Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Muwogo
0
3562
77587
71844
2026-10-29T10:23:33Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77587
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cassava on the Sawla market.jpg|thumb|Muwogo]]
Muwogo kika kya mmere ekimu kw'ebyo ebiri mu uganda.kino ky'ekimu kw'ebyo ebika by'emmere ebyomuttaka byetulina mu uganda ne mu Buganda<ref>{{Cite web |date=2025-12-02 |title=How To Make Flour From Cassava - Easy Beginner Steps |url=https://verdantisagro.com/how-to-make-flour-from-cassava/ |access-date=2026-10-29 |language=en-US}}</ref>
[[Category:Buganda]]
6v7m5gob548uwkm18w3l0x466y5k2yw
Ssembalirwa nicholas/sandbox
0
3654
77595
33248
2026-10-29T10:28:17Z
Thomas Eddie Irigei
11996
removed duplicated link
77595
wikitext
text/x-wiki
[[File:Maize plant in akko 2.jpg|thumb|'''Maize plant''']]
==OKULIMA KASOOLI==
[[OKULIMA]] [[KASOOLI]] KIMU KUBYOYINZA OKUYITAMU OKUFUUKA [[BINOJO]].
[[Kasoli]] kintu kikulunyo naye bwoba osimba kasoli wetegereze [[kasooli]] wa [[bika]] binji.
Naye nze nkuwa gabuwa wandibadde wetanila [[kasooli]] wa [[LONG 5]] kuba [[kasooli]] oyo mulungi nyo.
Naddala [[kasoli]] bwetutuuka mugumira embeela yo,[[budde]].
ENSIIMBA YA [[LONG 5]].
[[Kasoli]] ono alina okusimbiibwa wakati GAP obuwanvu mita 2 nekitundu obukika mita emu
===ENDABILIRA===
Ofuba nyo okulaba nti [[kasoli]] ono omutekamu [[ebijimusa]] okugeza nga [[DAYI GROW]] kino [[ekijimusa]] kiyamba [[kasoli]] ono okusiba [[eminwe]] eminene no okulwanyisa [[endwadde]] z'[[omuttaka]].
EKUTEGEKEDWA BUSUURWA NICHOLAS OKUVA MU MBAZZI FAMERS ASSOSIATION
okgw1bhl4zjjpshwspgup1ro8603vzi
Ensengeka edda waggulu
0
6117
77560
33862
2026-10-29T09:57:24Z
Thomas Eddie Irigei
11996
added image caption
77560
wikitext
text/x-wiki
{{Charles Muwanga}}
[[File:Klondikers with supplies ascending Chilkoot Pass, circa 1898 (AL+CA 362).jpg|thumb|alt=Okulinnya waggulu okuva wansi okudda waggulu. Ensengeka edda waggulu|Okulinnya waggulu mu nsengeka ,abantu nga bava wansi okudda waggulu, kifananyi ky'ensenengeka edda waggulu]]
"Okusengeka ebintu nga odda waggulu" kitegeeza kusengeka bintu oba miwendo nga ova ku kisembayo obutono okweyongerayo ku kisingayo bunene nga:
0,1,2,3,4,5,6,9,....
Ensengeka edda waggulu(ascending order) era oyinza okukiyita "ensengeka erinnya "
[[Category:Ekibalangulo]]
lyutoou7t92bk1uexcl11mt1xrwazna
Okwegulumiza(Pride)
0
6175
77606
34331
2026-10-29T11:03:30Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77606
wikitext
text/x-wiki
[[File:Plutchik-wheel.svg|thumb|'''Emotions of pride.''']]
Embeera y’Obuntu ey’ Okwegulumiza(the emotion of Pride)<ref>{{Cite web |title=The True Meaning of Pride |url=https://www.blanchard.com/blog/the-true-meaning-of-pride |access-date=2026-10-29 |website=BLANCHARD |language=en}}</ref>
Obugunjufu era kikwata ku kumanya obuzibu obuyinza okujjawo ng’omuntu yetaddemu embeera ey’okwegulumiza. Okwegulumiza kweyolekera mu kukudaala, okuduula, n’obutakolagana na balala mu ngeri yonna , naddala nga olaga nti ba wansi oba obasinga.Mu butuufu oyinz aokuba nga obasinga naye si kilungi kulaga nnyo nti obasinga.
Abantu abasinga balowooza nti okwegulumiza gaba malala naye ekituufu kiri nti kuba kulowooza na kulaga nti oli waggulu w’abalala mu nkula, n’okumanya , obuyinza , amaanyi, oba obugagga.
Okwegulumiza kivaamu amalala, okwemanyamanya, emputtu, n’obutagambwako naye kyokka kya njawulo ku bino. Omuntu ey’egulumiza aba alowooza nti asukkulumye ku balala mu:
bulungi/endabika y’omubiri.
magezi (okumanya).
buyinza n’amaanyi
bugagga-Kubanga alina ebyobugagga ebisingako eby’abalala.
Omuntu omugunjufu ne bwaba ng’ebyo waggulu abirina teyegulumiza era aba mukkakkamu , omuntu w’abantu, omutabaganyi omulungi yadde ng’alina okuba n’okwekengera okwetaagisa.
Bino bimuviirako obutagambwako n’emputu (obutakyusa mpisa oba nneeyisa embi). Amalala , okusinga eba ntambula oba enjogera n’ennyambala ey’ekivubuka. Amalala gayinza obutaba na kakwate na kwegulumiza , naddala mu bavuvuka abali mu myaka gya kavubuka.
Okwegulumiza kulowooza nti ggwe otuukiridde okusinga abalala era ggwe buli bbanga oba wegeraageranya n’okuvuganya n’abalala okulaga nti obasinga. Okwemanyamanya kuvaamu okwematira . Okwemanyaamanya kugeraageranye n’embeera ey’okwewa ekitibwa ky’obuntu (self-esteem), okwetya n’okwemotyamotya . Ssinga wali osobola okubaako w’oli mu bwengula n’olaba buli ekikolebwa ensolo eziri ku nsi wandirabye katemba atali musasulire, alimu ebisanyusa, ebyewunyisa, n’ebyennaku.
Katemba alimu okunyumirwa ayitibwa “katemba ow’okunyumirwa” (comedy); ate oyo akomekkereza ne nnaku, entiisa, obulumi n’okunyolwa ayitibwa “katemba ow’entiisa” (tragedy). Mu katemba ow’entiisa mubaamu bakazannyirizi ab’enjawulo; wabaawo ayitibwa omuzannyi omukulu, ayitibwa omuzira, “omupalattanyi”, (protagonist) oba omuzira ow’ekikolimo.
Ne mu bulamu ku nsi kuno mulimu katemba ow’entiisa mungi , ng’ensibuko eri mu bintu bisatu:
(iv) Engerekera (instinct) ey’okuva mu mbeera ez’obuntubulamu
(v) Obutaba na bwakalimagezi ku bikolwa bijja abalala mu mbeera ez’obuntubulamu (lack of emotional intelligence).
(vi) Obutagunjula baana nga bato kufuga mbeerza zaabwe ez’obuntu.
pd1dc53e48blkanfy7c5hrvekx7a7gl
The concepts necessary for the discourse on microbiology in Luganda
0
6468
77588
22140
2026-10-29T10:24:40Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77588
wikitext
text/x-wiki
IALI NGO was authorized by terminologist Charles Muwanga to post this article from his Luganda scientific works on Luganda Wikipedia for free public consumption.<ref>{{Cite web |title=What is microbiology? |url=https://microbiologysociety.org/why-microbiology-matters/what-is-microbiology.html |access-date=2026-10-29 |website=microbiologysociety.org |language=en}}</ref>
The Discourse on Microbiology
• Obulamu obusirikitu (micro-organisms)
• Essomabulamu obusirikitu ( microbiology)
• Obusirikitu (microbes)
• Akalamu akasirikitu (microbe)
• Akasirikitu (microbe)
• Munnassomabulamu obusirikitu (microbiologist)
• Enzimbulukusa (microscope)
• Omulengerawala /Ennengeza (Telescope)
• Aligeeyi (Algae )
• Obusirikito obulya ebiramu birara (heterotrophic)
• Obusirikito obwekolera emmere yabwo (Autotrophic)
• Amibba (Amoeba )
• Ekizaalizi eky’okwegatta (sexual)
• Ekizaalizi kitali kya kwegatta (asexual)
•
Ebiziizte (Prokaryotes). Nnyukiriyaasi tebirina
• Ebiziizina (Eukaryotes).Nyukuriyaasi birina
• Obutaffaali bw'ebiziizite (Eukarotes cells)
• Mitokyandira (mitochondria),
• Ebitangattiso (chloroplasts),
• Ekitangattiso (photosynthes)
• Letikyula eya endomulazima (endoplasmic reticulum)
• Vayiraasi (virus)
• Obuzaale/essomabuzaale (genetics)
Endagabuzaale (genes)
• Essomabuzaale (genetics)
• Endagabutonde /Ennabuzaale (DNA)
• Renira (RNA)
• Bbakitiriya (Bacteria)
• Olugaanire (organelles)
• Sappirira (spirilla )
• Bbakitiriya zi neekolerayange (autotrophic bacteria),
•
Sayitopulaazimo (cytoplasm )
• Sulufa owa kiragala (green sulfur )
• Salufeeri eza kakobe (purple bacteria).
• Ebipooli eby’ebiramu (organic compounds )
• Aminasidi (amino acids)
• Ebizimbamubiri ( proteins)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Bbakitiriya ezirwaza (pathogenic bacteria)
• Obukooli” (E. coli )
• Bbakitiirya ez’amakata (spiral shaped bacteria)
• Okuyingiza nayitogyeni mu ttaka (fixation of nitrogen)
• Ensengekera y’ekiziiyiza bulwadde ey’obutonde (natural immune system,)
• Eddagala eritta obuwuka obusirikitu (antibiotic)
• Polotozoowa (Protozoa)
• Ebiramu eby’ obutaffaali obunji (multicellular organisms)
• Olukonge lwa polazimodiya (the plasmodial slime molds).
• Amiibba (Amoebas)
• Obwenkira (flagellates)
• Sipongi (sponges).
• Obwoyooya (cilia)
• Palamesiyamu (Paramecium).
• Seppironza (sporozoans).
• Polotozoowa ennyunyunsi (parasitic protests)
• Obuliikeni (lichens)
• Obufungi (fungi)
• Oluzigoti (zygote)
• Oluyisiti (yeasts)
• Obutiko (mushroom)
• Kayifaayi (hyphae)
• Sipoowa z’obufungi (fungus spores).
[[Category:Essomabusirikituo]]
fkfwrp0pxneldo8twmzerp7t7cp5hd8
77590
77588
2026-10-29T10:25:01Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77590
wikitext
text/x-wiki
IALI NGO was authorized by terminologist Charles Muwanga to post this article from his Luganda scientific works on Luganda Wikipedia for free public consumption.<ref>{{Cite web |title=What is microbiology? |url=https://microbiologysociety.org/why-microbiology-matters/what-is-microbiology.html |access-date=2026-10-29 |website=microbiologysociety.org |language=en}}</ref>
The Discourse on Microbiology
• Obulamu obusirikitu (micro-organisms)
• Essomabulamu obusirikitu ( microbiology)
• Obusirikitu (microbes)
• Akalamu akasirikitu (microbe)
• Akasirikitu (microbe)
• Munnassomabulamu obusirikitu (microbiologist)<ref>{{Cite web |date=2026-10-02 |title=Microbiology {{!}} Definition, History, & Microorganisms {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/microbiology |access-date=2026-10-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
• Enzimbulukusa (microscope)
• Omulengerawala /Ennengeza (Telescope)
• Aligeeyi (Algae )
• Obusirikito obulya ebiramu birara (heterotrophic)
• Obusirikito obwekolera emmere yabwo (Autotrophic)
• Amibba (Amoeba )
• Ekizaalizi eky’okwegatta (sexual)
• Ekizaalizi kitali kya kwegatta (asexual)
•
Ebiziizte (Prokaryotes). Nnyukiriyaasi tebirina
• Ebiziizina (Eukaryotes).Nyukuriyaasi birina
• Obutaffaali bw'ebiziizite (Eukarotes cells)
• Mitokyandira (mitochondria),
• Ebitangattiso (chloroplasts),
• Ekitangattiso (photosynthes)
• Letikyula eya endomulazima (endoplasmic reticulum)
• Vayiraasi (virus)
• Obuzaale/essomabuzaale (genetics)
Endagabuzaale (genes)
• Essomabuzaale (genetics)
• Endagabutonde /Ennabuzaale (DNA)
• Renira (RNA)
• Bbakitiriya (Bacteria)
• Olugaanire (organelles)
• Sappirira (spirilla )
• Bbakitiriya zi neekolerayange (autotrophic bacteria),
•
Sayitopulaazimo (cytoplasm )
• Sulufa owa kiragala (green sulfur )
• Salufeeri eza kakobe (purple bacteria).
• Ebipooli eby’ebiramu (organic compounds )
• Aminasidi (amino acids)
• Ebizimbamubiri ( proteins)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Bbakitiriya ezirwaza (pathogenic bacteria)
• Obukooli” (E. coli )
• Bbakitiirya ez’amakata (spiral shaped bacteria)
• Okuyingiza nayitogyeni mu ttaka (fixation of nitrogen)
• Ensengekera y’ekiziiyiza bulwadde ey’obutonde (natural immune system,)
• Eddagala eritta obuwuka obusirikitu (antibiotic)
• Polotozoowa (Protozoa)
• Ebiramu eby’ obutaffaali obunji (multicellular organisms)
• Olukonge lwa polazimodiya (the plasmodial slime molds).
• Amiibba (Amoebas)
• Obwenkira (flagellates)
• Sipongi (sponges).
• Obwoyooya (cilia)
• Palamesiyamu (Paramecium).
• Seppironza (sporozoans).
• Polotozoowa ennyunyunsi (parasitic protests)
• Obuliikeni (lichens)
• Obufungi (fungi)
• Oluzigoti (zygote)
• Oluyisiti (yeasts)
• Obutiko (mushroom)
• Kayifaayi (hyphae)
• Sipoowa z’obufungi (fungus spores).
[[Category:Essomabusirikituo]]
qonafz2s07g1olizvr8squckinc6gt8
77591
77590
2026-10-29T10:25:23Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77591
wikitext
text/x-wiki
IALI NGO was authorized by terminologist Charles Muwanga to post this article from his Luganda scientific works on Luganda Wikipedia for free public consumption.<ref>{{Cite web |title=What is microbiology? |url=https://microbiologysociety.org/why-microbiology-matters/what-is-microbiology.html |access-date=2026-10-29 |website=microbiologysociety.org |language=en}}</ref>
The Discourse on Microbiology
• Obulamu obusirikitu (micro-organisms)
• Essomabulamu obusirikitu ( microbiology)
• Obusirikitu (microbes)
• Akalamu akasirikitu (microbe)
• Akasirikitu (microbe)
• Munnassomabulamu obusirikitu (microbiologist)<ref>{{Cite web |date=2026-10-02 |title=Microbiology {{!}} Definition, History, & Microorganisms {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/microbiology |access-date=2026-10-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
• Enzimbulukusa (microscope)
• Omulengerawala /Ennengeza (Telescope)
• Aligeeyi (Algae )
• Obusirikito obulya ebiramu birara (heterotrophic)
• Obusirikito obwekolera emmere yabwo (Autotrophic)
• Amibba (Amoeba )
• Ekizaalizi eky’okwegatta (sexual)
• Ekizaalizi kitali kya kwegatta (asexual)
•
Ebiziizte (Prokaryotes). Nnyukiriyaasi tebirina
• Ebiziizina (Eukaryotes).Nyukuriyaasi birina
• Obutaffaali bw'ebiziizite (Eukarotes cells)<ref>{{Cite web |date=2026-10-02 |title=Microbiology {{!}} Definition, History, & Microorganisms {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/microbiology |access-date=2026-10-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
• Mitokyandira (mitochondria),
• Ebitangattiso (chloroplasts),
• Ekitangattiso (photosynthes)
• Letikyula eya endomulazima (endoplasmic reticulum)
• Vayiraasi (virus)
• Obuzaale/essomabuzaale (genetics)
Endagabuzaale (genes)
• Essomabuzaale (genetics)
• Endagabutonde /Ennabuzaale (DNA)
• Renira (RNA)
• Bbakitiriya (Bacteria)
• Olugaanire (organelles)
• Sappirira (spirilla )
• Bbakitiriya zi neekolerayange (autotrophic bacteria),
•
Sayitopulaazimo (cytoplasm )
• Sulufa owa kiragala (green sulfur )
• Salufeeri eza kakobe (purple bacteria).
• Ebipooli eby’ebiramu (organic compounds )
• Aminasidi (amino acids)
• Ebizimbamubiri ( proteins)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Bbakitiriya ezirwaza (pathogenic bacteria)
• Obukooli” (E. coli )
• Bbakitiirya ez’amakata (spiral shaped bacteria)
• Okuyingiza nayitogyeni mu ttaka (fixation of nitrogen)
• Ensengekera y’ekiziiyiza bulwadde ey’obutonde (natural immune system,)
• Eddagala eritta obuwuka obusirikitu (antibiotic)
• Polotozoowa (Protozoa)
• Ebiramu eby’ obutaffaali obunji (multicellular organisms)
• Olukonge lwa polazimodiya (the plasmodial slime molds).
• Amiibba (Amoebas)
• Obwenkira (flagellates)
• Sipongi (sponges).
• Obwoyooya (cilia)
• Palamesiyamu (Paramecium).
• Seppironza (sporozoans).
• Polotozoowa ennyunyunsi (parasitic protests)
• Obuliikeni (lichens)
• Obufungi (fungi)
• Oluzigoti (zygote)
• Oluyisiti (yeasts)
• Obutiko (mushroom)
• Kayifaayi (hyphae)
• Sipoowa z’obufungi (fungus spores).
[[Category:Essomabusirikituo]]
jvf7zpdbif41sybaixqr6knp2x47mfr
77592
77591
2026-10-29T10:25:43Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77592
wikitext
text/x-wiki
IALI NGO was authorized by terminologist Charles Muwanga to post this article from his Luganda scientific works on Luganda Wikipedia for free public consumption.<ref>{{Cite web |title=What is microbiology? |url=https://microbiologysociety.org/why-microbiology-matters/what-is-microbiology.html |access-date=2026-10-29 |website=microbiologysociety.org |language=en}}</ref>
The Discourse on Microbiology
• Obulamu obusirikitu (micro-organisms)
• Essomabulamu obusirikitu ( microbiology)
• Obusirikitu (microbes)
• Akalamu akasirikitu (microbe)
• Akasirikitu (microbe)
• Munnassomabulamu obusirikitu (microbiologist)<ref>{{Cite web |date=2026-10-02 |title=Microbiology {{!}} Definition, History, & Microorganisms {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/microbiology |access-date=2026-10-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
• Enzimbulukusa (microscope)
• Omulengerawala /Ennengeza (Telescope)
• Aligeeyi (Algae )
• Obusirikito obulya ebiramu birara (heterotrophic)
• Obusirikito obwekolera emmere yabwo (Autotrophic)
• Amibba (Amoeba )
• Ekizaalizi eky’okwegatta (sexual)
• Ekizaalizi kitali kya kwegatta (asexual)
•
Ebiziizte (Prokaryotes). Nnyukiriyaasi tebirina
• Ebiziizina (Eukaryotes).Nyukuriyaasi birina
• Obutaffaali bw'ebiziizite (Eukarotes cells)<ref>{{Cite web |date=2026-10-02 |title=Microbiology {{!}} Definition, History, & Microorganisms {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/microbiology |access-date=2026-10-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
• Mitokyandira (mitochondria),
• Ebitangattiso (chloroplasts),<ref>{{Cite web |date=2026-10-02 |title=Microbiology {{!}} Definition, History, & Microorganisms {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/microbiology |access-date=2026-10-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
• Ekitangattiso (photosynthes)
• Letikyula eya endomulazima (endoplasmic reticulum)
• Vayiraasi (virus)
• Obuzaale/essomabuzaale (genetics)
Endagabuzaale (genes)
• Essomabuzaale (genetics)
• Endagabutonde /Ennabuzaale (DNA)
• Renira (RNA)
• Bbakitiriya (Bacteria)
• Olugaanire (organelles)
• Sappirira (spirilla )
• Bbakitiriya zi neekolerayange (autotrophic bacteria),
•
Sayitopulaazimo (cytoplasm )
• Sulufa owa kiragala (green sulfur )
• Salufeeri eza kakobe (purple bacteria).
• Ebipooli eby’ebiramu (organic compounds )
• Aminasidi (amino acids)
• Ebizimbamubiri ( proteins)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Ekikamulabiriisa (digestion)
• Bbakitiriya ezirwaza (pathogenic bacteria)
• Obukooli” (E. coli )
• Bbakitiirya ez’amakata (spiral shaped bacteria)
• Okuyingiza nayitogyeni mu ttaka (fixation of nitrogen)
• Ensengekera y’ekiziiyiza bulwadde ey’obutonde (natural immune system,)
• Eddagala eritta obuwuka obusirikitu (antibiotic)
• Polotozoowa (Protozoa)
• Ebiramu eby’ obutaffaali obunji (multicellular organisms)
• Olukonge lwa polazimodiya (the plasmodial slime molds).
• Amiibba (Amoebas)
• Obwenkira (flagellates)
• Sipongi (sponges).
• Obwoyooya (cilia)
• Palamesiyamu (Paramecium).
• Seppironza (sporozoans).
• Polotozoowa ennyunyunsi (parasitic protests)
• Obuliikeni (lichens)
• Obufungi (fungi)
• Oluzigoti (zygote)
• Oluyisiti (yeasts)
• Obutiko (mushroom)
• Kayifaayi (hyphae)
• Sipoowa z’obufungi (fungus spores).
[[Category:Essomabusirikituo]]
1lfmweokcb0jb6o9pu5kld3dckp4jry
Obulwadde bw'okulumizibwa mu luba
0
6613
77565
22060
2026-10-29T10:07:09Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77565
wikitext
text/x-wiki
__FORCETOC__
=== Enfaanana y’obulwadde buno ===
Obulwadde bw'okulumizibwa mu luba kika kya bukosefu obiviirako omuntu okubeera n'obuzibu mu ngeri ebinywa bye ebyomukyenyi gye bikolamu. Obumu ku bubonero bw'bulwadde buno mulimu nga okulumizibwa mu binywa, okulumizibwa ku matu, obutawoomerwa kantu konna n'ebirala.<ref>{{Cite web |title=Signs and Symptoms: What’s the Difference? |url=https://health.clevelandclinic.org/signs-symptoms |archive-url=http://web.archive.org/web/20260929062827/https://health.clevelandclinic.org/signs-symptoms |archive-date=2026-09-29 |access-date=2026-10-29 |website=Cleveland Clinic |language=en}}</ref>
=== Ekireeta obulwadde buno ===
Ekiviirako obulwadde buno tekimanyiddwa, wabula waliwo ebigambibwa okuviirako obulwadde buno nga kino kuliko; Obulwadde bwa sukaali, obuzibu mu ntambula y'omusaayi mu mubiri n'ebirala. Obujjanjabi obuweebwa omuntu alina obuzibu buno businziira ku ngeri gy'afaananamu n'ekyo ekigambwa okuviirako obulwadde.
=== Eddagala ===
''Corticosteroid'' ddagala erigambibwa okwongera Ku mbeera y'omuntu wabula ate n’eddagala eddala lingi liyinza okweyambisibwa. "Eye patch" ly'eddagala eriyinza okweyambisibwa okuteeka ku liiso eririko obuvune lireme kukala. Omuntu alina Obulwadde buno takkirizibwa kulongoosebwa.
Obulwadde buno businga nnyo mu bantu wakati w'emyaka 15 ne 60. Obulwadde buno bukwata abasajja n'abakyala obulwadde mu ngeri ya kyenkanyi. Bufuna erinnya lyabo okuva ku musawo eyakuguka mu kulongoosa abantu, "Charles Bell" era nga ye yasooka okuvumbula embeera gye bukosaamu obusuwa bw'omusaayi.
pz7zo6hwsum49q4o4c1gfzvtcpvddsw
Okwetukuta kw'emisuwa
0
6633
77599
34374
2026-10-29T10:31:30Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77599
wikitext
text/x-wiki
[[File:B-flow ultrasonography of venous reflux.gif|thumb|Okwetukuta Kw’emisuwa]]
=== Enfaanana y’obulwadde buno ===
Okwetukuta[[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/RTT/Simple_Meningitis]] y'embeera egyawo oluvannyuma lw'emisuwa egitwala omusaayi mu bwongo n'omusuwa ogutambuza omusaayi mu nkizi okulemererwa.<ref>{{Cite web |date=2017-10-18 |title=Vasculitis |url=https://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/ |access-date=2026-10-29 |website=nhs.uk |language=en}}</ref>
=== Obubonero ===
Obumu ku bubonero bw'obulwadde buno mulimu nga okulwala omusujja, okulumwa omutwe n'okulumwa ensingo. Obumu ku bubonero obulala mulimu ng’omuntu okusoberwa mu ngeri gy'akolamu ebintu, okusesema n'ebirala. Mu baana, obulwadde buno bubaviirako okuggwaamu amazzi wamu n'okutaataganyizibwa mu ndya yaabwe.
=== Obulabe ===
Okwetukuta kuno kuyinza okuleetebwa obuwuka bw'omusaayi oba okukozesa ebidagaladagala. Okwetukuta kw'omusaayi kuno kwa bulabe nnyo kubanga emisuwa gino girinaanye obwongo n'omusuwa gw'omu nkizi era embeera eno ebeera ya bwerinde nnyo.
Obulwadde buno buyinza okwewalibwa nga abantu begemesebwa. Abantu basobola n'okuweebwa eddagala era nga bwe bujjanjabi obwandisookeddwaako. Okwetukuta kuno kuyinza okuviirako omuntu okufuna endwadde endala nga Ensimbu, Okukulungutana n'ebirala. Era nga kino kiyinza okuviirako omuntu okufuna obulemu ku bwongo singa tafuna bujjanjabi mangu.
=== Obulwadde buno mu nsi yonna ===
Mu 2013, Obulwadde buno bwakosa abantu obukadde 16 era nga kino kyaviirako abantu 303000 okufa okwetoloora ensi yonna okuva Ku bantu 464000 abaafa mu 1990. Obulwadde buno butera kumeruka mu mwezi gwa Deesemba n’Ogwomukaaga mu bitundu yba Afrika era buno bwe bw'ekika kya "meningitis belt".
orw4hmjf22ifer9uvm958uq2t9epcif
77600
77599
2026-10-29T10:32:03Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77600
wikitext
text/x-wiki
[[File:B-flow ultrasonography of venous reflux.gif|thumb|Okwetukuta Kw’emisuwa]]
=== Enfaanana y’obulwadde buno ===
Okwetukuta[[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/RTT/Simple_Meningitis]] y'embeera egyawo oluvannyuma lw'emisuwa egitwala omusaayi mu bwongo n'omusuwa ogutambuza omusaayi mu nkizi okulemererwa.<ref>{{Cite web |date=2017-10-18 |title=Vasculitis |url=https://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/ |access-date=2026-10-29 |website=nhs.uk |language=en}}</ref>
=== Obubonero ===
Obumu ku bubonero bw'obulwadde buno mulimu nga okulwala omusujja, okulumwa omutwe n'okulumwa ensingo. Obumu ku bubonero obulala mulimu ng’omuntu okusoberwa mu ngeri gy'akolamu ebintu, okusesema n'ebirala. Mu baana, obulwadde buno bubaviirako okuggwaamu amazzi wamu n'okutaataganyizibwa mu ndya yaabwe.<ref>{{Cite web |date=2017-10-18 |title=Vasculitis |url=https://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/ |access-date=2026-10-29 |website=nhs.uk |language=en}}</ref>
=== Obulabe ===
Okwetukuta kuno kuyinza okuleetebwa obuwuka bw'omusaayi oba okukozesa ebidagaladagala. Okwetukuta kw'omusaayi kuno kwa bulabe nnyo kubanga emisuwa gino girinaanye obwongo n'omusuwa gw'omu nkizi era embeera eno ebeera ya bwerinde nnyo.
Obulwadde buno buyinza okwewalibwa nga abantu begemesebwa. Abantu basobola n'okuweebwa eddagala era nga bwe bujjanjabi obwandisookeddwaako. Okwetukuta kuno kuyinza okuviirako omuntu okufuna endwadde endala nga Ensimbu, Okukulungutana n'ebirala. Era nga kino kiyinza okuviirako omuntu okufuna obulemu ku bwongo singa tafuna bujjanjabi mangu.
=== Obulwadde buno mu nsi yonna ===
Mu 2013, Obulwadde buno bwakosa abantu obukadde 16 era nga kino kyaviirako abantu 303000 okufa okwetoloora ensi yonna okuva Ku bantu 464000 abaafa mu 1990. Obulwadde buno butera kumeruka mu mwezi gwa Deesemba n’Ogwomukaaga mu bitundu yba Afrika era buno bwe bw'ekika kya "meningitis belt".
s3e76yxowrzpd5vuu4zh8e61byorrnp
77601
77600
2026-10-29T10:32:30Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77601
wikitext
text/x-wiki
[[File:B-flow ultrasonography of venous reflux.gif|thumb|Okwetukuta Kw’emisuwa]]
=== Enfaanana y’obulwadde buno ===
Okwetukuta[[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiProject_Medicine/Translation_task_force/RTT/Simple_Meningitis]] y'embeera egyawo oluvannyuma lw'emisuwa egitwala omusaayi mu bwongo n'omusuwa ogutambuza omusaayi mu nkizi okulemererwa.<ref>{{Cite web |date=2017-10-18 |title=Vasculitis |url=https://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/ |access-date=2026-10-29 |website=nhs.uk |language=en}}</ref>
=== Obubonero ===
Obumu ku bubonero bw'obulwadde buno mulimu nga okulwala omusujja, okulumwa omutwe n'okulumwa ensingo. Obumu ku bubonero obulala mulimu ng’omuntu okusoberwa mu ngeri gy'akolamu ebintu, okusesema n'ebirala. Mu baana, obulwadde buno bubaviirako okuggwaamu amazzi wamu n'okutaataganyizibwa mu ndya yaabwe.<ref>{{Cite web |date=2017-10-18 |title=Vasculitis |url=https://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/ |access-date=2026-10-29 |website=nhs.uk |language=en}}</ref>
=== Obulabe ===
Okwetukuta kuno kuyinza okuleetebwa obuwuka bw'omusaayi oba okukozesa ebidagaladagala. Okwetukuta kw'omusaayi kuno kwa bulabe nnyo kubanga emisuwa gino girinaanye obwongo n'omusuwa gw'omu nkizi era embeera eno ebeera ya bwerinde nnyo.
Obulwadde buno buyinza okwewalibwa nga abantu begemesebwa. Abantu basobola n'okuweebwa eddagala era nga bwe bujjanjabi obwandisookeddwaako. Okwetukuta kuno kuyinza okuviirako omuntu okufuna endwadde endala nga Ensimbu, Okukulungutana n'ebirala. Era nga kino kiyinza okuviirako omuntu okufuna obulemu ku bwongo singa tafuna bujjanjabi mangu.<ref>{{Cite web |date=2017-10-18 |title=Vasculitis |url=https://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/ |access-date=2026-10-29 |website=nhs.uk |language=en}}</ref>
=== Obulwadde buno mu nsi yonna ===
Mu 2013, Obulwadde buno bwakosa abantu obukadde 16 era nga kino kyaviirako abantu 303000 okufa okwetoloora ensi yonna okuva Ku bantu 464000 abaafa mu 1990. Obulwadde buno butera kumeruka mu mwezi gwa Deesemba n’Ogwomukaaga mu bitundu yba Afrika era buno bwe bw'ekika kya "meningitis belt".
s5kt5n35jyobj6bs824lbekjgyeud14
Okusibukula(Etymologisation)
0
7284
77581
23550
2026-10-29T10:20:03Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77581
wikitext
text/x-wiki
Okusinziira ku Muwanga Charles mu kitabo kye "Essomannimi n'Essomamakulu"(Linguistics and Semantics), Okusibukula(Etymologisation) kiva mu bigambo by'oluganda "okukola ensibuko y'ebigambo naddala ebya sayansi mu Luganda.<ref>{{Cite web |title=Etymologization Definition & Meaning {{!}} YourDictionary |url=https://www.yourdictionary.com/etymologization |access-date=2026-10-29 |website=www.yourdictionary.com}}</ref>
Bino bifaanayamakulu (Synonyms):
* “ensibuko y’ekigambo” (etymologisation of word )
* “Ensibukula” (etymology)
* “Okusibukula” (etymologisation)
[[Category:Essomannimi]]
6rwcshmdfd7cdbxk6maxidfemgjem2s
Sarah Najjuma
0
7849
77556
68447
2026-10-29T08:55:35Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77556
wikitext
text/x-wiki
[[File:Najjuma Sarah.jpg|thumb|Najjuma Sarah]]
'''Sarah Najjuma''', mukyala munnabyabufuzi mu Uganda era nga musomesa mu bukugu bwe. Mubaka wa Paalamenti mu Konsitityuwensi eye Nakaseke mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] akiikirira ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]] (NRM).<ref>"National Resistance movement". ''National Resistance movement''.</ref> Yalondebwa ku kifo kino mu February wa 2016. Yadda mu bigere bya [[Rose Namayanja]], eyali akiikirira abakyala ba [[Nakaseke (disitulikit)|Disitulikiti y’e Nakaseke]] eyaweereza okuva mu May 2006 – February 2016.<ref>Najjuma, Sarah. "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament". ''Parliament of Uganda''.</ref>
== Obuto bwe n'Okusoma kwe ==
Mu 1995, yamaliririza Pulayimale okuva mu Nalinya Lwantale Primary School. Mu 1996, yafuna satifikeeti ya siniya eyokuna mu ssomero lya [[Nabisunsa Girls Secondary school|Nabisunsa Girls School]]. Mu 1998, yafuna satifikeeti ya siniya ey'omukaaga ku ssomero lya [[Nabisunsa Girls Secondary school|Nabisunsa Girls School]]. Alina ddiguli esooka mu busomesa bwa siniya , okuva mu Yunivasite y'e Makerere ne Master of Arts mu by'enkulaakulana okuva mu [[Nkumba University|yunivasite y'e Nkumba]] . Mu 2011, yafuna diguli ey'okubiri mu by’okuddukanya emirimu n’okuddukanya emirimu mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] .<ref>{{Cite web |title=NAJJUMA SARAH - UGLEADER |url=https://www.ugleader.com/leader/1010/najjuma-sarah |access-date=2026-10-29 |website=www.ugleader.com}}</ref>
== Emirimu gye ==
Wakati wa 2004 ne 2005, yakola ng’akulira enkulaakulana y’ekitundu, Gavumenti ez’ebitundu [[Luweero (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Luweero]] .
Okuva mu 2005 okutuuka mu 2007, yali akulira enkulaakulana y’abantu mu Gavumenti ez’ebitundu [[Nakaseke (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Nakaseke]] .kulira eby'okulonda owa
Okuva mu 2007 okutuuka mu 2015, yaliko Senior Community Development Officer, Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Nakaseke.<ref>Najjuma, Sarah. "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament- Profile". ''Parliament of Uganda''.</ref>
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Abadde Mubaka wa Paaalamenti okuva mu 2016 okutuusa leero.<ref>Najjuma, Sarah. "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament- Profile". ''Parliament of Uganda''.</ref> Yavuganya ku kifo kya Paalamenti eky'omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Nakaseke mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ng'akwatidde National Resistance Movement bendera naawangula n'obululu 55,455 ng'ammegga owa National Unity Platform Esther Nakawooya eyakunganya obululu 26,873 okusinziira ku byava mu kulonda ebyalangirirwa eyali akulira eby'okulonda owa Disitulikiti y'e Nakaseke mu kiseera ekyo mukyala Aidah Tusiime<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/-ec-dragged-to-court-over-conflicting-nakaseke-woman-mp-results-5394932</ref>.
== Obulamu bwe ==
Najjuma mufumbo era asibuka mu maka ga Ayagala nnyo ok ddiini ya Buyisiraamu. Ayaga omuzannyo gw'okubaka era ayagala okuguzannya mu biseera bye eby’eddembe.
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abava e Nakaseke]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka Abakyala aba Paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba National Resistance Movement]]
[[Category:Bannayuganda abakyala bannabyabufuzi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
31z7za6x5g0p4eo0y8hx3640l5c087i
Isaac Muleme
0
8504
77602
27414
2026-10-29T10:33:40Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77602
wikitext
text/x-wiki
'''Isaac Muleme''' (eyazaalibwa nga 10 Ogwekkumi 1992) munnayuganda omuzannyi w'omupiira gw'ebigere azannya ng'omuzibizi w'oku ludda olwa kkono ku ttiimu ya Viktoria Žižkov.<ref>{{Cite web |title=Isaac Muleme - stats, career and market value |url=https://www.fotmob.com/players/525446/isaac-muleme |access-date=2026-10-29 |website=FotMob |language=en}}</ref>
== Olugendo lwe olw'omupiira ==
Mu Gwokubiri 2019 Isaac yeegatta ku ttiimu ya Czech Viktoria Žižkov okuva mu ttiimu y'e Misiri Haras El Hodoud.
Mu Gwokubiri 2020, Muleme yeegatta ku ttiimu ya Fortuna Liga FC Nitra ku bweyazike bwa kitundu a sizoni. Yazannya pod Zoborom, nga 15 Ogwokubiri 2020 nga battunka ne Pohronie. Pohronie ne Nitra baali mu lutalo kwewala kusalibwako, nga Nitra yali esinga Žiar nad Hronom akabonero kamu. Muleme yayingira mu ddakiika ya 81, bwe yayingira mu kifo kya Duje Javorčić. Omupiira gwaggweera mu maliri nga tewali ateebye munne.
== Ttiimu y'eggwanga ==
Mu Gwolubereberye 2014, omutendesi Milutin Sredojević, yamuyita okuteekebwa ku ttiimu y'eggwanga lya Uganda mu 2014 eneetaba mu African Nations Championship. Ttiimu yamalira mu kifo kyakusatu oluvannyuma lw'okukuba [[Burkina Faso]], okulemagana ne Zimbabwe ssaako okwangulwa Morocco.
== Ebibalo bye eby'omupiira ==
=== Ttiimu y'eggwanga ===
{{Updated|matches played on 16 July 2019}}<ref name="nft">{{NFT|54180}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Okuzannyira n'ebiruubirirwa by'ekibinja ky'eggwanga n'omwaka
!Ttiimu y'eggwanga
!Omwaka
!Emipiira
!Ggoolo
|-
| rowspan="7" |Uganda
|2013
|3
|0
|-
|2014
|5
|0
|-
|2015
|6
|0
|-
|2016
|1
|0
|-
|2017
|11
|0
|-
|2018
|7
|0
|-
|2019
|2
|0
|-
! colspan="2" |Omugatte
!35
!0
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Obulandira obulala ==
* Isaac Muleme ku Soccerway
gl8wnv06cnm6qkqwgspkxmymivors7d
Ibrahim Sekagya
0
8508
77561
77534
2026-10-29T10:02:32Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77561
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya [[:en:Primera_B_Metropolitana|Primera B Metropolitana,]] ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yaweebwa endagaano abakiraabu ya [[:en:Arsenal_de_Sarandí|Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gyeyamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yateeka omukono kundagaano ey'emyaka esatu ne kiraabu ya [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]], abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
tw86pg15bol3md8ib1uvpk14iu41qln
77563
77561
2026-10-29T10:04:10Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77563
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya [[:en:Primera_B_Metropolitana|Primera B Metropolitana,]] ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yakola endagaano abakiraabu ya [[:en:Arsenal_de_Sarandí|Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gyeyamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yateeka omukono kundagaano ey'emyaka esatu ne kiraabu ya [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]], abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
mfmfvzqyhsw17v9ow3ghgqkbp9y8fnp
77564
77563
2026-10-29T10:07:06Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77564
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya [[:en:Primera_B_Metropolitana|Primera B Metropolitana,]] ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[:en:Arsenal_de_Sarandí|Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yateeka omukono kundagaano ey'emyaka esatu ne kiraabu ya [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]], abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
0n25wetlz27rgzireaxf1n9v4u0d86p
77566
77564
2026-10-29T10:08:23Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77566
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya [[:en:Primera_B_Metropolitana|Primera B Metropolitana,]] ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[:en:Arsenal_de_Sarandí|Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yateeka omukono ku ndagaano ey'emyaka esatu ne kiraabu ya [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]], abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
5ufv9up7wxzic1ovwqufm8tqxnlorcv
77567
77566
2026-10-29T10:09:48Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77567
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya [[:en:Primera_B_Metropolitana|Primera B Metropolitana,]] ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[:en:Arsenal_de_Sarandí|Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya emyaka esatu ne kiraabu ya [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]], abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
mwovnw7kpsj7rthlcwryzfc20nnoycz
77569
77567
2026-10-29T10:11:22Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77569
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
nevtr0ed8ai9npzblgu9gpmny2e6xle
77570
77569
2026-10-29T10:12:03Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77570
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ebiseera abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
iohr9ati86v3av3czdr4kwvr0ux1avm
77571
77570
2026-10-29T10:12:27Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77571
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba kyampiyoni bw'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
gmdsvsuo2wkbnibhfbfv03l0ylqotyn
77572
77571
2026-10-29T10:13:04Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77572
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nantameggwa b'ekibinja kya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
15mlbm8efpfcqst94g31h4nzx7e12t2
77573
77572
2026-10-29T10:14:27Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77573
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa b'ekibinja kya liigi ya babinywera eya Australia [[Austria ekyababinywera]].<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
nuwe9zmvpfjxx0h1pjpo24sbcq6k11f
77576
77573
2026-10-29T10:16:02Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77576
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa ba liigi ya babinnywera eya Austria .<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
ab3h0wxdla8jemwcjj8r2hbtq2djtt7
77578
77576
2026-10-29T10:17:03Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77578
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa ba liigi ya babinnywera eya Austria, [[Austrian Bundesliga]] .<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
3vpsjwds6f6nn9cc5h6vbv821e4439t
77585
77578
2026-10-29T10:22:35Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77585
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa ba liigi ya babinnywera eya Austria, [[Austrian Bundesliga]] .<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwasooka mu kibnja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
4i74mw4uqf9u2wkeyhp4mnqy9vz6rai
77586
77585
2026-10-29T10:23:10Z
Ssebuufu
9882
Ntereezeza empandiika
77586
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa ba liigi ya babinnywera eya Austria, [[Austrian Bundesliga]] .<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwasooka mu kibinja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu kuwangula kwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
jnigpdbnrg74t5nbk5m0gfxxa9ep1pz
77589
77586
2026-10-29T10:24:43Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77589
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa ba liigi ya babinnywera eya Austria, [[Austrian Bundesliga]] .<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwasooka mu kibinja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu luwangula lwa Salzburg okwa 4–1 ng'ekuba [[:en:SC_Rheindorf_Altach|SC Rheindorf Altach,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
hcic7bxw4eyi56dy51f3pgy2i266ick
77593
77589
2026-10-29T10:26:16Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye egya kiraabu. */
77593
wikitext
text/x-wiki
[[File:Final of the 2011–12 Austrian Cup (73).jpg|thumb|ibrahim Sekagya 2.jpg ]]
'''Ibrahim Sekagya''' yazaalibwa nga 19 Ogwekkumineebiri 1980, Munnayuganda eyali omusambi w'omupiira ogw'ensimbi ng'era yali azannya ng'omuzibizi ayimirira wakati w'entabwe ya ggoolo. Esaawa eno ye mutendesi omukulu owa New York Red Bulls II ey'ekibinja kya Amerika ekya MLS Next Pro.
== Emirimu gye egya kiraabu. ==
Ng'azaalibwa mu Kawempe ekisangibwa mu [[Kampala]], ng'omulenzi, Sekagya yatandika okuzannya omupiira ku kisaawe eky'ettaka eryereere okutali yadde akasubi e Kawempe ekisinga okumanyibwa nga ku kataka nga tannasomera ku somero lya siniya erya Kibuli Secondary School n'oluvannyuma okwegata ku kiraabu ya State House. Sekagya yatandika okuzannya omupiira gw'ekikulu oguliko ekigendererwa ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] mu 1992, nga tanaba kugenda mu [[Argentina]] mu 1998, okugezaako okufuulira ddala okuzannya omupiira omulimu. Kiraabu ye ey'[[Argentina]] eyasooka yali [[Atlético de Rafaela]] mu kibinja kya [[Primera B Nacional.]] Mu 2002, yadda mu [[:en:Ferro_Carril_Oeste|Ferro Carril Oeste]] mu kibinja kya P[[rimera B Metropolitana]], ekyaddirira naayamba ttiimu eyo okuwangula liigi n'okusumusibwa okugenda mu kibinja ekiddako ekya Primera B Nacional. Mu 2005, yagulibwa naawebwa endagaano [[Arsenal de Sarandí]] ey'ekibinja kya Argentine ekya [[:en:Argentine_Primera_División|Primera División,]] gye yamala sizoni bbiri.
Mu 2007 Ogwomukaaga, Sekagya yakola endagaano ya myaka esatu ne [[Red Bull Salzburg]], ekiseera ekyo abaali ba nnantameggwa ba liigi ya babinnywera eya Austria, [[Austrian Bundesliga]] .<ref>{{Cite web |url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |title=Archive copy |access-date=2023-07-12 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010011141/http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=551618.html |url-status=dead}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwasooka mu kibinja kino ekya Bundesliga nga 11 Ogwomusanvu mu 2007 mu luwangula lwa Salzburg ng'ekuba [[SC Rheindorf Altach]] 4–1 [[:en:SC_Rheindorf_Altach|,]] n'ateeba ggoolo ya liigi eyasooka nga 22 Ogwomusanvu mu 2007 okuyamba Salzburg okukola amaliri ga 2–2 ng'egenze ku bugenyi ewa [[:en:FK_Austria_Wien|FK Austria Wien.]] Mubwangu yeekwata ekifo ky'okubeera ng'atandika ng'omuzannyi mu kiraabu eno nga yamalako sizoni eyasooka ng'azannya emipiira 34 mu kibinja kya Bundesliga, ng'ateebye ggoolo satu mu liigi.<ref>https://web.archive.org/web/20120928101330/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/aut-bundesliga-2007-2008/rb-salzburg/3/</ref> Mu sizoni omukaaga zeyamala mu kiraabu eno, Sekagya yazannya emipiira 165 egya liigi, n'ateeba ggoolo mukaaga.Mukaseera ako, yabayamba okuwangula ebikopo bya [[:en:Austrian_Football_Bundesliga|liigi y'eggwanga lya Austria eyababinywera]] bisatu n'ekikopo ky'empaka za [[:en:Austrian_Cup|Austrian Cup.]]
[[File:Final_of_the_2011–12_Austrian_Cup_(129).jpg|left|thumb|240x240px|Fayinolo ya 2011–12 ey'empaka za Austrian Cup ]]
Nga 11 Ogwomusanvu mu 2013, Sekagya yeegata ku [[:en:Major_League_Soccer|liigi ya Amerika eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] ku bweereere, oluvannyuma lw'okuva mu [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|Red Bull Salzburg]] ng'eni mwanyina wa kiraabu gyeyali agenzeemu.<ref>https://web.archive.org/web/20141111171112/http://www.newyorkredbulls.com/news/2013/07/red-bulls-sign-defender-ibrahim-sekagya</ref> Nga 4 Ogwomunaana mu 2013 Sekagya yazannya omupiira gwe ogwali gusooka mu New York nga yatandika ng'omuwuwuttanyi eyali azibira mu mupiira gwebaawangula 3–2 nga bakuba [[:en:Sporting_Kansas_City|Sporting Kansas City.]] Nga 27 Ogwekumi mu 2013, Sekagya yateeba ggoolo eyali ebatwala mu maaso mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni nga bazannya [[:en:Chicago_Fire_SC|Chicago Fire]] ku kisaawe kya [[:en:Red_Bull_Arena_(New_Jersey)|Red Bull Arena]] , ekyayamba ttiimu ye okuwangula 5–2 nekibafuula ba [[:en:Supporters'_Shield|kyampiyoni]] mu sizoni eyali entegeke. Kyekyali ekikopo kya kiraabu eky'amannyi ekyali kisooka mu byafaayo byabwe eby'emyaka 17.<ref>https://web.archive.org/web/20151001065221/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/new-york-red-bulls-5-chicago-fire-2-mls-match-recap</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151001065234/http://www.mlssoccer.com/news/article/2013/10/27/curse-broken-new-york-red-bulls-win-2013-supporters-shield</ref> Wabula, Sekagya yasuula omupiira ogwavaamu Houston okufuna ggoolo ey'ekyenkanyi era nebabakuba ggoolo 2–1, nekiwandula New York okuva mu kikopo kya [[:en:2013_MLS_Cup_Playoffs|2013 ekisalawo agenda ku luzannya oluddako]].<ref>https://web.archive.org/web/20131110201624/http://www.mlssoccer.com/matchcenter/2013-11-06-ny-v-hou/recap</ref> Mu sizoni ya 2014, Sekagya yafuuka omuzannyi eyali atandika emipiira gya New York, n'abayamba okutuusa kiraabu eno mu mpaka ezisalawo agenda kuluzannya oluddako (MLS Cup playoffs). Sekagya yawumula okuva mu mupiira gw'ensiimbu muntandikwa ya 2015.
== Ku mutendera gw'ensi ==
Sekagya yasambirako ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu ya Uganda ey'eggwanga]], gyeyali nga kapiteeni wa ttiimu. Yabazannyira emipiira munaana, mweyateebera ggoolo emu mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2006_FIFA_World_Cup|z'ekikopo ky'ensi yonna ekya 2006]], wamu n'emirundi esatu ne ggoolo emu, mu z'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu [[:en:2010_FIFA_World_Cup|kikopo ky'ensi yonna ekya 2010]].<ref>https://web.archive.org/web/20120928101345/http://www.weltfussball.de/spieler_profil/ibrahim-sekagya/4/</ref>
=== Ggoolo z'ateebye kumuntera gw'ensi ===
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: left;"
!#
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali bazannya
!Ggoolo ezaalimu
!Engeri gyegwagwamu
!Empaka
|-
|1
|Nga 6 Ogwomukaaga mu 2004
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| DR Congo
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2006.
|-
|2
|31 Ogwokutaano mu 2008
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Nelson Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Niger
| align="center" |'''1''' – 0
| align="center" |1–0
|Ez'okusunsula abaali bagenda okwetaba mu kikopo ky'ensi yonna ekya 2010.
|}
== Ogw'obutendesi ==
Oluavnnyuma lw'okuwumula, Sekagya yeetaga ku batandeka kiraabu ya [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls.]]<ref>https://www.mlssoccer.com/news/new-york-red-bulls-hire-recently-retired-defender-ibrahim-sekagya-assistant-coac</ref> Nga 2 Ogwomusanvu mu 2022, Sekagya yaweebwa eky'omutendesi omukulu ow'ekiseera ku Red Bulls'ey'ekibinja kya [[:en:USL_Championship|USL Championship]] ne [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>https://www.newyorkredbulls.com/news/ibrahim-sekagya-named-interim-head-coach-of-new-york-red-bulls-ii</ref>
== Awaadi ==
* '''[[:en:Primera_B_Metropolitana|Ekikopo ky'ekibinja kya Primera B Metropolitana]]''' Alina kimu ekya sizoni ya 2002–03
* '''[[:en:Austrian_Football_Bundesliga|Ekikopo ky'ekibinja kya Austria ekyababinywera]]''' alina bisatu
** [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2008–09|2008–09,]] [[:en:Austrian_Football_Bundesliga_2009–10|2009–10,]] [[:en:2011–12_Austrian_Football_Bundesliga|2011–12]]
* '''[[:en:Austrian_Cup|Empaka za Austrian Cup]]''' alina kimu
** 2012
* '''[[:en:MLS_Supporters'_Shield|Empaka za MLS Supporters' Shield]]''' alina kimu
** 2013
=== By'akozi ku kiraabu ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Bwakozi ku kiraabu
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |League Cup
! colspan="2" |Ku semazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Sizoni
!Kiraabu
!Liigi
!Emipiira gy'abasambidde
!Goals
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
!Emirundi gy'abazannyidde
!Ggoolo
|-
! colspan="3" |Argentina
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |Copa Argentina
! colspan="2" |Copa de Liga
! colspan="2" |Empaka ezetabibwamu kiraabu z'omubukiika kkono bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2001–02
| rowspan="1" |Atlético Rafaela
| rowspan="1" |Primera B Nacional
|38
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|38
|2
|-
|2002–03
| rowspan="3" |Ferro Carril Oeste
| rowspan="3" |Primera B Metropolitana
|30
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|30
|2
|-
|2003–04
|34
|2
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|34
|2
|-
|2004–05
|32
|0
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|32
|0
|-
|2005–06
| rowspan="2" |Arsenal
| rowspan="2" |Primera División
|29
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|29
|1
|-
|2006–07
|33
|1
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|33
|1
|-
! colspan="3" |Austria
! colspan="2" |Austrian Bundesliga
! colspan="2" |ÖFB-Cup
! colspan="2" |Ebiralala
! colspan="2" |Mu bulaaya
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2007–08
| rowspan="6" |Kiraabu ya Red Bull Salzburg
| rowspan="6" |Ekibinja kyababinywera
|34
|3
| -
| -
| -
| -
|5
|0
|39
|3
|-
|2008–09
|34
|1
|2
|1
| -
| -
|6
|1
|42
|3
|-
|2009–10
|24
|0
|2
|1
| -
| -
|11
|0
|37
|1
|-
|2010–11
|30
|0
|1
|0
| -
| -
|12
|0
|43
|0
|-
|2011–12
|26
|1
|4
|1
| -
| -
|11
|1
|41
|3
|-
|2012–13
|17
|1
|3
|1
| -
| -
|1
|0
|21
|2
|-
! colspan="3" |Amerika
! colspan="2" |Liigi
! colspan="2" |US Open Cup
! colspan="2" |MLS Cup Playoffs
! colspan="2" |Mu bukiika ddyo bwa Amerika
! colspan="2" |Omugatte
|-
|2013
| rowspan="2" |Kiraabu ya New York Red Bulls
| rowspan="2" |Ekibinja kyababunywera
|8
|2
| -
| -
|2
|0
| -
| -
|10
|2
|-
|2014
|25
|0
|1
|0
|5
|0
| -
| -
|31
|0
|-
! rowspan="3" |Eggwanga
! colspan="2" |Argentina
!196
!8
!-
!-
!-
!-
!-
!-
!196
!8
|-
! colspan="2" |Austria
!165
!6
!12
!4
!-
!-
!46
!2
!223
!12
|-
! colspan="2" |Amerika
!33
!2
!1
!0
!7
!0
!-
!-
!41
!2
|-
! colspan="3" |Omugatte
!394
!16
!13
!4
!7
!0
!46
!2
!460
!22
|}
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIF (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya – likodi y'empaka ezitegekebwa ekibiina ekidukanya emipiira munsi yonna ekya FIFA (byaterekebwa)
* Ibrahim Sekagya at National-Football-Teams.com
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=4738 Ibrahim Sekagya at Football Lineups]
* Ibrahim Sekagya at WorldFootball.net
* [https://web.archive.org/web/20121002014511/http://guardian.touch-line.com/StatsCentre.asp?Lang=0&CTID=4&CPID=8&pStr=Player&PLID=111767&TEID=264 Guardian Football Stats] byaterekebwa nga 2 Ogwekumi mu 2012 ku byuma bya Wayback.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
tnckn7qyu70a6vbceu5u2vh2s9twd0t
Cherif Mohamed Aly Aidara
0
8558
77597
54705
2026-10-29T10:29:40Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77597
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Cherif Mohamed Aly Aidara''' alimu omusaayi omusenegal nomumauritaniya era nga mukulembeze mu diini lya Shi'i amanyikidwa olwemirimugye egyenkulakulana mu nsi zomubugwanjuba bwa Africa. Amanyikidwa nga omukubakulembeze abaamanyi mu diini lya Shi'i mu Senegal ne mubugwanjuba bwa Africa.<ref>Leichtman, Mara A. and Mamadou Diouf. (2009). ''New Perspectives on Islam in Senegal: Conversion, Migration, Wealth, Power and Femininity''. New York: Palgrave Macmillan.</ref>
==Gyenvude ne Abengaandaze==
Musaayi mutabike era nga alimu omusaayi gwegwanga lya Mauritaniya ne lya Fulani, Cherif Mohamed Aly Aidara yazalibwa mu 1959 mu Darou Hidjiratou akaalo akasangibwa mu Bonconto Commune, ekitundu kya Kolda mu maselengeta ga Senegal akatandikibwawo kitaawe. Taata we ayitibwa Cherif Al-Hassane Aidara nga musajja nzalwa ye Mauritaniya okuva mu ttabi lya Al Lakhal mu gwanga lya Laghal elisangibwa mu Mauritaniya eyagamba nti muzukulu wa Cherif Moulaye Idriss owenyumba ya Idrisid. Wabula nga ye maama we ayitibwa Maimouna Diao enzalwa ye Senegal mu gwanga lya Peula (Fulani) okuva mu kika kya Diao. Nga Sharif omu Senegal, Aidara agamba nti aviladala mu lulyo lwa Nabbi Muhammad.<ref>{{Cite web |date=2023-05-07 |title=Cherif Mohamed Aly Aïdara Ambassador Of Mercy - Mozdahir |url=https://mozdahir.com/elementor-84/ |access-date=2026-10-29 |language=en-US}}</ref>
Bweyamala okusoma ediini lyobuyisilamu mu Senegal, nga ebisinga kubyo kitaawe yeyabimusomesa, Aidara yeyongerayo nemisomogye ku Alliance Française mu Pari France. Amanyi enimi omuli oluwarabu, oluzungu, olufaransa, olupaar (olufulfulde) noluwolof.<ref name="Mozdahir">[https://web.archive.org/web/20191205181037/https://mozdahir.sn/biographie/ Portrait de Cherif Mohamad Aly Aïdara]. Institut International Mozdahir.</ref>
Mwanyoko ayitibwa Cherif Habib Aidara mukulembeze wa Bonconto Commune.
==Emirimugye==
Munkumi biri (2000) Cherif Mohamed Aly Aidara yatandikawo ekitongole kyobwananyini ekiyitibwa Mozdahir International Institute mu Senegal. Aidara yakulembeza nyo ebyengyigirisa nenkulakulana omuli okola emirimu gyenkulakulana, okukubiriza enkola yobuyisilamu eya microfinance nokutumbula ediini lyobuyisilamu elya Shi'i mu Senegal.
Bweyali yakatandika emirimugye, Aidara yakulembeza nyo emirimu gyenkulakulana ne ebyengyigirisa okusingiradala mu bitundu bya Casamance (Fouladou) mu maselengeta ga Senegal naye yamala nagaziya emirimugye wabweru wa Senegal okutuuka mubitundu ebilala mubugwanjuba bwa Africa omuli Mali, Guinea Bissau, Burkina Faso, Ivory Coast nensi endala mu Africa. Atambula okwetolola ensi akolagana nebitongole byobwananyini ebyamanyi omuli World Food Programme.
Azimbye kwotade nokugaziya Mozdahir okwetolola Senegal mu bibuga nga Dakar, Dahra, Djoloff, Kolda, Ziguinchor, Saloum ne Vélingara. Yatandikawo nakaaalo ka Mozdahir mu Nadjaf Al Ashraf nayamba mukukulakulanya ebyalo nga Teyel ne Foulamori nga yazimba amasomero nemizikiti mwebyo ebyaalo.
Aidara dayirekta ku mukutu gwa redio eyitibwa Mozdahir FM mu Dakar ne redio eyitibwa Zahara FM mu Kolda.
Byakoze
==Obutabo mu Lufaransa==
Obutabo mu Lufaransa:<ref name="Mozdahir"/>
*Les Vérités de La Succession du Prophète
*Sayyidda Zaynab (pslf) l’héroïne de Karbala
*La prière du Prophète Mouhammad (pslf) selon les membres de sa famille
*Ghadir Khoum : Qui relate l’évènement de Ghadir et le fameux discours du prophète (pslf) ce jour-là.
*Achoura jour de deuil ou jour de fête ?
*Principes de la finance islamique
==References==
<references/>
bvh2zhxr606rg52fdz2jgyhpca9el7z
77598
77597
2026-10-29T10:30:04Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77598
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Cherif Mohamed Aly Aidara''' alimu omusaayi omusenegal nomumauritaniya era nga mukulembeze mu diini lya Shi'i amanyikidwa olwemirimugye egyenkulakulana mu nsi zomubugwanjuba bwa Africa. Amanyikidwa nga omukubakulembeze abaamanyi mu diini lya Shi'i mu Senegal ne mubugwanjuba bwa Africa.<ref>Leichtman, Mara A. and Mamadou Diouf. (2009). ''New Perspectives on Islam in Senegal: Conversion, Migration, Wealth, Power and Femininity''. New York: Palgrave Macmillan.</ref>
==Gyenvude ne Abengaandaze==
Musaayi mutabike era nga alimu omusaayi gwegwanga lya Mauritaniya ne lya Fulani, Cherif Mohamed Aly Aidara yazalibwa mu 1959 mu Darou Hidjiratou akaalo akasangibwa mu Bonconto Commune, ekitundu kya Kolda mu maselengeta ga Senegal akatandikibwawo kitaawe. Taata we ayitibwa Cherif Al-Hassane Aidara nga musajja nzalwa ye Mauritaniya okuva mu ttabi lya Al Lakhal mu gwanga lya Laghal elisangibwa mu Mauritaniya eyagamba nti muzukulu wa Cherif Moulaye Idriss owenyumba ya Idrisid. Wabula nga ye maama we ayitibwa Maimouna Diao enzalwa ye Senegal mu gwanga lya Peula (Fulani) okuva mu kika kya Diao. Nga Sharif omu Senegal, Aidara agamba nti aviladala mu lulyo lwa Nabbi Muhammad.<ref>{{Cite web |date=2023-05-07 |title=Cherif Mohamed Aly Aïdara Ambassador Of Mercy - Mozdahir |url=https://mozdahir.com/elementor-84/ |access-date=2026-10-29 |language=en-US}}</ref>
Bweyamala okusoma ediini lyobuyisilamu mu Senegal, nga ebisinga kubyo kitaawe yeyabimusomesa, Aidara yeyongerayo nemisomogye ku Alliance Française mu Pari France. Amanyi enimi omuli oluwarabu, oluzungu, olufaransa, olupaar (olufulfulde) noluwolof.<ref name="Mozdahir">[https://web.archive.org/web/20191205181037/https://mozdahir.sn/biographie/ Portrait de Cherif Mohamad Aly Aïdara]. Institut International Mozdahir.</ref>
Mwanyoko ayitibwa Cherif Habib Aidara mukulembeze wa Bonconto Commune.
Mwanyoko ayitibwa Cherif Habib Aidara mukulembeze wa Bonconto Commune.<ref>{{Cite web |date=2023-05-07 |title=Cherif Mohamed Aly Aïdara Ambassador Of Mercy - Mozdahir |url=https://mozdahir.com/elementor-84/ |access-date=2026-10-29 |language=en-US}}</ref>
==Emirimugye==
Munkumi biri (2000) Cherif Mohamed Aly Aidara yatandikawo ekitongole kyobwananyini ekiyitibwa Mozdahir International Institute mu Senegal. Aidara yakulembeza nyo ebyengyigirisa nenkulakulana omuli okola emirimu gyenkulakulana, okukubiriza enkola yobuyisilamu eya microfinance nokutumbula ediini lyobuyisilamu elya Shi'i mu Senegal.
Bweyali yakatandika emirimugye, Aidara yakulembeza nyo emirimu gyenkulakulana ne ebyengyigirisa okusingiradala mu bitundu bya Casamance (Fouladou) mu maselengeta ga Senegal naye yamala nagaziya emirimugye wabweru wa Senegal okutuuka mubitundu ebilala mubugwanjuba bwa Africa omuli Mali, Guinea Bissau, Burkina Faso, Ivory Coast nensi endala mu Africa. Atambula okwetolola ensi akolagana nebitongole byobwananyini ebyamanyi omuli World Food Programme.
Azimbye kwotade nokugaziya Mozdahir okwetolola Senegal mu bibuga nga Dakar, Dahra, Djoloff, Kolda, Ziguinchor, Saloum ne Vélingara. Yatandikawo nakaaalo ka Mozdahir mu Nadjaf Al Ashraf nayamba mukukulakulanya ebyalo nga Teyel ne Foulamori nga yazimba amasomero nemizikiti mwebyo ebyaalo.
Aidara dayirekta ku mukutu gwa redio eyitibwa Mozdahir FM mu Dakar ne redio eyitibwa Zahara FM mu Kolda.
Byakoze
==Obutabo mu Lufaransa==
Obutabo mu Lufaransa:<ref name="Mozdahir"/>
*Les Vérités de La Succession du Prophète
*Sayyidda Zaynab (pslf) l’héroïne de Karbala
*La prière du Prophète Mouhammad (pslf) selon les membres de sa famille
*Ghadir Khoum : Qui relate l’évènement de Ghadir et le fameux discours du prophète (pslf) ce jour-là.
*Achoura jour de deuil ou jour de fête ?
*Principes de la finance islamique
==References==
<references/>
jgjsfaustxf3ib6yhcmsj2fvg2wc740
McIntosh County, Georgia
0
8689
77568
27721
2026-10-29T10:10:46Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77568
wikitext
text/x-wiki
[[File:Georgia in United States.svg|thumb|197x197px|Georgia munda mu [[United States of Amerika]]]]
'''McIntosh County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].<ref>{{Cite book |date=2026-10-27 |title=McIntosh County, Georgia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=McIntosh_County,_Georgia&oldid=1382225754 |language=en}}</ref>
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
2y6wffdgpvm8c0mf4hvjxzpit7udlv2
Toombs County, Georgia
0
8734
77557
27766
2026-10-29T08:57:08Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77557
wikitext
text/x-wiki
[[File:Georgia in United States.svg|thumb|197x197px|Georgia munda mu [[United States of Amerika]]]]
'''Toombs County, Georgia''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Georgia]] mu nsi ya [[United States of America]].<ref>{{Cite web |title=Toombs County |url=https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/counties-cities-neighborhoods/toombs-county/ |access-date=2026-10-29 |website=New Georgia Encyclopedia |language=en-US}}</ref>
{{Amagombolola g’e Georgia}}
[[Category:Amagombolola g’e Georgia]]
[[Category:Georgia, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Georgia]]
[[Category:Georgia]]
[[Category:Add maps later]]
484mlxt109dzebh5dats0rc8gpqxrc2
Apio Moro
0
9708
77558
53772
2026-10-29T08:58:41Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77558
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Articles with hCards]]
'''Lilian Apio''', gwebasinga okumannya nga '''Apio Moro''' munayuganda [[:en:Musician|omuyimbi]] aludde ng'awandiika wamu n'okuyimba ennyimba z'ekika kya [[:en:Afro-soul|Afro-soul]] mululimi lwe olwa [[:en:Adhola_people|Japadhola]], nga muno mw'ayongereza [[:en:English_language|oluzungu]] wamu [[:en:Luganda|n'oluganda]], mw'anyumiza engero mu by'ayiseemu mu lugendo bw'obulamu bwe .<ref>{{Cite web |last=Kaggwa |first=Andrew |date=2017-05-17 |title=Introducing Jopadhola songstress Apio Moro |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/introducing-jopadhola-songstress-apio-moro/ |access-date=2026-10-29 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Aba ''Music in [[:en:Africa|Africa]]'' baasalawo okunyonyola muziki we ng'elinamu ekika kya hip-hop, RnB, Soul, n'engeri ya rock omutono tono".<ref>{{Cite web}}https://www.musicinafrica.net/directory/apio-moro</ref>
== Ebimukwatako ==
Yazaalibwa [[:en:Parent|abazadde]] abaali bakola [[:en:Art|omulimu gwegumu]] ogw'okubeera abasomesa ng'era yakuzibwa mu [[:en:Tororo_District|disitulikiti y'e Tororo]].
== Emirimu gye ==
Mu mwaka gwa 2015, yeetaba mu mpaka z'okuyimba ezaali ku Urban TV eza [[:en:Coca-Cola|Coca-Cola]] Rated Next, mwebaali banoonyeza ebitone ne talanta ez'enjawulo.<ref>{{Cite web}}https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1325581/coca-cola-rated-comes-kampala</ref> Nga Sima Sabiti, [[:en:Benon_Mugumbya|Benon Mugumbya]] ne Sharpe Ssewali beebaali abalamuzi baazo abasatu.
Okubeera nga yali ta,annyi bulungi lulimi luganda, nga luno lwerulimu olusinga okubeera nga lwogerwa ennyo mu Uganda, kyamukosa nnyo wekyatuuka mukuyimba kwe okw'ennyimba ze ezaali zisinga kuba ennyimba zebaali babalondera okuyimba zaali muluganda ekintu ekitaamuyisa bulungi.<ref>{{Cite news}}https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1511937/profile-apio-moro-queen-afro-pop</ref>
Apio abaddeko mu mukisaawe ky'okuyimba wabula ng'asinga kubeera mu mpaka zakuyimba,mweyeegatira ku kibiika ky'abawala nga tanaba kwetongola nga ye kutandika kuyimba yekka.
Mu mwaka gwa 2017, yayimbirako ku siteegi ya Suzan Kerunen eya [[:en:Pearl_Rhythm_Festival|Pearl Rhythm]] Stage Coach activations oba eya Coutinho Kemiyondo eya Aka Dope. Kano keekaseera kekamu mweyatongoleza olutaambi olwaliko ennyimba eziwera lweyali yatuumye “Chuny Adech” ekitegeeza ekitundu ky'omwoyo gwange (Half my Soul), nga kuno yayimba ennyiimba ezaali zisinga ku lutaambi lwe olusooka oluyitibwa “Chuny”.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20210925223208/https://bayimbafestival.com/apio-moro/</ref>
Yakolako oluyimba n'omuwanguzi w'engule ya Grammy award [[:en:Joss_Stone|Joss Stone]] bweyali azeeko mu Uganda mu bukujjuko byeyayita "Joss Stone Total World Tour" mu zimu kunnyimba za Apio oluyitibwa “Pariye”.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20200203131918/http://jstotalworldtour.com/tour/uganda</ref>
Apio agenze mu maaso naayimbira e [[Kigali]] ne mu Nairobi mu bikujjuko bya 'The Music Weekender'.
Mu mwezi ogw<nowiki>'okusatu, mu mwaka gwa 2019, Apio yatongoza olutaambi lwe olupya olwali luyitibwa “Choore” (Move Closer) ku kabaga akaali kawuliriza ku ''The Square'' okumujaguza okubeera nga yali yeezudde. “Choore” lwaliko ennyimba 8 ezaali zitabuddwamu ennimi ez'enjawulo ng'</nowiki>olu [[:en:Adhola_people|Japadhola]], [[:en:English_language|oluzungu]], [[:en:Luganda|oluganda]] wamu [[:en:Kinyarwanda|n'olunyarwanda]], nga lwafulumizibwa Vincent Othieno ng'asiiziira mu [[:en:Washington,_D.C.|Washington D.C]].
Mu mwezo ogwokutaano mu mwaka gwa 2019, Apio yayimbira ku [https://doadoa.org/about-doadoa/ DOADOA] ku East African Performing Arts Market.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20210416121034/https://doadoa.org/band-profiles/apio-moro/</ref>
== Obulamu bw'omuntu ==
Apio Lilian Moro yafuna olubuto mu nkomerero ya 2025. Asuubira okuzaala mu mwezi gwa Muwakanya 2026.
== Ennyimba zze ==
=== Akataambi ka <nowiki>''Chuny Adech''</nowiki> ===
# Kiisa <ref>{{Cite web}}https://www.youtube.com/watch?v=3-s7-w1Oogo</ref>
# Atiya <ref>{{Cite web}}https://www.youtube.com/watch?v=Pp5bbq2APc8</ref>
# Slave <ref>{{Cite web}}https://www.youtube.com/watch?v=BRTmYh9Sh0c</ref>
# Obia <ref name=":0">{{Cite web}}https://www.youtube.com/watch?v=iqM3BqU0Yk0</ref>
=== Akataambi ka 'Choore' ===
# Yik’an <ref>{{Cite web}}https://www.youtube.com/watch?v=ssSWgf5ZDoY</ref>
# Ajok
# Pariye
# Kod'an <ref>{{Cite web}}https://www.youtube.com/watch?v=hlGncNGDOvE</ref>
# Bayi
# Ndi Mukyala
# Onduuri
# Parasite
02nhmgidvu6x6ylz8znbk2fhdb5e7v5
Akina Maama wa Afrika
0
10213
77596
73257
2026-10-29T10:28:42Z
Thomas Eddie Irigei
11996
removed external link
77596
wikitext
text/x-wiki
'''Akina Mama wa Afrika (AMwA)''' (kigambo kya [[Luswayili]] ekitegeeza "Abakyala Abafirika") ky'atandikibwawo mu 1985 mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] ng'ekibiina ky'abakyala Abafirika. Mu kaseera kano kitongole ky'ansi yonna era kirimu [[Amawanga ga Africa ag'enjawulo]] [[kitongole kya bw'annakyewa]] ng'ekitebe ky'akyo ekikulu kiri mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]].<ref name="Guardian AMwA">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2010/dec/15/not-just-violent-clients-hurt-sex-workers|title=Not Just Violent Clients Hurt Sex Workers|date=15 December 2010|newspaper=The Guardian|accessdate=25 November 2014|author=Ray, Audacia}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.makeeverywomancount.org/index.php?option=com_content&view=article&id=4472:our-interview-of-the-month-with-leah-chatta-chipepa&catid=59:our-monthly-interview&Itemid=164|title=Our Interview of the Month with Leah Chatta-Chipepa|publisher=Make Every Woman Count|website=www.makeeverywomancount.org|date=5 November 2012|accessdate=28 July 2014}}</ref>
== Obuweereza bw'akyo ==
AMwA kinyonyorwa nga "ekifo awatendekerwa" era "entabiro" mu kisinde ky'abakyala mu Africa.<ref name="AMwA Sigrid Rausing">{{cite web |url=https://www.sigrid-rausing-trust.org/Grantees/Akina-Mama-Wa-Afrika|title=Akina Mama Wa Afrika|date=January 2004|publisher=Sigrid Rausing Trust|accessdate=25 November 2014}}</ref><ref name="AMwA Sigrid Rausing2">{{cite web |url=https://www.sigrid-rausing-trust.org/Grantees/Akina-Mama-Wa-Afrika|title=Akina Mama Wa Afrika|date=January 2004|publisher=Sigrid Rausing Trust|accessdate=25 November 2014}}</ref> Kissa essira ku kulinyisa obusobozi bw'abakala okwetaba mu bukulembeze ng'abayita mu nteekateeka z'ebyenjigiriza, okunoonyereza, okuteekawo obutuuti b'wokulwanirira eddembe wamu n'ebisinde okwegombesa bannabyabufuzi n'ababaka.<ref>{{Cite web|url=https://www.akinamamawaafrika.org/strategy/|title=How We Work – Akina Mama wa Afrika|language=en-US|access-date=2020-03-18|archive-date=2023-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526141027/https://www.akinamamawaafrika.org/strategy/|url-status=dead}}</ref><ref name=":02">{{Cite journal|last1=Porter|first1=Julieanne|last2=Johnson|first2=Sonali|last3=Amin|first3=Avni|last4=Garcia-Moreno|first4=Claudia|last5=Nordstrom|first5=Sara|last6=Teigeler|first6=Jutta|last7=Powell|first7=Jude|last8=Banda|first8=Aggie Kalungu|last9=Muyoyeta|first9=Honorine|date=2006|title=Views, Events, and Debates|journal=Gender and Development|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|volume=14|issue=3|pages=453–470|doi=10.1080/13552070600980963|jstor=20461166|s2cid=73238248|issn=1355-2074}}</ref>
Mu 2014, AMwA, wamu n'ebitongole by'abakyala ebirala, bakola olukangaana mu Kampala ku mutwe ogwa "okwongera amaanyi eri edoboozi ly'abakyala abafirika mu nteekateeka za 2015".<ref>[http://wgnrr.org/african-civil-society-issue-a-statement-on-post-2015/ "African Civil Society Issues a Statement on Post-2015"], Women’s Global Network for Reproductive Rights (WGNRR), 15 July 2014.</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Meet the five strongest feminist groups in Africa|url=https://www.pulse.com.gh/bi/politics-meet-the-five-strongest-feminist-groups-in-africa/81pd13l.amp&ved=2ahUKEwj6nOD5jIL4AhWFzoUKHbcuD74QFnoECBEQAQ&usg=AOvVaw2fYNo8MAdDMYrxmxI24u4t|access-date=2022-05-28|website=}}{{Dead link|date=November 2025|bot=InternetArchiveBot}}</ref>Olukangaana luno lw'ali lwakujjukiza ku nsonga [[Abakyala abafirika|abakyala Abafirika]] z'ebasisinkan nga okutulugunyizibwa olw'ekikula ky'abwe.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Uganda: Violence against women unabated despite laws and policies |url=https://www.un.org/africarenewal/news/uganda-violence-against-women-unabated-despite-laws-and-policies |archive-url= |archive-date= |access-date= |website=}}</ref><ref name="New Vision Uganda">{{cite news|url=http://www.newvision.co.ug/news/657085-ugandan-men-worst-wife-batterers.html|title=Ugandan Men Worst Wife Batterers|date=1 July 2014|work=New Vision|location=Uganda|accessdate=25 November 2014|author1=Okoth, Cecily|author2=Adima, Anna}}</ref>
Ebimu ku bitongole ebiyambyeko mu kuwagira Akina Mama wa Afrika mulimu [[African Women's Development Fund]] ne [[Sigrid Rausing Trust]].<ref>{{Cite web |date=2015-04-10 |title=Akina Mama wa Afrika |url=https://awdf.org/akina-mama-wa-afrika/ |access-date=2022-05-28 |website=The African Women's Development Fund (AWDF) |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 2004 |title=Akina Mama Wa Afrika |url=https://www.sigrid-rausing-trust.org/grantee/akina-mama-wa-afrika/ |access-date=2022-05-28 |website=The Sigrid Rausing Trust |language=en}}</ref>
=== Ettendekero lya African Women’s Leadership Institute (AWLI) ===
AWLI, lyatandikibwawo mu 1996, okusinga ly'assa essira ku nsonga ez'enjawulo omuli [[okutulugunya abantu okusinzira ku kikula]], [[Eddembe eri eby'obujjanjabi eri endwadde z'ekikaba|eby'obulamu by'abakyala mu kuzaala n'edembe lyabwe]], [[okulwanyisa obwavu]] n'okuzimbawo obutebenkevu.<ref name="Peace FM Online">{{cite web |title=Women Empowerment in Africa, AWDF shows the way |url=http://comment.peacefmonline.com/pages/features/201409/215458.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129075744/http://comment.peacefmonline.com/pages/features/201409/215458.php |archive-date=29 November 2014 |accessdate=25 November 2014 |publisher=Peace FM Online}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-03-03 |title=Africa: African Women's Leadership Institute (AWLI) {{!}} Pambazuka News |url=https://www.pambazuka.org/gender-minorities/africa-african-women%E2%80%99s-leadership-institute-awli |access-date=2022-05-28 |website=www.pambazuka.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010-09-23 |title=A Diary from the African Women's Leadership Institute (AWLI) |url=https://awdf.org/a-diary-from-the-african-womens-leadership-institute-awli/ |access-date=2022-05-28 |website=The African Women's Development Fund (AWDF) |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The African Women's Leadership Institute (AWLI) – Akina Mama wa Afrika |url=https://www.akinamamawaafrika.org/the-african-womens-leadership-institute-awli/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603045404/https://www.akinamamawaafrika.org/the-african-womens-leadership-institute-awli/ |archive-date=3 June 2023 |access-date=2022-05-28 |language=en-US}}</ref> Kyateekebwatekebwa abakyala abakulembeze okuva mu Africa,okuwa obuwagizi obwekikuggu, enkolagana n'abantu ab'enjawulo saako n'emisomo eri abakyala abalwanirizi b'eddembe ly'obuntu abali mu myaka 18–45 okuva ku ssemazinga ez'enjawulo.<ref name=":0">Porter, Julieanne; Johnson, Sonali; Amin, Avni; Garcia-Moreno, Claudia; Nordstrom, Sara; Teigeler, Jutta; Powell, Jude; Banda, Aggie Kalungu; Muyoyeta, Honorine (2006).</ref>
== Laba ne ==
* [[Christine Butegwa]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist|30em}}
== Ebijuliziddwa eby'ebweru wa Wikipediya ==
* Official website
[[Category:Ebitongole by'Abangereza eby'atandikibwawo mu 1985]]
[[Category:Ebitongole by'abakyala abalwanirizi b'eddembe lyabwe mu Uganda]]
[[Category:Ebitongole eby'atandikibwawo mu 1985]]
[[Category:Eddembe ly'abakyala mu Uganda]]
[[Category:Ebitongole by'abakyala mu Uganda]]
t1tjfw919784zjgb2kl40p862n0ndlo
Nyana Kakoma
0
10621
77580
68704
2026-10-29T10:18:40Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77580
wikitext
text/x-wiki
'''Nyana Kakoma''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], Muwandiisi,<ref name="thecitizen">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.thecitizen.co.tz/magazine/success/MEET-THE-AUTHOR--Telling--sooo--many-stories-from-Uganda/-/1843788/2469928/-/107ba57z/-/index.html |access-date=2024-04-14 |archive-date=2016-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124024616/http://www.thecitizen.co.tz/magazine/success/MEET-THE-AUTHOR--Telling--sooo--many-stories-from-Uganda/-/1843788/2469928/-/107ba57z/-/index.html |url-status=dead }}</ref> musunsuzi, bulooga,<ref name="commonwealthwriters">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.commonwealthwriters.org/interview-nyana-kakoma |access-date=2024-04-14 |archive-date=2022-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526150145/http://www.commonwealthwriters.org/interview-nyana-kakoma/ |url-status=dead }}</ref> era afulumya bitabo<ref name="shortstorydayafrica">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://shortstorydayafrica.org/news/an-interview-with-nyana-kakoma |access-date=2024-04-14 |archive-date=2022-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525083016/http://shortstorydayafrica.org/news/an-interview-with-nyana-kakoma |url-status=dead }}</ref> okuva mu [[:en:Kampala|Kampala]]. Yatandiikawo omukutu oguliko emboozi eziyimusa litulikya wa Uganda.<ref name="monpimon">{{Cite web |last=R |date=2015-02-11 |title=Interview: Nyana Kakoma on Sooo Many Stories, women writers and Modjaji Books |url=https://monpimon.wordpress.com/2015/02/11/interview-nyana-kakoma-on-sooo-many-stories-women-writers-and-modjaji-books/ |access-date=2026-10-29 |website=Mon pi Mon |language=en}}</ref> Awandiikira mu linnya lye ery'obuzaliranwa Hellen Nyana.<ref name="britishcouncil">http://literature.britishcouncil.org/news/2013/june/granta-magazineas-best-of-young-british-novelists-a-the-nairobi-launch-with-kwan</ref><ref name="bremenwriteskampala">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://bremenwriteskampala.com/authors |access-date=2024-04-14 |archive-date=2021-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724100752/https://www.bremenwriteskampala.com/authors/ |url-status=dead }}</ref> Y'omu kubasomesa ba Writivism mu Kampala 2015.<ref name="writivism">http://writivism.com/?page_id=1676</ref> Yetaba mu kuwandiika kwa "Bremen & Kampala – Spaces of Transcultural Writing", abawandiisi abaggya awamu okuwandiika nga baali b'ava mu Uganda ne Bremen.<ref name="monitor">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://mobile.monitor.co.ug/News/education/Upcoming-Ugandan-and-German-writers-sharing-writing/-/2470892/2583724/-/format/xhtml/-/5cjg8r/-/index.html |access-date=2024-04-14 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303215430/http://mobile.monitor.co.ug/News/education/Upcoming-Ugandan-and-German-writers-sharing-writing/-/2470892/2583724/-/format/xhtml/-/5cjg8r/-/index.html |url-status=dead }}</ref> Mmemba mu kitongole kya [[:en:Femrite|Femrite]]. Mu Gwokubiri 2015, Yaweebwa awaadi y'obusunsuzi ku [[:en:Modjaji_Books|Modjaji Books]] nga yamuweebwa aba [[:en:African_Writers_Trust|African Writers Trust]] ne [[:en:Commonwealth_Writers|Commonwealth Writers]]. Ebiwandiiko bye ebiwerako birabikiddeko mu mpapula z'amawulire.<ref name="mo-ni-tor">http://www.monitor.co.ug/Magazines/Full-Woman/Stop-letting-them-get-away-with-it/-/689842/2506318/-/pnrhh6z/-/index.html</ref><ref name="monit!or">http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/-/859108/1107112/-/k2i25c/-/index.html</ref><ref name="africanwriterstrust">http://www.africanwriterstrust.org/writing-my-truth-hellen-nyana</ref> Yetaba mu musomo gwa [[:en:Caine_Prize|Caine Prize]] mu 2013,<ref>{{Cite web |url=http://www.caineprize.com/uganda-2013 |title=Archive copy |access-date=2024-04-14 |archive-date=2023-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103134652/http://www.caineprize.com/uganda-2013 |url-status=dead }}</ref> era emboozi ye eya "Chief Mourner" y'afulumizibwa mu kitabo ky'ebiwandiiko bya [[:en:Caine_Prize|Caine Prize]] ekya ''A Memory This Size and Other Stories: The Caine Prize for African Writing 2013''.<ref name="m-o-nit-or">http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Caine-prize-anthology-launched/-/691232/1759300/-/oh9h7l/-/index.html</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Nyana yasomera ku Gayaza High School mu misomo gye egya Siniya. Yatikkirwa ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere Yunivasite]] ne Diguli eya Bachelor of Arts degree, majoring in Literature and Communication Skills.<ref>https://peoplepill.com/i/nyana-kakoma</ref>
== Ebitabo ebyafulumizibwa ==
=== Emboozi ennyimpi ===
* "Chief Mourner" in <cite class="citation book cs1">''2013''. Jakana media. 2013. </cite><cite class="citation book cs1">ISBN [[Special:BookSources/9781431408382|<bdi>9781431408382</bdi>]].</cite>
* [http://jalada.org/author/hellenyana/ "Just because you didn't win"]
* [https://web.archive.org/web/20160404190534/http://blog.storymojafestival.com/fringes/ "Fringes"] in Storymoja blog, 2014
* [https://web.archive.org/web/20191101081328/http://africanwriterstrust.org/wp-content/uploads/2013/03/suubi.pdf "Waiting"] in The Suubi Collection (2013)
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [http://www.newvision.co.ug/news/660006-makumbi-lives-breathes-writing.html "Makumbi lives, breathes writing"]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
qj7ciowohcjyqrndnlno8ra0igmg5ny
Jimmy Spire Ssentongo
0
10644
77547
43518
2026-10-28T14:57:44Z
MichealKal
6850
77547
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jimmy Spire Ssentogo during Human Rights Convention 2023.jpg|alt=A PHOTO OF JIMMY SPIRE SSENTONGO|thumb|Jimmy Spire Ssentongo]]
'''Jimmy Spire Ssentongo''' (yazaalibwa mu Gwomunaana nga 14, 1979) Munnayugand omukenkufu, [[:en:Academy|omuyivu]], omuwandiisi mu biwaandiiko ebifulumizibwa mu lujegere (columnist), [[:en:Portrait|omukubi n'omusiizi w'ebifaananyi bya bantu]], muwandiisi w'ebitabo, era [[:en:Editorial_cartoonist|omukubi w'ebifaanayi ebinyonyola ku mbeera eliwo mu gwanga oba mu bulamu bwa bulijjo ayitibwa editorial cartoonist]]. [[:en:Associate_professor|Mukenkufu]] (Associate professor) w'essomampisa n'essoma ly'obuntu ku [[:en:Uganda_Martyrs_University|Yunivasitte ya Uganda Martyrs University (UMU)]].<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Frank |date=2023-05-30 |title=Dr Spire: Threats to my life are serious but I won't quit |url=https://observer.ug/news/dr-spire-threats-to-my-life-are-serious-but-i-won-t-quit/ |access-date=2026-10-28 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Era asomesa eby'empisa n'enkola z'okunoonyereza ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere Yunivasite]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://africacartoons.com/cartoonists/map/uganda/ssentongo-jimmy-spire-2/bio/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2024-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620113912/https://africacartoons.com/cartoonists/map/uganda/ssentongo-jimmy-spire-2/bio/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-17 |title=SPIRE - Cartooning for Peace |url=https://www.cartooningforpeace.org/en/dessinateurs/spire/ |access-date=2026-10-28 |language=fr}}</ref>
== Ebimukwatako n'emisomo ==
Dr. Ssentongo alina PhD mu [[:en:Humanistic_studies|mbeera z'abantu mu mawanga nemisomo gy'entabaganyabantu]] okuva mu [[:en:University_of_Humanistic_Studies|Yunivasitte ya Humanistic Studies]] mu Holland gye ya wolereza nga 26 Ogwekumi 2015;<ref name=":0"/> Master's mu by'empisa ne Public Management ([[:en:Makerere_University|Makerere University]]), Master mu Sayansi mu [[:en:Education_for_Sustainability|By'enjigiriza by'obuwangaazi]] ([[:en:London_South_Bank_University|London South Bank University]] – Commonwealth Fellowship), a BA mu ssomabibuuzo ( Philosophy) (Urbaniana), era ne Dipulooma mu Ssomabibuuzo (Philosophy) n'emisomo gy'eddiini (Apostles of Jesus Philosophicum, Nairobi).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://news.mak.ac.ug/2023/11/huripectalks-a-podcast-by-huripec/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123181235/https://news.mak.ac.ug/2023/11/huripectalks-a-podcast-by-huripec/ |url-status=dead }}</ref> Abadde mu nkugaana za post-doctoral fellowships nga omugenyi omunoonyereza ku nkugaana y'emisomu gye ki Firika ([[:en:University_of_Cambridge|Yunivasitte ya Cambridge]]) era omunoonyereza mu pulogulaamu ya African Humanities Program (AHP).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |url=http://196.43.180.12/library/index.php?c=staff&p=staff&user_id=NjY3 |title=Archive copy |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208233444/http://196.43.180.12/library/index.php?c=staff&p=staff&user_id=NjY3 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://umu.ac.ug/university_staff/prof-jimmy-spire-ssentongo/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130040655/https://umu.ac.ug/university_staff/prof-jimmy-spire-ssentongo/ |url-status=dead }}</ref> Spire agambibwa okufulumya cartoon we eyassokera ddala mu mwaka gwa 2005 mu Cartoon Theater, olupapula oludukanyizibwa omukubi wa cartoon Katz eyali akola ne [[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]] mu bissera ebyo.<ref>https://softpower.ug/dr-spire-the-cartoonist-behind-online-exhibitions-dominating-uganda-social-media-space/</ref>
== Emirimu ==
Ssentongo ye mutandisi wa Center for African Studies ku [[:en:Uganda_Martyrs_University|Yunivasitte ya Uganda Martyrs University]] (UMU). Nga ojeeko okuba nti ye mukulembeze w'ebyokunoonyereza n'okufulumya ebiwandiiko ku UMU, akola nga omusunsuzi wa UMU monograph series, Mtafiti Mwafrika (Omunoonyeereza omu Firika), n'ekitabo kya Uganda Martyrs University Book Series. Mu wandiisi w'ebiwandiiko ebifulumizibwa mu lujegere era [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Editorial_cartoonist omukubi w'ebifaanayi ebinyonyola ku mbeera eliwo mu gwanga oba mu bulamu bwa bulijjo ayitibwa editorial cartoonist] n'olupapula lw'amawulire olwa [[:en:The_Observer_(newspaper)|The Observer newspaper]].<ref name=":1">{{Cite web |title=Jimmy Spire Ssentongo |url=https://africanbookscollective.com/contributor/jimmy-spire-ssentongo/ |access-date=2026-10-28 |website=African books collective |language=en-US}}</ref> Byayagala mu kunoonyeereza bye by'empisa n'emisomo gy'obuntu, okusingira ddala ku pluralism (okubeera n'enkyuukakyuuka). Era ali nnyo mu misomo gy'okufugibwa n'[[:en:Decolonization|okujyawo okufugibwa]], okusingira ddala mu Afirika.<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Frank |date=2023-05-17 |title=Spire Ssentongo and the difficult life of an activist |url=https://observer.ug/viewpoint/spire-ssentongo-and-the-difficult-life-of-an-activist/ |access-date=2026-10-28 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/jimmy-spires-this-country-laughs-a-lot-comedy-goes-online/</ref>
== Engule ==
Mu 2021, Spire yasiimibwa n'afuna engule ya Janzi Award ku lw'ebikolwa bwe mu kyebulungulo (field).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://spotlight.mag.ug/2021/12/13/the-janzi-awards-winners/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203100344/https://spotlight.mag.ug/2021/12/13/the-janzi-awards-winners/ |url-status=dead }}</ref> Yasiimbiwa ku lw'ebikolwa bwe mu [[:en:Cartoonist|kukuba cartoon]], eky'amuweesa omutwe /ekitiibwa ky'omukubi wa Cartoon asinga ekya Outstanding Cartoonist. Era yafuna okusunsulibwa ku lw'obukugu bwe obw'enjawulo nga [[:en:Non-fiction_writer|nonfiction writer]] ne [[:en:Cartoonist|cartoonist]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://umu.ac.ug/prof-jimmy-spire-wins-award/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204173448/https://umu.ac.ug/prof-jimmy-spire-wins-award/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://mbu.ug/2021/12/13/janzi-awards-2021-full-list-of-winners/</ref>
Mu 2016, Spire yali ku lukalala lw'engule za Uganda National Journalism Awards 2016 ezikola ne [[:en:The_Observer_(newspaper)|''The Observer'' newspaper]] mu kibinja eky'okusunsula Cartoon ekya Editorial Cartooning category omwo mwe yali mu kifo ekisooka nga first runner-up ne Chrisogon Atukwasize eyali akola n'olupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''.<ref>https://acme-ug.org/2016/04/08/uganda-national-journalism-awards-2016/</ref>
Dr. Spire afuna engule ya Civil Liberties Award mu 2023 olw'ebikolwa bye mu kuwolereza civil liberties mu Uganda. Engule yamuweebwa [[:en:Chapter_Four_Uganda|Chapter Four Uganda]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Nga 8 Ogwekuminoogumu 2023, Dr. Jimmy Spire yasiimibwa nga omulwaanirizi w'eddembe ly'abantu assukulumye ow'omwaka 2023 mu mikolo gya national symposium ejyategekebwa mu [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]] okujyaguza olunaku lw'abalwanirizi b'eddembe mu mawanga gonna olwa International Day of Human Rights Defenders.<ref>[https://nilepost.co.ug/2023/12/09/cartoonist-spire-ssentongo-wins-human-rights-defenders-award/#:~:text=Cartoonist%20and%20academician%20Dr.Jimmy,held%20in%20Jinja%20on%20Friday. https://nilepost.co.ug/2023/12/09/cartoonist-spire-ssentongo-wins-human-rights-defenders-award/#:~:text=Cartoonist%20and%20academician%20Dr.Jimmy,held%20in%20Jinja%20on%20Friday.]</ref>
Nga 2 Ogwokuna mu mwaka gwa 2024, Dr. Spire yali omu ku bassattu abaali basunsundwa ekibiina kya the EU Delegation to Uganda ku lwengule ya the EU [[:en:Human_rights_defender|Human Rights Defenders]] Award 2024.<ref>https://www.eeas.europa.eu/delegations/uganda/eu-human-rights-defenders-award-2024-%E2%80%93-three-shortlisted-nominees-announced_en?s=127</ref>
== Campaign z'okumikutu ==
[[File:Jimmy_Spire_Ssentogo_Receiving_an_Award_during_Human_Rights_Convention_2023.jpg|thumb|400x400px|Dr. Spire Ssentongo Receiving an Award during Human Rights Convention 2023]]
Dr. Ssentongo abadde nga akozesa ebisigge bye okwogera mu by'entabaganya n'ebyobufuzi mu Uganda okumala emyaaka egisoba mu kkumi. Atunuulira nnyo kunsonga nga enguzi, [[:en:Governance|obukulembeze]], era n'eddembe ly'abantu. Okuva mu ntandikwa ya 2023, akulembedde campaigns z'okumikuttu mu nsonga ezz'enjawulo nga #KampalaPotholeExhibition, eyatandika nga Balaza, Ogwokuna 17 omwo abantu mwebaweerereza endowooza zaabwe ku nsonga ezikwaatagana ku mbeera z'enguuddo mu Kampala ekibuga Kya Uganda ekikulu nga bakozesa ebifaananyi nga bataddeko ebitongole ebivunaanyizibwa.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://artnewsafrica.com/ana-spotlight-dr-jimmy-spire-ssentongo/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204200727/https://artnewsafrica.com/ana-spotlight-dr-jimmy-spire-ssentongo/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.watchdoguganda.com/news/20230423/152527/meet-dr-jimmy-spire-ssentongo-an-academician-behind-the-viral-social-media-campaign-kampalapotholeexhibition.html</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/entertainment/-kampalapotholeexhibition--4207696</ref> #UgandaHealthExhibition, Nga omwoleso ogw'asooka, campaign eno era yakwaata ebilowoozo by'abantu wanno n'ebitongole ebivunaanyizibbwa ku mikuttu gya yintanenti egyenjawulo, okusingira ddala Twitter ekyaleetebwa okudamu okuva mu bitongole bya Gavumenti eby'enjawulo n'abakungu, omwaali Pulezidenti, eyafulumya obuwumbi 6 obwa sente za Uganda okukozesebwa mu kuziba ebituli ebyaali mu nguudo.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://researchfindsug.com/dr-diana-responds-to-ugandahealthexhibition-campaign-on-twitter/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208225658/https://researchfindsug.com/dr-diana-responds-to-ugandahealthexhibition-campaign-on-twitter/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cartoonist-spire-starts-another-campaign-for-change-in-health-sector-4210326</ref><ref>https://www.voanews.com/a/ugandan-cartoonist-highlights-poor-health-care-via-social-media/7070365.html</ref><ref>https://www.independent.co.ug/museveni-orders-release-of-sh6-billion-for-kampala-roads/</ref> Ekyaddako ku kino kyali #UgandaSecurityExhibition eyali ey'okulabisa ebituli ebbiri mu nsengekera y'ebyokwerinda kwa Uganda.<ref>https://www.watchdoguganda.com/news/20230528/154331/dont-give-up-on-the-struggle-dr-besigye-asks-threatened-dr-spire-ssentongo.html</ref><ref>https://www.radiosimba.ug/poliisi-emenye-ebizimbe-byonna-uhrc/</ref><ref>https://www.aljazeera.com/features/2024/3/31/humour-is-powerful-a-ugandan-cartoonist-takes-on-a-repressive-government</ref>
Mu biseera byonna ebya campaign zinno, Dr. Spire yali mwelarikirivu ku bulamu bwe nga amaliriza okufuna ebiwaandiko by'okutiisibwatiisibwa nga amaliriza okulabisa obulema bwa Gavumenti ku mikuttu gya yintanenti.<ref>https://dailyexpress.co.ug/2023/05/24/cartoonist-jim-spire-fears-for-life-after-exposing-govt-rot-on-social-media/</ref>
== Ebiwandiiko ==
=== Ebitabo ===
* Ssentongo, Jimmy Spire. ''inquiry into a withering heritage. ISBN 9783844399646''
* Ssentongo, Jimmy Spire. ''inquiry into a withering heritage. the relevance of traditional baganda approaches to sustainable environmental conservation. ISBN 9789970090068''
* Ssentongo, Jimmy Spire. Quarantines: my ordeal in uganda's covid-19 isolation centres. ''ISBN 9789970733026''
* Ssentongo, Jimmy Spire. ''What i saw when i died. Makerere University. [[Special:BookSources/9783844399646|ISBN]] [[9789970611058|9783844399646]]''
=== Ebitabo by'asusudde ===
* ''Decolonization Pathways''.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
* ''Higher Education for African Challenges of the 21st Century''.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe ==
Dr. Spire mufumbo eri Diana nga Lecturer, mu the School of Distance and Lifelong Learning, Dipaatimentti y'emisomo gy'abakulu n'emisomo gy'entababuvobwaawamu ku [[:en:Makerere_University|Yunivasitte y'e Makerere]].<ref>{{Cite web |url=https://paradigmforjustice.org/about-us/board-member/nampijja-dianah/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-16 |archive-date=2024-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530161904/https://paradigmforjustice.org/about-us/board-member/nampijja-dianah/ |url-status=dead }}</ref> Bafumbilwa mu mwaka gwa 2012.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/lifestyle/41732-dr-spire-ssentongo-the-master-of-books-pens-and-pencils |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124132425/https://observer.ug/lifestyle/41732-dr-spire-ssentongo-the-master-of-books-pens-and-pencils |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=20359:wedding-talented-ssentongo-designed-his-shirts-and-maids-dresses |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124132913/https://www.observer.ug/component/content/article?id=20359:wedding-talented-ssentongo-designed-his-shirts-and-maids-dresses |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Paul_Waako|Paul Waako]]
* [[:en:Joseph_Ssekandi|Joseph Ssekandi]]
* [[:en:Charles_Olweny|Charles Olweny]]
* [[:en:John_Maviiri|John Maviiri]]
* [[:en:Adonia_Katungisa|Adonia Katungisa]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
r3a42t2oqg0fbzmx2z752mqvmaq9r07
77548
77547
2026-10-28T14:59:30Z
MichealKal
6850
77548
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jimmy Spire Ssentogo during Human Rights Convention 2023.jpg|alt=A PHOTO OF JIMMY SPIRE SSENTONGO|thumb|Jimmy Spire Ssentongo]]
'''Jimmy Spire Ssentongo''' (yazaalibwa mu Gwomunaana nga 14, 1979) Munnayugand omukenkufu, [[:en:Academy|omuyivu]], omuwandiisi mu biwaandiiko ebifulumizibwa mu lujegere (columnist), [[:en:Portrait|omukubi n'omusiizi w'ebifaananyi bya bantu]], muwandiisi w'ebitabo, era [[:en:Editorial_cartoonist|omukubi w'ebifaanayi ebinyonyola ku mbeera eliwo mu gwanga oba mu bulamu bwa bulijjo ayitibwa editorial cartoonist]]. [[:en:Associate_professor|Mukenkufu]] (Associate professor) w'essomampisa n'essoma ly'obuntu ku [[:en:Uganda_Martyrs_University|Yunivasitte ya Uganda Martyrs University (UMU)]].<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Frank |date=2023-05-30 |title=Dr Spire: Threats to my life are serious but I won't quit |url=https://observer.ug/news/dr-spire-threats-to-my-life-are-serious-but-i-won-t-quit/ |access-date=2026-10-28 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Era asomesa eby'empisa n'enkola z'okunoonyereza ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere Yunivasite]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://africacartoons.com/cartoonists/map/uganda/ssentongo-jimmy-spire-2/bio/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2024-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620113912/https://africacartoons.com/cartoonists/map/uganda/ssentongo-jimmy-spire-2/bio/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-17 |title=SPIRE - Cartooning for Peace |url=https://www.cartooningforpeace.org/en/dessinateurs/spire/ |access-date=2026-10-28 |language=fr}}</ref>
== Ebimukwatako n'emisomo ==
Dr. Ssentongo alina PhD mu [[:en:Humanistic_studies|mbeera z'abantu mu mawanga nemisomo gy'entabaganyabantu]] okuva mu [[:en:University_of_Humanistic_Studies|Yunivasitte ya Humanistic Studies]] mu Holland gye ya wolereza nga 26 Ogwekumi 2015;<ref name=":0"/> Master's mu by'empisa ne Public Management ([[:en:Makerere_University|Makerere University]]), Master mu Sayansi mu [[:en:Education_for_Sustainability|By'enjigiriza by'obuwangaazi]] ([[:en:London_South_Bank_University|London South Bank University]] – Commonwealth Fellowship), a BA mu ssomabibuuzo ( Philosophy) (Urbaniana), era ne Dipulooma mu Ssomabibuuzo (Philosophy) n'emisomo gy'eddiini (Apostles of Jesus Philosophicum, Nairobi).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://news.mak.ac.ug/2023/11/huripectalks-a-podcast-by-huripec/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123181235/https://news.mak.ac.ug/2023/11/huripectalks-a-podcast-by-huripec/ |url-status=dead }}</ref> Abadde mu nkugaana za post-doctoral fellowships nga omugenyi omunoonyereza ku nkugaana y'emisomu gye ki Firika ([[:en:University_of_Cambridge|Yunivasitte ya Cambridge]]) era omunoonyereza mu pulogulaamu ya African Humanities Program (AHP).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |url=http://196.43.180.12/library/index.php?c=staff&p=staff&user_id=NjY3 |title=Archive copy |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208233444/http://196.43.180.12/library/index.php?c=staff&p=staff&user_id=NjY3 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://umu.ac.ug/university_staff/prof-jimmy-spire-ssentongo/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130040655/https://umu.ac.ug/university_staff/prof-jimmy-spire-ssentongo/ |url-status=dead }}</ref> Spire agambibwa okufulumya cartoon we eyassokera ddala mu mwaka gwa 2005 mu Cartoon Theater, olupapula oludukanyizibwa omukubi wa cartoon Katz eyali akola ne [[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]] mu bissera ebyo.<ref>https://softpower.ug/dr-spire-the-cartoonist-behind-online-exhibitions-dominating-uganda-social-media-space/</ref>
== Emirimu ==
Ssentongo ye mutandisi wa Center for African Studies ku [[:en:Uganda_Martyrs_University|Yunivasitte ya Uganda Martyrs University]] (UMU). Nga ojeeko okuba nti ye mukulembeze w'ebyokunoonyereza n'okufulumya ebiwandiiko ku UMU, akola nga omusunsuzi wa UMU monograph series, Mtafiti Mwafrika (Omunoonyeereza omu Firika), n'ekitabo kya Uganda Martyrs University Book Series. Mu wandiisi w'ebiwandiiko ebifulumizibwa mu lujegere era [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Editorial_cartoonist omukubi w'ebifaanayi ebinyonyola ku mbeera eliwo mu gwanga oba mu bulamu bwa bulijjo ayitibwa editorial cartoonist] n'olupapula lw'amawulire olwa [[:en:The_Observer_(newspaper)|The Observer newspaper]].<ref name=":1">{{Cite web |title=Jimmy Spire Ssentongo |url=https://africanbookscollective.com/contributor/jimmy-spire-ssentongo/ |access-date=2026-10-28 |website=African books collective |language=en-US}}</ref> Byayagala mu kunoonyeereza bye by'empisa n'emisomo gy'obuntu, okusingira ddala ku pluralism (okubeera n'enkyuukakyuuka). Era ali nnyo mu misomo gy'okufugibwa n'[[:en:Decolonization|okujyawo okufugibwa]], okusingira ddala mu Afirika.<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Frank |date=2023-05-17 |title=Spire Ssentongo and the difficult life of an activist |url=https://observer.ug/viewpoint/spire-ssentongo-and-the-difficult-life-of-an-activist/ |access-date=2026-10-28 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2023-09-09 |title=Jimmy Spire's 'This Country Laughs A lot' comedy goes online |url=https://www.independent.co.ug/jimmy-spires-this-country-laughs-a-lot-comedy-goes-online/ |access-date=2026-10-28 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Engule ==
Mu 2021, Spire yasiimibwa n'afuna engule ya Janzi Award ku lw'ebikolwa bwe mu kyebulungulo (field).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://spotlight.mag.ug/2021/12/13/the-janzi-awards-winners/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203100344/https://spotlight.mag.ug/2021/12/13/the-janzi-awards-winners/ |url-status=dead }}</ref> Yasiimbiwa ku lw'ebikolwa bwe mu [[:en:Cartoonist|kukuba cartoon]], eky'amuweesa omutwe /ekitiibwa ky'omukubi wa Cartoon asinga ekya Outstanding Cartoonist. Era yafuna okusunsulibwa ku lw'obukugu bwe obw'enjawulo nga [[:en:Non-fiction_writer|nonfiction writer]] ne [[:en:Cartoonist|cartoonist]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://umu.ac.ug/prof-jimmy-spire-wins-award/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204173448/https://umu.ac.ug/prof-jimmy-spire-wins-award/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://mbu.ug/2021/12/13/janzi-awards-2021-full-list-of-winners/</ref>
Mu 2016, Spire yali ku lukalala lw'engule za Uganda National Journalism Awards 2016 ezikola ne [[:en:The_Observer_(newspaper)|''The Observer'' newspaper]] mu kibinja eky'okusunsula Cartoon ekya Editorial Cartooning category omwo mwe yali mu kifo ekisooka nga first runner-up ne Chrisogon Atukwasize eyali akola n'olupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''.<ref>{{Cite web |last=team |first=ACME |date=2016-04-08 |title=Uganda National Journalism Awards 2016 shortlist announced |url=https://acme-ug.org/2016/04/08/uganda-national-journalism-awards-2016/ |access-date=2026-10-28 |website=African Centre for Media Excellence}}</ref>
Dr. Spire afuna engule ya Civil Liberties Award mu 2023 olw'ebikolwa bye mu kuwolereza civil liberties mu Uganda. Engule yamuweebwa [[:en:Chapter_Four_Uganda|Chapter Four Uganda]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Nga 8 Ogwekuminoogumu 2023, Dr. Jimmy Spire yasiimibwa nga omulwaanirizi w'eddembe ly'abantu assukulumye ow'omwaka 2023 mu mikolo gya national symposium ejyategekebwa mu [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]] okujyaguza olunaku lw'abalwanirizi b'eddembe mu mawanga gonna olwa International Day of Human Rights Defenders.<ref>[https://nilepost.co.ug/2023/12/09/cartoonist-spire-ssentongo-wins-human-rights-defenders-award/#:~:text=Cartoonist%20and%20academician%20Dr.Jimmy,held%20in%20Jinja%20on%20Friday. https://nilepost.co.ug/2023/12/09/cartoonist-spire-ssentongo-wins-human-rights-defenders-award/#:~:text=Cartoonist%20and%20academician%20Dr.Jimmy,held%20in%20Jinja%20on%20Friday.]</ref>
Nga 2 Ogwokuna mu mwaka gwa 2024, Dr. Spire yali omu ku bassattu abaali basunsundwa ekibiina kya the EU Delegation to Uganda ku lwengule ya the EU [[:en:Human_rights_defender|Human Rights Defenders]] Award 2024.<ref>https://www.eeas.europa.eu/delegations/uganda/eu-human-rights-defenders-award-2024-%E2%80%93-three-shortlisted-nominees-announced_en?s=127</ref>
== Campaign z'okumikutu ==
[[File:Jimmy_Spire_Ssentogo_Receiving_an_Award_during_Human_Rights_Convention_2023.jpg|thumb|400x400px|Dr. Spire Ssentongo Receiving an Award during Human Rights Convention 2023]]
Dr. Ssentongo abadde nga akozesa ebisigge bye okwogera mu by'entabaganya n'ebyobufuzi mu Uganda okumala emyaaka egisoba mu kkumi. Atunuulira nnyo kunsonga nga enguzi, [[:en:Governance|obukulembeze]], era n'eddembe ly'abantu. Okuva mu ntandikwa ya 2023, akulembedde campaigns z'okumikuttu mu nsonga ezz'enjawulo nga #KampalaPotholeExhibition, eyatandika nga Balaza, Ogwokuna 17 omwo abantu mwebaweerereza endowooza zaabwe ku nsonga ezikwaatagana ku mbeera z'enguuddo mu Kampala ekibuga Kya Uganda ekikulu nga bakozesa ebifaananyi nga bataddeko ebitongole ebivunaanyizibwa.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://artnewsafrica.com/ana-spotlight-dr-jimmy-spire-ssentongo/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204200727/https://artnewsafrica.com/ana-spotlight-dr-jimmy-spire-ssentongo/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ivan |first=Mubiru |date=2023-04-23 |title=Meet Dr. Jimmy Spire Ssentongo, an academician behind the viral social media campaign #KampalaPotholeExhibition |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20230423/152527/meet-dr-jimmy-spire-ssentongo-an-academician-behind-the-viral-social-media-campaign-kampalapotholeexhibition.html |access-date=2026-10-28 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-21 |title=#KampalaPotholeExhibition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/entertainment/-kampalapotholeexhibition--4207696 |access-date=2026-10-28 |website=Monitor |language=en}}</ref> #UgandaHealthExhibition, Nga omwoleso ogw'asooka, campaign eno era yakwaata ebilowoozo by'abantu wanno n'ebitongole ebivunaanyizibbwa ku mikuttu gya yintanenti egyenjawulo, okusingira ddala Twitter ekyaleetebwa okudamu okuva mu bitongole bya Gavumenti eby'enjawulo n'abakungu, omwaali Pulezidenti, eyafulumya obuwumbi 6 obwa sente za Uganda okukozesebwa mu kuziba ebituli ebyaali mu nguudo.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://researchfindsug.com/dr-diana-responds-to-ugandahealthexhibition-campaign-on-twitter/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208225658/https://researchfindsug.com/dr-diana-responds-to-ugandahealthexhibition-campaign-on-twitter/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cartoonist-spire-starts-another-campaign-for-change-in-health-sector-4210326</ref><ref>https://www.voanews.com/a/ugandan-cartoonist-highlights-poor-health-care-via-social-media/7070365.html</ref><ref>https://www.independent.co.ug/museveni-orders-release-of-sh6-billion-for-kampala-roads/</ref> Ekyaddako ku kino kyali #UgandaSecurityExhibition eyali ey'okulabisa ebituli ebbiri mu nsengekera y'ebyokwerinda kwa Uganda.<ref>https://www.watchdoguganda.com/news/20230528/154331/dont-give-up-on-the-struggle-dr-besigye-asks-threatened-dr-spire-ssentongo.html</ref><ref>https://www.radiosimba.ug/poliisi-emenye-ebizimbe-byonna-uhrc/</ref><ref>https://www.aljazeera.com/features/2024/3/31/humour-is-powerful-a-ugandan-cartoonist-takes-on-a-repressive-government</ref>
Mu biseera byonna ebya campaign zinno, Dr. Spire yali mwelarikirivu ku bulamu bwe nga amaliriza okufuna ebiwaandiko by'okutiisibwatiisibwa nga amaliriza okulabisa obulema bwa Gavumenti ku mikuttu gya yintanenti.<ref>https://dailyexpress.co.ug/2023/05/24/cartoonist-jim-spire-fears-for-life-after-exposing-govt-rot-on-social-media/</ref>
== Ebiwandiiko ==
=== Ebitabo ===
* Ssentongo, Jimmy Spire. ''inquiry into a withering heritage. ISBN 9783844399646''
* Ssentongo, Jimmy Spire. ''inquiry into a withering heritage. the relevance of traditional baganda approaches to sustainable environmental conservation. ISBN 9789970090068''
* Ssentongo, Jimmy Spire. Quarantines: my ordeal in uganda's covid-19 isolation centres. ''ISBN 9789970733026''
* Ssentongo, Jimmy Spire. ''What i saw when i died. Makerere University. [[Special:BookSources/9783844399646|ISBN]] [[9789970611058|9783844399646]]''
=== Ebitabo by'asusudde ===
* ''Decolonization Pathways''.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
* ''Higher Education for African Challenges of the 21st Century''.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe ==
Dr. Spire mufumbo eri Diana nga Lecturer, mu the School of Distance and Lifelong Learning, Dipaatimentti y'emisomo gy'abakulu n'emisomo gy'entababuvobwaawamu ku [[:en:Makerere_University|Yunivasitte y'e Makerere]].<ref>{{Cite web |url=https://paradigmforjustice.org/about-us/board-member/nampijja-dianah/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-16 |archive-date=2024-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530161904/https://paradigmforjustice.org/about-us/board-member/nampijja-dianah/ |url-status=dead }}</ref> Bafumbilwa mu mwaka gwa 2012.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/lifestyle/41732-dr-spire-ssentongo-the-master-of-books-pens-and-pencils |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124132425/https://observer.ug/lifestyle/41732-dr-spire-ssentongo-the-master-of-books-pens-and-pencils |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=20359:wedding-talented-ssentongo-designed-his-shirts-and-maids-dresses |access-date=2024-04-16 |archive-date=2023-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124132913/https://www.observer.ug/component/content/article?id=20359:wedding-talented-ssentongo-designed-his-shirts-and-maids-dresses |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Paul_Waako|Paul Waako]]
* [[:en:Joseph_Ssekandi|Joseph Ssekandi]]
* [[:en:Charles_Olweny|Charles Olweny]]
* [[:en:John_Maviiri|John Maviiri]]
* [[:en:Adonia_Katungisa|Adonia Katungisa]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
6juorykbwq8ljd8tdsbeejzk3c0duup
Judith Tukahirwa
0
10660
77555
68264
2026-10-29T06:58:42Z
Rodney Rwagi
11008
nkyusiza ebiwandiiko ebijuliziddwa n’okuggyawo enkolagana ey’ebweru
77555
wikitext
text/x-wiki
'''Judith Tukahirwa Tumusiime''' (née Judith Tukahirwa) Munayuganda, mukugu mu ey'ebuuzibwako ku nsonga z'e by'obutonde bw'ensi, amazzi n'[[:en:Sanitation|obuyonjo]], era yali [[:en:Executive_director|management executive]]. Ye yali Omumyuka w'akulira ekitongole kya [[:en:Kampala_Capital_City_Authority|Kampala Capital City Authority]] (KCCA). yalondebwa mu kifo ekyo mu Gwekkuminebiri 2012.<ref>{{Cite web |date=2021-01-17 |title=Meet KCCA deputy executive director |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/meet-kcca-deputy-executive-director-1673874 |access-date=2026-10-29 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yawummula nga 31 Ogwekkumi 2016, bweyatandiika okutaataganyizibwa okuva mu bannabyabufuzi n'ebitongole ebikuuma ddembe.<ref>{{Cite web |date=2021-01-17 |title=Musisi’s deputy resigns, cites political interference in KCCA work |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musisi-s-deputy-resigns-cites-political-interference-in-kcca-work-1673876 |access-date=2026-10-29 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Yazaalibwa mu Uganda mu myaka gya 1970. Tukahirwa yasomera ku Shimoni Primary School mu kibuga wakati ne [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]] mu misomo gye egya O ne A-Levo. Yasomera ku [[:en:Makerere_University|Makerere Yunivasite]], gye yatikkirwa Diguli eya Bachelor of Science Education in biology and chemistry. Oluvanyuma y'afuna [[:en:Master_of_Science|Master of Science]] mu butonde bw'ensi n'ebyobugagga eby'ensibo nga nayo yagigya Makerere. Diguli mu by'obuyonjo n'okukwasaganya kazambi eya [[:en:Doctorate|doctorate]] in urban sanitation and solid waste management yagifunira ku [[:en:Wageningen_University|Wageningen University]] mu [[:en:Netherlands|Netherlands]]. Essomo ekkulu eryali mu Diguli ye ey'okusatu ly'ali ku mulimu gw'ebitongole bya Gavumenti mu kuyonja ebibuga n'okukungaanya kazaambi mu East Africa.<ref>{{Cite web |title=PhD Theses |url=https://library.wur.nl/WebQuery/wda/lang/1973297 |archive-url=http://web.archive.org/web/20250221053953/https://library.wur.nl/WebQuery/wda/lang/1973297 |archive-date=2025-02-21 |access-date=2026-10-29 |website=library.wur.nl}}</ref> Oluvanyuma yafuna okutendekebwa okuva mu [[:en:John_F._Kennedy_School_of_Government|John F. Kennedy School of Government]] ku [[:en:Harvard_University|Harvard University]].<ref name="Dep">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Musisi's deputy speaks out on graft, disputes |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-29 |website=New Vision}}</ref><ref name="Bio">{{Cite web |title=Judith Tukahirwa |url=https://www.nwsc.co.ug/index.php/about-us/board-of-directors/42-projects/214-judith-tukahirwa |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514021505/https://www.nwsc.co.ug/index.php/about-us/board-of-directors/42-projects/214-judith-tukahirwa |archive-date=2019-05-14 |access-date=2026-10-29 |website=www.nwsc.co.ug |language=en-gb}}</ref>
== Emirimu gye ==
Mu 1998, yatandiika okusomesa amasomo ga biology ne chemistry ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College Kisubi]]. Oluvanyuma lw'emisomo gye, yaweereza ng'akola eby'okunoonyereza ku pulojekiti y'ebyobutonde bwensi ku ''[[:en:Lake_Victoria|Nnyanja Nnalubaale]] mu'' Minisitule y'eby'ettaka n'amayumba nga yali evugirirwa [[:en:World_Bank|Bbanka y'ensi yonna]]. Okutuuka okwetaba n'aba KCCA yali apangisiddwa ng'eyebuuzibwako ku nsonga z'okukwasaganya kazambi. Oluvanyuma y'alondebwa nga Dayilekita w'obujajjabi bw'abantu n'obutondebwensi. Mu Gwekkuminebiri 2012, Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] yamulonda nga akulira ekitongole kya KCCA. Mu Gwekkumi 2016, yawummula okuva mu kifo ekyo.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Musisi hails departing KCCA chief |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-29 |website=New Vision}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Mufumbo eri Edmund Tumusiime omukugu mu by'okuzimba era balina abaana bana. Tukahirwa era aweereza nga mmemba ku [[:en:Board_of_directors|Kakiiko k'aba Dayilekita]] b'ekitongole ekikwasaganya okusengejja amazzi n'okugabunyisa ekya [[:en:National_Water_and_Sewerage_Corporation|National Water and Sewerage Corporation]], ekitongole kya Uganda ekisinga obunene.
== Laba na bino ==
* [[:en:Jennifer_Musisi|Jennifer Musisi]]
* [[:en:List_of_cities_and_towns_in_Uganda|Olukalala lw'ebibuga ne tawuni mu Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* Website of Kampala Capital City Authority
* Website of National Water and Sewerage Corporation
* The Mills College, Women in Public Service Project Institute Delegates
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
gmr7qaivinqjntbtaigjkuk6najmzz5
Jennifer Nansubuga Makumbi
0
10680
77604
60662
2026-10-29T10:37:03Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77604
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jennifer-Nasubuga-Makumbi.jpg|thumb|Jennifer Nansubuga Makumbi ]]
'''Jennifer Nansubuga Makumbi''' (eyazaalibwa mu gya 1960) [[:en:British_people|munna Uganda nga asinzira mu British]], omuwandiisi w'obutabo mu era muwandiisi w'emboozi ennyimpi.<ref name="africabook">http://www.africabookclub.com/?p=13736</ref> Akatabo keyawandiika ku Diguli ye eyokusatu, [[:en:Kintu_(novel)|The Kintu Saga]], kaalondebwa okuba ku lukalala<ref name="kwani">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://manuscript.kwani.org/kwani-manuscript-project-shortlists-jennifer.php |access-date=2024-04-23 |archive-date=2017-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819234156/http://manuscript.kwani.org/kwani-manuscript-project-shortlists-jennifer.php |url-status=dead }}</ref> era nekawangula [[:en:Kwani?|Kwani?]] Manuscript Project mu 2013.<ref name="k-wani">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://manuscript.kwani.org/kwani-manuscript-project-news-jennifer.php |access-date=2024-04-23 |archive-date=2016-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161217205443/http://manuscript.kwani.org/kwani-manuscript-project-news-jennifer.php |url-status=dead }}</ref> Kaafulumizibwa Kwani Trust mu 2014 wansi w'omutwe [[:en:Kintu_(Book)|Kintu]].<ref name="kwan-i">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kwani.org/new/press_releases/82/kwani_trust_launch_awardwinning_writer_jennifer_nansubuga_makumbis_debut_novel_kintu.htm |access-date=2024-04-23 |archive-date=2020-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228065216/http://www.kwani.org/new/press_releases/82/kwani_trust_launch_awardwinning_writer_jennifer_nansubuga_makumbis_debut_novel_kintu.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="mo-ni-tor">http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Jennifer-Makumbi-narrates-the-Ugandan-story-in-Kintu/-/691232/2363676/-/nhbwom/-/index.html</ref><ref name="nation">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.nation.co.ke/lifestyle/weekend/Of-Kintu-the-witty-sensual-and-provocative-page-turner/-/1220/2363832/-/format/xhtml/-/i7nm6s/-/index.html |access-date=2024-04-23 |archive-date=2018-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181007111527/https://www.nation.co.ke/lifestyle/weekend/Of-Kintu-the-witty-sensual-and-provocative-page-turner/-/1220/2363832/-/format/xhtml/-/i7nm6s/-/index.html |url-status=dead }}</ref> Emboozi ze enyimpi zeyayita, ''Manchester Happened'', zafulumizibwa mu 2019.<ref name="theguardiancom">https://www.theguardian.com/books/2019/jun/02/manchester-happened-jennifer-makumbi-freshwater-akwaeke-emezi-zonal-marking-michael-cox-review</ref> Yalondebwa okuba ku lukalala lwa 2014 [[:en:Commonwealth_Short_Story_Prize|Commonwealth Short Story Prize]] olw'emboozi ye "Let's Tell This Story Properly",<ref name="commonwealthwriters">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.commonwealthwriters.org/commonwealth-short-story-prize-2014-shortlist/ |access-date=2024-04-23 |archive-date=2014-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140704213003/http://www.commonwealthwriters.org/commonwealth-short-story-prize-2014-shortlist/ |url-status=dead }}</ref> nafundikira nga ye muwanguzi w'ettwale lya Afirika.<ref name="commonwealth-writers">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.commonwealthwriters.org/prizes/commonwealth-short-story-prize/commonwealth-short-story-prize-2014-regional-winners/ |access-date=2024-04-23 |archive-date=2014-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140923063807/http://www.commonwealthwriters.org/prizes/commonwealth-short-story-prize/commonwealth-short-story-prize-2014-regional-winners/ |url-status=dead }}</ref> Yeyasukkuluma mubawanguzi ba 2014 Commonwealth Short Story Prize.<ref name="common-wealth-writers">{{Cite web |title=Ugandan Jennifer Makumbi wins the Commonwealth Short Story Prize |url=https://thecommonwealth.org/news/ugandan-jennifer-makumbi-wins-commonwealth-short-story-prize |access-date=2026-10-29 |website=Commonwealth |language=en}}</ref><ref name="theguardian">https://www.theguardian.com/books/2014/jun/13/commonwealth-short-story-prize-uganda-reputation</ref> Yateekebwa ku lukalala olusoka mu 2014 [[:en:Etisalat_Prize_for_Literature|Etisalat Prize for Literature]].<ref name="bookslive">http://bookslive.co.za/blog/2014/11/06/south-africans-dominate-the-longlist-for-2014-etisalat-prize-for-literature/</ref> Musomesa wa Creative Writing ku [[:en:Lancaster_University|Lancaster University]].<ref name="antonyharwood">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.antonyharwood.com/index.php/authors-m-to-n/98-authors-m-to-n/jennifer-makumbi/238-jennifer-makumbi |access-date=2024-04-23 |archive-date=2017-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701142538/http://www.antonyharwood.com/index.php/authors-m-to-n/98-authors-m-to-n/jennifer-makumbi/238-jennifer-makumbi |url-status=dead }}</ref> Mu 2018, yaweebwa engule ya [[:en:Windham-Campbell_Prize|Windham-Campbell Prize]] mu ttuluba ly'okukuba obufananyi mubutaliiwo.<ref name="WC">https://brittlepaper.com/2018/03/jennifer-makumbi-honoured-165000-windhamcampbell-prize-7/</ref> Mu 2021, akatabo ke ''The First Woman'' kaawangula empaka za [[:en:Jhalak_Prize|Jhalak Prize]].
Abeera [[:en:Manchester|Manchester]] n'omwami we, Damian,nemutababi we, Jordan.<ref name="lancaster">http://www.lancaster.ac.uk/news/articles/2013/jennifer-makumbi-award-win/</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Jennifer Nansubuga Makumbi yazaalibwa era yakulira [[:en:Kampala|Kampala]], Uganda. Ye mwana omukulu owa Anthony Kizito Makumbi kyokka nga wakusatu ewa Evelyn Nnakalembe. Bazadde be baayawukana nga wamyaka ebiri era yamala emyaka ebiri nga abeera ne jjajja we omusajja Elieza Makumbi. Ku mulembe gwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]], taata we, omukozi wa bbanka, yakwaatibwa naayisibwa bubi nnyo. Newankubadde nga yataasibwa okuttibwa, yafuna obuzibu ku bwongo bwe ekyamuliko ennaku zonna ez'obulamu bwe. Makumbi yakuzibwa ssenga we, Catherine Makumbi-Kulubya. Yawangaala ne famile ye okusooka e Nakasero, ate oluvanyuma nadda e Kololo.
O-level yagisomera ku [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]] ate A' level ku [[:en:King's_College_Budo|King's College Budo]]. Yakola diguli ye esooka mu by'enjigiriza nga yanweza nnyo okusomesa Oluzungu ne Literature mu Luganda okuva ku [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University Mu Uganda]], ng'eno yakola ku university magazine, eyitibwa ''The'' ''IUIU Mirror''. Makumbi yatandikira Nakasero High okusomesa, essomero lya A-level yokka, oluvanyuma yasomesa emyaka munaana ku Hillside High School, essomero mu Uganda erisomesa abaana okuva munsi yonna.
Ebiseera ebyo yawandiika omuzannyo, ''Sitaani Teyebase'', mu Luganda ogwazanyibwa mu mpaka za inter-zone competition. Omuzannyo guno gwegwasinga mu mpaka era negutambula mu makanisa mangi ag'abaseveniside mu Kampala.
Mu mwezi gwa Mutunda wa 2001, yegatta ku [[:en:Manchester_Metropolitan_University|Manchester Metropolitan University]] okukola diguli ye ey'okubiri mu Creative Writing. Yamaliriza digulu ye ey'okusatu mu Creative writing okuva ku [[:en:Lancaster_University|Lancaster University]].<ref name="la-ncaster">http://www.lancaster.ac.uk/fass/english/postgrad/creativewriting/students/makumbi.htm</ref> Makumbi yasomesa nga omusomesa ow'ekiseera ku matendekero aga waggulu agatali gamu mu UK ng'asomesa Oluzungu ne Creative Writing. Okuwandiika kwe kwesigamiziddwa nnyo ku kugereesa kw'abaganda naddala, enfumo, engero, emboozi ez'edda,<ref name="jennifermakumbi">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://jennifermakumbi.net/?page_id=6 |access-date=2024-04-23 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006075851/http://jennifermakumbi.net/?page_id=6 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://jennifermakumbi.net/ |access-date=2024-04-23 |archive-date=2024-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423143348/https://jennifermakumbi.net/ |url-status=dead }}</ref>
== Okuwandiika ==
Makumbi yatandika okuwandiika ku myaka 15, bweyawandiika, naakulemberamu era nalaga omuzanyo mu mpaka z'essomero. negubeera gw'akusatu. Yawandiika omuzannyo omulala nga wa myaka 18 nagwo negubeera gw'akusatu. Bweyali mu siniya ey'okusatu, yawandiika omuzannyo gwe ogw'asooka mu mpaka z'okuvuganya mu bayizi, negubeera gw'akusatu. Yawandiika omuzannyo gwe ogw'okubiri era mu mpaka z'okuvuganya mu bayizi ku A-level, era nagwo negubeera gw'akusatu. Emizannyo gino gyonna gyawandikibwa mu Luzungu.<ref name="la-ncaster"/> Mu 1994, yatandika okuwandika buli lunaku mungeri y'ebitontome okusobola okugyawo n'okukyusa engeri gyeyali awuliramu kuba yali ayita mu mbeera enzimu mu bulamu bwe. Yawandiika ebitontome ebisoba mu 50 naye tewali n'omu gweyabibulirako. Yatandika okuwandiika emboozi mu 1998 nga asomesa mu Kampala.<ref name="the-star">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.the-star.co.ke/news/article-147953/jennifer-makumbi-winner-kwanis-manuscript-project |access-date=2024-04-23 |archive-date=2014-05-12 |archive-url=https://archive.is/20140512112339/http://www.the-star.co.ke/news/article-147953/jennifer-makumbi-winner-kwanis-manuscript-project |url-status=dead }}</ref>
Okuwandiika kwa Makumbi kwesigamiziddwa nnyo ku ngero. Yakizuula nti engero zaali ngazi era nga asobolera ddala okuwandiika ku nsonga yonna, engeri ezenjawulo, n'ebika by'okuwandika byonna nga tasanze buzibu bwonna. Agambye nti "yakizuula nti okukozesa engero ezaali zimanyikidwa nti zibbowa era nga tezikyanyumisa era nga 'nkoowu' kyanjayo amakulu mangi ag'ebyo byeyali awandiise ekintu kyeyali tasuubira era nga kino yali tayinza nakukikakasa oba okukinnyonnyola muntu yenna."<ref>https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/Oral-tradition-pays-off-for-Jennifer-Makumbi-/434746-2355262-sh3e84/index.html</ref> Kikulu nnyo okukitegeera nti ebigendererwa bye mukukozesa engero ez'edda mumboozi enjiiye si kyabutakyuka n'okulemera ku bikadde nga bwekirowoozebwa bulijjo mu kuwandiika mu Afirika. Akozesa okugereesa nga awandiika kubanga kimuyamba nnyo mukuwandiika mu buwangwa bw'Abaganda. Era lwakuba engero zikozesebwa nnyo mu lulimi lwe, kimuwa obuvumu okukukozesa mu kuwandiika kwe.<ref name="jennifer-makumbi">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://jennifermakumbi.net/?page_id=34 |access-date=2024-04-23 |archive-date=2014-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513032356/http://jennifermakumbi.net/?page_id=34 |url-status=dead }}</ref><ref>https://granta.com/contributor/Jennifer-Nansubuga-Makumbi/</ref>
Ebiwandiiko bye bifulumizibwa aba African Writing Online and Commonword. Akulembera ne ba African reading group ARG! mu Manchester, ekiteeka esiira ku bawandiisi mu Afirika abatamanyikidwa.<ref name="lancaster"/> Mu 2012, Emboozi ye enyimpi eyitibwa "The Accidental Seaman" yafulumizibwa mu ''Moss Side Stories'' aba Crocus Books. Mu 2013, ebitoontome bye ebiyitibwa "Free Range" ne "Father cried in the kitchen" byafulumizibwa mu ''Sweet Tongues''.<ref name="commonwealthwriters"/>
Akatabo keyawandiika mukusoma kwe ku diguli ey'okusatu,''The Kintu Saga'', kaawangula [[:en:Kwani?|Kwani?]] Manuscript Project, engule empya ewebwa abawandiisi mu Afirika ab'emboozi enyimpi ezitafulumizibwangako.<ref name="transculturalwriting">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.transculturalwriting.com/?p=2160 |access-date=2024-04-23 |archive-date=2014-05-12 |archive-url=https://archive.today/20140512112313/http://www.transculturalwriting.com/?p=2160 |url-status=dead }}</ref><ref name="vanguardngr">http://www.vanguardngr.com/2013/08/jennifer-makumbi-wins-kwani-manuscript-prize-2/</ref><ref>http://allafrica.com/stories/201307031394.html</ref><ref>http://www.africanwriterstrust.org/awts-jennifer-nansubuga-makumbi-wins-the-kwani-manuscript-project/</ref> era nekafulumizibwa wansi w'omutwe ''Kintu'' mu 2014,<ref>http://lithub.com/in-kintu-a-look-at-what-it-means-to-be-ugandan-now/</ref> akaatekebwa ku lukalalal oluwanvu olutali lusunsulemu olwa [[:en:Etisalat_Prize_for_Literature|Etisalat Prize for Literature]].<ref name="bookslive"/> Yalondebwa okubera ku lukalala olumpi olwa 2014 [[:en:Commonwealth_Short_Story_Prize|Commonweath Short Story Prize]] nga'avuganya n'abalala babiri okuva mu Afirika, (Adelehin Ijasan okuva e Nigeria ne Michelle Sacks okuva e South Africa),<ref name="monitor">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Uganda-s-Makumbi-shortlisted-for-Commonwealth-story-prize/-/691232/2301828/-/6dbp1j/-/index.html |access-date=2024-04-23 |archive-date=2017-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170907212610/http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Uganda-s-Makumbi-shortlisted-for-Commonwealth-story-prize/-/691232/2301828/-/6dbp1j/-/index.html |url-status=dead }}</ref><ref name="africabookclub">http://www.africabookclub.com/?p=15780</ref><ref name="thenigerianvoice">http://www.thenigerianvoice.com/news/144259/1/african-authors-shortlisted-for-2014-commonwealth-.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.susumba.com/books/news/three-caribbean-writers-shortlisted-commonwealth-short-story-prize-2014 |access-date=2024-04-23 |archive-date=2020-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928025647/http://www.susumba.com/books/news/three-caribbean-writers-shortlisted-commonwealth-short-story-prize-2014 |url-status=dead }}</ref> era nga yeyafuuka omuwanguzi nga akozesa embooze gyeyayita "Let's Tell This Story Properly".<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://streamafrica.com/news/ugandas-jennifer-makumbi-overall-winner-2014-commonwealth-short-story-prize/ |access-date=2024-04-23 |archive-date=2017-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170918180700/http://streamafrica.com/news/ugandas-jennifer-makumbi-overall-winner-2014-commonwealth-short-story-prize/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://bookslive.co.za/blog/2014/06/14/jennifer-nansubuga-makumbi-wins-the-2014-commonwealth-short-story-prize/</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.jamesmurua.com/jennifer-makumbi-wins-commonwealth-short-story-prize-2014-woosah/ |access-date=2024-04-23 |archive-date=2023-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328115724/https://www.jamesmurua.com/jennifer-makumbi-wins-commonwealth-short-story-prize-2014-woosah/ |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwokussatu 2018, yali omu ku bawandiisi omunaana abaaweebwa Ekirabo kya [[:en:Windham–Campbell_Literature_Prizes|Windham-Campbell Prize]], ng'agamba nti: "''Kintu'' ayogera ku byafaayo ebifaanagana eby'okugwa kw'ekika ky'abantu abaakolimirwa - ab'ekika kya ''Kintu'' - n'okweyongera kw'eggwanga lya Uganda ery'omu kiseera kino. Ng'alina eddoboozi ery'ekyewuunyo era ery'amaanyi erikwataganya emboozi ez'obuwangwa n'abantu, enfumo, n'ebintu bya Bayibuli, Makumbi avumimirira nnyo eby'obufuzi n'amadiini. Abavumirira ennyo, Aaron Bady agambye nti "Kintu anoonya olunyiriri lw'ebbula ly'ebintu bino, mu nkola y'okulaga ebintu ebipya ebinaabaawo mu biseera eby'omu maaso mu kitabo ky'omu Afirika".<ref name="WC"/>
Bwe yabuuzibwa [[:en:C._A._Davids|C. A. Davids]] mu 2018 ku [[:en:The_Johannesburg_Review_of_Books|The Johannesburg Review of Books]], Makumbi yagamba nti: "Abazungu balina obuyinza bungi nnyo ku, n'okufuga, ebitabo byaffe. Ebitabo bye baagala - ebitera okwogera ku Bulaaya - bye bafulumya, byebinoonyerezebwako, byebiwandiikiddwako mu mpapula z'amawulire era bye byoka ebimanyikiddwa nemu bitabo bya Afirika. Ekyo kya bulabe. Tulina okuggya obuyinza okuva ku bugwanjuba n'okusalawo ebitabo byaffe, ebikubibwa abafulumya ebitabo by'omu Afirika n'abanoonyereza ku Afirika.<ref>https://johannesburgreviewofbooks.com/2018/08/06/we-should-wrench-the-power-away-from-the-west-and-determine-our-own-canon-jennifer-nansubuga-makumbi-talks-to-ca-davids-about-her-novel-kintu/</ref>
Makumbi y'omu kwabo abaawaayo ekitabo ekiyitibwa [[:en:Daughters_of_Africa#New_Daughters_of_Africa|New Daughters of Africa]] ekyafulumizibwa [[:en:Margaret_Busby|Margaret Busby]] mu 2019.<ref>https://www.nation.co.ke/lifestyle/weekend/New-Daughters-of-Africa-a-must-read-for-women-writers/1220-5422114-s2c04fz/index.html</ref>
Ekitabo kya Makumbi eky'okubiri, The First Woman (2020) - ekyafulumizibwa mu Amerika wansi w'omutwe ''A Girl Is a Body of Water'' - kyafuna ettutumu lingi. [[:en:Alex_Clark_(journalist)|Alex Clark]] yakinnyonnyola mu The Guardian nga "okusoma okw'essanyu, okw'omuganyulo ... amaanyi gaakyo gava mu magezi gaakyo ag'amaanyi n'obulungi bw'omuntu we omukulu",<ref>https://www.theguardian.com/books/2020/oct/30/the-first-woman-by-jennifer-nansubuga-makumbi-review-coming-of-age-in-uganda</ref> era mu ''[[:en:World_Literature_Today|World Literature Today]]'', Adele Newson-Horst yakiyita "spellbinding".<ref>https://www.worldliteraturetoday.org/2021/summer/girl-body-water-jennifer-nansubuga-makumbi</ref> Okutendereza okulala kwava mu The Washington Post, Bethanne Patrick we yayogerera ku "Makumbi's glorious telling",<ref>https://www.washingtonpost.com/entertainment/books/a-girl-is-a-body-of-water-is-a-poignant-coming-of-age-tale-about-womens-hard-won-wisdom/2020/09/22/0687c014-fd04-11ea-9ceb-061d646d9c67_story.html</ref> ng'ate ''[[:en:The_New_York_Times|The New York Times]]'' yakomekkereza nti: "Omusomi tasobola kwewala omukwano oguletebwa emboozi eno. Ennyimba za Makumbi tezisobola kuziyizibwa era zireetera okukwatibwako, n'obwegendereza, okutegeeza, okutegeerera ddala amazima agatali gamu mu ndowooza z'amagezi. 'A Girl Is a Body of Water' ewa ebirabo okusoma asinga.<ref>https://www.nytimes.com/2020/09/01/books/review/a-girl-is-a-body-of-water-jennifer-nansubuga-makumbi.html</ref> Omukenkufu mu ''[[:en:New_African|New African]]'' (Zimbabwe) yawandiika nti "katabo kalungi eri abakazi, ku bakazi, akasanidde okusomebwa buli musajja ayagala okutegeera ebikwata ku bakazi."<ref>{{Cite web |url=https://newafricanmagazine.com/26929/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-23 |archive-date=2024-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302032459/https://newafricanmagazine.com/26929/ |url-status=dead }}</ref> Omukazi eyasooka yaweebwa ekirabo kya 2021 [[:en:Jhalak_Prize|Jhalak Prize]] eky'akatabo k'omwaka.<ref>https://brittlepaper.com/2021/05/jennifer-nansubuga-makumbi-wins-2021-jhalak-prize-for-the-novel-the-first-woman/</ref><ref>https://oneworld-publications.com/2021/05/26/jhalak-prize-winner-jennifer-makumbi/</ref>
== Ebyafulumizibwa ==
=== Obutabo ===
* Kintu. Kwani Trust, Nairobi. 2014. ISBN <bdi>978-9966-1598-9-2.</bdi> Oakland: [[Transit Books]], 2017. ISBN 9781945492013. London: [[Oneworld Publications]], 2018, ISBN 978-1786073778
* ''The First Woman'', Oneworld Publications, 2020
** A Girl Is A Body of Water. Tin House Books. p. 450. ISBN 1951142551
=== Ekkunganiro ly'emboozi enyimpi. ===
* Manchester Happened. Oneworld Publications. 2019 ISBN 9781786075895
=== Emboozi enyimpi ===
* [http://www.granta.com/New-Writing/Lets-Tell-This-Story-Properly "Let’s Tell This Story Properly"], mu [[:en:Granta|Granta]], 2014
* [https://web.archive.org/web/20240714130519/http://www.african-writing.com/eight/jennifermakumbi.htm "The Joys of Fatherhood"], mu African Writing Online
* [https://web.archive.org/web/20240224183040/https://www.cultureword.org.uk/wp-content/uploads/2012/09/Moss-Side-Stories.pdf "The accidental sea man"], mu ''Moss Side Stories'', 2012
== Ebiwanguddwa n'ebitiibwa bye ==
* 2014: [[:en:Etisalat_Prize_for_Literature|Etisalat Prize for Literature]], Olukalala oluwanvu, longlist
* 2014: [[:en:Commonwealth_Short_Story_Prize|Commonwealth Short Story Prize]], Omuwanguzi eyasinga
* 2013: [[:en:Kwani?|Kwani?]] Manuscript Project, Muwanguzi
* 2014: [[:en:Commonwealth_Short_Story_Prize|Engule ya Commonwealth Short Story]], olukalala oluumpi
* 2014: [[:en:Commonwealth_Short_Story_Prize|Engule ya Commonwealth Short Story]], omuwanguzi wregional winner, Africa<ref name="bbc" />
* 2018: [[:en:Windham–Campbell_Literature_Prize|Engule ya Windham-Campbell Literature]] mu mboozi enjiiye
* 2020: 100 Most Influential Africans, [[:en:New_African|New African]] magazine
* 2021: [[:en:Jhalak_Prize|Engule ya Jhalak]], Muwanguzi
* 2021: [[:en:Encore_Award|Engule ya Encore]], Lukalala oluumpi
* 2021: [[:en:James_Tait_Black_Memorial_Prize|Engule ya James Tait Black Memorial]], olukalala oluumpi.
== Ebijjuliziddwamu ==
{{Reflist|30em}}
== Enkolagana ez'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20240423143348/https://jennifermakumbi.net/ Omukutu omutongole]
* Mbugua Wa Mungai, [https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/Confessions-of-manuscript-judge/-/434746/1933846/-/udywkcz/-/index.html "Confessions of manuscript judge"], ''The East Africa'', 1 August 2013.
* [http://sundaytrust.com.ng/index.php/the-arts/13968-i-combined-oral-tradition-with-dad-s-trauma-from-idi-amin-to-write-my-novel-jennifer-makumbi "I combined oral tradition with dad’s trauma from Idi Amin to write my novel—Jennifer Makumbi"]
* [http://literaryconsultancy.co.uk/wp-content/uploads/2014/05/Jennifer-Makumbi-Showcase.pdf "Jennifer Makumbi"]. TLC Showcase.
* Nyana Kakoma, [https://web.archive.org/web/20160422035613/http://somanystories.ug/authors/interviews/2014/05/jennifer-nansubuga-makumbi-folklore-tells-us-much-history-explain-much-remains-culture "Jennifer Nansubuga Makumbi: Folklore tells us so much about our history and explains so much of what remains of our culture"] (interview), ''Sooo Many Stories''.
* Diane Ninsiima, [http://www.africabookclub.com/?p=16276 "Interview with 2014 Commonwealth Short Story Prize Winner Jennifer Nansubuga Makumbi"], Africa Book Club, 1 January 2015.
* Kingwa Kamencu, [https://web.archive.org/web/20200327162741/https://mobile.nation.co.ke/lifestyle/Jennifer-Nansubuga-Makumbi-FLIPS-THE-script/-/1950774/2372016/-/format/xhtml/-/llqk6pz/-/index.html "Ugandan writer who turns established script on its head"], ''Daily Nation'', 4 July 2014.
* Enock Mayanja Kiyaga, [http://www.monitor.co.ug/News/National/Makumbi-launches-book-in-UK/-/688334/2383648/-/juej77z/-/index.html "Makumbi launches book in UK"], ''Daily Monitor'' (Uganda), 15 July 2014.
* [https://web.archive.org/web/20140814193444/http://www.the-star.co.ke/news/article-181414/novelist-would-mortify-anti-negritude-crus-aders "Novelist would mortify anti-negritude crusaders"]
* Aaron Bady, [http://thenewinquiry.com/features/post-coloniality-sells/ "Post-coloniality Sells"], ''The New Inquiry'', 8 October 2014.
* Alexia Underwood, [https://lareviewofbooks.org/article/so-many-ways-of-knowing-an-interview-with-jennifer-nansubuga-makumbi-author-of-kintu/#! "So Many Ways of Knowing: An Interview with Jennifer Nansubuga Makumbi, Author of 'Kintu'"], ''Los Angeles Review of Books'', 31 August 2017.
* Namwali Serpell, [http://www.nybooks.com/daily/2017/09/12/the-great-africanstein-novel-kintu/ "The Great Africanstein Novel"] (on ''Kintu''), ''The New York Review of Books'', 12 September 2017.
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
ajm7igdphxqpe65zxrgyin0ymcxvyih
Molly Nawe Kamukama
0
10686
77594
75385
2026-10-29T10:27:36Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77594
wikitext
text/x-wiki
[[File:Peter Ogwang (cropped).jpg|thumb|Peter Ogwang]]
'''Molly Nawe Kamukama''' (eyali '''Molly Nawe'''), amanyikibbwa ennyo nga '''Molly Kamukama''' (yazaalibwa nga 23 Ogwomunaana 1973), [[Yuganda|Munnayuganda]] ow'ebyobufuzi era omukenkufu mu by'okudukanya, eyaweereza nga minisita avunaanyizibwa ku by'enfuna [[:en:President_of_Uganda|State Minister for Economic Monitoring in the Office of the President]], mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Cabinet ya Uganda]] okuva nga 14 Ogwekkuminogumu 2019<ref>{{cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html|title=Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi|newspaper=[[Daily Monitor]]|date=14 December 2019|access-date=5 January 2020|author=Monitor Reporter|place=Kampala}}</ref> okutuusa Mugwokuttaano 2021 [[:en:Peter_Ogwang|Peter Ogwang]]
bwe yamuddira mu bigere.<ref>{{Cite web|last=Kazibwe|first=Kenneth|date=2021-06-25|title=Peter Ogwang assumes office as State Minister for Economic Monitoring|url=https://nilepost.co.ug/2021/06/25/peter-ogwang-assumes-office-as-state-minister-for-economic-monitoring/|access-date=2022-07-27|website=Nile Post|language=en-US}}</ref>
== Ebimukwaatako n'emisomo ==
Yazaalibwa mu [[Kiruhura (disitulikit)|Disitulikitti ye Kiruhura]] nga 23 Ogwomunaana 1973. Yasomera ku ''Bugarihe Primary School'', nga tanadda ku ''Kazo Senior Secondary School'', eyo gyeyafunira [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] mu 1992. Oluvanyuma lw'emyaaka ebbiri, yamaliriza emisomo gye egya A-Level mu somero lya ''Nganwa High School'' era nafuna [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]].<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Alina [[:en:Bachelor_of_Arts|Diguli y'ebyenjigiriza]], eyamuweebwa mu 1997. Diguli ye eya [[:en:Master_of_Science_in_Management|Master of Management Studies]] yamuweebwa e ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2008. [[:en:Chartered_Secretary|Chartered Secretary]] eyakakasibwa e ttendekero lya [[:en:Institute_of_Chartered_Secretaries_and_Administrators|Institute of Chartered Secretaries and Administrators]] elya United Kingdom.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2020-10-17 |title=Minister Kamukama nominated independent candidate |url=https://www.independent.co.ug/minister-kamukama-nominated-independent-candidate/ |access-date=2026-10-29 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Emirimu ==
Mu 1997, Molly yatwaala omulimu nga administrative assistant mu kitongole kya ''Kampala City Council'', kati ekiyitibwa [[:en:Kampala_Capital_City_Authority|Kampala Capital City Authority]], n'aweerezaayo okutuusa 1998. Emyaaka kkumi n'eena ejyadako, yakolera mu kitongole ekivunaanyizibwa ekya [[:en:Uganda_Electoral_Commission|Uganda Electoral Commission]], mu bifo eby'enjawulo, n'akula okuva ku kifo kya data editor mu 1998 okutuusa ku akulira, Dipaatimenti eyigiriza n'etendenka abalonzi, mu 2012. Emyaaka essattu ejyadako, okutuusa 2016, yagenda mu private consulting, naweereza ba kasitoma abenjawulo, omwaali South Sudanese Electoral Commission ne [[:en:UNDP|UNDP Nigeria]].<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Mu 2014, yapangisibwa [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] okuweereza nga kiyambi mu by'obufuzi owa sentebe w'ekibiina eky'obufuzi ekifuga ekya [./<nowiki>Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement</nowiki> National Resistance Movement], naweereza mu kifo ekyo okutuusa 2016. Mu 2016, yalondebwa nga Principal Private Secretary wa Pulezidenti wa Uganda, naweereza yo okutuusa Ogwekkumineemu 2019.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref><ref name="3R">{{cite web|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1439355/kabagambe-mugume-kagoda-dropped-reshuffle|title=Kabagambe, Mugume, Kagoda dropped in new PS’ reshuffle|newspaper=[[New Vision]]|date=4 November 2016|access-date=5 February 2020|author=Apollo Mubiru|place=Kampala}}</ref><ref name="4R">{{cite web|date=4 November 2016|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-appoints-Dr-Diana-Atwine-PS-health-ministry/688334-3440772-format-xhtml-83qdbr/index.html|title=Museveni appoints Dr Diana Atwiine PS health ministry|newspaper=[[Daily Monitor]]|author=Job Bwire|access-date=5 February 2020|place=Kampala}}</ref><ref name="5R">{{cite web|publisher=ChimpReports Uganda|url=https://chimpreports.com/molly-kamukama-starts-work-as-musevenis-private-secretary/|title=Molly Kamukama Starts Work As Musevenis Private Secretary|date=25 November 2016|author=Paul Mugume|access-date=5 February 2020|place=Kampala}}</ref>
Mu nkyuukakyuuka ya cabinet, nga 14 Ogwekkumineemu 2019, Molly Kamukama yagattibwa ku cabinet. Oluvanyuma lw'okusalawo okwasooka, yalayirizibwa nga State Minister for Economic Monitoring, nga 13 Ogusooka 2020.<ref name="6R">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=New ministers take office |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-09-26 |website=New Vision}}</ref>
== Famire ==
Molly Nawe Kamukama mufumbo.
== Laba na bino ==
* [[:en:Kazo_District|Kazo District]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijukiziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* Why Museveni Removed Kamukama From PPS Job As of 16 December 2019.
[[Category:Baminisita ba Uganda]]
c9isyhc8losd69r9wp8t834oygzfuj1
Samuel Sserunkuuma
0
10734
77584
36544
2026-10-29T10:22:18Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77584
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Sserunkuuma''' (ng'amanyikiddwa nga '''Samuel Serunkuuma'''), [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Public_administrator|Akwasaganya emirmu gya Gavumenti]], ng'aweereza nga [[:en:Executive_Director|Amyuka Dayilekita ow'okuntikko]] ow'ekitongole ekivunanyizibwa ku kibuga ky'eGgwanga ekikulu ekya [[:en:Kampala_Capital_City_Authority|Kampala Capital City Authority]], okuva mu 2017, oluvanyuma lw'okulekulira kw'eyali Omumyuka wa Dayilekita ow'okuntikko, [[:en:Judith_Tukahirwa|Dr. Judith Tukahirwa Tumusiime]], mu 2016.<ref name="1R">{{Cite web |date=2021-01-17 |title=Musisi’s deputy resigns, cites political interference in KCCA work |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musisi-s-deputy-resigns-cites-political-interference-in-kcca-work-1673876 |access-date=2026-10-29 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name="2R">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://dispatch.ug/2017/05/18/kcca-gets-new-acting-deputy-ed-70-sacked/ |access-date=2024-05-24 |archive-date=2019-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405113631/http://dispatch.ug/2017/05/18/kcca-gets-new-acting-deputy-ed-70-sacked/ |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe ==
Mu kaseera keyalondebwamu okutuuka mu kifo ky'alimu, Sserunkuuma ye yali Dayilekita w'okuwooza omusolo mu KCCA.<ref name="3R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/viewpoint/52718-kanyeihamba-rushed-to-misrepresent-kcca-staff.html |access-date=2024-05-24 |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524155934/https://observer.ug/viewpoint/52718-kanyeihamba-rushed-to-misrepresent-kcca-staff.html |url-status=dead }}</ref> Mu Gwokutaano 2018, obuvunanyizibwa obwo yabukwasa Fred Andema, eyali omumyuka we mu kuwooza emisolo mu KCCA.
== Ng'aweereza nga Omumyuka wa Dayilekita ow'okuntikko owa KCCA ==
Mu buvunanyizibwa obw'ali bumuweereddwa, yali amyuka [[:en:Jennifer_Musisi|Jennifer Musisi]], Dayilekita ow'okuntikko eyasooka owa KCCA, eyalekulira nga 15 Ogwekkuminebiri 2018.<ref name="4R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1491260/musisi-hands-kcca-office</ref> Oluvanyuma lw'okulondebwa kwa [[:en:Andrew_Kitaka|Andrew Kitaka]] okudda mu bigere bya Musisi, mu buvunanyizibwa owo, Sserunkuuma yeyongerayo n'okumyuka Kitaka, albeit.<ref name="5R">https://www.monitor.co.ug/News/National/Kamya-Kitaka-KCCA-executive-director-Musisi-Museveni/688334-4900666-6wj4raz/index.html</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.kcca.go.ug/ Website of Kampala Kampala Capital City Authority]
== Olukangagga lw'ebifo bye yafuna ==
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[Judith Tukahirwa|Judith Tukahirwa Tumusiime]]<br><small>As Deputy Executive Director of Kampala Capital City Authority</small>|dates=2012 - 2016}}
{{s-ttl|title=[[Executive Director|Acting Deputy Executive Director]] of [[Kampala Capital City Authority]]|years=2017 - present}}
{{s-aft|after=<!--[[Incumbent]]--><br/><small>As Deputy Executive Director of Kampala Capital City Authority</small>}}
{{s-end}}
9s6k6ckvhztuxoxaj3azp4f9r4g91lp
NCBA Bank Uganda
0
10924
77582
41257
2026-10-29T10:20:27Z
Thomas Eddie Irigei
11996
removed duplicated link
77582
wikitext
text/x-wiki
'''NCBA Bank Uganda Limited''' (emanyiddwa ennyo '''NCBA Bank Uganda''' oba NCBU), [[:en:Commercial_bank|bbanka ya bya busuubuzi]] mu [[Yuganda|Uganda]] . Y’emu ku bbanka ezaawebwa olukusa okuva mu [[Bank of Uganda]] era nga emirimu gyazo girondoolwa bbanka enkulu eya Uganda. <ref>{{cite web|work=[[Bank of Uganda]]|url=https://bou.or.ug/bouwebsite/bouwebsitecontent/Supervision/Supervised_Institutions/Supervision/financial_institutions/2023/LICENSED-COMMERCIAL-BANKS-AS-AT-MARCH-31-2023-1.pdf|date=31 March 2023|title=List of Licensed Commercial Banks As At 31 March 2023|access-date=9 May 2024|author=Bank of Uganda|location=Kampala, Uganda}}</ref>
== Ebijikwatako ==
NCBA Bank Uganda bbanka era nga ekola mirimu egyekuusa ku by’ensimbi n'obusuubuzi mu [[Uganda]] ng’essira eriteeka ku kutuukiriza ebyetaago bya [[:en:Small_and_medium_enterprises|kampuni entono, eziri yadde yaddeko]], kwossa neezo ezaakula edda. Omwaka 2023 wegwatuukira ku nkomerero nga eby’obugagga bya bbanka eno byonna awamu bibalirirwamu obuwumbi bwa siringi za Uganda 854 (obukadde bwa doola za Amerika 227.324). Bbanka eno kitundu kampuni ya [[:en:NCBA_Group_Plc|NCBA Group Plc]], era nga ekitebe kampuni eno kisangibwa mu kibuga [[:en:Nairobi|Nairobi]] mu gwanga lya [[Kenya]], ngojeeko amatabi mu ggwanga lya Kenya, kampuni eno era esangibwa ne mu ggwanga lya [[Tanzania]], [[Rwanda]] ne [[Ivory Coast]] <ref>{{cite web|work=[[Reuters.com]]|url=https://www.reuters.com/article/idUSL5N26I2TD/|date=27 September 2019|title=Kenya Central Allows Merger of Lenders NIC and CBA Group|author=George Obulutsa|access-date=9 May 2024}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Bbanka eno yatandikibwawo mu 2012 nga '''NC Bank Uganda''' era neweebwa olukusa oba layisinsi okuddukanya bbanka y’ebyobusuubuzi okuva mu Bbanka ya Uganda enkulu mu gwokuna 2012. <ref>{{cite web|publisher=[[Bank of Uganda]]|url=http://www.bou.or.ug/bou/media/statements/BoU_licenses_two_new_commercial_banks.html|title=Bank of Uganda Licenses Two New Banks In 2012|access-date=4 May 2014|archive-date=5 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140505020526/https://www.bou.or.ug/bou/media/statements/BoU_licenses_two_new_commercial_banks.html|url-status=dead}}</ref> Oluvannyuma lwokufuna olukusa bwetyo yatandika okukola emirimu mu gwokutaano omwaka ogwo. <ref>{{cite web|newspaper=[[Daily Nation]]|url=http://www.nation.co.ke/business/news/NIC+to+open+Uganda+branch+in+growth+drive+/-/1006/1396322/-/6ro0ulz/-/index.html|title=NIC to open Uganda branch in growth drive|author=Nation Correspondent|date=April 2012|access-date=14 August 2015|place=Nairobi}}</ref>
Mu gwomwenda 2019, kampuni bbiri okwali eyo nnanyini NC Bank Uganda ne [[:en:Commercial_Bank_of_Africa_(Uganda)|Commercial Bank of Africa (Uganda)]]<nowiki/>zombi nga zisangibwa Kenya, zaasaba era neziweebwa aboobuyinza okugatta bizinensi zaazo era bwe zityo ne zigatta amakampuni gazo mu Uganda ne okufunamu '''NCBA Bank Uganda''', era bbanka eno eyali eziddwa obujja neetandika emirimu nga 1 Ogwekkumi 2019, oluvanyuma lw'okufuna olukusa lwa [[Bank of Uganda]]. <ref>{{cite web|publisher=[[Reuters.com]]|url=https://af.reuters.com/article/idAFKBN1WC187-OZABS|archive-url=https://web.archive.org/web/20190928114218/https://af.reuters.com/article/idAFKBN1WC187-OZABS|url-status=dead|archive-date=28 September 2019|title=Kenya Central Allows Merger of Lenders NIC and CBA Group|date=27 September 2019|access-date=28 September 2019|author=George Obulutsa}}</ref>
Mu gwomukaaga 2020, Bank of Uganda yakiriza okugatta NC Bank Uganda ne CBA Uganda era olunaku lwa 31 ogwomwenda 2020 lugenda okutuuka nga bbanka zimaze okwegatta okukola NCBA Bank Uganda. Mu budde obwo bbanka (egattiddwa) awamu yalina eby’obugagga bya buwumbi bwa siringi za Uganda 548, (bwe obukadde bwa doola za Amerika obukunukkiriza 149). <ref>https://www.newvision.co.ug/news/1519513/bank-uganda-appro</ref><ref>{{cite web|title=NC, CBA Merger To Create Shs548 Billion Bank|newspaper=[[Daily Monitor]]|date=1 June 2020|url=https://www.monitor.co.ug/Business/Finance/NC--CBA-merger-to-create-Shs548b-bank/688608-5568696-m0hlqb/index.html|author=Christine Kasimiire|access-date=2 June 2020|location=Kampala}}</ref> <ref name="9R">{{Cite web}}</ref>
== Obukulembeze ==
Ku ntandikwa Anthony Ndegwa eyali maneja wa CBA Uganda Limited yalondeddwa okubeera [[:en:Managing_director|ssenkulu]] wa NCBA Bank Uganda mu gwomukaaga 2020. <ref name="9R">{{cite web|url=https://www.newvision.co.ug/news/1521365/bank-mergers-ncba-bank-unveiled|title=Bank Mergers: NCBA Bank Unveiled|newspaper=[[New Vision]]|date=23 June 2020|author=Ali Twaha|access-date=11 July 2020|location=Kampala}}</ref> Ku nkomerero ya 2020, Anthony Ndegwa yava mu bbanka eno era [[:en:Mark_Muyobo|Mark Muyobo]] n’alondebwa okujira nga akola nga ssenkulu okutuusa lweyakakasibwa ku bukulu buno mu gwomukaaga 2022<ref>https://ug.ncbagroup.com/meet-the-team/</ref>
== Amatabi ==
Omwezi gwokutaano 2024 wegwatuukira nga bbanka eno erina amatabi mu bifo bino wammanga; <ref>{{cite web|work=NCBA Bank Uganda Limited|url=https://ug.ncbagroup.com/locations/|title=Branches of NCBA Bank Uganda Limited|date=May 2024|author=NCBA Bank Uganda|access-date=25 May 2024|location=Kampala, Uganda}}</ref>
# Ettabi ly’e Nakasero: Rwenzori House, Nakasero Road, [[:en:Nakasero|Nakasero]], [[Kampala]] '''(lino lyettabi ekkulu)'''
# Ettabi ly’e Bugoloobi: Village Mall, [[:en:Bugoloobi|Bugoloobi]], Kampala
# Ettabi ku ssemadduuka wa Forest Mall: Forest Mall, [[:en:Lugogo,_Kampala|Lugogo]], Kampala.
# Ettabi ku luguudo Kafu: Twed Towers, 10 Kafu Road, [[:en:Nakasero|Nakasero]], [[Kampala]] .
# Ettabi ly'e Namanve - [[Kampala Industrial and Business Park|Ekifo kya bannamakolero e Namanve]] . <ref>{{cite web|work=PML Daily|url=https://www.pmldaily.com/business/2024/05/ncba-bank-opens-new-branch-in-namanve-industrial-business-park.html|date=24 May 2024|title=NCBA Bank opens new branch in Namanve Industrial Business Park|author=Javira Ssebwami|access-date=25 May 2024|location=Kampala, Uganda}}</ref>
== Laba nabino; ==
* Obuwereeza bwa [[:en:Banking_in_Uganda|Bbanka mu Uganda]]
* [[:en:List_of_banks_in_Uganda|Olukalala lwa banka mu Uganda]]
* [[:en:Economy_of_Uganda|Ebyenfuna bya Uganda]]
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
rpasbfbxjab6gsi3r59ffeq4pnq8l1c
77583
77582
2026-10-29T10:21:52Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77583
wikitext
text/x-wiki
'''NCBA Bank Uganda Limited''' (emanyiddwa ennyo '''NCBA Bank Uganda''' oba NCBU), [[:en:Commercial_bank|bbanka ya bya busuubuzi]] mu [[Yuganda|Uganda]] . Y’emu ku bbanka ezaawebwa olukusa okuva mu [[Bank of Uganda]] era nga emirimu gyazo girondoolwa bbanka enkulu eya Uganda. <ref>{{cite web|work=[[Bank of Uganda]]|url=https://bou.or.ug/bouwebsite/bouwebsitecontent/Supervision/Supervised_Institutions/Supervision/financial_institutions/2023/LICENSED-COMMERCIAL-BANKS-AS-AT-MARCH-31-2023-1.pdf|date=31 March 2023|title=List of Licensed Commercial Banks As At 31 March 2023|access-date=9 May 2024|author=Bank of Uganda|location=Kampala, Uganda}}</ref>
== Ebijikwatako ==
NCBA Bank Uganda bbanka era nga ekola mirimu egyekuusa ku by’ensimbi n'obusuubuzi mu [[Uganda]] ng’essira eriteeka ku kutuukiriza ebyetaago bya [[:en:Small_and_medium_enterprises|kampuni entono, eziri yadde yaddeko]], kwossa neezo ezaakula edda. Omwaka 2023 wegwatuukira ku nkomerero nga eby’obugagga bya bbanka eno byonna awamu bibalirirwamu obuwumbi bwa siringi za Uganda 854 (obukadde bwa doola za Amerika 227.324). Bbanka eno kitundu kampuni ya [[:en:NCBA_Group_Plc|NCBA Group Plc]], era nga ekitebe kampuni eno kisangibwa mu kibuga [[:en:Nairobi|Nairobi]] mu gwanga lya [[Kenya]], ngojeeko amatabi mu ggwanga lya Kenya, kampuni eno era esangibwa ne mu ggwanga lya [[Tanzania]], [[Rwanda]] ne [[Ivory Coast]] <ref>{{cite web|work=[[Reuters.com]]|url=https://www.reuters.com/article/idUSL5N26I2TD/|date=27 September 2019|title=Kenya Central Allows Merger of Lenders NIC and CBA Group|author=George Obulutsa|access-date=9 May 2024}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Bbanka eno yatandikibwawo mu 2012 nga '''NC Bank Uganda''' era neweebwa olukusa oba layisinsi okuddukanya bbanka y’ebyobusuubuzi okuva mu Bbanka ya Uganda enkulu mu gwokuna 2012. <ref>{{cite web|publisher=[[Bank of Uganda]]|url=http://www.bou.or.ug/bou/media/statements/BoU_licenses_two_new_commercial_banks.html|title=Bank of Uganda Licenses Two New Banks In 2012|access-date=4 May 2014|archive-date=5 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140505020526/https://www.bou.or.ug/bou/media/statements/BoU_licenses_two_new_commercial_banks.html|url-status=dead}}</ref> Oluvannyuma lwokufuna olukusa bwetyo yatandika okukola emirimu mu gwokutaano omwaka ogwo. <ref>{{cite web|newspaper=[[Daily Nation]]|url=http://www.nation.co.ke/business/news/NIC+to+open+Uganda+branch+in+growth+drive+/-/1006/1396322/-/6ro0ulz/-/index.html|title=NIC to open Uganda branch in growth drive|author=Nation Correspondent|date=April 2012|access-date=14 August 2015|place=Nairobi}}</ref>
Mu gwomwenda 2019, kampuni bbiri okwali eyo nnanyini NC Bank Uganda ne [[:en:Commercial_Bank_of_Africa_(Uganda)|Commercial Bank of Africa (Uganda)]]<nowiki/>zombi nga zisangibwa Kenya, zaasaba era neziweebwa aboobuyinza okugatta bizinensi zaazo era bwe zityo ne zigatta amakampuni gazo mu Uganda ne okufunamu '''NCBA Bank Uganda''', era bbanka eno eyali eziddwa obujja neetandika emirimu nga 1 Ogwekkumi 2019, oluvanyuma lw'okufuna olukusa lwa [[Bank of Uganda]]. <ref>{{cite web|publisher=[[Reuters.com]]|url=https://af.reuters.com/article/idAFKBN1WC187-OZABS|archive-url=https://web.archive.org/web/20190928114218/https://af.reuters.com/article/idAFKBN1WC187-OZABS|url-status=dead|archive-date=28 September 2019|title=Kenya Central Allows Merger of Lenders NIC and CBA Group|date=27 September 2019|access-date=28 September 2019|author=George Obulutsa}}</ref>
Mu gwomukaaga 2020, Bank of Uganda yakiriza okugatta NC Bank Uganda ne CBA Uganda era olunaku lwa 31 ogwomwenda 2020 lugenda okutuuka nga bbanka zimaze okwegatta okukola NCBA Bank Uganda. Mu budde obwo bbanka (egattiddwa) awamu yalina eby’obugagga bya buwumbi bwa siringi za Uganda 548, (bwe obukadde bwa doola za Amerika obukunukkiriza 149). <ref>https://www.newvision.co.ug/news/1519513/bank-uganda-appro</ref><ref>{{cite web|title=NC, CBA Merger To Create Shs548 Billion Bank|newspaper=[[Daily Monitor]]|date=1 June 2020|url=https://www.monitor.co.ug/Business/Finance/NC--CBA-merger-to-create-Shs548b-bank/688608-5568696-m0hlqb/index.html|author=Christine Kasimiire|access-date=2 June 2020|location=Kampala}}</ref> <ref name="9R">{{Cite web}}</ref>
== Obukulembeze ==
Ku ntandikwa Anthony Ndegwa eyali maneja wa CBA Uganda Limited yalondeddwa okubeera [[:en:Managing_director|ssenkulu]] wa NCBA Bank Uganda mu gwomukaaga 2020. <ref name="9R">{{cite web|url=https://www.newvision.co.ug/news/1521365/bank-mergers-ncba-bank-unveiled|title=Bank Mergers: NCBA Bank Unveiled|newspaper=[[New Vision]]|date=23 June 2020|author=Ali Twaha|access-date=11 July 2020|location=Kampala}}</ref> Ku nkomerero ya 2020, Anthony Ndegwa yava mu bbanka eno era [[:en:Mark_Muyobo|Mark Muyobo]] n’alondebwa okujira nga akola nga ssenkulu okutuusa lweyakakasibwa ku bukulu buno mu gwomukaaga 2022<ref>{{Cite web |title=Home - NCBA Uganda |url=https://ncbagroup.com/ug/ |access-date=2026-10-29 |language=en-US}}</ref>
== Amatabi ==
Omwezi gwokutaano 2024 wegwatuukira nga bbanka eno erina amatabi mu bifo bino wammanga; <ref>{{cite web|work=NCBA Bank Uganda Limited|url=https://ug.ncbagroup.com/locations/|title=Branches of NCBA Bank Uganda Limited|date=May 2024|author=NCBA Bank Uganda|access-date=25 May 2024|location=Kampala, Uganda}}</ref>
# Ettabi ly’e Nakasero: Rwenzori House, Nakasero Road, [[:en:Nakasero|Nakasero]], [[Kampala]] '''(lino lyettabi ekkulu)'''
# Ettabi ly’e Bugoloobi: Village Mall, [[:en:Bugoloobi|Bugoloobi]], Kampala
# Ettabi ku ssemadduuka wa Forest Mall: Forest Mall, [[:en:Lugogo,_Kampala|Lugogo]], Kampala.
# Ettabi ku luguudo Kafu: Twed Towers, 10 Kafu Road, [[:en:Nakasero|Nakasero]], [[Kampala]] .
# Ettabi ly'e Namanve - [[Kampala Industrial and Business Park|Ekifo kya bannamakolero e Namanve]] . <ref>{{cite web|work=PML Daily|url=https://www.pmldaily.com/business/2024/05/ncba-bank-opens-new-branch-in-namanve-industrial-business-park.html|date=24 May 2024|title=NCBA Bank opens new branch in Namanve Industrial Business Park|author=Javira Ssebwami|access-date=25 May 2024|location=Kampala, Uganda}}</ref>
== Laba nabino; ==
* Obuwereeza bwa [[:en:Banking_in_Uganda|Bbanka mu Uganda]]
* [[:en:List_of_banks_in_Uganda|Olukalala lwa banka mu Uganda]]
* [[:en:Economy_of_Uganda|Ebyenfuna bya Uganda]]
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
fegispx8o1lt5ry9mnnj06x4ssaebnx
Abdallah Mubiru
0
11076
77575
77236
2026-10-29T10:15:54Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77575
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abdallah Mubiru''' Munnayuganda omutendesi w'omupiira mu Uganda era nga yaliko omuzannyi w'omuzannyo [[Omupiira ogw'ebigere|guno]] gwe gumu nga tannawummula. Mu kaseera kano, Mubiru ye mutendesi wa Kiraabu ya [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] ezannyira mu liigi ya Uganda [[:en:Uganda_Premier_League|ey'okuntikko]]. Ono era yatendekako ne ttiimu endala ez'enjawulo mu liigi emu kwossa n'ebweru wa Uganda. Mubiru ne [[Uganda Cranes|ttiimu y'eggwanga enkulu]] yagitendekako.<ref>{{Cite web |title=Abdallah Mubiru Stats - KCCA Manager {{!}} FootyStats |url=https://footystats.org/managers/uganda/abdallah-mubiru |access-date=2026-10-22 |website=footystats.org |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Abdallah Mubiru mutabani w'omwami Abdallah Nsubuga n'omukyala Amina Nakibuuka era yazaalibwa mu 1975. Okusoma yakutandikira ku Kanyange Primary School oluvannyuma gye yava okwegatta ku [[Essomero lya Kibuli Sekendule|Kibuli Secondary School]]. Obuyigirize bwe mu by'okutendeka omupiira buli ku ddaala erya layisinsi eya CAF A.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111165738/https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/kcca-fc-yet-to-reach-its-best-coach-abdallah-mubiru/</ref>
== Nga omuzannyi w'omupiira ==
Mubiru mu biseera bye ng'omuzannyi w'omupiira yazzannyanga mu makkati g'ekisaawe era nga yayolesanga obuvunaanyizibwa ku kisaawe mu kifo ekyo. Mubiru Yazannyirako mu [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]], era nga eno yali omu ku bazannyi abatambulirwangako ensonga KCCA bwe yali ewangula ekikopo kya liigi ya Uganda mu mwaka 1997. Kiraabu eno yagizannyira okuva mu 1996 okutuuka mu 1998.<ref>https://www.kccafc.co.ug/abdallah-mubiru-named-kcca-fc-head-coach/</ref> Omutindo Mubitu gwe yayolesa gwamuviirako okuyitibwa okuzannyira ttiimu ya Uganda eya Cranes okuva mu 1993 okutuusa 1995.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/mubiru-handed-second-chance-to-revive-kcca--4432368</ref>
== Omulimu gw’obutendesi ==
Mubiru okutendeka omupiira yakutandika mu 2012 ku kiraabu ya Proline FC nga 3 Ogwolubereberye 2012, era n'agitendeka okutuusa nga 27 Ogwekkumi 2013.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/abdallah-mubiru-named-proline-head-coach-1506090</ref> Mu 2014, Mubiru yeegatta ku [[KCCA FC]] okugitendeka nga 26 Ogwekkuminoogumu 2014, okutuuka nga 30 Ogwomukaaga 2015.<ref>https://www.kccafc.co.ug/abdallah-mubiru-named-kcca-fc-head-coach/</ref> Nga 18 Ogwomusanvu 2016, Mubiru yalondebwa ku butendesi bwa [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] kyokka nga wano teyalwawo kuba ennaku z'omwezi nga 4 Ogwekkumineebiri 2016, yali amaze okuva ku bukulu buno.<ref>https://upl.co.ug/mubiru-re-unites-with-nsimbe-at-vipers/</ref> Mubiru bwava ku Vipers SC yeegatta ku [[Police FC (Uganda) .|Police FC]] nga 20 Ogwekkumineebiri 2016 okutuusa mu Gwokuna nga 13 2022 era nga guno gwe gumu ku mirimu gy'obutendesi Mubiru gyakyasinze okuwangaalirako.<ref>https://www.bukedde.co.ug/bukedde/91369/abdallah-mubiru-eyes-vipers-scalp-in-top-of-t</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-13 |title=Police Football Club part ways with head coach Abdallah Mubiru |url=https://sports.mtn.co.ug/2022/04/13/police-football-club-part-ways-with-head-coach-abdallah-mubiru/ |access-date=2026-10-29 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tumwesigye-zaga-will-shine-at-police-fc-kasingye/</ref> Mu 2023, Abdallah yalondebwa okumyuka omutendesi wa ttiimu y'eggwanga Uganda ey'abakyala eya Crested Cranes kyokka Mubiru obuvunaanyizibwa buno yabugaana olwensonga enkusike.<ref>https://www.independent.co.ug/mubiru-turns-down-crested-cranes-job/</ref>
== Nga omutendesi wa Mbeya City ==
Mubiru yaliko omutendesi mu liigi y'eggwanga lya Tanzania ku kiraabu ya [[:en:Mbeya_City_F.C.|Mbeya City]] okuva mu mwaka 2022 okutuuka mu 2023 kyokka yadde wano teyalwawo nnyo yafuna okusoomozebwa okw'amaanyi.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/mubiru-suffers-attack-in-mbeya-city-play-off-defeat-2023062419133823345 |title=Archive copy |access-date=2024-11-06 |archive-date=2025-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318034830/https://www.pulsesports.ug/football/story/mubiru-suffers-attack-in-mbeya-city-play-off-defeat-2023062419133823345 |url-status=dead }}</ref> Bino byaliwo mu mupiira ogw'okusunsula aneetaaba mu liigi ya Tanzania Premier League sizoni eyaddako wakati wa Mbeya City (eyali erwana obutasalwako), ne Mashujaa FC (eyali erwana okulinnya mu liigi enkulu) mu [[:en:Sokoine_Stadium|kisaawe e Sokoine]] e Mbeya. Mashujaa FC yateeba ggoolo mu ddakiika ya 87 era olw'essanyu eringi, abazannyi, abatendesi, kwossa n'abakugu abalala baasituka mu bifo byabye okugenda okujaganya n'omuteebi wa ggoolo John Mudeba. Oluvannyuma lw'okujaguza, abatendesi bwe baali badda mu bifo byabwe, omutendesi w'abakwasi ba ggoolo owa Mashujaa FC yalumba Mubiru n’amukuba ekikonde mu feesi era bwatyo Mubiru nagwa wansi ng'akutte mu feesi. Yadde bino byali bityo, Mashujaa FC yanyweza ggoolo yaayo era omupiira ne guggwa ggogolo 1-0 bw'etyo Mbeya City, Mubiru gye yali atendeka n'esalibwako okuva mu liigi gye yali emazeemu emyaka 12 ate yo Mashuaa Fc n'esuumusiibwa okugenda mu [[:en:Tanzanian_Premier_League|liigi ya Tanzania Premier]].<ref>https://www.pulsesports.ng/football/story/mashujaa-coach-condemns-unfair-attack-on-mubiru-2023062620013264072</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2022/07/30/mubiru-agrees-two-year-deal-with-tanzanias-mbeya-city/</ref><ref>https://chimpreports.com/coach-mubiru-linked-to-tanzanian-side-mbeya-city/</ref>
== Okutendeka ttiimu y'eggwanga Uganda ==
Mubiru omulimu gw'obutendesi tagukola ku kiraabu zokka wabula ne ku tiimu z'eggwanga atendeka era ng'obuvaanyizibwa buno yabukola ku tiimu ya Uganda enkulu okuva nga 30 Ogwomwenda 2019 ng'omu ku bamyuka b’omutendesi [[:en:Milutin_Sredojević|Milutin Sredojević]] (Micho) mu kiseera ekizibu Uganda we yazannyira emipiira [[:en:FIFA_World_Cup_qualification|egy’okusunsulamu abalizannya mu FIFA World Cup]]. Ono era yali akozeeko ng'omutendesi ow'ekiseera emirundi ebiri ku [[Uganda Cranes|tiimu]] yeemu era ng'omulundi ogwasooka gwaliwo wakati wa 10 Ogwomusanvu 2019 okutuuka nga 30 Ogwomwenda 2019 ate ogwokubiri nga 2 Ogwokusatu 2021 okutuusa 16 Ogwokuna 2021.<ref>https://www.independent.co.ug/coach-mubiru-explains-choice-of-players-as-uganda-cranes-prepares-for-friendly/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/friendly-match-helped-us-assess-weaknesses-okwi/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/football-fraternity-pays-tribute-to-hassan-wasswa-as-he-retires/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/uche-mubiru-drops-out-of-uganda-cranes-ahead-of-afcon-qualifiers/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/afcon-qualifiers-uganda-cranes-provisional-squad-unveiled/</ref>
Mu mwezi Ogwekkuminoogumu 2023, Mubiru yaddayo mu kiraabu ya KCCA FC ng’omutendesi omukulu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111165738/https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/mubiru-optimistic-despite-kcca-s-extended-trophy-drought-4590162</ref><ref>https://kawowo.com/2023/11/13/kcca-unveil-abdallah-mubiru-as-new-head-coach/</ref><ref>https://softpower.ug/abdallah-mubiru-appointed-new-kcca-fc-head-coach/</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2024/06/19/mubirus-winning-philosophy-fuels-kcca-resurgence/</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
3lj4bbqdzm0mocwnzx26mzmusjdgqqu
77577
77575
2026-10-29T10:16:50Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77577
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abdallah Mubiru''' Munnayuganda omutendesi w'omupiira mu Uganda era nga yaliko omuzannyi w'omuzannyo [[Omupiira ogw'ebigere|guno]] gwe gumu nga tannawummula. Mu kaseera kano, Mubiru ye mutendesi wa Kiraabu ya [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] ezannyira mu liigi ya Uganda [[:en:Uganda_Premier_League|ey'okuntikko]]. Ono era yatendekako ne ttiimu endala ez'enjawulo mu liigi emu kwossa n'ebweru wa Uganda. Mubiru ne [[Uganda Cranes|ttiimu y'eggwanga enkulu]] yagitendekako.<ref>{{Cite web |title=Abdallah Mubiru Stats - KCCA Manager {{!}} FootyStats |url=https://footystats.org/managers/uganda/abdallah-mubiru |access-date=2026-10-22 |website=footystats.org |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Abdallah Mubiru mutabani w'omwami Abdallah Nsubuga n'omukyala Amina Nakibuuka era yazaalibwa mu 1975. Okusoma yakutandikira ku Kanyange Primary School oluvannyuma gye yava okwegatta ku [[Essomero lya Kibuli Sekendule|Kibuli Secondary School]]. Obuyigirize bwe mu by'okutendeka omupiira buli ku ddaala erya layisinsi eya CAF A.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111165738/https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/kcca-fc-yet-to-reach-its-best-coach-abdallah-mubiru/</ref>
== Nga omuzannyi w'omupiira ==
Mubiru mu biseera bye ng'omuzannyi w'omupiira yazzannyanga mu makkati g'ekisaawe era nga yayolesanga obuvunaanyizibwa ku kisaawe mu kifo ekyo. Mubiru Yazannyirako mu [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]], era nga eno yali omu ku bazannyi abatambulirwangako ensonga KCCA bwe yali ewangula ekikopo kya liigi ya Uganda mu mwaka 1997. Kiraabu eno yagizannyira okuva mu 1996 okutuuka mu 1998.<ref>https://www.kccafc.co.ug/abdallah-mubiru-named-kcca-fc-head-coach/</ref> Omutindo Mubitu gwe yayolesa gwamuviirako okuyitibwa okuzannyira ttiimu ya Uganda eya Cranes okuva mu 1993 okutuusa 1995.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/mubiru-handed-second-chance-to-revive-kcca--4432368</ref>
== Omulimu gw’obutendesi ==
Mubiru okutendeka omupiira yakutandika mu 2012 ku kiraabu ya Proline FC nga 3 Ogwolubereberye 2012, era n'agitendeka okutuusa nga 27 Ogwekkumi 2013.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/abdallah-mubiru-named-proline-head-coach-1506090</ref> Mu 2014, Mubiru yeegatta ku [[KCCA FC]] okugitendeka nga 26 Ogwekkuminoogumu 2014, okutuuka nga 30 Ogwomukaaga 2015.<ref>{{Cite web |date=2023-11-13 |title=ABDALLAH MUBIRU NAMED KCCA FC HEAD COACH. |url=https://www.kccafc.co.ug/news/abdallah-mubiru-named-kcca-fc-head-coach |access-date=2026-10-29 |website=www.kccafc.co.ug |language=en}}</ref> Nga 18 Ogwomusanvu 2016, Mubiru yalondebwa ku butendesi bwa [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] kyokka nga wano teyalwawo kuba ennaku z'omwezi nga 4 Ogwekkumineebiri 2016, yali amaze okuva ku bukulu buno.<ref>https://upl.co.ug/mubiru-re-unites-with-nsimbe-at-vipers/</ref> Mubiru bwava ku Vipers SC yeegatta ku [[Police FC (Uganda) .|Police FC]] nga 20 Ogwekkumineebiri 2016 okutuusa mu Gwokuna nga 13 2022 era nga guno gwe gumu ku mirimu gy'obutendesi Mubiru gyakyasinze okuwangaalirako.<ref>https://www.bukedde.co.ug/bukedde/91369/abdallah-mubiru-eyes-vipers-scalp-in-top-of-t</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-13 |title=Police Football Club part ways with head coach Abdallah Mubiru |url=https://sports.mtn.co.ug/2022/04/13/police-football-club-part-ways-with-head-coach-abdallah-mubiru/ |access-date=2026-10-29 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tumwesigye-zaga-will-shine-at-police-fc-kasingye/</ref> Mu 2023, Abdallah yalondebwa okumyuka omutendesi wa ttiimu y'eggwanga Uganda ey'abakyala eya Crested Cranes kyokka Mubiru obuvunaanyizibwa buno yabugaana olwensonga enkusike.<ref>https://www.independent.co.ug/mubiru-turns-down-crested-cranes-job/</ref>
== Nga omutendesi wa Mbeya City ==
Mubiru yaliko omutendesi mu liigi y'eggwanga lya Tanzania ku kiraabu ya [[:en:Mbeya_City_F.C.|Mbeya City]] okuva mu mwaka 2022 okutuuka mu 2023 kyokka yadde wano teyalwawo nnyo yafuna okusoomozebwa okw'amaanyi.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/mubiru-suffers-attack-in-mbeya-city-play-off-defeat-2023062419133823345 |title=Archive copy |access-date=2024-11-06 |archive-date=2025-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318034830/https://www.pulsesports.ug/football/story/mubiru-suffers-attack-in-mbeya-city-play-off-defeat-2023062419133823345 |url-status=dead }}</ref> Bino byaliwo mu mupiira ogw'okusunsula aneetaaba mu liigi ya Tanzania Premier League sizoni eyaddako wakati wa Mbeya City (eyali erwana obutasalwako), ne Mashujaa FC (eyali erwana okulinnya mu liigi enkulu) mu [[:en:Sokoine_Stadium|kisaawe e Sokoine]] e Mbeya. Mashujaa FC yateeba ggoolo mu ddakiika ya 87 era olw'essanyu eringi, abazannyi, abatendesi, kwossa n'abakugu abalala baasituka mu bifo byabye okugenda okujaganya n'omuteebi wa ggoolo John Mudeba. Oluvannyuma lw'okujaguza, abatendesi bwe baali badda mu bifo byabwe, omutendesi w'abakwasi ba ggoolo owa Mashujaa FC yalumba Mubiru n’amukuba ekikonde mu feesi era bwatyo Mubiru nagwa wansi ng'akutte mu feesi. Yadde bino byali bityo, Mashujaa FC yanyweza ggoolo yaayo era omupiira ne guggwa ggogolo 1-0 bw'etyo Mbeya City, Mubiru gye yali atendeka n'esalibwako okuva mu liigi gye yali emazeemu emyaka 12 ate yo Mashuaa Fc n'esuumusiibwa okugenda mu [[:en:Tanzanian_Premier_League|liigi ya Tanzania Premier]].<ref>https://www.pulsesports.ng/football/story/mashujaa-coach-condemns-unfair-attack-on-mubiru-2023062620013264072</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2022/07/30/mubiru-agrees-two-year-deal-with-tanzanias-mbeya-city/</ref><ref>https://chimpreports.com/coach-mubiru-linked-to-tanzanian-side-mbeya-city/</ref>
== Okutendeka ttiimu y'eggwanga Uganda ==
Mubiru omulimu gw'obutendesi tagukola ku kiraabu zokka wabula ne ku tiimu z'eggwanga atendeka era ng'obuvaanyizibwa buno yabukola ku tiimu ya Uganda enkulu okuva nga 30 Ogwomwenda 2019 ng'omu ku bamyuka b’omutendesi [[:en:Milutin_Sredojević|Milutin Sredojević]] (Micho) mu kiseera ekizibu Uganda we yazannyira emipiira [[:en:FIFA_World_Cup_qualification|egy’okusunsulamu abalizannya mu FIFA World Cup]]. Ono era yali akozeeko ng'omutendesi ow'ekiseera emirundi ebiri ku [[Uganda Cranes|tiimu]] yeemu era ng'omulundi ogwasooka gwaliwo wakati wa 10 Ogwomusanvu 2019 okutuuka nga 30 Ogwomwenda 2019 ate ogwokubiri nga 2 Ogwokusatu 2021 okutuusa 16 Ogwokuna 2021.<ref>https://www.independent.co.ug/coach-mubiru-explains-choice-of-players-as-uganda-cranes-prepares-for-friendly/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/friendly-match-helped-us-assess-weaknesses-okwi/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/football-fraternity-pays-tribute-to-hassan-wasswa-as-he-retires/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/uche-mubiru-drops-out-of-uganda-cranes-ahead-of-afcon-qualifiers/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/afcon-qualifiers-uganda-cranes-provisional-squad-unveiled/</ref>
Mu mwezi Ogwekkuminoogumu 2023, Mubiru yaddayo mu kiraabu ya KCCA FC ng’omutendesi omukulu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111165738/https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/mubiru-optimistic-despite-kcca-s-extended-trophy-drought-4590162</ref><ref>https://kawowo.com/2023/11/13/kcca-unveil-abdallah-mubiru-as-new-head-coach/</ref><ref>https://softpower.ug/abdallah-mubiru-appointed-new-kcca-fc-head-coach/</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2024/06/19/mubirus-winning-philosophy-fuels-kcca-resurgence/</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
70wlezdlmx72prw4eqextwbw5qxu3b3
77579
77577
2026-10-29T10:18:04Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77579
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abdallah Mubiru''' Munnayuganda omutendesi w'omupiira mu Uganda era nga yaliko omuzannyi w'omuzannyo [[Omupiira ogw'ebigere|guno]] gwe gumu nga tannawummula. Mu kaseera kano, Mubiru ye mutendesi wa Kiraabu ya [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] ezannyira mu liigi ya Uganda [[:en:Uganda_Premier_League|ey'okuntikko]]. Ono era yatendekako ne ttiimu endala ez'enjawulo mu liigi emu kwossa n'ebweru wa Uganda. Mubiru ne [[Uganda Cranes|ttiimu y'eggwanga enkulu]] yagitendekako.<ref>{{Cite web |title=Abdallah Mubiru Stats - KCCA Manager {{!}} FootyStats |url=https://footystats.org/managers/uganda/abdallah-mubiru |access-date=2026-10-22 |website=footystats.org |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Abdallah Mubiru mutabani w'omwami Abdallah Nsubuga n'omukyala Amina Nakibuuka era yazaalibwa mu 1975. Okusoma yakutandikira ku Kanyange Primary School oluvannyuma gye yava okwegatta ku [[Essomero lya Kibuli Sekendule|Kibuli Secondary School]]. Obuyigirize bwe mu by'okutendeka omupiira buli ku ddaala erya layisinsi eya CAF A.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111165738/https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/kcca-fc-yet-to-reach-its-best-coach-abdallah-mubiru/</ref>
== Nga omuzannyi w'omupiira ==
Mubiru mu biseera bye ng'omuzannyi w'omupiira yazzannyanga mu makkati g'ekisaawe era nga yayolesanga obuvunaanyizibwa ku kisaawe mu kifo ekyo. Mubiru Yazannyirako mu [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]], era nga eno yali omu ku bazannyi abatambulirwangako ensonga KCCA bwe yali ewangula ekikopo kya liigi ya Uganda mu mwaka 1997. Kiraabu eno yagizannyira okuva mu 1996 okutuuka mu 1998.<ref>{{Cite web |date=2023-11-13 |title=ABDALLAH MUBIRU NAMED KCCA FC HEAD COACH. |url=https://www.kccafc.co.ug/news/abdallah-mubiru-named-kcca-fc-head-coach |access-date=2026-10-29 |website=www.kccafc.co.ug |language=en}}</ref> Omutindo Mubitu gwe yayolesa gwamuviirako okuyitibwa okuzannyira ttiimu ya Uganda eya Cranes okuva mu 1993 okutuusa 1995.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/mubiru-handed-second-chance-to-revive-kcca--4432368</ref>
== Omulimu gw’obutendesi ==
Mubiru okutendeka omupiira yakutandika mu 2012 ku kiraabu ya Proline FC nga 3 Ogwolubereberye 2012, era n'agitendeka okutuusa nga 27 Ogwekkumi 2013.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/abdallah-mubiru-named-proline-head-coach-1506090</ref> Mu 2014, Mubiru yeegatta ku [[KCCA FC]] okugitendeka nga 26 Ogwekkuminoogumu 2014, okutuuka nga 30 Ogwomukaaga 2015.<ref>{{Cite web |date=2023-11-13 |title=ABDALLAH MUBIRU NAMED KCCA FC HEAD COACH. |url=https://www.kccafc.co.ug/news/abdallah-mubiru-named-kcca-fc-head-coach |access-date=2026-10-29 |website=www.kccafc.co.ug |language=en}}</ref> Nga 18 Ogwomusanvu 2016, Mubiru yalondebwa ku butendesi bwa [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] kyokka nga wano teyalwawo kuba ennaku z'omwezi nga 4 Ogwekkumineebiri 2016, yali amaze okuva ku bukulu buno.<ref>https://upl.co.ug/mubiru-re-unites-with-nsimbe-at-vipers/</ref> Mubiru bwava ku Vipers SC yeegatta ku [[Police FC (Uganda) .|Police FC]] nga 20 Ogwekkumineebiri 2016 okutuusa mu Gwokuna nga 13 2022 era nga guno gwe gumu ku mirimu gy'obutendesi Mubiru gyakyasinze okuwangaalirako.<ref>https://www.bukedde.co.ug/bukedde/91369/abdallah-mubiru-eyes-vipers-scalp-in-top-of-t</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-13 |title=Police Football Club part ways with head coach Abdallah Mubiru |url=https://sports.mtn.co.ug/2022/04/13/police-football-club-part-ways-with-head-coach-abdallah-mubiru/ |access-date=2026-10-29 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tumwesigye-zaga-will-shine-at-police-fc-kasingye/</ref> Mu 2023, Abdallah yalondebwa okumyuka omutendesi wa ttiimu y'eggwanga Uganda ey'abakyala eya Crested Cranes kyokka Mubiru obuvunaanyizibwa buno yabugaana olwensonga enkusike.<ref>https://www.independent.co.ug/mubiru-turns-down-crested-cranes-job/</ref>
== Nga omutendesi wa Mbeya City ==
Mubiru yaliko omutendesi mu liigi y'eggwanga lya Tanzania ku kiraabu ya [[:en:Mbeya_City_F.C.|Mbeya City]] okuva mu mwaka 2022 okutuuka mu 2023 kyokka yadde wano teyalwawo nnyo yafuna okusoomozebwa okw'amaanyi.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/mubiru-suffers-attack-in-mbeya-city-play-off-defeat-2023062419133823345 |title=Archive copy |access-date=2024-11-06 |archive-date=2025-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318034830/https://www.pulsesports.ug/football/story/mubiru-suffers-attack-in-mbeya-city-play-off-defeat-2023062419133823345 |url-status=dead }}</ref> Bino byaliwo mu mupiira ogw'okusunsula aneetaaba mu liigi ya Tanzania Premier League sizoni eyaddako wakati wa Mbeya City (eyali erwana obutasalwako), ne Mashujaa FC (eyali erwana okulinnya mu liigi enkulu) mu [[:en:Sokoine_Stadium|kisaawe e Sokoine]] e Mbeya. Mashujaa FC yateeba ggoolo mu ddakiika ya 87 era olw'essanyu eringi, abazannyi, abatendesi, kwossa n'abakugu abalala baasituka mu bifo byabye okugenda okujaganya n'omuteebi wa ggoolo John Mudeba. Oluvannyuma lw'okujaguza, abatendesi bwe baali badda mu bifo byabwe, omutendesi w'abakwasi ba ggoolo owa Mashujaa FC yalumba Mubiru n’amukuba ekikonde mu feesi era bwatyo Mubiru nagwa wansi ng'akutte mu feesi. Yadde bino byali bityo, Mashujaa FC yanyweza ggoolo yaayo era omupiira ne guggwa ggogolo 1-0 bw'etyo Mbeya City, Mubiru gye yali atendeka n'esalibwako okuva mu liigi gye yali emazeemu emyaka 12 ate yo Mashuaa Fc n'esuumusiibwa okugenda mu [[:en:Tanzanian_Premier_League|liigi ya Tanzania Premier]].<ref>https://www.pulsesports.ng/football/story/mashujaa-coach-condemns-unfair-attack-on-mubiru-2023062620013264072</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2022/07/30/mubiru-agrees-two-year-deal-with-tanzanias-mbeya-city/</ref><ref>https://chimpreports.com/coach-mubiru-linked-to-tanzanian-side-mbeya-city/</ref>
== Okutendeka ttiimu y'eggwanga Uganda ==
Mubiru omulimu gw'obutendesi tagukola ku kiraabu zokka wabula ne ku tiimu z'eggwanga atendeka era ng'obuvaanyizibwa buno yabukola ku tiimu ya Uganda enkulu okuva nga 30 Ogwomwenda 2019 ng'omu ku bamyuka b’omutendesi [[:en:Milutin_Sredojević|Milutin Sredojević]] (Micho) mu kiseera ekizibu Uganda we yazannyira emipiira [[:en:FIFA_World_Cup_qualification|egy’okusunsulamu abalizannya mu FIFA World Cup]]. Ono era yali akozeeko ng'omutendesi ow'ekiseera emirundi ebiri ku [[Uganda Cranes|tiimu]] yeemu era ng'omulundi ogwasooka gwaliwo wakati wa 10 Ogwomusanvu 2019 okutuuka nga 30 Ogwomwenda 2019 ate ogwokubiri nga 2 Ogwokusatu 2021 okutuusa 16 Ogwokuna 2021.<ref>https://www.independent.co.ug/coach-mubiru-explains-choice-of-players-as-uganda-cranes-prepares-for-friendly/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/friendly-match-helped-us-assess-weaknesses-okwi/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/football-fraternity-pays-tribute-to-hassan-wasswa-as-he-retires/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/uche-mubiru-drops-out-of-uganda-cranes-ahead-of-afcon-qualifiers/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/afcon-qualifiers-uganda-cranes-provisional-squad-unveiled/</ref>
Mu mwezi Ogwekkuminoogumu 2023, Mubiru yaddayo mu kiraabu ya KCCA FC ng’omutendesi omukulu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |access-date=2024-11-06 |archive-date=2024-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111165738/https://www.elgonfm.com/news/details/839/kcca-fc-head-coach--abdallah-mubiru-delighted-by-the-current-kcca-fc-form |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/mubiru-optimistic-despite-kcca-s-extended-trophy-drought-4590162</ref><ref>https://kawowo.com/2023/11/13/kcca-unveil-abdallah-mubiru-as-new-head-coach/</ref><ref>https://softpower.ug/abdallah-mubiru-appointed-new-kcca-fc-head-coach/</ref><ref>https://nbssport.co.ug/2024/06/19/mubirus-winning-philosophy-fuels-kcca-resurgence/</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
226n20h9is96b6dlqvzqdtrcfbpovru
Rukidi IV ow’e Tooro
0
11269
77562
72015
2026-10-29T10:03:47Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77562
wikitext
text/x-wiki
'''Rukirabasaija Omukama Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV''' ( ), amanyiddwa ennyo nga '''King Oyo''', ye [[:en:Omukama_of_Tooro|Omukama afuga Tooro]], mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Yazaalibwa nga 16 Ogwokuna 1992 nga bazadde be kuliko Omukama Patrick David Mathew Kaboyo Olimi III ne [[:en:Queen_Best_Kemigisa|Nnabagereka Best Kemigisa]] Kaboyo. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-04-16 |title=News: Omukama Oyo celebrates 29th birthday |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/omukama-oyo-celebrates-29th-birthday-NV_98591_102026 |access-date=2026-10-29 |website=New Vision}}</ref> Nga wayise emyaka esatu n'ekitundu mu 1995, Oyo yalinnya ku ntebe n'asikira kitaawe <ref>https://www.independent.co.ug/king-oyos-25-years-on-the-throne/</ref> era n'afuuka omufuzi ow'e 12 mu [[:en:Tooro_Kingdom|Bukama bwa Tooro]] obwali bumaze emyaka 180.
== Obuvo bwe ==
Mu biseera eby’abafuzi baamatwale nga tebinnabaawo, kati Uganda gyetulaba yali ekoleddwamu obwakabaka obwetwala n'ebyalo wamu n'ebitundu ebikulemberwa [[:en:Tribal_chief|abaami]] ne bakabaka, so ng’ate ebitundu ebisinga obungi mu Uganda ng’ebitundu mu bukiikakkono bwayo n’obukiikakkono bw’obuvanjuba byali bitandikiddwawo mu ngeri ey’ekibogwe nga balina bukulembeze bwa bakulu b’abika, ebirala nga [[:en:Bunyoro|Bunyoro]], [[:en:Buganda|Buganda]], [[:en:Ankole|Ankole]] ne [[:en:Tooro_Kingdom|Tooro]] byali bya bwakabaka obutegeke.
Mu 1966, obuyinza bw’ebyobufuzi obw’abakulembeze b’ennono bwaggyibwawo ekibiina ky’abaamawanga ekyakulemberwa [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]], eyawakanya bakabaka olw’okukolagana kwabwe n’abafuzi b’amatwale ga Bungereza nga ate bano baali bagenderera kwawulamu ggwanga ekyafuuka ekyoutiisatiisa eri eggwanga eryali litandika. Emyaka gya 1970 ne 1980 gyalimu obutali butebenkevu mu by'obufuzi n’obutabanguko mu bantu, ekyavaako okukosebwa okw’amaanyi ku bitongole by’ebyobuwangwa. Bangi ku bakulembeze nga [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka Mutesa]] owa Buganda ne Omukama Patrick Kaboyo owa Tooro baawalirizibwa okuwangangusibwa basobole okudduka enfuga y'entiisa eya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Wabula mu 1986 Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], mu nnongoosereza mu ssemateeka mu 1993, yazzaawo obwakabaka. Obwakabaka tebwandizzeemu kuba na ddembe lye bwalina nga abafuzi b'amatwale tebannajja, naye bwandibadde bukulu nnyo mu kukunga eggwanga okutuuka ku kuddamu okutereera mu mbeera z’abantu n’ebyenfuna.
== Obukama bwe ==
Tooro ng’ekibuga kyayo ekikulu kiri Mucwa mu kibuga [[:en:Fort_Portal|Fort Portal]], kiri mu masekkati g’obugwanjuba bwa Uganda yaakati. Abantu b’e Tooro abamanyiddwa nga [[:en:Tooro_people|Batooro]], bakola ebitundu ebitakka wansi wa 3.5 ku buli 100 ku bantu obukadde 47.5 aba Uganda (okubalirira kwa 2022). Obwakabaka bufugibwa olulyo lw'aBabiito, nga ebyafaayo byabwe bitandikira mu kyasa eky’ekkumineena. Okusinziira ku byafaayo ebyogerwa, [[:en:Olimi_I_of_Tooro|Omulangira Olimi Kaboyo Kasunkunkwanzi]], mutabani wa Rukirabasaija [[:en:Omukama_of_Bunyoro|Kabaka w’e Bunyoro]], yawamba ekitundu ky’obukiikaddyo bw’Obukama bwa kitaawe mu 1822 n’atandikawo ekifo ekimanyiddwa nga Tooro leero. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
== Ekitiibwa kye ==
Oyo Nyimba Kabamba Iguru ayogerwako nga [[:en:Omukama|Omukama]], ekitegeeza "Kabaka", ne ''Rukirabasaija'', ekitegeeza "omukulu w'abantu". Wadde atwalibwa ng’omukulembeze w'abaTooro alina eddembe lye, obuyinza bwa Oyo Nyimba Kabamba Iguru bukoma ku mirimu gya buwangwa. Omutwe gwe mu bujjuvu n’amannya ge ye ''Rukirabasaija Omukama Oyo Nyimba Kabamba-Iguru Rukidi IV.''
== Okutikkirwa ku Bukama ==
Okufa kwa kitaawe Ssekabaka Kaboyo mu 1995 kyategeeza nti [[:en:Crown_Prince|omulangira omusika]] yalina okutwala obuvunaanyizibwa bw'Omukama mu myaka emito nga bweyali. Ku ssaawa munaana ez’ekiro nga 12 Ogwomwenda 1995, nga wayise wiiki emu oluvannyuma lwokuziika Omukama , emikolo gy’okukwasa Oyo Nyimba Kabamba Iguru envumbo z’obuyinza gyatandika. Yafuuka Omukama ow’omulembe guno asinga obuto ku myaka 3 gyokka. <ref>https://www.insider.com/youngest-monarchs-in-history-2017-2</ref> Mulimu olutalo olw'okusekeeterera ku mulyango gw'olubiri olwalwanibwa wakati w'amagye g'omulabe w'omulangira "omujeemu" n'eggye ly'obwakabaka, n'okugezesa eddembe lya Oyo ery'obwakatonda ku ntebe, Omusuuga, (omukulu w'ekika ky'omukama), mwe yayita ba katonda okukuba Oyo bw'aba nga si wa musaayi gwa kabaka. Oyo bwe yayise ekigezo, yakkirizibwa okukuba engoma ya Nyalebe, nga eno ntukuvu eyaaba [[:en:Empire_of_Kitara|Chwezi]], nga nga eno ntukuvu era yakina okukikola nga bajjajjaabe bwe baali baakola.
Ku ssaawa kkumi ez’oku makya, Oyo Nyimba Kabamba Iguru yatikkibwa engule y'obukama wakati mu bantu abaali bajaganya n’ayingira ''olubiri lw’eKaruziika'' ha Kyaro ''Nyamunyaka'' ng’omufuzi omuggya ow’Obukama bwa Tooro. Yaweebwa emmere ye eyasooka nga Kabaka, nga erimu [[:en:Millet|akalo]] .
Emikolo gy’ebyobuwangwa ( ''Emirwa y’Obuhangwa'' ) gyaddirirwa omukolo gw’eddiini ogwakubirizibwa Eustance Kamanyire ow’e [[:en:Fort_Portal|Fort Portal]] e Ruwenzori. Pulezidenti Museveni yeetaba mu bijaguzo by’okutuuza ku ntebe n’okuyozaayoza Omukama omuggya.
Omukama Oyo Nyimba ajaguza emyaka 27 ku Nnamulondo ku Mmande nga 12 Sep 2022 eyabadde mu Lubiri lw’e Kurizika mu Fort Portal, okujaguza amatikkiria kwetabibwako Ssaabaminisita Steven Kiyingi n’abaami abawerako abaakulembeddwamu Omulangira Charles Kamurasi Kojja wa Oyo [[:en:Omukama|Omukama]], Okusaba kwakulembeddwamu abakulembeze b’eddiini okuva mu [[:en:Calvary_Chapel|Calvary Chapel]], mu kiseera ky’okutikkira Nnabagereka yaddamu okwogera ku kya Omukama okufuna omukyala amusaanira nga [[:en:King|Omukama]].Ku matikkira,Kisembo Reuben yayozaayoza Steven Kiyingi Katikkiro w’[[:en:Tooro_Kingdom|Obukama bwa Tooro]] omuggya n’asaba abantu okuba n'obukkakkamu n’emirembe era mu nkola ye eyeebintu akkiririza mu kuteesa n’okwogerezeganya okusobola okugonjoola obutakkaanya. Abakulembeze b'eddiini baasiima Oyo Nyimba olwa tekinologiya azimba abantu gwe yaleeta mu [[:en:Monarchy|Bukama]] .
== Abakuza be ==
[[:en:Regents|abakuza]] baali basatu abaavunaanyizibwa ku kulabirira Omukama Oyo okutuusa lwakula n’afuuka Omukama. Mwalimu n’okumuyamba okukwata ensonga z’obuwangwa bw’obukama mu buto n’obuvubuka bw'Omukama. Mu kiseera we yatuuzibwa ku ntebe, abakuza abasatu kwaliko nnyina, Queen Best ( [[:en:Queen_mothers_(Africa)|Namasole]] ); ssenga we/omuyima mu ddiini, [[:en:Princess_Elizabeth_of_Tooro|Omumbejja Elizabeth Bagaaya]] ; kojja we Omulangira Jimmy Mugenyi ne Pulezidenti Museveni.
Omugenzi Colonel [[:en:Muammar_Gaddafi|Muamar Gaddafi]], omukulembeze w’eggwanga lya [[:en:Libya|Libya]], yali mukuumi w’Obwakabaka bwa Tooro ng’alina enkolagana ey’oku lusegere n’ab’olulyo olulangira. Ssekabaka Oyo ow'emyaka omwenda yatuuma Gaddafi erinnya "omulwanirizi" w'obwakabaka n'amuyita okwetaba mu bijaguzoby'emyaka mukaaga ku nnamulondo mu 2001. Gaddafi yali awaddeyo ssente mu bukama, okuyambako okuddaabiriza olubiri e Fort Portal.
== Okusoma kwe ==
Ng’akyali mwana muto, ng’oggyeeko emirimu gye emitongole, Omukama Oyo yagendanga ku ssomero era n’amala ebiseera ne mikwano gye. Wabula embeera ye yamuleetera okugenda mu ssomero ly’obwannannyini era ng’alina omukuumi we ekiseera kyonna. Oyo yamala emyaka ebiri mu [[:en:London|London]] bwe yali tannatandika kusoma. Bwe yakomawo e Uganda yasomera ku ssomero lya Aga Khan Primary school mu Kampala. Oluvannyuma yagenda mu [[:en:Kampala_International_School_Uganda|Kampala International School Uganda]] okusoma siniya era agamba nti yali yayagala nnyo essomo lya art, okuyimba, okubala, n’okuwuga. Oluvannyuma yeewandiisa okufuna Diguli mu By’obusuubuzi okuva mu yunivasite ya Winchester mu Bungereza. Mu Gwekkumi 2013, oluvannyuma lw’emyaka esatu, King Oyo yatikkirwa diguli mu yunivasite y’e Winchester. <ref>{{Cite web |url=https://www.redpepper.co.ug/king-oyo-to-graduate-today/ |title=Archive copy |access-date=2025-07-24 |archive-date=2023-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120101959/https://redpepper.co.ug/king-oyo-to-graduate-today/ |url-status=dead }}</ref>
=== Awaadi ze ===
* Omuwanguzi w'ekirabo Ky'abantu e 100 abasinze Okukwata ku bantu mu nsi yonna nga bava mu Africa ekya 2019 (MIPAD - New York) - Ebyobufuzi n'enkwasaganya y'abantu (Ekibiina kya 2019)
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.toorokingdom.org Tooro Kingdom Official Website] * [https://web.archive.org/web/20160303201344/http://www.monitor.co.ug/image/view/-/900602/highRes/152755/-/maxw/600/-/tmkutb/-/home002px.jpg Ekifaananyi kya Omukama Oyo Nyimba Rukidi IV ku myaka 18 (2010)]
* Karimi, Faith. [http://www.cnn.com/2010/WORLD/africa/03/16/uganda.teen.king/index.html?hpt=C1 Kabaka omutiini mu Afrika abeera mu bulamu obw’emirundi ebiri] – CNN – 16 March 2010
* " [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1439624.stm Kabaka w'omwana wa Uganda awadde Gaddafi ekitiibwa] ." ''BBC'' . 16 Jjulaayi 2001.
* [https://web.archive.org/web/20060901033210/http://www.outreachtoafrica.org/007a.html Okutuuka ku bantu ba wansi mu Africa – Emboozi y’obugaali Uganda 2004]
* [http://www.newvision.co.ug/PA/9/223/485027 The New Vision (Uganda), 3 Ogwokusatu 2006]
{{s-start}}
{{s-hou|16 April|1992|}}
{{s-reg|}}
{{s-bef|before=[[Olimi III of Tooro]]}}
{{s-ttl|title=[[Omukama of Tooro]]|years=12 September 1995 –}}
{{s-inc|heir=Prince James Mugenyi}}
{{s-end}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Buganda]]
p72e7szpbq5nzytatschvnlg5jdxbf8
Equity Bank Uganda Limited
0
11427
77605
40728
2026-10-29T11:01:25Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77605
wikitext
text/x-wiki
'''Equity Bank Uganda Limited''' ( '''EBUL''' ) ye bbanka y'ebyobusuubuzi mu [[Yuganda|Uganda]] . Yaweebwa layisinsi okuva mu [[Bank of Uganda]], banka enkulu n’ekitongole ekivunaanyizibwa ku bbanka z’eggwanga. <ref>{{Cite book |date=2026-10-16 |title=African Great Lakes |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=African_Great_Lakes&oldid=1380501212 |language=en}}</ref> EBUL kitongole ekitono ekya Equity Group Holdings Limited, [[:en:Conglomerate_(company)|ekibiina kya kampuni]] ez'eby'ensimbi nga ekitebe kyayo ekikulu kiri Kenya n'ebitongole ebitono mawanga mukaaga mu kitundu kya African Great Lakes Region . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/African_Great_Lakes</ref>
== Ekifo ==
Bbanka eno erina ekitebe n’ettabi lyayo ekkulu mu Janani Luwum Church House, ku 34 Kampala Road, mu disitulikiti y’ebyobusuubuzi wakati mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya Uganda era ekibuga ekisinga obunene. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Capital_city</ref> Enkwatagana y’ebitundu by’ekitebe kya bbanka eno ye. <ref>https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref>
== Okulambika okutwaliza awamu ==
Bbanka eno etuusa obuweereza eri abantu ssekinnoomu n’ebitongole ebikola bizinensi entonotono n’eza wakati. Wetwatuukira nga 31 Ogwekkuminebiri 2023, eby’obugagga bya bbanka eno byonna byali bibalirirwamu obuwumbi bwa UGX:3.748 (akawumbi ka ddoola 1.014). <ref name="Data23R">https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref>
Wetwatuukira nga 30 Ogwomukaaga 2020, eby’obugagga bya bbanka eno byonna byali bikuze ne bituuka ku buwumbi bwa UGX1.823 (obukadde bwa ddoola 520). <ref name="Data2R">https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref> Mu Gwekkuminebiri 2020, eby’obugagga bya EBUL byonna awamu byabalirirwamu obuwumbi bwa USh:2.069 (obukadde bwa doola za Amerika 590). Mu kiseera ekyo, yali banka y’ebyobusuubuzi mu Uganda mu kifo kya 7 mu by’obugagga. <ref name="Data3R">https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref>
Nga bwekyali mu Gwekkuminebiri 2021, eby’obugagga byonna awamu byali bibalirirwamu obuwumbi bwa UGX: obuwumbi 2.9 (obukadde bwa ddoola za Amerika nga 745), nga bakasitoma be batereka obuwumbi bwa UGX:2.3 (obukadde bwa ddoola za Amerika nga 597) n’ekitabo ky’ebbanja ekya UGX: obuwumbi 1.5 (obukadde bwa ddoola za Amerika nga 389.3). <ref name="2020DataR">https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref>
Mu kiseera ekyo omugabo gwayo ku bitereke bya bakasitoma gwali gubalirirwamu ebitundu 8 ku buli 100 eby’ebitereke bya bbanka z’eggwanga. Kino kyafuula EBUL bbanka y’ebyobusuubuzi esinga okukula amangu mu ggwanga, ng’eyongedde ku katale kaayo ku nsimbi eziterekeddwa mu bbanka mu ggwanga, okuva ku bitundu 1.75 ku buli 100 mu 2011. Wetwatuukira mu mwaka gwa 2021, EBUL yali bbanka ya 6 mu bunene mu Uganda bw’ogeraageranya n’ekifo kya 15 mu 2011. <ref name="FastR">https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref>
== Ebyafaayo ==
Equity Bank Uganda Limited yatondebwawo mu 2008 ekitongole kya Equity Group Holdings Limited bwe kyagula Uganda Microfinance Limited, kkampuni ya Tier II, eya Uganda ekola ku by’ensimbi entonotono ku bbeeyi y’emigabo gyonna egya doola za Amerika obukadde 27. <ref>https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref> Equity Bank (Uganda) yatongozebwa wansi w'akabonero kaayo akapya nga 30 March 2009. <ref>https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'49.0%22N+32%C2%B034'46.0%22E/@0.3132861,32.5787543,115m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3136111!4d32.5794444</ref>
== Obwannannyini ==
Equity Bank Uganda Limited kitongole ekitono ekya Equity Group Holdings Limited (EGHL). Kkampuni eno eya Uganda erina emigabo gya bulijjo 11,333,333 mu kkampuni enkulu esangibwa e Nairobi mu Kenya . EGHL kibiina ky'amakampuni ekinene mu Kenya ekola ku by’ensimbi, ng’eby’obugagga byonna awamu bisukka mu buwumbi bwa Kshs 1.12 (obuwumbi bwa doola za Amerika 10.4), wetwtuukira mu July 2021. Sitoowa ya EGHL nayo ewandiikiddwa ku lukalala lwa Uganda Securities Exchange wansi w’akabonero ka '''EBL''' . <ref name="ClistR">https://en.wikipedia.org/wiki/Conglomerate_(company)</ref> <ref name="DlistR">https://en.wikipedia.org/wiki/Conglomerate_(company)</ref>
{| class="wikitable sortable" style=";margin-right:auto"
|+Equity Bank Uganda Limited obwannannyini bwa sitoowa
! style="width:2em;" | Eddaala
! Erinnya lya nnannyini yo
! Ebitundu ku kikumi eby’obwannannyini
|-
| 1. 1.
| Ekitongole kya Equity Group Holdings Limited
| 98.8
|-
| 2. 2.
| Abalala
| 1.2
|-
|
| '''Okugatta'''
| '''100.00'''
|-
|}
== Omukutu gw’amatabi ==
Equity Bank Uganda Limited erina ekitebe kyayo mu kibuga ekikulu ekya Uganda, [[Kampala]] . Nga bwekyali mu Gwomusanvu 2021 , bbanka yalabirira amatabi agalina emikutu mu bifo bino wammanga: <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Conglomerate_(company)</ref>
{| class="wikitable"
|+Omukutu gw'amatabi ga Equity Uganda mu mwaka gwa 2021
! Nedda
! Ekifo
! Omuwendo
|-
| 1. 1.
| Kampala
| 21.
|-
| 2. 2.
| Amatabi agali ebweru wa Kampala
| 22.
|-
|
| '''Okugatta'''
| '''43'''
|}
Nga bwekyali mu kuggulawo ettabi lino mu kabuga k’e [[Ntungamo]] mu Gwokuna wa 2023, bbanka eno erina amatabi 50 ag’amabaati mu ggwanga. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uganda_Securities_Exchange</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala lwa banka mu Uganda
* Bbanka mu Uganda
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
69o9wkmt6aqygsydbxeb01ika2v9pg3
Abayindi mu Uganda
0
11495
77543
75340
2026-10-28T14:29:40Z
Ssemmanda will
3837
added a databox
77543
wikitext
text/x-wiki
{{DataBox}}
Waliwo ekibiina ky'[[:en:Indian_people|Abayindi abawangalira ebulaaya]] n'abantu abava mu Buyindi mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Mu 2003, waaliwo abantu ababalirirwamu 15,000 abava mu Asia (abasinga baali Bayindi n'[[:en:Pakistani_diaspora|Abapakistani]] ) abaali babeera mu Uganda. Abantu b'omu kitundu kino bamanyikiddwa nga '''Abayindi-Abannayuganda''', '''Indo-Uganda''', ne '''Indo-Pakistani Uganda''' . Ku ntikko yaayo mu myaka gya 1960, omuwendo gw’abantu mu kitundu kino gwali wakati w’emitwalo 80,000 ne 100,000. Wabula mu 1972, nnakyemalira wa Uganda [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] yafulumya ekiragiro [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba abantu bonna mu South Asia okuva mu ggwanga lino]] wakati mu mbeera [[:en:Anti-Indian_sentiment|y’okulwanyisa Abayindi]] n’okusukkulumya Abaddugavu .<ref>Segawa, Nakasenzawa (16 October 2016).</ref> Mu kwanukula okusenguka kuno, [[:en:India|Buyindi]] ne [[Great Britain|Bungereza]], n'amawanga amalala agawerako gaasalako okukolagana ne Uganda.
Oluvannyuma lwa [[:en:Uganda–Tanzania_War|Tanzania okulumba Uganda]] mu 1979 okusuula Idi Amin n’okumuwang’angusiza mu [[:en:History_of_Libya_under_Muammar_Gaddafi|Libya]], Abayindi bangi baddayo mu Uganda mpolampola mu myaka gya 1980 ne 1990. Okudda kuno kwakubirizibwa nnyo Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], eyayambako okugoba Amin mu ntebe era n’ayaniriza Bannansi ba Asia abaagobeddwa okweddiza ebintu byabwe n’okussa ssente mu by’enfuna bya Uganda. Enkola za Museveni eziwagira bizinensi n’okusiima mu lujjudde olw’omulimu gw’Abayindi mu nkulaakulana y’eggwanga byaleetawo embeera ennungi ey’okuddamu okuyingira mu ggwanga.<ref>{{Cite web |last=Luwedde |first=Brenda |date=2026-03-03 |title=EBIZIMBE BY’ABAYINDI MU UGANDA:Palamenti ekunnyizza akakiiko akabirabirira |url=https://ntv.co.ug/news/ebizimbe-byabayindi-mu-ugandapalamenti-ekunnyizza-akakiiko-akabirabirira |access-date=2026-09-26 |website=NTV Uganda |language=en-US}}</ref>
Leero, Abayindi-Abannayuganda bazzeemu okukola omulimu omukulu mu by’enfuna by’eggwanga, nga waakiri bakola ebitundu 40% ku byo.<ref name="BBCsource">Dawood, Farhana (15 May 2016).</ref> Wadde nga bakola ebitundu ebitakka wansi wa 1% ku bantu, Abayindi mu Uganda bateeberezebwa okuba nga bakola ebitundu 65% ku nsimbi zonna eziyingira mu musolo. <ref name="BBCsource" /> Omusuubuzi wa Uganda [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]], nga enzaalwa y’e Buyindi, ye mugagga asinga mu ggwanga lino, ng’obugagga bwe bubalirirwamu akawumbi US$1.2 billion mu mwaka gwa 2019. <ref name="BBCsource" />
== Ebyafaayo ==
[[File:SSDM_Shikma_temple_at_Nakasero,_Kampala_Uganda.jpg|thumb|Enzikiriza ya Shree Sanatan Dharma Mandal (SSDM) yatandikibwawo abantu b’omu Asia abaasooka okujja mu Uganda okukola ku luguudo lw’eggaali y’omukka mu Uganda ku mulembe gw'obukulembeze bw’amatwale. Ejjinja ly’omusingi gwa yeekaalu eno, lyateekebwawo mu 1954 era ne limalirizibwa mu 1964. Ye yeekaalu ya Shikma eyasooka okuzimbibwa ebweru wa Buyindi. Ekizimbe kino kyazimbibwa nga tekirina kyuma oba kyuma kyonna okuva ku musingi okutuuka ku dome yaakyo esoba mu myaliriro ena.]]
=== Obwakabaka bwa Bungereza ===
Mu 1895, okuzimba [[:en:Uganda_Railway|oluguudo lw’eggaali y’omukka olwa Uganda Railway]] kwatandika. Kkampuni ya [[:en:Imperial_British_East_Africa_Company|Imperial British East Africa Company]] yawa [[:en:Alibhai_Mulla_Jeevanjee|Alibhai Mulla Jeevanjee]], agenti abeera e [[:en:Karachi|Karachi]], endagaano y’okuleeta abakozi abeetaagisa. Jeevanjee yaleeta abakozi be okuva mu kitundu kya [[:en:Punjab,_British_India|Punjab]] mu aatwale ga Bungereza mu Buyindi. <ref name="US7">Uganda Society, The Uganda Journal, Kampala, 1948, p.7</ref> Ekibinja ekyasooka okutuuka kyalimu abasajja 350, era mu bbanga ery’emyaka mukaaga, abasajja 31,895 be baakola ku pulojekiti eno. Abamu baafa, abalala ne baddayo e Buyindi ng’endagaano zaabwe ziwedde, ate abalala ne basalawo okusigala. Oluvannyuma omuwendo gw'abantu gwanywezebwa abasuubuzi b'e [[:en:Gujarat|Gujarati]] abayitibwa "abasaabaze Abayindi", bombi Abahindu n'Abasiraamu abaali basenguka olw'eddembe abajja okuweereza ebyetaago by'ebyenfuna by'abakozi abaali mu ndagaano n'okulinyisa emikisa gy'abwe mu byenfuna.<ref name="Springer Science & Business Media">Ember, Melvin (30 November 2004)</ref><ref>Hiralal, Kalpana (1994).</ref>
=== Omulembe ogw’oluvannyuma ogw’Abangereza ===
Ekiseera bwe kyagenda kiyitawo, Abayindi baakulaakulana era ne bawamba ekitundu ekisinga obunene mu by'enfuna bya Uganda, ng’abamu bakola omulimu gw’okubeera ‘abalabirizi b’amatwale’ eri gavumenti ya Bungereza, ekyaviirako okwetamwa n’okukyawa [[:en:Anti-Indian_sentiment|abantu abava mu Buyindi]] . <ref name="Springer Science & Business Media">{{Cite book |last=Ember |first=Melvin |date=30 November 2004 |title=Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume II: Diaspora Communities |url=https://books.google.com/books?id=7QEjPVyd9YMC&q=passenger+indians+uganda&pg=PA290 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=9780306483219 |access-date=26 October 2017}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEmber2004">Ember, Melvin (30 November 2004). </cite></ref> Obusungu buno bwajja mu biseera bya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ng'ayita mu lutalo lw'amagye olw'[[:en:1971_Ugandan_coup_d'état|okumujja mu buyinza]] mu 1971. Omwaka ogwaddako, Amin yalagira [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba Abayindi mu Uganda]] . <ref>Dowden, Richard (4 August 1992).</ref> N'ekyavaamu, Abayindi abasinga baasenguka ne bagenda mu Bungereza, Canada, Amerika, n'awalala ne batandika okuddamu okuzimba obulamu bwabwe. Kyokka oluvannyuma lw'okufa kwa Amin, Abayindi abalala abazaalibwa mu Uganda baatandika okusenguka ne baddayo. <ref>Cohen, Ronald Lee, 1944- (1997).</ref> <ref>Rajani, Rupal (6 August 2012).</ref>
== Bannayuganda abamanyiddwa nga bava mu Buyindi ==
* [[:en:Shimit_Amin|Shimit Amin]] - Dayirekita wa firimu Omuyindi
* [[:en:Akbar_Baig|Akbar Baig]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Miraj_Barot|Miraj Barot]] - omusuubuzi
* [[:en:Nehal_Bibodi|Nehal Bibodi]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Anup_Singh_Choudry|Anup Singh Choudry]] - Eyali omulamuzi wa kkooti enkulu mu Uganda
* [[:en:Hasmukh_Dawda|Hasmukh Dawda]] - omusuubuzi
* [[:en:Asif_Din|Asif Din]] - omuzannyi wa cricket Omuzungu
* [[:en:Mobina_Jaffer|Mobina Jaffer]] - Senator wa Canada
* [[:en:Rahim_Jaffer|Rahim Jaffer]] - Eyali omubaka wa Canada era Omusiraamu eyasooka okulondebwa mu lukiiko lwa Canada
* [[:en:Avan_Jogia|Avan Jogia]] - Munnakatemba Omucanada <ref>Jogia, Avan [@AvanJogia] (7 March 2015).</ref>
* [[:en:Mohamed_Keshavjee|Mohamed Keshavjee]] - Omutabaganya w'amaka mu nsi yonna
* [[:en:Salma_Lakhani|Salma Lakhani]] - [[:en:Lieutenant_Governor_of_Alberta|Lieutenant Gavana wa Alberta]] ow'omulundi ogwa 19
* [[:en:Sikander_Lalani|Sikander Lalani]] - Omugagga w'ebyuma mu Uganda
* [[:en:Mayur_Madhvani|Mayur Madhvani]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Mahmood_Mamdani|Mahmood Mamdani]] - Munnabyanjigiriza mu Uganda
* [[:en:Zohran_Mamdani|Zohran Mamdani]] - Munnabyabufuzi Omumerika, eyazaalibwa mu Uganda
* [[:en:Irshad_Manji|Irshad Manji]] - Omuwandiisi w'ebitabo Omucanada
* [[:en:Jayesh_Manek|Jayesh Manek]] - musiga nsimbi w'Abayindi
* [[:en:Bharat_Masrani|Bharat Masrani]] - akulira kkampuni ya [[:en:TD_Canada_Trust|TD Canada Trust]]
* [[:en:Shekhar_Mehta|Shekhar Mehta]] - Ddereeva w'emmotoka z'empaka mu Kenya
* [[:en:Peter_Nazareth|Peter Nazareth]] - Munnayuganda-Omumerika omuzannyi wa firimu
* [[:en:Rajat_Neogy|Rajat Neogy]] - Munnayuganda-Omumerika, Omutontomi, omutandiisi era Omuwandiisi eyasooka owa [[:en:Transition_Magazine|Transition Magazine]]
* [[:en:Nandikishore_Patel|Nandikishore Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Chirag_Patel_(rapper)|Chirag Patel]] - Omuyimbi wa Rap okuva e Norway
* [[:en:Jitendra_Patel|Jitendra Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Canada
* [[:en:Kash_Patel|Kash Patel]] - [[:en:Director_of_the_Federal_Bureau_of_Investigation|Dayirekita w'ekitongole ekivunaanyizibwa ku kunoonyereza]] ow'omwenda
* [[:en:Priti_Patel|Priti Patel]] - Munnabyabufuzi Omuzungu
* [[:en:Half_Waif|Nandi Rose Plunkett]] - muyimbi Omumerika
* [[:en:Fadilah_Mohamed_Rafi|Fadilah Mohamed Rafi]] - Omuzannyi wa badminton mu Uganda
* [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]] - Munnayuganda omusuubuzi
* [[:en:Omar_Sachedina|Omar Sachedina]] - Munnamawulire wa Canada
* [[:en:Naomi_Scott|Naomi Scott]] - munnakatemba era omuyimbi Omungereza
* [[:en:Mukesh_Shukla|Mukesh Shukla]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Kashif_Siddiqi|Kashif Siddiqi]] - Omuzannyi w'omupiira mu Bungereza
* [[:en:Wilfred_de_Souza|Wilfred de Souza]] - Munnabyabufuzi era [[:en:Chief_Minister_of_Goa|Katikkiro wa Goa]]
* [[:en:Walter_de_Sousa|Walter de Sousa]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Imtiaz_Sheikh|Imtiaz Sheikh]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Supra_Singhal|Supra Singhal]] - Omuwuzi wa Uganda
* [[:en:Shailesh_Vara|Shailesh Vara]] - Munnabyabufuzi mu Bungereza
* [[:en:Arif_Virani|Arif Virani]] - [[:en:Attorney_General_of_Canada|Ssaabawolereza wa gavumenti ya Canada]] ow'omulundi ogwa 53
* [[:en:Charlotte_Emma_Aitchison|Charli XCX]] - Omuyimbi Omuzungu
== Laba ne ==
* [[:en:India–Uganda_relations|Enkolagana ya Buyindi ne Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebirala eby'okusomako ==
* {{Cite journal |last=Kumar |first=Mukesh |date=2011 |title=Indians in Post-War Uganda, 1948-62 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=72 |pages=1096–1106 |issn=2249-1937 |jstor=44145722}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20120206063957/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter8.pdf Abayindi ababeera mu nsi endala mu Afrika]
* [https://web.archive.org/web/20071217134908/http://www.rudyfoto.com/IndiansofAfrica.html Abayindi b’omu Buvanjuba bwa Afrika]
{{Indian diaspora}}{{Ethnic groups in Uganda}}
0j8ok4wvkl6oedpr67dgieq80zx9wxz
77544
77543
2026-10-28T14:30:18Z
Ssemmanda will
3837
Added databox
77544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Waliwo ekibiina ky'[[:en:Indian_people|Abayindi abawangalira ebulaaya]] n'abantu abava mu Buyindi mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Mu 2003, waaliwo abantu ababalirirwamu 15,000 abava mu Asia (abasinga baali Bayindi n'[[:en:Pakistani_diaspora|Abapakistani]] ) abaali babeera mu Uganda. Abantu b'omu kitundu kino bamanyikiddwa nga '''Abayindi-Abannayuganda''', '''Indo-Uganda''', ne '''Indo-Pakistani Uganda''' . Ku ntikko yaayo mu myaka gya 1960, omuwendo gw’abantu mu kitundu kino gwali wakati w’emitwalo 80,000 ne 100,000. Wabula mu 1972, nnakyemalira wa Uganda [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] yafulumya ekiragiro [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba abantu bonna mu South Asia okuva mu ggwanga lino]] wakati mu mbeera [[:en:Anti-Indian_sentiment|y’okulwanyisa Abayindi]] n’okusukkulumya Abaddugavu .<ref>Segawa, Nakasenzawa (16 October 2016).</ref> Mu kwanukula okusenguka kuno, [[:en:India|Buyindi]] ne [[Great Britain|Bungereza]], n'amawanga amalala agawerako gaasalako okukolagana ne Uganda.
Oluvannyuma lwa [[:en:Uganda–Tanzania_War|Tanzania okulumba Uganda]] mu 1979 okusuula Idi Amin n’okumuwang’angusiza mu [[:en:History_of_Libya_under_Muammar_Gaddafi|Libya]], Abayindi bangi baddayo mu Uganda mpolampola mu myaka gya 1980 ne 1990. Okudda kuno kwakubirizibwa nnyo Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], eyayambako okugoba Amin mu ntebe era n’ayaniriza Bannansi ba Asia abaagobeddwa okweddiza ebintu byabwe n’okussa ssente mu by’enfuna bya Uganda. Enkola za Museveni eziwagira bizinensi n’okusiima mu lujjudde olw’omulimu gw’Abayindi mu nkulaakulana y’eggwanga byaleetawo embeera ennungi ey’okuddamu okuyingira mu ggwanga.<ref>{{Cite web |last=Luwedde |first=Brenda |date=2026-03-03 |title=EBIZIMBE BY’ABAYINDI MU UGANDA:Palamenti ekunnyizza akakiiko akabirabirira |url=https://ntv.co.ug/news/ebizimbe-byabayindi-mu-ugandapalamenti-ekunnyizza-akakiiko-akabirabirira |access-date=2026-09-26 |website=NTV Uganda |language=en-US}}</ref>
Leero, Abayindi-Abannayuganda bazzeemu okukola omulimu omukulu mu by’enfuna by’eggwanga, nga waakiri bakola ebitundu 40% ku byo.<ref name="BBCsource">Dawood, Farhana (15 May 2016).</ref> Wadde nga bakola ebitundu ebitakka wansi wa 1% ku bantu, Abayindi mu Uganda bateeberezebwa okuba nga bakola ebitundu 65% ku nsimbi zonna eziyingira mu musolo. <ref name="BBCsource" /> Omusuubuzi wa Uganda [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]], nga enzaalwa y’e Buyindi, ye mugagga asinga mu ggwanga lino, ng’obugagga bwe bubalirirwamu akawumbi US$1.2 billion mu mwaka gwa 2019. <ref name="BBCsource" />
== Ebyafaayo ==
[[File:SSDM_Shikma_temple_at_Nakasero,_Kampala_Uganda.jpg|thumb|Enzikiriza ya Shree Sanatan Dharma Mandal (SSDM) yatandikibwawo abantu b’omu Asia abaasooka okujja mu Uganda okukola ku luguudo lw’eggaali y’omukka mu Uganda ku mulembe gw'obukulembeze bw’amatwale. Ejjinja ly’omusingi gwa yeekaalu eno, lyateekebwawo mu 1954 era ne limalirizibwa mu 1964. Ye yeekaalu ya Shikma eyasooka okuzimbibwa ebweru wa Buyindi. Ekizimbe kino kyazimbibwa nga tekirina kyuma oba kyuma kyonna okuva ku musingi okutuuka ku dome yaakyo esoba mu myaliriro ena.]]
=== Obwakabaka bwa Bungereza ===
Mu 1895, okuzimba [[:en:Uganda_Railway|oluguudo lw’eggaali y’omukka olwa Uganda Railway]] kwatandika. Kkampuni ya [[:en:Imperial_British_East_Africa_Company|Imperial British East Africa Company]] yawa [[:en:Alibhai_Mulla_Jeevanjee|Alibhai Mulla Jeevanjee]], agenti abeera e [[:en:Karachi|Karachi]], endagaano y’okuleeta abakozi abeetaagisa. Jeevanjee yaleeta abakozi be okuva mu kitundu kya [[:en:Punjab,_British_India|Punjab]] mu aatwale ga Bungereza mu Buyindi. <ref name="US7">Uganda Society, The Uganda Journal, Kampala, 1948, p.7</ref> Ekibinja ekyasooka okutuuka kyalimu abasajja 350, era mu bbanga ery’emyaka mukaaga, abasajja 31,895 be baakola ku pulojekiti eno. Abamu baafa, abalala ne baddayo e Buyindi ng’endagaano zaabwe ziwedde, ate abalala ne basalawo okusigala. Oluvannyuma omuwendo gw'abantu gwanywezebwa abasuubuzi b'e [[:en:Gujarat|Gujarati]] abayitibwa "abasaabaze Abayindi", bombi Abahindu n'Abasiraamu abaali basenguka olw'eddembe abajja okuweereza ebyetaago by'ebyenfuna by'abakozi abaali mu ndagaano n'okulinyisa emikisa gy'abwe mu byenfuna.<ref name="Springer Science & Business Media">Ember, Melvin (30 November 2004)</ref><ref>Hiralal, Kalpana (1994).</ref>
=== Omulembe ogw’oluvannyuma ogw’Abangereza ===
Ekiseera bwe kyagenda kiyitawo, Abayindi baakulaakulana era ne bawamba ekitundu ekisinga obunene mu by'enfuna bya Uganda, ng’abamu bakola omulimu gw’okubeera ‘abalabirizi b’amatwale’ eri gavumenti ya Bungereza, ekyaviirako okwetamwa n’okukyawa [[:en:Anti-Indian_sentiment|abantu abava mu Buyindi]] . <ref name="Springer Science & Business Media">{{Cite book |last=Ember |first=Melvin |date=30 November 2004 |title=Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume II: Diaspora Communities |url=https://books.google.com/books?id=7QEjPVyd9YMC&q=passenger+indians+uganda&pg=PA290 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=9780306483219 |access-date=26 October 2017}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEmber2004">Ember, Melvin (30 November 2004). </cite></ref> Obusungu buno bwajja mu biseera bya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ng'ayita mu lutalo lw'amagye olw'[[:en:1971_Ugandan_coup_d'état|okumujja mu buyinza]] mu 1971. Omwaka ogwaddako, Amin yalagira [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba Abayindi mu Uganda]] . <ref>Dowden, Richard (4 August 1992).</ref> N'ekyavaamu, Abayindi abasinga baasenguka ne bagenda mu Bungereza, Canada, Amerika, n'awalala ne batandika okuddamu okuzimba obulamu bwabwe. Kyokka oluvannyuma lw'okufa kwa Amin, Abayindi abalala abazaalibwa mu Uganda baatandika okusenguka ne baddayo. <ref>Cohen, Ronald Lee, 1944- (1997).</ref> <ref>Rajani, Rupal (6 August 2012).</ref>
== Bannayuganda abamanyiddwa nga bava mu Buyindi ==
* [[:en:Shimit_Amin|Shimit Amin]] - Dayirekita wa firimu Omuyindi
* [[:en:Akbar_Baig|Akbar Baig]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Miraj_Barot|Miraj Barot]] - omusuubuzi
* [[:en:Nehal_Bibodi|Nehal Bibodi]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Anup_Singh_Choudry|Anup Singh Choudry]] - Eyali omulamuzi wa kkooti enkulu mu Uganda
* [[:en:Hasmukh_Dawda|Hasmukh Dawda]] - omusuubuzi
* [[:en:Asif_Din|Asif Din]] - omuzannyi wa cricket Omuzungu
* [[:en:Mobina_Jaffer|Mobina Jaffer]] - Senator wa Canada
* [[:en:Rahim_Jaffer|Rahim Jaffer]] - Eyali omubaka wa Canada era Omusiraamu eyasooka okulondebwa mu lukiiko lwa Canada
* [[:en:Avan_Jogia|Avan Jogia]] - Munnakatemba Omucanada <ref>Jogia, Avan [@AvanJogia] (7 March 2015).</ref>
* [[:en:Mohamed_Keshavjee|Mohamed Keshavjee]] - Omutabaganya w'amaka mu nsi yonna
* [[:en:Salma_Lakhani|Salma Lakhani]] - [[:en:Lieutenant_Governor_of_Alberta|Lieutenant Gavana wa Alberta]] ow'omulundi ogwa 19
* [[:en:Sikander_Lalani|Sikander Lalani]] - Omugagga w'ebyuma mu Uganda
* [[:en:Mayur_Madhvani|Mayur Madhvani]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Mahmood_Mamdani|Mahmood Mamdani]] - Munnabyanjigiriza mu Uganda
* [[:en:Zohran_Mamdani|Zohran Mamdani]] - Munnabyabufuzi Omumerika, eyazaalibwa mu Uganda
* [[:en:Irshad_Manji|Irshad Manji]] - Omuwandiisi w'ebitabo Omucanada
* [[:en:Jayesh_Manek|Jayesh Manek]] - musiga nsimbi w'Abayindi
* [[:en:Bharat_Masrani|Bharat Masrani]] - akulira kkampuni ya [[:en:TD_Canada_Trust|TD Canada Trust]]
* [[:en:Shekhar_Mehta|Shekhar Mehta]] - Ddereeva w'emmotoka z'empaka mu Kenya
* [[:en:Peter_Nazareth|Peter Nazareth]] - Munnayuganda-Omumerika omuzannyi wa firimu
* [[:en:Rajat_Neogy|Rajat Neogy]] - Munnayuganda-Omumerika, Omutontomi, omutandiisi era Omuwandiisi eyasooka owa [[:en:Transition_Magazine|Transition Magazine]]
* [[:en:Nandikishore_Patel|Nandikishore Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Chirag_Patel_(rapper)|Chirag Patel]] - Omuyimbi wa Rap okuva e Norway
* [[:en:Jitendra_Patel|Jitendra Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Canada
* [[:en:Kash_Patel|Kash Patel]] - [[:en:Director_of_the_Federal_Bureau_of_Investigation|Dayirekita w'ekitongole ekivunaanyizibwa ku kunoonyereza]] ow'omwenda
* [[:en:Priti_Patel|Priti Patel]] - Munnabyabufuzi Omuzungu
* [[:en:Half_Waif|Nandi Rose Plunkett]] - muyimbi Omumerika
* [[:en:Fadilah_Mohamed_Rafi|Fadilah Mohamed Rafi]] - Omuzannyi wa badminton mu Uganda
* [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]] - Munnayuganda omusuubuzi
* [[:en:Omar_Sachedina|Omar Sachedina]] - Munnamawulire wa Canada
* [[:en:Naomi_Scott|Naomi Scott]] - munnakatemba era omuyimbi Omungereza
* [[:en:Mukesh_Shukla|Mukesh Shukla]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Kashif_Siddiqi|Kashif Siddiqi]] - Omuzannyi w'omupiira mu Bungereza
* [[:en:Wilfred_de_Souza|Wilfred de Souza]] - Munnabyabufuzi era [[:en:Chief_Minister_of_Goa|Katikkiro wa Goa]]
* [[:en:Walter_de_Sousa|Walter de Sousa]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Imtiaz_Sheikh|Imtiaz Sheikh]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Supra_Singhal|Supra Singhal]] - Omuwuzi wa Uganda
* [[:en:Shailesh_Vara|Shailesh Vara]] - Munnabyabufuzi mu Bungereza
* [[:en:Arif_Virani|Arif Virani]] - [[:en:Attorney_General_of_Canada|Ssaabawolereza wa gavumenti ya Canada]] ow'omulundi ogwa 53
* [[:en:Charlotte_Emma_Aitchison|Charli XCX]] - Omuyimbi Omuzungu
== Laba ne ==
* [[:en:India–Uganda_relations|Enkolagana ya Buyindi ne Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebirala eby'okusomako ==
* {{Cite journal |last=Kumar |first=Mukesh |date=2011 |title=Indians in Post-War Uganda, 1948-62 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=72 |pages=1096–1106 |issn=2249-1937 |jstor=44145722}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20120206063957/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter8.pdf Abayindi ababeera mu nsi endala mu Afrika]
* [https://web.archive.org/web/20071217134908/http://www.rudyfoto.com/IndiansofAfrica.html Abayindi b’omu Buvanjuba bwa Afrika]
{{Indian diaspora}}{{Ethnic groups in Uganda}}
9fctd5g1wi9ssevhbk69ffzdugzakyb
77546
77544
2026-10-28T14:33:57Z
Ssemmanda will
3837
Added links
77546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Waliwo ekibiina ky'[[:en:Indian_people|Abayindi abawangalira ebulaaya]] n'abantu abava mu Buyindi mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Mu 2003, waaliwo abantu ababalirirwamu 15,000 abava mu [[Asia]] (abasinga baali Bayindi n'[[:en:Pakistani_diaspora|Abapakistani]] ) abaali babeera mu Uganda. Abantu b'omu kitundu kino bamanyikiddwa nga '''Abayindi-Abannayuganda''', '''Indo-Uganda''', ne '''Indo-Pakistani Uganda''' . Ku ntikko yaayo mu myaka gya 1960, omuwendo gw’abantu mu kitundu kino gwali wakati w’emitwalo 80,000 ne 100,000. Wabula mu 1972, nnakyemalira wa Uganda [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] yafulumya ekiragiro [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba abantu bonna mu South Asia okuva mu ggwanga lino]] wakati mu mbeera [[:en:Anti-Indian_sentiment|y’okulwanyisa Abayindi]] n’okusukkulumya Abaddugavu .<ref>Segawa, Nakasenzawa (16 October 2016).</ref> Mu kwanukula okusenguka kuno, [[:en:India|Buyindi]] ne [[Great Britain|Bungereza]], n'amawanga amalala agawerako gaasalako okukolagana ne Uganda.
Oluvannyuma lwa [[:en:Uganda–Tanzania_War|Tanzania okulumba Uganda]] mu 1979 okusuula Idi Amin n’okumuwang’angusiza mu [[:en:History_of_Libya_under_Muammar_Gaddafi|Libya]], Abayindi bangi baddayo mu Uganda mpolampola mu myaka gya 1980 ne 1990. Okudda kuno kwakubirizibwa nnyo Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], eyayambako okugoba Amin mu ntebe era n’ayaniriza Bannansi ba Asia abaagobeddwa okweddiza ebintu byabwe n’okussa ssente mu by’enfuna bya Uganda. Enkola za Museveni eziwagira bizinensi n’okusiima mu lujjudde olw’omulimu gw’Abayindi mu nkulaakulana y’eggwanga byaleetawo embeera ennungi ey’okuddamu okuyingira mu ggwanga.<ref>{{Cite web |last=Luwedde |first=Brenda |date=2026-03-03 |title=EBIZIMBE BY’ABAYINDI MU UGANDA:Palamenti ekunnyizza akakiiko akabirabirira |url=https://ntv.co.ug/news/ebizimbe-byabayindi-mu-ugandapalamenti-ekunnyizza-akakiiko-akabirabirira |access-date=2026-09-26 |website=NTV Uganda |language=en-US}}</ref>
Leero, Abayindi-Abannayuganda bazzeemu okukola omulimu omukulu mu by’enfuna by’eggwanga, nga waakiri bakola ebitundu 40% ku byo.<ref name="BBCsource">Dawood, Farhana (15 May 2016).</ref> Wadde nga bakola ebitundu ebitakka wansi wa 1% ku bantu, Abayindi mu Uganda bateeberezebwa okuba nga bakola ebitundu 65% ku nsimbi zonna eziyingira mu musolo. <ref name="BBCsource" /> Omusuubuzi wa Uganda [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]], nga enzaalwa y’e Buyindi, ye mugagga asinga mu ggwanga lino, ng’obugagga bwe bubalirirwamu akawumbi US$1.2 billion mu mwaka gwa 2019. <ref name="BBCsource" />
== Ebyafaayo ==
[[File:SSDM_Shikma_temple_at_Nakasero,_Kampala_Uganda.jpg|thumb|Enzikiriza ya Shree Sanatan Dharma Mandal (SSDM) yatandikibwawo abantu b’omu Asia abaasooka okujja mu Uganda okukola ku luguudo lw’eggaali y’omukka mu Uganda ku mulembe gw'obukulembeze bw’amatwale. Ejjinja ly’omusingi gwa yeekaalu eno, lyateekebwawo mu 1954 era ne limalirizibwa mu 1964. Ye yeekaalu ya Shikma eyasooka okuzimbibwa ebweru wa Buyindi. Ekizimbe kino kyazimbibwa nga tekirina kyuma oba kyuma kyonna okuva ku musingi okutuuka ku dome yaakyo esoba mu myaliriro ena.]]
=== Obwakabaka bwa Bungereza ===
Mu 1895, okuzimba [[:en:Uganda_Railway|oluguudo lw’eggaali y’omukka olwa Uganda Railway]] kwatandika. Kkampuni ya [[:en:Imperial_British_East_Africa_Company|Imperial British East Africa Company]] yawa [[:en:Alibhai_Mulla_Jeevanjee|Alibhai Mulla Jeevanjee]], agenti abeera e [[:en:Karachi|Karachi]], endagaano y’okuleeta abakozi abeetaagisa. Jeevanjee yaleeta abakozi be okuva mu kitundu kya [[:en:Punjab,_British_India|Punjab]] mu aatwale ga Bungereza mu Buyindi. <ref name="US7">Uganda Society, The Uganda Journal, Kampala, 1948, p.7</ref> Ekibinja ekyasooka okutuuka kyalimu abasajja 350, era mu bbanga ery’emyaka mukaaga, abasajja 31,895 be baakola ku pulojekiti eno. Abamu baafa, abalala ne baddayo e Buyindi ng’endagaano zaabwe ziwedde, ate abalala ne basalawo okusigala. Oluvannyuma omuwendo gw'abantu gwanywezebwa abasuubuzi b'e [[:en:Gujarat|Gujarati]] abayitibwa "abasaabaze Abayindi", bombi Abahindu n'Abasiraamu abaali basenguka olw'eddembe abajja okuweereza ebyetaago by'ebyenfuna by'abakozi abaali mu ndagaano n'okulinyisa emikisa gy'abwe mu byenfuna.<ref name="Springer Science & Business Media">Ember, Melvin (30 November 2004)</ref><ref>Hiralal, Kalpana (1994).</ref>
=== Omulembe ogw’oluvannyuma ogw’Abangereza ===
Ekiseera bwe kyagenda kiyitawo, Abayindi baakulaakulana era ne bawamba ekitundu ekisinga obunene mu by'enfuna bya Uganda, ng’abamu bakola omulimu gw’okubeera ‘abalabirizi b’amatwale’ eri gavumenti ya Bungereza, ekyaviirako okwetamwa n’okukyawa [[:en:Anti-Indian_sentiment|abantu abava mu Buyindi]] . <ref name="Springer Science & Business Media">{{Cite book |last=Ember |first=Melvin |date=30 November 2004 |title=Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume II: Diaspora Communities |url=https://books.google.com/books?id=7QEjPVyd9YMC&q=passenger+indians+uganda&pg=PA290 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=9780306483219 |access-date=26 October 2017}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEmber2004">Ember, Melvin (30 November 2004). </cite></ref> Obusungu buno bwajja mu biseera bya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ng'ayita mu lutalo lw'amagye olw'[[:en:1971_Ugandan_coup_d'état|okumujja mu buyinza]] mu 1971. Omwaka ogwaddako, Amin yalagira [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba Abayindi mu Uganda]] . <ref>Dowden, Richard (4 August 1992).</ref> N'ekyavaamu, Abayindi abasinga baasenguka ne bagenda mu Bungereza, Canada, [[Amerika]], n'awalala ne batandika okuddamu okuzimba obulamu bwabwe. Kyokka oluvannyuma lw'okufa kwa Amin, Abayindi abalala abazaalibwa mu Uganda baatandika okusenguka ne baddayo. <ref>Cohen, Ronald Lee, 1944- (1997).</ref> <ref>Rajani, Rupal (6 August 2012).</ref>
== Bannayuganda abamanyiddwa nga bava mu Buyindi ==
* [[:en:Shimit_Amin|Shimit Amin]] - Dayirekita wa firimu Omuyindi
* [[:en:Akbar_Baig|Akbar Baig]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Miraj_Barot|Miraj Barot]] - omusuubuzi
* [[:en:Nehal_Bibodi|Nehal Bibodi]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Anup_Singh_Choudry|Anup Singh Choudry]] - Eyali omulamuzi wa kkooti enkulu mu Uganda
* [[:en:Hasmukh_Dawda|Hasmukh Dawda]] - omusuubuzi
* [[:en:Asif_Din|Asif Din]] - omuzannyi wa cricket Omuzungu
* [[:en:Mobina_Jaffer|Mobina Jaffer]] - Senator wa Canada
* [[:en:Rahim_Jaffer|Rahim Jaffer]] - Eyali omubaka wa Canada era Omusiraamu eyasooka okulondebwa mu lukiiko lwa Canada
* [[:en:Avan_Jogia|Avan Jogia]] - Munnakatemba Omucanada <ref>Jogia, Avan [@AvanJogia] (7 March 2015).</ref>
* [[:en:Mohamed_Keshavjee|Mohamed Keshavjee]] - Omutabaganya w'amaka mu nsi yonna
* [[:en:Salma_Lakhani|Salma Lakhani]] - [[:en:Lieutenant_Governor_of_Alberta|Lieutenant Gavana wa Alberta]] ow'omulundi ogwa 19
* [[:en:Sikander_Lalani|Sikander Lalani]] - Omugagga w'ebyuma mu Uganda
* [[:en:Mayur_Madhvani|Mayur Madhvani]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Mahmood_Mamdani|Mahmood Mamdani]] - Munnabyanjigiriza mu Uganda
* [[:en:Zohran_Mamdani|Zohran Mamdani]] - Munnabyabufuzi Omumerika, eyazaalibwa mu Uganda
* [[:en:Irshad_Manji|Irshad Manji]] - Omuwandiisi w'ebitabo Omucanada
* [[:en:Jayesh_Manek|Jayesh Manek]] - musiga nsimbi w'Abayindi
* [[:en:Bharat_Masrani|Bharat Masrani]] - akulira kkampuni ya [[:en:TD_Canada_Trust|TD Canada Trust]]
* [[:en:Shekhar_Mehta|Shekhar Mehta]] - Ddereeva w'emmotoka z'empaka mu Kenya
* [[:en:Peter_Nazareth|Peter Nazareth]] - Munnayuganda-Omumerika omuzannyi wa firimu
* [[:en:Rajat_Neogy|Rajat Neogy]] - Munnayuganda-Omumerika, Omutontomi, omutandiisi era Omuwandiisi eyasooka owa [[:en:Transition_Magazine|Transition Magazine]]
* [[:en:Nandikishore_Patel|Nandikishore Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Chirag_Patel_(rapper)|Chirag Patel]] - Omuyimbi wa Rap okuva e Norway
* [[:en:Jitendra_Patel|Jitendra Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Canada
* [[:en:Kash_Patel|Kash Patel]] - [[:en:Director_of_the_Federal_Bureau_of_Investigation|Dayirekita w'ekitongole ekivunaanyizibwa ku kunoonyereza]] ow'omwenda
* [[:en:Priti_Patel|Priti Patel]] - Munnabyabufuzi Omuzungu
* [[:en:Half_Waif|Nandi Rose Plunkett]] - muyimbi Omumerika
* [[:en:Fadilah_Mohamed_Rafi|Fadilah Mohamed Rafi]] - Omuzannyi wa badminton mu Uganda
* [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]] - Munnayuganda omusuubuzi
* [[:en:Omar_Sachedina|Omar Sachedina]] - Munnamawulire wa Canada
* [[:en:Naomi_Scott|Naomi Scott]] - munnakatemba era omuyimbi Omungereza
* [[:en:Mukesh_Shukla|Mukesh Shukla]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Kashif_Siddiqi|Kashif Siddiqi]] - Omuzannyi w'omupiira mu Bungereza
* [[:en:Wilfred_de_Souza|Wilfred de Souza]] - Munnabyabufuzi era [[:en:Chief_Minister_of_Goa|Katikkiro wa Goa]]
* [[:en:Walter_de_Sousa|Walter de Sousa]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Imtiaz_Sheikh|Imtiaz Sheikh]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Supra_Singhal|Supra Singhal]] - Omuwuzi wa Uganda
* [[:en:Shailesh_Vara|Shailesh Vara]] - Munnabyabufuzi mu Bungereza
* [[:en:Arif_Virani|Arif Virani]] - [[:en:Attorney_General_of_Canada|Ssaabawolereza wa gavumenti ya Canada]] ow'omulundi ogwa 53
* [[:en:Charlotte_Emma_Aitchison|Charli XCX]] - Omuyimbi Omuzungu
== Laba ne ==
* [[:en:India–Uganda_relations|Enkolagana ya Buyindi ne Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebirala eby'okusomako ==
* {{Cite journal |last=Kumar |first=Mukesh |date=2011 |title=Indians in Post-War Uganda, 1948-62 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=72 |pages=1096–1106 |issn=2249-1937 |jstor=44145722}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* Abayindi ababeera mu nsi endala mu Afrika
* Abayindi b’omu Buvanjuba bwa Afrika
{{Indian diaspora}}{{Ethnic groups in Uganda}}
h7jv78puvvr1sxcunknzdksxm5adlsa
77549
77546
2026-10-28T15:34:24Z
Ssemmanda will
3837
Added links
77549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Waliwo ekibiina ky'[[:en:Indian_people|Abayindi abawangalira ebulaaya]] n'abantu abava mu Buyindi mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Mu 2003, waaliwo abantu ababalirirwamu 15,000 abava mu [[Asia]] (abasinga baali Bayindi n'[[:en:Pakistani_diaspora|Abapakistani]] ) abaali babeera mu Uganda. Abantu b'omu kitundu kino bamanyikiddwa nga '''Abayindi-Abannayuganda''', '''Indo-Uganda''', ne '''Indo-Pakistani Uganda''' . Ku ntikko yaayo mu myaka gya 1960, omuwendo gw’abantu mu kitundu kino gwali wakati w’emitwalo 80,000 ne 100,000. Wabula mu 1972, nnakyemalira wa Uganda [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] yafulumya ekiragiro [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba abantu bonna mu South Asia okuva mu ggwanga lino]] wakati mu mbeera [[:en:Anti-Indian_sentiment|y’okulwanyisa Abayindi]] n’okusukkulumya Abaddugavu .<ref>Segawa, Nakasenzawa (16 October 2016).</ref> Mu kwanukula okusenguka kuno, [[:en:India|Buyindi]] ne [[Great Britain|Bungereza]], n'amawanga amalala agawerako gaasalako okukolagana ne Uganda.
Oluvannyuma lwa [[:en:Uganda–Tanzania_War|Tanzania okulumba Uganda]] mu 1979 okusuula [[Idi Amin]] n’okumuwang’angusiza mu [[:en:History_of_Libya_under_Muammar_Gaddafi|Libya]], Abayindi bangi baddayo mu Uganda mpolampola mu myaka gya 1980 ne 1990. Okudda kuno kwakubirizibwa nnyo Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], eyayambako okugoba Amin mu ntebe era n’ayaniriza Bannansi ba Asia abaagobeddwa okweddiza ebintu byabwe n’okussa ssente mu by’enfuna bya Uganda. Enkola za Museveni eziwagira bizinensi n’okusiima mu lujjudde olw’omulimu gw’Abayindi mu nkulaakulana y’eggwanga byaleetawo embeera ennungi ey’okuddamu okuyingira mu ggwanga.<ref>{{Cite web |last=Luwedde |first=Brenda |date=2026-03-03 |title=EBIZIMBE BY’ABAYINDI MU UGANDA:Palamenti ekunnyizza akakiiko akabirabirira |url=https://ntv.co.ug/news/ebizimbe-byabayindi-mu-ugandapalamenti-ekunnyizza-akakiiko-akabirabirira |access-date=2026-09-26 |website=NTV Uganda |language=en-US}}</ref>
Leero, Abayindi-Abannayuganda bazzeemu okukola omulimu omukulu mu by’enfuna by’eggwanga, nga waakiri bakola ebitundu 40% ku byo.<ref name="BBCsource">Dawood, Farhana (15 May 2016).</ref> Wadde nga bakola ebitundu ebitakka wansi wa 1% ku bantu, Abayindi mu Uganda bateeberezebwa okuba nga bakola ebitundu 65% ku nsimbi zonna eziyingira mu musolo. <ref name="BBCsource" /> Omusuubuzi wa Uganda [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]], nga enzaalwa y’e Buyindi, ye mugagga asinga mu ggwanga lino, ng’obugagga bwe bubalirirwamu akawumbi US$1.2 billion mu mwaka gwa 2019. <ref name="BBCsource" />
== Ebyafaayo ==
[[File:SSDM_Shikma_temple_at_Nakasero,_Kampala_Uganda.jpg|thumb|Enzikiriza ya Shree Sanatan Dharma Mandal (SSDM) yatandikibwawo abantu b’omu Asia abaasooka okujja mu Uganda okukola ku luguudo lw’eggaali y’omukka mu Uganda ku mulembe gw'obukulembeze bw’amatwale. Ejjinja ly’omusingi gwa yeekaalu eno, lyateekebwawo mu 1954 era ne limalirizibwa mu 1964. Ye yeekaalu ya Shikma eyasooka okuzimbibwa ebweru wa Buyindi. Ekizimbe kino kyazimbibwa nga tekirina kyuma oba kyuma kyonna okuva ku musingi okutuuka ku dome yaakyo esoba mu myaliriro ena.]]
=== Obwakabaka bwa Bungereza ===
Mu 1895, okuzimba [[:en:Uganda_Railway|oluguudo lw’eggaali y’omukka olwa Uganda Railway]] kwatandika. Kkampuni ya [[:en:Imperial_British_East_Africa_Company|Imperial British East Africa Company]] yawa [[:en:Alibhai_Mulla_Jeevanjee|Alibhai Mulla Jeevanjee]], agenti abeera e [[:en:Karachi|Karachi]], endagaano y’okuleeta abakozi abeetaagisa. Jeevanjee yaleeta abakozi be okuva mu kitundu kya [[:en:Punjab,_British_India|Punjab]] mu aatwale ga Bungereza mu Buyindi. <ref name="US7">Uganda Society, The Uganda Journal, Kampala, 1948, p.7</ref> Ekibinja ekyasooka okutuuka kyalimu abasajja 350, era mu bbanga ery’emyaka mukaaga, abasajja 31,895 be baakola ku pulojekiti eno. Abamu baafa, abalala ne baddayo e Buyindi ng’endagaano zaabwe ziwedde, ate abalala ne basalawo okusigala. Oluvannyuma omuwendo gw'abantu gwanywezebwa abasuubuzi b'e [[:en:Gujarat|Gujarati]] abayitibwa "abasaabaze Abayindi", bombi Abahindu n'Abasiraamu abaali basenguka olw'eddembe abajja okuweereza ebyetaago by'ebyenfuna by'abakozi abaali mu ndagaano n'okulinyisa emikisa gy'abwe mu byenfuna.<ref name="Springer Science & Business Media">Ember, Melvin (30 November 2004)</ref><ref>Hiralal, Kalpana (1994).</ref>
=== Omulembe ogw’oluvannyuma ogw’Abangereza ===
Ekiseera bwe kyagenda kiyitawo, Abayindi baakulaakulana era ne bawamba ekitundu ekisinga obunene mu by'enfuna bya Uganda, ng’abamu bakola omulimu gw’okubeera ‘abalabirizi b’amatwale’ eri gavumenti ya Bungereza, ekyaviirako okwetamwa n’okukyawa [[:en:Anti-Indian_sentiment|abantu abava mu Buyindi]] . <ref name="Springer Science & Business Media">{{Cite book |last=Ember |first=Melvin |date=30 November 2004 |title=Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume II: Diaspora Communities |url=https://books.google.com/books?id=7QEjPVyd9YMC&q=passenger+indians+uganda&pg=PA290 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=9780306483219 |access-date=26 October 2017}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEmber2004">Ember, Melvin (30 November 2004). </cite></ref> Obusungu buno bwajja mu biseera bya [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ng'ayita mu lutalo lw'amagye olw'[[:en:1971_Ugandan_coup_d'état|okumujja mu buyinza]] mu 1971. Omwaka ogwaddako, Amin yalagira [[:en:Expulsion_of_Asians_from_Uganda|okugoba Abayindi mu Uganda]] . <ref>Dowden, Richard (4 August 1992).</ref> N'ekyavaamu, Abayindi abasinga baasenguka ne bagenda mu Bungereza, Canada, [[Amerika]], n'awalala ne batandika okuddamu okuzimba obulamu bwabwe. Kyokka oluvannyuma lw'okufa kwa Amin, Abayindi abalala abazaalibwa mu Uganda baatandika okusenguka ne baddayo. <ref>Cohen, Ronald Lee, 1944- (1997).</ref> <ref>Rajani, Rupal (6 August 2012).</ref>
== Bannayuganda abamanyiddwa nga bava mu Buyindi ==
* [[:en:Shimit_Amin|Shimit Amin]] - Dayirekita wa firimu Omuyindi
* [[:en:Akbar_Baig|Akbar Baig]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Miraj_Barot|Miraj Barot]] - omusuubuzi
* [[:en:Nehal_Bibodi|Nehal Bibodi]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Anup_Singh_Choudry|Anup Singh Choudry]] - Eyali omulamuzi wa kkooti enkulu mu Uganda
* [[:en:Hasmukh_Dawda|Hasmukh Dawda]] - omusuubuzi
* [[:en:Asif_Din|Asif Din]] - omuzannyi wa cricket Omuzungu
* [[:en:Mobina_Jaffer|Mobina Jaffer]] - Senator wa Canada
* [[:en:Rahim_Jaffer|Rahim Jaffer]] - Eyali omubaka wa Canada era Omusiraamu eyasooka okulondebwa mu lukiiko lwa Canada
* [[:en:Avan_Jogia|Avan Jogia]] - Munnakatemba Omucanada <ref>Jogia, Avan [@AvanJogia] (7 March 2015).</ref>
* [[:en:Mohamed_Keshavjee|Mohamed Keshavjee]] - Omutabaganya w'amaka mu nsi yonna
* [[:en:Salma_Lakhani|Salma Lakhani]] - [[:en:Lieutenant_Governor_of_Alberta|Lieutenant Gavana wa Alberta]] ow'omulundi ogwa 19
* [[:en:Sikander_Lalani|Sikander Lalani]] - Omugagga w'ebyuma mu Uganda
* [[:en:Mayur_Madhvani|Mayur Madhvani]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Mahmood_Mamdani|Mahmood Mamdani]] - Munnabyanjigiriza mu Uganda
* [[:en:Zohran_Mamdani|Zohran Mamdani]] - Munnabyabufuzi Omumerika, eyazaalibwa mu Uganda
* [[:en:Irshad_Manji|Irshad Manji]] - Omuwandiisi w'ebitabo Omucanada
* [[:en:Jayesh_Manek|Jayesh Manek]] - musiga nsimbi w'Abayindi
* [[:en:Bharat_Masrani|Bharat Masrani]] - akulira kkampuni ya [[:en:TD_Canada_Trust|TD Canada Trust]]
* [[:en:Shekhar_Mehta|Shekhar Mehta]] - Ddereeva w'emmotoka z'empaka mu Kenya
* [[:en:Peter_Nazareth|Peter Nazareth]] - Munnayuganda-Omumerika omuzannyi wa firimu
* [[:en:Rajat_Neogy|Rajat Neogy]] - Munnayuganda-Omumerika, Omutontomi, omutandiisi era Omuwandiisi eyasooka owa [[:en:Transition_Magazine|Transition Magazine]]
* [[:en:Nandikishore_Patel|Nandikishore Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Uganda
* [[:en:Chirag_Patel_(rapper)|Chirag Patel]] - Omuyimbi wa Rap okuva e Norway
* [[:en:Jitendra_Patel|Jitendra Patel]] - Omuzannyi wa cricket mu Canada
* [[:en:Kash_Patel|Kash Patel]] - [[:en:Director_of_the_Federal_Bureau_of_Investigation|Dayirekita w'ekitongole ekivunaanyizibwa ku kunoonyereza]] ow'omwenda
* [[:en:Priti_Patel|Priti Patel]] - Munnabyabufuzi Omuzungu
* [[:en:Half_Waif|Nandi Rose Plunkett]] - muyimbi Omumerika
* [[:en:Fadilah_Mohamed_Rafi|Fadilah Mohamed Rafi]] - Omuzannyi wa badminton mu Uganda
* [[:en:Sudhir_Ruparelia|Sudhir Ruparelia]] - Munnayuganda omusuubuzi
* [[:en:Omar_Sachedina|Omar Sachedina]] - Munnamawulire wa Canada
* [[:en:Naomi_Scott|Naomi Scott]] - munnakatemba era omuyimbi Omungereza
* [[:en:Mukesh_Shukla|Mukesh Shukla]] - Munnamakolero mu Uganda
* [[:en:Kashif_Siddiqi|Kashif Siddiqi]] - Omuzannyi w'omupiira mu Bungereza
* [[:en:Wilfred_de_Souza|Wilfred de Souza]] - Munnabyabufuzi era [[:en:Chief_Minister_of_Goa|Katikkiro wa Goa]]
* [[:en:Walter_de_Sousa|Walter de Sousa]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Imtiaz_Sheikh|Imtiaz Sheikh]] - omuzannyi wa field hockey omuyindi
* [[:en:Supra_Singhal|Supra Singhal]] - Omuwuzi wa Uganda
* [[:en:Shailesh_Vara|Shailesh Vara]] - Munnabyabufuzi mu Bungereza
* [[:en:Arif_Virani|Arif Virani]] - [[:en:Attorney_General_of_Canada|Ssaabawolereza wa gavumenti ya Canada]] ow'omulundi ogwa 53
* [[:en:Charlotte_Emma_Aitchison|Charli XCX]] - Omuyimbi Omuzungu
== Laba ne ==
* [[:en:India–Uganda_relations|Enkolagana ya Buyindi ne Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebirala eby'okusomako ==
* {{Cite journal |last=Kumar |first=Mukesh |date=2011 |title=Indians in Post-War Uganda, 1948-62 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=72 |pages=1096–1106 |issn=2249-1937 |jstor=44145722}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* Abayindi ababeera mu nsi endala mu Afrika
* Abayindi b’omu Buvanjuba bwa Afrika
{{Indian diaspora}}{{Ethnic groups in Uganda}}
bb8trlqww9ai34k6ro1bz3a08lh2wuw
Herbert Kajumba
0
11757
77559
56954
2026-10-29T09:08:48Z
Thomas Eddie Irigei
11996
converted reference
77559
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Herbert Kajumba''' (yazaalibwa 21 Ogwolubereberye 1950) Munnayuganda muzannyi wa [[:en:Field_hockey|hockey]]. Yavuganya mu [[:en:Field_hockey_at_the_1972_Summer_Olympics|mpaka z'abasajja]] mu [[:en:1972_Summer_Olympics|mizannyo gya Olympics egy'omusana mu 1972]] . <ref name="SportsRef">{{Cite book |date=2026-08-30 |title=Bill Mallon |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bill_Mallon&oldid=1372153143 |language=en}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
lbn03f3xdk08i632gfkbl7kmbkzb3tp
Peter Lomongin
0
11778
77553
72273
2026-10-29T06:46:47Z
Rodney Rwagi
11008
Naggyawo link ey'ebweru
77553
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Lomongin''' (1944-2006) yali [[Mulabirizi omukulisitaayo/ omupolotesitante]] mu [[Uganda]]: Yali [[Mulabirizi w'e Karamoja]] okuva mu 1987 okutuusa lwe yafa.
Lomongin yasomera mu [[yunivasite ya Uganda Christian]] [[naatuuzibwa]] mu 1973. Yaweereza mu [[Bulabirizi bw'e Soroti]] okutuusa mu 1976 lwe yafuuka [[Ssaabadinkoni]] w'e [[Karamoja]].
== Ebijuliziddwa ==
# Church of Uganda
# New Vision
# [[:en:Crockford's_Clerical_Directory|Crockford's Clerical Directory]] 96th Edition (2000/2001) p618: London; [[:en:Church_House_Publishing|Church House]]; 2000 {{ISBN|0-7151-8106-8}}
{{Reflist|1}}
[[Category:Eddiini mu Buganda]]
eta6t6yqa0f0xzfe388vipcvngjdsn7
John Patrick Kakande
0
12058
77550
43164
2026-10-29T06:05:34Z
Brenda Namulinda
9846
77550
wikitext
text/x-wiki
'''Jonah Patrick Kakande''' aka '''Patrick Kakande''' (Yazaalibwa nga 25 Ogwokuna, 2003). Munnayuganda omuzannyi w'omupiira gw'ebigere omukugu nga mu kiseera kino azannyira mu ttiimu ya [[:en:SC_Villa|SC Villa]] ng'omuteebi eyasiimibwa ng'omuzannyi asinga okuba ow'omuwendo mu sizoni ya 2023/24 mu [[:en:Uganda_Premier_League|Uganda Premier League]], era yawangula engule ya Pilsner Man of the match nga SC Villa ewangula Busoga United ku ggoolo 2:0 mu kisaawe kya Muteesa II e Wankulukuku. <ref>{{Cite web |last=Mwanguhya |first=Andrew |date=2023-11-30 |title=Kakande inspires Villa victory over Busoga |url=https://upl.co.ug/kakande-inspires-villa-victory-over-busoga/ |access-date=2026-10-29 |website=Uganda Premier League - Official Website |language=en-US}}</ref> <ref>https://upl.co.ug/villas-kakande-sweeps-accolades-at-upl-awards/</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa Rose Namale (Maama) ne Francis Ssebumpejje (Taata). <ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/kakande-yearns-for-more-titles-cranes-call--4631596</ref> Okusoma kwe yakutandikira mu ssomero lya Mengo Primary School, nga eno gye yasomera pulayimale, nga ku Rubaga Martyrs SS, Caltec SS ne Kitovu gye yasomera siniya. <ref name=":0" />
== Omulimu gw'omupiira ==
Omupiira Jonah yagutandikira mu Mydel Academy, Sparta 09 Academy, Rubaga Martyrs SS, Caltec SS, Kitovu nga tannayingira SC Villa. <ref name=":0" /> Yazannya emipiira 18 n'ateeba ggoolo 8 mu SC Villa mu sizoni ya 2023/24. <ref>{{Cite web |url=https://upl.ug/player/patrick-jonah-kakande-sc-villa-29/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-28 |archive-date=2025-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319183315/https://upl.ug/player/patrick-jonah-kakande-sc-villa-29/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
0rvxw04uqpl9p7sdb1wdawsq7l8692x
77551
77550
2026-10-29T06:05:49Z
Brenda Namulinda
9846
77551
wikitext
text/x-wiki
'''Jonah Patrick Kakande''' aka '''Patrick Kakande''' (Yazaalibwa nga 25 Ogwokuna, 2003). Munnayuganda omuzannyi w'omupiira gw'ebigere omukugu nga mu kiseera kino azannyira mu ttiimu ya [[:en:SC_Villa|SC Villa]] ng'omuteebi eyasiimibwa ng'omuzannyi asinga okuba ow'omuwendo mu sizoni ya 2023/24 mu [[:en:Uganda_Premier_League|Uganda Premier League]], era yawangula engule ya Pilsner Man of the match nga SC Villa ewangula Busoga United ku ggoolo 2:0 mu kisaawe kya Muteesa II e Wankulukuku. <ref>{{Cite web |last=Mwanguhya |first=Andrew |date=2023-11-30 |title=Kakande inspires Villa victory over Busoga |url=https://upl.co.ug/kakande-inspires-villa-victory-over-busoga/ |access-date=2026-10-29 |website=Uganda Premier League - Official Website |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mwanguhya |first=Andrew |date=2024-06-30 |title=Villa’s Kakande sweeps accolades at UPL Awards |url=https://upl.co.ug/villas-kakande-sweeps-accolades-at-upl-awards/ |access-date=2026-10-29 |website=Uganda Premier League - Official Website |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa Rose Namale (Maama) ne Francis Ssebumpejje (Taata). <ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/kakande-yearns-for-more-titles-cranes-call--4631596</ref> Okusoma kwe yakutandikira mu ssomero lya Mengo Primary School, nga eno gye yasomera pulayimale, nga ku Rubaga Martyrs SS, Caltec SS ne Kitovu gye yasomera siniya. <ref name=":0" />
== Omulimu gw'omupiira ==
Omupiira Jonah yagutandikira mu Mydel Academy, Sparta 09 Academy, Rubaga Martyrs SS, Caltec SS, Kitovu nga tannayingira SC Villa. <ref name=":0" /> Yazannya emipiira 18 n'ateeba ggoolo 8 mu SC Villa mu sizoni ya 2023/24. <ref>{{Cite web |url=https://upl.ug/player/patrick-jonah-kakande-sc-villa-29/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-28 |archive-date=2025-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319183315/https://upl.ug/player/patrick-jonah-kakande-sc-villa-29/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
95tniuxc94huo263elsolq3rzii9mzh
77552
77551
2026-10-29T06:06:04Z
Brenda Namulinda
9846
77552
wikitext
text/x-wiki
'''Jonah Patrick Kakande''' aka '''Patrick Kakande''' (Yazaalibwa nga 25 Ogwokuna, 2003). Munnayuganda omuzannyi w'omupiira gw'ebigere omukugu nga mu kiseera kino azannyira mu ttiimu ya [[:en:SC_Villa|SC Villa]] ng'omuteebi eyasiimibwa ng'omuzannyi asinga okuba ow'omuwendo mu sizoni ya 2023/24 mu [[:en:Uganda_Premier_League|Uganda Premier League]], era yawangula engule ya Pilsner Man of the match nga SC Villa ewangula Busoga United ku ggoolo 2:0 mu kisaawe kya Muteesa II e Wankulukuku. <ref>{{Cite web |last=Mwanguhya |first=Andrew |date=2023-11-30 |title=Kakande inspires Villa victory over Busoga |url=https://upl.co.ug/kakande-inspires-villa-victory-over-busoga/ |access-date=2026-10-29 |website=Uganda Premier League - Official Website |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mwanguhya |first=Andrew |date=2024-06-30 |title=Villa’s Kakande sweeps accolades at UPL Awards |url=https://upl.co.ug/villas-kakande-sweeps-accolades-at-upl-awards/ |access-date=2026-10-29 |website=Uganda Premier League - Official Website |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa Rose Namale (Maama) ne Francis Ssebumpejje (Taata). <ref name=":0">{{Cite web |date=2024-05-22 |title=Kakande yearns for more titles, Cranes call |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/kakande-yearns-for-more-titles-cranes-call--4631596 |access-date=2026-10-29 |website=Monitor |language=en}}</ref> Okusoma kwe yakutandikira mu ssomero lya Mengo Primary School, nga eno gye yasomera pulayimale, nga ku Rubaga Martyrs SS, Caltec SS ne Kitovu gye yasomera siniya. <ref name=":0" />
== Omulimu gw'omupiira ==
Omupiira Jonah yagutandikira mu Mydel Academy, Sparta 09 Academy, Rubaga Martyrs SS, Caltec SS, Kitovu nga tannayingira SC Villa. <ref name=":0" /> Yazannya emipiira 18 n'ateeba ggoolo 8 mu SC Villa mu sizoni ya 2023/24. <ref>{{Cite web |url=https://upl.ug/player/patrick-jonah-kakande-sc-villa-29/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-28 |archive-date=2025-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319183315/https://upl.ug/player/patrick-jonah-kakande-sc-villa-29/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
gqda5kgg2x8wy0vu2n3q9ssgyk674lz
Kibe Clan
0
12561
77603
71827
2026-10-29T10:35:04Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77603
wikitext
text/x-wiki
'''Ekika ky'e Kibe''' ky'ekimu ku [[:en:Clan|bika]] ebingi mu [[Buganda|Bwakabakabwa Buganda]] . Ekibe linnya lya [[:en:Luganda|Luganda]] ekitegeeza [[:en:Fox|Kibe]] . [[:en:Clan|Ekika]] ky'e Kibe kyaliwo ku mulembe gwa Ssekabaka [[:en:Kintu|Kintu]] . Omukulu w’ ekika bamuyita Muyige. Obutaka bwa Muyige busangibwa e Wantaayi mu Kyaggwe, kati ye [[:en:Mukono_District|disitulikiti y'e Mukono]]. Abantu b’e kika ky’e Kibe baasooka kusenga Busujju nga tebannagenda Kyaggwe kati [[:en:Mukono_District|disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.obutaka.com/en/clans/clan-history/kibe-history |title=Archive copy |access-date=2026-01-20 |archive-date=2024-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213101522/https://www.obutaka.com/en/clans/clan-history/kibe-history |url-status=dead }}</ref>
== Ensibuko ==
Awo olwatuuka, Ssekabaka [[:en:Juuko_of_Buganda|Jjuuko]] yalagira muto we Omulangira [[:en:Kayemba_of_Buganda|Kayemba]] agende awambe amatwaale g’e [[:en:Buvuma_Island|Buvuma]] . Omulangira [[:en:Kayemba_of_Buganda|Kayemba]] yagenda n'ab'ekika ky'e Kibe bangi okulwanirira ettaka ly'e [[:en:Buvuma_Island|Buvuma]] .<ref>{{Cite web |title=Kibe Clan |url=https://distinction.fyi/e/Q124632982 |access-date=2026-10-29 |website=Distinction |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’okuwangula obulungi [[:en:Buvuma_District|Buvuma]], abamu ku basajja be okuva mu Kika ky’e Kibe baasenga eyo. Okuva e [[:en:Buvuma_Island|Buvuma]] abamu ku bbo ne basenga e [[:en:Busoga|Busoga]] . Omulangira Kayemba bwe yaddayo mu [[:en:Buganda|Buganda]] okuva [[:en:Buvuma_Island|e Buvuma]], bangi ku b'ekika ky'e Kibe baddayo naye. Baatuukira ku mwalo gwa Kigaya era wano we baasobola okufuna ettaka ku nsozi ezeetoolodde omwalo Kiyaga ku kyalo Makindu. Era baafuna ettaka e [[:en:Buikwe|Buikwe]] nga kw’otadde n’ebitundu ebyetooloddewo n’ebifo ebirala nga Buzaana ne Bugolo. <ref name=":1"/>
Ekika kya Kibe kyamanyikibwa nnyo ku mulembe gwa [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka]] [[:en:Semakookiro_of_Buganda|Ssemakookiro]] eyafuga wakati wa 1779-1794. <ref name=":1"/>
== Omulimu omukulu ==
Ekika ky'e Kibe kyaweebwa omulimu gwa " ''Obasenero bw'omwenge gwa Kabaka'' " ekitegeeza "Abakulu abakola omwenge gwa [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka]]" Ekitiibwa kino baakifuna okuva mu [[:en:Nvuma_Clan|Kika ky'e Nvuma]] . Baafuna omulimu guno ku mulembe gwa Ssekabaka Ssemakokiro. <ref name=":1"/>
== Ensibuko y’omulimu Omukulu ==
Waliwo omusajja ayitibwa Kyasanku eyali ow'e kika ky'e Kibe, yagenda okubeera [[:en:Prince|n'Omulangira]] [[:en:Semakookiro_of_Buganda|Ssemakookiro]] bwe yali abeera e Nnamwezi mu Kyaggwe kati [[:en:Mukono_District|Disitulikiti y'e Mukono]]. Eno Omulangira gyeyali atekateekera basajja be okulumba muganda we [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka]] [[:en:Jjunju_of_Buganda|Jjunju]] . <ref name=":1"/>
Kyasanku yali wa magye ga Ssemakokiro, kale bwe baali bagenda okulwanyisa [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka]] Jjunju, [[:en:Prince|Omulangira]] Ssemakokiro yasaba Kyasanku amuwe ku mwenge. Mu kiseera ekyo, Kyasanku yali alowoozezza ku ky’okunywa omwenge n’oluseke. Kino kyaviirako [[:en:Prince|Omulangira]] okubuuza Kyasanku kiki ekyatuuka ku mwenge gweyali ataddemu oluseke. Yabuuza nti," ''Omwenge gwange gw'osimbyemu Oluti gubade ki?'' " ekitegeeza mu ngeri ennyangu nti,"Kiki ekituuse ku mwenge gwange mw'otaddemu ol''uti'' ?" Kyasanku yaddamu nti," ''Oluti olwo lujja kukunywesa bulungi omwenge nga teguyinza na kukuyiikira'' ." ekitegeeza nti ," ''oluti'' lujja kukusobozesa okunywa obulungi omwenge gwo era teguyinza kukuyikako." Olwo [[:en:Prince|Omulangira]] n’asalawo okukozesa oluseka ng'anywa omwenge era n’ategeera nti ekyokunywa kikulukuta bulungi era ng’okukozesa oluti kyali kyangu era nga kimuwa emirembe. Kale, okuva olwo, buli lwe yayagalanga ekyokunywa, ng’asaba Kyasanku amuleetere omwenge wamu n’oluti. Wano Omulangira weyatandikira okuyita Kyasanku,"Sseruti, ndeteera ku mwenge gwange nyweeko" ekitegeeza nti, "Sseruti, leeta omwenge gwange nsobole okunywa." Bwatyo Kyasanku bwe yatuuka okutuumibwa erinnya lya Sseruti. Sseruti kiva mu kigambo ''Oluti'' ekitegeeza omuggo. <ref name=":1"/>
Oluvannyuma [[:en:Prince|lw’Omulangira]] [[:en:Semakookiro_of_Buganda|Ssemakookiro]] okulwana n’okuwangula mukulu we [[:en:Jjunju_of_Buganda|Jjunju]], e[[:en:Nvuma_Clan|Kika ky’e Nvuma]] yakijjako omulimu gw'obukulu bw'okusogola omwenge n’aguwa Sseruti eyazuula engeri y’okunywa omwenge oluseke-Oluti. <ref name=":1"/>
== Ebikwata ku kika ==
{| class="wikitable"
|+
! Ekika
! Obubaka
|-
| Ekika
| Kibe
|-
| Omuziro
| Mpiri
|-
| Omukulu w'Ekika (Omutaka) .
| Muyige
|-
| Obutaka
| Buluutwe, Kyaggwe
|-
| Omubala
| Kibe Kibe: Kimaze okulya, kyekubye ensiko, Kyasanku bakuzaala wa ? Wambogwe,
Kabaka bwanywa anyway nvuba, Muyige bwakwana gw'akwana amalirira, Muyige waddalu waddalu. <ref>{{Cite web |title=Kibe |url=https://www.obutaka.com/en/clans/kibe |access-date=2024-02-12 |website=www.obutaka.com |archive-date=2024-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126070018/https://www.obutaka.com/en/clans/kibe |url-status=dead }}</ref>
|}
== Era laba ==
* [[:en:Mpindi_clan|Ekika kya Mpindi]]
* [[:en:Buganda|Buganda]]
* [[:en:Kabaka_of_Buganda|Kabaka wa Buganda]]
* [[:en:Mpologoma_Clan|Ekika kya Mpologoma]]
* [[:en:Lugave_Clan|Ekika kya Lugave]]
* [[:en:Nvuma_Clan|Ekika kya Nvuma]]
* [[:en:Njaza_Clan|Ekika kya Njaza]]
* [[:en:Nvubu_Clan|Ekika kya Nvubu]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
[[Category:Ebika by'Abaganda]]
[[Category:Buganda]]
bb114px5o625js6g3afyx50lypwlj8d
June Holst-Roness, omuwandiisi w’ebitabo
0
12713
77574
71643
2026-10-29T10:15:28Z
Thomas Eddie Irigei
11996
removed external link
77574
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''June Bernice Matilda Holst-Roness''' (Gwamukaaga 10, 1929 – Gwakubiri 14, 2008) yali meeya wa [[:en:Freetown,_Sierra_Leone|Freetown, Sierra Leone]] wansi wa gavumenti ya [[:en:All_People's_Congress|APC]] eya [[:en:Siaka_Stevens|Siaka Stevens]] . June Holst-Roness ye yali [[:en:Mayor_of_Freetown|Meeya wa Freetown]] omukyala owookubiri . Mu kisanja kye ekibuga kino kyayungibwa ne [[:en:Kingston_upon_Hull|Hull]] mu [[:en:England|Bungereza]] .
Yatendekebwa [[:en:Medical|ng’omusawo w’ebyobulamu]] era n’akulaakulanya enteekateeka z’ebyobulamu by’abakyala mu [[Sierra Leone]] era yaweerezaako nga pulezidenti w’ekibiina kya Family Planning mu Sierra Leone mu 1976. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
Yassa essira ku kugaziya okufuna [[:en:Family_planning_services|empeereza y’okuteekateeka amaka]] okusobola okukola ku kusoomoozebwa kw’obulamu bwa bamaama n'abaana. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
== Ebyafaayo ==
June Holst-Roness yazaalibwa Adjuah Spaine. Yasoma [[:en:Medicine|obusawo]] ku Yunivasite ya [[:en:St._Andrews_University|St. Andrews]] mu [[:en:Scotland|Scotland]] era eyo gye yasisinkanira bba [[:en:Norwegians|Omunorway]] nga muyizi, Rolv Holst-Roness. <ref name="auto">{{Cite web |date=2018-03-21 |title=Sierra Leone Elects First Female Mayor Since 1980 - African Leadership Magazine |url=https://www.africanleadershipmagazine.co.uk/sierra-leone-elects-first-female-mayor-since-1980/ |access-date=2026-03-02 |language=en}}</ref>
Holst-Roness yakolanga omusawo w’abakyala n’okuzaala era y’omu ku bakyala Abaddugavu abaasooka okuyitibwa okukyalira China. Essomero lya munisipaali mu Freetown, Dr. June Holst-Roness Municipal School, oluvannyuma lyatuumibwa erinnya lye nga bamusiima olw’ebintu bye yakola nga meeya era ng’omusawo. <ref name="auto"/>
== Ebyobufuzi bye ==
June Holst-Roness yakwatagana n’ekibiina kya [[:en:All_People's_Congress|All People’s Congress]] (APC), ekyali ekibiina ky’ebyobufuzi ekisinga obunene mu Sierra Leone wansi wa Pulezidenti Siaka Stevens okuva mu 1971 okutuuka mu 1985. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
Ye musawo omukyala yekka ey'alabirira Stevens, era kino kyamuleetera okuseemberera ekiti kya bakulembeze oluvannyuma lw’ameefuga ng’obukugu mu by’obujjanjabi buteereddwa ku mwanjo okusobola okutebenkeza eggwanga n’enkulaakulana. Nga tannayingira byabufuzi mu butongole, Holst-Roness yalaga obukulembeze bw’ekitundu ng’ayita mu bwapulezidenti bw'ekibiina ky'okuteekateekera amaka ekya Sierra Leone, ekyatandikibwawo mu 1970, ng’essira aliteeka ku nteekateeka z’ebyobulamu by’abantu nga obujjanjabi bw’obutazaala okukola ku nsonga z’embeera z’abantu ng’obutakwatagana mu bufumbo , kaweefube eyali akwatagana wanu ne APC ng'essira eriteeka ku nzirukanya y’abantu n’obulamu obulungi mu ggwanga eririna eby’obugagga ebitono. Omulimu guno nga talina kibiina kwe y'ekubiira naye nga gulina obuyinza gwamusikkiriza okuyingira ebyobufuzi, okusobola okugaziya obuweereza bwe byobulamu mu nfuga ya Sierra Leone ey’ekibiina ekimu. <ref name="auto"/>
== Ensonda ==
* <nowiki>http://news.sl/drwebsite/okufulumya/ekiwandiiko_20057723.shtml</nowiki>
* [http://cocorioko.net/app/index.php?option=com_content&task=view&id=435&Itemid=1 http://cocorioko.net/app/index.php?option=com_ebirimu&omulimu=okulaba&id=435&Itemid=1]
* [https://web.archive.org/web/20221111093521/http://www.peepsierraleone.com/news/templates/article.asp?articleid=158&zoneid=7 http://www.peepsierraleone.com/amawulire/ebikozesebwa/ekiwandiiko.asp?articleid=158&zoneid=7]
* [https://web.archive.org/web/20141129064131/http://www.fssgukbranch.com/portfolio/mayor-june-holst-roness/ http://www.fssgukbranch.com/portfolio/meeya-june-omusolo-omukulu/]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
[[Category:Abasawo mu Uganda]]
e9kj2d69cv675o1lnqsvh2yub19b78d
Nalongo Hadijah
0
12878
77554
72513
2026-10-29T06:50:18Z
Rodney Rwagi
11008
nyongedemu Nteenvu
77554
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
'''Nalongo Hadijah''' (yazaalibwa nga 26 ogw'ekkuminebiri (Nteenvu) mu 2000) muzannyi wa mupiira [[Yuganda|mu Uganda]] era azannyira nga mukwasi wa [[:en:Goalkeeper_(association_football)|ggoolo]] ya [[She Corporates Football club|She Corporate FC]] mu [[:en:FUFA_Women_Super_League|liigi ya FUFA Women Super League]] . <ref>{{Cite web |date=2024-10-18 |title=Crested Cranes provisional squad for DR Congo duty named |url=https://sports.mtn.co.ug/2024/10/18/crested-cranes-provisional-squad-for-dr-congo-duty-named/ |access-date=2024-11-29 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Apio |first=Nicole |date=2024-10-18 |title=Provisional Crested Cranes Squad Announced for DR Congo Friendlies |url=https://nbssport.co.ug/2024/10/18/provisional-crested-cranes-squad-announced-for-dr-congo-friendlies/ |access-date=2024-11-29 |website=NBS Sport |language=en-US |archive-date=2024-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241201221349/https://nbssport.co.ug/2024/10/18/provisional-crested-cranes-squad-announced-for-dr-congo-friendlies/ |url-status=dead }}</ref>
== Okulonda emirimu ==
Nalongo Hadijah ayogerwako ng’agamba nti:
"Bazadde bange tebaayagala nnyo muzannyo gwa mupiira, era mu butuufu tebakkiriza nti n'abawala balina obusobozi okuzannya omupiira," Nalongo bwe yeegattako. Kitaawe naddala yali mukakali ku kuva awaka okugenda okutendekebwa. Wabula muganda we, Seku Rajabu naye eyazannyanga omupiira, yafuuka muntu wa maanyi nnyo era n’amuwa amagezi, n’aggulawo ekkubo ly’olugendo lwe olw’omupiira. <ref name=":0">{{Cite web |date=2024-11-27 |title=Star Profile: I Spent almost 3 Months In National Team Camp, Cut off on the Last day, Missed University Exams- The Heart Touching Story of Nalongo Hadijah {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/st-profile-i-spent-almost-3-months-in-national-team-camp-cut-off-on-the-last-day-missed-campus-exams-the-heart-touching-story-of-hadija-nalongo/ |access-date=2024-11-29 |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko y’Ebyenjigiriza ==
Hadijah Nalongo yatandika okusoma mu Nakaloke Primary School mu Disitulikiti y’e Mbale, gye yamalira ebigezo ebyekibiina ekyomusanvu ebya Primary Leaving Examination (PLE) mu 2013. Oluvannyuma yasomera Nakaloke Secondary School mu 2014 nga tannakyuka n’agenda mu Highway Secondary School mu [[Sironko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Sironko]], gye yasomera okuva mu 2015 okutuuka mu 2016. Mu 2017, yagenda mu St. Noa Girls Essomero lya siniya ku luguudo lwa Zzana-Entebbe, gye yafunira satifikeeti ye eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE) mu 2017 ne 2019. <ref name=":0"/>
== Olugendo lw'omupiira ==
Hadijah Nalongo, yasooka kuzannya [[:en:Netball|netball]] nga tannazuula bwagazi bwe mu mupiira mu 2015. Olugendo lwe mu mupiira lwatandika bwe yalaba Namaganda Zaituna, omuzannyi wa [[:en:Kampala_Queens_FC|Kampala Queens FC]], ng’ayita ewuwe buli ku makya ng’agenda okutendekebwa. Olw’okwewuunya, Nalongo yayimiriza Zaituna olunaku lumu n’amubuuza oba asobola okumwegattako. Zaituna ng’awagira ekirowoozo kino yayogeddeko n’omutendesi we, Bulolo Shaban eyayanirizza Nalongo mu ttiimu.
Wadde nga mu kusooka yali muzannyi wa netball mu Nakaloke Secondary School, Nalongo yali alowooza nti obukugu bwe mu kukwata emipiira busobola okuvvuunulwa mu kukuuma ggoolo. Oluvannyuma lw’okutegeezebwa ku ky’okusobola okufuna [[:en:Scholarship|sikaala]], yamatiza bazadde be era n’afuna mangu sikaala y’ebyemizannyo enzijuvu okuva mu ssomero lya Highway Secondary School e Sironko.
Mu mizannyo gy’omupiira egya USSSA e Masindi mu 2016, ekitone kya Nalongo kyasikiriza abantu okuva mu masomero agatali gamu, era n’alonda essomero lya St. Noa Girls Secondary School e Zzana okugenda mu maaso n’okusoma n’omupiira. Oluvannyuma lw’okutikkirwa, yazannyira Uganda Christian University (UCU) okumala sizoni bbiri n’alyoka yeegatta ku She Corporate FC mu 2024, essuula empya mu mupiira gwe ogw’ekikugu. <ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=She Corporate alive again |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/she-corporate-alive-again-4668218 |access-date=2024-11-29 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=Marsha |first=Ahmed |date=2023-11-21 |title=Crested Cranes to face Morocco in international friendlies, coach Botes summons provisional squad |url=https://www.fufa.co.ug/crested-cranes-to-face-morocco-in-international-friendlies-coach-botes-summons-provisional-squad/ |access-date=2024-11-29 |website=FUFA: Federation of Uganda Football Associations |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-10-18 |title=Botes names Crested Cranes squad ahead of friendly games |url=https://thetouchlinesports.com/botes-names-crested-cranes-squad-ahead-of-friendly-games/ |access-date=2024-11-29 |website=The Touchline Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebituukiddwaako ==
{| class="wikitable"
|+
! OMWAKA
! OLUBU
! EKIRABO
|-
| 2023. 2023
| Okusoma
| Dipulooma mu by’obusuubuzi
|-
| 2023. 2023
| Ttiimu y'eggwanga (Omupiira)
| Okuyita ttiimu y'eggwanga
|-
| 2021. Omuntu w’abantu
| Emizannyo gya Yunivasite y'ensi yonna
| Gloves za Zaabu
|}
Mu 2023, yalondebwa ng’omukwasi wa ggoolo asinga mu mizannyo gya yunivasite mu nsi yonna e [[Yekaterinburg]], [[Rwasha|Russia]], omutindo gwe ogw’enjawulo wakati w’ebikondo gye gwamufunira engule ya Golden Gloves. Oluvannyuma mu 2024, Nalongo yaddamu okusiimibwa ng'omukwasi wa ggoolo asinga mu mpaka za Uganda Women's Cup.
== Omulimu gwa kiraabu ==
{| class="wikitable"
|+
! OMWAKA
! KIBIRABO
|-
| 2015-2016
| Essomero lya siniya erya Highway (Sironko) .
|-
| 2017-2019
| Essomero lya St Noa Girls Secondary School
|-
| 2020-2023
| UCU Lady Bakalidinaali
|-
| 2024-okutuusa kati
| Ye kkampuni ya Corporate FC
|}
== Omulimu gw’ensi yonna ==
Mu 2023, Hadijah yali omukwasi wa goolo akyasinze era nafuna gilaavuzi eza golodi ku [[:en:FISU_World_University_Games|Univasite yensi yonna mubyemizannyo]] eyategekebwa mu Yekaterinburg, Russia.<ref>{{Cite web |date=2024-10-18 |title=Sheryl Botes names Crested Cranes’ squad to face DR Congo - Africa Top Sports |url=https://en.africatopsports.com/2024/10/18/sheryl-botes-names-crested-cranes-squad-to-face-dr-congo/ |access-date=2024-11-29 |language=en-US |archive-date=2024-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241201103437/https://en.africatopsports.com/2024/10/18/sheryl-botes-names-crested-cranes-squad-to-face-dr-congo/ |url-status=dead }}</ref> Nekirala, Nalongo yafuna okuyitibwa mu tiimu ya bakyala mu Uganda eyitibwa Uganda Women’s National Team (Crested Cranes) mu mipiira gyomukwano egy'ensi yonna ne [[Morocco]] in 2024.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web |title=Crested Cranes to Play Two Friendlies with Morocco : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/crested-cranes-to-play-two-friendlies-with-morocco |access-date=2024-11-29 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-22 |title=Crested Cranes to play Morocco in two International Friendly games |url=https://sports.mtn.co.ug/2023/11/22/crested-cranes-to-play-morocco-in-two-international-friendly-games/ |access-date=2024-11-29 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebijjuliziddwa ==
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
2e9px1t8l7d5hkgrw4do1bkv6nigixa
Diaz Kambere
0
13811
77542
72548
2026-10-28T14:25:31Z
MEvalyn
9841
Added statement
77542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Diaz Kambere''' (yazaalibwa 18 Ogwekkumi, 1985) yali muzannyi wa [[Omupiira ogw'ebigere|mupiira]] era azannyira mu Africa United FC mu liigi y'omupiira ey'obuwangwa obw'enjawulo eya British Columbia. Akola ng’omutendesi omukulu ow’abawala mu Delview Secondary. <ref>https://web.archive.org/web/20140819114740/http://www.msasoccerbc.com/resources/team-directory/player/0/297</ref> Yazaalibwa mu Uganda naye yakiikirira Canada ku mutendera gw’ensi yonna.
== College ne obulamu bw’obukugu obutali bwa kibiina ==
Kambere yazaalibwa mu Uganda, naye n’agenda e Surrey, British Columbia n’aba famire ye ng’akyali muto.[2] Yali musomi ku Centennial Secondary School mu Coquitlam ne John Norquay Elementary School mu Vancouver, yazannyanga omupiira gw’abato mu Vancouver’s Italian Canadian Sports Federation (ICSF) ne Eagle Ridge Rogue Selects mu Coquitlam, BC, era yali memba wa ttiimu ya British Columbia ey’eggwanga ku mutendera gwa U-15, U-16, ne U-18.[2] Oluvannyuma lw’okugenda n’aba famire ye mu Lower Mainland mu 1992 yasoma ku Langara College ate oluvannyuma Trinity Western University, gyeyasomera Human Kinetics ne Psychology.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
7d60cnj3qu0noydj0h7kmjgdyu19kk1
77545
77542
2026-10-28T14:33:45Z
MEvalyn
9841
Added career
77545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Diaz Kambere''' (yazaalibwa 18 Ogwekkumi, 1985) yali muzannyi wa [[Omupiira ogw'ebigere|mupiira]] era azannyira mu Africa United FC mu liigi y'omupiira ey'obuwangwa obw'enjawulo eya British Columbia. Akola ng’omutendesi omukulu ow’abawala mu Delview Secondary. <ref>https://web.archive.org/web/20140819114740/http://www.msasoccerbc.com/resources/team-directory/player/0/297</ref> Yazaalibwa mu Uganda naye yakiikirira Canada ku mutendera gw’ensi yonna.
== College ne obulamu bw’obukugu obutali bwa kibiina ==
Kambere yazaalibwa mu Uganda, naye n’agenda e Surrey, British Columbia n’aba famire ye ng’akyali muto.[2] Yali musomi ku Centennial Secondary School mu Coquitlam ne John Norquay Elementary School mu Vancouver, yazannyanga omupiira gw’abato mu Vancouver’s Italian Canadian Sports Federation (ICSF) ne Eagle Ridge Rogue Selects mu Coquitlam, BC, era yali memba wa ttiimu ya British Columbia ey’eggwanga ku mutendera gwa U-15, U-16, ne U-18.[2] Oluvannyuma lw’okugenda n’aba famire ye mu Lower Mainland mu 1992 yasoma ku Langara College ate oluvannyuma Trinity Western University, gyeyasomera Human Kinetics ne Psychology.
== Omurimo gw'obukugu ==
Kambere akata omukono aha Vancouver Whitecaps eya USL First Division omuri 2006, bwanyima yazaana emizaano 28 omu myaka ebiri n'ekibinja. Okwaikumi na mwenda 6, 2008, akata omukono aha 'kontrakiti y'eizooba rimwe' na Toronto FC kubaasa kuzaana omu muzaano ogwabaire guri ahagati ya Chivas USA, ahabw'okuba tiimu egyo ekaba etaine abazaani mwenda ahabw'emirimo y'ensi yoona.[citation needed]
Okwaikumi na ibiri 10, 2008, Kambere akarekurwa kuruga omu ndagaano ye na Whitecaps.[3] Ahabw'okuba atabaire naabaasa kutunga endagaano y'obukugu, akata omukono na Abbotsford Mariners eya USL Premier Development League omu siizoni ya 2009.[4]
Bwanyima y'obwire bukye bw'okwegyezamu na Surrey United omu Pacific Coast Soccer League, Kambere akaza omu kibinja kya PDL ekirikuhakana na Victoria Highlanders omuri 2010.
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
6pmwxlwiyg4j016v25qrff2g84gwpf6
Harry Cordeaux
0
14160
77607
56854
2026-10-29T11:06:12Z
Thomas Eddie Irigei
11996
Added citation
77607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Meeja '''Sir Harry Edward Spiller Cordeaux''' KCMG CB ( yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminoogumu 1870 – 2 Ogwomusanvu 1943) yali muserikale w'amagye ga Buyindi era omuddukanya w'amatwale era n'afuuka gavana wa [[Yuganda|Uganda]], Saint Helena ne Bahamas.<ref>{{Cite news |date=1943-07-03 |title=SIR HARRY CORDEAUX, BAHAMAS EX-RULER; Cooperated With U. S. Officials to Halt the Rum-Runners |url=https://www.nytimes.com/1943/07/03/archives/sir-harry-cordeaux-bahamas-exruler-cooperated-with-u-s-officials-to.html |access-date=2026-10-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Cordeaux yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminoogumu 1870 mu kibuga Poona ekya Bungereza mu Buyindi. Kitaawe Edward Cordeaux yali mulamuzi mu kibuga Bombay. Yasomera mu ttendekero lya Brighton College ne mu ttendekero lya Cheltenham College. Mu 1888, yawangula sikaala okugenda ku St John's College, Cambridge, n'atikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 1892.<ref name="Ancestry">{{Cite web |title=Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux |url=http://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 |access-date=2011-09-02 |website=Ancestry.com}}</ref><ref>{{Cite book |year=1890 |title=Cheltenham college register, 1841-1889 |url=https://archive.org/details/cheltenhamcolleg00chel |publisher=G. Bell and sons |editor-last=Andrew Alexander Hunter |page=[https://archive.org/details/cheltenhamcolleg00chel/page/376 376]}}</ref>
== Emirimu gye ==
Cordeaux yeegatta ku Indian Staff Corps mu 1895. Yakuzibwa n’afuulibwa Lieutenant mu 1896, Captain mu 1903 ne Major mu 1912. Yayingira mu kitongole ky’ebyobufuzi e Bombay mu 1898, era omwaka ogwo n’alondebwa okuba Assistant Resident e Berbera, mu British Somaliland.<ref name="Ancestry">{{Cite web |title=Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux |url=http://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 |access-date=2011-09-02 |website=Ancestry.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 "Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux"]. ''Ancestry.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 September</span> 2011</span>.</cite></ref> Cordeaux yalondebwa okuba Vice-Consul e Berbera nga 15 Ogwekkumi 1900,<ref name="Gazette6854">{{Cite journal |date=9 November 1900 |title=Foreign Office, October 15, 1900 |url=http://www.gazettes-online.co.uk/issues/27245/pages/6854/page.pdf |url-status=dead |journal=The London Gazette |page=6854 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120819134435/http://www.gazettes-online.co.uk/issues/27245/pages/6854/page.pdf |archive-date=19 August 2012 |access-date=2011-09-01}}</ref> n'akuzibwa n'afuulibwa Consul nga 15 Ogwekkuminoogumu 1902, n'aweereza okutuusa mu 1906, mu kiseera ekyo era yakolera mu ofiisi y'omumyuka wa Kaminsona wa British Somaliland wakati wa 1904 ne 1906. Yalondebwa okuba Kaminsona era Omuddumizi w'amagye ow'okuntikko mu British Somaliland okuva mu 1906 okutuuka mu 1910.<ref name="Ancestry" /> Mu kiseera kino, yafaayo nnyo ku bisolo by’e Somaliland, n’azuula enjobe entono Cordeaux’s Dik-dik Madoqua (saltiana) cordeauxi, kati etera okulabibwa ng’ekika ekitono ekya Salt’s Dik-dik.<ref name="Beolens2009">{{Cite book |last=Bo Beolens |year=2009 |title=The eponym dictionary of mammals |url=https://books.google.com/books?id=I-kSmWLc6vYC&pg=PA86 |last2=Michael Watkins |last3=Michael Grayson |publisher=JHU Press |isbn=978-0-8018-9304-9 |page=86}}</ref>
=== Nga gavana w’amatwale ===
Cordeaux yaweereza nga [[List of governors of Uganda|Gavana wa Uganda]] eyasooka okuva mu 1910 okutuuka mu 1911,<ref name="Ancestry">{{Cite web |title=Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux |url=http://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 |access-date=2011-09-02 |website=Ancestry.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 "Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux"]. ''Ancestry.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 September</span> 2011</span>.</cite></ref> ng'alabirira okuzimba oluguudo lw'eggaali y'omukka okuva [[Jinja|e Jinja]] okutuuka [[Wakiso (disitulikit)|e Kakindu]].<ref name="Beolens2009">{{Cite book |last=Bo Beolens |year=2009 |title=The eponym dictionary of mammals |url=https://books.google.com/books?id=I-kSmWLc6vYC&pg=PA86 |last2=Michael Watkins |last3=Michael Grayson |publisher=JHU Press |isbn=978-0-8018-9304-9 |page=86}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBo_BeolensMichael_WatkinsMichael_Grayson2009">Bo Beolens; Michael Watkins; Michael Grayson (2009). [https://books.google.com/books?id=I-kSmWLc6vYC&pg=PA86 ''The eponym dictionary of mammals'']. JHU Press. p. 86. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-8018-9304-9|<bdi>978-0-8018-9304-9</bdi>]].</cite></ref> Olwo n’alondebwa okuba Gavana wa St Helena, n’aweereza okuva mu 1911 okutuuka mu 1920, n’oluvannyuma Gavana era Omuduumizi w’amagye ga British Bahamas (1920–1926).<ref name="Ancestry" /> Mu 1920 yassaawo ejjinja ly'omusingi gwa Kkooti Enkulu mu Bahamas.<ref>{{Cite web |title=About The Supreme Court of The Bahamas |url=http://www.courts.gov.bs/about.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825192004/http://www.courts.gov.bs/about.php |archive-date=2011-08-25 |access-date=2011-09-02 |publisher=The Supreme Court of The Bahamas}}</ref>
Mu 1923, okukkiriziganya kwaweebwa Cordeaux ne Arthur Sands okutema ekibira kya payini ku New Providence. Baazimba ekyuma ekisala emiti mu bukiikaddyo bw’ekyalo Gambier okumpi n’ekidiba kya Jack, naye layisinsi eyo teyaalimu magoba era yalekebwawo mu 1930.<ref>{{Cite web |last=Larry Smith |date=July 5, 2011 |title=Protecting Bahamian Forests |url=http://www.bahamapundit.com/2011/07/protecting-bahamian-forests.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711042026/http://www.bahamapundit.com/2011/07/protecting-bahamian-forests.html |archive-date=11 July 2011 |access-date=2011-09-02 |website=Bahama Pundit}}</ref>
Mu kiseera ky’okuwera mu Amerika (1920–1933), waaliwo okweyongera kwa maanyi mu kutunda wiisiki okuva e Bungereza okugenda mu Bahamas. Mu Gwokubiri 1921, Cordeaux yategeeza nti ku kizinga ekyo mwalimu sitoowa 31 eza bond. Enyingiza yalinnya okuva ku pawundi 81,049 mu 1919 okutuuka ku pawundi 1,065,899 mu 1923, era yasigala waggulu wa pawundi 500,000 buli mwaka okutuusa mu 1930.<ref>{{Cite book |last=Michael Craton |year=2000 |title=Islanders in the Stream: A History of the Bahamian People: Volume 2: From the Ending of Slavery to the Twenty-First Century |url=https://books.google.com/books?id=UIbRHcz2ZysC&pg=PA238 |last2=Gail Saunders |publisher=University of Georgia Press |isbn=0-8203-2284-9 |page=238}}</ref>
Cordeaux bwe yali ayogerera mu kibuga Montreal, yagamba nti entambula y’omwenge ye yavuddeko ebyenfuna by’ekizinga kino okubeera ebirungi omuli n’okusonda ssente z’okulongoosa omwalo guno mu Nassau ku pawundi 250,000. Ekiwandiiko kino kyasaasaanyizibwa nnyo mu mawulire g’Amerika. Abangereza tebaakola kintu kyonna kuyimiriza busuubuzi buno.<ref>{{Cite book |last=Roy A. Haynes |year=2004 |title=Prohibition Inside Out |url=https://books.google.com/books?id=C4ycqNf3Di0C&pg=PA72 |last2=President Warren Harding |publisher=Kessinger Publishing |isbn=1-4179-1535-8 |page=72}}{{Dead link|date=July 2024|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} </ref>
== Ebitiibwa ==
Yalondebwa okuba Companion of the Order of St Michael and St George (CMG) mu lukalala lwa 1902 Coronation Honours nga 26 Ogwomukaaga 1902,<ref>"The Coronation Honours". ''The Times''. No. 36804. London. 26 June 1902. p. 5.</ref><ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/27456/page/4669 "No. 27456"]. ''[[:en:The_London_Gazette|The London Gazette]]''. 22 July 1902. p. 4669.</ref> Companion of the Order of the Bath (CB) mu 1904 era n’atondawo Knight Commander w’ekibiina kya St Michael ne St George (KCMG) mu 1921, n’ayitibwa ''Sir'' oluvannyuma.<ref name="Ancestry">{{Cite web |title=Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux |url=http://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 |access-date=2011-09-02 |website=Ancestry.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 "Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux"]. ''Ancestry.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 September</span> 2011</span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’omuntu n’okufa ==
Cordeaux yawasa Maud Wentworth-Fitzwilliam nga 2 Ogwekkumi 1912. Yafa nga 2 Ogwomusanvu 1943.<ref name="Ancestry">{{Cite web |title=Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux |url=http://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 |access-date=2011-09-02 |website=Ancestry.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 "Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux"]. ''Ancestry.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 September</span> 2011</span>.</cite></ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references>
<ref name="Ancestry">{{Cite web |title=Lincolnshire and Fenland Families: Harry Edward Spiller Cordeaux |url=http://awt.ancestry.ca/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=linclinks&id=I40986&ti=5543 |access-date=2011-09-02 |website=Ancestry.com}}</ref>
<ref name="Beolens2009">{{Cite book |last=Bo Beolens |year=2009 |title=The eponym dictionary of mammals |url=https://books.google.com/books?id=I-kSmWLc6vYC&pg=PA86 |last2=Michael Watkins |last3=Michael Grayson |publisher=JHU Press |isbn=978-0-8018-9304-9 |page=86}}</ref>
<ref name="Gazette6854">{{Cite journal |date=9 November 1900 |title=Foreign Office, October 15, 1900 |url=http://www.gazettes-online.co.uk/issues/27245/pages/6854/page.pdf |url-status=dead |journal=The London Gazette |page=6854 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120819134435/http://www.gazettes-online.co.uk/issues/27245/pages/6854/page.pdf |archive-date=19 August 2012 |access-date=2011-09-01}}</ref>
</references>
261lzb5frswiivp0p2p224npj5140in