), mu [[Kampala]], Uganda. Mu kiseera kye kimu akola nga dayirekita w’ekitongole kyekifo ekyebikozesebwa n'okuyiga kwabalema <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Byomire, Munnayuganda mu buzaale, yazaalibwa circa mu 1984. Yasomera mu ''St. Theresa Namagunga Primary School'' . Oluvannyuma yasomera mu [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]], yasomerayo siniya eyokuna n'eyomukaaga. <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref>
Alina diguli esooka eya bizinensi mutekinologiya ( [[:en:Bachelor_of_Computing|Bachelor of Business Computing)]] ne [[:en:Master_of_Science_in_Information_Technology|ddiguli eyookubiri eya sayansi mukunonyereza (Master of Science mu Information Technology)]], byombi yabifuna okuva muyunivasite e [[Makerere University, Uganda|Makerere]] , [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obukadde n'obunene mu Uganda. mu Gwokubiri 2022, yali asoma [[:en:Doctor_of_Philosophy|diguli eyookusatu]] mu [[:en:Information_Systems|nkola z’amawulire]] mu [[:en:University_of_South_Africa|yunivasite ya South Africa]], e Pretoria. <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Obumanyirivu mu mirimu ==
Byomire omulimu gwe yakola mu kisaawe ky'amawulire gudda mu 2007, oluvannyuma lwa diguli ye esooka. Yapangisibwa ng’[[:en:Teaching_assistant|omuyambi w’omusomesa]] eyatikkirwa e MUBS, ate mu kiseera kye kimu n’asoma diguli eyookubiri. Emyaka bwe gyayitawo, yakuzibwa n’afuulibwa [[:en:Assistant_Lecturer|omusomesa omuyambi]] n’oluvannyuma n’afuulibwa [[omusomesa omujjuvu]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Mu buvunaanyizibwa bwe obungi, mmemba ku kakiiko ka Yunivasite ya MUBS, gy’akiikirira abantu abaliko obulemu (PWDS). Era mmemba ku ''kakiiko akawabula abalema aka MUBS'' (TADC). Okugatta kw'ekyo, akola ng'omuntu omukulu" mu kibiina kyolukiiko lw'eggwanga lya Uganda olwobulemu. (UNCD). Kigambibwa nti mukugu mu "ddembe ly'abalema, okusomesa abantu bonna, okulwanirira enkola, tekinologiya"... n'eddembe ly'abavubuka naddala abawala n'erya abakyala. <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
Byomire memba wa ''Mandela Washington'' , ekibiina kya 2021. Bwe yali eyo, yasoma [[:en:Public_management|enzirukanya y’emirimu gya gavumenti]] mu [[:en:University_of_Minnesota|yunivasite y’e Minnesota]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref> Emyaka esatu emabega, mu 2018, yali asomye ku nzirukanya y’emirimu gya gavumenti mu [[:en:Kenyatta_University|yunivasite ya Kenyatta]] nga memba w’ekitongole ky'abakulembeze ba Afirika abato (YALI RLC). <ref name="1R" />
== Laba ne bino ==
* [[Amanda Ngabirano]]
== Ebijulizo ==
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.linkedin.com/in/gorretti-byomire-0a51a2a4/?originalSubdomain=ug Ebikwata ku muntu ku LinkedIn.com]
* [https://campusbee.ug/news/photos-mubs-students-with-different-abilities-call-for-tolerance-at-disability-awareness-day/ Ebifaananyi: Abayizi ba MUBS Abalina Obusobozi obw'enjawulo Basaba Okugumiikiriza ku lunaku lw'okumanyisa abantu ku bulemu] Okuva mu 2019.
gzpu3fm8cmgt2fvgjf5qd56f18n2phf
56668
56667
2026-06-26T06:13:19Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gorretti Byomire, omuwandiisi w’ebitabo]] to [[Gorretti Byomire]]: Misspelled title
56667
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gorretti Byomire''' Munnayuganda omukugu [[:en:Computer_scientist|mu by'okukozesa kompyuta]], [[:en:Academic_staff|mu by'ensoma]] n'[[:en:Disability_rights_activist|okulwanirira eddembe ly'abalema]] . Musomesa mu kitongole kya tekinologiya wa komputa akozesebwa n'amawulire . mu [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]] (MUBS), mu [[Kampala]], Uganda. Mu kiseera kye kimu akola nga dayirekita w’ekitongole kyekifo ekyebikozesebwa n'okuyiga kwabalema <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Byomire, Munnayuganda mu buzaale, yazaalibwa circa mu 1984. Yasomera mu ''St. Theresa Namagunga Primary School'' . Oluvannyuma yasomera mu [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]], yasomerayo siniya eyokuna n'eyomukaaga. <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref>
Alina diguli esooka eya bizinensi mutekinologiya ( [[:en:Bachelor_of_Computing|Bachelor of Business Computing)]] ne [[:en:Master_of_Science_in_Information_Technology|ddiguli eyookubiri eya sayansi mukunonyereza (Master of Science mu Information Technology)]], byombi yabifuna okuva muyunivasite e [[Makerere University, Uganda|Makerere]] , [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obukadde n'obunene mu Uganda. mu Gwokubiri 2022, yali asoma [[:en:Doctor_of_Philosophy|diguli eyookusatu]] mu [[:en:Information_Systems|nkola z’amawulire]] mu [[:en:University_of_South_Africa|yunivasite ya South Africa]], e Pretoria. <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Obumanyirivu mu mirimu ==
Byomire omulimu gwe yakola mu kisaawe ky'amawulire gudda mu 2007, oluvannyuma lwa diguli ye esooka. Yapangisibwa ng’[[:en:Teaching_assistant|omuyambi w’omusomesa]] eyatikkirwa e MUBS, ate mu kiseera kye kimu n’asoma diguli eyookubiri. Emyaka bwe gyayitawo, yakuzibwa n’afuulibwa [[:en:Assistant_Lecturer|omusomesa omuyambi]] n’oluvannyuma n’afuulibwa [[omusomesa omujjuvu]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Mu buvunaanyizibwa bwe obungi, mmemba ku kakiiko ka Yunivasite ya MUBS, gy’akiikirira abantu abaliko obulemu (PWDS). Era mmemba ku ''kakiiko akawabula abalema aka MUBS'' (TADC). Okugatta kw'ekyo, akola ng'omuntu omukulu" mu kibiina kyolukiiko lw'eggwanga lya Uganda olwobulemu. (UNCD). Kigambibwa nti mukugu mu "ddembe ly'abalema, okusomesa abantu bonna, okulwanirira enkola, tekinologiya"... n'eddembe ly'abavubuka naddala abawala n'erya abakyala. <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref>
Byomire memba wa ''Mandela Washington'' , ekibiina kya 2021. Bwe yali eyo, yasoma [[:en:Public_management|enzirukanya y’emirimu gya gavumenti]] mu [[:en:University_of_Minnesota|yunivasite y’e Minnesota]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Ritah Mukasa |date=6 February 2022 |title=Top 40 under 40: Byomire strives to remove barriers for PWDs |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/123780 |access-date=7 February 2022 |website=[[New Vision]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=MGlobal Platform |date=13 September 2021 |title=Fellowship Supports Africa's Emerging Leaders: Gorretti Byomire |url=https://mglobal.umn.edu/fellowship-supports-africas-emerging-leaders |access-date=7 February 2021 |website=[[University of Minnesota]]}}</ref> Emyaka esatu emabega, mu 2018, yali asomye ku nzirukanya y’emirimu gya gavumenti mu [[:en:Kenyatta_University|yunivasite ya Kenyatta]] nga memba w’ekitongole ky'abakulembeze ba Afirika abato (YALI RLC). <ref name="1R" />
== Laba ne bino ==
* [[Amanda Ngabirano]]
== Ebijulizo ==
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.linkedin.com/in/gorretti-byomire-0a51a2a4/?originalSubdomain=ug Ebikwata ku muntu ku LinkedIn.com]
* [https://campusbee.ug/news/photos-mubs-students-with-different-abilities-call-for-tolerance-at-disability-awareness-day/ Ebifaananyi: Abayizi ba MUBS Abalina Obusobozi obw'enjawulo Basaba Okugumiikiriza ku lunaku lw'okumanyisa abantu ku bulemu] Okuva mu 2019.
gzpu3fm8cmgt2fvgjf5qd56f18n2phf
Geofrey Kayemba
0
12504
56543
44384
2026-06-26T05:18:33Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56543
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geofrey Kayemba Ssolo''' [[:en:Ugandan|munnayuganda]] akola ku bitone by'okuyimba , [[:en:Sports_agent|agenti]] [[Omupiira ogw'ebigere|w'omupiira]], musuubuzi era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] . <ref name="observer.ug">{{Cite web |date=22 July 2014 |title=Kayemba moves managers beyond being stars' bagboys |url=https://www.observer.ug/lifestyle/entertainment/32898--kayemba-moves-managers-beyond-being-stars-bagboys |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210730112330/https://www.observer.ug/lifestyle/entertainment/32898--kayemba-moves-managers-beyond-being-stars-bagboys |archive-date=30 July 2021 |access-date=30 July 2021}}</ref> <ref name="kawowo.com">{{Cite web |date=15 July 2016 |title=FUFA approves Kayemba, two others as player intermediaries / Agents |url=https://kawowo.com/2016/07/15/fufa-approves-kayemba-two-others-as-player-intermediaries-agents/}}</ref> Awereza nga [[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Palamenti]] akiikirira '''Bukomansimbi South Constituency''' e [[:en:Bukomansimbi|Bukomansimbi]] . <ref name="auto2">{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Full List: All 529 Members Of The 11th Parliament |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227071724/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |archive-date=27 February 2021 |access-date=29 July 2021}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web |date=9 May 2021 |title=The music manager who beat nine others to win Bukomansimbi South |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/the-music-manager-who-beat-nine-others-to-win-bukomansimbi-south--3393642 |website=Daily Monitor}}</ref> Yalondebwa mu January nga14 2021. <ref>{{Cite web |title=General parliamentary elections, 2021 - Election results |url=https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226151214/https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |archive-date=2021-02-26}}</ref> <ref name="auto4">{{Cite web |date=25 June 2021 |title=Mpuuga names shadow cabinet |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mpuuga-names-shadow-cabinet-3450490 |website=Daily Monitor}}</ref> wa kibiina ky’ebyobufuzi [[:en:National_Unity_Platform|ekya National Unity Platform]] . <ref>{{Cite web |date=13 March 2021 |title=Pallisa MP contestant to pay Shs16m |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/pallisa-mp-contestant-to-pay-shs16m-3321838 |website=Daily Monitor}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 January 2021 |title=New Parliament takes shape |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/new-parliament-takes-shape--3259238 |website=Daily Monitor}}</ref> Akola nga Minisita w’emizannyo ow’ekisiikirize mu kabineti y’ekisiikirize. <ref name="auto3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=June 25, 2021 |title=Kayemba appointed Shadow minister of Sports |url=http://kawowo.com/2021/06/25/kayemba-appointed-shadow-minister-of-sports/ |website=Kawowo Sports}}</ref> <ref>{{Cite web |date=March 7, 2018 |title=Shadow Cabinet as at 25 June 2021 |url=https://www.parliament.go.ug/page/shadow-cabinet-25-june-2021 |website=www.parliament.go.ug}}</ref>
iw7ivadeazizopiqggengk2xhvfsoes
Gertrude Kulany
0
12632
56588
45500
2026-06-26T05:40:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56588
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gertrude Kulany''' (23 Ogwekkuminogumu 1951 – 28 Ogusooka 2021) yali Munnayuganda, mubaka mu Paalamenti ya Uganda, munnabyabufuzi, era omulwanirizi w'eddembe ly'abaana ab'obuwala ku nsonga y'[[:en:Female_genital_mutilation|okusalako ebitundu byabwe eby'ekyama]] . Kulany yaweereza mu lukiiko lwa Ssemateeka mu 1994, n'oluvannyuma n’akiikirira [[:en:Kapchorwa_District|Disitulikiti y’e Kapchorwa]] ng’omubaka omukyala mu Paalamenti akiikirira Disitulikiti eyo wakati wa 2001 ne 2006 mu Paalamenti ya Uganda ey’omusanvu.
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Kulany yazaalibwa David ne Joyce Arapta. <ref name=":0">https://aplusfuneralmgt.com/obituary/hon-gertrude-chelangat-kulany/</ref>
Yasomera mu [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|Mount Saint Marys College Namagunga]] okusoma siniya, n’oluvannyuma n'agenda e [[:en:Makerere_University|Makerere Yunivasite]] mu matendekero aga waggulu. Era yalina dipulooma mu nkola y'amakolero ne satifikeeti mu nsonga z'abakyala eya [[:en:Women's_studies|Women's Studies]] .
== Emirimu gye ==
=== Eby'obufuzi ===
Kulany yali mu lukiiko lwa National Resistance Council wakati wa 1989 ne 1996. <ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/cmis/views/fdd7d0ed-4162-416b-805b-d6d7a95a08a3%253B1.0</ref> Mu kulonda kwa [[:en:1994_Ugandan_Constituent_Assembly_election|Uganda okwa 1994 mu lukiiko lwa Ssemateeka wa Uganda]], Kulany yalondebwa ng'omubaka okukiikirira [[:en:Kapchorwa_District|Disitulikiti y'e Kapchorwa]] era n'aweereza mu kifo kino okutuusa mu 1995. Oluvannyuma, yaweereza ng'omubaka omukyala akiikirira mu Kapchorwa mu Paalamenti ya Uganda ey’omusanvu okuva mu 2001 okutuuka mu 2006.
=== Okuwangulwa kwa kamyufu k'ekibiina kya NRM ===
Mu kalulu k'ekibiina kya NRM ak'ani anakikwatira bendera nga beetegekera okulonda kwa bonna okwa 2006, Kulany yawangulwa [[:en:Rukiya_Chekamondo|Rukiya Chakamondo]] eyagenda mu maaso n’amusikira ku bw'omubaka omukyala owa [[:en:Kapchorwa_District|Kapchorwa]] .
=== Emirimu gye egy'okulwanirira eddembe ly’obuntu ===
Kulany yakola kampeyini z'okulwanyisa [[:en:Female_genital_mutilation|okusalako ebitundu by'ekyama by'abakyala]] .<ref>https://www.thenewhumanitarian.org/fr/node/236577</ref> Yawakanya enkola ebadde ebunye mu bitundu by’e Sabiny ne Pokot mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba bwa Uganda]] era n’awaayo obujulizi mu mpaaba z’amateeka ez’amaanyi ng’ayagala okufuula ekimenya amateeka. Ebintu bye yakola mwalimu okuwa obujulizi obusookerwako eri amateeka n'okulwanirira eddembe ly'abakyala mu Uganda v.Attorney General, ogwagamba nti okukomola abakyala kutyoboola eddembe lya Ssemateeka.
Mu kiseera kye yamala mu Paalamenti, yawagira kaweefube w’okukola etteeka erifuula [[:en:Female_genital_mutilation|okukomola abakyala]] omusango ng’asindiikiriza abakola n’abatumbula omukolo guno okuvunaanyizibwa. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-kapchorwa-woman-mp-gertrude-kulany-dies-3271548</ref>
Mu mboozi z’amawulire ne lipoota z’ensi yonna, Kulany yanyonyola ku puleesa z’obuwangwa n’okusoomoozebwa mu mbeera z’abakyala naddala abo abalwanisa enkola eno ng’essira aliteeka ku by'enjigiriza n’okumanyisa abantu mu kitundu ng’ebikozesebwa ebikulu mu nkyukakyuka. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-kapchorwa-woman-mp-gertrude-kulany-dies-3271548</ref>
=== Enzirukanya y’emirimu ===
Kulany yaliko omumyuka wa ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Enterprise Corporation (NEC) (2014–2015). <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-kapchorwa-woman-mp-gertrude-kulany-dies-3271548</ref> nga kwotadde n'okubeera memmba ku lukiiko olufuzi olwa [[:en:National_Social_Security_Fund_(Uganda)|National Social Security Fund (NSSF)]] Kulany era yaliko omumyuka wa dayilekita w'okunoonyereza mu kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement (NRM)]] okuva mu 2005 okutuusa mu 2006[[Ekitongole kya National Social Security Fund (Uganda)|]]
== Ebimukwatko eby'omunda ==
Kulany yafa [[:en:Cancer|kookolo]] nga 28 Ogusooka 2021. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-kapchorwa-woman-mp-gertrude-kulany-dies-3271548</ref> We yafiira, yalina emyaka 69 era yali ajjanjabiddwa mu malwaliro ag'enjawulo omuli Kampala, Nairobi ne Buyindi olw’obulwadde bwe. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-kapchorwa-woman-mp-gertrude-kulany-dies-3271548</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Kapchorwa_District|Disitulikiti y’e Kapchorwa]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Rukiya_Chekamondo|Rukiya Chekamondo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{DEFAULTSORT:Kulany, Gertrude}}
4czmw7zu6qwaatndry50kzyq4zcvpxp
Grace Namara
0
12637
56685
45591
2026-06-26T06:46:30Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56685
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Namara''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mubaka wa Paalamenti. [[:en:Member_of_parliament|Yakiikiridde]] [[:en:Lyantonde|Disitulikiti y’e Lyantonde]] mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/life-after-parliament--1665454</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/100-mps-who-signed-dodged-house-listed-1536298</ref> <ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Namara mufumbo eri Mw. Godfrey Kirumira Munnayuganda era omusuubuzi. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name="monitor.co.ug">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kirumira-city-lawyer-fight-over-property-1850140</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Namara yavuganya ne Ruth Asiimwe Karyaju [[:en:Partisan_primary|mu kulonda kw'ekibiina]] kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu Disitulikiti y’e Lyantonde kyokka oluvannyuma n’aggyayo obwagazi n’eyeesimbyewo ku bwannamunigina. <ref name=":0">{{Cite web |url=https://ulii.org/akn/ug/judgment/ughc/2011/21/eng@2011-02-17 |title=Archive copy |access-date=2026-02-10 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182751/https://ulii.org/akn/ug/judgment/ughc/2011/21/eng@2011-02-17 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mmemba w’ekibiina kya Visionary Women Sacco, ekibiina ky’ababaka abakyala nga 50. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/life-after-parliament--1665454</ref>
Mu 2010, Kanyaruju yatwala Namara mu kkooti ku musango gw’obwannannyini, kubanga Namara teyalina bisaanyizo bya kusoma bya s.6 (Uganda Advanced Certificate of Education eyeetaagibwa okuvuganya ku kifo mu Paalamenti ya Uganda).
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Namara, Grace}}
i3ho4jvp88qx81w7ymosd3iizp73hyd
Gloria Seruwagi
0
12665
56625
45923
2026-06-26T05:52:05Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56625
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gloria Seruwagi''' [[:en:Demographics_of_Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Research|omunoonyereza]], [[:en:Teacher|omusomesa]] era [[:en:Adviser|omuwabuzi]] ku [[:en:Public_health|by'obulamu bw'abantu]] ne ssaayansi w'enneeyisa z'abantu nga ye Ddayirekita mu kitongole ekivunaanyizibwa ku by'obulamu n'okutumbula ebyenfuna by'abantu (CHASE-i) era nga musomesa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=April 2025 |title=profile/Gloria-Seruwagi |url=https://www.researchgate.net/profile/Gloria-Seruwagi |website=www.researchgate.net}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Gloria Seruwagi |url=https://www.elrha.org/profile/gloria-seruwagi-r2hc |access-date=2025-04-21 |website=www.elrha.org |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=Our People – CHASE-i |url=https://www.chasei.org/our-people/ |access-date=2025-04-21 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-07-12 |title=Struggle to contain COVID-19 |url=https://www.independent.co.ug/struggle-to-contain-covid-19/ |access-date=2025-04-21 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Okusoma ==
Gloria yafuna diguli esooka mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], yamaliriza diguli ya MSc. eby'obulamu bwa bantu olw'enkulankulana mu [[:en:London_School_of_Hygiene_&_Tropical_Medicine|London School of Hygiene and Tropical Medicine]] (LSHTM) era naatuka ng’awandiisibwa ku kitundu ekisomesebwa ekya [[:en:Doctor_of_Public_Health|Dokita mu by'obulamu bw'abantu]] (DrPH), ne mu London School of Hygiene and Tropical Medicine, nga tannatandika kukola ku [[:en:Doctor_of_Philosophy|PhD]] mu [[:en:University_of_Huddersfield|Yunivasite y'e Huddersfield]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Gloria Seruwagi |url=https://www.elrha.org/profile/gloria-seruwagi-r2hc |access-date=2025-04-21 |website=www.elrha.org |language=en}}</ref>
== Omulimu ==
Gloria yakola okunoonyereza okujjuvu ku butabanguko ku baana mu bifo eby’ababundabunda wansi w’ekibiina ekibagatta ekya Baobab Research Program Consortium n’olukiiko lw’abantu. <ref name=":0">{{Cite web |date=April 2025 |title=profile/Gloria-Seruwagi |url=https://www.researchgate.net/profile/Gloria-Seruwagi |website=www.researchgate.net}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=Our People – CHASE-i |url=https://www.chasei.org/our-people/ |access-date=2025-04-21 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Gloria Seruwagi {{!}} EA Health |url=https://www.eahealth.org/users/gloria-seruwagi |access-date=2025-04-21 |website=www.eahealth.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |title=Report reveals high rates of violence against children in Uganda's refugee settlements |url=https://nilepost.co.ug/news/215906/report-reveals-high-rates-of-violence-against-children-in-ugandas-refugee-settlements |access-date=2025-04-21 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-09-14 |title=More boys facing violence in refugee settlements - report |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/more-boys-facing-violence-in-refugee-settlements-report--4762160 |access-date=2025-04-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> Akola n'ebitongole bingi, ebakwatibwako ku mitendera mingi mu mbeera bantu n'ebyobulamu omuli ebitongole bya gavvumenti, [[:en:Private_sector|eby'obwannanyini,]] [[:en:Civil_society|obwannakyewa,]] abakolagana mu nkulankulana n'ebitundu bya UN. Ng’oggyeeko Uganda, emirimu gya Gloria gibadde gikwata ku mawanga ag’enjawulo omuli [[Kenya]], Tanzania, Rwanda, Burundi, [[Democratic Republic of Congo]] (DRC), South Sudan, Ethiopia, Malawi, [[:en:Bangladesh|Bangladesh]] ne Bungereza. <ref name=":1">{{Cite web |title=Gloria Seruwagi |url=https://www.elrha.org/profile/gloria-seruwagi-r2hc |access-date=2025-04-21 |website=www.elrha.org |language=en}}</ref> <ref name=":2" />
Akulembedde [[:en:Project|ppuulojekiti]] eziwerako omuli; Okulanga emmere n’ebyokunywa eri abaana mu Uganda (FACe-U) agenderera okwekenneenya embeera y’emmere, enkosa yaayo ku [[Enuuni ezimbye|mugejjo]] gw’abaana n’e[[:en:Non-communicable_disease|ndwadde za Uganda ezitasiigibwa]] (NCD), Refugee Lived Experiences, Compliance and Thinking (REFLECT) mu COVID-19, okunoonyereza okwakebera [[:en:Knowledge|okumanya]], endowooza n’enkola (KAP); okunoonyereza ku ndowooza y’ekitundu ku kabi; okuwandiika [[:en:Experience|ebibaddewo]] ; n’okusalawo obusobozi [[:en:Compliance_(psychology)|n’okugoberera]] ebiragiro. <ref name=":3">{{Cite web |title=Elrha Projects - REFugee Lived Experiences, Compliance and Thinking (REFLECT) in COVID-19 |url=https://www.elrha.org/projects/reflect-covid-19-uganda |access-date=2025-04-21 |website=www.elrha.org |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |last=Makula |first=Esther |date=2021-04-30 |title=Child Obesity: Scientists Call for Responsible Advertising on Foods |url=https://chimpreports.com/child-obesity-scientists-call-for-responsible-advertising-on-foods/ |access-date=2025-04-21 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
== Ebitabo ebifulumizibwa ==
* Engeri y'okwekenneenya omukutu ogutunuulidde enkola y'amawanga amangi: Ebifumiitiriza okuva mu kwekenneenya omukutu gwomutindo gw'okulabirira (QCN). <ref name=":0">{{Cite web |date=April 2025 |title=profile/Gloria-Seruwagi |url=https://www.researchgate.net/profile/Gloria-Seruwagi |website=www.researchgate.net}}</ref>
* Okunyigirizibwa mu birowoozo n'obuwagizi mu mbeera z'abantu mu babundabunda mu lutalo mu bibuga, n'ebyalo mu Uganda: omugugu n'ebibiina. <ref name=":0" />
* Okunyweza amateeka g'abakugu mu by'obulamu mu Kenya ne Uganda. <ref>{{Cite web |date=April 2025 |title=publication/358675187_Strengthening_Health_Professional_Regulation_in_Kenya_and_Uganda |url=https://www.researchgate.net/publication/358675187 |website=www.researchgate.net}}</ref>
* Enkolagana y'omuntu kinnoomu mu mutimbagano gw'okulabirira ogw'omutindo gw'okussa mu nkola ogw'amawanga amangi ogw'obulamu bwa bamaama, abalongo n'abaana: Okwekenenya emikutu gy'empuliziganya. <ref>{{Cite journal |last=Mukinda |first=Fidele Kanyimbu |last2=Djellouli |first2=Nehla |last3=Akter |first3=Kohenour |last4=Sarker |first4=Mithun |last5=Tufa |first5=Asebe Amenu |last6=Mwandira |first6=Kondwani |last7=Seruwagi |first7=Gloria |last8=Kyamulabi |first8=Agnes |last9=Mwaba |first9=Kasonde |last10=Marchant |first10=Tanya |last11=Shawar |first11=Yusra R. |last12=English |first12=Mike |last13=Namakula |first13=Hilda |last14=Gonfa |first14=Geremew |last15=QCN Evaluation Group |date=2023 |title=Individual interactions in a multi-country implementation-focused quality of care network for maternal, newborn and child health: A social network analysis |journal=PLOS Global Public Health |volume=3 |issue=9 |doi=10.1371/journal.pgph.0001769 |issn=2767-3375 |pmc=10513266 |pmid=37733733 |doi-access=free |article-number=e0001769}}</ref>
== Pulojekiti ezikolebwa ==
* Ebintu Ababundabunda bye baayitamu, okugoberera n'okulowooza (jukira) mu COVID-19. <ref name=":3">{{Cite web |title=Elrha Projects - REFugee Lived Experiences, Compliance and Thinking (REFLECT) in COVID-19 |url=https://www.elrha.org/projects/reflect-covid-19-uganda |access-date=2025-04-21 |website=www.elrha.org |language=en}}</ref>
* Enkola y'enkyukakyuka mu nneeyisa okutumbula okumanyisa abantu ku COVID-19. <ref>{{Cite web |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/health/muk-lecturer-designs-behavioral-change-model-NV_91249 |access-date=2025-04-21 |website=www.newvision.co.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Makula |first=Esther |date=2021-02-18 |title=Covid-19: Researchers Develop A-Z Model to Facilitate Behavioural Change among Ugandans |url=https://chimpreports.com/covid-19-researchers-develop-a-z-model-to-facilitate-behavioural-change-among-ugandans/ |access-date=2025-04-21 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
* Okulanga emmere n'ebyokunywa eri abaana mu Uganda (FACe-U). <ref name=":4">{{Cite web |last=Makula |first=Esther |date=2021-04-30 |title=Child Obesity: Scientists Call for Responsible Advertising on Foods |url=https://chimpreports.com/child-obesity-scientists-call-for-responsible-advertising-on-foods/ |access-date=2025-04-21 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[Jane Aceng|Jane Ruth Aceng, omuwandiisi w’ebitabo]]
* [[Lorna Magara]]
== Ebijulizo ==
{{Reflist}}
08698vc54wxu13okg6elx4py5ma3wqj
Goretti Nassanga
0
12671
56665
47147
2026-06-26T06:12:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56665
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Goretti Linda Nassanga''' Munnamawulire omunnayuganda, Musomesa era [[:en:Academic_administrator|omuddukanya 'w'ebyensoma]], akola nga pulofeesa era [[:en:Dean_(education)|Dean]], ekitongole ky'ebyamawulire n'empuliziganya mu [[Makerere University, Uganda|Yunivasite e Makerere]]. <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |year=2019 |title=Professor Goretti Linda Nassanga: Speaker, World Press Freedom Day 2019 |url=https://en.unesco.org/world-press-freedom-day-2019/goretti-linda-nassanga |access-date=9 November 2019 |publisher=[[United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization]] (UNESCO)}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Nassanga yazaalibwa mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]], mu kitundu kya [[:en:Central_Region,_Uganda|Buganda]] mu Uganda circa 1957. Yasomera Naggalama Primary School, oluvannyuma [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|Mount Saint Mary’s College Namagunga]], gye yafunira [[:en:High_School_Diploma|Dipuloma ye eya High School]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
Yayingizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], [[:en:Public_university|eya gavumenti]] esinga obukadde mu Uganda n'obunene, gye yatikkirwa diguli esooka mu by’emirimu n’okuddukanya embeera z’abantu mu 1979. Oluvannyuma, mu 1992 yakkirizibwa mu [[:en:University_of_Wales|Yunivasite y’e Wales]], n’atikkirwa [[:en:Journalism|diguli eyookubiri mu by’amawulire]] mu 1993. Mu 2003, yatikkirwa diguli eyookusatu mu by’amawulire mu yunivasite e Makerere n’afuna Dokita y'obufirosoofo mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
== Emirimu ==
Omulimu Nassanga gwe yasooka okukola ng’ava mu yunivasite mu 1979, gwali gwa buvunaanyizibwa ku by’amawulire mu minisitule y’ebyamawulire mu Uganda mu kiseera ekyo. Eyo, yawandiikira ekitongole ky’amawulire ekya Uganda News Agency emboozi ezalagibwanga ku [[Uganda Broadcasting Corporation|Radio Uganda]] ne [[Uganda Broadcasting Corporation|Uganda Television]] . Mu kusooka, yateekebwa ku mmeeza ya bonna, gye yakolera emirimu egiwerako. Oluvannyuma yasindikibwa mu [[Parliament of Uganda|Palamenti]] ng’omusasi. Ekiseera kyatuuka n’asituka n’akulira ekitongole kya Palamenti. Oluvannyuma lw’ekyo, yeegatta ku kitongole ky’amawulire ekya Pulezidenti ng’omusasi, okukkakkana ng’akulira ekitongole ky’amawulire ekya Pulezidenti. <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
Mu 1989 Nassanga yawummula emirimu gy’amawulire egy’amaanyi n’akwata ekifo ky’obusomesa mu ssomero ly’amawulire mu Institute of Public Administration (kati [[Uganda Management Institute]] ). Mu 1992, yavaayo n’agenda okusoma [[:en:Journalism|diguli eyookubiri mu by’amawulire]] okuva mu [[:en:University_of_Wales|Yunivasite y’e Wales]], e [[:en:Cardiff|Cardiff]], Bungereza. <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
Bwe yakomawo mu Uganda mu 1993, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] ng’omusomesa mu by’amawulire. Mu 1998, yafuuka akulira ekitongole kya bannamawulire ekyakatondebwawo mu yunivasite eno. Mu 2003, yatikkirwa diguli eyookusatu mu by’obufirosoofo okuva e Makerere, n’afuuka owa PhD eyasooka okuva mu kitongole kino. Nga 29 Kasambula mu 2016, Nassanga yafuuka pulofeesa, era webutuukidde mu Mutunda 2019, ye pulofeesa yekka mu kitongole kino. <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Pulofeesa Nassanga afulumizza nnyo ebitabo ebikeberebwa banne era awaddeyo essuula mu bitabo eby’enjawulo. Ebintu by’agenda okusoma kuliko ekikula ky’abantu, emikutu gy’amawulire n’enkulaakulana, empuliziganya y’enkulaakulana, empuliziganya ku butonde bw’ensi, empuliziganya y’ebyobulamu, empisa mu mikutu gy’amawulire, enkola z’okulungamya n’empuliziganya, bannamawulire ku mirembe, ICT n’emikutu emipya. <ref name="1R">{{Cite web |last=Clare Muhindo |date=30 September 2019 |title=Journey To Becoming The First Journalism Professor |url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/ |access-date=9 November 2019 |place=Kampala}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |year=2019 |title=Professor Goretti Linda Nassanga: Speaker, World Press Freedom Day 2019 |url=https://en.unesco.org/world-press-freedom-day-2019/goretti-linda-nassanga |access-date=9 November 2019 |publisher=[[United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization]] (UNESCO)}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]]
* [[Monica Chibita|Monica Chibita, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.monitor.co.ug/News/National/Varsity-leaders-ask-dialogue-Museveni-/688334-4868666-blm2hz/index.html Abakulembeze ba Varsity Basabye Okuteesa Ne Museveni] Okuva nga 26 November 2018.
0ga1fj93qr3dk97kdonwcnnr0iw7b7f
Germaine Kouméalo Anaté
0
12733
56583
46197
2026-06-26T05:38:03Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Germaine Kouméalo Anaté, munnabyabufuzi]] to [[Germaine Kouméalo Anaté]]: Misspelled title
46197
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Germaine Kouméalo Anaté''' (yazaalibwa Ogwomukaaga nga 15, 1968 mu Kazaboua, mu [[:en:Sotouboua|Sotouboua]] Prefecture) minisita wa gavumenti ya Togo, omuyivu era omuwandiisi. Nga 17 Ogwomwenda 2013, yalondebwa okuba Minisita w’ebyempuliziganya, ebyobuwangwa, eby’emikono n’ebyenjigiriza by’obwannakyewa mu gavumenti ya Kwesi Ahoomey-Zunu1. <ref>{{Cite web |title=Germaine Kouméalo Anaté |url=http://www.africultures.com/php/?nav=personne&no=7899 |access-date=29 May 2015 |publisher=[[Africultures]]}}</ref> Yaliko akulira abakozi mu minisitule y’ebyenjigiriza ebya waggulu n’okunoonyereza mu Togo nga tannakuzibwa kufuuka minisita. Alina ddiguli y’obusawo mu Sayansi w’Amawulire n’Empuliziganya mu [[:en:University_of_Bordeaux|Yunivasite y’e Bordeaux III]] mu Bufalansa. Musomesa era pulofeesa w’okunoonyereza mu yunivasite y’e [[:en:University_of_Lomé|Lomé]] ne [[:en:University_of_Kara|Kara]] . Anaté’ ye Pulezidenti w’ekibiina ekigatta abawandiisi mu Togo (AET) era nga awandiise ebitabo ebiwerako.
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{Reflist}}
5nlftrdfgn5eansxbd5qaa08xiwo8s1
Hadijah Nakanjako
0
12759
56759
46400
2026-06-26T07:18:09Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56759
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hadijah Nakanjako''' (yazaalibwa nga 18 July)era muzannyi wa firimu, omukwanaganya wa firimu era pulodyusa wa Uganda. Amanyiddwa nnyo mu firimu ya Debut ''[[:en:The_Passenger_(2023_Ugandan_film)|The Passenger]]'' eyawangudde firimu enzaalwa ezisinga obulungi nga [[:en:Uganda_Film_Festival_Awards|Uganda Film Festival Awards]] (UFF). Firimu eno era yafuna okusunsulwamu emirundi ebiri mu [[:en:M-Net|mpaka za Amvca Awards.]]<ref>{{Cite web |date=June 13, 2023 |title=Sisters steal the limelight at Uganda Film Festival |url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/sisters-steal-the-limelight-at-uganda-film-festival-4268464 |website=The East African}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-25 |title=AMVCA 2024 nominations full list: Over the Bridge get highest nomination |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c3gmw713z0wo |access-date=2024-04-12 |website=BBC News Pidgin}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mirilla |first=Dennis Da-ala |date=2024-03-24 |title='Over the Bridge' leads 2024 AMVCA with 12 nominations — see the full list |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amvca-2024-nominations-list/cyzfcp2 |access-date=2024-04-12 |website=Pulse Nigeria |language=en}}</ref>
Nakanjako ye yalangirira firimu ye eyasooka eya ''The Passenger'', eyasooka okulagibwa ku [[:en:M-Net|Maisha Magic Movies,]] omukutu gwa Dstv. Firimu eno eyalagirwa Mnet, yawandiikibwa Meddy Sserwadda, era nga yakolebwa [[Usama Mukwaya]] ng’ayita mu kkampuni ya O Studios Entertainment. Mulimu Henry Nathan Katongole, Allen Musumba, ne Olot Bonny Elem nga bakulembeddwamuemirimu. Yafuna okusunsulwa kwa mirundi 11 mu kivvulu kya Uganda Film Festival 2023 era n’ewangula engule ttaano. Era yasunsulwamu emirundi ebiri mu mpaka za Africa Magic Viewers’ Choice Awards [[:en:2024_Africa_Magic_Viewers'_Choice_Awards|eza 2024]].<ref>{{Cite web |last=Kaggwa |first=Andrew |date=2024-03-25 |title=Only one Ugandan film nominated for AMVCAs - Sqoop - Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos |url=https://www.sqoop.co.ug/202403/reviews/movies/60248.html |access-date=2026-03-28 |language=en-US}}</ref>
Firimu ye eya 9 lives yasunsulwamu mpaka za Uganda Film Festival eza 2023 mu mpaka za firimu ennyimpi ezisinga obulungi.<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2023-05-15 |title=The Uganda Film Festival 2023 Awards: Full List of Nominees |url=http://mbu.ug/2023/05/15/the-uganda-film-festival-2023-awards-full-list-of-nominees/ |access-date=2024-04-12 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
ks9r7tth4r2bluyjdhef09sezq15fhg
Goretti Masadde
0
12828
56664
46744
2026-06-26T06:11:47Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56664
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mukiseera kino '''Goretti Masadde''' y'akulira ekitongole kya y’akulira ekitongole kya Uganda Instituteya banka n'ebyensimbi ekisangibwa mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya Uganda.Yatanfdika omurimu gwe mu ssomero lino mu mwezi ogwokusatu mu mwaka gwa 2020. Mukiseera kyekimu aweereza nga dayirekita wa ''Nutreal Limited'', ekola n'okusasaanya emmere ey'akawoowoennungi,kkampuni gye yatandikawo mu 2010.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=12 April 2020 |title=Goretti Masadde appointed new CEO of Uganda Institute of Banking and Financial Services |url=https://www.ceo.co.ug/goretti-masadde-appointed-new-ceo-of-uganda-institute-of-banking-and-financial-services/ |access-date=16 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Nutreal Limited |date=March 2020 |title=Nutreal Limited |url=http://www.nutreal.ug/about/the-team/mrs-gorreti-masadde/ |access-date=16 August 2021}}</ref>
== Okusoma ==
Yasomera mu ssomero [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|lya Mount Saint Mary's College Namagunga]] okusoma mu mutendera ogwa A-Level. Yasomera mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obukadde mu Uganda era esinga obunene, n’afuna diguli ye esooka Bachelor of Science mu [[:en:Food_science|Food Science and Technology]] . Era alina [[:en:Marketing|diguli eyookubiri mu by’okutunda]], ewereddwa [[:en:The_Chartered_Institute_of_Marketing|The Chartered Institute of Marketing]], mu Bungereza.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=12 April 2020 |title=Goretti Masadde appointed new CEO of Uganda Institute of Banking and Financial Services |url=https://www.ceo.co.ug/goretti-masadde-appointed-new-ceo-of-uganda-institute-of-banking-and-financial-services/ |access-date=16 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Nutreal Limited |date=March 2020 |title=Nutreal Limited |url=http://www.nutreal.ug/about/the-team/mrs-gorreti-masadde/ |access-date=16 August 2021}}</ref>
== Obumanyirivu mu mirimu ==
Ekifo kye yasooka okufuna ng'amaze okutikkirwa mu yunivasite y'e Makerere yali ya [[:en:Brewer|Brewer]] mu kkampuni ya ''Uganda Breweries Limited'' eya [[:en:Diageo|Diageo]] eya Uganda . Bwe yali eyo, yaweereza nga brand manager wa ''Bell Lager'' . Kigambibwa nti ye mukyala eyasooka okukola omwenge mu Uganda ne mu buvanjuba bwa Afrika, mu kiseera ekyo. <ref name="2R">{{Cite web |last=Nutreal Limited |date=March 2020 |title=Nutreal Limited |url=http://www.nutreal.ug/about/the-team/mrs-gorreti-masadde/ |access-date=16 August 2021}}</ref>
Yakola nga Dayirekita w’okutunda, empuliziganya n’okutunda mu ''Program For Accessible Health Communication and Education (PACE)'', [[:en:Non-government_organisation|ekitongole kya Uganda ekitali kya gavumenti]] (NGO), ekyegatta ku [[:en:Population_Services_International|Population Services International]] . Goretti yaweereza ng’akulira empuliziganya y’ebitongole mu [[:en:Global_Trust_Bank_(Uganda)|Global Trust Bank]] wakati wo mwaka gwa 2008 n'omwaka gwa 2011. Okuva eyo, yakolera era akulira empuliziganya y’ebitongole n’okutumbula ebintu mu [[I&M Bank Uganda|Orient Bank]] okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka ogwa 2013. <ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=12 April 2020 |title=Goretti Masadde appointed new CEO of Uganda Institute of Banking and Financial Services |url=https://www.ceo.co.ug/goretti-masadde-appointed-new-ceo-of-uganda-institute-of-banking-and-financial-services/ |access-date=16 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Nutreal Limited |date=March 2020 |title=Nutreal Limited |url=http://www.nutreal.ug/about/the-team/mrs-gorreti-masadde/ |access-date=16 August 2021}}</ref>
Okumala ekiseera yaweereza ng’omuwi w’amagezi ku mirimu gy’obwannannyini mu ''More Limited'', ng’essira aliteeka ku bifo ebitunda wamu n’empuliziganya. Okuva mu mwaka gwa 2010 okutuuka mu mwaka gwa 2013, yaweerezaako nga Pulezidenti w’ekibiina ''ekigatta abantu mu Uganda ekya Public Relations Association of Uganda'' (PRAU), ekibiina ekigatta abakugu mu by’amakolero eri abakozi ba PR mu Uganda. Yaweereza nga pulezidenti omukyala eyasooka mu kibiina ekyo.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=12 April 2020 |title=Goretti Masadde appointed new CEO of Uganda Institute of Banking and Financial Services |url=https://www.ceo.co.ug/goretti-masadde-appointed-new-ceo-of-uganda-institute-of-banking-and-financial-services/ |access-date=16 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Nutreal Limited |date=March 2020 |title=Nutreal Limited |url=http://www.nutreal.ug/about/the-team/mrs-gorreti-masadde/ |access-date=16 August 2021}}</ref>
Mu mwaka gwa 2010, Goretti ne ''Dorothy Nakimbugwe'', omusomesa mu kitongole kya tekinologiya w'emmere n'endya mu yunivasite y'e Makerere, baatandikawo kkampuni ya Nutreal Uganda Limited ekola "emmere ey'ebbeeyi, ey'obuyiiya erimu ebiriisa". Goretti aweereza nga dayirekita w’ekitongole ekyo.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=12 April 2020 |title=Goretti Masadde appointed new CEO of Uganda Institute of Banking and Financial Services |url=https://www.ceo.co.ug/goretti-masadde-appointed-new-ceo-of-uganda-institute-of-banking-and-financial-services/ |access-date=16 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Nutreal Limited |date=March 2020 |title=Nutreal Limited |url=http://www.nutreal.ug/about/the-team/mrs-gorreti-masadde/ |access-date=16 August 2021}}</ref>
Nga 16 mu mwezi ogwokusatu mu mwaka gwa 2020, Goretti yatandika emirimu ng'akulira ekitongole kya Uganda Institute ya banka n'ebyensimbi, ng'adda mu bigere bya Anthony A. Mulindwa, eyaweereza ng'akulira UIBFS okuva mu mwezi ogwokubiri mu mwaka gwa 2016.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=12 April 2020 |title=Goretti Masadde appointed new CEO of Uganda Institute of Banking and Financial Services |url=https://www.ceo.co.ug/goretti-masadde-appointed-new-ceo-of-uganda-institute-of-banking-and-financial-services/ |access-date=16 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Goretti mmemba mu kibiina kya Rotary Club ekya Kisugu–Victoria View, mu [[:en:Makindye_Division|Divizoni y’e Makindye]] mu Kampala . Maama mufumbo alina abaana basatu, abawala babiri n’omulenzi omu.<ref name="3R">https://kisuguvictoriaview.org/our-members/member-profiles/</ref>
== Laba ne ==
* [[Anne Juuko (Munnabyanfuna)|Anne Juuko]]
* [[Sarah Arapta|Sarah Arapta, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
0zcg6wwwfu62fdt9zx6ujb8pqiobc1m
Grace Muliisa
0
12830
56682
46747
2026-06-26T06:45:20Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56682
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace B. Muliisa''', [[Yuganda|munnayuganda]] Mukozi wa mu Banka banka era [[:en:Corporate_executive|yakulira amakampuni]], nga mu mwezi gwomunaana mu mwaka gwa 2021, yalondebwa nga [[:en:Managing_director|maneja dayirekita]] era [[:en:Chief_executive_officer|akulira]] bbanka ya [[Ecobank Uganda|Ecobank Uganda Limited]], bbanka y’ebyobusuubuzi mu ggwanga. Ekyo nga tekinnatuuka, yaliko akulira bbanka ya bantu ssekinoomu abaayingizanga ssente mu [[Stanbic Bank Uganda Limited]], bbanka y’ebyobusuubuzi esinga obunene mu Uganda okusinziira ku by’obugagga.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=26 August 2021 |title=Exclusive: Ecobank taps Stanbic's Grace Muliisa as its Uganda Managing Director |url=https://www.ceo.co.ug/exclusive-ecobank-taps-stanbics-grace-muliisa-as-its-uganda-managing-director/ |access-date=29 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Yasomera mu masomero ga pulayimale ne siniya mu kitundu, nga tannayingizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite ya Makerere]], [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obunene era esinga obukadde mu Uganda . Yatikkirwa [[:en:Bachelor_of_Arts|diguli ye eyasooka mu bya Arts]] mu [[:en:Social_Sciences|Social Sciences]] okuva eyo, mu mwaka gwa 1998. Diguli ye eyookubiri, eya [[:en:Chartered_Banker_Institute|Chartered Banker MBA]] egatta yamuweebwa mu mwaka gwa 2018, okuva mu [[:en:Bangor_University|ssomero lya Bangor Business School]], mu [[:en:Bangor,_Gwynedd|Bangor]], Wales, mu Bungereza.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=26 August 2021 |title=Exclusive: Ecobank taps Stanbic's Grace Muliisa as its Uganda Managing Director |url=https://www.ceo.co.ug/exclusive-ecobank-taps-stanbics-grace-muliisa-as-its-uganda-managing-director/ |access-date=29 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Grace Muliisa |date=29 August 2021 |title=Muliisa B Grace: Head Personal and Business Banking at Stanbic Bank Uganda |url=https://www.linkedin.com/in/muliisa-b-grace-8538836b/ |access-date=29 August 2021 |website=[[LinkedIn]]}}</ref>
== Omulimu ==
Okumala emyaka munaana, okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka gwa 2019, yaliko akulira eby'amaguzi mu ggwanga mu [[:en:Standard_Chartered_Uganda|Standard Chartered Bank Uganda]], esangibwa ku kitebe kya bbanka eno mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu eky'eggwanga. Okumala emyaka ebiri okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu mwaka gwa 2019, yasindikibwa mu [[:en:Standard_Chartered_Singapore|Standard Chartered Singapore]], ku mulimu okuva mu [[:en:Standard_Chartered|Standard Chartered Plc]] .<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=26 August 2021 |title=Exclusive: Ecobank taps Stanbic's Grace Muliisa as its Uganda Managing Director |url=https://www.ceo.co.ug/exclusive-ecobank-taps-stanbics-grace-muliisa-as-its-uganda-managing-director/ |access-date=29 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Grace Muliisa |date=29 August 2021 |title=Muliisa B Grace: Head Personal and Business Banking at Stanbic Bank Uganda |url=https://www.linkedin.com/in/muliisa-b-grace-8538836b/ |access-date=29 August 2021 |website=[[LinkedIn]]}}</ref>
Yatwalibwa mu banka ya Stanbic mu Uganda nga akolanga nga omukulu mubyemirimu mu baanka okumala omwaka gumu. Mu mwezi gwomusanvu mu mwaka gwa 2020 Yafuuka akulira byombi emirimu gya banka n'egyobuntu ku ttendekero.<ref name="3R">{{Cite web |last=BFU |date=22 February 2021 |title=Stanbic Bank Unveils Quick & Affordable Loan Offerings |url=https://businessfocus.co.ug/stanbic-bank-unveils-quick-affordable-loan-offerings/ |access-date=29 August 2021 |website=Business Focus Uganda (BFU)}}</ref> Mu mwezi gwomunaana myu mwaka gwa 2021, Yava mu Stanbic Bank ng'awereddwa omurimu ng'a CEO wa Ecobank Uganda.<ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=26 August 2021 |title=Exclusive: Ecobank taps Stanbic's Grace Muliisa as its Uganda Managing Director |url=https://www.ceo.co.ug/exclusive-ecobank-taps-stanbics-grace-muliisa-as-its-uganda-managing-director/ |access-date=29 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |last=Grace Muliisa |date=29 August 2021 |title=Muliisa B Grace: Head Personal and Business Banking at Stanbic Bank Uganda |url=https://www.linkedin.com/in/muliisa-b-grace-8538836b/ |access-date=29 August 2021 |website=[[LinkedIn]]}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Mu Ecobank Uganda yazze mu bigere bya Annette Kihuguru, executive director mu banka eno, abadde akola nga managing director okuva mu mwezi ogwomusanvu mu 2020. Kihuguru yawummula oluvannyuma lw’okumala emyaka 30 mu bbanka. Okulondebwa kwa Muliisa kwabadde kwa kukkirizibwa kwa [[Bank of Uganda]], banka enkulu n’ekitongole ekivunaanyizibwa ku bbanka z’eggwanga. <ref name="1R">{{Cite web |last=Muhereza Kyamutetera |date=26 August 2021 |title=Exclusive: Ecobank taps Stanbic's Grace Muliisa as its Uganda Managing Director |url=https://www.ceo.co.ug/exclusive-ecobank-taps-stanbics-grace-muliisa-as-its-uganda-managing-director/ |access-date=29 August 2021 |website=CEO Magazine Uganda}}</ref> We bwazibidde mu mwezi gwe kkumi mu 2022, Muliisa ye maneja omukulu era akulira kkampuni ya Ecobank Uganda.<ref>{{Cite web |last=Amon Katungulu |date=7 October 2022 |title=Ecobank announces 75 day loan repayment holiday for customers |url=https://nilepost.co.ug/2022/10/07/ecobank-announces-75-day-loan-repayment-holiday-for-customers/ |access-date=12 October 2022 |website=NilePost Uganda}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ecobank_Transnational|Ekibiina kya Bbanka ya Standard]]
* [[:en:Ecobank_Transnational|Ecobank Ekitongole ekisukkulumye ku mawanga]]
== Ebijuliziddwa ==
5gg9teid3yd0hbpwpg7d1atajzau0gh
Grace Kigeni
0
12833
56679
46769
2026-06-26T06:43:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56679
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Kigeni Ateenyi Sengendo''' (yazaalibwa mu mwaka gwa 1988) muzannyi wa chess mu Uganda.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Amoko leads women's team to chess Olympiad |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kigeni, Grace |url=https://ratings.fide.com/profile/10000313 |access-date=2024-04-13 |website=ratings.fide.com}}</ref> Alina ekitiibwa kya [[:en:Woman_FIDE_Master|Woman FIDE Master]].<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=Uganda Chess Open returns after four year hiatus |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Will Uganda chess change from pawn to queen like Mutesi? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/will-uganda-chess-change-from-pawn-to-queen-like-mutesi--1670750 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name="newvision.co.ug">{{Cite web |title=Uganda flags off 42nd chess Olympiad team |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name="365chess.com">{{Cite web |title=Grace Kigeni chess games - 365Chess.com |url=https://www.365chess.com/players/Grace_Kigeni |access-date=2024-04-14 |website=www.365chess.com}}</ref> Yali Nnantameggwa wa Uganda Women's National Chess mu 2013. Eddaala lye mu Uganda liri 187 (Abazannyi bonna) ate mu Afrika (Abazannyi bonna) ali ku ddaala 6962. <ref name=":1" /> Ye mmemba w'ekibiina kya [[:en:Uganda_Chess_Federation|Ugandan Chess Federation]].<ref>{{Cite web |title=Grace Kigeni |url=https://chessarena.com/profile/339155 |access-date=2024-04-13 |website=FIDE Online Arena |language=en}}</ref>
Kigeni ye Munnayuganda yekka eyamegga [[:en:Nigel_Short|Nigel Short]] omuzannyi wa Chess Omuzungu bwe yali akyalidde Uganda okwetaba mu kampeyini z'okulonda pulezidenti za [[:en:Anatoly_Karpov|Anatoly Karpov]] eza [[:en:FIDE|FIDE]] mu mwaka gwa 2010. Short yazannya emipiira 25 mu kulambula okwo. Yawangula emipiira 23, n’akubwa gumu ate n’agwa amaliri mu mupiira gumu.<ref name=":6">{{Cite web |last=GmbH |first=ChessBase |title=Grace Kigeni player profile |url=https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 |access-date=2024-04-14 |website=ChessBase Players |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |last=Shabazz |first=Daaim |date=2010-05-29 |title=Nigel Short campaigns in Africa |url=https://www.thechessdrum.net/blog/2010/05/29/nigel-short-campaigns-in-africa/ |access-date=2024-04-14 |website=The Chess Drum |language=en-US}}</ref>
== Omulimu gwa Chess ==
Mu 2010, Kigeni yali mmemba wa bakabaka b’e Mulago.<ref name=":7">{{Cite web |last=Shabazz |first=Daaim |date=2010-05-29 |title=Nigel Short campaigns in Africa |url=https://www.thechessdrum.net/blog/2010/05/29/nigel-short-campaigns-in-africa/ |access-date=2024-04-14 |website=The Chess Drum |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFShabazz2010">Shabazz, Daaim (2010-05-29). [https://www.thechessdrum.net/blog/2010/05/29/nigel-short-campaigns-in-africa/ "Nigel Short campaigns in Africa"]. ''The Chess Drum''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-14</span></span>.</cite></ref> Kigeni yeetaba mu mpaka za Makerere University Chess Open eza 2010, gye yawangulwa [[Ivy Claire Amoko|Ivy Amoko]].<ref>{{Cite book |last=Phillip |first=Corry |date=2010-03-12 |title=Kawuma, Amoko win Makerere Open |url=https://news.mak.ac.ug/wp-content/uploads/2012/06/20100312_New-Vision_Kawuma-Amoko-win-Mak-Open_Phillip-Corry.pdf |publisher=New Vision |location=Uganda |publication-date=2010-03-12 |pages=1 |language=en}}</ref> Kigeni yawangula [[:en:Nigel_Short|Nigel Short]] mu Uganda nga bwe yali azze okwetaba mu kampeyini za [[:en:Anatoly_Karpov|Anatoly Karpov]] ez'okulonda Pulezidenti wa [[:en:FIDE|FIDE]] mu Afrika mu 2010.<ref name=":6">{{Cite web |last=GmbH |first=ChessBase |title=Grace Kigeni player profile |url=https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 |access-date=2024-04-14 |website=ChessBase Players |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGmbH">GmbH, ChessBase. [https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 "Grace Kigeni player profile"]. ''ChessBase Players''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-14</span></span>.</cite></ref><ref name=":7" /> Yeetaba mu [[:en:39th_Chess_Olympiad|mpaka za World Chess Olympiad ez'omulundi ogwa 39]] ezaali mu Russia gye yasobola okuwangula Abera Betelhem.<ref>{{Cite web |title=CHESS:Uganda outwits Ethiopia |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1281633/chess-uganda-outwits-ethiopia |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref>
Mu 2012, Kigeni yali mu ttiimu y’abakazi eyakiikiridde Uganda mu [[:en:40th_Chess_Olympiad|mpaka za World Chess Olympiad ez’omulundi ogwa 40]] ezaali mu [[:en:Istanbul|kibuga Istanbul]] mu Butuluuki.<ref>{{Cite web |last=Shabazz |first=Daaim |date=2012-08-25 |title=2012 Chess Olympiad (Istanbul, Turkey) |url=https://www.thechessdrum.net/blog/2012/08/24/2012-chess-olympiad-istanbul-turkey/ |access-date=2024-04-13 |website=The Chess Drum |language=en-US}}</ref> Ttiimu eno era yalimu Ivy Amoko, [[Goretti Angolikin]] ne [[Phiona Mutesi]].<ref>{{Cite web |last=David |first=Namunyala |date=2012-09-01 |title=Uganda shining at World Chess Olympiad |url=https://www.newvision.co.ug/news/1306033/uganda-shining-world-chess-olympiad |access-date=2024-04-14 |website=New Vision}}</ref>
Mu 2013, Kigeni yawangula empaka z'eggwanga ez'abakyala eza Uganda era n'awangulwa [[:en:Ivy_Claire_Amoko|Ivy Amoko]] n'afuuka nnantameggwa w'eggwanga mu 2014.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Amoko leads women's team to chess Olympiad |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 "Amoko leads women's team to chess Olympiad"]. ''Monitor''. 2021-02-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-13</span></span>.</cite></ref><ref name=":8">{{Cite web |date=2014-01-06 |title=Ssegwanyi Tightens Grip On Chess Championship |url=https://chimpreports.com/15590-ssegwanyi-tightens-grip-on-chess-championship/ |access-date=2024-04-14 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |last=Staff |first=Variety News |date=2013-04-30 |title=Jamie's Mate |url=https://www.mvariety.com/sports/localsports/jamies-mate/article_29b80631-c068-560f-a55a-618d3af7c20d.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414081225/https://www.mvariety.com/sports/localsports/jamies-mate/article_29b80631-c068-560f-a55a-618d3af7c20d.html |archive-date=2024-04-14 |access-date=2024-04-14 |website=Marianas Variety News & Views |language=en}}</ref>
Mu 2014, Kigeni yawangulwa [[:en:Ivy_Claire_Amoko|Ivy Amoko]] eyafuna obubonero 11 ku bubonero 12 ate Kigeni n’afuna obubonero 10 era obuwanguzi buno bwafuula Amoko okukulembera ttiimu y’abakazi mu bakazi ba Uganda abataano abaakiikirira Uganda mu mpaka za World Chess Olympiad ez’omulundi ogwa 40 eza 2014 ezaali mu kibuga Tromso ekya Norway.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Amoko leads women's team to chess Olympiad |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 "Amoko leads women's team to chess Olympiad"]. ''Monitor''. 2021-02-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-13</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Emojong in dream start to Grand Master journey |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/emojong-in-dream-start-to-grand-master-journey-1524380 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Corry |first=Phillip |date=2014-08-01 |title=National chess team vies for honours at World Chess Olympiad |url=http://kawowo.com/2014/08/01/national-chess-team-vies-for-honours-at-olympiad/ |access-date=2024-04-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Ttiimu ya Uganda yalimu; [[:en:Ivy_Claire_Amoko|Ivy Amoko]], Grace Kigeni, [[Namaganda Christine|Christine Namaganda]], [[Goretti Angolikin]], ne [[Phiona Mutesi]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Men beat Kuwait, women lose |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/men-beat-kuwait-women-lose-1580864 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite web |title=Uganda players depart Thursday for Olympiad |url=https://www.newvision.co.ug/news/1305655/uganda-players-depart-thursday-olympiad |access-date=2024-04-14 |website=New Vision |language=en}}</ref>
Mu 2015, Kigeni yeetaba mu [[:en:African_Chess_Championship|mpaka za Afirika eza Zooni 4.2 eza Chess Championship]] ezaali ku City Oil e [[:en:Kamwookya|Kamwokya]] gye yafuuka [[:en:Woman_FIDE_Master|Woman FIDE Master]] (WFM) oluvannyuma lw’okumalira mu kyokubiri.<ref>{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Ssegwanyi wins zonal event, earns WC ticket |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/ssegwanyi-wins-zonal-event-earns-wc-ticket-1608812 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kigeni, Grace |url=https://ratings.fide.com/profile/10000313 |access-date=2024-04-13 |website=ratings.fide.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ratings.fide.com/profile/10000313 "Kigeni, Grace"]. ''ratings.fide.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-13</span></span>.</cite></ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Will Uganda chess change from pawn to queen like Mutesi? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/will-uganda-chess-change-from-pawn-to-queen-like-mutesi--1670750 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/will-uganda-chess-change-from-pawn-to-queen-like-mutesi--1670750 "Will Uganda chess change from pawn to queen like Mutesi?"]. ''Monitor''. 2021-02-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-13</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |title=CHESS: Uganda starts in high gear |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-14 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title=The First World Computer Chess Championship (Stockholm, 1974)|date=1975|work=Computer Chess|pages=179–189|url=http://dx.doi.org/10.1016/b978-0-12-517250-9.50016-3|access-date=2024-04-14|publisher=Elsevier|doi=10.1016/b978-0-12-517250-9.50016-3|isbn=978-0-12-517250-9|url-access=subscription}}{{Citation|title=The First World Computer Chess Championship (Stockholm, 1974)|date=1975|work=Computer Chess|pages=179–189|url=http://dx.doi.org/10.1016/b978-0-12-517250-9.50016-3|access-date=2024-04-14|publisher=Elsevier|doi=10.1016/b978-0-12-517250-9.50016-3|isbn=978-0-12-517250-9|url-access=subscription}}
</ref> Era yeetaba mu mpaka za Kawuma Open Chess Championship mwe yafunira ekifo ekyokusatu n’obubonero 5.<ref>{{Cite web |title=Emojong lifts Kawuma Open |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-14 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Life |first=Tsogo Sun Moves for |date=2015-01-12 |title=Elijah Emojong reigns supreme at Kawuma open |url=https://movesforlifeblog.wordpress.com/2015/01/12/elijah-emojong-reigns-supreme-at-kawuma-open/ |access-date=2024-04-14 |website=Moves for Life Blog |language=en}}</ref>
Mu 2016, Kigeni yali mu ttiimu y’abakazi eyakiikirira Uganda mu [[:en:42nd_Chess_Olympiad|mpaka za Chess Olympiad ez’omulundi ogwa 42]] e Baku mu [[:en:Azerbaijan|Azerbaijan]].<ref name="newvision.co.ug">{{Cite web |title=Uganda flags off 42nd chess Olympiad team |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined "Uganda flags off 42nd chess Olympiad team"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-13</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |title=Four Ugandan ladies for the 2016 Chess Olympiad |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2016-09-25 |title=Chess ace Kabengano attains Women Candidate Master Title |url=http://kawowo.com/2016/09/25/chess-ace-kabengano-attains-women-candidate-master-title/ |access-date=2024-04-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Uganda to field full team at World Chess Olympiad |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name="365chess.com">{{Cite web |title=Grace Kigeni chess games - 365Chess.com |url=https://www.365chess.com/players/Grace_Kigeni |access-date=2024-04-14 |website=www.365chess.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.365chess.com/players/Grace_Kigeni "Grace Kigeni chess games - 365Chess.com"]. ''www.365chess.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-14</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |title=Olympiad Women 2016 2016 - 365Chess.com Tournaments |url=https://www.365chess.com/tournaments/Olympiad_Women_2016_2016/41704 |access-date=2024-04-14 |website=www.365chess.com}}</ref> Yali muwandiisi wa Chess mu [[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]] era omuko gwe gwalina omutwe "Learn Chess with Chess with Grace Kigeni".<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |title=Chess Star Ssegwanyi further improves |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Uganda gets off to flying start at Baku Chess Olympiad |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-13 |website=New Vision |language=en}}</ref> Yakulembera ttiimu ya Uganda ey'abakazi eyeetabye mu mpaka za African Individual Championships eza 2016 ezategekebwa mu [[Kampala]], Uganda.<ref>{{Cite web |last=Shabazz |first=Daaim |date=2016-07-11 |title=2016 African Individual Championships (Kampala, Uganda) |url=https://www.thechessdrum.net/blog/2016/07/11/2016-african-individual-championships-kampala-uganda/ |access-date=2024-04-13 |website=The Chess Drum |language=en-US}}</ref>
Mu 2017, Kigeni yeetaba mu mpaka za Uganda Open Chess Championship ezaabadde ku Forest Cottages e Bukoto. Abeetaba mu mpaka zino baava mu nsi za [[Burundi]], [[Eritrea]], [[Kenya]], [[Namibia]], [[South Sudan]] ne [[Zambia]]<ref>{{Cite web |last=Malinga |first=Marion |date=2017-11-08 |title=It is full house as the Uganda Open takes center stage |url=http://kawowo.com/2017/11/08/full-house-uganda-open-takes-center-stage/ |access-date=2024-04-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2018, Kigeni yali mmemba wa ttiimu ya Tokyo Bilingial Chess Club (TBCC) Team D eyeetaba mu mpaka za Japan Club Championship eza 2018 ezaaliwo okuva nga 23 okutuuka nga 24 Mutunda 2018 era nga zaategekebwa [[:en:Japan_Chess_Association|ekibiina kya Japan Chess Association]] (JCA).<ref>{{Cite web |date=2018-09-29 |title=2018 Club Championship TBCC Teams Results |url=http://tokyobilingualchessclub.jimdofree.com/2018/09/29/2018-club-championship-tbcc-teams-results/ |access-date=2024-04-14 |website=Tokyo Bilingual Chess Club |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Kigeni yafumbirwa Kenneth Paul Sengendo.<ref>{{Cite web |date=2018-09-29 |title=2018 Club Championship TBCC Teams Results |url=http://tokyobilingualchessclub.jimdofree.com/2018/09/29/2018-club-championship-tbcc-teams-results/ |access-date=2024-04-14 |website=Tokyo Bilingual Chess Club |language=en-US}}</ref> Okwanjula kwabwe kwaliwo nga 6 Gatonya 2018 ku St. Francis, Makerere era abagenyi babaktyaliza ku Arirang restaurant.<ref>https://arirang-hotel.kampala-hotels-ug.com/en/</ref>
== Engule n’okusiimibwa ==
* Nile Special USPA Omukyala omuzannyi wa Chess owa 2015 ne 2016.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2016-04-30 |title=Golfer Otile crowned USPA best sports personality of 2015 |url=http://kawowo.com/2016/04/30/golfer-otile-crowned-uspa-best-sports-personality-of-2015/ |access-date=2024-04-14 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2016-01-11 |title=Pugilist Kakembo takes USPA December 2015 best sports personality award |url=http://kawowo.com/2016/01/11/pugilist-kakembo-takes-uspa-december-2015-best-sports-personality-award/ |access-date=2024-04-14 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
* Nnantameggwa wa Uganda mu ggwanga lya Chess 2013.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Amoko leads women's team to chess Olympiad |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 |access-date=2024-04-13 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/amoko-leads-women-s-team-to-chess-olympiad-1569160 "Amoko leads women's team to chess Olympiad"]. ''Monitor''. 2021-02-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-13</span></span>.</cite></ref><ref name=":8">{{Cite web |date=2014-01-06 |title=Ssegwanyi Tightens Grip On Chess Championship |url=https://chimpreports.com/15590-ssegwanyi-tightens-grip-on-chess-championship/ |access-date=2024-04-14 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/15590-ssegwanyi-tightens-grip-on-chess-championship/ "Ssegwanyi Tightens Grip On Chess Championship"]. ''ChimpReports''. 2014-01-06<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-14</span></span>.</cite></ref><ref name=":9">{{Cite web |last=Staff |first=Variety News |date=2013-04-30 |title=Jamie's Mate |url=https://www.mvariety.com/sports/localsports/jamies-mate/article_29b80631-c068-560f-a55a-618d3af7c20d.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414081225/https://www.mvariety.com/sports/localsports/jamies-mate/article_29b80631-c068-560f-a55a-618d3af7c20d.html |archive-date=2024-04-14 |access-date=2024-04-14 |website=Marianas Variety News & Views |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2013">Staff, Variety News (2013-04-30). [https://web.archive.org/web/20240414081225/https://www.mvariety.com/sports/localsports/jamies-mate/article_29b80631-c068-560f-a55a-618d3af7c20d.html "Jamie's Mate"]. ''Marianas Variety News & Views''. Archived from [https://www.mvariety.com/sports/localsports/jamies-mate/article_29b80631-c068-560f-a55a-618d3af7c20d.html the original] on 2024-04-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-14</span></span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Phiona Mutesi]]
* [[Namaganda Christine|Christine Namaganda]]
* [[:en:Uganda_Chess_Federation|Ekibiina kya Uganda Chess Federation]]
* [[Ivy Claire Amoko|Omuyimbi Ivy Claire Amoko]]
* [[Arthur Ssegwanyi]]
* [[Goretti Angolikin|Goretti Angolikin, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=127570 Grace Kigeni Profile ku mukutu gwa Chessgames.com]
* [https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 WFM Grace Kigeni ku Chessbase]
* [https://www.chess.com/players/grace-kigeni Grace Kigeni ku mukutu gwa chess.com]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
p40qi9na9x28grswv3bf8jk6gvzao65
Gertrude Njuba
0
12839
56590
46789
2026-06-26T05:40:45Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gertrude Njuba''' [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] munnayuganda era nga yali muntu mukulu mu ggye [[:en:National_Resistance_Army|lya National Resistance Army]] (NRA) mu kiseera [[:en:Ugandan_Bush_War|ky’olutalo lw’omu nsiko mu Uganda]] gye yalina eddaala lya [[:en:Captain|Kapiteeni]] era ng’amanyiddwa nnyo olw’obuzira n’obukulembeze bwe mu lutalo. <ref>{{Cite web |date=2021-01-15 |title=Here are NRA's top 100 fighters |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/here-are-nra-s-top-100-fighters-1565000 |access-date=2024-04-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name="auto">{{Cite web |date=2021-01-07 |title=Getrude Njuba: A silent influence |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/getrude-njuba-a-silent-influence-1527194 |access-date=2024-04-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Oluvannyuma yaweereza mu bifo eby’enjawulo mu gavumenti ya [[National Resistance Movement]] (NRM), omuli n’okubeera [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa palamenti]] era omuwabuzi wa pulezidenti. <ref>{{Cite web |title=Museveni Was To Lose In Kyadondo East |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-09 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Women are cornerstone for society transformation - Maj (Rtd) Njuba |url=https://www.nrm.ug/news/women-are-cornerstone-society-transformation-maj-rtd-njuba |access-date=2024-04-09 |website=Women are cornerstone for society transformation - Maj (Rtd) Njuba {{!}} National Resistance Movement |language=en}}</ref> Afunye emidaali gy'eggwanga egiwerako olw'obuweereza bwe eri Uganda omuli Order of the Nile, Order of the Pearl of Africa, ne Golden Jubilee Medals.<ref>{{Cite web |title=Lt. Gen. Museveni Rewards 82 Heroes |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-09 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Obulamu obuto ==
Yazaalibwa nga 26 mu mwezi gwokkumi nogumu mu 1944 <ref name="auto">{{Cite web |date=2021-01-07 |title=Getrude Njuba: A silent influence |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/getrude-njuba-a-silent-influence-1527194 |access-date=2024-04-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> e [[Hoima (disitulikit)|Hoima]] mu maka ga [[Bishop]] Yokana Mukasa ne Norah Nakanywa Mukasa .Yasomera mu ssomero lya Duhanga Girls ne [[Makerere College School]] . Yafumbirwa Sam Kalega Njuba nga 14 mu mwezi gwokkumi n'ogumu mu mwaka gwa 1964. <ref name="auto" />
== Omulimu ==
Mu 1981, yeegatta ku lutalo lw’omu nsiko olwa NRA era y’omu ku bakyala abaasooka okutendekebwa mu by’amagye okuweereza mu lutalo lw’okununula. Abadde Ssentebe ku lukiiko olufuga Lake Victoria Free Trade Zone, [[:en:Presidential_advisor|omuwabuzi wa Pulezidenti]] ku nsonga z’ebyobufuzi ne dayirekita wa State House ku nsonga z’ettaka. Oluvannyuma lw'olutalo lw'omu nsiko olwa NRA okuggwa, yaweereza nga [[:en:Deputy_Minister|Minisita omubeezi]] ow'amakolero mu kabineti ya [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] mu 1986. <ref name="auto">{{Cite web |date=2021-01-07 |title=Getrude Njuba: A silent influence |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/getrude-njuba-a-silent-influence-1527194 |access-date=2024-04-09 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwezi gwokkumi nogumu wa 2016, yategeerekekayategeerekese nti yakunga Bannayuganda okukulukuta ku nguudo mu Kampala n’okwekalakaasa nga bawakanya ssente ennyingi eza Palamenti ey’ekkumi mu mmotoka n’okuziika. <ref>https://allafrica.com/stories/201609261114.html</ref> Wabula yali awakanya okusuula obubi embizzi mu kkubo lya [[Parliament of Uganda|palamenti ya Uganda]] abavubuka ba Jobless Brotherhood.<ref>{{Cite web |date=2014-07-09 |title=Uganda's 'Piglet Protesters' say Their Work has Just Begun |url=https://www.voanews.com/a/uganda-piglet-protesters-say-their-work-has-just-begun/1953993.html |access-date=2024-04-09 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-11 |title=Youth drop yellow, blue piglets at Parliament, protest Shs200m cars for MPs |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/youth-drop-yellow-blue-piglets-at-parliament-protest-shs200m-cars-for-mps-1666706 |access-date=2024-04-09 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, Gertrude mu kiseera ekyo yali aweereza omuwabuzi wa pulezidenti kigambibwa nti yali yeekobaana n’abakungu ba minisitule y’amasannyalaze n’eby’obugagga eby’omu ttaka ne bagenda mu maaso n’okusima eby’obugagga eby’omu ttaka mu [[Mubende (disitulikit)|disitulikiti y’e Mubende]], ekitundu gavumenti mwe yagoba abasima eby’obugagga eby’omu ttaka mu bukyamu. <ref>Otto, Alex. "Gertrude Njuba, Energy Ministry Face Probe over Mubende Mining Deal". ''Uganda Radio Network''.</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
qmc2l86bv76rvc8t0c6yzeu3pz7o3eh
Godfrey Kalimugogo
0
12870
56632
47109
2026-06-26T05:55:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56632
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Mwene Kalimugogo''' (1943 – 25 gatonya 2015) <ref name="Sleep">Muhwezi-Murari, Maurice Alex (29 January 2015). "Godfrey Mwene Kalimugogo: giant of the writing jungle goes to sleep". Retrieved 17 January 2016.</ref> yali muwandiisi wa butabo era nga mubaka okuva mu [[:en:Uganda|Uganda]] . <ref name="Magic">Wanyenze, Immaculate (23 September 2012). "Kalimugogo and his magic pen". Retrieved 17 January 2016.</ref> Yakolako ng’omubaka wa gavumenti, ng’akiikirira Uganda mu Tanzania ne Ethiopia. Yawummula omulimu gw'obubaka mu mwaka gwa 2003. <ref name="Inspired"><nowiki>http://www.monitor.co.ug/OpEd/OpEdColumnists/MuniiniMulera/Kalimugogo-inspired-us-in-life--challenges-us-is-death/-/878676/2603016/-/io3eloz/-/index.html</nowiki></ref>
== Obulamu obwasooka ==
Kalimugogo yazaalibwa ku kyalo Kyocezo, [[:en:Kabale_District|mu Disitulikiti y’e Kabale]], circa mu 1943 <ref name="Encyclopedia"><nowiki>https://books.google.com/books?id=hFuWQmsM0HsC&pg=PA356</nowiki></ref> mu bukiikaddyo bw’amaserengeta ga Uganda okumpi n’ensalo ya yuganda ne Rwanda.
== Okusoma kwe ==
Kalimugogo yasomera ku Kihanga Boys' School e [[:en:Mparo,_Rukiga|Mparo]] mu [[:en:Rukiga_District|Disitulikiti y'e Rukiga]], eyo gye yava n'agenda ku [[:en:Nyakasura_School|ssomero lya Nyakasura]] e [[:en:Fort_Portal|Fort Portal]] mu [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]] . Yatikkirwa diguli ey'ekitiibwa mu Lungereza n'ebiwandiiko eby'edda okuva mu [[:en:Makerere_University_College|Makerere University College]] ku [[:en:University_of_East_Africa|University of East Africa]] mu mwaka gwa 1968. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/
<nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Makerere_University_College</nowiki></ref> Yafuna diguli ye eyookubiri okuva ku [[:en:University_of_Dar_es_Salaam|Ssetendekero w'e Dar es Salaam]] . <ref name="Encyclopedia"><nowiki>https://books.google.com/books?id=hFuWQmsM0HsC&pg=PA356</nowiki></ref>
== Writing ==
Ekitabo kye ekyasookera ddala kyafulumizibwa mu mwaka gwa 1972. Obutabo bwa Kalimugogo obuwerako bukwata ku "bulamu bw'omulugube n'ebivaamu ebikwatagana n'okwagala okwegatta mu lwatu, omwenge ne ssente". <ref name="Club">{{Cite web |last=Kalimugogo |first=Godfrey Mwene |date=17 January 2016 |title=Bury Me in a Simple Grave |url=http://www.africabookclub.com/?p=2985 |access-date=17 January 2016 |publisher=Africa Book Club}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=19 December 2009 |title=Forget not the hand that feedeth you… |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Sunday%20Life/-/689856/827246/-/ufbs5cz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001142/http://www.monitor.co.ug/Magazines/Sunday%20Life/-/689856/827246/-/ufbs5cz/-/index.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=17 January 2016}}</ref>
Akatabo ka kalimugogo akasooka, ''Dare to Die'', kafuluma mu 1972, kyokka kano kaali ka kusatu, ''Trials and Tribulations in Sandu’s Home'', kafulumizibwa mu 1974, ekyamwawula ng’omuwandiisi ow’amagezi. Kateekebwa ku sillabus ya litulica.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2016)">[[:en:Wikipedia:Citation_needed|citation needed]]</span>'' ]</sup> Mu kiseera we yafiira, yali afulumizza obutabo obuwerera ddala kkumi na bitaano. Mu mwaka gwa 2004 ne 2010, ''A Visitor Without a Mission'' ne ''Bury Me in a Simple Grave'' bwamufunira ebitiibwa okuva mu kitongole kya National Book Trust of Uganda. <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=17 October 2010 |title=A lover and writer of good humour |url=http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1033510/-/bjp2qa/-/index.html |access-date=17 January 2016}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=31 October 2010 |title=Exposing the idiocy of politics of the belly |url=http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1043308/-/bkbk21/-/index.html |access-date=17 January 2016 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060519/http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1043308/-/bkbk21/-/index.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=7 January 2012 |title=A promising year for Ugandan literature |url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/-/691232/1300856/-/8g27r/-/index.html |access-date=17 January 2016}}</ref>
== Writing ==
Ekitabo kye ekyasookera ddala kyafulumizibwa mu mwaka gwa 1972. Obutabo bwa Kalimugogo obuwerako bukwata ku "bulamu bw'omulugube n'ebivaamu ebikwatagana n'okwagala okwegatta mu lwatu, omwenge ne ssente". <ref name="Club"/> <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=19 December 2009 |title=Forget not the hand that feedeth you… |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Sunday%20Life/-/689856/827246/-/ufbs5cz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001142/http://www.monitor.co.ug/Magazines/Sunday%20Life/-/689856/827246/-/ufbs5cz/-/index.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=17 January 2016}}</ref>
Akatabo ka kalimugogo akasooka, ''Dare to Die'', kafuluma mu 1972, kyokka kano kaali ka kusatu, ''Trials and Tribulations in Sandu’s Home'', kafulumizibwa mu 1974, ekyamwawula ng’omuwandiisi ow’amagezi. Kateekebwa ku sillabus ya litulica.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2016)">[[:en:Wikipedia:Citation_needed|citation needed]]</span>'' ]</sup> Mu kiseera we yafiira, yali afulumizza obutabo obuwerera ddala kkumi na bitaano. Mu mwaka gwa 2004 ne 2010, ''A Visitor Without a Mission'' ne ''Bury Me in a Simple Grave'' bwamufunira ebitiibwa okuva mu kitongole kya National Book Trust of Uganda. <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=17 October 2010 |title=A lover and writer of good humour |url=http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1033510/-/bjp2qa/-/index.html |access-date=17 January 2016}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=31 October 2010 |title=Exposing the idiocy of politics of the belly |url=http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1043308/-/bkbk21/-/index.html |access-date=17 January 2016 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060519/http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1043308/-/bkbk21/-/index.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Dennis D. |date=7 January 2012 |title=A promising year for Ugandan literature |url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/-/691232/1300856/-/8g27r/-/index.html |access-date=17 January 2016}}</ref>
mlpj22piem4t81yuc15821aosrbxy3x
Godfrey Kiwanda
0
12912
56638
56440
2026-06-26T05:57:55Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56638
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Ssuubi Kiwanda''' munnabyabufuzi [[Yuganda|mu Uganda]]. Yalondebwa nga [[Minisitule y’ebyobulambuzi, ebisolo by’omu nsiko n’eby’edda (Uganda)|Minisita w’ebyobulambuzi]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]] nga 6 ogw'omukaaga 2016. <ref name="1R">{{Cite web |last=Yoweri Kaguta Museveni |date=6 June 2016 |title=President announces new Cabinet |url=https://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |access-date=22 December 2020 |publisher=[[President of Uganda|State House Uganda]]}}</ref> Mu kiseera kye kimu yaweereza ng’omubaka omulonde mu Mityana County North, Disitulikit y'e Mityana mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi]] okuva mu 2016 okutuuka mu 2021. <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=13 June 2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Godfrey Ssuubi Kiwanda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=362 |access-date=22 December 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Kiwanda yazaalibwa mu [[Mityana (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mityana]] eya leero, nga 1 ogw'omunaana mu 1973. Yasomera mu St. Joseph Busunju Primary School, n’afuna ebbaluwa ya Primary Leaving Certificate mu 1989. Yakyuka n’agenda mu St. Francis Senior Secondary School, Busunju gye yamalira essomero lya middle ne high school. Yafuna Dipulooma mu siniya mu 1996. Yagenda mu maaso n’okusoma mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], [[:en:Public_university|eya gavumenti]] esinga obukadde mu Uganda era esinga obunene, n’atikkirwa mu 2000 n’afuna diguli [[:en:Bachelor_of_Arts|esooka mu by'emikono(bachelor of arts)]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Yoweri Kaguta Museveni |date=6 June 2016 |title=President announces new Cabinet |url=https://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |access-date=22 December 2020 |publisher=[[President of Uganda|State House Uganda]]}}</ref>
== Emirimu ==
Kiwanda yasooka kulondebwa mu palamenti ya Uganda mu 2001, ng'akiikirira obukiikakono bwa Mityana Constituency, n'aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2006. Okuva mu 2007 okutuuka mu 2010, yaweereza nga Resident District Commissioner (RDC) wa Disitulikiti ya [[Kaabong (disitulikit)|Kaabong]], mu [[:en:Karamoja_sub-region|Karamoja sub-region]] . <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=13 June 2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Godfrey Ssuubi Kiwanda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=362 |access-date=22 December 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
Mu mwaka gwa 2011, yaddamu mu palamenti ku tiketi y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] (NRM). Yaddamu okulondebwa mu 2016. Mu gw'omunaana gw’omwaka ogwo, yalondebwa okubeera Minisita w’eggwanga ow’ebyobulambuzi mu kabineti ya Uganda. <ref name="1R">{{Cite web |last=Yoweri Kaguta Museveni |date=6 June 2016 |title=President announces new Cabinet |url=https://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |access-date=22 December 2020 |publisher=[[President of Uganda|State House Uganda]]}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=13 June 2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Godfrey Ssuubi Kiwanda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=362 |access-date=22 December 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Mu kiseera nga beetegekera okulonda kwa pulezidenti ne palamenti okwa 2021, Godfrey Kiwanda yaggyayo erinnya lye mu kalulu ka palamenti mu 2021 mu kitundu kye, ng’ebula mbale okulonda kwa pulayimale y’ekibiina kya NRM mu gw'omunaana 2020. Ekyo kyaleka Muhamad Kibedi Nsegumire, nga ye yekka omukiise wa NRM mu kalulu ka bonna akabindabinda nga 14 Gatonya 2021. <ref name="3R">{{Cite web |last=Misairi Thembo Kahungu |date=28 August 2020 |title=Kiwanda joins 3 Cabinet colleagues out of MP race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kiwanda-joins-3-cabinet-colleagues-out-of-mp-race-1929358 |access-date=23 December 2020}}</ref>
Kiwanda yalondebwa akakiiko akafuzi aka Central Executive Committee (CEC), ekitongole eky’oku ntikko mu kibiina kya NRM, ng’omumyuka wa Pulezidenti w’ekibiina kino mu [[:en:Central_Region_of_Uganda|kitundu kya Uganda]] wakati okumala ekisanja 2021 okutuuka mu 2026. <ref name="3R">{{Cite web |last=Misairi Thembo Kahungu |date=28 August 2020 |title=Kiwanda joins 3 Cabinet colleagues out of MP race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kiwanda-joins-3-cabinet-colleagues-out-of-mp-race-1929358 |access-date=23 December 2020}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliddwa wabweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
0igvbbs1zuvg1hq2ytmvbpztruj3sd0
Kibirige Mayanja
0
12914
56477
47941
2026-06-25T13:52:11Z
Ssebuufu
9882
56477
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kaweefube w’obwapulezidenti obwaliko abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, n’amalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, n’ateekawo obukodyo obupya n'enkola ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekyamanyibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamaliriza mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw’embeera ye ey’obuwombeefu n’obuvumu bw’alina okusomooza obukulembeze obuliwo, Mayanja yasikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna abaali n’okutuusa kati abalabi b’ebyobufuzi okuyimirira ku kusoomoozebwa kuno. Yayingiza abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka ba pulezidenti ba bayizi ku yunivasite y’e Makerere, nga bayambibwako ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
af6dpbpxy2tu0hkdng2klkldyp9r6vn
56478
56477
2026-06-25T13:53:46Z
Ssebuufu
9882
56478
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, n’amalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, n’ateekawo obukodyo obupya n'enkola ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekyamanyibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamaliriza mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw’embeera ye ey’obuwombeefu n’obuvumu bw’alina okusomooza obukulembeze obuliwo, Mayanja yasikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna abaali n’okutuusa kati abalabi b’ebyobufuzi okuyimirira ku kusoomoozebwa kuno. Yayingiza abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka ba pulezidenti ba bayizi ku yunivasite y’e Makerere, nga bayambibwako ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
qrj5250w5ee846r6ywecut4z1nun4u2
56480
56478
2026-06-25T14:05:12Z
Ssebuufu
9882
56480
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamaliriza mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw’embeera ye ey’obuwombeefu n’obuvumu bw’alina okusomooza obukulembeze obuliwo, Mayanja yasikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna abaali n’okutuusa kati abalabi b’ebyobufuzi okuyimirira ku kusoomoozebwa kuno. Yayingiza abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka ba pulezidenti ba bayizi ku yunivasite y’e Makerere, nga bayambibwako ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
jka1w18cuk7zvq44t3jm6nttqcqtwba
56481
56480
2026-06-25T14:17:47Z
Ssebuufu
9882
56481
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw’embeera ye ey’obuwombeefu n’obuvumu bw’alina okusomooza obukulembeze obuliwo, Mayanja yasikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna abaali n’okutuusa kati abalabi b’ebyobufuzi okuyimirira ku kusoomoozebwa kuno. Yayingiza abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka ba pulezidenti ba bayizi ku yunivasite y’e Makerere, nga bayambibwako ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
2ter2aez9not7qymo1a7bvaf03tx78n
56482
56481
2026-06-25T14:19:49Z
Ssebuufu
9882
56482
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yasikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna abaali n’okutuusa kati abalabi b’ebyobufuzi okuyimirira ku kusoomoozebwa kuno. Yayingiza abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka ba pulezidenti ba bayizi ku yunivasite y’e Makerere, nga bayambibwako ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
oyj03qsgf3lajf5tjguangy10x6pw9n
56483
56482
2026-06-25T14:25:27Z
Ssebuufu
9882
56483
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye . Yayingiza abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka ba pulezidenti ba bayizi ku yunivasite y’e Makerere, nga bayambibwako ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
n5d2nhwqfkbnz2o1kz5rb465afniqol
56484
56483
2026-06-25T14:36:40Z
Ssebuufu
9882
56484
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulira ekibiina kino, Kibirige yava ku ntebe, y'obukulembeze bw’ekibiina nabukwasa omuvubuka [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
ll05mwejmgqc3wcuoz1g7i9d4w9qqpx
56485
56484
2026-06-25T14:44:40Z
Ssebuufu
9882
56485
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi nga Planner, yali amaze emyaka kkumin’ebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza.<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya Justice Forum (JEEMA), era nga ey'ebuuzibwako mu kitundu kya East Africa wansi wa kampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants nga ye [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]].
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
e5fbpvnzcfie6i0gtuyvcr1o19vo808
56488
56485
2026-06-25T14:59:57Z
Ssebuufu
9882
56488
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Enkyukakyuka ya Kibirige ey'olusaagiriro mu byobufuzi, Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
8fyzt7686wc9fgpk0kab8be3nn5nqpl
56489
56488
2026-06-25T15:34:17Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56489
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu eyagwa obugwi Ssentebe ey'atandikawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekya (JEEMA) era eyali y'esimbyewo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, yasuulawo ekibiina kye kyeyali azimbinde kumpi emyaka amakumi asatu. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
5y4jht680jnqvznnefx0rgyrqnvea7d
56490
56489
2026-06-25T15:43:19Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56490
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu eyagwa obugwi, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega . Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukung'aana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu olw'okusunsulwa mu Kampala yalangirira nga bwe yafuuka mmemba omujjuvu mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
i9eji4w8uklq00kpiwm3wavwug5dy6p
56491
56490
2026-06-25T16:00:29Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56491
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwawuniikiriza bangi kubanga naye yalabibwaako ng’atudde okumpi ne Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
g5i6ewk7015cukf3watb5wkud4sk7ww
56493
56491
2026-06-25T16:29:06Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56493
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviraako okuteebereza okutuusa lwe yayogerako mu lukungaana luno. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
bnq46rxtq6op3npkzad3qwhtgk6c1vk
56494
56493
2026-06-25T16:47:56Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56494
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga sikyagala, wabula kubanga abo be twesiga okukikulembera mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye naye nga tekula. Nga omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
0j9k8rngccv93li7tv9k8trlhcyc0s9
56495
56494
2026-06-25T16:54:59Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56495
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga nkikyaye, naye kubanga abo betwesiga okukikulembera okukitwala mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye awatali kukula. Ng'omutandisi waayo, nasalawo okutambula ne NUP, gye ndaba essuubi erya nnamaddala eri Enkyukakyuka." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
jbgvd1cfw3r6zpvxm9ked43wqh9eb3n
56496
56495
2026-06-25T16:59:10Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56496
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga nkikyaye, naye kubanga abo betwesiga okukikulembera okukitwala mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye awatali kukula. Ng'omutandisi waayo, naanyiga eppeesa erigifuluma nennondawo okutambula ne NUP, gyendaba essuubi ly'enkyukakyuka eryanamaddala." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
0vhrv0ulyt2gwbqki6gf1qymluktytz
56497
56496
2026-06-25T16:59:36Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56497
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga nkikyaye, naye kubanga abo betwesiga okukikulembera okukitwala mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye awatali kukula. Ng'omutandisi waayo, naanyiga eppeesa erigifuluma nennondawo okutambula ne NUP, gyendaba essuubi ly'enkyukakyuka eryannamaddala." Kibirige Bwe yategeeza. wabula yalaga nti bali balina endagaano ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu n’alaga mu lwatu nti omukulembeze w’ekibiina kya NUP yamusuubizza ekifo kya Ssaabaminisita wa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omu maaso. "Nzikiriza nti singa tukolagana, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
8fs7gydgmk5iblf1461ckfaubvsdrtw
56498
56497
2026-06-25T17:09:34Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56498
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga nkikyaye, naye kubanga abo betwesiga okukikulembera okukitwala mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye awatali kukula. Ng'omutandisi waayo, naanyiga eppeesa erigifuluma nennondawo okutambula ne NUP, gyendaba essuubi ly'enkyukakyuka eryannamaddala." Kibirige bweyayogera. wabula yalaga nti bali baali babaddeko n'enzikiriziganya ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu era naalaga mu lwatu nti omukulembeze wa a NUP yali amusuubizza ekifo ky'Obwa Ssaabaminisita owa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omumaaso. "Nzikiriza singa tukolera wamu, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
2c4jbb5gzur5bm93p5zv2e270rl84nw
56500
56498
2026-06-25T17:26:09Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56500
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga nkikyaye, naye kubanga abo betwesiga okukikulembera okukitwala mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye awatali kukula. Ng'omutandisi waayo, nanyiga eppeesa erigifuluma nennondawo okutambula ne NUP, gyendaba essuubi ly'enkyukakyuka eryannamaddala." Kibirige bweyayogera. wabula yalaga nti bali baali babaddeko n'enzikiriziganya ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu era naalaga mu lwatu nti omukulembeze wa a NUP yali amusuubizza ekifo ky'Obwa Ssaabaminisita owa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omumaaso. "Nzikiriza singa tukolera wamu, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Enkola ya Mayanja y'alaga enneteekateeka empya eri eby'obufuzi mu ngeri enkulu nga twetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA eby’omu maaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
m01a6bo9pcvg40z1lvg6l0wjqejvntt
56501
56500
2026-06-25T17:46:11Z
Ssebuufu
9882
/* Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP */
56501
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Kibirige Mayanja''', munnabyabufuzi, Munnayuganda era yaweerezaako nga Pulezidenti w'ekibiina kya [[:en:Justice_Forum|Justice Forum]] eyasooka mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Yayingira eby'obufuzi mu 1994 bwe yavuganya ku kifo ky’olukiiko lwa Ssemateeka (CA) mu kitundu ky’e Kawempe ey'Obukiikakkono nga yamalira mu kifo ky'akubiri. Mu 1996, Kibirige Mayanja eyali atwalibwa ng'omuto mu kiseera ekyo yawunikiriza Eggwanga bwe yavaayo naavuganya Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ku bwa Pulezidenti w’Eggwanga.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120312053816/http://um-bs.com/2011/11/15/evaluation-of-jeema-party-the-1st-to-be-headed-by-a-muslim/</ref> Nga bwe yasuubiza, yatalaaga eggwanga mu kakuyege w’obwapulezidenti eyeetabwamu abantu basatu, nga yakuba kakuyege n'obumalirivu okutuuka ku nkomerero y’olwokaano mwe yafunira obululu ebitundu 2.5 ku buli 100, naamalira emabega w’abakulembedde ababiri, Yoweri K. Museveni ne Ssemwogerere Paul Kawanga.<ref name=":0" /> Eyali dayirekita w’enteekateeka n’enkulaakulana mu yunivasite y’e Makerere mu kiseera ekyo, Mayanja yaddayo ku mulimu gwe ogwa Yunivasite, naabaga enteekateeka empya ez’okuyingiza abawagizi mu kibiina kye ekyali kyakatandikawo, Justice Forum, ekisinga okuyitibwa ennyo bannayuganda nga JEEMA. Yaddamu okuvuganya ku bwa Pulezidenti mu 2001, okwalimu abaali bakubisaamu emirundi ebiri okusinga ku kalulu akaali kawedde mu 1996. Mu kulonda kwa 2001, yamalira mu kifo kyakuna. [[:en:President_of_Uganda|Obwapulezidenti bwa Uganda]].<ref name=":0" />
Olw'obuvo bwe n'obusobozi okuvuganya obukulembeze obuliwo, Mayanja yayagala okusikiriza Bannayuganda bangi ku mitendera gyonna n'okutuusa mu kiseera ekyo abaali balaba obulabi eby'obufuzi, okwesimbawo bavuganye .Yaleeta abavubuka abawerako mu kibiina kye ekya Justice Forum. Babiri ku bavubuka bano abamanyi okwogera n'okusunsula obulungi ensonga, [[:en:Asuman_Basalirwa|Asuman Basalirwa]] ne Yususf Kiranda baafuuka abakulembeze b'abayizi (Guild presidents) ku Yunivasite y’e Makerere, nga bavujjirirwa ekibiina kye. Oluvannyuma lw’emyaka 14 ng’akulembera ekibiina ekito, Kibirige yava ku bukulembeze, ng'awaayo obukulembeze bw’ekibiina eri musaayi muto, omuvubuka embulakalevu [[Asuman Basalirwa]] mu 2005. Nga tannakolera [[:en:Makerere_University|Yunivasite ya Makerere]], gye yamala emyaka kkumi ng'Omuteesiteesi , yali amaze emyaka kkumineebiri ng’akola ne Minisitule y’ebyenjigiriza .<ref name=":0" /> Kati ye Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA), era ey'ebuuzibwako mu ttundutundu ly'Obuvanjuba bwa Afirika wansi wa kkampuni ey’obwannannyini eyitibwa Alphabeta project consultants gy'akola nga [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu]] waayo.
== Kibirige Ava mu JEEMA lwa NUP ==
Kibirige mu nkukakyuka y'ebyobufuzi ey'omuggundu ey'ekibwatuukira, Ssentebe wa Justice Forum (JEEMA ) eyasooka ng'ekibiina kitandika era eyavuganyaako ku bwa pulezidenti mu kulonda kwa 1996 ne 2001, mu butongole yasuulawo ekibiina kyeyali azimbidde kumpi emyaka amakumi asatu emabega. Nga 24 Ogwomwenda, 2025, Mayanja mu lukungaana lwa Robert Kyagulanyi Sentamu lweyakuba ng'amaze okusunsulwa mu Kampala yalangirira nti yali afuuse mmemba omujjuvu ow'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). Okulangirira kwe kwakanga bangi engeri gyeyali alabiddwako ng’atudde ku lusegere lwa Barbie Itungo mukyala wa Kyagulanyi ekyaviirako okuteebereza okutuusa ye kennyini lwe yayogera eri olukungaaana. "Siva mu kibiina kyange eky'ebyobufuzi ekya JEEMA kubanga nkikyaye, naye kubanga abo betwesiga okukikulembera okukitwala mu maaso balemereddwa. Okumala emyaka 30, JEEMA efubye awatali kukula. Ng'omutandisi waayo, nanyiga eppeesa erigifuluma nennondawo okutambula ne NUP, gyendaba essuubi ly'enkyukakyuka eryannamaddala." Kibirige bweyayogera. wabula yalaga nti bali baali babaddeko n'enzikiriziganya ez’ekyama ne Robert Kyagulanyi Sentamu era naalaga mu lwatu nti omukulembeze wa a NUP yali amusuubizza ekifo ky'Obwa Ssaabaminisita owa gavumenti ya NUP mu biseera eby’omumaaso. "Nzikiriza singa tukolera wamu, tujja kutuuka mu Uganda gye twagala. Sirina budde kulinda ka ntandike olugendo olwaleero," bwe yagatakko. Okusalawo kwa Mayanja kwaleetawo enkyukakyuka z'ebyobufuzi ez'ensonga nga tusembeerera okulonda kwa bonna okwa 2026 ekireetawo ebibuuzo ku biseera bya JEEMA ebyomumaaso.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}1. [https://Former https://Eyali] Boss wa JEEMA Mayanja Kibirige Asala ku NUP Ya Bobi Wine, Amaaso Atunuulidde Omulimu gwa Ssaabaminisita - Explorer Uganda 2. [https://explorer.co.ug/former-jeema-boss-mayanja-kibirige-crosses-to-bobi-wines-nup-eyes-prime-minister-role/ https://explorer.co.ug/eyali-jeema-boss-mayanja-kibirige-asala-ku-bobi-wine-nup-eyes-prime-minister-role/] 3. [https://urbangazetteug.com/jeema-founder-kibirige-mayanja-crosses-over-to-nup-a-political-earthquake/ https://urbangazetteug.com/omutandisi-jeema-kibirige-mayanja-asala-ku-ku-ku-nup-musisi-ow'ebyobufuzi/]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
bzrz2h563c2b4nca7s0bokjn1uurbnc
Serapio Rukundo
0
12924
56503
53083
2026-06-25T18:19:51Z
Ssebuufu
9882
56503
wikitext
text/x-wiki
'''Serapio Rukundo''' Munnayuganda, [[:en:Accountant|mubazi wa bitabo]] era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] . Yali [[:en:Ministry_of_Tourism,_Wildlife_and_Antiquities_(Uganda)|Minisita w'ebyobulambuzi]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti ya Uganda]], okuva nga 1 Omwezi ogwomukaaga 2006 okutuuka nga 27 Ogwokutaano 2011. <ref name="Appointed">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=4 April 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka mu kabineeti eyakolebwa nga 27 Ogwokutaano 2011, yasuulibwa mu kabineeti n'asikizibwa [[:en:Agnes_Akiror|Agnes Akiror]] .<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Era yaweereza ng'[[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka omulonde wa Paalamenti]] ng'akiikirira [[:en:Kabale|Munisipaali y'e Kabale]] okuva mu 2001 okutuuka mu 2011. Mu kiseera ky'okulonda kw'eggwanga okwa 2011,yawangulwa '''Andrew Baryayanga''' ku kifo kya paalamenti ekya Munisipaali y'e Kabale .<ref name="Defeat2">{{cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=20 February 2011 |title=Uganda: Minister Rukundo Concedes Defeat |url=http://allafrica.com/stories/201102210014.html |accessdate=4 April 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala) via [[AllAfrica.com]]}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] nga 6 Omwezi ogwokuna1952. Yasomera ku [[:en:Ntare_School|ssomero lya Ntare]] . Serapio Rukundo alina [[:en:Bachelor_of_Commerce|ddiguli esooka mu by'obusuubuzi]] ,ng'essira yalissa nnyo ku [[:en:Accounting|kubala ebitabo]], gyeyafuna okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu Uganda <ref>{{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2022-02-15 |website=Makerere University |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kabale Ready For UPE Pupils, Says Rukundo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1275038 |access-date=2022-02-15 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Makerere University {{!}} What to do near Kampala Serena |url=https://www.serenahotels.com/kampala/experiences/makerere-university |access-date=2022-03-01 |website=Kampala Serena Hotel |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1976 okutuuka mu 1978, yakola ng’[[:en:Accountant|omubazi w’ebitabo]] mu kkolero ery'obwanannyini [[:en:Lumber|ly’embaawo]] erya Mvule Saw Mill. Oluvannyuma nakola nga omubazi w'ebitabo omukulu ku kkolero ly'embawo erya Woods Industries Corporation Limited, kampuni endala ey’obwannannyini, okuva mu 1978 okutuuka mu 1980. Mu 1980 yagenda mu [[:en:Uganda_Development_Bank|Uganda Development Bank]], n’akola nga Akulira ebyembalirira okutuusa mu 1989. Mu 1989, yalondebwa okubeera [[:en:Chief_Accountant|omukulu w'ebyobubazi bw'ebitabo]] mu [[:en:National_Housing_and_Construction_Corporation|kitongore ky'ebyobuzimbi]], y’aweereza mu kifo ekyo okumala ebanga lyamyaka abiri okutuusa 2001,mu 2001, . ku myaka49, yayingira ebyobufuzi, n’avuganya ku kifo kya palamenti mu [[:en:Kabale|Munisipaali y’e Kabale]] . Yawangula era n’addamu okulondebwa mu 2006. Kyokka mu 2011, yawangulwa kukifo kye ekya paalamenti nga 18 March, <ref name="Defeat">{{Cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=20 February 2011 |title=Uganda: Minister Rukundo Concedes Defeat |url=http://allafrica.com/stories/201102210014.html |access-date=4 April 2015}}</ref> era na.gibwa mu kabineti nga 27 May. <ref name="Dropped">{{Cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=4 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref>
== Obutakkaanya ==
Mu myaka etaano gye yamala nga Minisita w’eggwanga ow’ebyobulambuzi, yavunanibwa emisango ebiri:
# Bwe yali alabiseeko mu kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo mu Paalamenti ya yuganda mu gwekkumineebiri 2009, yeegaana okulagira okuteeka wooteeri etannaggwa ku lukalala lw’ebifo ebyategekebwa okukyaza ababaka mu [[:en:Commonwealth_Heads_of_Government_Meeting_2007|lukiiko lw’abakulira gavumenti ye Byenfuna nga 2007]] olwatula [[:en:Capital_city|mu kibuga ekikulu Kampala]], ekya Uganda . J&M Hotel yafuna sente za gavumenti eziwerera daala obuwumbi bwa Uganda USh2.7 ( ssente ezikunnukkiriza mu bukadde bwa Uganda.1.2 mu 2007), nga wabulayo ennaku bbiri zokka okutuka ku lunaku lw’okuggulawo olukungaana lw'amawanga agali mu luse olumu ne Bungereza (CHOGM) 2007, teyategeka lukungaana lwa ttabamiruka era tewali mubaka yasulayo kubanga yali ekyazimbibwa, okusinziira ku lipoota eyafulumizibwa [[:en:Auditor_General|omubalirizi w’ebitabo]] bya gavumenti . <ref>{{cite web |last=Bwambale |first=Taddeo |date=20 December 2009 |title="I Only Recommended J&M Hotel for a Loan A" – Serapio Rukundo |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/13/704878 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411032141/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/704878 |archivedate=11 April 2015 |accessdate=4 April 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref>
# Mu Mwezi gwomusanvu ogwa 2011, eyali Minisita w’ebyobulambuzi mu ggwanga yategeeza nti tamanyi nnyo pulojekiti ya ''Protected Areas Management and Sustainable Use'' (PAMSU) wansi wa minisitule y’ebyobulambuzi. "Rukundo naye yakkirizza nti yawagira ekiteeso ky'okwongeramu obukadde bwa ddoola za Amerika 43, okulabika ng'okumaliriza emirimu egitannaggwa nga tebafunye lipoota ku ngeri obukadde bwa ddoola za Amerika 38 ezaaliwo emabega gye zaasaasaanyizibwamu". "Rukundo yakkirizza nti pulojekiti ya PAMSU yalina obuzibu era nti tewali mugaso gwa ssente". Bino byonna byaliwo mu misango gy’akakiiko akanoonyereza ku bigambibwa nti ensimbi z’ekitongole [[:en:Uganda_Wildlife_Authority|kyebyobulambuzi Uganda Wildlife Authority]] zaakozesebwa bubi. Ssentebe w’akakiiko kano, [[:en:George_Kanyeihamba|omulamuzi eyawummula George Kanyeihamba]] yalambulula minisita eyawummula nga talina busobozi. <ref>{{cite web |last=Rupiny |first=David |date=19 July 2011 |title=You Are Incompetent, Kanyeihamba Blasts Former Minister Rukundo |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=35452 |accessdate=4 April 2015 |publisher=Uganda Radio Network}}</ref>
== Embeeraa ze ez'obuntu ==
Serapio Rukundo mufumbo. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo o[[:en:Music|miziki]] . Ono [[:en:National_Resistance_Movement|wa kibiina kya byabufuzi ekya National Resistance Movement .]] <ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=Opposition gunning for top position in Kabale’s hills |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/opposition-gunning-for-top-position-in-kabale-s-hills-1475882 |access-date=2026-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kabale residents reject NRM election results |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-03-26 |website=New Vision}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [http://newvision.co.ug/D/8/12/501695/Opio Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, June 2006]
* [http://newvision.co.ug/D/8/12/671730/Opio Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, February 2009]
* [https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, May 2011]
auxrpwmkvkqsilagsxo4289lfhh4ufx
Grenia Nyamwija
0
13031
56731
48774
2026-06-26T07:03:40Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56731
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grenia T. Nyamwija''' (yazaalibwa 15 Ogwekkuminebiri 1993) Munnayuganda, muyimbi, yinginiya w'amaloboozi, musunyi wa gita era muzinyi.<ref>{{Cite web |date=2017-07-06 |title=Meet GRENIA T. NYAMWIJA "Uganda Star Musician" |url=https://olaijoartsworld.wordpress.com/2017/07/06/393/ |access-date=2025-08-10 |website=Olaijo Arts World and Gallery |language=en}}</ref> Yatandika okuyimba mu kibiina eky'okuna ku St. Aloysius Primary School dayirekita wa kkwaaya y’essomero bwe yamulonda okukulemberamu oluyimba mu bivvulu byonna n’empaka. Grenia Mukatoliki era amanyiddwa nnyo olw’ebitone byalina eby'enjawulo mu kuyimba. Mu kiseera kino akola omuyimbi ayongera emaloboozi mu nnyimba z'omuyimbi omututumufu mu Uganda [[:en:Ray_G|Ray G]], ng'eno gyeyafunira ettutumu olw'endabika ye ey'enjawulo ku siteegi n'obulungi bw'eddoboozi lye.<ref name=":1">{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 |access-date=2025-08-10 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Emisomo gye ==
'''Grenia''' yasomera mu ssomero lya Mbarara Parents School mu nassale nga tannagenda mu St. Aloysius Primary School gye yasomera okuva mu kibiina ekisooka ekisooka okutuuka mu kibiina eky'omusanvu. Oluvannyuma yeegatta ku Boni Consili Vocational School Kyabirikwa, mu misomo gye gyombi egya O'Levo ( [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] ) ne A'Levo ( [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] ) gyombi.<ref name=":1">{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 |access-date=2025-08-10 |website=Nilepost News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMugasha">Mugasha, Alex. [https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 "Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound"]. ''Nilepost News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-08-10</span></span>.</cite></ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=MeOtNG-QrXc|title=GRENIA NYAMWIJA {{!}}{{!}} OMWESHONGOZI|date=2025-07-13|last=SHUTAMA NA NYAMWIZA|access-date=2025-08-12|via=YouTube}}</ref>
Oluvannyuma yaweebwa ekifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] okusoma diguli mu by'emizannyo eya Bachelor of Arts in Performing Arts kyokka n'atasobola kumaliriza koosi ye olw’obuzibu bw’ensimbi. Oluvannyuma yegatta ku [[:en:Kampala_Music_School|Kampala Music School]] gye yakugukira mu kutendeka amaloboozi. '''Grenia''' yeyongerayo mu isomo gye ku Holex Sound Engineering Institute mu [[:en:Accra,_Ghana|Accra, Ghana]], n’atikkirwa mu 2016 n’afuna Dipuloma mu kugattaganya amaloboozi eya Diploma in Sound Management ng’omukyala yekka eyali mu kibiina kye.<ref name=":1">{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 |access-date=2025-08-10 |website=Nilepost News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMugasha">Mugasha, Alex. [https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 "Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound"]. ''Nilepost News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-08-10</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Bwe yali mu siniya esooka, '''Grenia''' yasisinkana omusomesa Vincent Tumwebaze eyali awandiika bammemba mu kibiina ky’abavubuka ekiyitibwa Youth Friends of Jesus (YFJ). Yegatta ku kibiina kino n’atandika okuzina mu nnyimba, oluusi ng'alikoodinga amaloboozi mu nyimba z'abayimbi ez'enjawulo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 |access-date=2025-08-10 |website=Nilepost News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMugasha">Mugasha, Alex. [https://nilepost.co.ug/entertainment/206482 "Grenia Nyamwija: The backup vocalist polishing Ray G's sound"]. ''Nilepost News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-08-10</span></span>.</cite></ref>
Mu kiseera kye yamala ku Ssttendekero wa Makerere, yegatta ku kibiina ky’abavubuka ekya Dove Horizon ku St. Augustine Chapel Makerere University ekiweereza nga bayita mu mazina ne katemba. Era yali mmemba mu bibiina by'abazinnyi b'amazina g'obuwangwa mu yunivasite eno, nga yayanjulwayo omu ku basomesa be. Olw’obuzibu bw’ensimbi obwagwaawo, yakola nga omukozi w’awaka e [[:en:Luzira|Luzira]], ng’atambula buli lunaku okutuuka ku Yunivasite. Olugendo oluwanvu lwamuwaliriza okuva ku mulimu, era n'asalawo okubeera n’emikwano gye mu kayumba akaali akafunda mu [[:en:Ndeeba|Ndeeba]], enzigotta y’omu [[:en:Kampala|Kampala]] .
Fr. Vincent Tumwebaze oluvannyuma yamuyunga ku maka amalala, gye yaddamu okukola ng’omukozi w’awaka mu 2012. Mu kiseera ekyo, yali avudde mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]], ng’akozesa ssente z’afuna okusasula ebisale by’okusoma mu [[:en:Kampala_Music_School|Kampala Music School]] .
Mu 2013 ne 2014, yeegatta ku pulojekiti n'aba Umoja Cultural Flying Carpet wansi w’ekitebe kya Norway, n’ayimba mu [[:en:Kenya|Kenya]] ( [[:en:Nairobi|Nairobi]] ), [[:en:Tanzania|Tanzania]], [[:en:Ethiopia|Ethiopia]], ne [[:en:Uganda|Uganda]] . Mu 2015, yava mu [[:en:Uganda|Uganda]] n’agenda e [[:en:Ghana|Ghana]], gye yakolera mu kitongole ky’ennyimba ekya [[:en:University_of_Cape_Coast|University of Cape Coast]], ng’asomesa abaana emisomo gy’amazina. Omulimu guno gwamuyamba okutereka ssente ezimala okwewandiisa mu Holex Sound Engineering Institute e [[:en:Accra|Accra, Ghana]] . Yatikkirwa mu 2016 n’afuna Dipuloma eya Diploma in Sound Management, omukyala yekka mu kibiina kye, n’adda mu [[:en:Uganda|Uganda]] .
Ng’akomyewo eka, Grenia yakola ku pulojekiti ya bbandi ne Gertnam Studios wansi w'ekitongole kya Uganda Rural Electrification Agency. Oluvannyuma yagenda e [[:en:Tanzania|Tanzania]], ne yegatta ku Nafasi Art Space e [[:en:Dar_es_Salaam|Dar es Salaam]], essomero ly’abavubuka abatalina busobozi kw'etuusaako by'etaago naye nga balina ebitone, gye yasomesa amazina g’ekinnansi ag'ekifirika. Nga ali mu [[:en:Tanzania|Tanzania]], era yakolerako e Zanzibar ku pulojekiti ya [[:en:Sauti_za_Busara|Sauti za Busara]], omuzannyo ogwamala eddakiika 45 ku siteegi nga gukwata ku mboozi ya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]], ng’atendeka abazinyi.
Mu 2017, yagenda e [[:en:Nairobi|Nairobi, Kenya]], okukola mu Blingers Empire, ekifo ekitendeka abazannyi. Yatendekayo abazinyi okutuusa mu 2019. Mu 2020, yaggulawo situdiyo ye ey’amazina n’okuyimba e [[:en:Nairobi|Nairobi]], kyokka n’eggalwawo mu myezi esatu olw’omuggalo gwa [[:en:COVID-19|COVID-19]] mu Kenya.
Grenia oluvannyuma yaddayo mu maka ga bazadde be e [[:en:Mbarara|Mbarara, Uganda]] . Mu kiseera kino, Fr. Vincent Tumwebaze ye yavujirira okukwata oluyimba lwe olwa Murekye Akure nga luluŋŋamizibwa okusinziira ku byaliwo olwa [[:en:COVID-19|COVID-19]] nga mu kaseera kano, abawala abato bangi mwe baafunira embuto mu kiseera kino ekya ssennyiga omukambwe. Oluvannyuma, ng’ali wamu n’emikwano gye, yatandikawo ekibiina kya Routes & Cultural Group nga kikuguse mu kugatta ennyimba z’ekinnansi n’ez’omu bibuga.
Era yayimba ne bbandi nga Pulse UG, Gist Band ne [[:en:Quest_(band)|Quest Band]]. Mu kivvulu kya [[:en:Ray_G|Ray G]] ekyali kikubiddwa aba Quest Band ku University Inn e [[:en:Mbarara|Mbarara]], omuyimbi yamuyita okubeera omuyimbi we. Obuganzi bwe bwakula oluvannyuma lw'okuyimba yekka ng'omuyimbi aweerekera omuyimbi omukulu ku kivvulu kya [[:en:Ray_G|Ray G]] ekyali ku Cricket Oval mu [[:en:Kampala|Kampala]] mu 2024.
Leero, '''Grenia''' mmemba wa Fantastic Five Band era akyagenda mu maaso n'okukola ng'omuyimbi wa [[:en:Ray_G|Ray G]]..
== Ennyimba ze yayimba ==
# Murekye Akure <ref name=":2">{{Cite web |title=Grenia |url=https://www.youtube.com/channel/UCzndWYPanZZo6yaAJWsjz7g |access-date=2025-08-12 |website=YouTube |language=en}}</ref>
# My Praise ft Tizzie <ref name=":2" />
# Hosanna to you Lord ft Monica <ref name=":2" />
# You and I <ref name=":2" />
# Change me ft Papa Robert <ref name=":2" />
# Ninkusiima <ref name=":2" />
# Ekitiinwa <ref name=":2" />
# An Sylivia <ref name=":2" />
# Turyabasinguzi <ref name=":2" />
# Mwizi Marathon theme <ref name=":2" />
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Nyamwiza, Grenia}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bayimbi]]
7theyhhb8h774jrux0nilob7eqfbgy1
Ghetto Kids
0
13084
56594
48160
2026-06-26T05:42:09Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56594
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Foreign_Secretary_meets_Ghetto_Kids_(53583995444).jpg|alt=Ghetto Kids|thumb|Ekifaananyi ky'abaana ba Ghetto Kids nga basisinkanye minisita wa Bungereza ow'ensonga z'ebweru.]]
[[File:Foreign_Secretary_meets_Ghetto_Kids_(53583671776).jpg|alt=Ghetto kids|thumb|Yayongeddeko ekifaananyi ky’abaana ba Ghetto Kids.]]
'''Ghetto Kids''' – Mu ''kusooka'' eyali '''Triplets Ghetto Kids''' – kibiina kya mazina/muziki ekyatandikibwawo mu mwaka gwa 2014 nga kyakolebwa Dauda Kavuma ela nga kirimu abaana okuva mu nzigotta e Katwe mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]] . Balabikako ku mikutu emikulu okwetoloola ensi yonna – okulabikira mu katambi ko luyimba lwa French Montana olwa "Unforgettable" n'okuzina ku mukolo gwe ekikopo ky'ensi yonna ekyomwaka gwa 2022 mu Qatar . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
== Ebyafaayo ==
Mu mwaka gwa 2014, akatambi ka Alex, Fred, Bachir, Patricia ne Isaac nga bazina ku muziki gwa [[Eddy Kenzo]] "Sitya Loss" kaagenda mu maaso, ne kakuŋŋaanya abantu abasoba mu bukadde 8 ku Youtube n'emikutu emirala. Kenzo oluvannyuma yategeezezza nti "Nnali simanyi nti akatambi kano okutuusa mukwano gwange lwe yantegeezaako.“ Oluvannyuma yabasaba okukolagana mu vidiyo y’oluyimba luno entongole eyafulumira mu mwezi gwomwenda w’omwaka gwe gumu, ng’entandikwa y’ekibiina kya Ghetto Kids ekyabasobozesa okudda ku ssomero n’omutandisi Daouda Kavuma okugula ebyuma okukulaakulanya ekibiina kino. Ayiiya n’okufulumya ennyimba eziwerako mu kibiina kino ekyatalaaga Afrika ne Bungereza mu myezi egyaddirira. <ref name=":0">{{Cite web |date=September 23, 2014 |title=Reportage Afrique – Ouganda: les " Ghettos Kids " deviennent des stars |url=http://www.rfi.fr/emission/20140923-ouganda-ghettos-kids-deviennent-stars |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209181147/http://www.rfi.fr/emission/20140923-ouganda-ghettos-kids-deviennent-stars |archive-date=December 9, 2019 |access-date=December 9, 2019 |publisher=Radio France Internationale}}</ref>
Mu mwezi gwokuminogumu nga 30, 2015, Alex ow’emyaka 14 yafa olw’akabenje k’egalii, wadde nga bafiiriwa, aba Ghetto Kids bagenda mu maaso n’okuyimba , Ekibiina kino kireetedde abayimbi b’Amerika nga P. Diddy ne Nicki Minaj okubasiima nnyo, era mu 2017 ne beetaba mu vidiyo y’oluyimba “Unforgettable” olwa French Montana, ekibaleetera okweyongera okumanyika mu Amerika. <ref name=":0">{{Cite web |date=September 23, 2014 |title=Reportage Afrique – Ouganda: les " Ghettos Kids " deviennent des stars |url=http://www.rfi.fr/emission/20140923-ouganda-ghettos-kids-deviennent-stars |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209181147/http://www.rfi.fr/emission/20140923-ouganda-ghettos-kids-deviennent-stars |archive-date=December 9, 2019 |access-date=December 9, 2019 |publisher=Radio France Internationale}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.rfi.fr/emission/20140923-ouganda-ghettos-kids-deviennent-stars "Reportage Afrique – Ouganda: les " Ghettos Kids " deviennent des stars"]. Radio France Internationale. September 23, 2014. [https://web.archive.org/web/20191209181147/http://www.rfi.fr/emission/20140923-ouganda-ghettos-kids-deviennent-stars Archived] from the original on December 9, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 9,</span> 2019</span>.</cite></ref>
Mu mwezi okusoka 2023, aba Ghetto Kids bagenda e Bufalansa okuyimba mu kitundu ekyokubiri mu muzannyo gwa Paris Saint-Germain ne Reims mu kisaawe kya Parc des Princes mu Luganda. . <ref>{{Cite web |date=30 January 2023 |title=La leçon de danse des "Ghetto Kids", des orphelins ougandais, à la mi-temps de PSG-Reims |url=https://www.bfmtv.com/people/la-lecon-de-danse-des-ghetto-kids-des-orphelins-ougandais-a-la-mi-temps-de-psg-reims_VN-202301300165.html |access-date=30 January 2023 |website=[[BFM TV]] |language=Fr}}</ref> Era baasisinkana abazannyi ba PSG nga Kylian Mbappé nga omupiira tegunnabaawo. <ref>{{Cite news|last=Omotayo|first=Joseph|date=30 January 2023|title="This is Massive": Kids Who Started Dancing in Slum Succeeds, Travel Abroad & Meet Mbappe Before PSG Match|url=https://www.legit.ng/people/1517189-dream-true-kids-danced-ghetto-travels-met-mbappe/|access-date=30 January 2023|newspaper=[[Legit.ng]]}}</ref>
Mu mwezo gwokuna omwaka 2023, Ghetto Kids yalabikirako ku ''Britain’s Got Talent'' omulamuzi eyali omupya Bruno Tonioli, mubutamanya mateeka ga pulogulaamua eyo, ensonga y’azitwalila mu ngalo ze n’abawa buzzer eya zzaabu mu makati gokuzina, ne bafuuka abavuganya abaasookela ddala okufuna kino mu makkati g’okuzina mu byafaayo bya Got Talent. <ref>{{Cite web |last=Clarke |first=Naomi |date=2023-04-15 |title=Ugandan children’s dance group secure golden buzzer from Bruno Tonioli on BGT |url=https://www.standard.co.uk/showbiz/celebrity-news/bruno-tonioli-itv-amanda-holden-alesha-dixon-george-b1074366.html |access-date=2023-06-04 |website=Evening Standard |language=en}}</ref>Ekibiina kino kyawangula empaka ezidilila ezakamalirizo ezokusatu n’obululu bw’abantu obwa obululu bwa ebitundu amakumi asatu mu mwenda n’omusanvu ku buli kikumi, era ne kikomekkerela mu kifo eky’omukaaga mu mpaka ezisembayo nga kyafunya obululu bw’abantu ebitundu kkumi , naye ne kitasobola kufuna kifo mu mpaka ezakamalilizo <ref name=":02">{{Cite web |date=2023-06-04 |title=Britain's Got Talent 2023 voting percentages REVEALED! |url=https://www.itv.com/britainsgottalent/articles/britains-got-talent-2023-voting-percentages-revealed |access-date=2023-06-05 |website=[[ITVX]]}}</ref>
== Enkolagana ==
* 2014: "Okufiirwa Sitya" - [[Eddy Kenzo]] (Video y'omuziki)
* 2015: "Jambole" - Eddy Kenzo (Video y'omuziki) <ref>{{Citation|title=Ghetto Kids of sitya loss Dancing Jambole by Eddy Kenzo|url=https://www.youtube.com/watch?v=A0kv_xZFlMY|access-date=2023-04-16|language=en}}{{Citation|title=Ghetto Kids of sitya loss Dancing Jambole by Eddy Kenzo|url=https://www.youtube.com/watch?v=A0kv_xZFlMY|access-date=2023-04-16|language=en}}</ref>
* 2017: French Montana - " Tekyerabirwa " (Vidiyo y'omuziki) <ref>{{Cite web |date=August 2, 2017 |title=French Montana & Swae Lee Bring Triplets Ghetto Kids To 'Fallon' |url=https://www.vibe.com/2017/08/french-montana-triplets-ghetto-kids-fallon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209180921/https://www.vibe.com/2017/08/french-montana-triplets-ghetto-kids-fallon |archive-date=December 9, 2019 |access-date=December 9, 2019 |website=Vibe}}</ref>
* 2022: "ODG" - Eltee Skhillz (Video y'omuziki) <ref>{{Citation|title=Eltee Skhillz - Odg (Official Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=DfOdZ3CTXko&ab_channel=ElteeSkhillz|access-date=April 28, 2023|language=en}}</ref>
* 2022: "Tunakupenda" - Abaana basatu aba Ghetto ft. Eltee Skhillz (Video y'omuziki) <ref>{{Citation|title=Ghetto Kids - Tunakupenda Feat. Eltee Skhillz (Official Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=uAJzbDYyD3g&ab_channel=TripletsGhettoKids|access-date=April 28, 2023|language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
kz4ztj4zmvx6c5wn77likhk6v52i6i7
Gladyce Kachope
0
13098
56612
50857
2026-06-26T05:47:46Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56612
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gladyce Kachope''' Munnayuganda mubiikira, [[:en:Teacher|musomesa]] [[:en:Secondary_school|wa siniya]], era muddukanya w'emirimu awerezaako [[:en:Head_teacher|ng'omukulu]] mu masomero omuli n'elya Immaculate Heart Nyakibale Girls' Secondary school mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]]<ref>{{Cite web |last=admin |date=2025-01-21 |title=Sr. Gladyce Kachope: Celebrating 19 Years of Transformational Leadership at Immaculate Heart Girls' School, Rukungiri |url=https://immaculateheartgirls.com/sr-gladyce-kachope-celebrating-19-years-of-transformational-leadership-at-immaculate-heart-girls-school-rukungiri/ |access-date=2025-04-12 |website=Immaculate Heart Girls School |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Immaculate Heart bids farewell to longtime headmistress, Sr Kachope |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/immaculate-heart-bids-farewell-to-longtime-headmistress-sr-kachope-4978090 |access-date=2025-12-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> n'elya Boni Consilii Girls' Vocational Secondary School mu [[:en:Isingiro_District|Disitulikiti y'e Isingiro]] mu [[:en:Isingiro_District|bukiikaddyo bwa Uganda]].
Kachope yaweebwa ekirabo kya African Union Continental Teacher Prize (2019) okutendreza omulimu gwe yakola mu mulimu gw’obusomesa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2019-10-24 |title=Sister Gladyce Kachope one of best teachers in Africa, wins $10,000 prize |url=https://www.independent.co.ug/sister-gladyce-kachope-one-of-best-teachers-in-africa-wins-10000-prize/ |access-date=2025-04-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kachope Archives |url=https://www.independent.co.ug/tag/kachope/ |access-date=2025-04-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Era yafuna awaadi ya New Vision Teachers Making a Difference Award (2023).<ref name=":1">{{Cite web |date=7 December 2023 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/three-most-progressive-teachers-awarded-from-NV_176431 |access-date=2025-04-12 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Obuvo bwe n’okusoma kwe ==
Sister Gladyce Kachope yazaalibwa ku kyalo Mahamba, mu [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y’e Kabarole]], mu bukiikaddyo bwa Uganda mu bazadde Mwami ne Mukyala Daudi Kachope Muntukwonka Achaali abagenzi.<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Immaculate Heart bids farewell to longtime headmistress, Sr Kachope |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/immaculate-heart-bids-farewell-to-longtime-headmistress-sr-kachope-4978090 |access-date=2025-04-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yatandika okusoma ku Kiburarara Primary School,<ref name=":2" /> era ne yeegatta ku ssomero lya Immaculate Heart Girls okusoma siniya.<ref name=":2" /> Kachope yeewandiisa mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] gye yafunira diguli eya Bachelor mu by’enjigiriza, ng’akuguse mu byafaayo n'eddiini (Christian Religious Education).<ref name=":2" /> Yafuna diguli eya masters mu by’enjigiriza okuva mu yunivasite y’e Makerere.<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last=KAMUSIIME |first=MICAH |date=2025-01-17 |title=Rukungiri to miss a renowned International Headteacher & Educator Sr. Gladyce Kachope as her tenure at Immaculate Heart Girls' School ends |url=https://www.informer.co.ug/rukungiri-to-miss-a-renowned-international-headteacher-educator-sr-gladyce-kachope-as-her-tenure-at-immaculate-heart-girls-school-ends/ |access-date=2025-04-12 |website=Western Uganda's Biggest News Website |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gye ==
Kachope omulimu gw’obusomesa yagutandikira ku [[:en:Maryhill_High_School|Maryhill High School]], Mbarara,<ref>{{Cite web |date=2021-01-10 |title=I endevour to be a role model to my students- Sr Kachope |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/education/i-endevour-to-be-a-role-model-to-my-students-sr-kachope-1861134 |access-date=2025-12-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> gye yaweereza ng’omusomesa era n’akuzibwa n’afuulibwa omumyuka w’omusomesa.<ref name=":4">{{Cite web |last=Akatukunda |first=Barham |date=2025-03-24 |title=RUKUNGIRI: Immaculate Heart Girls' School Bids Farewell to Head Mistress Sr. Gladyce Kachope |url=https://thesource.co.ug/education/rukungiri-immaculate-heart-girls-school-bids-farewell-to-head-mistress-sr-gladyce-kachope/ |access-date=2025-04-12 |website=The Source Reports |language=en}}</ref> Mu 2006, yasindikibwa ku Immaculate Heart Girl's school mu [[:en:Rukungiri_District|disitulikiti y'e Rukungiri]], mu bukiikaddyo bwa Uganda, oluvannyuma lw’okufa kwa Sista Petronilla Ahikire, gweyaddira mu bigere ono nga yali mukulu wa ssomero okumala emyaka 19 okutuuka mu 2025.<ref name=":4" /> Mu 2025, yasindikibwa ku Boni Consilii Girls' Vocational Secondary School mu [[:en:Isingiro_District|disitulikiti y'e Isingiro]] ng'omukulu w'essomero.<ref name=":4" />
Mu kiseera ky’obukulembeze bwe ku Immaculate Heart Girls’ School mu disitulikiti y’e Rukungiri, essomero lino lyayolesa enkulaakulana ennene mu kusoma n’empisa,<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-02-20 |title=UCE 2023 Results |url=https://immaculateheartgirls.com/uce-2023-results/ |access-date=2025-04-12 |website=Immaculate Heart Girls School |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-07-19 |title=Cutoff points to rise as S.5 selections start |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cutoff-points-to-rise-as-s-5-selections-start-1874922 |access-date=2025-12-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> era lyalaba okweyongera kw’abayizi abawandiisibwa, nga basoba mu 2000, bw’ogeraageranya n’abayizi 912 bweyali ya kalyegattako.<ref>{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Education after independence: 43 years of Immaculate Heart, Nyakibingo |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/education-after-independence-43-years-of-immaculate-heart-nyakibingo-1521900 |access-date=2025-04-12 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":3" /> Essomero lino era lyalaba enkulaakulana y’ebintu eby’omulembe n’okweyongera kw’abakozi.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Rumanzi |first=Bob |date=2025-01-16 |title=Sr. Gladys Kachope Ends 19-Year Tenure at Immaculate Heart Girls Nyakibale, Heads to Boni Consilii Girls' Vocational Secondary School |url=https://boonafm.com/sr-gladys-kachope-ends-19-year-tenure-at-immaculate-heart-girls-nyakibale-heads-to-boni-consilii-girls-vocational-secondary-school/ |access-date=2025-04-12 |website=91.8 Boona FM |language=en-US}}</ref> Kachope ye yatandikawo okugula ettaka mu pulojekiti z'ebyobulimi n'okuteekawo enteekateeka z’okutumbula eby'emmere ng’okusimba ebittooke n’okulunda ente ku ssomero lino.<ref name=":4" />
== Awaadi ==
* African Union Continental Teacher Prize<ref name=":0" />
* New Vision: Teachers Making a Difference Award<ref name=":1" />
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
jlw7n6og4e03uc3gk2s30i6grhrdj2v
George Lugalambi
0
13107
56561
51230
2026-06-26T05:26:50Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Lugalambi''' mukugu mu nkulakulanya y'emikutu gy’amawulire era nga munoonyereza, era nga yakulira e kitongole kya African Center for Media Excellence (ACME). <ref name=":5">{{Cite web |date=2011-10-11 |title=ACME secretariat |url=https://acme-ug.org/about-acme/acme-secretariat/ |access-date=2023-12-23 |website=African Centre for Media Excellence}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |date=15 May 2023 |title=Lugalambi installed Rotary Muyenga Tank-Hill president |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_160383 |access-date=2023-12-23 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-02-27 |title=Journalists Tipped on Gender Responsive, Conflict Sensitive Reporting |url=https://chimpreports.com/journalists-tipped-on-gender-responsive-conflict-sensitive-reporting/ |access-date=2023-12-23 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ACME and SEATINI Uganda Partner to Enhance Media Coverage of Trade and Development Issues |url=https://seatiniuganda.org/acme-and-seatini-uganda-partner-to-enhance-media-coverage-of-trade-and-development-issuestest-blog/ |access-date=2023-12-23 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Lugalambi is new Executive Director ACME |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/NV_135330 |access-date=2023-12-23 |website=Bukedde |language=en}}</ref> Yalondebwa ku kifo kino mu Gwomusaanvu 2022, ng’adda mu bigere bya Peter Mwesige.
== Okusoma ==
Lugalambi alina [[:en:Doctor_of_Philosophy|diguli eyookusatu mu by’obufirosoofo]] (PhD) mu by’empuliziganya okuva mu [[:en:University_of_South_Africa|yunivasite y’e South Africa]], gye yafunira diguli ye ey’okusatu mu by’amawulire n’empuliziganya mu 2006. <ref name=":5"/> <ref>{{Cite web |title=Dr. George Lugalambi Archives |url=https://www.independent.co.ug/tag/dr-george-lugalambi/ |access-date=2023-12-23 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |date=2021-02-01 |title=Tracing Makerere's journalism journey |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/tracing-makerere-s-journalism-journey-1850062 |access-date=2023-12-23 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ==
Lugalambi yali munnamawulire era omuwandiisi wamawulire mu lupapula lwa ''The Crusader'' . <ref name=":2">{{Cite web |title=George Lugalambi's schedule for 10th Global Investigative Journalism Conference |url=https://gijc17.sched.com/speaker/glugalambi |access-date=2023-12-23 |website=gijc17.sched.com}}</ref> Era ali ku kakiiko k’abalamuzi mu mpaka za Uganda National Journalism Awards. <ref name=":2" /> <ref>{{Cite web |last=murami |date=2023-08-31 |title=Parliament recognised at the 2023 Journalism Awards |url=https://www.parliament.go.ug/news/6902/parliament-recognised-2023-journalism-awards |access-date=2023-12-23 |website=www.parliament.go.ug |language=en}}</ref>
Mu 1993, oluvannyuma lw’okutikkirwa, Lugalambi yatandika okusomesa mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] . Oluvannyuma yakuzibwa n’afuuka [[:en:Senior_lecturer|omusomesa omukulu]] mu 2007 oluvannyuma lw’okufuna diguli eyookusatu mu 2006. <ref name=":4"/> Wakati wa 2008 ne 2011, yali akulira ekitongole ky’amawulire n’empuliziganya mu yunivasite eno. <ref name=":2"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web |title=African Books Collective: Public Broadcasting in Africa Series: Uganda |url=https://www.africanbookscollective.com/books/public-broadcasting-in-africa-series-uganda |access-date=2023-12-23 |website=www.africanbookscollective.com}}</ref>
Okuva mu makkati ga 2011 okutuuka ku ntandikwa ya 2017, ye yali akulira enteekateeka y’okutumbula obusobozi n’okunyweza okulondoola kw’emikutu gy’amawulire ku bitundu by’okusima amafuta, ggaasi, n’eby’okusima eby’obugagga eby’omu ttaka mu [[:en:Natural_Resource_Governance_Institute|kitongole ekifuga eby’obugagga eby’omu ttaka ekya Natural Resource Governance Institute]] . <ref name=":2"/> Yawaayo mu kibiina kya ''Global Muckrakers'' mu 2014 era n'akolagana ne ''Africa Muckraking'' mu 2017. <ref name=":2" /> Mu 2023, yalondebwa okuba pulezidenti omuggya owa [[:en:Rotary_Club|Rotary Club]] [[:en:Muyenga|Muyenga]] Tank Hill. <ref name=":0"/> Lugalambi era akwasaganya ekibiina ekikola ku by'amawulire ekya Uganda Media Sector Working Group (UMSWG) ekyatandikibwawo mu 2022. <ref name=":1" />
Lugalambi amaze emyaka egiwerako ng’omulamuzi ku kakiiko k’abalamuzi mu mpaka za Uganda National Journalism Awards. <ref name=":6">{{Cite web |last=Admin |first=ACME |date=2023-06-01 |title=Uganda National Journalism Awards 2023 open for entries |url=https://acme-ug.org/2023/06/01/uganda-national-journalism-awards-2023-open-for-entries/ |access-date=2023-12-24 |website=African Centre for Media Excellence |archive-date=2023-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224130542/https://acme-ug.org/2023/06/01/uganda-national-journalism-awards-2023-open-for-entries/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 November 2022 |title=Uganda National Journalism Awards back |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_148586 |access-date=2023-12-24 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Emisango gy’obumenyi bw’amateeka ==
Bwe yali akola mu ''The Crusader'', yakwatibwa n’aggalirwa ekiro ku Poliisi ya Kampala Central nga 17 Ogwokkuminebiri 1998. <ref name=":3">{{Cite web |date=1998-12-18 |title=Journalist arrested and charged with "promoting sectarianism" |url=https://ifex.org/journalist-arrested-and-charged-with-promoting-sectarianism/ |access-date=2023-12-23 |website=IFEX |language=en-US}}</ref> Yavunaanibwa mu maaso g’omulamuzi Jane Alividza mu kkooti ya Kampala ''okutumbula obusosoze mu bibiina ekikontana'' n’akawayiro 42 a (i) (d) ak’etteeka ly’ebibonerezo nga bwe lyakyusibwa mu Statute 9 of 1988. <ref name=":3" />
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
qpvvfm0d1iw6x56ixhkh1u52gj5v8cv
Gerald Moore (scholar)
0
13160
56578
48735
2026-06-26T05:36:12Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56578
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Moore''' (22 omwezi gwomunaana 1924 – 27 omwezi gw'ekkumineebiri 2022) yali [[:en:Independent_scholar|mumanyi eyeetongodde]] owa Bungereza.
== Ebikwata ku bulamu bwe ==
Moore yazaalibwa mu [[:en:Chiswick,_London|Chiswick, London]], owa Rex Moore, omukungu w’emyoleso, ne mukyala we, Norah (nee Sturdee), munnakatemba, nga 22 omwezi gwomunaana 1924.<ref name=":0">{{cite news|last1=Bennett|first1=Catherine|title=Gerald Moore obituary|url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/02/gerald-moore-obituary|access-date=2 February 2023|work=The Guardian|date=2 February 2023}}</ref> Yagenda mu [[:en:Dauntsey's_School|ssomero lya Dauntsey]] mu Wiltshire, era bweyaweza emyaka 17 n’ayingira mu ggye ly’oku mazzi erya [[:en:Royal_Navy|Royal Navy]], n’aweereza mu kabangali z’amagye ga Atlantic ne Arctic mu kiseera kya Ssematalo 2.<ref name=":0" /> Oluvannyuma yasomera mu [[:en:Emmanuel_College,_Cambridge|Emmanuel College, Cambridge]], gye yafunira diguli ey’omutindo ogusooka mu Lungereza.<ref name=":0" /> <ref>{{Cite web |title=Gerald Moore |url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/233935/gerald-moore/ |access-date=8 January 2022 |website=Penguin Random House}}
</ref>
Moore yasomesa mu yunivasite nnyingi, omuli [[:en:University_of_Sussex|Sussex]], [[:en:University_of_Hong_Kong|Hong Kong]], [[Makerere University, Uganda|Makerere]], [[:en:University_of_Ife|Ife]], [[:en:University_of_Port_Harcourt|Port Harcourt]], [[:en:University_of_Jos|Jos]] ne [[:en:University_of_Wisconsin-Madison|Yunivasite y’e Wisconsin-Madison]] . Ekifo kye yasembayo okusomesa kyali mu [[:en:Trieste|Trieste]] . Okusinga yali mumanyi w’ebitontome eby’omulembe gwa African [[Lungereza|anglophone]] ne [[:en:Francophone|francophone]] . Ne [[:en:Ulli_Beier|Ulli Beier]], yalongoosa ekitabo ekikwata ku ''Modern Poetry from Africa'' (1963), [[:en:Anthology|ekitabo ekikuŋŋaanyiziddwa]] ekijjuvu, ekyaddamu okufulumizibwa mu 1984 nga ''[[:en:The_Penguin_Book_of_Modern_African_Poetry|The Penguin Book of Modern African Poetry]]'' .<ref name="Penguin">{{Cite book |year=1998 |title=The Penguin Book of Modern African Poetry |publisher=Penguin |editor-last=Gerald Moore and Ulli Beier |location=London and New York}}
</ref>
== Obulamu bwe ==
Mu 1949, yawasa Joy Fisher, omukuumi w’etterekero ly’ebitabo, era gwe yazaala naye abaana basatu.<ref name=":0" /> Abafumbo bano baayawukana mu 1973, era oluvannyuma Moore yawasa Miriam Garzitto.<ref name=":0" />
Moore yali abeera mu [[:en:Worthing|Worthing, Sussex]],<ref>{{Cite journal |last=Moore |first=Gerald |year=2002 |title=Senghor: Poet of Night |journal=Research in African Literatures |volume=33 |issue=4 |pages=51–59 |doi=10.1353/ral.2002.0117}}
</ref> nga tannagenda [[:en:Udine|Udine]] mu YItaly. Oluvannyuma yaddayo e Sussex, mu 2010, oluvannyuma lwa mukyala we Miriam okufa. Moore yafa nga 27 omwezi gwekkumineebiri 2022, ku myaka 98.<ref name=":0" />
== Emirimu emikulu ==
* ''Abawandiisi Musanvu Abafirika'' . London: Ekitongole ky’amawulire ekya Yunivasite ya Oxford, 1962.
* ''Ebitontome eby’omulembe okuva mu Afrika'' (ed. ne Ulli Beier). Harmondsworth: Penguin, 1963 (Ebitabo bya Penguin eby’Afirika). Yalongoosebwamu nga ''The Penguin Book of Modern African Poetry'', ekitabo eky’okuna, 1999.
* ''Ebiwandiiko bya Afirika ne Yunivasite'' . Ibadan: Ekitongole ky’amawulire ekya Ibadan University Press (ku lwa Congress for Cultural Freedom, 1965.
* ''Olulimi Olulonde: Okuwandiika Olungereza mu Nsi Ez’obutiti'' . Harlow: Longmans, 1969. Omuwandiisi w’ebitabo.
* ''[[:en:Wole_Soyinka|Wole Soyinka]]'' . London: Evans brothers, 1971.
* ''Abawandiisi b'Afirika kkumi na babiri'' . London: Hutchinson, 1980 (Etterekero ly’ebitabo erya Yunivasite erikwata ku Afrika).
'''Nga omuvvuunuzi:'''
* [[:en:Mongo_Beti|Beti, Mongo]] . ''Kristo Omwavu ow'e Bomba'' . Long Grove, Illinois: Ekitundu ky’amayengo, 2005.
* Beti, Mongo. ''Jjukira Ruben.'' Heinemann, mu kibuga London, 1980
* [[:en:Tchicaya_U_Tam'si|Tchikaya U Tam'si]] . ''Ebitontome Ebirondeddwa.'' Heinemann, mu kibuga London, 1970
* [[:en:Henri_Lopès|Lopes, Henri]], abawandiisi b’ebitabo. ''Okukaaba Okuseka.'' Abasomi ab’ensi yonna, London, 1987
== Ebijuliziddwa ==
m6c7fc07rt9e21jrb9t7fdptxwun1g8
Wakooli Godfrey Matembu
0
13185
56514
48971
2026-06-25T20:51:13Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56514
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}'''Wakooli Godfrey Matembu''' (yazaalibwa nga 26 Ogwomwenda 1986) munnabyabufuzi wa Uganda era memba wa National Resistance Movement (NRM). Abadde mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] okuva mu 2021 ng'omubaka wa Palamenti owa Butiru County mu [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti ya Manafwa]].<ref name="MPDB">{{Cite web |title=Hon. Wakooli Godfrey – Members of Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkZ6Uk9yT2Jic3RhUW92ZUNkR201cmc9PSIsInZhbHVlIjoiV0JpOFJHbG9hdzVIM2hsYjhGaEpNdz09IiwibWFjIjoiZTQzNGZmMzljOWFmMDNkZjAxZTVmOTEzZTJhYmMzZjM0Y2FiYzcxYTY0OWNlNWE4MzRjMjI3YWQzZjIzYTc4YyIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="GCIC">{{Cite web |date=3 August 2021 |title=Members of the 11th Parliament (2021–2026) |url=https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Government Citizen Interaction Centre |publisher=Government of Uganda |archive-date=16 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416024346/https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Wakooli yalondebwa mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ey’ekkumi n’emu]] mu kulonda kwa bonna okwa 2021, n’awangula ekifo ky’esaza lya Butiru n’obululu 16,070 ku tikiti ya NRM.<ref>{{Cite web |title=Wakooli Godfrey - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/wakooli-godfrey-8006/ |access-date=2025-08-26 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> <ref name="EC2021">{{Cite web |date=23 February 2021 |title=General Parliamentary Elections, 2021 – Results |url=https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Electoral Commission of Uganda}}</ref>
Akola ku kakiiko ka palamenti akakola ku by'okwerinda n'eby'omunda.<ref name="PWRoster">{{Cite web |date=August 2023 |title=Membership of the Defence and Internal Affairs Committee (2023–2024) |url=https://ftp.parliament.go.ug/sites/default/files/2023-08/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS%20COMMITTEE%20%282023-2024%29_0.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="Roster2024">{{Cite web |date=November 2024 |title=The Committee on Defence and Internal Affairs – Membership (2024–2026) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/THE%20COMMITTEE%20ON%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref> Mu kakiiko ne mu lukiiko olukulu, ayambako mu kulondoola ebitongole by'ebyokwerinda n'eby'omunda, nga mw'otwalidde n'okwetegereza okusaba kw'ebyenfuna okw'omunda eri Minisitule y'ebyokwanirira n'ensonga ezikwata ku Police Exodus SACCO.<ref name="SuppReq">{{Cite web |date=30 March 2023 |title=Defence Ministry's supplementary request hangs in balance |url=https://www.parliament.go.ug/news/686/defence-ministrys-supplementary-request-hangs-balance |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="SACCO">{{Cite web |date=15 March 2023 |title=Defence Committee to examine Police Sacco bank accounts |url=https://www.parliament.go.ug/news/734/defence-committee-examine-police-sacco-bank-accounts |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref>{{cite news|last=Kasirye|first=Fahad|title=MPs chase away Ministry of Defence officials over budget|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mps-chase-away-ministry-of-defence-officials-over-budget-4084924|work=Daily Monitor|date=13 January 2023|access-date=16 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 March 2023 |title=High cost of printing passports worries MPs |url=https://www.parliament.go.ug/index.php/news/691/high-cost-printing-passports-worries-mps |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref>
== Emirimu gye mu kitundu ==
Wakooli yetaba mu kulwana okuddaabiriza enguudo mu ssaza ly’e Butiru. Mu mwezi Gwokuna 2025, kilomita 10.7 Okuddaabiriza enguudo '''Butiru–Makenya–Tororo''' kwatongozebwa wansi w’enteekateeka ya National Oil seed Program (enteekateeka ya IFAD–Govumenti ya Uganda), ng’emikutu gy’amawulire egy’omu kitundu gijuliza Wakooli ku migaso gy’ebyenfuna egisuubirwa eri abalimi n’abasuubuzi wakati wa Manafwa ne Disitulikiti y’e Tororo eriraanyewo.<ref name="ElgonFM">{{cite news|title=Rehabilitation of Butiru–Makenya–Tororo Road Launched in Manafwa|url=https://elgonfm.com/public/news/details/1215/rehabilitation-of-butiru-makenya-tororo-road-launched-in-manafwa|work=Elgon FM|date=17 April 2025|access-date=16 August 2025}}</ref><ref name="URN">{{cite news|title=Butiru–Makenya–Tororo Road rehabilitation begins|url=https://www.ugandaradionetwork.net/story/-butirumakenyatororo-road-rehabilitation-begins|work=Uganda Radio Network|date=17 April 2025|access-date=16 August 2025}}</ref> Emabegako, yali ayogedde mu lujjudde ku kweraliikirira ku mbeera y’oluguudo luno n’ebiseera by’ensimbi.<ref>{{cite news|title=Manafwa MPs on the spot over poor state of Butiru–Tororo road|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/manafwa-mps-on-the-spot-over-poor-state-of-butiru-tororo-road-4286166|work=Daily Monitor|date=28 June 2023|access-date=16 August 2025}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’ababaka ba Palamenti ey’ekkumi n’emu]]
* [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Manafwa]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Official website
* [https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkZ6Uk9yT2Jic3RhUW92ZUNkR201cmc9PSIsInZhbHVlIjoiV0JpOFJHbG9hdzVIM2hsYjhGaEpNdz09IiwibWFjIjoiZTQzNGZmMzljOWFmMDNkZjAxZTVmOTEzZTJhYmMzZjM0Y2FiYzcxYTY0OWNlNWE4MzRjMjI3YWQzZjIzYTc4YyIsInRhZyI6IiJ9 Hon. Wakooli Godfrey] at the Parliament of Uganda
02gx93sdr1mnawhbofcfwjzwv6e4rte
George Didi Bhoka
0
13188
56553
48980
2026-06-26T05:23:14Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56553
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Didi Bhoka''' musawo era munnabyabufuzi Munnayuganda, akola nga omubaka wa Palamenti mu [[Obongi District|Obongi]] County mu Palamenti ya Uganda.<ref name="newvision">{{Cite web |title=Know Your MP-Elect: Dr George Didi Bhoka |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-dr-george-didi-bhoka-NV_94463 |access-date=2026-03-02 |publisher=New Vision}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Bhoka alina diguli eyookubiri mu by’obusawo n’okulongoosa okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], diguli eyookubiri mu by’obulamu bw’abantu okuva mu yunivasite ya Leeds, diguli eyookubiri mu by’obusuubuzi okuva mu yunivasite ya Heriot-Watt, ne satifikeeti mu mateeka agafuga emirimu okuva mu Law Development Centre.<ref name="newvision">{{Cite web |title=Know Your MP-Elect: Dr George Didi Bhoka |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-dr-george-didi-bhoka-NV_94463 |access-date=2026-03-02 |publisher=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-dr-george-didi-bhoka-NV_94463 "Know Your MP-Elect: Dr George Didi Bhoka"]. New Vision<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-03-02</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Bhoka nga tannayingira byabufuzi bya kulonda, yakolera mu kitongole ky’ebyobulamu mu Uganda. Yalina ebifo mu by’obulamu mu disitulikiti, UNICEF Uganda, ne Amref Health Africa, gye yayambako mu kuddukanya enteekateeka z’ebyobulamu n’enteekateeka z’ebyobulamu mu kitundu.<ref>{{cite news|title=MP Dr. Bhoka appointed Amref South Sudan Country Director|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/obongi-mp-dr-bhoka-named-amref-south-sudan-country-director-3431534|publisher=Daily Monitor|access-date=2026-03-02}}</ref>
== Emurimu gye mu by'obufuzi ==
Bhoka yalondebwa nga omubaka wa palamenti mu saza lya Obongi mu [[2021 Ugandan general election|kulonda kwa Uganda okwa 2021]] .<ref>{{Cite web |date=2021-06-30 |title=Parliament sends MPs to villages to fight Covid-19 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/parliament-sends-mps-to-villages-to-fight-covid-19-3456302 |access-date=2026-03-02 |publisher=Daily Monitor}}</ref> Mu Palamenti, abadde yeenyigira mu nteekateeka z’ebyobulamu n’okutumbula embeera z’abantu, omuli enteekateeka z’okutumbula enkola y’ebyobulamu mu byalo n’okumanyisa abantu ku nsonga z’ebyobulamu by’abantu.
== Ebijuliziddwa ==
{{reflist}}
julsbrbmp2tbi4i4doucyr4d8nm85ct
56554
56553
2026-06-26T05:23:36Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[George Didi Bhoka, omuwandiisi w’ebitabo]] to [[George Didi Bhoka]]: Misspelled title
56553
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George Didi Bhoka''' musawo era munnabyabufuzi Munnayuganda, akola nga omubaka wa Palamenti mu [[Obongi District|Obongi]] County mu Palamenti ya Uganda.<ref name="newvision">{{Cite web |title=Know Your MP-Elect: Dr George Didi Bhoka |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-dr-george-didi-bhoka-NV_94463 |access-date=2026-03-02 |publisher=New Vision}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Bhoka alina diguli eyookubiri mu by’obusawo n’okulongoosa okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], diguli eyookubiri mu by’obulamu bw’abantu okuva mu yunivasite ya Leeds, diguli eyookubiri mu by’obusuubuzi okuva mu yunivasite ya Heriot-Watt, ne satifikeeti mu mateeka agafuga emirimu okuva mu Law Development Centre.<ref name="newvision">{{Cite web |title=Know Your MP-Elect: Dr George Didi Bhoka |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-dr-george-didi-bhoka-NV_94463 |access-date=2026-03-02 |publisher=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-dr-george-didi-bhoka-NV_94463 "Know Your MP-Elect: Dr George Didi Bhoka"]. New Vision<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-03-02</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Bhoka nga tannayingira byabufuzi bya kulonda, yakolera mu kitongole ky’ebyobulamu mu Uganda. Yalina ebifo mu by’obulamu mu disitulikiti, UNICEF Uganda, ne Amref Health Africa, gye yayambako mu kuddukanya enteekateeka z’ebyobulamu n’enteekateeka z’ebyobulamu mu kitundu.<ref>{{cite news|title=MP Dr. Bhoka appointed Amref South Sudan Country Director|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/obongi-mp-dr-bhoka-named-amref-south-sudan-country-director-3431534|publisher=Daily Monitor|access-date=2026-03-02}}</ref>
== Emurimu gye mu by'obufuzi ==
Bhoka yalondebwa nga omubaka wa palamenti mu saza lya Obongi mu [[2021 Ugandan general election|kulonda kwa Uganda okwa 2021]] .<ref>{{Cite web |date=2021-06-30 |title=Parliament sends MPs to villages to fight Covid-19 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/parliament-sends-mps-to-villages-to-fight-covid-19-3456302 |access-date=2026-03-02 |publisher=Daily Monitor}}</ref> Mu Palamenti, abadde yeenyigira mu nteekateeka z’ebyobulamu n’okutumbula embeera z’abantu, omuli enteekateeka z’okutumbula enkola y’ebyobulamu mu byalo n’okumanyisa abantu ku nsonga z’ebyobulamu by’abantu.
== Ebijuliziddwa ==
{{reflist}}
julsbrbmp2tbi4i4doucyr4d8nm85ct
Hairat Balogun
0
13207
56760
49087
2026-06-26T07:18:26Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56760
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hairat Aderinsola Balogun''', ''née'' '''Alatishe''', [[:en:Officer_of_the_Order_of_the_Niger|OON]] (yazaalibwa 1941) munnamateeka Omunigeria, omukyala eyasooka okubeera [[:en:Attorney_General_of_Lagos_State|Ssaabawolereza wa Gavumenti mu ssaza ly'e Lagos]].<ref name="Oyeweso">Siyan Oyeweso, [https://www.researchgate.net/publication/286457836_BREAKING_THE_YOKE_OF_PATRIARCHY_NIGERIAN_WOMEN_IN_THE_VARIOUS_PROFESSIONS_POLITICS_AND_GOVERNANCE_1914-2014 Breaking the Yoke of Patriarchy: Nigerian Women in the various Professions, Politics and Governance, 1914-2014], 2014, pp.13-14.</ref>
== Ebyafaayo bye ==
Hairat Balogun yazaalibwa nga 10 Ogwekkumi 1941, muwala w’omusiraamu omugagga omuguzi wa cocoa Alhaji Jinodu Alatishe (The Balogun Of Ijebuland). Yagenda e [[Great Britain|Bungereza]] ku myaka kkumineebiri okusomerayo siniya, nga tannasoma mateeka ku [[:en:Lincoln's_Inn|Lincoln’s Inn]].<ref name="Encomiums">[https://www.vanguardngr.com/2011/07/encomiums-as-hairat-balogun-launches-law-memoirs/ Encomiums as Hairat Balogun launches law memoirs], 24 July 2011. Accessed 12 March 2020.</ref> Yayitibwa mu [[:en:English_bar|bannamateeka Abangereza]], ng'alina emyaka 21, nga 5 Ogwokubiri 1963 ne mu bannamateeka aba Nigeria nga 13 Ogwomusanvu 1963.<ref name="Onyekwere">Joseph Onyekwere, [https://web.archive.org/web/20220126074700/https://guardian.ng/features/nigerian-law-school-has-outlived-its-usefulness-2/ ‘Nigerian law school has outlived its usefulness’], ''[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]'', 6 February 2018. Accessed 12 March 2020.</ref> Mu 1981 yalondebwa ng'omuwandiisi w'enkalakalira eyasooka mu [[:en:Nigerian_Bar_Association|kibiina kya bannamateeka mu Nigeria]], era n'akwata ofiisi eno okutuusa mu 1983.<ref name="Oyeweso" />
Hairat Balogun Life-Bencher era ye Ssentebe omukyala eyasooka mu Body of Benchers. Era ye mukyala eyasooka okubeera mmemba ku lukiiko lw'ekibiina [[:en:International_Bar_Association|ekigatta bannamateeka mu nsi yonna]]. Mmemba eri [[:en:International_Federation_of_Women_Lawyers|ekibiina ekigatta bannamateeka abakyala mu nsi yonna]] (FIDA) obulamu bwe bwonna. Yafuulibwa [[:en:Officer_of_the_Order_of_Niger|Officer of the Order of Niger]] olw’obuweereza bwe yakola mu mulimu gw’amateeka mu Nigeria.
Mu 2011,yafulumya ebitabo bye eby’okujjukira eby’amateeka. Mu 2012 yafuuka pulezidenti omukyala eyasooka owa [[:en:Rotary_Club|Rotary Club]] ye [[:en:Lagos|Lagos]] era n'akwata obwapulezidenti okutuusa mu 2013.<ref>[https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/07/22/soboma-ajumogobia-a-rotarians-call-to-service/ Soboma Ajumogobia: A Rotarian's Call to Service], ''This Day'', 22 July 2017. Accessed 12 March 2020.</ref> Mu 2016 yasiimibwa n'engule mu Nigerian Legal Awards (NLA).<ref>[https://thenationonlineng.net/nigerias-oldest-woman-judge-others-honoured/ Nigeria’s oldest woman judge, others to be honoured], ''The Nation'', 20 September 2016. Accessed 12 March 2020.</ref>
== Byakoze ==
* ''Okuweereza mu Mazima n’Obwenkanya'', 2011
== Ebijuliziddwa ==
<references />
6uiyn2f2r2f6iun8fien6wiq94tl5dp
Gilbert Olanya
0
13229
56601
49265
2026-06-26T05:44:40Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56601
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gilbert Olanya''' Munnayuganda ow'eby'obufuzi eyaweerezaako nga mmemba wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ng'akiikirira Kilak South ku tikiti y'ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] . <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2020-12-25 |title=Panic as Gilbert Olanya's aide is assaulted |url=https://www.independent.co.ug/panic-as-gilbert-olanyas-aide-is-assaulted/ |access-date=2021-08-17 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Museveni's rule is God's plan, says MP Olanya |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1536748 |access-date=2021-08-17 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Olanya Gilbert - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/olanya-gilbert-6859/ |access-date=2023-02-04 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Olanya yasoma diguli ye esooka eya Arts mu by’enjigiriza wansi wa sikaala, n’atikkirwa mu [[Uganda Christian University]] mu mwaka gwa 2000. Gilbert Olanya era yagenda n’afuna diguli ye eyookubiri mu by’enjigiriza okuva mu Kampala International University mu mwaka gwa 2006. Era yayongera n'afuna PhD mu kulabirira n'okuddukanya eby’enjigiriza okuva mu yunivasite y’e Kyambogo mu mwaka gwa 2025.
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Olanya yalondebwa mu palamenti okuva e Kilak South ku tikiti ya FDC. Ono mmemba mu kibiina kya Acholi Parliamentary Group era akola nga Ssaabawandiisi w’ekibiina kino (APG). Mu kulonda kwa Sipiika mu palamenti ey’ekkumi n’emu, yawakanya okuwagira omubaka wa Palamenti ow’essaza ly’e Omoro [[Jacob Oulanyah]] ku ofiisi ya sipiika <ref>{{Cite web |date=2021-03-08 |title=MP Gilbert Olanya dismisses Acholi group endorsement of Oulanyah for speaker |url=https://www.independent.co.ug/mp-gilbert-olanya-dismisses-acholi-group-endorsement-of-oulanyah-for-speaker/ |access-date=2021-08-17 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> okuva mu APG ng’alabula nti okuwagira ng’okwo kuyinza okuvaamu ebyobufuzi eby’ebibiina n’ebika ekiyinza okukosa APG singa omuntu eyeesimbyewo alemwa okuwangula. Mu Gwomukaaga gwa 2020, Olanya yakwatibwa n’aggalirwa wamu ne munne, [[Odonga Otto|Samuel Odonga Otto]] akiikirira Aruu South, n’abantu abalala babiri olw’okwekalakaasa nga bawakanya engeri [[Gulu Hospital|eddwaaliro ly’e Gulu]] gye lyali likwatamu ekirwadde kya COVID-19 . <ref>{{Cite web |title=MPs Odonga Otto, Gilbert Olanya Arrested for Staging Illegal Protest |url=https://ugandaradionetwork.net/story/mps-odonga-otto-gilbert-olanya-arrested-in-gulu |access-date=2021-08-17 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Baavunaanibwa omusango gw’okukuma omuliro mu bantu okukola effujjo n’ebikolwa eby’obulagajjavu ebiyinza okuvaako endwadde ezisiigibwa okusaasaana. <ref>{{Cite web |date=2020-06-01 |title=MPs Odonga Otto, Gilbert Olanya charged with incitement of violence |url=https://www.independent.co.ug/mps-odonga-otto-gilbert-olanya-charged-with-incitement-of-violence/ |access-date=2021-08-17 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Olanya yavumirirwa abantu abamu okuva mu kitundu ky’e Acholi olw’enkolagana n'okusemberera ennyo oludda lw'ababaka oluvuganya gavumenti ne gavumenti mu ngeri etasuubirwa. Oluvannyuma yavaayo okutangaaza nti ekirowoozo ky’okukolagana wakati w’ababaka ba palamenti ab’oludda oluvuganya okuva mu Sub-region ne gavumenti tekyasibuka mu babaka wabula kyali kirowoozo kya gavumenti yennyini. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-04-17 |title=Gilbert Olanya: Gov't initiated cooperation idea with Acholi opposition MPs |url=https://www.independent.co.ug/gilbert-olanya-govt-initiated-cooperation-idea-with-acholi-opposition-mps/ |access-date=2025-10-15 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ==
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
== Laba ne ==
* [[:en:Anthony_Akol|Akol Anthony]] .
* [[Lucy Akello|Akello Lucy, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
god371w3r5x08bkfvacnpcy5ugxxnhj
Godfrey Kabbyanga
0
13247
56631
49440
2026-06-26T05:55:13Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56631
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Kabbyanga Baluku''' (yazaalibwa 5 Ogwokutaano 1974) munnayuganda, munnabyabufuzi era mu kiseera kino akola nga Minisita omubeezi ow'okulungamya eggwanga mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti ya Uganda]] . Yalondebwa ku kifo kino nga 8 Ogwomukaaga 2021. <ref name="CabinetList2021">{{Cite web |date=2021-06-09 |title=Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430634 |access-date=2025-06-07 |website=Daily Monitor}}</ref>
Nga tannalondebwa mu kabineti, Kabbyanga yali mukulembeze wa gavumenti ez’ebitundu omututumufu, yawereza ebisanja bibiri eby’omuddiring’anwa nga Meeya wa Munisipaali y’e [[:en:Kasese|Kasese]] okuva mu 2011 okutuuka mu 2021. <ref name="KabbyangaProfileNBS">{{Cite web |date=2021-06-15 |title=PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance? |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ |access-date=2025-06-07 |website=Nile Post}}</ref> Mmemba w’ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).
== Obuto bwe n’okusoma ==
Godfrey Kabbyanga Baluku yazaalibwa nga 5 Ogwokutaano 1974 mu ssaza ly’e Kisinga mu [[:en:Kasese_District|Disitulikiti y’e Kasese]], mu maka g'omwami no'mukyala Modesto Kabbyanga. Yasomera mu Kisinga Primary School, Saadi Memorial Secondary School, n'oluvannyuma Kasese High School okusoma siniya.
Yasomera ku [[:en:Uganda_Martyrs_University|Uganda Martyrs University]], gye yatikkirwa diguli mu demokulasiya n’enkulaakulana. Ono era alina Dipulooma mu kuddukanya abakozi okuva mu [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] (UMI) ne Dipuloma mu mateeka okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]] (LDC) mu Kampala. <ref name="KabbyangaProfileNBS">{{Cite web |date=2021-06-15 |title=PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance? |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ |access-date=2025-06-07 |website=Nile Post}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ "PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance?"]. ''Nile Post''. 15 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 June</span> 2025</span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
=== Emirimu egyasooka ===
Nga tannayingira byabufuzi, Kabbyanga yakola emirimu gy'okuddukanya egy’enjawulo n’okussa essira ku bantu. Yakola nga Community Development Officer mu Kasese Local Government era oluvannyuma n’akola nga Program Officer wa Catholic Relief Services. <ref name="KabbyangaProfileNBS">{{Cite web |date=2021-06-15 |title=PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance? |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ |access-date=2025-06-07 |website=Nile Post}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ "PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance?"]. ''Nile Post''. 15 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 June</span> 2025</span>.</cite></ref> Era yalina ekiseera nga General Manager wa Radio Maria ey'Obulabirizi bw’Abakatuliki e Kasese.
=== Meeya wa Munisipaali y’e Kasese (2011–2021) ===
Mu 2011, Kabbyanga yalondebwa ku bwa Meeya wa Munisipaali y’e Kasese ku tikiti y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). Yaddamu okulondebwa mu kisanja ekyokubiri eky’emyaka etaano mu 2016, n’awangula eyali omuvuganya okuva mu kibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC), ekibadde n’obuwagizi obw’amaanyi mu disitulikiti eno okuva edda. <ref name="MayorWin2016">{{Cite web |date=2016-03-03 |title=NRM’s Kabyanga retains Kasese mayoral seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-kabyanga-retains-kasese-mayoral-seat-1616710 |access-date=2025-06-07 |website=Daily Monitor}}</ref>
Mu myaka kkumi gye yamala nga meeya, obuwereeza bwe bwassa essira ku nkulaakulana omuli okukola enguudo, okukendeeza ku mataba, n’okutumbula empeereza ya munisipaali. <ref name="KabbyangaProfileNBS">{{Cite web |date=2021-06-15 |title=PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance? |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ |access-date=2025-06-07 |website=Nile Post}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ "PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance?"]. ''Nile Post''. 15 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 June</span> 2025</span>.</cite></ref> Ebbanga lye era lyalimu okusoomoozebwa okw’okuddukanya embeera y’ebyobufuzi e Kasese naddala oluvannyuma lw’okulwanagana okwaliwo mu [[:en:2016_Kasese_clashes|2016 e Kasese]] wakati w’abebyokwerinda by’eggwanga lya Uganda n’abakuumi b’Obwakabaka bwa [[:en:Rwenzururu|Rwenzururu]].<ref>{{Cite web |date=2021-01-18 |title=Kasese leaders demand for release of Rwenzururu king |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/kasese-leaders-demand-for-release-of-rwenzururu-king--3259838 |access-date=2025-06-07 |website=NTV Uganda}}</ref>
Mu 2020, Kabbyanga yalangirira nti tagenda kuddamu kwesimbawo mu kisanja kyakusatu ku bwameeya. Mu kifo kyekyo yavuganya mu kamyufu ka k'ekibiina kya NRM ku kifo kya paalamenti ye Munisipaali y’e Kasese kyokka natawangula.<ref name="NRMPrimaryLoss2020">{{Cite web |date=2020-09-05 |title=Kasese Municipality Mayor Kabyanga loses NRM MP flag to former LDU |url=https://nilepost.co.ug/2020/09/05/kasese-municipality-mayor-kabyanga-loses-nrm-mp-flag-to-former-ldu/ |access-date=2025-06-07 |website=Nile Post}}</ref>
=== Minisita omubeezi avunaanyizibwa ku kulungamya eggwanga ===
Wadde teyawangula mu kamyufu ka NRM, Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] yalonda Kabbyanga ku kabineti ye oluvannyuma lw’okulonda kwa bonna okwa 2021. Nga 8 Ogwomukaaga 2021, yalondebwa okuba Minisita omubeezi ow’okulungamya eggwanga, ekifo ekiri wansi wa minisitule ya tekinologiya, amawulire n’empuliziganya n’okulungamya eggwanga. <ref name="CabinetList2021">{{Cite web |date=2021-06-09 |title=Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430634 |access-date=2025-06-07 |website=Daily Monitor}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430634 "Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President"]. ''Daily Monitor''. 9 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 June</span> 2025</span>.</cite></ref> Akola ne minisita omukulu, Dr. [[:en:Chris_Baryomunsi|Chris Baryomunsi]] .
Mu kifo ky’obwaminisita, Kabbyanga avunaanyizibwa ku mpuliziganya za gavumenti, okutumbula mwoyo wa ggwanga, n’okubunyisa amawulire agakwata ku pulogulaamu n’enkola za gavumenti. Abadde yeenyigira nnyo mu kampeyini z’olukale ezikwata ku nteekateeka nga Parish Development Model (PDM) n’okumanyisa enkola ya gavumenti ku nsonga z’eggwanga ez’enjawulo. <ref>{{Cite web |date=2022-09-28 |title=Govt explains plan to have all Ugandans on PDM |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/govt-explains-plan-to-have-all-ugandans-on-p-142823 |access-date=2025-06-07 |website=New Vision}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kasese_District|Disitulikiti y'e Kasese]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist|refs=<ref name="CabinetList2021">{{cite web|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-cabinet-list-jessica-alupo-new-vice-president-3430634|title=Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President|website=Daily Monitor|date=2021-06-09|access-date=2025-06-07}}</ref>
<ref name="KabbyangaProfileNBS">{{cite web |title=PROFILE: Who is Godfrey Kabyanga, the new State Minister for ICT and National Guidance? |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/15/profile-who-is-godfrey-kabyanga-the-new-state-minister-for-ict-and-national-guidance/ |website=Nile Post |date=2021-06-15 |access-date=2025-06-07}}</ref>
<ref name="KaseseGuide">{{cite web |title=Who is Who in Kasese Guide 2019-2021 |url=https://www.kaseseguide.com/who-is-who/kasese-guide-2019/ |website=Kasese Guide |date=2019 |access-date=2025-06-07 |quote=Born on May 5, 1974 to Mr. and Mrs. Modesto Kabbyanga}}</ref>
<ref name="MayorWin2016">{{cite web |title=NRM’s Kabyanga retains Kasese mayoral seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-kabyanga-retains-kasese-mayoral-seat-1616710 |website=Daily Monitor |date=2016-03-03 |access-date=2025-06-07}}</ref>
<ref name="NRMPrimaryLoss2020">{{cite web |title=Kasese Municipality Mayor Kabyanga loses NRM MP flag to former LDU |url=https://nilepost.co.ug/2020/09/05/kasese-municipality-mayor-kabyanga-loses-nrm-mp-flag-to-former-ldu/ |website=Nile Post |date=2020-09-05 |access-date=2025-06-07}}</ref>}}
80ypdhoxaxgaepszhbbno2h2g9sowwl
George Shepperson, omuwandiisi w’ebitabo
0
13267
56570
49516
2026-06-26T05:30:30Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56570
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George "Sam" Albert Shepperson''' [[CBE]] (7 Ogw,oluberyeberye 1922 – 2 Ogw'okunna 2020) <ref>{{cite news|title=George Shepperson obituary|url=https://www.thetimes.com/uk/scotland/article/george-shepperson-obituary-zwpccwpng|access-date=13 July 2020|work=[[The Times]]|date=12 May 2020}}
</ref> yali muzungu omunnabyafaayo era [[:en:African_studies|omufirika omuyivu]], eyamanyibwa naddala olw'omulimu gwe yakola ku [[:en:History_of_Malawi|byafaayo bya batuze ba Malawi]] [[:en:African-American_studies|n'Abafirika-Amerika]] . Yali William Robertson omukenkufu w’ebyafaayo bya Commonwealth n’ebungereza mu [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite y’e Edinburgh]] okuva mu 1963 okutuuka mu 1986.<ref>{{Cite web |title=George Albert Shepperson |url=https://www.docs.is.ed.ac.uk/docs/lib-archive/bgallery/Gallery/records/nineteen2/shepperson.html |access-date=2025-07-31 |website=www.docs.is.ed.ac.uk}}</ref> Yalondebwa [[:en:Order_of_the_British_Empire|okuba omuddumiizi we biragiro bya matwale nga British]] mu 1989.
== Obulamu obuto n’emirimu gye ==
George "Sam" Shepperson yazaalibwa mu [[:en:Peterborough|Peterborough]], mu kiseera ekyo ekitundu kya [[:en:Northamptonshire|Northamptonshire]], mu 1922, mutabani makanika (fitter) . Yasomera mu [[:en:The_King's_(The_Cathedral)_School|ssomero lya King’s School, Peterborough]], era yasoma Ebyafaayo n’Olungereza mu [[:en:St_John's_College,_Cambridge|St John’s College, Cambridge]] . Yamaliriza ebbaluwa ye ey’obuyigirize oluvannyuma lw’okuweereza mu lutalo. Yaweebwa omulimu mu [[:en:Northamptonshire_Regiment|Northamptonshire Regiment]] mu gw'okubiri 1943, ng’alina [[:en:Service_number|ennamba y’obuweereza]] 264651,<ref>{{London Gazette|issue=35984|date=16 April 1943|page=1811|supp=y}}</ref> era yali [[:en:Secondment|kyiyambi]] mu ggye lya [[:en:King's_African_Rifles|King’s African Rifles]] okuva mu 1943 okutuuka mu 1946 ng’omuserikale mu kibinja ky'ekkumi n'essatu ( [[:en:Nyasaland|Nyasaland]] ) Battalion, nga kisinzira mu [[:en:Kenya_Colony|Kenya]], [[:en:Tanganyika_Territory|Tanganyika]], [[:en:British_Ceylon|Ceylon]], [[:en:British_Raj|India]] ne [[:en:British_rule_in_Burma|Burma]] . Bwe yali asimbiddwa mu [[:en:East_Africa|East Africa]], yafuna okwagala eri ebyafaayo by’obwakabaka bwa Bungereza ne Afirika.
Shepperson yatandika omulimu gw'okusomesa ebyafaayo bya Imperial n'Amerika mu [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite y'e Edinburgh]] mu 1948 era n'alondebwa ku ntebe ya William Robertson mu 1963, n'awummula mu 1986. <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=George Albert Shepperson |url=http://www.docs.is.ed.ac.uk/docs/lib-archive/bgallery/Gallery/records/nineteen2/shepperson.html |access-date=2020-04-08 |website=Edinburgh University Library}}</ref> Yali abadde pulofeesa omugenyi mu [[:en:Roosevelt_University|Yunivasite ya Roosevelt]] ne [[:en:University_of_Chicago|Yunivasite y'e Chicago]], [[:en:Rhode_Island_College|Rhode Island College]], kati eyitibwa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] ne [[:en:Dalhousie_University|Dalhousie University]] . Yaweebwa diguli ey’ekitiibwa (honorary doctorate) okuva mu [[:en:University_of_York|Yunivasite y’e York]] mu 1987 era yali mukenkufu mu [[:en:Harvard_University|yunivasite ya Harvard]] 1986–87. Mu 1990 Yalondebwa okuba memba ow’ekitiibwa ow’ekitongole ky’eby’enjigiriza mu Scotland.
Shepperson yali munnabyafaayo owamannyi mu [[:en:African_Diaspora|African Diaspora]], ebyafaayo by'abantu ba Africa n'okusaasaana kwabwe mu nsi yonna era yaweebwa engule ya "Distinguished Africanist" mu 2007 okuva mu [[:en:African_Studies_Association_of_the_United_Kingdom|kitongole kya African Studies Association]] mu Bungereza . Obukugu bwe mu kunoonyereza kwali [[:en:History_of_Malawi|byafaayo bya ku batuze be Malawi]], era yawandiika ku byafaayo [[:en:African-American|by’Abafirika mu Amerika]] (era yali ssentebe w’ekibiina [[:en:British_Association_for_American_Studies|kya Bungereza ekinoonyereza ku Amerika]] [[:en:British_Association_for_American_Studies|(British Association for American Studies]]) okuva mu 1971 okutuuka mu 1974) n’ebyafaayo by’abaddugavu aba Bungereza (naddala ebikwata ku kubeerawo kw’abaddugavu mu [[:en:Scotland|Scotland]] . Ebiwandiiko bye bingi, omuli ebikata ku [[:en:John_Chilembwe|John Chilembwe]] [[:en:Chilembwe_uprising|n’okwegugunga kwa Chilembwe]], birabibwa ng’ebintu eby’omugaso. ammefuga ga bafiirika'': John Chilembwe and the Origins, Setting and Significance of the Nyasaland Native Rising 1915'' (1958) kye kimu ku bitabo by’abayivu ebyasooka ku byafaayo bya Afirika era byasomebwa nnyo [[:en:Chilembwe_uprising|amawanga ng’Afirika]] oluvannyuma lw’okufulumizibwa Shepperson yawa emboozi y’obulamu bwe ng’omuwandiisi w’ebyafaayo ow’Afirika ng’omulimu gwe yawaayo mu kitabo kya ''The Emergence of African History at British Universities: An Autobiographical Approach'' (1995, ekyafulumizibwa [[:en:Anthony_Kirk-Greene|Anthony Kirk-Greene]]).<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=A Guide to the George Shepperson Collection MS Group 206 |url=http://www.library.ufl.edu/spec/manuscript/guides/shepperson.htm |access-date=2020-04-08 |website=University of Florida, Smathers Libraries}}</ref>
Yaweebwa engule ya CBE mu 1989 nga ssentebe w'akakiiko ka Scotland aka [[:en:Commonwealth_Institute|Commonwealth Institute]].<ref>{{London Gazette|issue=51772|date=16 June 1989|page=8|supp=y}}</ref>
== Ebitabo ebirondeddwamu ==
* "Ebyenjigiriza biwagira eddembe—emboozi y'enzaalwa y'afirika John Chilembwe", ''[[:en:Negro_History_Bulletin|Negro History Bulletin]]'', v. 15, January 1952.
* "Ethiopianism n'obuwangwa bwa Afirika". ''[[:en:Phylon|Phylon]]'', olunyiriri 14, (1953) .
* "Frederick Douglass ne Scotland", ''[[:en:The_Journal_of_African_American_History|Ekitabo ky'ebyafaayo by'Abafirika Abamerika]]'', 38, 3 (1953).
* ''Omufirika eyeetongodde: John Chilembwe n’ensibuko, embeera n’amakulu g’okusituka kw’enzaalwa y’e Nyasaland 1915'' (ne Thomas Price) (1958; 5th edition 1987)
* "Ebiwandiiko ku nkola y'Abazungu Abamerika ku Kuvaayo kw'Obwannakyewa bwa Afirika", ''[[:en:The_Journal_of_African_History|The Journal of African History]]'', 1, 2 (1960).
* "Ensonga ez'ebweru mu nkulaakulana y'eggwanga lya Afirika, naddala nga twesigamye ku Bungereza ey'omu masekkati ga Afrika". ''Phylon'', olunyiriri 22 (1961) .
* "Obufuzi bwa Pan-Africanism ne 'Pan-Africanism': Ebimu ku biwandiiko by'ebyafaayo", ''Phylon'', 23, No. 4 (1962).
* "Omuddugavu n'ensalo empya", ''[[:en:The_Political_Quarterly|The Political Quarterly]]'', 33, 2 (1962).
* "Okuggyawo amateeka n'endowooza y'ebyobufuzi mu Afrika", ''[[:en:Transition_(literary_journal)|Transition]]'' 12 (1964).
* ''David Livingstone ne Rovuma: Akatabo akalongoosebwa nga kalimu ennyanjula n’ebiwandiiko ebikwatagana nabyo'' (1965).
* "Abantu abava mu Afirika: oba Afirika ebweru w'eggwanga", ''African Forum'', 2 (1966)
* ''Enfumo n'ebituufu mu Malawi'' (1966) .
* ''Ensi n'abantu mu maserengeta ga Afrika'' ekyawandiikibwa [[:en:Africanus_Horton|Africanus Horton]] (ed.) (1969)
* "Enyanjula" mu ''[[:en:The_Negro|kitabo ky'Omuddugavu abali abazaalibwa mu bugereza]]'' ekyawandiikibwa [[:en:W._E._B._Du_Bois|WEB Du Bois]] (Oxford University Press, 1970)
* "Mungo Park n'omugabo gwa Scotland mu Afrika", ''[[:en:African_Affairs|Ensonga za b'Afrika]]'', 70, (1971)
* ''Joseph Booth n'aba Afirika abali mu nsi endala'' (1972) .
* "Kipling n'olutalo lw'Ababoer" mu John Goss (ed.), ''Kipling: Omusajja, omulimu gwe n'ensi ye'' (1972)
* ''Scotland, Bulaaya, n'enkyukakyuka mu Amerika'' (yalongoosebwa wamu ne [[:en:Owen_Dudley_Edwards|Owen Dudley Edwards]] ) (1976)
* "America okuyita mu Afirika ne Asia", ''[[:en:Journal_of_American_Studies|Journal of American Studies]]'', Vol. 14, No. 1, Ensonga ya Jjubiri ya [[:en:British_Association_for_American_Studies|BAAS]] (April 1980).
* "Olukungaana olw'okutaano olwa Pan-African, 1945 n'olukiiko lw'abantu bonna mu Afrika, 1958" (ne [[:en:St._Clair_Drake|St. Clair Drake]] ), ''Contributions in Black Studies'', 8, 5 (1986)
* "Malawi n'ebitontome bya Ssematalo bbiri", ''[[:en:The_Society_of_Malawi_Journal|The Society of Malawi Journal]]'', 43, 2 (1990).
* "Abantu ababeera mu Afirika: Endowooza n'embeera" mu ''Global Dimensions of the African Diaspora'', ekyasengekebwa Joseph E. Harris (1993).
* "Paul Robeson mu kibuga Edinburgh". ''[[:en:University_of_Edinburgh_Journal|Yunivasite y'e Edinburgh Journal]]'' . 37–38 (1998) mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo.
* "Ebijjukizo bya Dr Banda", ''Ekibiina kya Malawi Journal'' 51, 1 (1998).
* "Okwogera kw'ebirabo bya diguli", ''Ekibiina kya Malawi Journal'', 56, 1 (2003).
* "Obusiraamu mu masekkati ga Afrika: Ekiwandiiko eky'ebyafaayo", ''The Society of Malawi Journal'', 59, 2 (2006).
* "Ebbaluwa Ennene eya Chilembwe", ''Ekibiina kya Malawi Journal'', 68, 1 (2015).
* "Dr John McCracken: Okusiima okw'obuntu", ''Ekibiina kya Malawi Journal'', 71, 1 (2018).
== Ebijjulizidwa ==
{{Reflist}}
== Eby'okusoma ebirala ==
* [[:en:Angus_Calder|Angus Calder]], 'Okukola ''Schwarzer Orpheus'' : Janheinz Jahn ne George Shepperson',''Journal of Commonwealth Literature'' (1980).
* [[:en:Cedric_Robinson|Cedric Robinson]], 'Ebi''<nowiki/>'Notes toward a "Native" Theory of History', Review (Fernand Braudel Center)'' 4, 1 (1980).
* 'Ffe nga Abalala: Ebimu ku bigambo ku Cedric Robinson ku George Shepperson', ''Review'' (Fernand Braudel Center) 4, 1 (1980).
== Ebijjulizidwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/80018705 Yintaviyu] mu Archives ya Imperial War Museum
* [https://www.youtube.com/watch?v=Jq8SGdh1m_U Okwogera kwa Shepperson okuggulawo mu "Chilembwe Revisited Symposium"] ( [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite y'e Edinburgh]], 7 ogw'omusanvu 2015)
* [http://www.docs.is.ed.ac.uk/docs/lib-archive/bgallery/Gallery/records/nineteen2/shepperson.html Profile mu] tterekero ly’ebitabo erya Yunivasite y’e Edinburgh
a4qufu2ob93uineeivwxu7zh07dhclu
George Shepperson
0
13268
56569
49518
2026-06-26T05:30:06Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56569
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''George "Sam" Albert Shepperson''' [[CBE]] (7 Ogw,oluberyeberye 1922 – 2 Ogw'okunna 2020) <ref>{{cite news|title=George Shepperson obituary|url=https://www.thetimes.com/uk/scotland/article/george-shepperson-obituary-zwpccwpng|access-date=13 July 2020|work=[[The Times]]|date=12 May 2020}}
</ref> yali muzungu omunnabyafaayo era [[:en:African_studies|omufirika omuyivu]], eyamanyibwa naddala olw'omulimu gwe yakola ku [[:en:History_of_Malawi|byafaayo bya batuze ba Malawi]] [[:en:African-American_studies|n'Abafirika-Amerika]] . Yali William Robertson omukenkufu w’ebyafaayo bya Commonwealth n’ebungereza mu [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite y’e Edinburgh]] okuva mu 1963 okutuuka mu 1986.<ref>{{Cite web |title=George Albert Shepperson |url=https://www.docs.is.ed.ac.uk/docs/lib-archive/bgallery/Gallery/records/nineteen2/shepperson.html |access-date=2025-07-31 |website=www.docs.is.ed.ac.uk}}</ref> Yalondebwa [[:en:Order_of_the_British_Empire|okuba omuddumiizi we biragiro bya matwale nga British]] mu 1989.
== Obulamu obuto n’emirimu gye ==
George "Sam" Shepperson yazaalibwa mu [[:en:Peterborough|Peterborough]], mu kiseera ekyo ekitundu kya [[:en:Northamptonshire|Northamptonshire]], mu 1922, mutabani makanika (fitter) . Yasomera mu [[:en:The_King's_(The_Cathedral)_School|ssomero lya King’s School, Peterborough]], era yasoma Ebyafaayo n’Olungereza mu [[:en:St_John's_College,_Cambridge|St John’s College, Cambridge]] . Yamaliriza ebbaluwa ye ey’obuyigirize oluvannyuma lw’okuweereza mu lutalo. Yaweebwa omulimu mu [[:en:Northamptonshire_Regiment|Northamptonshire Regiment]] mu gw'okubiri 1943, ng’alina [[:en:Service_number|ennamba y’obuweereza]] 264651,<ref>{{London Gazette|issue=35984|date=16 April 1943|page=1811|supp=y}}</ref> era yali [[:en:Secondment|kyiyambi]] mu ggye lya [[:en:King's_African_Rifles|King’s African Rifles]] okuva mu 1943 okutuuka mu 1946 ng’omuserikale mu kibinja ky'ekkumi n'essatu ( [[:en:Nyasaland|Nyasaland]] ) Battalion, nga kisinzira mu [[:en:Kenya_Colony|Kenya]], [[:en:Tanganyika_Territory|Tanganyika]], [[:en:British_Ceylon|Ceylon]], [[:en:British_Raj|India]] ne [[:en:British_rule_in_Burma|Burma]] . Bwe yali asimbiddwa mu [[:en:East_Africa|East Africa]], yafuna okwagala eri ebyafaayo by’obwakabaka bwa Bungereza ne Afirika.
Shepperson yatandika omulimu gw'okusomesa ebyafaayo bya Imperial n'Amerika mu [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite y'e Edinburgh]] mu 1948 era n'alondebwa ku ntebe ya William Robertson mu 1963, n'awummula mu 1986.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=George Albert Shepperson |url=http://www.docs.is.ed.ac.uk/docs/lib-archive/bgallery/Gallery/records/nineteen2/shepperson.html |access-date=2020-04-08 |website=Edinburgh University Library}}</ref> Yali abadde pulofeesa omugenyi mu [[:en:Roosevelt_University|Yunivasite ya Roosevelt]] ne [[:en:University_of_Chicago|Yunivasite y'e Chicago]], [[:en:Rhode_Island_College|Rhode Island College]], kati eyitibwa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] ne [[:en:Dalhousie_University|Dalhousie University]] . Yaweebwa diguli ey’ekitiibwa (honorary doctorate) okuva mu [[:en:University_of_York|Yunivasite y’e York]] mu 1987 era yali mukenkufu mu [[:en:Harvard_University|yunivasite ya Harvard]] 1986–87. Mu 1990 Yalondebwa okuba memba ow’ekitiibwa ow’ekitongole ky’eby’enjigiriza mu Scotland.
Shepperson yali munnabyafaayo owamannyi mu [[:en:African_Diaspora|African Diaspora]], ebyafaayo by'abantu ba Africa n'okusaasaana kwabwe mu nsi yonna era yaweebwa engule ya "Distinguished Africanist" mu 2007 okuva mu [[:en:African_Studies_Association_of_the_United_Kingdom|kitongole kya African Studies Association]] mu Bungereza . Obukugu bwe mu kunoonyereza kwali [[:en:History_of_Malawi|byafaayo bya ku batuze be Malawi]], era yawandiika ku byafaayo [[:en:African-American|by’Abafirika mu Amerika]] (era yali ssentebe w’ekibiina [[:en:British_Association_for_American_Studies|kya Bungereza ekinoonyereza ku Amerika]] [[:en:British_Association_for_American_Studies|(British Association for American Studies]]) okuva mu 1971 okutuuka mu 1974) n’ebyafaayo by’abaddugavu aba Bungereza (naddala ebikwata ku kubeerawo kw’abaddugavu mu [[:en:Scotland|Scotland]] . Ebiwandiiko bye bingi, omuli ebikata ku [[:en:John_Chilembwe|John Chilembwe]] [[:en:Chilembwe_uprising|n’okwegugunga kwa Chilembwe]], birabibwa ng’ebintu eby’omugaso. ammefuga ga bafiirika'': John Chilembwe and the Origins, Setting and Significance of the Nyasaland Native Rising 1915'' (1958) kye kimu ku bitabo by’abayivu ebyasooka ku byafaayo bya Afirika era byasomebwa nnyo [[:en:Chilembwe_uprising|amawanga ng’Afirika]] oluvannyuma lw’okufulumizibwa Shepperson yawa emboozi y’obulamu bwe ng’omuwandiisi w’ebyafaayo ow’Afirika ng’omulimu gwe yawaayo mu kitabo kya ''The Emergence of African History at British Universities: An Autobiographical Approach'' (1995, ekyafulumizibwa [[:en:Anthony_Kirk-Greene|Anthony Kirk-Greene]]).<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=A Guide to the George Shepperson Collection MS Group 206 |url=http://www.library.ufl.edu/spec/manuscript/guides/shepperson.htm |access-date=2020-04-08 |website=University of Florida, Smathers Libraries}}</ref>
Yaweebwa engule ya CBE mu 1989 nga ssentebe w'akakiiko ka Scotland aka [[:en:Commonwealth_Institute|Commonwealth Institute]].<ref>{{London Gazette|issue=51772|date=16 June 1989|page=8|supp=y}}</ref>
== Ebitabo ebirondeddwamu ==
* "Ebyenjigiriza biwagira eddembe—emboozi y'enzaalwa y'afirika John Chilembwe", ''[[:en:Negro_History_Bulletin|Negro History Bulletin]]'', v. 15, January 1952.
* "Ethiopianism n'obuwangwa bwa Afirika". ''[[:en:Phylon|Phylon]]'', olunyiriri 14, (1953) .
* "Frederick Douglass ne Scotland", ''[[:en:The_Journal_of_African_American_History|Ekitabo ky'ebyafaayo by'Abafirika Abamerika]]'', 38, 3 (1953).
* ''Omufirika eyeetongodde: John Chilembwe n’ensibuko, embeera n’amakulu g’okusituka kw’enzaalwa y’e Nyasaland 1915'' (ne Thomas Price) (1958; 5th edition 1987)
* "Ebiwandiiko ku nkola y'Abazungu Abamerika ku Kuvaayo kw'Obwannakyewa bwa Afirika", ''[[:en:The_Journal_of_African_History|The Journal of African History]]'', 1, 2 (1960).
* "Ensonga ez'ebweru mu nkulaakulana y'eggwanga lya Afirika, naddala nga twesigamye ku Bungereza ey'omu masekkati ga Afrika". ''Phylon'', olunyiriri 22 (1961) .
* "Obufuzi bwa Pan-Africanism ne 'Pan-Africanism': Ebimu ku biwandiiko by'ebyafaayo", ''Phylon'', 23, No. 4 (1962).
* "Omuddugavu n'ensalo empya", ''[[:en:The_Political_Quarterly|The Political Quarterly]]'', 33, 2 (1962).
* "Okuggyawo amateeka n'endowooza y'ebyobufuzi mu Afrika", ''[[:en:Transition_(literary_journal)|Transition]]'' 12 (1964).
* ''David Livingstone ne Rovuma: Akatabo akalongoosebwa nga kalimu ennyanjula n’ebiwandiiko ebikwatagana nabyo'' (1965).
* "Abantu abava mu Afirika: oba Afirika ebweru w'eggwanga", ''African Forum'', 2 (1966)
* ''Enfumo n'ebituufu mu Malawi'' (1966) .
* ''Ensi n'abantu mu maserengeta ga Afrika'' ekyawandiikibwa [[:en:Africanus_Horton|Africanus Horton]] (ed.) (1969)
* "Enyanjula" mu ''[[:en:The_Negro|kitabo ky'Omuddugavu abali abazaalibwa mu bugereza]]'' ekyawandiikibwa [[:en:W._E._B._Du_Bois|WEB Du Bois]] (Oxford University Press, 1970)
* "Mungo Park n'omugabo gwa Scotland mu Afrika", ''[[:en:African_Affairs|Ensonga za b'Afrika]]'', 70, (1971)
* ''Joseph Booth n'aba Afirika abali mu nsi endala'' (1972) .
* "Kipling n'olutalo lw'Ababoer" mu John Goss (ed.), ''Kipling: Omusajja, omulimu gwe n'ensi ye'' (1972)
* ''Scotland, Bulaaya, n'enkyukakyuka mu Amerika'' (yalongoosebwa wamu ne [[:en:Owen_Dudley_Edwards|Owen Dudley Edwards]] ) (1976)
* "America okuyita mu Afirika ne Asia", ''[[:en:Journal_of_American_Studies|Journal of American Studies]]'', Vol. 14, No. 1, Ensonga ya Jjubiri ya [[:en:British_Association_for_American_Studies|BAAS]] (April 1980).
* "Olukungaana olw'okutaano olwa Pan-African, 1945 n'olukiiko lw'abantu bonna mu Afrika, 1958" (ne [[:en:St._Clair_Drake|St. Clair Drake]] ), ''Contributions in Black Studies'', 8, 5 (1986)
* "Malawi n'ebitontome bya Ssematalo bbiri", ''[[:en:The_Society_of_Malawi_Journal|The Society of Malawi Journal]]'', 43, 2 (1990).
* "Abantu ababeera mu Afirika: Endowooza n'embeera" mu ''Global Dimensions of the African Diaspora'', ekyasengekebwa Joseph E. Harris (1993).
* "Paul Robeson mu kibuga Edinburgh". ''[[:en:University_of_Edinburgh_Journal|Yunivasite y'e Edinburgh Journal]]'' . 37–38 (1998) mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo.
* "Ebijjukizo bya Dr Banda", ''Ekibiina kya Malawi Journal'' 51, 1 (1998).
* "Okwogera kw'ebirabo bya diguli", ''Ekibiina kya Malawi Journal'', 56, 1 (2003).
* "Obusiraamu mu masekkati ga Afrika: Ekiwandiiko eky'ebyafaayo", ''The Society of Malawi Journal'', 59, 2 (2006).
* "Ebbaluwa Ennene eya Chilembwe", ''Ekibiina kya Malawi Journal'', 68, 1 (2015).
* "Dr John McCracken: Okusiima okw'obuntu", ''Ekibiina kya Malawi Journal'', 71, 1 (2018).
== Ebijjulizidwa ==
{{Reflist}}
== Eby'okusoma ebirala ==
* [[:en:Angus_Calder|Angus Calder]], 'Okukola ''Schwarzer Orpheus'' : Janheinz Jahn ne George Shepperson',''Journal of Commonwealth Literature'' (1980).
* [[:en:Cedric_Robinson|Cedric Robinson]], 'Ebi''<nowiki/>'Notes toward a "Native" Theory of History', Review (Fernand Braudel Center)'' 4, 1 (1980).
* 'Ffe nga Abalala: Ebimu ku bigambo ku Cedric Robinson ku George Shepperson', ''Review'' (Fernand Braudel Center) 4, 1 (1980).
== Ebijjulizidwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/80018705 Yintaviyu] mu Archives ya Imperial War Museum
* [https://www.youtube.com/watch?v=Jq8SGdh1m_U Okwogera kwa Shepperson okuggulawo mu "Chilembwe Revisited Symposium"] ( [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite y'e Edinburgh]], 7 ogw'omusanvu 2015)
* [http://www.docs.is.ed.ac.uk/docs/lib-archive/bgallery/Gallery/records/nineteen2/shepperson.html Profile mu] tterekero ly’ebitabo erya Yunivasite y’e Edinburgh
t89d6210gsy8tggadfk6auyeztth9to
Gerald Ssendawula
0
13278
56580
49734
2026-06-26T05:36:52Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56580
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Majera Ssendaula''' (yazaalibwa 15 Ogwokutaano 1943) Munnayuganda eyawummula ebyobufuzi, era mu kiseera kino akola mu bbanka era mulimi. Yaliko Minisita wa Kabineti era omubaka wa Palamenti, akiikirira eggombolola y'e Kingo, eyafuuka [[Lwengo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Lwengo]] .
== Ebyafaayo n’obuyigirize bwe ==
imn3dvf2vums3qyxwwagb0h3l5wzexr
Godfrey Ssali
0
13575
56642
50837
2026-06-26T05:59:01Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56642
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Ssali''' (yazaalibwa 6 Ogwokubiri, 1977) muzannyi wa mupiira [[:en:Uganda|omunnayuganda]] mu kiraabu [[:en:Ugandan_Premier_League|ya Uganda eya Premier League]] [[:en:Express_FC|Express FC]] .
== Emirimu ==
Omupiira yagutandikira mu [[:en:Police_FC_(Uganda)|Poliisi Jinja]] mu [[:en:Ugandan_Premier_League|liigi ya Uganda eya Premier]], nga tannagenda mu [[:en:Express_FC|Express FC]] mu 2004 .
== Omulimu wabweru wa Yuganda ==
Yazannyirako mu [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] okuva mu 2003 wakati wa 2004 .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wiki ==
* Godfrey Ssali at National-Football-Teams.com
ivjp2z9qwcrta13bs3iak1oxnalfuh3
Gideon Odongo
0
13766
56597
52668
2026-06-26T05:43:28Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56597
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Reflist}}'''<big>Gideon Odongo</big>''' (yazaalibwa 20 omwezi Ogwekkuminoogumu mu mwaka gwa 1999) [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Footballer muzannyi wa mupiira] omukugu era munnayuganda azannya [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Defender_(association_football) ng'omuzibizi] wa [[:en:National_Enterprises_Corporation_FC|NEC FC]] mu [[:en:Uganda_Premier_League|liigi ya Uganda Premier]] ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]].<ref>{{cite web |title=Gideon Odongo |url=https://www.espn.com/soccer/player/_/id/398141/gideon-odongo |access-date=31 August 2025 |website=ESPN}}</ref><ref>{{cite web |title=Gideon Odongo |url=https://www.national-football-teams.com/player/97850/Gideon_Odongo.html |access-date=31 August 2025 |website=National-Football-Teams.com}}</ref>
== Emirimu gye mu kiraabu ==
Odongo yeegatta ku [[:en:National_Enterprises_Corporation_FC|NEC FC]] mu kampeyini yaayo [[:en:FUFA_Big_League|eya FUFA Big League]] mu mwaka gwa 2022 era yali mu ttiimu eno nga kiraabu eno esitukira ku ntikko mu sizoni ya 2023–24.<ref>{{cite web |date=18 December 2024 |title=Four Diehards Selected for Uganda Cranes! |url=https://necfcuganda.com/four-diehards-selected-for-uganda-cranes/ |access-date=31 August 2025 |website=NEC FC (official)}}</ref> Yeenywereza mukifo ky'obuzibizi wa kkono mu [[:en:Uganda_Premier_League|liigi y'omupiira eya Uganda (Premier).]]<ref>{{cite news|last=Isabirye|first=David|title=Vipers, NEC on the road as the round of 64 kicks off (51st Stanbic Uganda Cup)|work=Kawowo Sports|date=9 January 2025|url=https://kawowo.com/2025/01/09/vipers-nec-on-the-road-as-the-round-of-64-kicks-off-51st-stanbic-uganda-cup/|access-date=31 August 2025}}</ref>
Nga 1 omwezi Ogwokusatu 2025, Odongo yateeba mu mupiira gwa NEC FC gwe yawangula Lugazi FC ggoolo 2-0 mu liigi e [[:en:Lugogo,_Kampala|Lugogo]].<ref>{{cite news|title=AS IT HAPPENED: NEC 2–0 Lugazi|work=Kawowo Sports|date=1 March 2025|url=https://kawowo.com/2025/03/01/live-nec-vs-lugazi-2024-2025-upl/|access-date=31 August 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=1 March 2025 |title=NEC FC vs Lugazi FC – match page |url=https://www.sofascore.com/football/match/nec-fc-lugazi-fc/vKxcsgxmd |access-date=31 August 2025 |website=Sofascore}}</ref> Empeereza z’ebibalo zimuwandiika ng’omuzibizi/omuzibizi wa kkono mu NEC FC mu sizoni yonna eya 2024–25.<ref>{{cite web |title=Gideon Odongo – player profile |url=https://www.flashscore.com/player/odongo-gideon/GMwfIYmg/ |access-date=31 August 2025 |website=Flashscore}}</ref><ref>{{cite web |title=Profile: G. Odongo (NEC FC) |url=https://www.besoccer.com/player/g-odongo-3455117 |access-date=31 August 2025 |website=BeSoccer}}</ref>
Mu mwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2025, NEC FC yakakasa okusooka okuzannya mu mpaka za [[:en:CAF_Confederation_Cup|CAF Confederation Cup]], nga Odongo y’omu ku bazannyi abaali mu mpaka za kiraabu eno ku bikwata ku kuzimba kampeyini.<ref>{{cite web |date=17 July 2025 |title=NEC FC's Historic Leap To The Continental Stage |url=https://necfcuganda.com/nec-fcs-historic-leap-to-the-continental-stage/ |access-date=31 August 2025 |website=NEC FC (official)}}</ref><ref>{{cite web |date=20 August 2025 |title=NEC FC confirms date for CAF Confederation Cup First Preliminary Round, Leg 1 |url=https://necfcuganda.com/nec-fc-confirms-date-for-caf-confederation-cup-first-preliminary-round-leg-1/ |access-date=31 August 2025 |website=NEC FC (official)}}</ref>
== Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya ==
Odongo yafuuna esimu y'enkulu eyasooka okuva eri [[:en:Uganda_national_football_team|Ttimu y'eggwanga]] mu mwaka gwa 2024 okwetaba mu mpaka za [[:en:African_Nations_Championship|African Nations Championship]] (CHAN) ezalizitegekebwa awamu ne regional engagements,<ref>{{cite web |date=22 November 2024 |title=Uganda Cranes Squad for Regional Tour to Rukungiri Named |url=https://www.fufa.co.ug/uganda-cranes-squad-for-regional-tour-to-rukungiri-named/ |access-date=31 August 2025 |website=FUFA (official)}}</ref><ref>{{cite web |date=21 December 2024 |title=CHAN: Uganda Cranes hold first non-residential training |url=https://www.fufa.co.ug/chan-uganda-cranes-hold-first-non-residential-training/ |access-date=31 August 2025 |website=FUFA (official)}}</ref> era yali omu kukabinja akalondebwa mu uganda okw'etaba mu mpaka za [[:en:2024_African_Nations_Championship|CHAN 2024]] (ogwazanyibwa mu mwezi Gwomunaana mu mwaka gwa 2025) ogwategekebwa amawanga ga Afrika omuli [[Kenya]], [[:en:Uganda|Uganda]] ne [[Tanzania]].<ref>{{cite web |date=21 June 2025 |title=CHAN 2024: Uganda Cranes squad released, starts training on Monday |url=https://www.fufa.co.ug/chan-2024-uganda-cranes-squad-released-starts-training-on-monday/ |access-date=31 August 2025 |website=FUFA (official)}}</ref><ref>{{cite web |date=1 July 2025 |title=Uganda names 41-man provisional CHAN squad |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/uganda-names-41-man-provisional-chan-squad/ |access-date=31 August 2025 |website=CAF Online}}</ref>
Yazanyira Uganda mumpaaka za CHAN mukasera ako era yayogerwako nga omuzanyi eyali akoze obulungi mu mawanga gonna mu tournament matches.<ref>{{cite news|title=Peppered by Algeria, Uganda must now rise against Guinea|work=Daily Monitor|date=6 August 2025|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/peppered-by-algeria-uganda-must-now-rise-against-guinea-5144866|access-date=31 August 2025}}</ref><ref>{{cite news|title=Cranes pursue historic successive wins at Chan|work=Daily Monitor|date=11 August 2025|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/cranes-pursue-historic-successive-wins-at-chan-5150254|access-date=31 August 2025}}</ref> tiimu Y'egwanga yafulumya olukalala lulamba ku kikopo kya (FIFA-A) mu mwaka gwa 2024 nga lwa Odongo, nga empaka za CHAN nga ziwandikidwa kulwazo.<ref>{{cite web |title=Gideon Odongo |url=https://www.national-football-teams.com/player/97850/Gideon_Odongo.html |access-date=31 August 2025 |website=National-Football-Teams.com}}</ref>
== Ebibalo by'emirimu gye ==
; Mawanga g'ebulaaya
Ebibalo ku tiimu y'omupiira eya National-Football-Teams.com (FIFA ‘A’ emipiira ejisambidwa joka).<ref>{{cite web |title=Gideon Odongo |url=https://www.national-football-teams.com/player/97850/Gideon_Odongo.html |access-date=31 August 2025 |website=National-Football-Teams.com}}</ref>
{| class="wikitable"
!National team
!Omwaka
!Apps
!Ggoolo
|-
|{{UGA|Uganda}}
|2024
|1
|0
|-
!Omuwenndo
!
!1
!0
|}
== Engule ==
* [[:en:National_Enterprises_Corporation_FC|NEC FC]] – Uganda Premier League runners-up: 2024–25.<ref>{{cite web |title=2024–25 Uganda Premier League |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2024%E2%80%9325_Uganda_Premier_League |access-date=31 August 2025 |website=Wikipedia |quote=Continentalcup2 Qualifiers: NEC}}</ref>
== Laba ne ==
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Denis_Omedi Denis Omedi]
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Reagan_Mpande Reagan Mpande]
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Allan_Okello Allan Okello]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://necfcuganda.com/ NEC FC official website]
* Gideon Odongo at Flashscore
* Gideon Odongo at BeSoccer
* Gideon Odongo at Sofascore
* Gideon Odongo at ESPN FC
i0voov6nrokyv7wibf111rswxnmhk41
Habib Kavuma
0
13819
56756
54163
2026-06-26T07:15:44Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Habib Kavuma''' (yazaalibwa ng 4 Ogwomwenda 1991) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] omukugu era munnaUganda nga azannyira mu tiimu ya Southern Samity, ng'omuzibizi .
== Omulimu ==
Kavuma yazaalibwa Makindye azannyidde kiraabu mu Uganda ne Rwanda mu [[Kiraabu ya Vipers SC|Bunamwaya]], APR, [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] . <ref name="NFT">{{NFT player|pid=30339|access-date=12 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kigozi |first=Abdusalam |date=31 July 2018 |title=SC Villa to sign defender Habib Kavuma from KCCA on a free transfer |url=https://sportsfanug.com/villa-signs-habib/}}</ref> Mu mwezi gwomusanvu 2022, kyalangirirwa mu butongole nga Kavuma bweyakola endagaano ne tiimu ya Southern Samity eya CFL Premier Division mu Buyindi. <ref>{{cite web |date=13 July 2022 |title=We are happy to announce 30 year old Ugandan, Habib Kavuma |url=https://www.facebook.com/southern.sfc/photos/a.560732041084259/1421065841717537/?type=3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/FcMwq |archive-date=21 July 2022 |access-date=21 July 2022 |website=Facebook |publisher=Southern Samity Football Club}}</ref> <ref>{{cite web |last=Isabirye |first=David |date=4 August 2022 |title=Football Transfers to Diaspora: Ugandan trio joins Southern Samity in India |url=https://kawowo.com/2022/08/04/football-transfers-to-diaspora-ugandan-trio-joins-southern-samity-in-india/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816193244/https://kawowo.com/2022/08/04/football-transfers-to-diaspora-ugandan-trio-joins-southern-samity-in-india/ |archive-date=16 August 2022 |access-date=19 October 2022 |website=kawowo.com |publisher=KAWOWO Sports |location=Kampala, Uganda}}</ref>
Yazannya omulundi gwe ogusooka ku ttiimu y’eggwanga lya Uganda mu 2009.
== Ebijuliziddwa ==
6rvcwbyzmyfzc3isbwd1gv29gx95dmn
Godfrey Kisitu
0
13826
56635
52525
2026-06-26T05:56:57Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56635
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Kisitu''' (yafa nga 11 Ogwokusatu , 1993) muzannyi wa [[Yuganda|Uganda]] era nga yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu mpaka za mawanga ga Afrika mu (Africa Cup of Nations) 1978 . <ref>{{cite web |last=Badru |first=Hassan |date=2011-10-03 |title=The Observer - Flashback: Godfrey Kisitu, the aerial ball expert |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=15303:flashback-godfrey-kisitu-the-aerial-ball-expert- |accessdate=2014-06-25 |publisher=Observer.ug}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Godfrey Kisitu – '''ebyafaayo bye mu mpaka za FIFA (ebikuumiddwa mu terekero)'''.
j4gw910q2t31sgbds1aszv8jz0u50fy
56636
56635
2026-06-26T05:57:10Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Godfrey Kisitu, omusajja omulala]] to [[Godfrey Kisitu]]: Misspelled title
56635
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Kisitu''' (yafa nga 11 Ogwokusatu , 1993) muzannyi wa [[Yuganda|Uganda]] era nga yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu mpaka za mawanga ga Afrika mu (Africa Cup of Nations) 1978 . <ref>{{cite web |last=Badru |first=Hassan |date=2011-10-03 |title=The Observer - Flashback: Godfrey Kisitu, the aerial ball expert |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=15303:flashback-godfrey-kisitu-the-aerial-ball-expert- |accessdate=2014-06-25 |publisher=Observer.ug}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Godfrey Kisitu – '''ebyafaayo bye mu mpaka za FIFA (ebikuumiddwa mu terekero)'''.
j4gw910q2t31sgbds1aszv8jz0u50fy
Godfrey Kateregga
0
13861
56633
55077
2026-06-26T05:56:20Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56633
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Godfrey Kateregga''' (5 Ogwokutaano 1960 – 13 Ogwokusatu 1999) yali ssita wa [[Omupiira ogw'ebigere|mupiira]] era nga yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga]] y'omupiira.
== Emirimu gye ==
Yazaalibwa [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago]] (ekitundu ekiriraanye [[Kampala]]), Kateregga yazannyako emipiira gya kiraabu mu ttiimu ya Tobacco FC, [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala City Council FC]], [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] ne [[Express FC]]. Yawangula engule za Uganda nnya (2 buli emu ne KCC ne Villa)<ref>{{cite news|publisher=The Sports Nation|title=Sadiq Wassa To Godfrey Kateregga: Ssimbwa Picks Uganda’s Greatest XI|url=https://www.the-sportsnation.com/2020/08/16/sadiq-wassa-to-godfrey-kateregga-ssimbwa-picks-ugandas-greatest-xi/|date=16 August 2020|access-date=28 May 2026|archive-date=29 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230629201605/https://www.the-sportsnation.com/2020/08/16/sadiq-wassa-to-godfrey-kateregga-ssimbwa-picks-ugandas-greatest-xi/|url-status=dead}}</ref> n'awangula ekikopo kya Uganda emirundi etaano (enna ne KCC ate ogumu ne Villa).<ref name=":0">{{cite web |author=Badru Zziwa, Hassan |date=8 September 2011 |title=Flashback: Kateregga - the Superstar |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=14972&Itemid=80 |publisher=The Observer}}</ref><ref>{{cite news|publisher=[[Daily Monitor]]|title=Deadly left wingers you loved and loathed in equal measure|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/deadly-left-wingers-you-loved-and-loathed-in-equal-measure-1897160|date=28 June 2020}}</ref>
Kateregga yazannya emipiira egiwerako mu ttiimu y’eggwanga eya Uganda ey’abakulu.<ref name=":0" />
== Ebijuliziddwa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya ==
* [[Godfrey Kateregga – FIFA]] competition record (archived)
{{DEFAULTSORT:Kateregga, Godfrey}}
bw395a7cowlphud0fit3szz9206c7pc
Godfrey Mugisha
0
13862
56640
52819
2026-06-26T05:58:29Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56640
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>'''Mugisha Godfrey (yazaalibwa''' 23 Ogwekkumi, 1978) Munnayuganda eyali omuzannyi w'omupiira era nga yazannya nga omuzannyi wa makkati era nga striker omuwagizi. Godfrey yasinga kuzannya nga winger. Yakiikirira Uganda ku ttiimu z’eggwanga ez’abali wansi w’emyaka 16, 19, 21, ne 23, ne ku ttiimu za bakulu, Cranes.<ref>{{NFT|79160}}</ref> Yali atekeddwa kuzannyira ttiimu y’abali wansi w’emyaka 23 (emizannyo gyonna egya Afrika) e [[South Africa|South Afrika]], kyokka n’asuulibwa olw’obuvune mu kisambi. Yakola kinene nnyo okukulembera [[Kampala Capital City Authority FC|KCC FC]] okutuuka ku semi ya AfricanChampions League esoose.
Yagenda mu [[Amerika]] mu 2000 okusoma era n’afuna diguli mu by’amawulire n’okukola ebifaananyi. Yali mu ttiimu esooka mu ttabamiruka yenna mu 2002 ne 2003, MVP regional XII mu 2003, ne All-American honorable mention mu 2003. Mu mwaka gwe ogwa 2004/05, yayitibwa mu Chicago Storm tryouts, ttiimu y’omupiira ey’omunda ey’ekikugu. Mu kiseera ekyo yali anaatera okutikkirwa, n’olwekyo yali tasobola kuyingizibwa.
== Obuto bwe ==
== Emirimu gye ==
== Ebijuliziddwamu ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [http://www.thelondoneveningpost.com/africa/uganda-football-coaches-set-to-train-in-the-usa/ Thelondonveningpost.com]
* [https://web.archive.org/web/20140519114104/http://www.newvision.co.ug/PA/8/30/325700 Newvision.co.ug]
* [https://web.archive.org/web/20140519111844/http://coachesacrosscontinents.org/2014/04/22/buwaya-by-foot-matatu-boda-boda-and-a-boat/ Coachesacross ssemazinga.org]
{{DEFAULTSORT:Mugisha, Godfrey}}
bes4zn6d6sbz6gbz2xyqmeeww7wjise
Geoffrey Wasswa
0
13898
56542
53571
2026-06-26T05:17:42Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geofrey Wasswa''' Munnayuganda [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era azannya ng'omuzibizi wa kiraabu ya Ethiopian Coffee eya Premier League ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]].<ref>{{Cite web |title=Home - FUFA: Federation of Uganda Football Associations |url=http://www.fufa.co.ug |access-date=2018-06-30 |website=FUFA: Federation of Uganda Football Associations |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 February 2020 |title=Wasswa is Captain Fantastic as Vipers Go Five Points Clear |url=https://viperssc.co.ug/2020/02/02/wasswa-is-captain-fantastic-as-vipers-go-five-points-clear |access-date=4 June 2026 |archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330093555/https://viperssc.co.ug/2020/02/02/wasswa-is-captain-fantastic-as-vipers-go-five-points-clear/ |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye egy'ekivubuka ==
Wasswa omupiira yagutandika ng’akyali mwana muto mu Haka Academy gye yeeyongerayo mu mupiira gw’amasomero bwe yeegatta ku siniya ku St Mary’s Kitende yalondebwa ng’omuzannyi w’obuvanjuba asinga mu mpaka z’omupiira eza Airtel Raising Stars. Mu biseera bye eby’okusoma ku St Marys Kitende, Wasswa yawangula empaka za Copa Coca-Cola eziwerako ku lw’essomero n’amasomero ga East Africa.
== Emirimu gya kiraabu ==
=== Vipers SC ===
Yeegatta ku [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] mu 2015 ngalina emyaka 16. Yazannya emipiira 72 n’ateeba ggoolo 8, mu 2015–16 Wasswa yali mu ttiimu ya Junior era nga yali azannyirane mu ttiimu ya Senior. Wasswa yazannya mu bujjuvu mu ttiimu ya Vipers SC Senior mu 2016 nga battunka ne Bul FC mu kisaawe e Nakivubo mu mupiira Vipers SC gwe yawangula ggoolo 1-0<ref>{{Cite web |date=23 October 2019 |title=Vipers FC Star Wasswa Returns After 7 Months Due to Injury |url=https://www.spyuganda.com/vipers-fc-star-wasswa-returns-after-7-months-due-to-injury}}</ref>
Awangudde engule eziwerako ne Vipers [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] 2018 Uganda Premier League.<ref>{{Cite web |title=Uganda Premier League |url=http://www.upl.co.ug |access-date=2018-06-30 |website=Uganda Premier League |language=en-US}}</ref>
Mu sizoni ya 2016–17, yawangula ekikopo kya Uganda Cup mu Vipers sc era yasunsulwa ng’omuzannyi wa Uganda asinga okusuubiza okuva eri Azam, abavujjirizi ba liigi.<ref>{{Cite web |title=Uganda Premier League |url=http://www.upl.co.ug |access-date=2018-06-30 |website=Uganda Premier League |language=en-US}}</ref> Yazannya emipiira 18.
Wasswa Geoffrey azannye mu Vipers SC ku mutendera gwa ssemazinga era azannye emipiira egiwerako mu CAF Confederations Cup ne CAF Champions League nga attunka ne El Merrichk owa Sudan ne CS Constantaine owa Algeria awaka ne ku bugenyi.<ref>{{Cite web |date=23 December 2018 |title=Vipers bow out of Champions League |url=http://www.pmldaily.com/sports/2018/12/vipers-bow-out-of-champions-league.html}}</ref>
=== SC Villa ===
Wasswa yegatta ku [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] mu January wa 2021. Ku mupiira gwe ogwasooka ne Ndejje University FC, yateeba okuva mu kifo kino n’ayamba kiraabu ye empya okulinnya lawundi y’ekikopo kya Uganda Cup.
== Emirimu ku ddaal ly'ensi yonna ==
Ku myaka 18, Wasswa Geoffrey yatandika okuzannyira ttiimu z’Abali wansi w’emyaka mu biti ebiwerako, COSAFA U-20 Zambia ne Uganda, Lesthoso ne Uganda, Zimbabwe ne Uganda ne Uganda ne Egypt.
Wasswa Geoffrey afunye okuyitibwa mu ttiimu y’eggwanga eya Uganda okuva ew’omutendesi Sébastien Desabre mu Gwokusatu 2018 mu luwummula lw’ensi yonna kyokka teyakola kusala ku ttiimu esembayo wabula n’alondoolebwa ttiimu y’ebyekikugu eya Cranes.
== Ebijuliziddwa ==
tt94k55f98zf4swn1vve3344hr6muy1
Green Daddy
0
14061
56715
54998
2026-06-26T06:55:47Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56715
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Green Daddy''' (yazalibwa '''Kibalama Vicent Kikabi''' ku 13 March 1995) ye muyimbi wa Afropop, muwandiisi wa nyimba, era omukozi ku byo obutonde ow'e Uganda.<ref name="DW">{{cite web |title=Uganda Afropop sensation Green Daddy drops eco-friendly hits |url=https://www.dw.com/en/uganda-afropop-sensation-green-daddy-drops-eco-friendly-hits/video-77424903 |publisher=DW |date=June 2026 |access-date=14 June 2026}}</ref>
Amanyiddwa olw'okugatta nyimbo za Afropop ez'omuziga n'obubaka ku kukuza butonde, okukendeeza ku kasasiro ka pulasitiki, n'okukwata ku kusimba emiti, ng'akozesa platform ye okuyigiriza abavubuka.<ref name="DW" />
== Obulamu obw'olubereberye ==
Yazalibwa mu Nateete, ekifo eky'omu Kampala eky'okujjula amazzi, Green Daddy yakulira ng'alaba ebizibu by'obutonde ng'okuzimba mu bitundu by'ekibuga eby'omuziro n'okujjula amazzi.<ref name="DW" />
Ebifayo bino byamukozesa okukwata ku kukuza butonde n'okukyusa nyimbo ze n'emirimu gye.<ref name="DW" />
== Mulimu gw'okuyimba ==
Green Daddy yatandika mulimu gw'okuyimba ng'ali mu kibiina kya Mosh Mavoko nga tannakola yekka.<ref name="DW" />
Ayimba nyimbo za Afropop ezigatta ebisanyusa n'obubaka ku bya butonde n'okukyusa eby'obulamu.<ref name="DW" />
Nyimbo ze zitunuulira ebizibu ng'akasasiro ka pulasitiki n'okukozesa emiti, ng'azze okufuna obubaka ku bavubuka.<ref name="DW" />
== Omulimu ku bya butonde ==
Green Daddy asazewo puloguram ez'okuyigiriza abavubuka ku bya butonde.<ref name="DW" />
Emyaka esatu egayise, yaggulawo dayikare eky'omutendere mu kitundu kye mwe bayiga ebikugira ku butonde, ng'okukolola mu luguudo, okukomya amazzi ag'omuziro okuziyiza endwadde, n'okusimba emiti.<ref name="DW" />
Emirimu gino ekozesebwa okuzimba "ekibinja ky'obutonde" ky'abayizi abavubuka abasaasaanya obubaka ku bantu.<ref name="DW" />
Era afuga Green Daddy Foundation, ekola ku kukuza obulamu obw'obutonde, okuyamba puloguram z'omasomero, n'okukola ku mikolo gy'okusimba emiti.<ref name="DW" />
== Okutegekebwa ==
Omulimu gwa Green Daddy gufunye ekitangaala mu nsi yonna olw'okukozesa nyimbo ng'ekyuma eky'okukwasa ku bya butonde mu Uganda.<ref name="DW" />
Envunza ye eya kya green ne bubaka bwe obw'amangu eri abaana byaweereddwa mu bigambo ku bizibu by'obutonde mu Kampala.<ref name="DW" />
== Tazama era ==
* Nyimba za Uganda
* Okukwata ku butonde mu Uganda
* Afropop
== References ==
{{reflist}}
[[Category:Living people]]
[[Category:Ugandan musicians]]
[[Category:Ugandan environmentalists]]
[[Category:Afropop musicians]]
[[Category:People from Kampala]]
bowl57eqjp2pjo29dht90zg0zf5dyr1
Peter Maru
0
14168
56492
55620
2026-06-25T16:25:15Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56492
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Maru''' (yazaalibwa 3 Ogwokuna 2003) [[:en:Long-distance_runner|muddusi w'embiro mpanvu]] Munnayuganda . Abadde akiikiridde Uganda mu mpaka z'emisinde ez'ensi yonna eza [[:en:2022_World_Athletics_Championships|2022 World Athletics Championships]] era namalira mu kifo kyakutaano (5th) mu [[:en:2021_World_Athletics_U20_Championships_–_Men's_1500_metres|z'abali wansi w'emyaka amakumi abirII ez'ensi yonna mu mmita1500 (U20)]].
Mu kiseera akola ekibonerezo eky'emyaka esatu eky'okuwerebwa okuvuganya mu mpaka ekigenda okuggwaako mu Gwomunaana gwa 2027 olw’okumenya amateeka g’okukozesa ebiragalalagala.
== Ebikwata ku bulamu bwe ==
Maru yali mwana wa kusatu mu maka amafuna mpola ag'abaana munaana. <ref name="wa">{{cite web |author=Darren Allan Kyeyune |date=26 July 2022 |title=Inspired by Kiplimo, Maru targets world U20 title after Oregon lessons |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-u20-championships/world-athletics-u20-championships-7163112/news/feature/peter-maru-jacob-kiplimo-uganda-5000m-cali-oregon |website=[[World Athletics]]}}</ref> Mu kusooka yali muzannyi wa [[Omupiira ogw'ebigere|mupiira gwa kibiina]], omulimu gwa Maru ogw'embiro gwatandikira mu [[mmita 800]], era teyatandikira mu kudduka [[:en:1500_metres|mmita 500]] okutuusa mu Gwokubiri 2021. <ref name="b">{{cite web |title=Maru focused on becoming a professional athlete |url=https://www.bukedde.co.ug/blogs/112754/maru-focused-on-becoming-a-professional-athle |website=[[Bukedde]] |access-date=2026-06-18 |archive-date=2025-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251019232936/https://www.bukedde.co.ug/blogs/112754/maru-focused-on-becoming-a-professional-athle |url-status=dead }}</ref> Emu ku nsonga lwaki yatandika okudduka yali ya kweweerera- teyamaliriza misomo gye ku [[Saint John's Chebwik Secondary School|Saint John’s Chebwik Secondary School]] olwa bazadde be olwobutasobola bisale bye <ref name="b" /> Maru yatendekebwa mu [[Kapchorwa]], gye yagamba nti obutaba na baddusi ba mbiro za kafubutuko ab'okwegezaamu nabo kye kyamuleetera okudda mu mbiro empanvu. <ref name="b" />
Empaka z'ensi yonna Maru zeyasooka okwetabamu zeza 2021 ez'ensi yonna ez'abaddusi ba bbingwa abali wansi w'emyaka amakumi abiri eza (Atheltics U20 Championship 2021) , gyeyayitamu okugenda ku z'akamalirizo n’amalira mu kyakutaano. <ref name="wa"/> Okukola bwatyo yakissa ku butaba na [[:en:Coach_(sports)|mutendensi]] n'okukyusa ekika ky'embiro okuva mu mmita 800<ref name="b"/> Oluvannyuma lw'okukola kwe , Maru yanoonya sikaala y'ettendekero (College scholarship ) mu Amerika kyokka n'akkiriza okugulibwa kkampuni eddukanya emirimu eyamuteeka mu nkambi y'okutendekebwa eya [[Jacob Kiplimo]] . <ref name="wa" /> Ng'enkeera Lusooka omwaka olwa 2021, Maru yeyaddirira eyasinga mu misinde gya Berihu Aregawi egy'okumenya likodi yensi yonna gi [[:en:5K_run|5K run]] mu Barcelona <ref>{{Cite web |title=Taye and Aregawi break world 5km records in Barcelona {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/taye-aregawi-world-5km-records-barcelona-cursa-del-nassos |access-date=2024-01-07 |website=[[World Athletics]]}}</ref>
Mu 2022, Maru yeeyongera okutuuka ku buwanguzi mu [[mmita 5000]] ng'ayitamu okuvuganya mu mpaka ezo mu mpakka [[:en:2022_World_Athletics_Championships_–_Men's_5000_metres|za ba bbingwa ez'ensi yonna eza 2022]] . <ref>{{Cite web |date=2022-07-15 |title=Uganda at the World Athletics Championships Oregon22 {{!}} Peter Maru |url=https://sports.mtn.co.ug/2022/07/15/uganda-at-the-world-athletics-championships-oregon22-peter-maru/ |access-date=2024-01-07 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref> Maru yamalira mu kifo kya 14 mu bbugumu lye ery'okusunsulwamu, era teyeeyongerayo ku kamalirizo. <ref name="wa"/> Obuteeyongerayo yakissa ku bukoowu, ng'agamba yatuuka mu [[:en:Eugene,_Oregon|Eugene Oregon]] ng'ebula ennaku bbiri zokka empaka zitandike, mu "lugendo olukyasinze obuwanvu mu bulamu [bwe]". <ref name="wa" />
Mu mpaka z'ensi yonna eza [[:en:2022_World_Athletics_U20_Championships_–_Men's_5000_metres|2022 eza ba bbingwa abali wansi w'emyaka amakumi abiri mu mmita 5000]] Maru yamalira mu kya mwenda mu z'akamalirizo.
Mu 2024, Maru yeewandiisa ng’omuntu omuggya ku [[:en:Arkansas_Razorbacks_track_and_field|ttimu ya Arkansas Razorback track and field]] Yaddukira edakiikan kkumi na ssatu n'obutikitiki kumi na musanvu n'obuwuzi kinaana mu mukaaga ( 13:17.86 ) okumenya likodi y’essomero mu misinde gye egya mmita 5000 egyasooka ku Valentine Invitational mu Gwokubiri. <ref>{{Cite web |date=2024-02-10 |title=Razorback freshman Peter Maru breaks Arkansas 5,000m record in debut |url=https://arkansasrazorbacks.com/razorback-freshman-peter-maru-breaks-arkansas-5000m-record-in-debut/ |access-date=2024-03-09 |website=Arkansas Razorbacks |language=en-US}}</ref> Yamalira mu kyakutaano mu [[:en:2024_NCAA_Division_I_Indoor_Track_and_Field_Championships#5000_meters|mmita 5000 ku 2024 NCAA Indoor Championships]] . Ekifo kino yakikwata wadde nga yafuna obuvune mu [[:en:Hamstring|kisambi]] ng’abuzaayo empaka za mmita 400. <ref>{{Cite web |date=2024-02-10 |title=Razorback freshman Peter Maru breaks Arkansas 5,000m record in debut |url=https://arkansasrazorbacks.com/razorback-freshman-peter-maru-breaks-arkansas-5000m-record-in-debut/ |access-date=2024-03-09 |website=Arkansas Razorbacks |language=en-US}}</ref>
Mu Gwomunaana 2024, Maru yaweerebwa obuteetaba mu mpaka za kuvuganya okumala emyaka esatu olw’okumenya etteeka eriziyiza okukozesa ebiragalalagala oluvannyuma lw’okukeberebwa n’azuulibwamu ekirungo kya [[:en:Trimetazidine|trimetazidine]] ku mukolo ogwategekebwa mu [[:en:Lille|Lille]] [[Bufalansa]] mu Gwokusatu 2023. .
== Ebibalo ==
=== Ebibye ng'omuntu ebisinga obulungi. ===
{| class="wikitable"
!Omukolo
! Mark
! Ekifo
! Empaka
! Ekifo
! Olunaku olw'omweezi
! Ref
|-
| Mita 5000
| 13:07.42
| style="text-align:center;" | 8th
| Emizannyo gya Bislett
| Oslo mu ssaza ly’e Norway
| 16 Jjuuni 2022
|
|-
| Emisinde gya 10K
| 27:30
| style="text-align:center;" | Eky’okutaano
| Lille Ekitundu kya Marathon 10K
| Lille, Bufalansa
| 19 Omwezi gwokusatu 2023
|
|}
== Ebijuliziddwa..<ref>https://arkansasrazorbacks.com/razorback-freshman-peter-maru-breaks-arkansas-5000m-record-in-debut/</ref> ==
{{Reflist}}<ref>"Former Arkansas All-American Peter Maru Given Three-Year Ban For Alleged Doping by Athletics Integrity Unit"</ref>
<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_fp3dbxdO0w</ref>
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Peter Maru at World Athletics.
poxuxpyhnlbw1k4h8uibfk91ule31m0
William Frederick Gowers
0
14196
56515
56013
2026-06-25T21:02:29Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56515
wikitext
text/x-wiki
'''Sir William Frederick Gowers,''' [[:en:Order_of_St_Michael_and_St_George|KCMG]] (31 ggwakkuminebiri 1875 – 7 October 1954) yali [[:en:Public_administration|mufuzi wa]] [[:en:British_Empire|matwale owa]] [[:en:British_people|Bungereza]] era nga yaliko [[:en:Governor|Gavana]] wa [[:en:British_Uganda|Uganda]] okuva mu 1925 okutuuka mu 1932.
== Emyaka egyasooka ==
Gowers yazaalibwa nga 31 ogwekkuminebiri 1875 mu kibuga London. Yasomera ku [[:en:Rugby_School|Rugby School]] n’oluvannyuma ku [[:en:Trinity_College,_Cambridge|Trinity College, Cambridge]], <ref name="janus">{{Cite web |last=Gowers, Sir, William Frederic, 1875-1954, Knight and colonial administrator |title=Bauchi vocabularies |url=http://janus.lib.cam.ac.uk/db/node.xsp?id=EAD%2FGBR%2F0115%2FRCMS%20113%2F20 |access-date=2011-08-31 |website=Janus |archive-date=2012-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330201226/http://janus.lib.cam.ac.uk/db/node.xsp?id=EAD%2FGBR%2F0115%2FRCMS%20113%2F20 |url-status=dead }}</ref> gye yatikkirwa ddiguli esooka (BA) mu 1898 mu Classical Tripos. <ref>{{acad|id=GWRS895WF|name=Gowers, William Frederick}}https://venn.lib.cam.ac.uk/cgi-bin/search-2018.pl?sur=&suro=w&fir=&firo=c&cit=&cito=c&c=all&z=all&tex=GWRS895WF&sye=&eye=&col=all&maxcount=50</ref> Yasigala ayagala era yettanira nnyo ebitabo eby’edda obulamu bwe bwonna. Mu 1899yagenda mu Afrika ng’omukozi wa [[:en:British_South_Africa_Company|kkampuni ya Bungereza eya South Africa]] (BSA) n’afuuka omuyambi wa Native Commissioner mu [[:en:Matabeleland|Matabeleland]], mu kitundu kati ekiri mu maserengeta ga [[:en:Zimbabwe|Zimbabwe]], nga wano yavaawo mu 1902. <ref name="AfricanAffairs">{{Cite journal |last=E.R.J. Hussay, C.M.G. |year=1955 |title=Obituary: Sir William Gowers, K.C.M.G |url=http://afraf.oxfordjournals.org/content/54/214/57.extract |journal=African Affairs |volume=54 |issue=214 |pages=57–58 |doi=10.1093/oxfordjournals.afraf.a094268 |url-access=subscription |access-date=2011-08-31}}</ref>
Ye yali mukulu wa [[:en:Ernest_Gowers|Ernest Gowers]] .
== Nigeria ==
Mu 1902, Gowers yalekulira ekitongole kya BSA n’ayingira emirimu gy'amatwale, n’atwala omulimu gw’okubeera omutuuze ow’ekika kyawansi mu [[:en:Northern_Region,_Nigeria|Bukiikakkono bwa Nigeria]] . Yakwata ekifo kino nga wayise emyaka ebiri bukya Nigeria erangilirwa nga ekitundu ekifugibwa abafuzi b'amatwale, era n’alaba okutwalibwa kw’ebitundu by’Abasiraamu ebiyitibwa Moslem Emirates wansi w’enkola y'okweyambisa ba emirates bennyini nga yaletebwa [[:en:Frederick_Lugard|Frederick Lugard]]. <ref name="janus" /> Mu kiseera kya [[:en:First_World_War|Ssematalo eyasooka]] Gowers yaweereza ng'omuwabuzi w'ebyobufuzi mu ggye lya Cameroons Expeditionary Force (1915–1916). <ref name="janus" /> N'akula okutuuka ku kifo kya Lieutenant-Governor w’essaza ly’obukiikakkono bwa Nigeria. <ref name="AfricanAffairs" />
== Uganda ==
Okuva mu 1925 okutuuka mu 1932 Gowers yali Gavana era nga yaddukanya e twale lya Uganda. <ref name="janus" /> Amangu ddala nga yaakamala okuyingira ofiisi, Gowers yaleeta ekiteeso ky'okugonjoola enkola y'okusasula ''envujo'' ku birime by'ensimbi, abakungu b'amatwale gye baali bavumiridde nti "yali ekontana nga siyabwenkanya na mpisa". Ekiteeso kye kyali kya kufuula ''envujo'' okusasulwa gavumenti ya Bungereza okusinga okusasulwa bannannyini ttaka mu Afirika. <ref>{{cite book |author=Jan Jelmert Jørgensen |year=1981 |title=Uganda: a modern history |url=https://books.google.com/books?id=09MNAAAAQAAJ&pg=PA124 |publisher=Taylor & Francis |isbn=0-85664-643-1 |page=124}}</ref> Ku ku nsonga y’Obwakabaka [[:en:Toro_Kingdom|bwa Toro]], Abangereza bwe baali bakomyawo oluvannyuma lw’okugoba [[:en:Banyoro|Abanyoro]], Gowers yawulira nti endagaano eyakolebwa mu kiseera ekyo yali ya kulangirira mateeka gokka okuva mu buyinza obukuuma. Abangereza baali balina eddembe okukolagana n’obwakabaka nga bwe balaba nga bwe bagala. <ref>{{Cite book |last=Kenneth Ingham |year=1975 |title=The kingdom of Toro in Uganda |url=https://books.google.com/books?id=y7gOAAAAQAAJ&pg=PA92 |publisher=Taylor & Francis |isbn=0-416-80210-9 |page=92}}</ref>
Obukiiko obukola ku nkola y’ennimi mu Uganda bwali buwadde amagezi okusomesa [[:en:Acholi_language|Oluchooli]] mu bukiikakkono, [[:en:Teso_language|Oluteeso]] mu bitundu by’essaza ly’ebuvanjuba [[:en:Luganda_language|n’Oluganda]] awalala.
Nga gavana wa Uganda, Gowers yalaga obwagazi [[:en:Swahili_language|bw’Oluswayiri]], olulimi lu [[:en:Bantu_languages|Bantu]] era lwogerwa mu [[:en:Kenya|Kenya]] ne Tanganyika n’obuvanjuba bwa Congo. Oboolyawo yali alaga obwetaavu bw’olulimi olw’awamu mu federo y’ebitundu ebiri mu kitundu [[:en:Tanzania_Mainland|ssemazinga Afirika]] . <ref>{{Cite book |last=Ali AlʼAmin Mazrui |year=1995 |title=Swahili state and society: the political economy of an African language |url=https://books.google.com/books?id=-9MwAAByvf0C&pg=PA45 |publisher=East African Publishers |isbn=9966-46-823-4 |pages=45–46}}</ref> Gowers yassa ekitiibwa mu bwetwaze bwa Afrika era yafaayo bulijjo okubeera ow’ekitiibwa eri bakabaka ba Bunyoro ne Uganda. Yafuba nga nnyo okulaba ng’eddagala ligabibwa nnyo eri abantu enzaalwa abasinga obungi baleme kufa endwadde ezijjanjabibwa. Okusingira ddala, okusaasaanya quinine okujanjaba omusujja kyafuuka kya bulijjo. <ref>The Political Kingdom in Uganda: A Study of Bureaucratic Nationalism by David Ernest Apter</ref>
Gowers bwe yali tasobola kumatiza ofiisi y’amatwale okwongera ku ssente ezisaasaanyizibwa mu Uganda ku musaala gw’abakozi ba gavumenti mu Afirika, Gowers yakola omutendera (mu kiseera ekyo ogwali gukaayanirwa) ogw’okugoba abakozi be abazungu abasukka mu kkumi mu kibuga ekikulu n’oluvannyuma n’akozesa ssente ezaaterekebwa bw’atyo okwongera ennyo omusaala gw’abakozi ba gavumenti bonna abafirika abaali bakolera wansi we obutereevu. <ref>Civics for Uganda by W. J. Bentley</ref> Gowers ye yali musaale mu kussaawo ensimbi gavumenti z’ewaayo eri abalimi enzaalwa, ng’agaba ebyuma ng’ebikozesebwa mu kukola olukomera, ebisero, ebigimusa ate ng'era afuba okugula ebirime ebimu okusobola okuleetawo ebyenfuna by’ebyobulimi okukulakulana. Enteekateeka eno yatandika okukola okuva mu 1926 okutuuka mu 1931. Gowers yatuuka n’okuwalirizibwa okukomya enteekateeka eno olw’obukwakkulizo bw’ensimbi obwaliwo mu kiseera ekyo mu ky’ensi yonna [[:en:Great_Depression|eky’okusereba kw’eby’enfuna]] . Wabula yasobola okukuuma entekateeka eno ng’egenda mu maaso okumala ekiseera ekisinga obungi ekya 1931, wadde nga yalwana okukikola, ng’asala ku nsimbi z’ebintu ebirala (nga mw’otwalidde ne ttiimu ye ey’ebyokwerinda). Yakomekkereza ddala amayumba ag’ebbeeyi eri abakozi ba gavumenti mu Bulaaya (okulaga okwekalakaasa ennyo) naye ekyo kyasumulula ssente ezimala okugenda mu maaso n’obuyambi bw’ebyobulimi okumala emyezi mitono. Kyokka ne bwe yasalibwako embalirira mu bifo ebirala yawalirizibwa okumaliriza enteekateeka eno ku nkomerero ya 1931. <ref>Uganda: A Case Study in African Political Development by Peter Musoke Gukiina - 1972</ref>
Mu 1926, Sir [[:en:Edward_Grigg|Edward Grigg]], Gavana wa Bungereza e Kenya, yayita olukiiko e [[:en:Nairobi|Nairobi]] okukubaganya ebirowoozo ku kugatta amatwale ga Africa mu agetoloddwa ssemayanja, Sir William Gowers kye yawagira mu bujjuvu ekirowoozo kino ng’agamba nti kyandiyongedde nnyo ensimbi eziweebwa ettundutundu lya Uganda. Kyokka Gavana [[:en:Donald_Charles_Cameron_(colonial_administrator)|Donald Charles Cameron]] owa Tanganyika yakiwakanya nnyo, ng’alowooza nti kyandibadde kya bwenkanya eri Abafirika olw’okuba nti ekitundu ku nteekateeka eno mwalimu ettaka e Tanganyika okuteekebwa ku bbali eri abasenze Abazungu nga bwe kyali kikoleddwa e Kenya. Ekikulu, enteekateeka eno teyasaba ttaka lyonna mu Uganda kuteekebwawo eri Abazungu, era ku musingi guno (ku musingi nti teyassa ttaka lyonna mu Uganda eri Abazungu) Gowers kwe yakikkiriza. <ref>{{Cite book |last=Richard Frost |year=1992 |title=Enigmatic proconsul: Sir Philip Mitchell and the twilight of empire |url=https://books.google.com/books?id=2Grm19_0DsMC&pg=PA30 |publisher=The Radcliffe Press |isbn=1-85043-525-1 |page=30}}</ref>
== Emirimu emirala ==
Gowers yalondebwa okuba Senior Crown Agent ow'amatwale (1932–1938), omumyuka wa Ssentebe w’olukiiko olufuga emmere ey’empeke (1939–1940) era nga ye mukungu akwatagana n’ebyokwerinda mu bantu, Southern Command (1940–1942). Gowers yafa nga 7 oggwekkumi1954, nga wa myaka 78. <ref name="janus" />
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
<references>
<ref name="AfricanAffairs"/>
<ref name="janus"/>
</references>
fy1g69gxaiarp11h8prolwqoyc6etkh
Nairobi Agreement, 1985
0
14237
56479
56408
2026-06-25T14:00:30Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56479
wikitext
text/x-wiki
'''Endagaano y’e Nairobi''' yali ddiiru ya mirembe wakati wa gavumenti ya [[Yuganda|Uganda]] eya [[Tito Okello]] n’ekibiina ky’abayeekera ekya National Resistance Army (NRA) ekyakulemberwa [[Yoweri Museveni]]. Endagaano zino zaateekebwako emikono mu kibuga Nairobi, [[Kenya]] mu Gwekkumineebiri 1985.
== Ebyafaayo ==
Nga 27, Ogwomusanvu 1985, ekibinja ky’amagye ga Uganda ( [[Uganda National Liberation Front|UNLA]] ), nga kiduumirwa Brigadier [[Bazilio Olara-Okello]], kyawamba gavumenti ya [[Milton Obote]]. [[Parliament of Uganda|Olukiiko lw’eggwanga]] lwasatululwa era ne wateekebwawo olukiiko lw’amagye okufuga eggwanga, okusooka Olara Okello, n’oluvannyuma Genero [[Tito Okello]] nga Ssentebe. Mu kiseera kye kimu, abayeekera ba NRA aba [[Yoweri Museveni]] baali beeyongera amaanyi, nga bakozesezza omukisa gw'embeera ey'akavuyo mu ggwanga, eyava ku kulwanagana kw'obuyinza mu gavumenti n'ekibiina kya UNLA ekyaggwaamu amaanyi n'okusasika.<ref name="loc">[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/ugtoc.html "A Country Study: Uganda"], ''[[Library of Congress]]''</ref>
Tito Okello mu bwangu era mu lujjudde yayita enjuyi zonna ezaali mu butabanguko mu Uganda okwegatta ku kutabaganya eggwanga n’okuzimba eggwanga. Ebibinja byonna ebinene eby’emmundu byakkiriza okuyitibwa kuno, okuggyako ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), ekiwayi ky’ebyobufuzi ekya National Resistance Army (NRA). Pulezidenti Julius Nyerere owa [[Tanzania]] yatuukirirwa Tito Okello okussa mu nkola endagaano eyateesebwako wakati wa NRM/A n’olukiiko lw’amagye. Museveni ne NRM baalemererwa okugenda mu nteeseganya ezaasooka mu kibuga Dar es Salaam, kubanga kiyinzika okuba nga baali beekengera omukwano gwa Nyerere ne pulezidenti eyagobwa mu ntebe, Milton Obote. Enteekateeka endala zakolebwa okukubaganya ebirowoozo nga kukubirizibwa ekibinja ky'abakungu okuva e Kenya ekyali kikkirizibwa buli omu nga kikulemberwa Pulezidenti Daniel arap Moi.
== Enteeseganya ==
Enteeseganya zino enzibu zaagenda mu maaso okuva nga 26 Ogwomunaana okutuuka nga 17 Ogwekkumineebiri era nga zaterekebwa omuwandiisi ow’enkalakkalira mu kiseera ekyo mu minisitule y’ensonga z’ebweru mu Kenya, [[Bethuel Kiplagat]].<ref name="Kiplagat">[http://www.c-r.org/accord/uganda/accord11/reachingagreement.shtml "Reaching the 1985 Nairobi Agreement"], Bethuel Kiplagat, from [https://web.archive.org/web/20041210114311/http://www.c-r.org/accord/uganda/accord11/index.shtml Lucima et al., 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041210114311/http://www.c-r.org/accord/uganda/accord11/index.shtml|date=2004-12-10}}</ref> Museveni n’aba NRM/A baanyiiga olw’enkyukakyuka gye baali baalwanirira okumala emyaka ena ‘okuwambibwa’ ekibinja kya UNLA, kye baalaba nga kye baavumiirira olw’okutyoboola eddembe ly’obuntu mu kiseera ky’obufuzi obw’okubiri obwa Milton Obote, ekitera okuyitibwa ‘Obote II’.<ref name="TindigarukayoI">Uganda, 1979-85: Leadership in Transition, Jimmy K. Tindigarukayo, The Journal of Modern African Studies, Vol. 26, No. 4. (Dec., 1988), pp. 619. [https://www.jstor.org/stable/161322 (JSTOR)]</ref> Enjogerezeganya zaagenda zikendeera ne zifuuka ez'okukozesa ebigambo ebisongovu. Museveni yavumirira gavumenti za Uganda ezaaliwo nti "zaabajega" era "bannakyalo", mu kusooka y'agaana okuteesa n'olukiiko lw'amagye. Museveni ne NRM baakwata enkola ya mercurial negotiating position, ne bakyusa mu bye baagala ne baddamu okuleeta ensonga ezigambibwa nti zagonjoddwa, ekyaviirako ttiimu ya Okello okulumiriza NRM okuwanvuya enteeseganya mu ngeri eteetaagisa. Olumu Museveni yabulira e Bulaaya okumala ennaku ssatu, n’assaayo okusaba kwe okupya bye yali ayagala ng’akomyewo. Ebibinja byombi byevunaana okukuuma enkolagana n'abajaasi abeesigwa eri eyali pulezidenti [[Idi Amin]].
== Okukkaanya okusembayo n’okusasika ==
Endagaano eyenkomeredde, eyassibwako omukono e Nairobi, yasaba wabeewo okukomya okulwanagana, okuggyawo amagye mu [[Kampala]], okugatta amagye ga NRA mu ga gavumenti, n’okuyingiza obukulembeze bwa NRA mu lukiiko lw’amagye.<ref name="Times_23Jan86">"Kampala troops flee guerrilla attacks", ''[[The Times]]'', 23 January 1986</ref> Kyokka obukwakkulizo buno tebwatuukibwako, era okukomya amasasi kwasasika amangu ago. Ennyingo 17(c) mu ndagaano eno yasaba wateekebwewo akakiiko akanoonyereza ku kutyoboola eddembe ly’obuntu mu Uganda okuva lwe yafuna obwetwaze. Kino kyali kizibu ekyamaanyi eri UNLA okussa mu nkola, kubanga kyali kiyinzika okuba nti bangi ku bakulembeze baayo beenyigira mu kutulugunya okwali kubaddewo mu kiseera kya Obote II. Ekibinja kya UNLA era kyanyiizibwa olw’ennyingo 7, eyalagira eggye ly’eggwanga obutasukka abajaasi 8,500 nga kino kyali kya kuvaamu ebbula ly’emirimu eri ekitundu ekinene ku basajja baayo 15,000.
Essuubi ly’endagaano ey’olubeerera lyayongera okwonooneka olw’embeera eyaliwo mu nteeseganya. Ttiimu y’e Kenya teyalina kumanya mu bujjuvu ku mbeera eri mu Uganda, abantu abakulu abakwatibwako n’endowooza zaabwe, ne balemererwa okuzimba enkolagana ey’amakulu n’enjuyi eziri mu lutalo. Enteeseganya zino zaggyamu ebibiina bya Uganda ebikwatibwako omuli n’ebibiina by’obufuzi. Amawanga agakwatibwako ag’ebweru okugeza, [[Libya]], [[Burundi]] ne [[Rwanda]], baalina obwagazi obutereevu ku binaava mu nteeseganya zino, nga bawagira ekiwayi ekimu oba ebiwerako. Okubeerawo kw'ebibiina bino n'emikago gy'ensi yonna egiyinza okuba nga tegirina ludda lwe luwagira (nga [[Lisangá lya Bikólo bya Molɔ́ngɔ́|UN]] oba OAU ) kyandiremeseza okulemererwa kw'ebyo abavumirira bye baayita "Nairobi peace jokes".
Museveni n’aba NRM/A oba baali baagala endagaano gy'ebaali bateesezzaako, kibuusibwabuusibwa. Mazima ddala tewaaliwo kwewaayo kwonna ku kugonjoola ensonga ng’ezo. Museveni ne banne baagaana okugabana obuyinza ne ba Genero be batassaamu kitiibwa, kubanga NRA yalina obusobozi okutuuka ku buwanguzi nga bayise mu kulwana. Kisoboka okuba nti NRM/A yakozesezza enteeseganya ez’emyezi ena zokka okulaga ensi ekifaananyi ekirungi n’okuddamu okutegeka amagye gaabwe.
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Laba ne ==
* [[Ebyafaayo bya Uganda]]
* [[Ebyobufuzi bya Uganda]]
* [[Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda|Ebibiina by'ebyobufuzi mu Uganda]]
ci30ttjplsyrgak6shb5bbnprq5hc4r
Mike Mutebi
0
14252
56467
56433
2026-06-25T13:03:52Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56467
wikitext
text/x-wiki
'''Mike Mutebi''' Munnayuganda [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] era maneja wa gwo.
== Emirimu ==
Atendese [[Kampala Capital City Authority FC|KCC FC]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]].<ref>[https://www.rsssf.org/intldetails/2004af.html International Matches 2004 - Africa - RSSSF]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.kawowo.com/index.php/football/item/15090-sacking-williamson-is-not-the-solution-to-ugandas-football.html |title=SACKING WILLIAMSON IS NOT THE SOLUTION TO UGANDA’S FOOTBALL - MIKE MUTEBI |access-date=2026-06-24 |archive-date=2015-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150223164058/http://www.kawowo.com/index.php/football/item/15090-sacking-williamson-is-not-the-solution-to-ugandas-football.html |url-status=dead }}</ref>
Mu mwezi Ogwekkuminebiri mu 2011 yafuuka omutendesi omukulu owa [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]].<ref>[http://www.monitor.co.ug/Sports/Soccer/-/690266/1284424/-/mt6xh2/-/index.html Mike Mutebi is new SC Villa manager - Soccer - monitor.co.ug]</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya ==
* Mike Mutebi at WorldFootball.net
{{Uganda national football team managers}}
t5utsfay2o55uan37cesylyv9lfjghh
Baba Alhassan
0
14255
56470
2026-06-25T13:37:27Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56470
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
b4dy965wozfn4y5qdriorif9h2p6yty
56471
56470
2026-06-25T13:37:54Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56471
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
174z8e63ahd684bwu5wxraj36wcz3wg
56472
56471
2026-06-25T13:38:32Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56472
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
fai3no1v4a67y918ls23p3x4pdstv5c
56473
56472
2026-06-25T13:42:42Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56473
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu ekulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 October 2018.
7u7h7bzpn1a1aykfdhyxasrb7oz45rq
56474
56473
2026-06-25T13:47:08Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56474
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
bgo9x6btb3haymxyj2936qhts6sqbxt
56475
56474
2026-06-25T13:49:07Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56475
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
id6sr1rh65xzn30x9dzzthm1m72gn0t
56476
56475
2026-06-25T13:50:54Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56476
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yasooka mu Liga I mu maliri 1-1 ne UTA Arad . Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 May 2021. <ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yakung'aanya emipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa emipiira egy'okudda mu kibinja ne Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte .
6khbhjxpqzpydbnbxbhxtdofdmuama2
56504
56476
2026-06-25T19:58:43Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56504
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yakung'aanya emipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa emipiira egy'okudda mu kibinja ne Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte .
1kzzyq4b4uqubi90cvhyni955j4pvgr
56505
56504
2026-06-25T20:01:54Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56505
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
4u3ouq2vvu9xwv1uag2fadlt3u43l1l
56506
56505
2026-06-25T20:07:07Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56506
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 July 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yateeba emirundi ebiri egyasooka mu Liga I mu mupiira gwe yakubwa Mioveni ggoolo 3-0 awaka. <ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
sqkwnib79dstnh6rk2igkczggy7cpv9
56507
56506
2026-06-25T20:11:24Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56507
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
toilqlj4gdbl5jxx12ze95gdit3cgwf
56508
56507
2026-06-25T20:17:29Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56508
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu banne eza liigi n’abavuganya FCSB ne Rapid București ku ky’okukyusa Alhassan. <ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
k70jl5enl5j68qo9e06b4280sin44yh
56509
56508
2026-06-25T20:24:58Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56509
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
tblhzb2whxecdqg6elzr4tl1ujjbn2u
56510
56509
2026-06-25T20:25:34Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56510
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
nebyub67r4it2fqgommxbtgwse5gbnn
56511
56510
2026-06-25T20:32:45Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56511
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
4mt3xflwc77jb29c61kch9q5v0dvmgf
56512
56511
2026-06-25T20:40:21Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56512
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
kk6dq3egtqri1qztmj3lglq56c7envv
56513
56512
2026-06-25T20:42:08Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56513
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
g4luz6xur3ydbpuqy1k8qm0wluih8gv
56516
56513
2026-06-25T21:03:14Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56516
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
iteixdoc1teybwyzqmq3da4t6nj20o5
56517
56516
2026-06-26T03:29:20Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56517
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Ebiro
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga [ a ].
! colspan="2" | Ssemazinga wa ssemazinga
! colspan="2" | Lala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Okugabanya
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| Valladolid ddala B
| 2018–19
| División ya Segunda B
| 2. 2.
| 0.
| 0.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | Hermannstadt, omuwandiisi w’ebitabo
| 2020–21
| Liga I
| 21.
| 1. 1.
| 1. 1.
| 0.
| colspan="2" | —
| 2 [ b ] .
| 0.
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| Liga II
| 27.
| 7. 7.
| 3. 3.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30.
| 6. 6.
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19.
| 2. 2.
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97. 97
! 16.
! 10.
! 2. 2.
! colspan="2" | —
! 2. 2.
! 0.
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | FCSB
| 2023–24
| Liga I
| 17.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29.
| 2. 2.
| 3. 3.
| 0.
| 17 [ c ] .
| 0.
| 1 [ d ] .
| 0.
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26.
| 0.
| 3. 3.
| 0.
| 12 [ e ] .
| 0.
| 2 [ f ] .
| 0.
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 72
! 2. 2.
! 6. 6.
! 0.
! 29.
! 0.
! 3. 3.
! 0.
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171. Ebiragiro
! 18.
! 16.
! 2. 2.
! 29.
! 0.
! 5. 5.
! 0.
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
5bh0s8d9s522oj5xk5h1z72xrmv8pib
56518
56517
2026-06-26T03:32:17Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56518
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga [ a ].
! colspan="2" | Ssemazinga wa ssemazinga
! colspan="2" | Lala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Okugabanya
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| División ya Segunda B
| 2. 2.
| 0.
| 0.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| Liga I
| 21.
| 1. 1.
| 1. 1.
| 0.
| colspan="2" | —
| 2 [ b ] .
| 0.
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| Liga II
| 27.
| 7. 7.
| 3. 3.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30.
| 6. 6.
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19.
| 2. 2.
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97. 97
! 16.
! 10.
! 2. 2.
! colspan="2" | —
! 2. 2.
! 0.
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29.
| 2. 2.
| 3. 3.
| 0.
| 17 [ c ] .
| 0.
| 1 [ d ] .
| 0.
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26.
| 0.
| 3. 3.
| 0.
| 12 [ e ] .
| 0.
| 2 [ f ] .
| 0.
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 72
! 2. 2.
! 6. 6.
! 0.
! 29.
! 0.
! 3. 3.
! 0.
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171. Ebiragiro
! 18.
! 16.
! 2. 2.
! 29.
! 0.
! 5. 5.
! 0.
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
a7rokp2hrlxeg2v3z33bom8zo8wkj9m
56519
56518
2026-06-26T03:34:06Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56519
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga [ a ].
! colspan="2" | Ssemazinga wa ssemazinga
! colspan="2" | Lala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Divizoni
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2. 2.
| 0.
| 0.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21.
| 1. 1.
| 1. 1.
| 0.
| colspan="2" | —
| 2 [ b ] .
| 0.
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27.
| 7. 7.
| 3. 3.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30.
| 6. 6.
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19.
| 2. 2.
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97. 97
! 16.
! 10.
! 2. 2.
! colspan="2" | —
! 2. 2.
! 0.
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29.
| 2. 2.
| 3. 3.
| 0.
| 17 [ c ] .
| 0.
| 1 [ d ] .
| 0.
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26.
| 0.
| 3. 3.
| 0.
| 12 [ e ] .
| 0.
| 2 [ f ] .
| 0.
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2. 2.
! 6. 6.
! 0.
! 29.
! 0.
! 3. 3.
! 0.
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171. Ebiragiro
! 18.
! 16.
! 2. 2.
! 29.
! 0.
! 5. 5.
! 0.
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
qbxhfpay0nq34xirsie9r83u87aen7v
56520
56519
2026-06-26T03:36:31Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56520
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga [ a ].
! colspan="2" | Ssemazinga wa ssemazinga
! colspan="2" | Lala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1. 1.
| 0.
| colspan="2" | —
| 2 [ b ] .
| 0.
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3. 3.
| 0.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3. 3.
| 1. 1.
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10.
! 2. 2.
! colspan="2" | —
! 2. 2.
! 0.
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3. 3.
| 0.
| 17 [ c ] .
| 0.
| 1 [ d ] .
| 0.
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3. 3.
| 0.
| 12 [ e ] .
| 0.
| 2 [ f ] .
| 0.
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6. 6.
! 0.
! 29.
! 0.
! 3. 3.
! 0.
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171
! 18
! 16.
! 2. 2.
! 29.
! 0.
! 5. 5.
! 0.
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
2yzjzq30zjoundcq34jh7osdx1hukmi
56521
56520
2026-06-26T03:40:06Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56521
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga [ a ].
! colspan="2" | Ssemazinga wa ssemazinga
! colspan="2" | Lala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2 [ b ] .
| 0.
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2. 2.
! 0.
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17 [ c ] .
| 0.
| 1 [ d ] .
| 0.
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12 [ e ] .
| 0.
| 2 [ f ] .
| 0.
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29.
! 0.
! 3. 3.
! 0.
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29.
! 0.
! 5. 5.
! 0.
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
12wk9n0pxmjslf3n80ld4vfqfqqjz8g
56522
56521
2026-06-26T03:41:57Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56522
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Lala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Apps
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2 [ b ] .
| 0.
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2. 2.
! 0.
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1 [ d ] .
| 0.
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2 [ f ] .
| 0.
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3. 3.
! 0.
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5. 5.
! 0.
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
gt0hnw4uhh5u54b249h9699g8ke0gf1
56523
56522
2026-06-26T03:44:13Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56523
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Okugatta
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Apps
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2. 2.
| 0.
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24.
| 1. 1.
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30.
| 7. 7.
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33.
| 7. 7.
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22.
| 3. 3.
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109. Ebiragiro
! 18.
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17.
| 0.
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2. 2.
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0.
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110. Ebiragiro
! 2. 2.
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emirimu
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221. Ebiragiro
! 20.
|}
hafdt5qfsjlsqhxis0x7sebkzonemo5
56524
56523
2026-06-26T03:47:25Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56524
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
6pry9cq0pd24xq9dqsqijdor0ks8837
56525
56524
2026-06-26T03:48:17Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56525
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
nd2iinyunndr4idykdfcgiqjm2rxe5l
56526
56525
2026-06-26T03:49:44Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56526
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
n649iojdigo0zkzrze1wh545eu4jyqn
56527
56526
2026-06-26T03:51:18Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56527
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
mh10vsqxibeqogxmyd5g6pb6wnhghle
56528
56527
2026-06-26T03:51:44Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56528
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
4xpjpzfzadwz95rdrz0e0xy4mtk74rk
56529
56528
2026-06-26T03:52:14Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56529
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
cklsyi6atetjchj0b8d1viu1tfjvn38
56530
56529
2026-06-26T03:53:28Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56530
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
fpsr9532jkq6l59x5cy0bm53rhpmokj
56531
56530
2026-06-26T03:53:53Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56531
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Omuntu ssekinnomu'''
s1sq7y45c4hoonbqb4ygn2x97m7i64y
56532
56531
2026-06-26T03:56:23Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56532
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
d3mejdy637qoa92c0h99yd8nugpvdep
56533
56532
2026-06-26T03:57:19Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56533
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
0ht6y6x3m0p3xj5pc2aodyvvdxoo5i9
56534
56533
2026-06-26T03:58:11Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56534
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
t8mqv5q66zrgijcr466vbr6c8bvkyg0
56535
56534
2026-06-26T03:58:49Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56535
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
fijtyww71pd6zmeyu7kmr3swhp1g4as
56536
56535
2026-06-26T03:59:06Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56536
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Baba Alhassan – Romanian league stats at LPF (in Romanian)
qdr6atcu0ooxdbhwual633v3erd8mcm
56537
56536
2026-06-26T04:00:32Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56537
wikitext
text/x-wiki
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>Nga bwe byali ku mipiira egy'azannyibwa nga 24 Ogwokutaano 2026.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Baba Alhassan – Romanian league stats at LPF (in Romanian)
si2ttm7g9830rv22cp6igp7vyrrtcxm
56538
56537
2026-06-26T04:01:32Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357005004|Baba Alhassan]]"
56538
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Baba Alhassan''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 2000) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogwa pulofeesono era azannya ng'omuzibizi wa wakati. Yazaalibwa mu Ghana, akiikirira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] ku mutendera gw’ensi yonna.
== Emirimu gye ==
=== Omulimu gw'omupiira ogwasooka / Real Valladolid ===
Alhassan yazaalibwa mu kibuga Accra, ng’akyali muto yatandikira mu Akademi y’omupiira eya African Talent Football Academy e Ghana. Oluvannyuma yagenda mu ttiimu y’abavubuka eya kiraabu ya Spain eya Real Valladolid, n’azannya omupiira gwe ogwasooka mu ttiimu enkulu eya reserve mu mupiira gwa Segunda División B bwe yakubwa Navalcarnero ggoolo 2-3 ku bugenyi nga 28 Ogwekkumi 2018.
=== Hermannstadt ===
Nga 7 Ogwekkumi 2020, Alhassan yeegatta ku ttiimu ya Romania eya Hermannstadt ng'omuzannyi eyagendera ku bwereere.<ref>{{Cite web |date=7 October 2020 |title=🤝Bine ai venit la #FCH, Baba Alhassan! |trans-title=🤝Welcome to #FCH, Baba Alhassan! |url=https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028082311/https://fchermannstadt.ro/comunicate-de-presa/%F0%9F%A4%9Dbine-ai-venit-la-fch-baba-alhassan/ |archive-date=28 October 2020 |access-date=11 December 2023 |publisher=FC Hermannstadt |language=ro}}</ref> Nga wayise ennaku 11, yazannya omupiira ogwasooka mu Liga I ogwagwera mu maliri 1-1 ne UTA Arad. Yateeba ggoolo ye esooka —era yokka mu mupiira guno —mu mupiira gwa liigi ne Politehnica Iași nga 15 Ogwokutaano 2021.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » Știm prima retrogradată matematic în Liga 2! Clasamentul actualizat |trans-title=POLI IAȘI - HERMANNSTADT 0-1 » We know the first mathematical relegation to the Liga 2! Updated standings |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/poli-iasi-hermannstadt-livetext-pe-gspro-631754.html |access-date=11 December 2023 |language=ro}}</ref> Alhassan yalabikira mu mipiira 24 mu mpaka zonna mu sizoni ya 2020–21, nga kiraabu ye yakubwa omupiira gw'okudda mu kibinja bwe yakubwa Mioveni ggoolo 1-2 ku mugatte.
Kampeyini eyaddako, Alhassan yayambako ne ggoolo musanvu mu mipiira 27 egya liigi nga "The Red and Blacks" emalirizza ng'ekwata ekyokubiri mu [[Liga II]] n'edda mu kibinja eky'oku ntikko. Nga 15 Ogwomusanvu 2022, mu mupiira ogwaggulawo sizoni eno, yasooka okuteeba ggoolo ebbiri mu mupiira gumu mu Liga I mu mupiira gwe yakuba Mioveni ggoolo 3-0 awaka.<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Hermannstadt - CS Mioveni 3-0. Victorie mai concludentă decât o arată scorul pentru sibieni |trans-title=Hermannstadt - CS Mioveni 3–0. Even more conclusive win for the ''Sibieni'' than the score shows |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-cs-mioveni-3-0-acum-pe-digi-sport-1-baba-alhassan-face-dubla-1799689 |access-date=11 December 2023 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=ro}}</ref>
Mu Gwekkumi 2023, Alhassan yakkiriza okwongezaayo endagaano okutuuka mu 2026.<ref>{{Cite web |date=20 October 2023 |title=EXCLUSIV Au prelungit cu un jucător esențial » Contract până-n 2026 și 2.000 de euro în plus la salariu! |trans-title=EXCLUSIVE They extended the link of an essential platyer » Contract until 2026 and a 2,000 euro bigger salary! |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hermannstadt-baba-alhassan-contract-715354.html |access-date=12 December 2023 |language=ro}}</ref> Nga 9 Ogwekkumineebiri, ssentebe wa Hermannstadt Dănuț Coman yategeeza nti yali mu nteeseganya ne kiraabu za liigi eddala ne bwe bali ku mbiranye FCSB ne Rapid București ku ky’okutunda Alhassan.<ref>{{Cite web |date=9 December 2023 |title=FCSB și Rapid, în cursă pentru transferul lui Baba Alhassan! Anunțul făcut de Dani Coman |trans-title=FCSB and Rapid, in the race for the transfer of Baba Alhassan! The announcement made by Dani Coman |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-rapid-in-cursa-pentru-transferul-lui-baba-alhassan-anuntul-facut-de-dani-coman-2715759 |access-date=12 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
=== FCSB ===
Nga 12 Ogwekkumineebiri 2023, maneja wa FCSB, Mihai Stoica yalangirira okugula Alhassan,<ref name="fcsb">{{Cite web |date=12 December 2023 |title="L-am cumpărat". MM Stoica s-a întâlnit cu fotbalistul transferat la FCSB: "Surprinzător şi nu prea. Abia aştepta să-l cunoască pe Coman" {{!}} EXCLUSIV |trans-title="We bought him". MM Stoica met the footballer transferred by FCSB: "Surprising, but not so much. He couldn't wait to meet Coman" {{!}} EXCLUSIVE |url=https://orangesport.ro/l-am-cumparat-mm-stoica-s-a-intalnit-cu-fotbalistul-transferat-la-fcsb-surprinzator-si-nu-prea-abia-astepta-sa-l-cunoasca-pe-coman-exclusiv-21421157?fbclid=IwAR3HOiWU4CtVQ7Yl_YSgxykPbTpBuDhlfVgdnCV79J37s_z4Y7u9xQ3kR4o |access-date=13 December 2023 |publisher=[[Orange S.A.|Orange Sport]] |language=ro}}</ref> ng'omuzannyi ono alina okwegatta ku ttiimu eno mu katale k'abazannyi. ''Roș-albaștrii'' yasasula € 600,000 ate Hermannstadt nayo yasigazza amagoba ga bitundu 20% ku magoba ga kapito agayinza okuva mu kutunda mu biseera eby’omu maaso.<ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=EXCLUSIV Pentru câți bani a pierdut Șucu lupta cu Becali în cursa pentru Alhassan + Clauza care n-a fost pe placul sibienilor |trans-title=EXCLUSIVE For how much money did Şucu lose the fight against Becali in the race for Alhassan + The clause which the Sibiu people did not like |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/pentru-cati-bani-a-pierdut-sucu-lupta-cu-becali-in-cursa-pentru-alhassan-clauza-care-n-a-fost-pe-placul-sibienilor-2720333 |access-date=13 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref> Enkola eno yakakasibwa FCSB nga 23 Ogwekkumineebiri.<ref>{{Cite web |date=23 December 2023 |title=FCSB și-a prezentat primul transfer al iernii! Numărul bizar pe care îl va purta Baba Alhassan |trans-title=FCSB presented their first winter transfer! The bizarre number that Baba Alhassan will wear |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/fcsb-si-a-prezentat-primul-transfer-al-iernii-numarul-bizar-pe-care-il-va-purta-baba-alhassan-2738677 |access-date=25 December 2023 |publisher=Digi Sport |language=ro}}</ref>
Alhassan yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 21 Ogwoluberyeberye 2024, bwe yava ku katebe ka Octavian Popescu mu ddakiika ey'e 75 mu mupiira gwa Liga I bwe yakuba UTA Arad ggoolo 4-0.
== Okuzannyira ku ddaala ly’ensi yonna ==
Baba Alhassan yasooka okuyitibwa ku ttiimu y'eggwanga [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu Gwekkuminoogumu 2025 mu mipiira gy'omukwano wakati wa Chad ne Morocco .
== Ebibalo by’okuzannya ==
{{Updated|match played 24 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|baba-alhassan/577380|accessdate=11 December 2023}}</ref>Nga bwe byali ku mipiira egy'azannyibwa nga 24 Ogwokutaano 2026.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka
! rowspan="2" | Kiraabu
! rowspan="2" | Sizoni
! colspan="3" | Liigi
! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga
! colspan="2" | Ku Ssemazinga
! colspan="2" | Emirala
! colspan="3" | Omugatte
|-
! Divizoni
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
! Gyazannye
! Goolo
|-
| [[Real Valladolid B]]
| 2018–19
| [[División ya Segunda B]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| rowspan="5" | [[Hermannstadt]]
| 2020–21
| [[Liga I]]
| 21
| 1
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2021–22
| [[Liga II]]
| 27
| 7
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 7
|-
| 2022–23
| Liga I
| 30
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 33
| 7
|-
| 2023–24
| Liga I
| 19
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 22
| 3
|-
! colspan="2" | Okugatta
! 97
! 16
! 10
! 2
! colspan="2" | —
! 2
! 0
! 109
! 18
|-
| rowspan="4" | [[FCSB]]
| 2023–24
| Liga I
| 17
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
| 2024–25
| Liga I
| 29
| 2
| 3
| 0
| 17
| 0
| 1
| 0
| 50
| 2
|-
| 2025–26
| Liga I
| 26
| 0
| 3
| 0
| 12
| 0
| 2
| 0
| 43
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 72
! 2
! 6
! 0
! 29
! 0
! 3
! 0
! 110
! 2
|-
! colspan="3" | Omugatte gw’emizannyo gyonna
! 171
! 18
! 16
! 2
! 29
! 0
! 5
! 0
! 221
! 20
|}
=== Ku ddaala ly'ensi yonna ===
{{updated|match played 30 December 2025}}Nga bwe byali ku mipiira egyazannyibwa mpaka nga 30 Ogwekkumineebiri 2025
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Emipiira gy'azannye ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka
! Ttiimu y'eggwanga
! Omwaka
! Gyazannye
! Goolo
|-
| rowspan="1" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]]
| 2025
| 5
| 0
|-
! colspan="2" | Omugatte
! 5
! 0
|}
== Ebitiibwa ==
'''FCSB'''
* Liga I : 2023-24, 2024-25
* [[Supercupa României]] : 2024, 2025.
'''Nga ssekinnomu'''
* ''[[Gazeta Sporturilor]]'' Romania Player of the Month : Ogwomwenda 2022<ref name="twelfth_edition">{{Cite web |date=2 June 2022 |title=Minunea Hermannstadt » Baba Alhassan a fost ales "Jucătorul lunii septembrie", iar Marius Măldărășanu - "Antrenorul lunii"! Cum s-a votat |trans-title=Miracle Hermannstadt » Baba Alhassan was chosen "Player of the month in August", and Marius Măldărășanu - "Coach of the month"! How the voting took place |url=https://www.gsp.ro/gsp-special/ideile-gazetei/baba-alhassan-marius-maldarasanu-cei-mai-buni-septembrie-2022-676063.html |access-date=3 October 2022 |language=ro}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Baba Alhassan – Romanian league stats at LPF (in Romanian)
jgwfna5a0i5th3a6vb0cppqyhx6v483
Obwegugungo bwa Uganda obwa 2026
0
14256
56499
2026-06-25T17:11:50Z
Ssuuna Peter
6900
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358233755|2026 Ugandan protests]]"
56499
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
Nga 16 Ogwoluberyeberye 2026, okwekalakaasa n’okulwanagana kwatandika mu Uganda nga kwanukula [[:en:2026_Ugandan_general_election|akalulu ka Uganda aka 2026]].<ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=Uganda election results show Yoweri Museveni leading Bobi Wine as opposition supporters killed in overnight clashes |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c78vzye1l2no |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116215448/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c78vzye1l2no |archive-date=16 January 2026 |access-date=2026-01-16 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Abekalakaasi musanvu be battiddwa mu kulwanagana okwasoose.<ref name=":0">{{Cite web |title=At least seven killed in Ugandan post-election violence, police say |url=https://www.reuters.com/world/africa/least-seven-killed-ugandan-post-election-violence-police-say-2026-01-16/ |work=Reuters}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] n’ekibiina kye ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) baasooka kujja mu buyinza oluvannyuma lw’[[:en:Ugandan_Bush_War|olutalo lw’omu nsiko]] mu Uganda mu 1986. Museveni yategese okutegekera mutabani we, omuduumizi w’amagye [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba,]] amuddire mu bigere kyokka okukkakkana ng’asalawo okwesimbawo mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kalulu ka 2026]] ye kennyini olw’okuwakanyizibwa okwaliwo mu kibiina kya NRM ku ky’okufuula ofiisi ya pulezidenti ey’obusika.<ref name="Reuters 2">{{Cite web |last=Ross |first=Aaron |title=What is at stake in Uganda's presidential election? |url=https://www.reuters.com/world/china/what-is-stake-ugandas-presidential-election-2026-01-12/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}</ref> Museveni yayolekera ekibiina ky’oludda oluvuganya ekyakulemberwamu [[:en:Bobi_Wine|Bobi Wine]] n’ekibiina kye ekya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP).<ref name="Reuters">{{cite web |last1=Nzilani |first1=Vincent Mumo |last2=Winning |first2=Alexander |title=Ugandan opposition leader 'forcibly taken,' party says, as President Museveni nears reelection |url=https://www.reuters.com/world/africa/ugandas-president-museveni-takes-strong-lead-early-election-results-2026-01-16/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}</ref>
Mu kulonda, Wine yali atabukidde obutali bumativu bw’abavubuka, ye kennyini alina emyaka 43 ate Museveni alina emyaka 81.<ref name="AA" /> Uganda y’ekwata ekifo eky'okubiri mu nsi yonna mu buto, ng’abantu abasoba mu 70% ku bantu obukadde 46 mu Uganda tebannaweza myaka 30 ate abali wansi w’emyaka 30 nabo boolekedde ebbula ly’emirimu ebitundu 43%.<ref name="AA">{{cite web |last1=Roque |first1=Paula Cristina |title=Museveni's Militarised Elections: A Gen Z Reckoning |url=https://africanarguments.org/2026/01/musevenis-militarised-elections-a-gen-z-reckoning/ |access-date=17 January 2026 |website=africanarguments.org}}</ref> Guno gwe gwali akalulu akasoose mu Uganda nga bammemba ba Generation Z abasinga basobola okulonda.
Museveni n’ekibiina kya NRM baakola emitendera gy'obwannakyemalira okusiba NUP, ne batulugunya abesimbyewo baayo ne batuuka n’okusindika amagye ga Uganda mu lukungaana olwatudde Wine, ne batta waakiri omu n’okukwata ebikumi n’ebikumi by’abawagizi be.<ref name="Reuters">{{Cite web |last=Nzilani |first=Vincent Mumo |last2=Winning |first2=Alexander |title=Ugandan opposition leader 'forcibly taken,' party says, as President Museveni nears reelection |url=https://www.reuters.com/world/africa/ugandas-president-museveni-takes-strong-lead-early-election-results-2026-01-16/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNzilaniWinning">Nzilani, Vincent Mumo; Winning, Alexander. </cite></ref><ref name="Reuters 2">{{Cite web |last=Ross |first=Aaron |title=What is at stake in Uganda's presidential election? |url=https://www.reuters.com/world/china/what-is-stake-ugandas-presidential-election-2026-01-12/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRoss">Ross, Aaron. </cite></ref> Kkampuni ya Yisirayiri eya Cellebrite yawa gavumenti ya Museveni ebikozesebwa mu kuyingirira amasimu okuwuliriza ab’oludda oluvuganya, ate gavumenti n’ekola n’abayeekera ab’ekiseera okusiikirira bannabyabufuzi ba NUP ng’abayeekera bano batera okutaayaaya mu bitundu by’abakozi okulumba oba okutiisatiisa abawagizi ba NUP mu ngeri endala.<ref name="AA">{{Cite web |last=Roque |first=Paula Cristina |title=Museveni's Militarised Elections: A Gen Z Reckoning |url=https://africanarguments.org/2026/01/musevenis-militarised-elections-a-gen-z-reckoning/ |access-date=17 January 2026 |website=africanarguments.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRoque">Roque, Paula Cristina. </cite></ref> Okulonda kwali kufuuse kwa magye nnyo ne kiba nti Wine yaddukira mu kukola kampeyini ng’ayambadde vest n’enkoofiira ezitayingiramu masasi.<ref name="AA" />
Kampeyini za Wine zaalimu emikutu emikulu egiwerako egy'abavubuka ate Museveni n'asekerera abavubuka bano, n'ategeeza mu kwogera kwe ku ttivvi nti: "Ggwe Gen Z, kiki ky'okoze okutuusa kati? Bwe nnali wa myaka 26, twatandikawo ekibiina kya [[:en:FRONASA|FRONASA]] okununula eggwanga lino. Naye ggwe Gen Z, kyokka kye mpulira kiri nti 'vibe, vibe.' Vibe yo ekola ki ku ggwanga?"<ref name="AA">{{Cite web |last=Roque |first=Paula Cristina |title=Museveni's Militarised Elections: A Gen Z Reckoning |url=https://africanarguments.org/2026/01/musevenis-militarised-elections-a-gen-z-reckoning/ |access-date=17 January 2026 |website=africanarguments.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRoque">Roque, Paula Cristina. </cite></ref> Abatunuulizi b’ebyokulonda mu nsi yonna baagaanibwa okuyingira eggwanga ate Wine n’alabula nti singa Museveni agezaako okufera okulonda nti wajja kubaawo okwekalakaasa okw’abantu abangi.<ref name="Reuters 2">{{Cite web |last=Ross |first=Aaron |title=What is at stake in Uganda's presidential election? |url=https://www.reuters.com/world/china/what-is-stake-ugandas-presidential-election-2026-01-12/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRoss">Ross, Aaron. </cite></ref><ref>{{Cite web |title=Bobi Wine warns of protests if Uganda election is rigged |url=https://www.africanews.com/2026/01/13/bobi-wine-warns-of-protests-if-uganda-election-is-rigged/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114185257/https://www.africanews.com/2026/01/13/bobi-wine-warns-of-protests-if-uganda-election-is-rigged/ |archive-date=14 January 2026 |access-date=16 January 2026 |website=[[Africa News]]}}</ref>
Gavumenti [[:en:Internet_blackout|yaggyako yintaneeti]] okwetoloola eggwanga ku lunaku lw’okulonda ate Wine n’ateeka ku [[:en:Social_media|mikutu emigatta bantu]] nti Museveni n’ekibiina kya NRM bali mu kaweefube ow’amaanyi ow’[[:en:Ballot_stuffing|okubba obululu]] ng’ekitongole kya Uganda wakati mu kulonda, abakiise baakyo Museveni be alonda n’engalo, kilangirira nti Museveni yawangudde akalulu n’obululu 74% akawungeezi.<ref name="Reuters">{{Cite web |last=Nzilani |first=Vincent Mumo |last2=Winning |first2=Alexander |title=Ugandan opposition leader 'forcibly taken,' party says, as President Museveni nears reelection |url=https://www.reuters.com/world/africa/ugandas-president-museveni-takes-strong-lead-early-election-results-2026-01-16/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNzilaniWinning">Nzilani, Vincent Mumo; Winning, Alexander. </cite></ref><ref>{{Cite web |last=Kannampilly |first=Ammu |last2=Nzilani |first2=Vincent Mumo |title=Uganda votes in tense election seen as test of President Museveni's strength |url=https://www.reuters.com/world/africa/uganda-vote-tense-election-clouded-by-succession-questions-2026-01-15/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}</ref><ref name="NYT">{{Cite web |last=Bigg |first=Matthew Mpoke |title=Ugandan Opposition Leader Bobi Wine Was Abducted, His Party Says |url=https://www.nytimes.com/2026/01/16/world/africa/uganda-bobi-wine-abduction.html |access-date=17 January 2026 |website=[[The New York Times]]}}</ref>
== Okwekalakaasa ==
=== 16 Ogwoluberyeberye ===
Ku ssaawa nga mwenda ez’oku makya, effujjo lyabalukawo mu [[:en:Butambala_District|Disitulikiti y’e Butambala]] mayiro nga 35 (kiromita 60) okuva e [[:en:Kampala|Kampala]] omwogezi wa poliisi, Lydia Tumushabe gye yayita abekalakaasi “abayeekera b’oludda oluvuganya abakutte emiggo”. Tumushabe yategeeza nti abekalakaasi baagezaako okulumba poliisi obululu we bwali bukakasibwa’, ekyaviirako poliisi okukozesa amasasi okugumbulula abantu, ne batta abawerako mu "nga beekuuma"..<ref name="Reuters">{{Cite web |last=Nzilani |first=Vincent Mumo |last2=Winning |first2=Alexander |title=Ugandan opposition leader 'forcibly taken,' party says, as President Museveni nears reelection |url=https://www.reuters.com/world/africa/ugandas-president-museveni-takes-strong-lead-early-election-results-2026-01-16/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNzilaniWinning">Nzilani, Vincent Mumo; Winning, Alexander. </cite></ref> Wabula omubaka wa NUP mu kitundu kino [[:en:Muwanga_Kivumbi|Muwanga Kivumbi]] yawaayo alipoota ekontana, ng'alaga nti poliisi yazi amaka ge ag'obuntu okumpi ne poliisi, nga ye ne bammemba ba NUP mu kitundu kino bategese akabaga akalondoola okulonda, ne batta 10 n'okukwata 25 mu "kittabantu."".<ref name=":0">{{Cite web |title=At least seven killed in Ugandan post-election violence, police say |url=https://www.reuters.com/world/africa/least-seven-killed-ugandan-post-election-violence-police-say-2026-01-16/ |website=Reuters}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.reuters.com/world/africa/least-seven-killed-ugandan-post-election-violence-police-say-2026-01-16/ "At least seven killed in Ugandan post-election violence, police say"]. </cite></ref><ref name="Reuters" /><ref>{{cite web |last1=Bigg |first1=Matthew Mpoke |title=Ugandan Opposition Leader Bobi Wine Was Abducted, His Party Says |url=https://www.nytimes.com/2026/01/16/world/africa/uganda-bobi-wine-abduction.html |access-date=17 January 2026 |website=[[The New York Times]]}}</ref>
Nga wayise akaseera katono ab’ebyokwerinda baamenya ennyumba ya Wine, ne bakuba ab’ebyokwerinda be ab’obwannannyini, ne bamuwamba mu nnamunkanga y’[[:en:Uganda_People's_Defence_Force|amagye ga Uganda]] ng’ekibiina kya NUP kifulumya ekiwandiiko ekiraga nti gavumenti [[:en:House_arrest|emusibidde mu maka ge]].<ref name="NYT">{{Cite web |last=Bigg |first=Matthew Mpoke |title=Ugandan Opposition Leader Bobi Wine Was Abducted, His Party Says |url=https://www.nytimes.com/2026/01/16/world/africa/uganda-bobi-wine-abduction.html |access-date=17 January 2026 |website=[[The New York Times]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBigg">Bigg, Matthew Mpoke. </cite></ref><ref>{{Cite web |title=Uganda election descends into deadly violence as President Yoweri Museveni looks to cling to power |url=https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260117020553/https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |archive-date=17 January 2026 |access-date=2026-01-16 |website=Sky News |language=en}}</ref><ref name="Reuters">{{Cite web |last=Nzilani |first=Vincent Mumo |last2=Winning |first2=Alexander |title=Ugandan opposition leader 'forcibly taken,' party says, as President Museveni nears reelection |url=https://www.reuters.com/world/africa/ugandas-president-museveni-takes-strong-lead-early-election-results-2026-01-16/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Reuters]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNzilaniWinning">Nzilani, Vincent Mumo; Winning, Alexander. </cite></ref> Oluvannyuma ku makya abekalakaasi beeyiwa ku nguudo z’omu Kampala nga poliisi n'ekuba omukka ogubalagala mu bantu.<ref>{{Cite web |title=Uganda election descends into deadly violence as President Yoweri Museveni looks to cling to power |url=https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260117020553/https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |archive-date=17 January 2026 |access-date=2026-01-16 |website=Sky News |language=en}}</ref>
Ebifo by’amagye byazimbibwa okwetoloola Kampala ng’enkumi n’enkumi z’abaserikale n’amagye abalina emmundu ennyingi basindikiddwa mu kibuga ekikulu ababadde batunuulidde bannamawulire nga gavumenti egezaako okwongera okussa mu nkola enkola yaayo ey’okuziba yintaneeti ng’emikutu gy’empuliziganya, [[:en:Whatsapp|WhatsApp]], ne [[:en:Email|email]] zizibiddwa.<ref name="NYT">{{Cite web |last=Bigg |first=Matthew Mpoke |title=Ugandan Opposition Leader Bobi Wine Was Abducted, His Party Says |url=https://www.nytimes.com/2026/01/16/world/africa/uganda-bobi-wine-abduction.html |access-date=17 January 2026 |website=[[The New York Times]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBigg">Bigg, Matthew Mpoke. </cite></ref><ref name="SN">{{cite web |title=Uganda: tensions between police and protesters as Museveni leads polls |url=https://www.africanews.com/2026/01/16/uganda-tensions-between-police-and-protesters-as-museveni-leads-polls/ |access-date=16 January 2026 |website=[[Africa News]]}}</ref> Gavumenti era yafulumya ekiwandiiko nti "poliisi eyingidde wabweru w'amaka ga [Wine] n'ekugira entambula ze" olw'okwekuuma "okwekuuma" okuva ku bavubuka abakola effujjo.<ref name="SN" /><ref>{{cite web |last1=Elbagir |first1=Yousra |title='People power' opposition supporters shout as voting count in Uganda election turns violent |url=https://news.sky.com/story/people-power-opposition-supporters-shout-as-voting-count-in-uganda-election-turns-violent-13495174 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116235841/https://news.sky.com/story/people-power-opposition-supporters-shout-as-voting-count-in-uganda-election-turns-violent-13495174 |archive-date=16 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=[[Sky News]]}}</ref> E Kololo ababaka ba palamenti ab’oludda oluvuganya baakubibwa emiggo mu bifo awalonderwa, nga n’aba NUP abatakka wansi wa 300 bebaakwatibwa.<ref name="SN" />
=== 17 Ogwoluberyeberye ===
Abantu abangi, nga bajjude weema ezisulwamu, beeyiwa okwetooloola amaka ga Wine mu disitulikiti y’e Magere mu Kampala.<ref>{{Cite web |title=Opposition supporters killed in overnight clashes as Uganda's Museveni takes early election lead |url=https://peopledaily.digital/news/opposition-supporters-killed-in-overnight-clashes-as-ugandas-museveni-takes-early-election-lead |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260117061735/https://peopledaily.digital/news/opposition-supporters-killed-in-overnight-clashes-as-ugandas-museveni-takes-early-election-lead |archive-date=17 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=People Daily |publisher=[[BBC]]}}</ref> Wine yafulumya ekiwandiiko ekiraga nti poliisi yazinda amaka ge, kyokka nti yasobodde okutoloka mu kutabulwa, anti poliisi yasazeeko amasannyalaze mu kizimbe kye, ekyamusobozesa okulinnya ku bbugwe ow’okwetoloola mu nzikiza ey’ekiro era nti mu kiseera kino ali mu mbeera nnungi mu kifo ekitannamanyika.<ref name="PD">{{cite web |title=Opposition supporters killed in overnight clashes as Uganda's Museveni takes early election lead |url=https://peopledaily.digital/news/opposition-supporters-killed-in-overnight-clashes-as-ugandas-museveni-takes-early-election-lead |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260117061735/https://peopledaily.digital/news/opposition-supporters-killed-in-overnight-clashes-as-ugandas-museveni-takes-early-election-lead |archive-date=17 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=People Daily |publisher=[[BBC]]}}</ref> Wabula mukyala we n’abaana baali bakyasibiddwa awaka ate nga poliisi egamba nti Wine alimba era mu kiseera kino ali mu maka ge gy'akuumibwa, ekintu kyebatasobola kuwaako bujulizi bwonna.<ref>{{Cite web |last=Nkonge |first=Anita |last2=Fleming |first2=Lucy |title=Uganda opposition leader says he has escaped as police deny abducting him by helicopter |url=https://www.bbc.com/news/articles/c20z3nx4xwqo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260117092143/https://www.bbc.com/news/articles/c20z3nx4xwqo |archive-date=17 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=[[BBC]]}}</ref>
Wine era yasaba Bannayuganda "okugaana kyonna ekirangiriddwa [[:en:Simon_Mugenyi_Byabakama|Byabakama]]" nti "ebivuddemu bicupuli" era "tebiraga mu ngeri yonna ebiri ku foomu z'okulangirira" era nti "Twagala okukowoola Bannayuganda okugaana ebyava mu kulangirira bino ebicupuli.""<ref name="PD">{{Cite web |last=Mwenda |first=Kenneth |title=Bobi Wine narrates how he escaped after his house was raided at night |url=https://peopledaily.digital/news/bobi-wine-narrates-how-he-escaped-after-his-house-was-raided-at-night |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118042928/https://peopledaily.digital/news/bobi-wine-narrates-how-he-escaped-after-his-house-was-raided-at-night |archive-date=18 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=Peoples Daily}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMwenda">Mwenda, Kenneth. </cite></ref> Yasaba yintaneeti okuddizibwako mu ggwanga, n’obupapula bw’obululu bufulumizibwe olwo ebyavaamu bisobole okukakasibwa abantu bonna.<ref name="PD" /> Ate poliisi ya Uganda yasaba bannansi okusigala awaka era nti "abamenya amateeka bokka abeetaaga okulowooza emirundi ebiri oba okweraliikirira.""<ref>{{Cite web |last=Oluoch |first=Luke |title=Uganda police issue strong warning against violent post-election protests |url=https://peopledaily.digital/news/uganda-police-issue-strong-warning-against-violent-post-election-protests |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118050242/https://peopledaily.digital/news/uganda-police-issue-strong-warning-against-violent-post-election-protests |archive-date=18 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=Peoples Daily}}</ref> Mu kwanukula okwekalakaasa kuno, emikutu gy’empuliziganya gyazibibwakwo mu Uganda ku ssaawa ttaano obudde bwa wano ab’obuyinza.<ref name=":1">{{cite web |last1=Oluoch |first1=Luke |title=Uganda police issue strong warning against violent post-election protests |url=https://peopledaily.digital/news/uganda-police-issue-strong-warning-against-violent-post-election-protests |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118050242/https://peopledaily.digital/news/uganda-police-issue-strong-warning-against-violent-post-election-protests |archive-date=18 January 2026 |access-date=17 January 2026 |website=Peoples Daily}}</ref>
=== 18 Ogwoluberyeberye ===
Airtel Uganda yazzaawo yintaneeti eri bizinensi ezikozesa yintaneeti, kyokka akakiiko akavunaanyizibwa ku by’empuliziganya mu Uganda kaali kalagidde emikutu gy’empuliziganya gisigale nga gizibiddwa.<ref name=":1">{{Cite web |title=Uganda partially restores internet after ageing president wins seventh term |url=https://www.reuters.com/sustainability/society-equity/uganda-partially-restores-internet-after-ageing-president-wins-seventh-term-2026-01-18/ |website=Reuters}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.reuters.com/sustainability/society-equity/uganda-partially-restores-internet-after-ageing-president-wins-seventh-term-2026-01-18/ "Uganda partially restores internet after ageing president wins seventh term"]. </cite></ref> Museveni mu kiseera kye kimu yawa okwogera kwe okw'obuwanguzi, mwe yayitira ab'oludda oluvuganya "abatujju" era nti "bakolagana n'abagwira abamu n'ebibinja by'[[:en:Homosexual|ebisiyaga]] ebimu."."<ref name="Guardian 18">{{Cite web |title=Uganda partially restores internet after ageing president wins seventh term |url=https://www.reuters.com/sustainability/society-equity/uganda-partially-restores-internet-after-ageing-president-wins-seventh-term-2026-01-18/ |work=Reuters}}</ref> Mu kiseera kye kimu eby'okwerinda okwetoloola ekibuga ekikulu byakendeera ate [[:en:African_Union|omukago gwa Afrika]] ne gutegeeza nti "amawulire agakwata ku kutiisatiisa, okukwatibwa n'okuwambibwa" "gassaawo okutya n'okusaanyawo obwesige bw'abantu mu nkola y'okulonda."."<ref name="Guardian 18" /> Mu kiseera kye kimu, Wine yasaba abawagizi be okwekalakaasa olw'ebyava mu kulonda "eby'ebicupuli"..<ref>{{cite web |title=Uganda's president calls opponents 'terrorists' in victory speech |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/18/ugandas-president-calls-opponents-terrorists-in-victory-speech |access-date=21 January 2026 |website=[[The Guardian]] |publisher=[[Agence France-Presse]]}}</ref>
=== 19 Ogwoluberyeberye ===
Ekibiina kya NUP kyakulemberwmu [[:en:List_of_diasporas#U|bannayuganda abali ku mawanga g'ebweru]] mu ggwanga erya [[:en:South_Africa|South Africa]] okwekalakaasa wabweru w’ekitebe kya Uganda e [[:en:Pretoria|Pretoria]] nga bawakanya Museveni n’okugaana ebyava mu kulonda.<ref>{{Cite web |last=Zondi |first=Asanda |title=Ugandan opposition protests election results outside SA High Commission |url=https://www.channelafrica.co.za/channelafrica/news/ugandan-opposition-protests-election-results-outside-sa-high-commission/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119185015/https://www.channelafrica.co.za/channelafrica/news/ugandan-opposition-protests-election-results-outside-sa-high-commission/ |archive-date=19 January 2026 |access-date=21 January 2026 |website=[[Channel Africa]]}}</ref> Ku lunaku lwe lumu bannakibiina 118 baakwatibwa okwetoloola Uganda nga bavunaanibwa "kukuŋŋaana mu ngeri emenya amateeka" ne "okusangibwa n'ebikozesebwa mu kulonda mu ngeri emenya amateeka.""<ref name="polity">{{Cite web |title=Over 100 Uganda opposition supporters charged over election violence |url=https://www.polity.org.za/article/over-100-uganda-opposition-supporters-charged-over-election-violence-2026-01-20 |access-date=21 January 2026 |website=polity.org.za |publisher=[[Reuters]]}}</ref> Ssaabawandiisi wa NUP, [[:en:David_Rubongoya|David Rubongoya]] yategeeza nti abasinga ku baakwatibwa baali bakozi ba NUP mu kulonda n’okutunula mu kulonda, era nti bangi ku bo baakubibwa mu ngeri eteetaagisa nga bakwatibwa.<ref name="polity" />
=== 20 Ogwoluberyeberye ===
Wine yawa [[:en:BBC|BBC]] yintaviyu n’ategeeza nti wadde talina kukkiriza kwonna mu kitongole ekiramuzi eky’eggwanga, olw’okuba kyalondebwa Museveni, nti akyagenda kugoberera mitendera n’okuwakanya ebyava mu kulonda mu mateeka mu kkooti.<ref name="Tribune">{{cite web |title=Over 100 Uganda opposition supporters charged over election violence |url=https://www.polity.org.za/article/over-100-uganda-opposition-supporters-charged-over-election-violence-2026-01-20 |access-date=21 January 2026 |website=polity.org.za |publisher=[[Reuters]]}}</ref>Mu mboozi eno era yategeeza nti mu kusooka yakkiriza okukwatibwa n’ateekebwa mu kaduukulu k’awaka, kyokka n’asimattuse mu kiro ekyakeesezza Olwokutaano bwe yakitegedde nti abaserikale baali bategese okumulumba nga yeebase era abadde yeekukumye.<ref name="Tribune" /><ref name="STV">{{Cite web |title=Uganda President's Son And Possible Heir Threatens Opposition Leader |url=https://www.channelstv.com/2026/01/20/uganda-presidents-son-and-possible-heir-threatens-opposition-leader/ |access-date=21 January 2026 |website=Channel STV}}</ref>
Wine era yawa yintaviyu eri Al Jazeera gye yategeza nti alina obujulizi bwa vidiyo ng’abakungu b’ebyokulonda bassaako akabonero k’erinnya lya Museveni ku kalulu akasukkiridde obwereere ne bagassa mu bbokisi z’obululu, nti abakozi b’ebyokulonda mu kibiina kya NUP 7 baawambibwa emisana emisana mu kiseera ky’okulonda, ng’abamu ku bo bakyabula, era nti okuziba kwa yintaneeti kwateekebwawo kale obutambi obwo buleme kutambula.<ref name="Al Jazeera">{{Cite web |last=Wambua-Soi |first=Catherine |title=Uganda's Bobi Wine: 'We have evidence' of election fraud in Museveni win |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/20/ugandas-bobi-wine-we-have-evidence-of-election-fraud-in-museveni-win |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260120165026/https://www.aljazeera.com/news/2026/1/20/ugandas-bobi-wine-we-have-evidence-of-election-fraud-in-museveni-win |archive-date=20 January 2026 |access-date=21 January 2026 |website=[[Al Jazeera English]]}}</ref> Oluvannyuma lwa interview eno okufulumira ku mpewo poliisi ya Uganda yasembye okukkiriza nti tebalina Wine mu kaduukulu.
Mu kwanukula emboozi ya Wine ku BBC, [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]], mutabani wa Museveni era ayinza okumusikira, yeewaana ku mikutu gya yintaneeti nti okuva mu kulonda amagye "gasse abatujju ba NUP 22" era nti "Nsaba nga 23 ye Kabobi (erinnya ly'ekika kya Wine) .."<ref name="STV">{{Cite web |title=Uganda President's Son And Possible Heir Threatens Opposition Leader |url=https://www.channelstv.com/2026/01/20/uganda-presidents-son-and-possible-heir-threatens-opposition-leader/ |access-date=21 January 2026 |website=Channel STV}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.channelstv.com/2026/01/20/uganda-presidents-son-and-possible-heir-threatens-opposition-leader/ "Uganda President's Son And Possible Heir Threatens Opposition Leader"]. </cite></ref> Ebiwandiiko, n'ebyo ebyakolebwa emabegako mu kulonda Muhoozi mwe yatiisatiisa okutema Wine omutwe, byayanirizibwa bulungi abamu ku balonzi ba NRM, ng'omuwagizi omu bwe yalagiddwa ebiwandiiko bino nti "Ye pulezidenti wange addako. Musajja mulungi. Mwagala nnyo," bwe yali abuuziddwa mu lukungaana lw'abawagira Museveni mu Kampala.<ref name="STV" />
=== 23 Ogwoluberyeberye ===
Kainerugaba yafulumya ekiwandiiko nti omuwendo gw'abafudde "abatujju ba NUP" gweyongedde okutuuka ku 30 era nti abawagizi b'oludda oluvuganya gavumenti abasoba mu 2000 bakwatiddwa. Mu bakwatiddwa kuliko Muwanga Kivumbi, omubaka wa palamenti ya Uganda, kubanga obukulembeze bwa NUP obusinga bwabadde butegeezeddwa nti babuze.<ref>{{Cite web |title=Uganda detains 2,000 opposition supporters, kills 30 after disputed election, army chief says |url=https://www.reuters.com/world/africa/uganda-detains-2000-opposition-supporters-kills-30-after-disputed-election-army-2026-01-23/ |access-date=28 May 2026 |website=[[Reuters]]}}</ref>
=== 26 Ogwoluberyeberye ===
Omulamuzi wa kkooti ensukkulumu mu Uganda, Esther Kisaakye mu buwanganguse, yafulumya ekiwandiiko n’avumirira ettemu, okuwambibwa, n’ebikwekweto ebikoleddwa mu bungi nga bigendereddwamu ekibiina kya NUP kw’ossa gavumenti n’eyita ab’oludda oluvuganya gavumenti eya demokulasiya nti “abatujju” ng’agamba nti Museveni atyoboola ssemateeka. Kino kyazze nga waakayita akaseera katono ng’amagye gawadde Wine nsalessale wa ssaawa 24 okwewaayo oba okwolekera okukubwa amasasi ng’alaba ekintu kye teyakola.<ref>{{Cite web |last=Wakaya |first=Jeremiah |title=Exiled Ugandan Supreme Court Judge Protests Escalating Post-Poll Crackdown |url=https://allafrica.com/stories/202601260176.html |access-date=28 May 2026 |website=[[allAfrica]]}}</ref>
== Oluvannyuma ==
We bwatuukira mu Ogwokubiri okwekalakaasa kwali kunyigiriziddwa ekimala, ng’abavuganya gavumenti abasigaddewo batunuuliddwa mu bikwekweto ne bavunaanibwa okulya mu nsi olukwe.<ref>{{Cite web |last=Châtelot |first=Christophe |title=After Uganda's post-election crackdown, authorities are targeting the last remaining opposition figures |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/02/21/after-uganda-s-post-election-crackdown-authorities-are-targeting-the-last-remaining-opposition-figures_6750707_4.html |access-date=28 May 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> Omuyiggo gw’abantu okunoonya Wine okukkakkana nga tegufunye buwanguzi.<ref name="aftermath">{{cite web |last1=Châtelot |first1=Christophe |title=After Uganda's post-election crackdown, authorities are targeting the last remaining opposition figures |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/02/21/after-uganda-s-post-election-crackdown-authorities-are-targeting-the-last-remaining-opposition-figures_6750707_4.html |access-date=28 May 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> We bwazibidde nga 15 Ogwokusatu yawa yintaviyu endala ne BBC ng’alaga nti yali akuumibwa abawagizi, ng’agenda nnyumba ku nnyumba ng’awona ekitongole kyabwe eky’obwannakyewa n’okwewala okugezaako okumutta emirundi mingi nga tannatuuka n’okudduka mu ggwanga.<ref name="aftermath" /> Wine yategeezezza nti NUP yagireka mu mikono gy’omumyuka we, Lina Zedriga eyasigadde mu ggwanga.<ref name="aftermath" />
== Lab ne ==
* [[:en:2024–2025_Mozambican_protests|2024–2025 Okwekalakaasa kwa Mozambique]]
* [[:en:2025_Cameroonian_protests|2025 okwekalakaasa mu ggwanga lya Cameroon]]
* [[:en:2025_Malagasy_protests|2025 Okwekalakaasa mu Malagasy]]
* [[:en:2025_Moroccan_Gen_Z_protests|2025 Morocco Gen Z yeekalakaasa]]
* [[:en:2025_Tanzanian_election_protests|2025 Okwekalakaasa mu kulonda kwa Tanzania]]
* [[:en:2025_Togolese_Gen_Z_protests|2025 Aba Togo Gen Z yeekalakaasa]]
* [[:en:Kenya_Finance_Bill_protests|Ebbago ly’etteeka ly’ebyensimbi mu Kenya beekalakaasizza]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Ugandan protests, 2026}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
kshv8d4462xe38vdhp28cpkxl8wysbz
Geoffrey Tumusiime, omusajja omulala
0
14257
56541
2026-06-26T05:17:26Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Geoffrey Tumusiime, omusajja omulala]] to [[Geoffrey Tumusiime]]: Misspelled title
56541
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Geoffrey Tumusiime]]
dwocma12nhz49pz4lqwphlzapfb2683
George Didi Bhoka, omuwandiisi w’ebitabo
0
14258
56555
2026-06-26T05:23:37Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[George Didi Bhoka, omuwandiisi w’ebitabo]] to [[George Didi Bhoka]]: Misspelled title
56555
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[George Didi Bhoka]]
pfamcch3i6ey4biht2ynrl8515jeq58
George Moraes, Omuzannyi wa Field Hockey
0
14259
56564
2026-06-26T05:27:31Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[George Moraes, Omuzannyi wa Field Hockey]] to [[George Moraes]]: Misspelled title
56564
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[George Moraes]]
5z5460fgb5qg63d2h6i7wedubr7jwrp
George Openjuru, omuwandiisi w’ebitabo
0
14260
56568
2026-06-26T05:29:46Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[George Openjuru, omuwandiisi w’ebitabo]] to [[George Openjuru]]: Misspelled title
56568
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[George Openjuru]]
i3cx1xb0mh7x4zlz3e5bhaj1lwofku9
Germaine Kouméalo Anaté, munnabyabufuzi
0
14261
56584
2026-06-26T05:38:03Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Germaine Kouméalo Anaté, munnabyabufuzi]] to [[Germaine Kouméalo Anaté]]: Misspelled title
56584
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Germaine Kouméalo Anaté]]
mjko4pwrc14n0lb83iccy5t5dug3q59
Gillespie County,Texas
0
14262
56605
2026-06-26T05:45:40Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gillespie County,Texas]] to [[Essaza lya Gillespie,Texas]]: Misspelled title
56605
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lya Gillespie,Texas]]
ed0gtoc09x3q7yxrm3yuiawmygkukpw
Gilmer County, Georgia
0
14263
56608
2026-06-26T05:46:25Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gilmer County, Georgia]] to [[Essaza lye Gilmer, Georgia]]: Misspelled title
56608
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gilmer, Georgia]]
idvgnquar8g091yowmzuvjvh14grdzz
Glascock County, Georgia
0
14264
56617
2026-06-26T05:49:00Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Glascock County, Georgia]] to [[Essaza lya Glascock, Georgia]]: Misspelled title
56617
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lya Glascock, Georgia]]
s3210vuzifbe22ca3zda5sx3ezgbdhg
Glasscock County, Texas
0
14265
56620
2026-06-26T05:50:00Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Glasscock County, Texas]] to [[Essaza lya Glasscock, Texas]]: Misspelled title
56620
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lya Glasscock, Texas]]
cus876ddig8gmslfxfgycnrf3f3gxba
Glynn County, Georgia
0
14266
56628
2026-06-26T05:53:04Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Glynn County, Georgia]] to [[Essaza lye Glynn, Georgia]]: Misspelled title
56628
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Glynn, Georgia]]
o5i8dd4btx72n3zyc2w61jhbsbi72re
Godfrey Kisitu, omusajja omulala
0
14267
56637
2026-06-26T05:57:10Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Godfrey Kisitu, omusajja omulala]] to [[Godfrey Kisitu]]: Misspelled title
56637
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Godfrey Kisitu]]
l69gu0vf91awyhub1s020jwdzoq9ng7
Goliad County, Texas
0
14268
56649
2026-06-26T06:06:23Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Goliad County, Texas]] to [[Essaza lye Goliad, Texas]]: Misspelled title
56649
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Goliad, Texas]]
gljsosvc76ttn3n267x6h3c1yd24p7h
Gonzales County, Texas
0
14269
56657
2026-06-26T06:10:13Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gonzales County, Texas]] to [[Essaza lye Gonzales, Texas]]: Misspelled title
56657
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gonzales, Texas]]
r9bn5sflopcz7msr24yk6cnw2u1dfq4
Gordon County, Georgia
0
14270
56660
2026-06-26T06:10:43Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gordon County, Georgia]] to [[Essaza lye Gordon, Georgia]]: Misspelled title
56660
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gordon, Georgia]]
ep1gvwr7raulse7amfgf4iuor85wqzh
Gorretti Byomire, omuwandiisi w’ebitabo
0
14271
56669
2026-06-26T06:13:19Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gorretti Byomire, omuwandiisi w’ebitabo]] to [[Gorretti Byomire]]: Misspelled title
56669
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Gorretti Byomire]]
g0r7m5rndt6tatl2z9rjan59j6bjmwq
Grady County, Georgia
0
14272
56692
2026-06-26T06:48:18Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grady County, Georgia]] to [[Essaza lye Grady, Georgia]]: Misspelled title
56692
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Grady, Georgia]]
50dnz4ug4r65mixysdgxbojgcrwtsus
Grant County, Kentucky
0
14273
56696
2026-06-26T06:49:35Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grant County, Kentucky]] to [[Essaza lye Grant, Kentucky]]: Misspelled title
56696
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Grant, Kentucky]]
g6jc2issh6u797vh514n5g5vlend64e
Graves County, Kentucky
0
14274
56699
2026-06-26T06:50:32Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Graves County, Kentucky]] to [[Essaza lye Graves, Kentucky]]: Misspelled title
56699
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Graves, Kentucky]]
gwpyhowhcqk1gv3crwvza89wxrtiyve
Gray County, Texas
0
14275
56703
2026-06-26T06:51:22Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gray County, Texas]] to [[Essaza lye Gray, Texas]]
56703
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gray, Texas]]
cl0nz1nichnfhltkvh1sahaehb53tkz
Grayson County, Kentucky
0
14276
56706
2026-06-26T06:52:06Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grayson County, Kentucky]] to [[Essaza lye Grayson, Kentucky]]: Misspelled title
56706
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Grayson, Kentucky]]
tn0kwgo4izrpjt4rzb8o8omq0poiyit
Grayson County, Texas
0
14277
56709
2026-06-26T06:52:48Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grayson County, Texas]] to [[Essaza lye Grayson, Texas]]: Misspelled title
56709
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Grayson, Texas]]
1furr1uh4t1hyoskdegowhwo570071b
Green County, Kentucky
0
14278
56714
2026-06-26T06:55:17Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Green County, Kentucky]] to [[Essaza lye Green, Kentucky]]: Misspelled title
56714
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Green, Kentucky]]
9oc8w557ti45eleevi9bofscwmasegm
Greene County, Georgia
0
14279
56718
2026-06-26T06:56:35Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greene County, Georgia]] to [[Essaza lye Greene, Georgia]]
56718
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Greene, Georgia]]
2kgmpeukm7j3rc9ygvm9tczf0g26sed
Greene County, Missouri
0
14280
56721
2026-06-26T07:00:05Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greene County, Missouri]] to [[Essaza lye Greene, Missouri]]
56721
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Greene, Missouri]]
rx06nkfg9x7ht2dujcxmcui0v7tbcwy
Greene County, Ohio
0
14281
56724
2026-06-26T07:00:56Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greene County, Ohio]] to [[Essaza lye Greene, Ohio]]: Misspelled title
56724
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Greene, Ohio]]
bevz9epb4afn0qxqlhfeabw69tgo5r2
Greenup County, Kentucky
0
14282
56727
2026-06-26T07:01:39Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Greenup County, Kentucky]] to [[Essaza lye Greenup, Kentucky]]: Misspelled title
56727
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Greenup, Kentucky]]
iyovyqmnsiyfcusqlqn3vw9dfx6gwqr
Gregg County, Texas
0
14283
56730
2026-06-26T07:02:30Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gregg County, Texas]] to [[Essaza lye Gregg, Texas]]: Misspelled title
56730
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gregg, Texas]]
drifie0kr8pnxhdhqjj2slm87oc4ak5
Grimes County,Texas
0
14284
56734
2026-06-26T07:04:26Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grimes County,Texas]] to [[Essaza lye Grimes,Texas]]: Misspelled title
56734
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Grimes,Texas]]
t1pgn38ymn4e9mwe99g6mrafcdoelog
Grundy County, Missouri
0
14285
56737
2026-06-26T07:05:12Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Grundy County, Missouri]] to [[Essaza lye Grundy, Missouri]]: Misspelled title
56737
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Grundy, Missouri]]
64t0c00ypcycm1doqr7lxlx59dw6nwz
Guadalupe County,Texas
0
14286
56740
2026-06-26T07:05:54Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Guadalupe County,Texas]] to [[Essaza lye Guadalupe,Texas]]: Misspelled title
56740
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Guadalupe,Texas]]
ia0qdnwzk8o56z8q0c1hqi0n7fljknx