Wikipedia liwiki https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Speciaal Euverlèk Gebroeker Euverlèk gebroeker Wikipedia Euverlèk Wikipedia Plaetje Euverlèk plaetje MediaWiki Euverlèk MediaWiki Sjabloon Euverlèk sjabloon Help Euverlèk help Categorie Euverlèk categorie Portaol Euverlèk portaol TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 4357 485709 484403 2026-05-15T10:43:25Z Aa Pei 33499 485709 wikitext text/x-wiki {{dialek|Sintruins}} {| class="prettytable" border=1 cellpadding="1" cellspacing="0" align="right" |----- ! colspan="2" bgcolor="#E0E0E0" align="center" |Stad Sintruin |----- ! colspan="2" align="center" |[[Plaetje:Sint-Truiden_Limburg_Belgium_Map.png]] |----- ! colspan="2" bgcolor="#E0E0E0" align="center" |Geografie |----- |Gewes |[[Vlaandere (gewes)|Vlaondere]] |----- |Provincie |[[Belsj Limburg|Limburg]] |----- |[[Arrendissement|Arrendissemint]] |[[Hasselt (arrendissement)|Hasselt]] |----- |Geografische coördinate |50°48' N.B. 5°11' O.L. |----- |[[Oppervlak]] |106,90 [[veerkante killemaeter|km²]] |----- |[[Deilgemeinte]] |Sint-Truiden<br />[[Aolst (Sintruin)|Aalst]]<br />[[Brustem]]<br />[[Engelmansove]]<br />[[Gelenge]]<br />[[Groot-Gelleme]]<br />[[Hallemaol]]<br />[[Kerrekom]]<br />[[Oodinge]]<br />[[Zeppere]]<br />[[Trast]]<br />[[Gossem]]<br />[[Runkele]]<br />[[Wildere]]<br />[[Vullem]] |----- ! colspan="2" bgcolor="#E0E0E0" align="center" |Bevolking (Bron : NIS) |----- |weivoul vollek''<small>(01/01/2014)</small>'' |39.840 |----- |Mans<br>Vroulie |19.589 (49,17%)<br>20.251 (50,83%) |----- |[[Bevolkingsdichtheid|Vollek per virkante killemeiter]] |372,68/km² |} '''Sintruin''' (och: ''Sintrùin''; [[Nederlands]]: ''Sint-Truiden''; [[Frans]]: ''Saint-Trond'') is 'n stad en gemeinte in 't zuidweste van [[Bels Limburg]], in 't arrendissemint Hasselt. De stad lie in [[Haspegouw]] en wel op de grens van d'n Druig en Vochtig Haspegouw. ==Stadsfuncties== De stad Sintruin hei een hiel belangrijk histourische binnestad en lie nè weit eweg van de toalgrens be de woale. Sintruin is het center vuir Zuid-[[Haspegouw]] en blif nog altijd vuirnoam vuir de fruitkwikkers en fruitmarchangs. Dobei is Sintruin hiel vuirnoam as centrum vuir verzùrreging (do is een groewete klenik) en onderwès vuir d'hiel streik. Dobei is Sintruin as grutste stad van Limburg (10.687 ha) hiel vuirnoam vuir de boere. Sintruin hei datien kerkdurepe (op sintepieter kirk-) en hei voul schoen zichte uitver de plantages, de velde en de bosse. Dovuir hei Sintruin hiel voul te biën oan de toeriste. Alle zeive joor is in Sintruin een processe vuir den heligen [[Trudo]], de leste was in [[2019]]. Op [[Saffrooinberg]] is een militaire schoul. In [[Brustem]] is och een militair vliegveld, ma da wit al verschillende joore nemee gebruikt. ==Stadsgeziech== Ronzemedum de Groewte Merrek ston 't [[stadhaas]] in [[Maosbarok]], op reste van de Middeliewse Halle, de [[Maria|Oos Levrouwekèrk]] (eind-[[gotiek|gotisch]]) en de reste van de Sint-Trudoabdij, bé unne [[roemaonse stiel|roemaonsen]] [[toure]]. Wijder kint de stad nog e groewet dieel roemaonse en gotische [[kèrk (geboew)|kèrke]], [[barok]]ke patriciërshuis, de Brustempoort en e veurmaolig [[Begeinhof]], wat naa as muzeum in gebruik is. Oangezien da Sintruin een abdijstad is zen do hiel voul monemente dè de moeite weit zen: * 't Stadaas op de Groewte Merrek (in [[Maasbarok]]) * Oos Levrouwkerk (in eind-[[gotiek]]) * D'n abdijtoure, dee pas is gerenoveird ([[Roemaans]]). * D'n abtsvluigel be de keizerszoal en de bibliotheik * Capucijnenkapel, moe na het OCMW inzit * 't [[begijnhof]]. * De brustempoot (ma do moug tsje nemee in omda da op invalle stie). ==Historie== [[Image:Sint-Truiden.jpg|thumb|right|Groewte Merrek met Stadaas en Oos Levrouwkerk]] Sintruin is ontstoon in [[662]] as da d'n heilege Trudo do e [[kapittel]] stichte. Da kapittel woot in [[793]] verheve tot 'n [[benedictiene]]rabdij, en vanaf deen teid groijde het durp rond da heiligdóm rap. Al in de [[èlfde iew]] kreig de plak [[stadsrechte]]. De grond van de stad war eigedóm vaan 't kloester en de bischop; tot [[1227]] de bischop van [[Metz]], no deen teid de [[prinsbischop]] van [[Luik]], dee Sintruin tot ien van de [[Gooj Stei]] maakte. [[Karel de Koje]] hei de stad voul schoi gedon bé zen verooveringsorlouge, gelek loater och [[Lowie van Nassau]] in den [[Tachetigjoorigen Orlog]]. In [[1566]] kwam in Sintruin 't [[Verbond van Eidele]] bediejen. De [[klooster|abdij]] woot in [[1797]], drei joor no 't begin van de [[Franse bezètting]], opgeheive en e joor doonoo vur een diejel afgebrouke. In [[1970]] woot de gemeinte door herverdeilinge groêder bé onderaandere Hallemaol. ==Gebaore== * [[Rob Brouwers]], kunssjilder, 1941 ==Bekènde inwoners== *[[Frank de Winne]], astronaut, 25 april 1961 *[[Simon Mignolet]], voetbalspeiler, 6 maart 1988 ==Extern linke== * [https://www.sint-truiden.be/ Website van de gemeinte] {{GemeinteSintruin}} {{GemeinteB-Limburg}} [[Categorie:Sintruin| ]] [[Categorie:Sjtaej in Belsj Limburg]] duqme3zjvey3hvdl8n475pimil4wkq4 485710 485709 2026-05-15T10:49:56Z Aa Pei 33499 485710 wikitext text/x-wiki {{dialek|Sintruins}} {| class="prettytable" border=1 cellpadding="1" cellspacing="0" align="right" |----- ! colspan="2" bgcolor="#E0E0E0" align="center" |Stad Sintruin |----- ! colspan="2" align="center" |[[Plaetje:Sint-Truiden_Limburg_Belgium_Map.png]] |----- ! colspan="2" bgcolor="#E0E0E0" align="center" |Geografie |----- |Gewes |[[Vlaandere (gewes)|Vlaondere]] |----- |Provincie |[[Belsj Limburg|Limburg]] |----- |[[Arrendissement|Arrendissemint]] |[[Hasselt (arrendissement)|Hasselt]] |----- |Geografische coördinate |50°48' N.B. 5°11' O.L. |----- |[[Oppervlak]] |106,90 [[veerkante killemaeter|km²]] |----- |[[Deilgemeinte]] |Sint-Truiden<br />[[Aolst (Sintruin)|Aalst]]<br />[[Brustem]]<br />[[Engelmansove]]<br />[[Gelenge]]<br />[[Groot-Gelleme]]<br />[[Hallemaol]]<br />[[Kerrekom]]<br />[[Oodinge]]<br />[[Zeppere]]<br />[[Trast]]<br />[[Gossem]]<br />[[Runkele]]<br />[[Wildere]]<br />[[Vullem]] |----- ! colspan="2" bgcolor="#E0E0E0" align="center" |Bevolking (Bron : NIS) |----- |weivoul vollek''<small>(01/01/2014)</small>'' |39.840 |----- |Mans<br>Vroulie |19.589 (49,17%)<br>20.251 (50,83%) |----- |[[Bevolkingsdichtheid|Vollek per virkante killemeiter]] |372,68/km² |} '''Sintruin''' (och: ''Sintrùin''; [[Nederlands]]: ''Sint-Truiden''; [[Frans]]: ''Saint-Trond'') is 'n stàt en gemeinte in 't zùidweste van Bels Limburg, in 't arrendissemènt Àsselt. De stàt lie in Haspegouw en wel op de grens van Druug en Vochtig Àspengou. ==Stadsfuncties== De stàt Sintrùin ei en ieël belàngrèèke istourische binnestàt en lie né wèèt ewèg van de toalgrens be de woale. Sintrùin is het sèntrem vur Zùit-Àspegou en blif nog altijd vuirnoam ver de fruitkwikkers en fruitmarsjangs. Dobèè is Sintrùin ieël vuirnoam as sèntrum ver verzùrreging (do is een groeëte klenik en e groeët psichiatrisch sèntrum) en schoule ver d'ieël streik. Dobèè is Sintrùin as gróetste stàt van Limburg (10.687 ha) van groeët belang vernoamelek ver de boere. Sintrùin hei datieën kérrekdùrrepe (op sintepieter kirk-) en ei voul schoeën zichte uiver de plantaasjes, de vèlde en de bòsse. Dodour ei Sintrùin ieël voul te biën oan de toeriste. Alle zeive joor is in Sintrùin een prosèsse ver den èlllige-n [[Trudo]], de léste was in [[2019]].Naa gón doo gin pròsesse nemee aat, ma èlleke zeive joor is et e Trudojoor be allerlei evenemènte moe da voul organisoases van de stàt oan miedoen. Op [[Saffrooinberg]] is en militèère schoul van de Onder Offisiere. In In [[Brustem]] is och e militèèr vliegvèlt, "de plèèn" gelèk se zègge, ma da wit al verschillende joore nemee gebruikt dour et leeger ma wol dour klein vliegers en droons. ==Stadsgeziech== Ronzemedum de Groewte Merrek ston 't [[stadhaas]] in [[Maosbarok]], op reste van de Middeliewse Halle, de [[Maria|Oos Levrouwekèrk]] (eind-[[gotiek|gotisch]]) en de reste van de Sint-Trudoabdij, bé unne [[roemaonse stiel|roemaonsen]] [[toure]]. Wijder kint de stad nog e groewet dieel roemaonse en gotische [[kèrk (geboew)|kèrke]], [[barok]]ke patriciërshuis, de Brustempoort en e veurmaolig [[Begeinhof]], wat naa as muzeum in gebruik is. Oangezien da Sintruin een abdijstad is zen do hiel voul monemente dè de moeite weit zen: * 't Stadaas op de Groewte Merrek (in [[Maasbarok]]) * Oos Levrouwkerk (in eind-[[gotiek]]) * D'n abdijtoure, dee pas is gerenoveird ([[Roemaans]]). * D'n abtsvluigel be de keizerszoal en de bibliotheik * Capucijnenkapel, moe na het OCMW inzit * 't [[begijnhof]]. * De brustempoot (ma do moug tsje nemee in omda da op invalle stie). ==Historie== [[Image:Sint-Truiden.jpg|thumb|right|Groewte Merrek met Stadaas en Oos Levrouwkerk]] Sintruin is ontstoon in [[662]] as da d'n heilege Trudo do e [[kapittel]] stichte. Da kapittel woot in [[793]] verheve tot 'n [[benedictiene]]rabdij, en vanaf deen teid groijde het durp rond da heiligdóm rap. Al in de [[èlfde iew]] kreig de plak [[stadsrechte]]. De grond van de stad war eigedóm vaan 't kloester en de bischop; tot [[1227]] de bischop van [[Metz]], no deen teid de [[prinsbischop]] van [[Luik]], dee Sintruin tot ien van de [[Gooj Stei]] maakte. [[Karel de Koje]] hei de stad voul schoi gedon bé zen verooveringsorlouge, gelek loater och [[Lowie van Nassau]] in den [[Tachetigjoorigen Orlog]]. In [[1566]] kwam in Sintruin 't [[Verbond van Eidele]] bediejen. De [[klooster|abdij]] woot in [[1797]], drei joor no 't begin van de [[Franse bezètting]], opgeheive en e joor doonoo vur een diejel afgebrouke. In [[1970]] woot de gemeinte door herverdeilinge groêder bé onderaandere Hallemaol. ==Gebaore== * [[Rob Brouwers]], kunssjilder, 1941 ==Bekènde inwoners== *[[Frank de Winne]], astronaut, 25 april 1961 *[[Simon Mignolet]], voetbalspeiler, 6 maart 1988 ==Extern linke== * [https://www.sint-truiden.be/ Website van de gemeinte] {{GemeinteSintruin}} {{GemeinteB-Limburg}} [[Categorie:Sintruin| ]] [[Categorie:Sjtaej in Belsj Limburg]] t568z4poa42yc5z8grsex2wqofsuu23 0 76132 485707 485656 2026-05-15T07:27:24Z Ooswesthoesbes 398 /* Kinmerke */ 485707 wikitext text/x-wiki {{dialek|Mestreechs}} 't '''Blokzijls''' (eige naom: ''Blokzieligers'') is 't [[Nedersaksisch]] dialek vaan 't pläötske [[Blokzijl]] in de gemeinte [[Steenwijkerland]] in [[Euverijssel]]. 't Weurt, veural veur 't gemak, dèks tot 't [[Stellingwerfs]] gerekend, meh versjèlt dao zoe sterk vaan tot dees indeiling eigelek gein beteikenis heet. ==Oontstaonshistorie== Blokzijl is 'n rillatief nui plaots: 't kaom pas in de zèstiende en zeventiende iew tot oontwikkeling es garnizoensplaots veur veural Hollandse soldaote. De ierste bewoeners kaome dus neet oet de buurt en spraoke e gans aander dialek, mèt ziene basis in 't [[Hollands]]. Mèttertied góng de bevolking mie in de umgeving op, meh umtot me veural vaan de zie leefde, waor de band mèt 't achterland noets ech sterk. Mie euvereinkoms voolt me mèt de inwoeners vaan aander plaotse aon de Zuierzie, wie [[Kuinre]], [[Vollenhove]] en [[Urk]]. 't Gief daorum merkbaar euvereinkomste mèt hun dialekte ([[Kuinders]], [[Vollenhoofs]], [[Urkers]]). Zoe kós de taol vaan 't pläötske, wie klein 't ouch waor, ziech tot in dezen tied hawwe. ==Kinmerke== 't Blokzijls versjèlt op väöl punte vaan de taol oet de umgeving. Direk opvalle deit tot de [[aajd- en nuilang a]] zien samegevalle in ''ao''. In de umgeving maak me eigelek ummer versjèl, en in 't Stellingwerfs is de nuilang ''aa'' gemeinelek 'n ''ae'': ''’t Waeter klaetert tegen de glaezen dat 't daevert.'' In Blokzijl zeet me vaan ''’t Waoter klaotert tegen de glaozen dat 't daovert.'' Zjus wie op Urk en in 't Wes-Veluws, meh gans in tegestèlling tot de res vaan 't Nedersaksisch gebeed, zeet me hei vaan ''oud, hout'' en ''goud'' in plaots vaan ''old, holt, gold''. De ''-e'' in versjèllende (veural vrouweleke) wäörd is in 't Blokzijls neet blieve stoon: tegeneuver de umgeving vèlt op tot me hei ''kees'' [kies], ''koek, stem'' zeet, dewijl dat in 't Stellingwerfs ''keze, koeke'' en ''stemme'' is. Zjus wie in Kuinre, Vollenhove en Urk, meh aanders es in 't achterland, kint me hei in e paar verkleinwäörd nog [[umlaut]] (veural wäörd mèt korte ''o''). Ouch vèlt op tot de Blokzijlse verkleinwäörd ummer oetgoen op ''-jen'': ''köpjen'' tegeneuver ''koppien''. Wie in mie dialekte oet de umgeving (meh weer neet wijer nao 't achterland) vèlt hei de ''h'' weg. In Blokzijl zeet me ''uus'' en ''muus''. Dit kinmerk deilt 't mèt de direkte umgeving en mèt de Wes-Veluwe, meh neet mèt 't deper achterland en ouch neet mèt 't [[Kampers]], boe me ''(h)uus'' meh wel ''moes'' zeet. Voltoejde deilwäörd beginne mèt ''e-'': ''edocht, edaon''. Dat is in väöl Nedersaksische dialekte zoe, meh in de umgeving vèlt 't wel op: in 't Nedersaksisch vaan de umgeving liet me dat veurveugsel naomelek gans weg. Wie algemein gebrukelek in 't Stellingwerfs heet 't Blokzijls 'n [[einheidsmiervoud]] op ''-en'' (dus neet op ''-t''): ''wie warken, jullen warken, zie warken''. ==Literatuur== De Blokzijlsen dialekoteur Pieter Poorter sjreef in 1981 get columns veur de Steenwijker Courant. Die zien in 1989 geboondeld in ''Blokzielugger schippers''. In dit beukske vint me ouch 'n taolkundege inleiing door [[Jan Nijen Twilhaar]] en [[Harrie Scholtmeijer]]. ==Extern links== * [https://www.detaalvanoverijssel.nl/static/BMedia/38/file Kinmerke vaan 't Blokzijls] op de site vaan de IJsselacademie * [https://www.dialectzinnen.ugent.be/wp-content/uploads/2016/05/F065_Blokzijl.pdf Blokzijl] in de [[Reeks Nederlandse Dialectatlassen]] [[Categorie:Nedersaksisch]] ehak5nz81nxdh5j71x11ldhtpjpbg0i 0 76138 485708 2026-05-15T07:27:59Z Ooswesthoesbes 398 Redirect nao [[Joep]] 485708 wikitext text/x-wiki #redirect[[Joep]] lbcmaku6scfeqsqmsugumi7wn39ah4n