Wikipedia liwiki https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Speciaal Euverlèk Gebroeker Euverlèk gebroeker Wikipedia Euverlèk Wikipedia Plaetje Euverlèk plaetje MediaWiki Euverlèk MediaWiki Sjabloon Euverlèk sjabloon Help Euverlèk help Categorie Euverlèk categorie Portaol Euverlèk portaol TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Asturiaans 0 1145 486745 474994 2026-11-10T23:22:18Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 486745 wikitext text/x-wiki {{dialek|Mestreechs}} 't '''Asturiaans''' is 'n [[Roemaanse taole|Roemaanse taol]] die op 't Iberisch haafeilaand gesproke weurt in de [[Spaanje|Spaonse]] provincies [[Asturië]] gebeed.'t Steit tösse 't [[Castiliaans]] en 't [[Portugees]] in; 't liekent evels 't meist op 't Castiliaans. De taol is oonder 't [[fascisme|fascistsich]] rezjiem vaan [[Francisco Franco]] stèrk oonderdrök en weurt mèt oetsterve bedreig. Sins oongeveer [[1980]] beleef de taol 'ne revival; of dee op tied gekoume is, weurt betwis. De [[IOMTBM]] of [[AIDLCM]] haat zich bie de resolutie va Marseille va 18/19 november 2006 och uvver diz minderheed en hun taal oetgesjpraoëke. == Extern linke == *[http://ast.wikipedia.org/ De Asturiaanse Wikipedia] *[https://web.archive.org/web/20100417080702/http://www.academiadelallingua.com/ Academia de la Llingua Asturianu] [[Categorie:Roemaanse tale]] [[Categorie:Tale in Sjpanje]] ltuxoof9nq9ce98wr3g53ow3ljfcal0 Rozendaal 0 10820 486750 483740 2026-11-11T08:57:33Z Steinbach 16 486750 wikitext text/x-wiki {{dialek|Mestreechs}} :''Dit artikel geit euver 't dörp in Gelderland. Veur de stad in Noord-Braobant zuug [[Roosendaal]].'' [[Plaetje:LocatieRozendaal.png|frame|Ligking vaan Rozendaal in Gelderland]] '''Rozendaal''' is e [[dörp]] en 'n [[gemeinte]] in de [[Nederland]]se [[provincie]] [[Gelderland]], op de [[Veluwe]], mèt 'n oppervlak vaan 27,95 km<sup>2</sup> (daovaan 0,03 km<sup>2</sup> water) en (per 1 januari 2007) 1533 inwoeners. Binne de gemeinte ligke gein echte ander kerne, allein de naobersjappe [[Imbosch]] en [[Terlet]]. Rozendaal, e dörp boe-in väöl rieke lui woene, is de kleinste gemeinte vaan 't Nederlands vasteland. Allein [[Vlieland]] en [[Schiermonnikoog]] höbbe minder inwoeners. De bevolking vaan de gemeinte is sterk bij de gemeintepolitiek betrokke: de raod besteit allein oet plaotseleke partije. De gemeinte is altied boete herindeilinge gebleve, zelfs wie örges anders in 't land väöl groeter gemeintes neet kóste blieve bestoon. In 2026 maakde me bekind tot de financië en de ummer groeter gemeinteleke pliechte Rozendaal toch bove de kop gónge greuje. Daorum sloot me ziech aon bij de gemeintes [[Rhenen]] en [[Brummen]], die op dat memint al aon 'n fusie bezeg waore.<ref>[https://nos.nl/artikel/2638964-rozendaal-de-kleinste-gemeente-van-het-nederlandse-vasteland-wil-fuseren NOS.nl - Rozendaal, de kleinste gemeente van het Nederlandse vasteland, wil fuseren]</ref> Bij Rozendaal steit ouch 't ''kestiel Rozendaal''. ==Dialek== Veur Rozendaal weurt in de ''[[Reeks Nederlandse Dialectatlassen]]'' e dialek opgegeve. Bij 't veldwerk roond 1970 zeet me al tot väöl lui allein mer Algemein Nederlands spreke. 't Dialek vaan Rozendaal steit rillatief kort bij 't Nederlands en liekent sterk op plat-[[Arnhems]].<ref>[https://www.dialectzinnen.ugent.be/wp-content/uploads/2016/05/F197_Rozendaal.pdf Dialektatlas van Gelderland en Zuid-Overijssel - Rozendaal]</ref> ==Externe link== * [http://www.rozendaal.nl/ Website vaan de gemeinte] ==Rifferenties== <references/> {{GemeintesGelderland}} [[Categorie:Dörper in Gelderlandj]] [[Categorie:Gemeintes in Gelderlandj]] 99hq5itb93awvghmbb5ei35a8ay44wx Emmanuel Lévinas 0 12780 486746 485934 2026-11-11T00:01:16Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 486746 wikitext text/x-wiki {{dialek|Norbiks}} '''Emmanuel Lévinas''' ([[Kaunas]], [[Litouwe]], [[12 januari]] [[1906]] - [[Paries]], [[25 december]] [[1995]]) waor 'ne [[Jood|Joods]]-[[Frankriek|Franse]] [[filosoof]] va [[Litouws|Litouwse]] aafkomst. Wijsgerig bezieë waor-e 'ne [[fenomenologie|fenomenoloog]] en [[existentialisme|existentialist]]. Z'n deenke haat väöl invloed op de hedendaagse filosofie, in 't bezoonder binnen d'r [[ethiek]]. == Laevesloop == Lévinas waoërt gebaore in [[Litouwe]] in 'n joods gezin en waoërt ooch volges die traditie opgevoed. Wie e 11 jaor waoërt sjpäölde de [[Russische Revolutie]]. In dae tied wonde-e in de [[Oekraïne]]. In [[1923]] sjtudeerde-e filosofie in [[Duutsjlaand]] en [[Frankriek]]. E bleef in West-[[Europa]] en noom in 1939 de Fraanse [[nationalitèèt]] aa. In d'r [[Twiede Waeltkrèèg]] dènde-e in 't Fraanse leger en waoërt krèègsgevangene van [[1941]] bies [[1945]]. Lévinas verbleef in kaampe in Frankriek en Duutsjlaand. Bekaans z'n gaanse familie in Litouwe waoërt in concentratie- en vernietigingskaampe vermoord dör de [[Nazi]]'s. == De Ander centraal == Lévinas schrieft de ''Ander'' bewus mèt 'n hoofdlètter om 't oonophefbaar andersj-zieë van de ander te benaodrukke. De ''Ander'' kan en maog dör mich neet gebruukd werre vör eege doeleinde en is noeëts oongewild te integrere vör mien èège doeleinde. Volgens Lévinas waor de ''Ander'' 'n weerloos sjepsel dat 'n appel dèèt op m'n verantwoordelijkhèèd. In d'r fond is de relatie töt de ''Ander'' bie Lévinas dus ethisch va aard. == Egologie en Ontologie == Lévinas gèft mèt ander wäörd fundamentele kritiek op 't aan èè haowe aa de "Ander" in te kapsele in de èège filosofie. E sjprèkt in dit verband över '''egologie'''. '''Egologie''' is dus 'n meneer va deenke die 't [[ego]], 't autonome 'ich' es centraal insjtantie besjoewd. In de Westerse deenktraditie is dit al goande saer [[René Descartes|Descartes]]. 't 'Ich' is 't centrum, d'r mèdminsj is eenkel 'n belemmering vör de persoonlijke ontplooiing. 't Sjpiegelbeeld neume v'r '''ontologie''', oeë 't 'ich' sjuus oonderworpe wert an 't allesomvattende ''Zieë'', 't (nood)lot. Dit lètste waor volges Lévinas nog erger ömdat de individueel subjectiviteit gaans verdwijnt. Dit waor/is bieväörbeeld 't geval bie 't communisme. Bie zoewal egologisch als ontologisch deenke is d'r sjprake van 'n ''totaliserend monistisch deenke'' want de totaal wèrkelèkhèèd wert ömmer oonder ene neumer gevat. 't Wèrkelèk aandersj-zieë is in dit deenke 'n bedreiging en dèènt zoe flot mäögelèk te werre ingepaast in 't èège deenke. == Alteritèèt == In z'n hoofdwaerk 'Totalité et Infini' verbrèjt Lévinas z'ne fundamentele kritiek (gèng ruumte voor de ''Ander'') töt de totaal westerse wiesgerige traditie. In gaans de westerse deenktraditie zow d'r ten dèpste 'gèè begrip väör de ander' gewes zieë. 't Westerse deenke is d'r ömmer op oet gewes öm dat wat aandersj is te reducere töt get beheersbaars. Deze tendaens gèèt volges Lévinas truuk töt op 't antieke Griekse deenke dat alles wat neet-Grieks waor [[Barbaroi]] neumde. ''Alteritèèt'' kan gedefinieerd werre es 't oonophefbaar andersj-zieë van de ''Ander''. De ''Ander'' is noeëts dör michzelf in te sjlète in 'n zelf oontworpe systeem en wert daovör dör Lévinas ooch ömsjraeve es 't ''Ooneindige''. Gaans 't waerk va Lévinas is 'n poge öm de transcendentie van de ''Ander'' ten opzichte van 't zieë filosofisch te articulere. Dit dèèt-e oonder andere dör 'n fenomenologische besjrieving te gaeve van 't ''gelaat van de Ander''. De versjiening van 't weerloze gelaat van de ''Ander'' kan mich d'r toe bewaege de zörg vör 't èège zieë te vergaeëte. De ''Ander'' dèèt dan, mèt ander waoërd 'n appel op mieng verantwoordelèkhèèd. === D'r impact van 't gelaat === Volges Lévinas haat 't versjienge van 't gelaat van de Ander driej kenmaerke: * 't gelaat es persuuënleke expressie * 't gelaat es ethisch perspectief * 't gelaat es verwiezing nao 't universeel gelaat. ==== 't Gelaat es perzuuënleke expressie ==== Lévinas gèft aa dat os örsjte kènnismaking van de mèdmiensj verlöpt via de waarneuming van 't gelaat. Dit gelaat tuuënt zich zelfsjtendig an os, dat wilt zègke: 't löt zich an os zieë ohne dat ieëmes aandersj invloed kan oetoefene op de vörmgaeving van 't gelaat. Dis zelfsjtendighèèd van 't Gelaat van de Ander is belangriek ömdat daomèt, in örsjte instantie, de Ander besjtèèt, los va mieng verlanges en weunsje. Dit betekent dat v'r motte erkènne dat d'r ieëmes aandersj boete os is, dae nèèt töt mich èèges te herleide is. Dae Ander besjtèèt op zichzelf, is zelfsjtendig. Dat betekent ooch dat dae ander èège verlanges haat die v'r dene te respectere. ==== 't Gelaat es ethisch perspectief ==== Volges Lévinas sjtraolt 'n gelaat naeve zelfsjtendighèèd ooch kwetsbaarhèèd oet. En dis kwetsbaarhèèd crëëert ooch 'n appèl: 'n oonmiddeleke oproop. Dör dizze oproop wer v'r oonmiddelek getroffe. V'r kinne dao neet aan vörbiegoeë. D'r miensj in noeëd röpt os op, 'dwingt' os os plich te doeë, namelek de Ander rech te doeë, dus rechtvaardèg te handele. Mètliej wiest Lévinas aaf. Dör mètliej wert de Ander aafhankelek gemakd va ozze gooje wil. Lévinas ziet in 't appèl van de Ander dat dae Ander besjlaag laet op ('n dèèl va) mieng vriehèèd. 't Appèl van de Ander in noeëd sjtèlt mich vör 'n radikaal keuze. Ich kan dan twieë dinger doeë: *Ich weger in te goeë op 't appèl van de Ander. In de owwe va Levinas bliefs-te da gevange in dien èège vriehèèd, mèt es gevolg allerlèj vorme va 'willekeur en krèèg'. *Ich goon in op de oetnuëdiging, op 't appèl van de Ander: 'ch naem de risico's die verboonde zeunt an de verantwoordelèkhèèd. Pas op dit momaent handelt me redelek en verantwoordelèk. Want dis twieë valle in de owwe va Levinas same: redelekhèèd is 'n kwestie van verantwoordelekhèèd (naeme vör diene mèdmiensj). ==== 't Gelaat es verwiezing nao 't universele gelaat ==== Via de verboondenhèèd mèt d'r konkrete miensj raak v'r ooch verboonde mèt alle luuj. Dae ene miensj vör os verwiest nae de driejde(n), de aafwezige(n). Op 't momaent dat v'r os op dis meneer verbinge mèt aander luuj, werre v'r d'r gelieke van de ander (ander luuj). Dit is èng van de mèts interessante gezichspeunte va Lévinas: doe bès nèèt zoonder mieë d'r gelieke an de aandere. Intaegendèèl: d'r andere is miene mèèster in ziene noeëd; in zieng örmooj. Pas op 't momaent dat 'ch oet michzelf traej, e sjtökske van mien èège vriehèèd opgaef, ten gunste van die aander in noeëd, wer 'ch ziene gelieke. == Religieus Horizontalisme == Lévinas wegert de relatie töt [[God]] te zieë es 'n relatie naeve en los van de relatie töt de ''Ander''. De Oneindige openbaart zich volges Lévinas an èè haowe aa in de [[literatuur]] en in 't gelaat van de ''Ander''. God èèges keumt dao èèges neet aan te pas, e löt zich dör 't miensjelèke bewuszieë neet in kaart brènge. God is väölieër de Ongriepbare die 'n sjpaoër haat achtergelaote van z'n vörbiegoeë en die mich mèt de ''Ander'' haat achtergelaote. Es ich 'n appel van de ''Ander'' beantwoord, 'zeen' ich God in 't gelaat van die ''Andere''. God sjtèèt dus niet baove d'r miensj (religieus verticalisme) mae is truuk te vinge op Aeërd in 't gelaat van de weerloos ''Andere''. God handelt neet, God 'besjtèèt' neet, mae God geldt waal in os (ethisch) handele. == Links == *[https://web.archive.org/web/20071209190325/http://www.levinas.fr/ Institut d'études lévinassiennes] *[https://web.archive.org/web/20061126001519/http://espacethique.free.fr/ Espacethique : Emmanuel Levinas French Webpage] *[http://www.levinas.nl Levinas Studiekring] {{DEFAULTSORT:Levinas, Emmanuel}} [[Categorie:Existentialisme]] [[Categorie:Filosofe]] [[Categorie:Luuj gebaore in d'n twintigsten iew]] [[Categorie:Luuj gesjtorve in d'n twintigsten iew]] [[Categorie:Persoene oet Frankriek]] [[Categorie:Persoene oet Litouwe]] egivg6cmkaeqfqf3h9jts8irqlngnn4 Gol 0 39936 486747 374671 2026-11-11T00:27:36Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 486747 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Remunjs}} [[Plaetje:NO 0617 Gol.svg|thumb|De ligking van Gol in de pervincie Buskerud.]] '''Gol''' is 'n gemeinte in de pervincie (''fylke'') [[Buskerud]] in [[Nórwaeg]]. De gemeinte had 4.404 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 532,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 8,3. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't [[Nynorsk]] gebroek. De gemeintecode is 0617. == Demografische óntwikkeling == {| class="wikitable" |- ! Jaor | 1769 || 1801 || 1815 || 1825 || 1835 || 1845 || 1855 || 1865 || 1875 || 1890 || 1900 |- ! Inweuners | 1.415 || 1.682 || 1.681 || 2.013 || 2.320 || 2.523 || 2.596 || 2.549 || 2.584 || 2.378 || 2.237 |- ! Jaor | 1910 || 1920 || 1930 || 1946 || 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2001 || 2006 |- ! Inweuners | 2.350 || 2.355 || 2.395 || 2.763 || 2.805 || 3.046 || 3.389 || 4.028 || 4.229 || 4.412 || 4.404 |} In 2004 waas 7% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg. == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20070415211423/http://www.gol.kommune.no/ De website van de gemeinte.] [[Categorie:Buskerud]] [[Categorie:Gemeinte in Noorwege]] egmfhyky13uu2lhrku1c0li6ep3dyuv Hol (Nórwaeg) 0 39938 486749 374673 2026-11-11T00:48:49Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 486749 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Remunjs}} [[Plaetje:NO 0620 Hol.svg|thumb|De ligking van Hol in de pervincie Buskerud.]] '''Hol''' is 'n gemeinte in de pervincie (''fylke'') [[Buskerud]] in [[Nórwaeg]]. De gemeinte had 4.500 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 1.868,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 2,4. De gemeinte is officieel neutraol waat betröf de keus van sjriefvörm. De gemeintecode is 0620. == Demografische óntwikkeling == {| class="wikitable" |- ! Jaor | 1769 || 1801 || 1815 || 1825 || 1835 || 1845 || 1855 || 1865 || 1875 || 1890 || 1900 |- ! Inweuners | 1.438 || 1.714 || 1.801 || 2.051 || 2.232 || 2.399 || 2.506 || 2.450 || 2.443 || 2.162 || 2.138 |- ! Jaor | 1910 || 1920 || 1930 || 1946 || 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2001 || 2006 |- ! Inweuners | 2.322 || 2.475 || 2.728 || 3.533 || 3.949 || 3.909 || 4.091 || 4.623 || 4.683 || 4.582 || 4.500 |} In 2004 waas 7,6% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg. == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20120530134914/http://www.hol.kommune.no/ De website van de gemeinte.] [[Categorie:Buskerud]] [[Categorie:Gemeinte in Noorwege]] jw0qfcijteg8n8tscsxzwcb7luhv4gu Heilige Nes 0 75697 486748 484024 2026-11-11T00:40:35Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 486748 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:250px; font-size:90%;" |- | [[File:Svyat_Nes_2024.jpg|250px]] |- | '''Svyat Nes''' (gebore in 1998) is 'n keunstenaer en sjriefwarkmaker, bekènd veur zien stijl [[Dead Symbolism]]. |- | [https://web.archive.org/web/20251108175511/https://svyatnes.com/ svyatnes.com] |} '''Svyat Nes''' is ein kunstenaar en schriefwarkmaker, die de stijl “ [[Dead Symbolism]] ”hanteert. == Kunst == Svyat Nes is de maker van Dead Symbolism (“Dööd Symboolisme”). In dizze stijl weurt de afbeeldinge van minsjenskelette en symbolische elementen combinedj, um d’n ideeën van de dööd, piene, kwetsbaarheid en eeuwigheid uit te drukken.<ref name="visualart2">{{Cite web|url=https://visualartjournal.com/2024/09/20/svyat-nes|title=Entrevista ku Svyat Nes|language=en|accessdate=2024-12-16}}</ref> Volgens Svyat Nes weurt “Dead Symbolism” gebruuk om de gezichts van de menselike sterfelijkheid te verkennen. De piene, isolatie en innerlijke conflicts weure visueel vertaoldj in sjkeletten, die symbolen weure van bevrijding en tijdloosheid. De schilderie vertele euver existentialistische en sociaal themes – van psychologische strijdj tot ongelijkheid en kwetsbaarheid. <ref name="visualart2">{{Cite web|url=https://visualartjournal.com/2024/09/20/svyat-nes|title=Entrevista ku Svyat Nes|language=en|accessdate=2024-12-16}}</ref> <ref name="artdvizh2">{{Cite web|url=https://artdvizh.ru/svyat-nes|title=Artíkulo tokante Svyat Nes|accessdate=2024-12-16}}</ref> == IF I CAN’T HAVE LOVE I WANT POWER == Dees serie laot zien hoe liefde en macht in conflict staon en hoe ze ’n illusie kinne waere. Svyat Nes zegk: “In de liefde voele wie altiedj ’n macht euver ós partner, en in de macht euver ós eigen laeve voele wie ’n soort liefde veur ószelf.”<gallery mode="packed"> Plaetje:If_i_2024.jpg|koppeling=Rikcha:If_i_2024.jpg| IF I Plaetje:Cant_Have.jpg|koppeling=Rikcha:Cant_Have.jpg| CAN'T HAVE Plaetje:Love_i.jpg|koppeling=Rikcha:Love_i.jpg| LOVE I Plaetje:Want_Powr.jpg|koppeling=Rikcha:Want_Powr.jpg| WANT POWR </gallery> == Martyr & Immaculate == Dees serie sjlaag de aandachtj op sociaal kwetsbare groepen, die geweldj en trauma hemme meugemaak. t Werk '''Immaculate''' haet zich oorspronkelijk '''Death by Sex''' geneump en was bedoel om de realiteit van VIH+ mensen te laten zeen. Vanwege kritiek weurt de naam veraanderdj, mer de betekenis bleef ongewiezigdj. ''Samen mit “Martyr” geft ’t de impact van fysiek en mentaal geweldj weer, en hoe die twie mehkaar beïnvloede.'' <ref name="artcoma2">{{Cite web|url=https://artcoma.info/svyat|title=Entrevista ku Svyat Nes|accessdate=2024-12-16}}</ref><gallery mode="packed"> Plaetje:Martyr.jpg|koppeling=Rikcha:Martyr.jpg| martyr Plaetje:Immaculate_120x90.jpg|koppeling=Rikcha:Immaculate_120x90.jpg| immaculate </gallery> == Exposities en erkenning == ''e werke van de kunstenaar waere tentoongesteldj in Londen en op ’t ArtComa festival.''<ref name="artcoma2">{{Cite web|url=https://artcoma.info/svyat|title=Entrevista ku Svyat Nes|language=ru|accessdate=2024-12-16}}</ref> ''Hie haet ouch meegedoon aan versjèllende street art festivals.''<ref name="artdvizh2">{{Cite web|url=https://artdvizh.ru/svyat-nes|title=Artíkulo tokante Svyat Nes|language=ru|accessdate=2024-12-16}}</ref> <ref name="svyat-nes2">{{Cite web|url=https://svyat-nes.su|title=Website ofisial di Svyat Nes|language=en|accessdate=2024-12-14}}</ref> == Verwiezinge == * [https://web.archive.org/web/20251108175511/https://svyatnes.com/ Witte Nes Website] * [https://artcoma.info/svyat Heilige Nes bij ArtComa] * [https://visualartjournal.ru/articles/svyat-nes-interview Svyat Nes Journal of Visual Arts] <references /> [[Categorie:Sjèlders]] ce7hj3fgosppftquwzbki7gf78clsxc